Գործ ԵԿԴ/0006/01/16


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,


մասնակցությամբ`

մեղադրող« Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության ավագ դատախազ` Տիգրան Ենոքյանի,


պաշտպան` Սարգիս Մադաթյանի,


նույն դատարանում` 2016թ. փետրվարի 3-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Մհեր Աբրահամի Ռշտունու` (ծնված 1987թ. հոկտեմբերի 30-ին« Երևանում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` 4 ամսեկան երեխան, նախկի¬նում չդա¬տա¬պարտված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Երևանի Տիգրան Մեծի պողոտայի 23-րդ շենքի 17-րդ բնա¬կա¬րանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդվածով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬վոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յուն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15803415 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. դեկտեմբերի 8-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` «Նյուզ Բուք» լրատվական կայքում հրապարակված «Ընտրախախտում 10/14 ընտրատե¬ղա¬մա¬սում տարեց կնոջ անվան դիմաց նախապես ստորագրված է եղել» վերտառությամբ հոդվածի վերա¬բերյալ նույն վարչական շրջանի դատախազությունում նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքներով։
2016թ. հունվարի 14-ին Մհեր Ռշտունուն մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդվածով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստո¬րագրություն։
2016թ. հունվարի 18-ին քրեական գործը Մհեր Աբրահամի Ռշտունու նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդվածով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2015թ. հունվարի 20-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունուն ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 153-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեի ժամանակ, որպես քվեարկող հաշվառված լինելով Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում տեղակայված թիվ 10/16 ընտրատեղամասի ընտրացուցակներում, գնացել է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Երվանդ Քոչարի 12/1 հասցեում` Նար-Դոսի անվան դպրոցում տեղակայված թիվ 10/14 ընտրական տեղամաս և դիտավորությամբ, ներկայացնելով իր` «AG» սերիայի թիվ 0419927 անձնագիրը` քվեարկել է այլ անձի` Ժենյա Վաղարշակի Ղասաբօղլյա¬նի փոխարեն` անձամբ ստորագրելով ընտրացուցակի 562 համարի դիմաց»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունին միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներկա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ« ավելին` առա¬ջադրված մեղադրան¬ք¬ում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունու վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը, փոփոխելով մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տա¬տելու մասին որոշմամբ արտահայտած իր դիրքորոշումը` գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննե¬լու դեմ չառար¬կեց, նկատի ունե¬նալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղ¬սու¬նակ« փաստելով« որ առկա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդվածով Մհեր Ռշտունուն առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով ամբաս¬տանյալ Մհեր Ռշտունու խոս¬¬տո¬վա¬նա¬կան ցուց¬մունք¬¬ներով, վկաներ Ժենյա Ղասաբօղլյանի և Նորայր Հայրապետյանի նա¬խաքննական ցուց¬մունքներով, ձեռագրաբանական փորձաքննության 2016թ. հունվարի 13-ի թիվ 60881501 եզրակացությամբ, ՀՀ ազգային արխիվի կինոֆոտոֆոնո փաստաթղթերի և ապահո¬վագրական պատճենների մասնաճյուղին ի պահ հանձնված փաստաթղթի` 2015թ. դեկտեմբերի 6-ին կայացած հանրաքվեի թիվ 10/14 տեղամասի ընտրողների գրանցամատյանի 2-րդ էջի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունուն առա¬ջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունին իրեն մեղ¬սագրվող արարքը` կեղծ տվյալներ հայտնելու եղանակով այլ անձի փոխարեն քվեարկելը, կատարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդ¬վածով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունու նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունու անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հա¬տում նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2016թ. հուն¬վարի 14-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ (համաձայն «AG» սերիայի թիվ 0419927 անձնագրի` ծնվել է 1987թ. հոկտեմբերի 30-ին) և ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամքին 4 ամսեկան երեխայի` 2015թ. սեպտեմբերի 15-ին ծնված Յանա Մհերի Ռշտունու առկայությունը (ըստ 2015թ. հոկտեմբերի 28-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 429712 ծննդյան վկայականի պատճենի)։
Վերոնշյալ տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանք¬ները հաս¬տատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվա¬զեցնում են ամբաս¬տանյալ Մ.Ռշտունու անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունու պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Մհեր Ռշտունու նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը, հաշվի առ¬նե¬լով վերջինիս անձը, հատկապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, երիտասարդ և ամուսնացած լինելը, խնամքին չորս ամսեկան երեխայի առկայությունը, կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստի¬ճանը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդվածի սանկցիայով նա¬խա¬¬տեսված տուգանք և որոշակի ժամկետով ազատազրկում պատժատեսակ¬ներից ամբաս¬տանյալ Մհեր Ռշտունու նկատմամբ կարող է նշանակվել բացառապես նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակը` տուգանքը։ Դատա¬րանը, հաշվի առնելով նաև ամբաս¬տանյալ Մ.Ռշտունու պատաս¬խանատ¬վությունն ու պատիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքների բացակայությունը, արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանքի նվազագույն չափով պատիժ նշանակելը ևս կապահովի պատժի նպա¬տակ¬ները։
Վերոնշյալ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրաժեշտ ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Մհեր Ռշտու¬նուն ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու, սոցիա¬¬լական արդարութ¬յունը վերա¬կանգնելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Մհեր Ռշտունու նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է« որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Մհեր Ռշտունու գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել« նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներ¬կայացվել, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի ար¬ձա¬նագրմամբ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ գործով իրե¬ղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ազգային արխիվի կինոֆոտոֆոնո փաստաթղթերի և ապահո¬վագրական պատճենների մասնաճյուղին ի պահ հանձնված փաստաթուղթը` 2015թ. դեկտեմբերի 6-ին կայացած հանրաքվեի թիվ 10/14 տեղամասի ընտրողների գրանցամատյանի համապատասխան էջն անհրաժեշտ է թողնել այդ մարմնի տնօրինությանը` սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Մհեր Ռշտունուց բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դատարանն այդ հարցը ևս համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Մհեր Աբրահամի Ռշտունուն ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 153-րդ հոդ¬վածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշանակել պատիժ` տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Մհեր Ռշտունու նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վե¬րա¬¬բերյալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ազգային արխիվի կինոֆոտոֆոնո փաստաթղթերի և ապա¬հովագրական պատճենների մասնաճյուղին ի պահ հանձնված փաստաթուղթը` 2015թ. դեկ¬տեմբերի 6-ին կայացած հանրաքվեի թիվ 10/14 տեղամասի ընտրողների գրանցամատյանի համա¬պա¬տասխան էջը, թողնել այդ մարմնի տնօրինությանը` սույն դատավճռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատական քննութ¬յան կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ