ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0004/01/16

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Գ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

2016 թվականի հուլիսի 29-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի պաշտպան Ս.Աբրահամյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված 1976թ. ապրիլի 08-ին, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխա, նախկինում դատված),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ.69110815 քրեական գործը հարուցվել է 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ին` ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Մկրտչյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. 2016 թվականի հունվարի 12-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան):
4. Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. ապրիլի 11-ի դատավճռով`
Ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 3 (երեք) տարի 4 (չորս) ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով Գագիկ Գրիգորյանին կալանավորելու պահից:
Ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը փոփոխվել է և Գագիկ Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
5. Առաջին ատյանի դատարանի Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատարանի 2016թ. ապրիլի 11-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի պաշտպան Ս.Աբրահամյանը:
7. Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունիսի 14-ի որոշմամբ, պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2016թ. հունիսի 24-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
8. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, պաշտոնատար անձ հանդիսացող ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության ՀԿԳ քննիչ Մխիթար Տիգրանյանին, վերջինիս լիազորությունների շրջանակում իր օգտին գործողություն կատարելու համար, առաջարկել է խոշոր չափի՝ 481.060 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք: Այսպես.
Գագիկ Գրիգորյանը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության վարույթում քննվող քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավված լինելով որպես մեղադրյալ, 2015թ. նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 17-ի սահմաններում, քրեական գործով տեղեկություններ հաղորդելու պատրվակով գնացել է Երևան քաղաքի քննչական վարչության՝ Խանջյան 51-րդ հասցեում գտնվող վարչական շենք և մտել գործով նախաքննություն իրականացնող ՀԿԳ քննիչ Մխիթար Տիգրանյանի աշխատասենյակ: Այնուհետև խոսակցության ընթացքում Գագիկ Գրիգորյանը իրեն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դիմաց Մխիթար Տիգրանյանին առաջարկել է խոշոր չափի՝ 481.060 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք՝ պատրաստակամություն հայտնելով կաշառքի գումարը տալ նույն պահին կամ քննիչի նշած վայրում և տեղում: Քննիչ Մխիթար Տիգրանյանը մերժել է Գագիկ Գրիգորյանի առաջարկը և դուրս է հրավիրել աշխատասենյակից, ինչից հետո նա հեռացել է:
9. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված են համարվել հետևյալ փաստական հանգամանքները.
«(...) Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեպքի առթիվ հարուցված, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության հատկապես կարևոր գործերով (այսուհետ ՀԿԳ) քննիչ Մխիթար Տիգրանյանի վարույթում քննվող քրեական գործով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավված Գագիկ Գրիգորյանը 2015թ. նոյեմբերի 24-ին, ժամը 17։07-ին զանգահարել է ՀԿԳ քննիչ Մխիթար Տիգրանյանին և քրեական գործով կարևոր տեղեկություններ հայտնելու պատրվակով նրան խնդրել է ընդունել իրեն։
ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանը Գ.Գրիգորյանին հրավիրել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 51 հասցեում գտնվող ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության վարչական շենքի 5-րդ հարկի իր աշխատասենյակ։ Տասներկու րոպե անց Գ.Գրիգորյանը կրկին զանգահարել է Մ.Տիգրանյանին, հայտնել է, որ գտնվում է Երևան քաղաքի քննչական վարչության շենքի մոտ և Մ. Տիգրանյանի թույլտվությամբ բարձրացել է նրա աշխատասենյակ։ Գ.Գրիգորյանը տեսնելով, որ Մխիթար Տիգրանյանն աշխատասենյակում մենակ չէ` ցանկություն է հայտնել խոսել առանձին։ Մ.Տիգրանյանը կարծելով, որ Գ.Գրիգորյանը ցանկանում է քրեական գործի քննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքներ հաղորդել` այդ պահին աշխատասենյակում գտնվող, Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Հարություն Բաղմանյանին առաջարկել է դուրս գալ աշխատասենյակից։
Վերջինիս դուրս գալուց հետո, Մ.Տիգրանյանի հետ աշխատասենյակում մենակ մնալով` ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանը նրան ասել է, որ երեխաներ ունի, չի ցանկանում քրեական պատասխանատվության ենթարկվել և իրեն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դիմաց Մ.Տիգրանյանին առաջարկել է խոշոր չափի` 481.060 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք` պատրաստակամություն հայտնելով կաշառքի գումարը տալ նույն պահին կամ քննիչի նշած վայրում և տեղում։ Մ.Տիգրանյանը Գ.Գրիգորյանի առաջարկից վրդովվել է, մերժել է նրան և դուրս հրավիրել աշխատասենյակից։
Դրանից հետո Գ.Գրիգորյանը հեռացել է։ Այդ պահին իրար հետևից Մ.Տիգրանյանի աշխատասենյակ են մտել Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչներ Հարություն Բաղմանյանը, Գարեգին Հովհաննիսյանը և Արամայիս Սահակյանը։ Մ. Տիգրանյանը նույն պահին նրանց պատմել է կատարվածի մասին և նույն օրը համապատասխան զեկուցագիր է ներկայացրել Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետին։ (...)»:

4. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
10. Բողոք բերած անձը` ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի պաշտպան Ս.Աբրահամյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը գտել է, որ դատավճիռն անհիմն է և ենթակա է բեկանման՝ ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները.
«Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով Գ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել՝ ընդհակառակը՝ նախաքննությամբ իբր ձեռք բերված ապացույցները դատաքննությամբ իսպառ հերքվել են։ Ակնհայտորեն ի հայտ են բերվել դրանց անհիմն ու շինծու լինելը։ Միաժամանակ դատաքննությամբ հետազոտվել են նոր ապացույցներ, որոնցով վերջնականապես բացահայտվել է ընդհանրապես այս գործի շինծու լինելը։
Այսպես՝ դատարանը, որպես ապացույց արժանահավատ է համարել Գ.Գրիգորյանի նախաքննության ընթացքում տված խոստովանական ցուցմունքը՝ այն դեպքում, երբ, ըստ գործի հանգամանքների, այդ ցուցմունքը իրական չէ և արժանահավատ համարվել ու դրվել մեղադրանքի հիմքում չէր կարող՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Գ.Գրգորյանը նախաքննության ընթացքում տված բոլոր ցուցմունքներով, այդ թվում և քննիչ Մ.Տիգրանյանի հետ առերես, ժխտել է վերջինիս կաշառք առաջարկելու հանգամանքը։ Այդքանից հետո, թե ինչպես է, որ նա ի վերջո իրեն կեղծ մեղավոր է ճանաչել, այդ մասին Գ.Գրիգորյանը դատարանում ցուցմունք է տվել, որ քննիչ Մկրտչյանը իրեն համոզել է մեղավոր ճանաչել՝ բացատրելով, որ հակառակ դեպքում հարց կբարձրացվի նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար, մեղավոր ճանաչելու դեպքում կմնա ազատության մեջ, իսկ դատարանում արագացված դատաքննությամբ ընդամենը կդատապարտվի տուգանքի։ Քանի որ այդ ժամանակ հայրը սրտի հիվանդությամբ գտնվել է ստացիոնար բուժման մեջ, իսկ տանը իրեն սպասել են երկու անչափահաս երեխաներն ու հղի կինը, ստիպված (ի դեպ առանց պաշտպանի), քննիչի հորդորներն ընդունել ու ստորագրել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերը։ Դրանից հետո, երբ դիմել է փաստաբանին, պարզվել է, որ գործն արդեն մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատախազին։
Ի դեպ, դատարան է ներկայացվել համապատասխան բժշկական տեղեկանք այն մասին, որ իրոք մեղադրանք առաջադրելու օրը նրա հայրը գտնվել է ստացիոնար բուժման մեջ՝ սրտի սուր ինֆարկտ ախտորոշմամբ։ Ավելին՝ դատարանի ուշադրությունն է հրավիրվել նաև այն փաստի վրա, որ Գ.Գրիգորյանին մեղադրանք առաջադրելու, իրավունքները պարզաբանելու, հարցաքննելու, նախաքննությունն ավարտելու, գործի նյութերին ծանոթացնելու վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը կազմվել ու այդ գործողությունները կատարվել են միաժամանակ։ Հանգամանք, որը Գ.Գրիգորյանի վերոհիշյալ հայտարարության պարագայում իրոք վկայում է խոստովանական ցուցմունքը կորզված լինելու մասին։ Պաշտպանական կողմը այդ կապակցությամբ միջնորդություն է ներկայացրել՝ դատարան հրավիրելու և որպես վկա հարցաքննելու քննիչ Մկրտչյանին, պարզաբանելով նաև, որ խոսքը վերաբերվում է նրա կողմից թույլ տրված խախտումներին, ուստի նրան հարցաքննելը ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 86-րդ հոդվածի պահանջներին չի հակասում, սակայն դատարանը միջնորդությունը մերժել է։ Մինչդեռ այդ հարցաքննությունն անշուշտ հնարավորություն կստեղծեր ՀՔԾ դիմելու հարցը վերջնականապես լուծելու համար։
Դատաքննության րնթացքում Գ.Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել նաև այն մասին, որ աջակցում է թե նախաքննական մարմնի և թե օպերատիվ-հետախուզական ծառայության հետ, օժանդակում հանցագործությունների բացահայտմանը։ Նման համագործակցություն է ցուցաբերել նաև Մխիթար Տիգրանյանի վարույթում քննվող իր վերաբերյալ քրեական գործով։ Հանգամանք, որն իր ցուցմունքներով հաստատել է նաև ինքը՝ Մ.Տիգրանյանը։ Ակնկալել է, որ փոխարենը իրեն կօգնեն։ Սակայն, տեսնելով, որ իրեն օգնելու ուղղությամբ տեղաշարժ չկա, ընդհակառակը՝ քննիչ Մ.Տիգրանյանը հակառակ նաև բազմիցս գրավոր և բանավոր խնդրանքներին, զլանում է վերադարձնել իրենից առգրավված զարդեղենը հանդիպել է ԿՀԴՊ ԳՎ 3-րդ վարչության պետ Ֆելիքս Խաչատրյանին, որի հետ անձամբ է համագործակցել ու հայտնել իր դժգոհությունը։ Ֆ.Խաչատրյանը բացատրել է, որ այդ հարցով պետք է դիմել քննիչին, միաժամանակ հայտնելով, որ իրենք արդեն իսկ քննիչին տեղյակ են պահել, որ իրեն օգնի։ Այդ պատճառով էլ ինքը գնացել է քննիչի մոտ, նրան հայտնել է դժգոհությունը, որ իրեն չի օգնում, զարղեղենը չի վերադարձնում, ստիպված փորձել է դիմել պաշտպանի օգնությանը, սակայն փաստաբանը ծառայության դիմաց 1000 ԱՄՆ դոլար գումար է առաջարկել, եկել է խորհրդակցելու, ցանկանում է, որ ինքը լինի իր պաշտպանը։ Սակայն քննիչը անհասկանալի պատճառով ընդհատել է իր խոսքը և դուրս հրավիրել։ Ինքն էլ դուրս գալուց առաջ քննիչին հայտնել է, որ նա իրեն սխալ է հասկացել։
Ավելին, Գ.Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել նաև այն մասին, որ քննիչի մոտից դուրս գալուց հետո, դարձյալ հանդիպել է Ֆ.Խաչատրյանին և զարմացած տեղյակ պահել, որ եղել է քննիչի մոտ, սակայն քննիչն իրեն սխալ է հասկացել, խոսակցությանը այլ ընթացք տվել և որ Ֆ.Խաչատրյանը նույնպես տարակուսել է, թե ինչու է խոսակցությունը նման ընթացք ստացել։ Այս կարևոր հանգամանքը դատարանում հաստատել է նաև Ֆ.Խաչատրյանը, այսինքն՝ ըստ էության հաստատել է, որ Գ.Գրիգորյանը բոլորովին այլ նպատակով է եղել քննիչի մոտ, որ իրոք քննիչը նրան սխալ է հասկացել։ Մինչդեռ Գ.Գրիգորյանի և Ֆ.Խաչատրյանի վերոհիշյալ ցուցմունքները դատարանի կողմից, ըստ էության անտեսվել են։
Բացի այդ, Գ.Գրիգորյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ դեպքից հետո պատահաբար հանդիպել է իր ծանոթ Սահակ Թադևոսյանին։ Երբ վերջինս հարցրել է, թե ինչու է վրդովված, նրան պատասխանել է, որ մի հարցով եղել է քննիչի մոտ, սակայն քննիչն իրեն սխալ է հասկացել և այլն։ Այս վկան պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ նույնպես հարցաքննվել է դատարանում և հաստատել նույնը։ Անվիճելի է, որ վկայի այս ցուցմունքը նույնպես կարևոր է ճշմարտությունը բացահայտելու համար։ Սակայն դատարանը այս կարևոր ապացույցը նույնպես պատշաճ չի գնահատվել, ըստ էության շրջանցվել է։
Այնուհետև Գ.Գրիգորյանը իր ցուցմունքներում պնդել է, որ խնդրում էր վերադարձնել զարդեղենը։ Այս հանգամանքը հաստատվել է նաև Ֆ.Խաչատրյանի ցուցմունքներով։ Պաշտպանական կողմը դատարան է ներկայացրել Գ.Գրիգորյանի անձնական խուզարկության արձանագրության պատճենը, համաձայն որի՝ իրոք նրանից առգրավվել է նաև զարդեղեն։ Այս հանգամանքը սահմանված կարգով մյուս ապացույցների շարքում օբյեկտիվ գնահատելու պարագայում, անշուշտ նույնպես կարող էր օգնել ճիշտ կողմնորոշվելու, կատարվածը ճիշտ ընկալելու առումով։ Մինչդեռ դատարանն այս հանգամանքը նույնպես ըստ արժանվույն չի գնահատել։
Նկարագրված պայմաններում դատարանը արժանահավատ համարելով Գ.Գրիգորյանի խոստովանական ցուցմունքը, ըստ էության անտեսել է գործի փաստական հանգամանքները, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, մասնավորապես՝ Գ.Գրիգորյանի, Ֆ.Խաչատրյանի, Ս.Թադևոսյանի դատարանում տված ցուցմունքները։
Հաջորդ ապացույցը, որ հիմք է ընդունվել դատարանի կողմից, վկա Մխիթար Տիգրանյանի ցուցմունքն է։ Սակայն այս ցուցմունքը արժանահավատ չլինելու պատճառով նույնպես ապացույց համարվել չի կարող, այն հակասական է ու իրարամերժ։ Այսպես՝ նախ նա կատարվածի մասին զեկուցագրում ընդամենը նշել է՝ ... հասկանալով, թե Գ.Գրիգորյանը ուր է տանում խոսակցությունը, ես դադարեցրել եմ այն և Գրգորյանին դուրս եմ հրավիրել աշխատասենյակից։ Սակայն հաղորդման մեջ նշել է, թե իբրև Գ.Գրիգորյանն իրեն բացահայտ առաջարկել է 1000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։ Այնուհետ ցուցմունքներում, մասնավորապես Գ.Գրիգորյանի հետ առերես, կարծես փորձելով արդարանալ, հայտարարել է, թե ...Գ.Գրիգորյանի այդ արտահայտությունից ելնելով այլ բան հասկանալ, քան դա կաշառք առաջարկել է, իմ կարծիքով, հնարավոր չէ։ Այս պարագայում պաշտպանական կողմի հարցին, թե ինչով է պայմանավորված զեկուցագրի և հաղորդման միջև առկա հակասությունը, նրա կողմից որևէ հիմնավոր պատասխան չի հնչել։ Դատաքննության ընթացքում պաշտպանական կողմի հարցը, որ եթե չընդհատեր Գ.Գրիգորյանին, ինչպիսին էր լինելու նրա խոսքի շարունակությունը, որն ինքը կանխել է, ըստ էության մնացել է անպատասխան։ Մյուս հարցը՝ ինչու դուք խոսքը այդպես ընկալելով չեք զգուշացրել Գ.Գրիգորյանին, գուցե նա կպարզաբաներ մտքերը կամ ինչու քննիչներին չեք հրավիրել, նրանց ներկայությամբ հայտարարել, որ Գ.Գրիգորյանը կաշառք է առաջարկում, գուցե վերջինս հնարավորություն կունենար բացահայտել մտքերը, այսինքն՝ ինչու է Գ.Գրիգորյանին դուրս հրավիրել, որից հետո հայտարարել, թե նա իրեն կաշառք էր առաջարկում։ Սակայն այս հարցերը նույնպես մնացել են անպատասխան (դատարանը հանել է, գտնելով, որ դրանք ոչ թե հարցեր են, այլ պաշտպանը ընդդիմանում է քննիչին)։ Եվս մեկ կարևոր հանգամանք. պաշտպանի հարցին՝ հնարավոր է խոսակցության ընթացքում ինչ որ դետալ եք նկատել կամ այլ հանգամանք, որը Ձեզ հավասարակշռությունից հանել է և ստիպված ընդհատել եք խոսակցությունը, դուրս հրավիրել Գ.Գրիգորյանին, նա պատասխանել է, որ նման բան չի եղել։ Սակայն ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի հարցին՝ պարոն Տիգրանյան քննչական կոմիտեում առերես հարցաքննությունից առաջ, երբ ես հարցրեցի, թե ինչու ինձ սխալ հասկացաք, դուք ինձ չեք պատասխանել, թե բա ինչ էիր ուզում՝ եկել բռիլոկով ինձ ձայնագրում էիր, և ինձ էլ հանգստացնում էիր, թե այդ գործը դատարան չի գնա, կարճվելու է, քննիչ Մ.Տիգրանյանը խոստովանել է, որ ճիշտ է, իրոք խոսակցության ընթացքում ձեռքին բռիլոկ է տեսել և իրեն թվացել է, որ ձայնագրում է։ Հատկանշական է, որ դատարանում ցուցմունքներ տալիս, Մ.Տիգրանյանը նույնպես խոստովանել է մտավախության մասին, հայտնելով, թե գուցե ինչ-որ մեկը ուղարկել էր, որ ինձ ձայնագրի։
Վկա Մ.Տիգրանյանը նաև դատարանում ցուցմունք է տվել, որ այդ օրը Գ.Գրիգորյանը համեմատաբար բարձր տոնով է խոսել իր հետ։ Այդ կապակցությամբ պաշտպանական կողմի հարցը, թե կաշառք առաջարկողը ինչու պետք է բարձր տոնով արտահայտվեր, գուցե իրոք նա այդ տոնով իր դժգոհությունն էր արտահայտում, հարցը նույնպես մնաց անպատասխան (դատարանը հանել է՝ այն նույնպես գնահատելով որպես քննիչին ընդդիմանալ)։
Վերոհիշյալ հանգամանքների ամբողջականությունը էական է այն առումով, որ Գ.Գրիգորյանի խոսքը ճիշտ ընկալելու համար պարզապես Մ.Տիգրանյանն ինքն իրեն զրկել էր դրա համար անհրաժեշտ նորմալ պայմաններից։ Նա պարզապես ընկել է շփոթմունքի, ցայտնոտի մեջ, արդյունքում՝ քննիչ լինելով հանդերձ, չի փորձել բացահայտել դիմացինի խոսքի իմաստը, բավարարվել է կատարվածը յուրովի ընկալելով։ Քննիչ Տիգրանյանը անգամ այլ առիթով Գ.Գրիգորյանին խոստովանել է, որ գրելով զեկուցագիր, իր մտքով չի էլ անցել, որ այն հետագայում քր. գործ հարուցելու առիթ է հանդիսանալու, որ իր կարծիքով հարուցված գործը կարճվելու է և այլն։ (Ի դեպ Գ.Գրիգորյանը միջնորդել է այդ կապակցությամբ դատարան հրավիրել և լրացուցիչ հարցաքննել Մ.Տիգրանյանին, սակայն միջնորդությունը մերժվել)։ Ինչ վերաբերվում է այն պատճառաբանությանը, թե կաշառք առաջարկելու նպատակին էր ուղղված Գ.Գրիգորյանի խնդրանքը, որպեսզի մյուս աշխատակիցը նախապես դուրս գա աշխատասենյակից, ապա սա նույնպես անհիմն է, ինչպես Գ.Գրիգորյանն է պարզաբանել դատարանում, քանի որ պետք է խոսք գնար համագործակցելու, ինչպես նաև փոխարենը չօգնելու հետ կապված դժգոհություններին, ուստի նպատակահարմար չի գտել երրորդ անձի ներկայությունը։ Ինքը քննիչ Մ.Տիգրանյանը նույնպես ցուցմունքներում հայտնել է, որ համագործակցության հետ կապված հանդիպումները և խոսակցությունը որպես կարգ տեղի են ունեցել առանց երրորդ անձի ներկայության։
Բացի այդ, հայտնի է, որ ՀՀ քր. օր.-ի 312-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Հարց է առաջանում՝ վերոհիշյալ հանգամանքներում կարող է արժանահավատ համարվել կաշառքի առաջարկության մասին Մ.Տիգրանյանի ընկալածը, ենթադրությունը և դրանով հիմնավորված համարել առաջադրված մեղադրանքը։ Արդյոք կարող է խոսք գնալ այն մասին, որ Ֆ.Խաչատրյանին հանդիպելուց հետո Գ.Գրիգորյանը մտադրվել է գնալ և կաշառք առաջարկել քննիչին, որի հետ ի դեպ համագործակցել է և դատարանում քննիչն ինքն էլ ընդունել է այդ փաստը։ Ավելին՝ իր բոլոր ցուցմուքներում Գ.Գրգորյանը հայտնել է, որ հակառակ իր սպասումների, տեսնելով, որ քննության ընթացքում իրեն ոչնչով չեն օգնում, անգամ զարդեղենը չեն վերադարձնում, դիմել է պաշտպանին, որն իր ծառայությունների համար առաջարկել է 1000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ, սակայն ինքը կարողացել է հայթայթել 250.000 ՀՀ դրամ։ Մինչդեռ, ըստ քննիչ Մ.Տիգրանյանի՝ Գ.Գրիգորյանը պատրաստակամություն է հայտնել 1000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալ հենց խոսակցության պահին։ Աբսուրդ՝ ինչպես Գ.Գրիգորյանն է ցուցմունքներում պնդել նման գումար պարզապես իր մոտ գոյություն չի ունեցել։ Բացի այդ, Գ.Գրիգորյանը քննիչի մոտ է գնացել Ֆ.Խաչատրյանի հետ զրուցելուց անմիջապես հետո։
Ի դեպ, ինքը՝ քննիչն էլ դեպքից անմիջապես հետո գրված զեկուցագրում նման բան չի նշել։
Դատարանում քննիչի հարցաքննության ժամանակ իրոք հնչել են նան քննիչին ընդդիմանող հարցադրումներ։ Խնդիրը նրանումն է, որ երբ օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում կաշառք տալը և ստանալը համարվում են ավարտված հանցագործություններ՝ հենց միայն առաջարկելու կամ համաձայնելու պահից, բնականաբար քննարկվել ու վերանայվել են նաև տվյալ արարքների ինչպես կանխարգելման, այնպես էլ կատարվածը պատշաճ ֆիքսելու գործընթացները։ Սակայն կոնկրետ դեպքում առկա չէ ոչ տեսագրություն, ոչ ձայնագրություն, ոչ երրորդ անձի խոսք, ոչ էլ որևէ արձանագրություն է կազմվել, մարդու խոսքը ընդհատել, թողել է անավարտ, նրան դուրս հրավիրել այնուհետև հայտարարել, թե նա կաշառք էր առաջարկում։
Դժվար չէ պատկերացնել, թե սույն գործով առաջին ատյանի դատական ակտը օրինական ուժ ստանալու պարագայում այն ինչ վտանգավոր նախադեպ կարող է դառնալ։
Դատարանում բերվել է տվյալ պարագայում պատկերավոր օրինակ։ Այն է՝ Գ.Գրիգորյանը դուրս գալով քննիչի մոտից, գնում է հատուկ ծառայություն և հայտարարում, որ քիչ առաջ քննիչն իրենից կաշառք էր պահանջում։ Հարցնում են, թե ինչից հասկացար, որ կաշառք էր պահանջում, Գ.Գրիգորյանը պատասխանում է, որ երբ քննիչին հարցրել է, թե ինչու իրեն չի օգնում, քննիչը պատասխանել է, երբ ես տեղից շարժվում, որ չենք օգնում։ Այնուհետև հրավիրում են քննիչին և վերջինս պարզաբանում է, որ տեղից շարժվել ասելով ոչ թե նկատի է ունեցել կաշառք տալը, այլ պարզապես ուզել է հասկացնել, որ երկարատև ժամանակ է ինչ քննությանը օգնող որևէ նոր տվյալ չի ներկայացնում։ Ահա այս դեպքում էլ, բնականաբար, գործ կունենաինք Գ.Գրիգորյանի կողմից սխալ ընկալման հետ։
Զարմանալիորեն այս օրինակը դատարանում քննարկելիս մեղադրողը հայտարարել է, թե նշված օրինակը նույնպես կարող է դատական հեռանկար ունենալ։
Այսպիսով, վերը նկարագրված հանգամանքներում քննիչ Մ.Տիգրանյանի ցուցմունքները իրոք արժանահավատ համարել և դնել Գ.Գրիգորյանի մեղադրանքի հիմքում արդարացի չի կարող համարվել։
Ինչ վերաբերվում է գործով վկաներ Բաղմանյանի, Հովհաննիսյանի և Սահակյանի ցուցմունքներին, որոնք դրվել են մեղադրական ճառի հիմքում, նույնպես մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ չեն կարող դիտվել, այն պարզ պատճառով, որ սկզբնաղբյուրը նույնն է՝ Մ.Տիգրանյանի հիմնազուրկ խոսքը, որն ինչպես ինքն է ըստ էության խոստովանել՝ զուտ իր ընկալման արդյունքն է։
Ի վերջո դատավճռում որպես ապացույց հղում է կատարվել հեռախոսային վերծանումներին այն մասին, թե որ Գ.Գրիգորյանը քննիչին այցելելուց առաջ զանգահարել է նրան։ Հանգամանք, որը, սակայն, ըստ էության, որևէ ապացուցողական նշանակություն ունենալ չի կարող այն պարզ պատճառով, որ ոչ ոք, այդ թվում Գ.Գրիգորյանը չի ժխտել քննիչին զանգահարելու և նրան հանդիպելու հանգամանքը»։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 127-րդ հոդվածները, ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 (13-14-րդ կետեր և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (Telfner v. Austria) գործով 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33/01/96 (կետ 15, Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (Natunen v. Finland) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04 (կետ 53) նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպանը գտել է, որ սույն բողոքում ներկայացրած անժխտելի փաստերն ու օրենքի վերոհիշյալ իմպերատիվ պահանջները համադրելով դատավճռում բերված փաստարկներին, ավելի քան ակնհայտ է, որ այն պարզապես հիմնազուրկ է և չի համապատասխանում ժամանակի վերոհիշյալ պահանջներին, ապացույցների գնահատմանը ցուցաբերվել է կամայական վերաբերմունք։ Բողոքաբերը նշել է, որ դատարանը պարտավոր է անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել փոխկապակցված և հավաստի ապացույցներով, ոչ թե ենթադրություններով և նշել, որ Գ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնազուրկ է։
11. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«Սույն վերաքննիչ բողոքը քննության առնել, բեկանել առաջին ատյանի դատարանի 11.04.2016թ.-ի դատավճիռն ամբողջությամբ և Գ.Ս.Գրիգորյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ»:
12. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանն ու պաշտպան Ա.Խաչատրյանն ամբողջությամբ պնդեցին պաշտպան Ս.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն:
Մեղադրող Հ.Ենոքյանն առարկեց վերաքննիչ բողոք դեմ, խնդրեց մերժել այն՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահան¬գումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու մեղադրողի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
(…)
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
«Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ.
«(…) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…):
(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)» (տե´ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
Ապացույցների գնահատման իրավաչափության հարցի առնչությամբ իր իրավական դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` միաժամանակ արձանագրելով հետևյալը.
«(…) [Ա]պացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով (…)» (տե´ս Կարեն Սարուխանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշման 27-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին»:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝
(…)
2. Կաշառք տալը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով: (...)»:
15. Քննության առնելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Ս.Աբրահամյանի կողմից վերաքննիչ բողոքում, ինչպես նաև պաշտպանության կողմից՝ Վերաքննիչ դատարանում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է, իսկ ներկայացված պատճառաբանությունները հերքված են` քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված ապացույցներով:
Առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հանգել է իրավաչափ հետևության այն մասին, որ Գ.Գրիգորյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը գործի նյութերով հաստատված է:
16. Առաջին ատյանի դատարանը, վիճարկվող դատական ակտի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի նախաքննական հետևյալ ինքնախոստովանական ցուցմունքով. «Ես ինձ լիովին մեղավոր եմ ճանաչում Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում, այդ մեղադրանքի էությունը ինձ պարզ է, մեղավոր եմ, որ Մխիթար Տիգրանյանին առաջարկել եմ 1000 դոլար կաշառք, որ իմ գործերը մեղմացնի։ Ստացել եմ մեղադրյալի որոշումը, իրավունքների և պարտականությունների ցանկը, իրավունքներս ինձ պարզաբանվել են դրանք էլ են ինձ պարզ այս պահին պաշտպան ունենալ չեմ ցանկանում, նաև չեմ ցանկանում ունենալ անվճար պաշտպան, չեմ ցանկանում մանրամասն ցուցմունք տալ օգտվելով որպես մեղադրյալ իմ իրավունքից, ես անկեղծ զղջում եմ իմ արածի համար, ունեմ երկու մանկահասակ երեխա, ծնողներս երկուսն էլ հիվանդ են խնդրում եմ մեղմ վերաբերվեք։ Ցուցմունքս գրել եմ ես ամբողջությամբ ճիշտ է»։ (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 99)
Վկա, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության ՀԿԳ քննիչ Մխիթար Տիգրանի Տիգրանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հոկտեմբերի 9-ից զբաղեցնում է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչի պաշտոնը։ Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով Մալաթիայի քննչական բաժնում հարուցված քրեական գործի հետագա նախաքննությունը 2015թ. հունիսի 25-ին հանձնարարվել է իրեն։ Այդ քրեական գործով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ է ներգրավվել Գագիկ Գրիգորյանը։
2015թ. նոյեմբերի 24-ի ժամը 17։07-ին, 098-88-47-14 բջջային հեռախոսահամարից իրեն է զանգահարել Գագիկ Գրիգորյանը և հայտնելով, որ գործով կարևոր բան ունի հաղորդելու` խնդրել է հանդիպել։ Գագիկ Գրիգորյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ, որը գտնվում է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի 51-րդ շենքի 5-րդ հարկում` վերելակից դեպի աջ։
Շուրջ տաս րոպե անց Գագիկ Գրիգորյանը մտել է իր աշխատասենյակ։ Այդ պահին այդտեղ է գտնվել նաև ՀԿԳ քննիչ Հարություն Բաղմանյանը։ Գագիկ Գրիգորյանը հայտնել է, որ ցանկանում է զրուցել առանձին։ Մտածելով, որ նա չի ցանկանում այլ քննիչի ներկայությամբ քրեական գործով տեղեկություններ հայտնել` Հարություն Բաղմանյանին խնդրել է դուրս գալ սենյակից։ Նրա դուրս գալուց հետո Գագիկ Գրիգորյանն ասել է, որ իր կատարած հանցանքը ծանր չէ, երկու երեխա ունի, չի ցանկանում քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, պատրաստ է այսուհետ նույնպես աջակցել նախաքննությանը, միայն թե ինքն օգնի նրան։ Ինքը Գագիկ Գրիգորյանին բացատրել է, որ նախաքննությանն օժանդակելը դիտվում է որպես մեղմացնող հանգամանք և քանի որ նա օժանդակել է նախաքննությանը, ապա այդ հանգամանքը հաշվի կառնվի։ Գագիկ Գրիգորյանն ընդհատելով իրեն` ասել է, որ ճիշտ չի հասկանում, ինքը դիմել է պաշտպանի և վերջինս ծառայություններ մատուցելու համար պահանջել է 1.000 (մեկ հազար) ԱՄՆ դոլար։ Այդ գումարը չի ցանկանում տալ պաշտպանին, այլ ցանկանում է այդ հարցերն իր հետ լուծել։ Շարունակելով իր ասելիքը` Գ.Գրիգորյանը նշել է, որ կարող է այդ գումարը տալ ինչպես տեղում` նույն պահին, այնպես էլ հետո` այլ վայրում, երբ և որտեղ ինքը կցանկանա։
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դիմաց 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալու առաջարկը Գ.Գրիգորյանից լսելուց հետո անմիջապես դադարեցրել է նրա հետ խոսակցությունը և Գ.Գրիգորյանին դուրս է հրավիրել իր աշխատասենյակից։ Գ.Գրիգորյանի հեռնալուց անմիջապես հետո աշխատասենյակ է վերադարձել քննիչ Հարություն Բաղմանյանը, այնուհետև ներս են մտել նաև քննիչներ Գարեգին Հովհաննիսյանը և Արամայիս Սահակյանը։
Հարություն Բաղմանյանը հարցրել է, թե ինչ է պատահել և ինքն իր գործընկերներին պատմել է, որ Գագիկ Գրիգորյանն իրեն 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք է առաջարկել։ Անմիջապես կատարվածի մասին համապատասխան զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետին։
Գտնում է, որ եթե դուրս չհրավիրեր Գ.Գրիգորյանին, ապա նա շարունակելու էր 1.000 ԱՄՆ դոլար տալու առաջարկը։
Ներողություն խնդրելով` ամբաստանյալ Գ. Գրիգորյանը դուրս է եկել իր աշխատասենյակից, սակայն չի ասել, որ սխալվել է կամ սխալ է հասկացվել։
Իր հեռախոսահամարներն են` 094-53-99-37, 099-53-99-35։ (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 9-13, 49-55)
Վկա, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության ՀԿԳ քննիչ Հարություն Հայկազի Բաղմանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 24-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում, Մխիթար Տիգրանյանի հետ գտնվել է իրենց աշխատասենյակում։ Մխիթար Տիգրանյանը ստացել է հեռախոսազանգ, որից մոտ տաս րոպե անց աշխատասենյակ է մտել նրա վարույթում քննվող քրեական գործով մեղադրյալ Գ. Գրիգորյանը։ Վերջինիս հարցրել է, թե ինչ է ցանկացել հաղորդել, որին նա պատասխանել է, որ ցանկանում է առանձին զրուցել։ Մխիթար Տիգրանյանի խնդրանքով դուրս է եկել աշխատասենյակից և մտել քննիչ Գարեգին Հովհաննիսյանի աշխատասենյակ, որից հետո սպասել է միջանցքում։ Մի քանի րոպե անց Գագիկն արագ դուրս է եկել և հեռացել։ Նրա հետևից մտել է սենյակ և տեսել է« որ Մխիթար Տիգրանյանը վրդովված է։ Հարցրել է նրան, թե ինչ է պատահել։ Վերջինս պատասխանել է, որ Գագիկը նրան 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք է առաջարկել« որը լսելուց հետո դադարեցրել է խոսակցությունն ու աշխատասենյակից դուրս է հրավիրել նրան։
Այդ պահին իրենց աշխատասենյակ են եկել նաև քննիչներ Գարեգին Հովհաննիսյանն ու Արամայիս Սահակյանը, որոնց նույնպես Մ.Տիգրանյանը պատմել է Գ. Գրիգորյանի կողմից կաշառք առաջարկելու մասին։
Իր ներս ու դուրս անելը տևել է հինգից տաս րոպե։ Գ.Գրիգորյանի գնալը տեսել է և չի լսել, որ նա գնալիս որևէ բան ասի։ (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 21-24)
Վկա, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության ՀԿԳ քննիչ Գարեգին Նորիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. հոկտեմբերի 9-ից զբաղեցրել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչի պաշտոնը։ Իր և ավագ քննիչ Արամայիս Սահակյանի աշխատասենյակը գտնվում է նույն վարչության ՀԿԳ քննիչ Մխիթար Տիգրանյանի աշխատասենյակի հարևանությամբ։
2015թ. նոյեմբերի 24-ին, ժամը 18։00-ի սահմաններում, ինքն ու Ա.Սահակյանը գտնվել են իրենց աշխատասենյակում, որի դուռը բաց է եղել։ Քննիչ Հարություն Բաղմանյանը մի պահ մտել է իրենց աշխատասենյակ և դուրս եկել։
Նրա դուրս գալուց հետո լսել են քննիչ Մ.Տիգրանյանի բարձր ձայնը։ Ինքն ու Ա.Սահակյանը մտել են Մ.Տիգրանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս Հ.Բաղմանյանին վրդովված պատմել է, որ քիչ առաջ իրեն կաշառք են առաջարկել։
Փորձելով հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել` ինքն ու Ա.Սահակյանը Մ.Տիգրանյանին հարցեր են տվել։ Մ.Տիգրանյանն ասել է, որ իր վարույթում քննվող քրեական գործով մեղադրյալներից մեկը, ում նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն` զանգահարել է իր բջջային հեռախոսին և խնդրել է հանդիպել։ Նրան հայտնել է, որ տվյալ պահին նրա հետ քննչական գործողություններ չունի անելու, սակայն մեղադրյալն ասել է, որ քրեական գործով կարևոր բան ունի հաղորդելու։ Այդ պատճառով նրան հրավիրել է աշխատասենյակ, որտեղ մեղադրյալն ասել է, որ փաստաբանը ծառայություններ մատուցելու նպատակով իրենից 1.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջում, որը չի ցանկանում տալ նրան և այդ գումարն առաջարկում է Մ.Տիգրանյանին` քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դիմաց։
Դրանից հետո Մ.Տիգրանյանը մեղադրյալին դուրս է հրավիրել իր աշխատասենյակից։
Մ.Տիգրանյանն ընդհանրապես հանգիստ մարդ է, սակայն այդ պահին Մ.Տիգրանյանը շատ բարկացած է եղել։ (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 25-28)
Վկա, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության ավագ քննիչ Արամայիս Սամվելի Սահակյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. հունվարի 25-ից զբաղեցնում է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչի պաշտոնը։ Նույն վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Տիգրանյանի վարույթում քննվող՝ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ բազմադրվագ քրեական գործով ընգրկված է քննչական խմբում։
Քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրվել մի շարք անձանց, այդ թվում նաև Գագիկ Գրիգորյանին։ Վերջինիս ճանաչել է դեմքով, նրա հետ քննչական գործողություններ անձամբ չի կատարել։
2015թ. նոյեմբերի 24-ին, ժամը 18։00-ի սահմաններում, ինքն ու Գարեգին Հովհաննիսյանը գտնվել են աշխատասենյակում։ Մի պահ ներս է մտել քննիչ Հարություն Բաղմանյանը։ Նրա դուրս գալուց հետո լսել են քննիչ Մ. Տիգրանյանի բարձր ձայնը։ Ինքն ու Գ.Հովհաննիսյանը մտել են Մ.Տիգրանյանի աշխատասենյակ, որտեղ նա Հ. Բաղմանյանին բարկացած ինչ-որ բան է պատմել։
Հարցրել են, թե ինչ է պատահել։ Մ. Տիգրանյանը պատասխանել է, որ իրենց կողմից քննվող քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Գրիգորյանը քիչ առաջ եկել է իր աշխատասենյակ և 1.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք է առաջարկել, որպեսզի նրան ազատի քրեական պատասխանատվությունից։ Մ.Տիգրանյանը պատմել է, որ Գ.Գրիգորյանը գալով իր մոտ` ասել է, թե դիմել է ինչ-որ փաստաբանի, ով ծառայություններ մատուցելու համար ուզել է 1.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չի ցանկանում այդ գումարը տալ փաստաբանին և այդ գումարն առաջարկում է Մ.Տիգրանյանին` քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դիմաց։
Մ.Տիգրանյանը պատմել է նաև, որ անմիջապես Գ.Գրիգորյանից պահանջել է դադարեցրել խոսակցությունը և նրան դուրս է հրավիրել աշխատասենյակից։
Այդ ամենն իրենց պատմելուց հետո Մ.Տիգրանյանը համապատասխան զեկուցագիր է ներկայացրել վարչության պետին։ (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 29-32)
Գագիկ Գրիգորյանի կողմից շահագործված 098-88-47-14 հեռախոսահամարից կատարված զանգերի զննության արձանագրությամբ, որի համաձայն` Գագիկ Գրիգորյանի կողմից շահագործված 098-88-47-14 հեռախոսահամարից 2015թ. նոյեմբերի 24-ին, ժամը 17։07։33-ին քննիչ Մխիթար Տիգրանյանին պատկանող 094-53-99-37 հեռախոսահամարին կատարվել է ելքային զանգ։ Խոսակցությունը տևել է 53 վարկյան, իսկ հեռախոսազանգը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 31 հասցեում տեղակայված ալեհավաքից։
Բացի այդ, 17։19։01-ին կատարվել է ելքային զանգ 094-53-99-37 հեռախոսահամարին, խոսակցությունը տևել է 29 վարկյան, իսկ հեռախոսազանգը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան 1 հասցեի ալեհավաքից։ (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 88-89)
Դատարանում, ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականին համագործակցել է Մասիսի ոստիկանապետի տեղակալ Արթուր Զաքարյանի հետ, որի մասին նրա հետ պայմանագիր կամ նման փաստաթղթեր չի ստորագրել։
Նրա հետ համագործակցելով` որպես տաքսու վարորդ շփվել է թմրամիջոց իրացնողների հետ և հայտնել տեղեկություններ։
Ա.Զաքարյանի միջոցով ծանոթացել է ՀՀ ոստիկանության վեցերորդ վարչության աշխատակից Ֆելիքս Խաչատրյանի հետ, որի հետ նույնպես համագործակցել է։
Երբ թմրամիջոց իրացնող «Գնչու» մականունով Խաչիկ Ներսիսյանը բռնվել է` իրեն էլ են բռնել և վերցրել են իր ոսկեղենը։ Այդ գործով նույնպես համագործակցել է ոստիկանության հետ և իր շնորհիվ բացահայտվել է այդ հանցագործությունը։ Այդ գործը քննել է Մ.Տիգրանյանը։
Ֆ. Խաչատրյանն այդ օրը կանչել է իրեն և իրենք հանդիպել են։ Նա Այնթափ գյուղում թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանձնարարություն է տվել։ Հաջորդ օրը նույնպես կանչել և նույն կարգի հանձնարարություն է տվել։ Ինքը սկսել է դժգոհել և հարցրել է` «ոսկեղենը հետ չե՞ք տալիս»։ Ֆ.Խաչատրյանն ասել է` «գնա քննիչին ասա»։ Զանգել է Մ.Տիգրանյանին և գնացել է նրա մոտ։ Նա ասել է` «քո համար բարդ բան չի լինի, դատարանն էլ գիտի»։ Ինքը քննիչին ասել է` «այսքան օգնել եմ Ձեզ, տասներկու հոգու բռնել եք, պաշտպանը 1.000 ԱՄՆ դոլար է ուզում, բայց ունեմ 250.000 ՀՀ դրամ, իմ պաշտպանն էլ դու ես»։ Մ.Տիգրանյանը վրդովվել է դրանից և թույլ չի տվել շարունակել։ Ինքն ասել է` «ճիշտ չեք հասկացել, ներողություն» և դուրս է եկել։
Այդ մասին պատմել է իր ծանոթ Սահակ Թադևոսյանին` ասելով, որ քննիչն իրեն սխալ է հասկացել։
Հետո այդ մասին ասել է նաև Ֆ. Խաչատրյանին և նրանից խնդրել է խոսել քննիչի հետ։ Ֆ. Խաչատրյանն ասել է` «չհասկացա` դա ապուշ է, մենք կասենք քննիչին»։
Այնուհետև իրեն կանչել և սկսել են քննել կաշառքի վերաբերյալ գործով։
Առերեսումից առաջ քննիչին հանդիմանել է, սակայն նա ասել է` «ես այդպես եմ հասկացել»։
Տվյալ գործով քննիչն իրեն համոզել է, ասել է «ոչինչ չի լինելու, դատավորը տուգանք կտա»։ Ինքն էլ հավատացել է, գրել է նրա ասածները, ստորագրել և գնացել հիվանդանոց, քանի որ հայրը շատ վատ է եղել և նրան շտապ տեղափոխել են հիվանդանոց։
Մինչև մեղավոր ճանաչելը` ինքը պնդել է, որ կաշառք չի տվել։ Այդ օրը քանի որ կինը գրել է, որ հորը շտապ տարել են հիվանդանոց, ինքն էլ գրել է այն, ինչ ցանկացել են։
Հետո քննիչն իրեն ասել է, թե իբր ինքը ցանկացել է իր ձեռքին գտնվող «բրիլոկով» ձայնագրել քննիչին։
Այն մասին, որ ինքը Ֆ.Խաչատրյանի հետ համագործակցել է` քննիչը չի իմացել, բայց մի անգամ քննիչն իրեն ասել է` «կարող է ինձ բռնել տաս»։
Հստակցնելով ցուցմունքը` հայտնում է, որ Ֆ.Խաչատրյանը միշտ ասել է, որ «քո վրա դրված հոդվածը հանվելու է, մեր ղեկավարությունն ասել է քննիչի ղեկավարին»։ Մ.Տիգրանյանն ասել է` «երբ գործը գնա դատարան` դատարանը հաշվի կառնի, որ երկու երեխա ունես»։ Ինքը Մ.Տիգրանյանին ասել է` «Ֆ.Խաչատրյանն այսպես է ասել, հիմա տանեմ փող տա՞մ, հանեք այդ հոդվածը»։
Քննիչն անընդհատ ասել է` «լավ կլինի»։
Իր հեռախոսահամարը, որը եղբոր անունով է գրանցված` գաղտնալսվել է նաև այն ժամանակ, երբ ինքը զանգել է քննիչին, խոսել նրա հետ, իսկ հետո գնացել նրա մոտ։ (դատական նիստի արձանագրություն)
Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնել են հետևյալը.
Վկա Ֆելիքս Խաչատրյանը հայտնել է, որ Գագիկ Գրիգորյանի հետ ծանոթացել է` թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ գործով նրան ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժին բերման ենթարկելու ժամանակ։ Դա եղել է 2015 թվականի հունիսին։ Երբ իր աշխատակիցները լրացնելիս են եղել արձանագրությունը` ինքը որպես բաժնի պետ մոտեցել, ստուգել է, թե ինչպես են արձանագրում, այնուհետև զրուցել է Գ.Գրիգորյանի հետ։ Վերջինիս հետ մինչ այդ շփում չի եղել։ Գործի հանգամանքներից ելնելով, երբ մարդ են բերման ենթարկում, մի փոքր զրուցում են, որպեսզի տեսնեն, թե ով է այդ մարդն իրականում։ Գրիգորյանն էլ նորմալ ձևով ասել է իրեն` «շեֆ ջան պատրաստ եմ ամեն ձևով օգնել»։
Քննիչ Մխիթար Տիգրանյանին ճանաչել է աշխատանքի բերումով` նրա վարույթում է քննվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ քրեական գործը, որին առնչվել է նաև Գ.Գրիգորյանը։ Նախաքննության հետ կապված որևէ գործունեություն ծավալելիս` հանձնարարականները ստացել են քննիչից։ Գ.Գրիգորյանի հետ հանդիպել են երեքից չորս անգամ, ինչի արդյունքում նրանից ստացել է որոշակի տեղեկություններ։
2015թ. նոյեմբերին, երբ Գ.Գրիգորյանի հետ հանդիպել են` նա խնդրել է օգնել իրենից անձնական խուզարկությամբ առգրավված ոսկյա զարդերը հետ վերցնելու հարցում, նշելով, որ դրանք պատկանում են ուրիշի և քաշքշուկների մեջ է ընկել դրանց պատճառով։ Ինքն ասել է, որ ոչնչով օգնել չի կարող, այդ հարցով պետք է դիմի քննիչին։ Դրանից հետո նա մեկ անգամ ևս հանդիպել և զրուցել է իրեն հետաքրքրող, թմրամոլության դեմ պայքարին առնչվող հարցերի շուրջ։
Գ.Գրիգորյանը պատշաճ կարգով աջակցել է ոստիկանությանը։
Գ.Գրիգորյանին խորհուրդ է տվել ոսկեղենի վերաբերյալ հարցերը պարզել քննիչի հետ, սակայն նրան չի ասել, որ գնա քննիչի մոտ։ Հետագայում իմացել է, որ Գ.Գրիգորյանը գնացել է քննիչի մոտ։
Գ.Գրիգորյանի` նախաքննությանն օգնելու հանգամանքը կարող է հերքել կամ հաստատել քննիչը։ Ինքը երբեմն Գ.Գրիգորյանին հանդիպելիս ասել է, որ նա օգնի նախաքննությանը, որին ի պատասխան Գ.Գրիգորյանն ասել է, որ օգնել է։
Այնուհետև Գ.Գրիգորյանն իրեն ասել է, որ ոսկյա զարդերի հարցով քննիչի մոտ է գնացել, սակայն քննիչն իրեն ճիշտ չի հասկացել, կարծել է, թե նա ցանկացել է կաշառք առաջարկել և այդ մասին զեկուցագիր է գրել։
Գ.Գրիգորյանն իրեն այլ բան չի ասել և ինքն էլ չի հարցրել։ Նրան ասել է, որ չի կարող ոչնչի խառնվել։ Տեղյակ չէ, թե ամբաստանյալն այնտեղ ինչ է խոսել և ինչ է արել։
Ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի հետ ոսկյա զարդերի մասին խոսելու ժամանակ նրա հետ խոսակցություն չի ունեցել այն մասին, որ Գ.Գրիգորյանը մտահոգություններ ունի դատվելու, փաստաբան է ուզում վարձել և փաստաբանը 1.000 ԱՄՆ դոլար է ուզում։
Ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանն իր հետ տեղի ունեցած խոսակցության ժամանակ, որևէ ակնարկ չի արել այն մասին, որ գնում է քննիչին գումար առաջարկելու։
Ամբաստանյալին կարող է բնութագրել որպես դրական և նորմալ մարդ։ (դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Սահակ Թադևոսյանը հայտնել է, որ բնակվում է Արշակունյաց փողոցում գտնվող էլեկտրոնիկայի խանութի և դեղատան հետևի սեփական տներից մեկում։ Ստույգ օրը չի հիշում, դեկտեմբերին, երբ կանգնած է եղել նշված վայրում` Գագիկը եկել է իր հիվանդ երեխայի համար դեղատնից գնումներ կատարելու։ Նստել և միասին զրուցել են։ Այդ ընթացքում Գագիկի կինը զանգահարել է և նա գոռգոռալով պատասխանել է, թե` «կգամ տուն` կասեմ»։
Գ.Գրիգորյանին հարցրել է, թե ինչ է պատահել, ինչ՞ու նորմալ չի խոսում։
Գ.Գրիգորյանը պատասխանել է, որ քննիչի մոտ է եղել։ Քննիչին ասել է, որ նրանց օգնել է, հիմա էլ խնդրում է, որ քննիչն իրեն օգնի մի հարցով։ Քննիչն էլ հասկացել է, իբրև թե ինքը ցանկացել է կաշառք առաջարկել և իրեն դուրս է հրավիրել։
Գ. Գրիգորյանն իրեն չի ասել, թե ի՞նչ հարցով է ինքն օգնել քննիչին և թե ինչ հարցով պետք է քննիչն օգներ իրեն։ (դատական նիստի արձանագրություն) (…)»:
17. Համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«(…) Վերլուծելով ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքները` իրեն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար պաշտոնատար անձին կաշառք չառաջարկելու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով հերքելու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով, իսկ ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ինքնախոստովանական ցուցմունքն արժանահավատ է, հաստատվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Վերոհիշյալ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, պաշտոնատար անձին խոշոր չափերով կաշառք տալն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում`
1) դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար. (…)»։
Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
2. (…) Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։ (…)»։
Ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ հանցագործությունը կատարել է` նախկինում երկու անգամ ազատազրկման դատապարտված լինելով դիտավորյալ միջին ծանրության հանցագործություններ կատարելու համար, այսինքն առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…):
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Կաշառք տալու հանցակազմի իրավական վերլուծությանը և կաշառք տալու հանրային վտանգավորությանը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արտակ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0096/01/13 2014թ. օգոստոսի 15-ի որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերում և արձանագրել է, որ` «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածը կաշառք տալը բնորոշում է որպես պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար։ Կաշառք տալը (ինչպես և կաշառք ստանալը) պետական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի օբյեկտը պետական ապարատի (կառավարման հանրային ապարատի) նորմալ գործունեությունն է։ Օրենքով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների կարևորության տեսանկյունից վերլուծելով կաշառք տալու հանրային վտանգավորությունը` հարկ է նշել, որ այն ոչ միայն խաթարում է պետաիշխանական և կառավարչական կառույցների բնականոն գործունեությունը, վնասում է նրանց հեղինակությանը, այլև պետական ապարատում կոռումպացվածության դրսևորման անհրաժեշտ նախադրյալ է։ Պաշտոնատար անձին իր լիազորությունների սահմաններում գործելու համար նյութական միջոցների փոխանցումը կամ ծառայությունների մատուցումն էական վնաս է պատճառում հասարակական հարաբերություններին։
Կաշառք տալու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին է վկայում նաև այն, որ այս արարքը ձևական հանցակազմով է նկարագրված։
Այսինքն` հանցանքն ավարտված է համարվում կաշառք տալու օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններից որևէ մեկը կատարելու պահից` անկախ հանրորեն վտանգավոր հետևանքները վրա հասնելու հանգամանքից։
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ քրեական պատասխանատվությունը կաշառք տալու համար վրա է հասնում ոչ միայն կաշառքի առարկան հասցեատիրոջը տրամադրելու, այլև որոշակի նյութական բարիք կամ առավելություն խոստանալու կամ առաջարկելու պահից։ Ընդ որում, որոշակի բարիք կամ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը` որպես կաշառք տալու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ, նախատեսվել են «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2006 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ՀՕ-256-Ն օրենքով։ Մինչ այդ գործող խմբագրությամբ քրեորեն պատժելի էր միայն կաշառքը փաստացի տալը, այսինքն` հանցագորոծության առարկան հասցեատիրոջը փոխանցելը, և կաշառք տալու խոստումը կամ առաջարկը, քանի դեռ կաշառք տվողը կաշառքի առարկան պաշտոնատար անձին հանձնելու փորձ չէր կատարել, չէր կարող որակվել որպես ավարտված հանցագործություն։ Կատարված փոփոխություններից հետո գործող օրենսդրական կարգավորմամբ կաշառք տալու խոստումը կամ առաջարկն ինքնին ավարտված հանցագործություն է։ Դա վկայում է այս արարքի բարձր հանրային վտանգավորությունն ընդգծելու օրենսդրի կամքի մասին։ Այս առումով հարկ է նշել, որ կաշառք ստանալու հանցակազմում նմանատիպ փոփոխություն կատարվել է ավելի ուշ` «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և կրացումներ կատարելու մասին» 2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված թիվ ՀՕ-18-Ն օրենքով։
Սուբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցակազմը բնութագրվում է բացառապես ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն` կաշառք տվողը գիտակցում է, որ ինքն ապօրինի վարձատրություն է խոստանում, առաջարկում կամ տրամադրում պաշտոնատար անձին և ցանկանում է դա անել։
15. Կաշառք տալու բարձր հանրային վտանգավորության և կոռուպցիոն այս երևույթի դեմ պայքարելու անհրաժեշտության մասին են վկայում Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորությունները։ Եվրոպայի խորհրդի և Միացյալ ազգերի կազմակերպության կողմից ընդունված կոռուպցիայի դեմ պայքարին վերաբերող մի շարք կոնվենցիաները վավերացնելով՝ Հայաստանի Հանրապետությունը միջազգային հանրության առջև պարտավորություն է ստանձնել հավասարապես պայքարելու և՛ կաշառք ստանալու, և՛ կաշառք տալու դեմ։
Եվրոպայի խորհրդի` Կոռուպցիայի մասին քաղաքացիական իրավունքի կոնվենցիան կոռուպցիա հասկացության մեջ հավասարապես ներառում է թե կաշառք տալը և թե կաշառք ստանալը։ Այսպես, նշված կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) «կոռուպցիա» նշանակում է` ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն կաշառք կամ որևէ անհիմն oգուտ կամ այդպիuի oգուտի խոuտում պահանջելը, առաջարկելը, տալը կամ ընդունելը, որը խախտում է կաշառք, անհիմն oգուտ կամ այդպիuի oգուտի խոuտում ստացողի կողմից ցանկացած պարտականության պատշաճ կատարումը կամ պահանջվող վարքագիծը»։
Եվրոպայի խորհրդի` Կոռուպցիայի մասին քրեական իրավունքի կոնվենցիայի «Ակտիվ կաշառակերությունը» վերտառությամբ 2-րդ հոդվածի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր Կողմ պետք է ընդունի այնպիuի oրենuդրական և այլ միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են, իր ներպետական իրավունքին համապատաuխան, քրեականացնելու դիտավորությամբ որևէ պետական պաշտոնյայի ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն անհիմն oգուտ խոuտանալը, առաջարկելը կամ տալը նրա կամ ուրիշ որևէ մեկի համար, որպեuզի այդ պաշտոնյան իր իրավաuության շրջանակներում որևէ գործողություն կատարի կամ դրա կատարումից ձեռնպահ մնա»։
ՄԱԿ-ի` Կոռուպցիայի դեմ կոնվենցիայի 15-րդ հոդվածի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր Մաuնակից պետություն պետք է ձեռնարկի այնպիuի oրենuդրական և այլ միջոցներ, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել քրեական իրավախախտում uահմանելու համար, երբ դրանք կատարվում են միտումնավոր.
ա) պաշտոնատար անձին ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն` անձամբ պաշտոնատար անձի կամ այլ ֆիզիկական անձի կամ իրավաբանական անձի համար որևէ ոչ իրավաչափ առավելություն խոuտանալը, առաջարկելը կամ տրամադրելը նրա համար, որ այդ պաշտոնատար անձը կատարի որևէ գործողություն կամ չկատարի որևէ գործողություն իր պաշտոնական պարտականությունները կատարելիu. (…)»։
Մեջբերված կոնվենցիոն դրույթների վերլուծությունից հետևում է, որ միջազգային հանրությունը թե՛ կաշառք ստանալը և թե՛ կաշառք տալը դիտարկում է որպես հավասարապես վտանգավոր կոռուպցիոն երևույթներ։ Դեռ ավելին, Կոռուպցիայի մասին քրեական իրավունքի կոնվենցիայում կաշառք ստանալը բնորոշվում է որպես կաշառակերության պասիվ, իսկ կաշառք տալը` ակտիվ ձև։ Կաշառք տալը և կաշառք ստանալը երկու փոխկապակցված հանցավոր արարքներ են։ Ընդ որում, կաշառք տալը կաշառք ստանալու անհրաժեշտ նախապայման է, հետևաբար կաշառակերության (կոռուպցիայի) դեմ պայքարը պետք է կենտրոնացնել նաև կաշառք տալու հանցակազմի վրա։
Քննարկվող կոռուպցիոն երևույթի դեմ արդյունավետ պայքարը պահանջում է այս ոլորտում համապատասխան քրեական, այդ թվում` պատժողական քաղաքականության իրականացում։ Իսկ դա իր հերթին ենթադրում է ոչ միայն համապատասխան օրենսդրական հիմքերի առկայություն (կաշառք տալու հանցակազմի համակողմանի օրենսդրական կանոնակարգում), այլև դրանց գործնական կիրառման հնարավորության ապահովում։»։
Ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանի անձը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` հինգ տարի ժամկետով ազատազրկման երկու երրորդից։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ (…)»:
18. Գնահատելով քրեական գործով ձեռք բերված ու Առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում հետազոտված և վերը վկայակոչված ապացույցների համակցությունը, Վերաքննիչ դատարանը ևս ոչ արժանահավատ է համարում ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող հանցանքի կատարումը բացառելու վերաբերյալ պաշտպանի կողմից` ինչպես վերաքննիչ բողոքում, այնպես էլ պաշտպանության կողմի` Վերաքննիչ դատարանում ներկայացված պատճառաբանությունները, նկատի ունենալով, որ այդպիսիք չեն բխում սույն գործի օբյեկտիվ տվյալներից, իսկ ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի կողմից հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ:
19. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր կերպով հաստատված է համարել ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի մեղքը` իրեն մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, ու իրավացիորեն եզրակացրել, որ վերջինիս մեղավորությունը հաստատվել և հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությամբ, և գործով ձեռք բերված ապացույցների համակողմանի վերլուծության ու գնահատման արդյունքում իրավաչափ հետևության հանգել այն մասին, որ ամբաստանյալ Գագիկ Գրիգորյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ամբաստանյալին վերագրվող արարքի քրեաիրավական որակման հարցում ևս հանգելով ճիշտ հետևության՝ արդյունքում ճիշտ կիրառելով նյութական օրենքը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է նաև, որ պաշտպանի կողմից` վերաքննիչ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները, պատճառաբանություններն ու փաստարկներն արդեն իսկ բազմակողմանիորեն ստուգվել են ու հերքվել Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում և արտացոլվել վիճարկվող դատական ակտում, հետևաբար ներկայացված պատճառաբանությունները` պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու և ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար անհրաժեշտ ու բավարար հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
20. Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական, ինչպես նաև դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդպիսիք փաստարկված չեն, չեն բխում ինչպես սույն գործի օբյեկտիվ տվյալներից, այնպես էլ գործող օրենսդրության պահանջներից, պարունակում են ենթադրություններ ու սուբյեկտիվ գնահատողական դատողություններ, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու հիմքեր չկան: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել սույն գործով վերջնական ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի պաշտպան Ս.Աբրահամյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. ապրիլի 11-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Գ.Գրիգորյանի պաշտպան Ս.Աբրահամյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Ամբաստանյալ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ