ԵԿԴ/0001/01/16







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


ՈՐՈՇՈւՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


«07» հունիսի 2018թ. ք.Երևան


ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր Ա.Ազարյան
դատավորներ Տ.Սահակյան
Ա.Մնացականյան
քարտուղարությամբ՝ Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրող Տ.Պողոսյանի
պաշտպաններ Ռ.Չիբուխչյանի
Թ.Բաղդասարյանի
ամբաստանյալներ Ա.Մութաֆյանի
Ս.Շահինյանի


ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալներ՝
1. Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանի (ծնված` 1966թ. նոյեմբերի 10-ին, Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, այրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցի 36-րդ շենքի թիվ 33 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցի 1-ին նրբանցքի 11-րդ շենքի թիվ 3 բնակարանում, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին),
2. Սմբատ Վլադիմիրի Շահինյանի (ծնված` 1959թ. ապրիլի 4-ին, Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է Երևան քաղաքի Գյուրջյան փողոցի 11-րդ շենքի թիվ 5 բնակարանում, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին)
վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 14-ի դատավճռի դեմ մեղադրող Տիգրան Պողոսյանի և պաշտպան Վահագն Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքները`


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Կիրակոսյանի 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, հարուցվել է թիվ 13133215 քրեական գործը:
2015թ. հոկտեմբերի 1-ին Անահիտ Մութաֆյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2015թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ Անահիտ Մութաֆյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն արարքի համար, որ «նա չարաշահելով Սմբատ Շահինյանի վստահությունը` միասնական հանցավոր դիտավորությամբ միավորված շարունակաբար մաս-մաս վերջինիցս խաբեությամբ հափշտակել է խոշոր չափերի` 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ գումար։
Այսպես`
Սոնա Սմբատի Շահինյանը, 2014 թվականին ավարտելով Էրեբունու հայկական բժշկական ինստիտուտի բակալավրիատը և մագիստրատուրան, 2014-2015թթ. ուսումնական տարվա ընդունելության համար դիմել է Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրա։ Այդ նպատակով Ս.Շահինյանը համաձայն համալսարանում գործող կլինիկական օրդինատուրայի կանոնակարգի` ներկայացրել է համապատասխան փաստաթղթեր և 2014թ. հուլիսի 21-ին հանձնել է միջառարկայական գրավոր թեստային քննություն և ստացել 47 միավոր` չհաղթահարելով 51 միավորի անցողիկ շեմը։
Սոնա Սմբատի Շահինյանի կողմից Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրա չընդունվելուց հետո հայրը` Սմբատ Շահինյանը, փնտրել է այլ ճանապարհներ դստեր ընդունելության հարցը լուծելու համար և այդ նպատակով իր ազգական Անի Գևորգի Մալոյանի միջոցով ձեռք է բերել նախկինում իրեն անծանոթ Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանի հեռախոսահամարը և կապնվել վերջինիս հետ` դստեր` Ս.Շահինյանի ընդունելության հարցի լուծման շուրջ պայմանավորվածություն ձեռք բերելու նպատակով:
Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանը, ունենալով խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորություն և հասկանալով Սմբատ Շահինյանի կողմից դստեր ընդունելության համար պաշտոնատար անձի կաշառք տալու նրա մտադրության մասին, վերջինիս մոտ ներկայացել է որպես Երևանի Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի ամբիոնի նախկին վարիչ և ներկա պահին հիշյալ համալսարան ազատ ելումուտ ունեցող, չունենալով հիշյալ ոլորտում գործողություն կատարելու որևէ իրավասություն, գիտակցելով իր կողմից հիշյալ խոստումը կատարելու անհնարինությունը, ինչպես նաև նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան հանձնել պաշտոնատար անձին` Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում 2014 թվականի օգոստոս ամսվա կեսերին և նույն թվականի սեպտեմբերի 23-ին միասնական հանցավոր դիտավորությամբ միավորված խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով վերջինիցս շարունակաբար մաս-մաս ստացել է համապատասխանաբար 406.280 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլար և 610.470 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար և տիրացել դրանց` Սմբատ Շահինյանին պատճառելով խոշոր չափերի` ընդհանուր 1.016.750 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս»:
2015թ. դեկտեմբերի 17-ին Սմբատ Շահինյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2015թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ Սմբատ Շահինյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ «նա դիտավորությամբ փորձել է «կարծեցյալ միջնորդ» հանդիսացող Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով պաշտոնատար անձին տալ առանձնապես խոշոր չափերի` 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ գումարի կաշառք:
Այսպես`
Սոնա Սմբատի Շահինյանը, 2014 թվականին ավարտելով Էրեբունու հայկական բժշկական ինստիտուտի բակալավրիատը և մագիստրատուրան, 2014-2015թթ. ուսումնական տարվա ընդունելության համար դիմել է Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրա։ Այդ նպատակով Ս.Շահինյանը համաձայն համալսարանում գործող կլինիկական օրդինատուրայի կանոնակարգի` ներկայացրել է համապատասխան փաստաթղթեր և 2014թ. հուլիսի 21-ին հանձնել է միջառարկայական գրավոր թեստային քննություն և ստացել 47 միավոր` չհաղթահարելով 51 միավորի անցողիկ շեմը։
Սոնա Սմբատի Շահինյանի կողմից Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրա չընդունվելուց հետո հայրը` Սմբատ Շահինյանը, փնտրել է այլ ճանապարհներ դստեր ընդունելության հարցը լուծելու համար և այդ նպատակով իր ազգական Անի Գևորգի Մալոյանի միջոցով ձեռք է բերել նախկինում իրեն անծանոթ Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանի հեռախոսահամարը և կապնվել վերջինիս հետ` դստեր` Ս.Շահինյանի ընդունելության հարցի լուծման շուրջ պայմանավորվածություն ձեռք բերելու նպատակով:
Սմբատ Շահինյանը, գիտացելով դստերը Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա ընդունելու համար պաշտոնատար անձին «կարծեցյալ միջնորդ» Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով ապօրինի վարձատրություն տալու հանգամանքը, Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում 2014 թվականի օգոստոս ամսվա կեսերին և նույն թվականի սեպտեմբերի 23-ին միասնական հանցավոր դիտավորությամբ համապատասխանաբար ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափերի` 1.016.750 ՀՀ դրամի` 406.280 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլարը և 610.470 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլարը որպես կաշառք տրամադրել է Ա.Մութաֆյանին` կաշառքի առարկա հանդիսացող գումարը պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագոծությունն ավարտին չի հասցրել` Ա.Մութաֆյանի կողմից հիշյալ գումարին խարդախությամբ տիրանալու պատճառով»:
2015թ. դեկտեմբերի 30-ին Անահիտ Մութաֆյանի և Սմբատ Շահինյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 14-ի դատավճռով Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 տարի ժամկետով:
Անահիտ Մութաֆյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նույն դատավճռով Սմբատ Վլադիմիրի Շահինյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել է:
Սմբատ Շահինյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
2017թ. հոկտեմբերի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը, իսկ 2017թ. հոկտեմբերի 18-ին` ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի պաշտպան Վ.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մեղադրող Տ.Պողոսյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, սխալ է մեկնաբանել և գնահատել գործի փաստական հանգամանքները, չի հետազոտել և չի գնահատել ապացույցները, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 358-րդ և 371-րդ հոդվածներով նախատեսված պահանջները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 10-րդ, 25-րդ և 48-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, որի արդյունքում կայացվել է չհիմնավորված և ոչ օրինական դատավճիռ, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։
Այսպես.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում արձանագրել է. «Քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Սմբատ Շահինյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Սմբատ Շահինյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
«Դատարանը, նկատի ունենալով, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն հաստատված համարելու՝ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի կողմից «կարծեցյալ միջնորդ» Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերի՝ 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ կաշառք տալու փորձը, գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Սմբատ Շահինյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում՝ հանցադեպի բացակայության հիմքով»։
Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» բաժնում մանրամասն նշել է ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի դատաքննական և նախաքննական բոլոր ցուցմունքները։ Այնուհետև, նույն բաժնում վերլուծել է ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի դատաքննական ցուցմունքը, սակայն անհասկանալի պատճառներով չի նշել և չի հետազոտել վերջինիս նախաքննական ցուցմունքերը, չի նշել և չի հետազոտել նաև գործով վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանի, Անի Մալոյանի, Արմինե Գևորգյանի, Սոնա Շահինյանի և Տաթևիկ Ավետիսյանի նախաքննական ցուցմունքները։
Առաջին ատյանի դատարանը Սմբատ Շահինյանի դատաքննական ցուցմունքը նշելիս միայն անդրադարձել է, որ դատարանում հրապարակվել է նախաքննական ցուցմունքերը, որի կապակցությամբ Ս.Շահինյանը նշել է, որ իրեն ուղղորդել են ցուցմունք տալուն և ասել են, թե ինչ գրի, իսկ նշված վկաների դեպքում դատարանն ընդհանրապես վերջիններիս նախաքննական ցուցմունքներին անդրադարձ չի կատարել։
Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր դատավճռով անդրադառնալ վերջիններիս նախաքննական ցուցմունքներին, մասնավորապես մեղադրանքի կողմն իր մեղադրական ճառով անդրադարձել է հիշյալ վկաների նախաքննական ցուցմունքներին և արժանահավատ համարել այն, որպիսի պայմաններում դատարանը պարտավոր էր վերլուծել և գնահատել հիշյալ բոլոր ցուցմունքերը։
Մասնավորապես, Ս.Շահինյանն իր 28.03.2015թ. և 02.05.2015թ. ցուցմունքներով հայտնել է, որ դուստրը՝ Սոնա Շահինյանը 2007 թվականին ընդունվել է «Էրեբունու Հայկական բժշկական» ինստիտուտ, այնուհետև 2014 թվականին ավարտելով բակալավրը և մագիստրատուրան, նույն թվականին դիմել է Երևանի Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, որի համար 2014թ. հուլիսի 25-ին տալով համապատասխան քննություն՝ չնչին բալերի տարբերությամբ չի հաղթահարել անցողիկ շեմը։ Դստեր կողմից օրդինատուրայից դուրս մնալը ծանր է անդրադարձել իրենց վրա և ինքը փնտրել է ճանապարհներ վերջինիս օրդինատուրա ընդունելու համար։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին իր քրոջ դստեր՝ Անի Մալոյանի միջոցով ձեռք է բերել Անահիտ Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարը։ Զանգահարել է վերջինիս և նույն օրը՝ 2014թ. օգոստոսի 05-ից օգոստոսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպել են Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում։ Հանդիպման ժամանակ Ա.Մութաֆյանին է ներկայացրել իրավիճակը, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, որ նախկինում ինքը աշխատել է Մ.Հերացու անվան բժշկական ինստիտուտում որպես ամբիոնի վարիչ, իսկ ներկայումս չի աշխատում, սակայն ազատ ելումուտ ունի ինստիտուտ և կարող է օգնել դստեր ընդունելության հարցում։ Միաժամանակ Ա.Մութաֆյանը հայտնել է, որ ինքն ունի երեք լիմիտ համալսարան ուսանող ընդունելու համար, որոնցից մեկն էլ կլինի իր դուստրը։ Իրեն մի քիչ անհասկանալի է եղել այն, որ եթե վերջինս այդ պահին համալսարանում աշխատող չի եղել, ապա ինչպես կարող է լինել ներսի մարդ և ազատ ելումուտ անել, սակայն քանի որ վերջինս խոսել է համոզիչ, այդ պատճառով ինքը մտածել է, որ վերջինս իրոք կապ է ունեցել համալսարանի հետ։ Խոսակցության ընթացքում Ա.Մութաֆյանը միաժամանակ հայտնել է, որ գործի համար գումար է անհրաժեշտ /մաղարիչ/ և գումարի չափը պարզելուց հետո իրեն կհայտնի։ Իր համար անհասկանալի է եղել նաև այն, որ Ա.Մութաֆյանը մի դեպքում ասում էր, որ ունի լիմիտ ուսանող ընդունելու համար, մյուս կողմից էլ ասում էր, որ ուրիշին պետք է տա մաղարիչ։ Հանդիպումից 1-2 օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Մութաֆյանը և դստեր ընդունելության համար իրենից պահանջել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որին ինքը համաձայնվել է։ Դրանից հետո՝ 2014թ. օգոստոսի 10-ից օգոստոսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում կնոջ՝ Արմինե Գևորգյանի հետ Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանի մոտ հանդիպելով Ա.Մութաֆյանին՝ վերջինիս է փոխանցել պահանջված 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Այնուհետև, Ա.Մութաֆյանը՝ զանգահարելով իրեն, հարցի վերջնական լուծման համար պահանջել է ևս 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որը 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին կրկին Երևանի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանի մոտ կնոջ հետ հանդիպելով Ա.Մութաֆյանին՝ փոխանցել է պահանջված գումարը։ Գումարը տալուց Ա.Մութաֆյանը հավաստիացրել է, որ իր դուստրը 100 տոկոսով ընդունված է, անհանգստանալու ոչինչ չկա, սպասեն նրա զանգին, որից հետո հեռացել է։ Երկրորդ անգամ արդեն 1.500 ԱՄՆ դոլար գումարը Ա.Մութաֆյանին տալուց վերջինս հայտնել է, որ «գումարը տանի, գցի իրենց, որպեսզի հարցը լուծվի», սակայն թե ում մասին է եղել խոսքը, ինքը տեղյակ չի եղել և չի էլ հետաքրքրվել։ Դրանից հետո բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել Ա.Մութաֆյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, որ դստեր ընդունելության հարցն ընթացքի մեջ է, սակայն տարբեր պատճառաբանություններով ձգձգել է դստեր ընդունելության հարցը և չմատուցելով որևէ ծառայություն՝ խարդախությամբ տիրացել է իր գումարներին։
Սմբատ Շահինյանի վերը նշված նախաքննական ցուցմունքներն արդեն իսկ հիմնավորում են վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու փաստը։
Որպես վկա հարցաքննված Գեղեցիկ Մանթաշյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է Անահիտ Մութաֆյանին շուրջ 4 տարի, ով հանդիսացել է իր հաճախորդը։ Իր իմանալով Ա.Մութաֆյանն ավարտել է պետական բժշկական ինստիտուտը և մասնագիտությամբ եղել է թերապեվտ, սակայն թե որտեղ է աշխատել տեղյակ չի եղել։ Ա.Մութաֆյանի հետ խոսակցության ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ ունի բժիշկ բազմաթիվ կոլեգաներ՝ չնշելով կոնկրետ անուններ։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին իրեն է զանգահարել իր ծանոթ Անի Մալոյանը, ով հայտնել է, որ իր բարեկամի դուստրը բժշկական համալսարանում ընդունելության քննությունների հետ կապված ունի խնդիրներ և խնդրել է պարզել, թե արդյոք ինքը համալսարանում ունի ծանոթ, ով կարող է օգնել իր բարեկամուհուն։ Ա.Մալոյանին հայտնել է, որ ունի Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով մի ծանոթ, ով կարող է օգնել իր բարեկամուհուն այդ հարցում և վերջինիս է փոխանցել Ա.Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարը, որից հետո արդեն վերջինս է կապնվել Ա.Մութաֆյանի հետ և ունեցել հեռախոսազրույց, սակայն թե ինչ են խոսել ինքը տեղյակ չի եղել։ Այնուհետև, 2014 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին իրեն է զանգահարել Ա.Մալոյանը և հայտնել, որ իր բարեկամը գումար է տվել Ա.Մութաֆյանին, որը վերջինս հետ չի վերադարձնում, սակայն թե որքան գումար և ինչ նպատակով է տվել ինքը տեղյակ չի և միայն հետագայում Ա.Մալոյանից տեղեկացել է, որ Ս.Շահինյանը քննության համար ինչ-որ գումար է տվել Ա.Մութաֆյանին։
Որպես վկա հարցաքննված Անի Մալոյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Սմբատ Շահինյանը հանդիսանում է մորեղբայրը, իսկ Սոնա Շահինյանը՝ վերջինիս դուստրը։ 2014 թվականի ամռանը Սոնա Շահինյանը դիմել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, սակայն հանձնելով համապատասխան քննություն՝ չի հավաքել ընդունելության համար անհրաժեշտ բալեր և չի ընդունվել օրդինատուրա։ Դրանից հետո Սմբատի ընտանիքը եղել է անհանգստացած՝ դստեր չընդունվելու հարցում, որի մասին տեղեկացել է նաև ինքը։ Փորձելով Սոնա Շահինյանի ընդունելության հարցում ցուցաբերել որևէ օգնություն՝ զանգահարել է իր ծանոթ Գեղեցիկ Մանթաշյանին, ում հայտնել է Սոնա Շահինյանի կողմից քննության հետ կապված խնդիրների մասին, սակայն այլ մանրամասն խոսակցություն չեն ունեցել: Հեռախոսազրույցի ընթացքում Գ.Մանթաշյանը հայտնել է, որ ինքն ունի Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով ծանոթ, ով կարող է օգնել այդ հարցում, որից հետո Գ.Մանթաշյանն իրեն է փոխանցել Ա.Մութաֆյանի՝ 093-65-07-85 հեռախոսահամարը, որն էլ իր հերթին ինքը փոխանցել է մորեղբորը՝ Սմբատ Շահինյանին։ Դրանից հետո տեղեկացել է, որ Սմբատ Շահինյանը դստերը՝ Սոնա Շահինյանին Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարան ընդունելու համար գումար է տվել Ա.Մութաֆյանին։
Որպես վկա հարցաքննված Արմինե Գևորգյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Սմբատ Շահինյանը հանդիսանում է ամուսինը, իսկ Սոնա Շահինյանը՝ դուստրը, ով ավարտելով «Էրեբունու Հայկական բժշկական» 2014 թվականի ամռանը դիմել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, սակայն 2014 թվականի հուլիս ամսին հանձնելով համապատասխան քննություն՝ չնչին բալերի տարբերությամբ չի ընդունվել օրդինատուրա, որն իրենց համար եղել է անակնկալ։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին ամուսինը՝ Սմբատ Շահինյանն իրեն հայտնել է, որ ծանոթացել է Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով անձի հետ, ով խոստացել է օգնել Սոնա Շահինյանին ընդունվել օրդինատուրա։ Ըստ ամուսնու՝ Ա.Մութաֆյանն իրենից պահանջել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ իր ունեցած լիմիտով Սոնա Շահինյանին օրդինատուրա ընդունելու համար, որն էլ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում միասին հանդիպելով Ա.Մութաֆյանին՝ վերջինիս են փոխանցել պահանջված գումարը։ Խոսակցության ընթացքում Ա.Մութաֆյանը հայտնել է, որ դուստրը մինչև 2014թ. սեպտեմբերի 5-ը կընդունվի օրդինատուրա, որը սակայն տեղի չի ունեցել։ Դրանից հետո 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին ամուսինը հայտնել է, որ Ա.Մութաֆյանը իրենից պահանջել է ևս 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կրկին Ա.Մութաֆյանին հանդիպելով Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում՝ այն փոխանցել են վերջինիս։ Այդ գումարները նախատեսված են եղել հենց Անահիտ Մութաֆյանի համար, ով խոստացել էր իր ունեցած 3 լիմիտով իրենց դստերը՝ Սոնա Շահինյանին ընդունել օրդինատուրա, սակայն չմատուցելով որևէ ծառայություն խարդախությամբ տիրացել է ամուսնու գումարներին։
Որպես վկա հարցաքննված Սոնա Շահինյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Սմբատ Շահինյանը հանդիսանում է հայրը, իսկ Արմինե Գևորգյանը՝ մայրը։ 2014 թվականին ավարտելով «Էրեբունի» բժշկական ինստիտուտի բակալավրիատը և մագիստրատուրան՝ դիմել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, որի համար 2014թ. հուլիսի 25-ին հանձնել է համապատասխան քննություն, սակայն չնչին բալերի տարբերությամբ չի հաղթահարել անցողիկ շեմը։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին հայրը՝ Սմբատ Շահինյանը, հայտնել է, որ ծանոթացել է Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով անձի հետ, ով խոստացել է օգնել իրեն ընդունվել օրդինատուրա։ Ինքն ի սկզբանե դեմ է եղել դրան, քանի որ ցանկացել է պարապել և վերահանձնել ընդունելության քննությունը, որը պետք է տեղի ունենար 2014թ. օգոստոսի 25-ին։ Հայրը հայտնել է նաև, որ Ա.Մութաֆյանը նախկինում աշխատել է ՄՀերացու անվան բժշկական համալսարանում և իբր ինչ-որ լիմիտ ունի ուսանող ընդունելու համար և իրեն նույնպես կարող է ընդունել օրդինատուրա։ Այդ նպատակով հայրը և մայրը 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին և 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին մաս-մաս Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում Ա.Մութաֆյանին են տվել ընդհանուր 2.500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Ա.Մութաֆյանը խոստացել էր իրեն ընդունել օրդինատուրա՝ մինչև 2014թ. սեպտեմբերի 5-ը, սակայն չմատուցելով որևէ ծառայություն՝ տիրացել է գումարներին։
Հետագայում դատաքննության ընթացքում ինչպես Սմբատ Շահինյանն, այնպես էլ հիշյալ վկաները հակասական ցուցմունքներ են տվել՝ նախաքննականից տարբերվող, մասնավորապես, նշել են որ Ա.Մութաֆյանի հետ ցանոթացել են օրդինատուրա ընդունվելու կարգը և պայմաններն իմանալու համար, նշված գումարները տվել են, որպեսզի Սոնա Շահինյանը պարապի համապատասխան մասնագետների հետ, ինչպես նաև ուսման վարձը վճարելու նպատակով:
Վերջիններիս դատաքննական ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությանը, նշված ցուցմունքներն անարժանահավատ են և վերջիններս նման ցուցմունքներ տալով նպատակ են հետապնդել Սմբատ Շահինյանին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից։
Դրա մասին է վկայում Սմբատ Շահինյանի դատարանում արված բազմաթիվ հայտարարությունները՝ կապված նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների վերաբերյալ, այն մասին, որ քննիչի մոտ սկզբից մանրամասն ցուցմունքներ չի տվել, դեպքի մանրամասներն չի հայտնել, իսկ այն հարցին, թե երբ սկսեց մանրամասն ցուցմունք տալ, վերջինս պատասխանեց, այն ժամանակ երբ իմացել է, որ իրեն էլ պետք է մեղադրանք առաջադրվի։
Վերը նշվածից ավելին քան պարզ է դառնում, որ ինչպես Ս.Շահինյանն, այնպես էլ նրա ընտանիքի անդամները և բարեկամուհին, գիտակցելով, որ Ս.Շահինյանի արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ, ուստի տեղի ունեցած իրադարձությունները սկսել են մեկնաբանել այլ կերպ՝ տալով ոչ արժանահավատ և իրականաությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ՝ փորձելով Ս.Շահինյանին զերծ պահել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից։
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի հարցաքննության ժամանակ հրապարակվել են վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները, որից հետո մեղադրողի այն հարցին, թե ինչպես կմեկնաբանի իր ցուցմունքնում նշված «գործի համար գումար է անհրաժեշտ /մաղարիչ/ և գումարի չափը պարզելուց հետո իրեն կհայտնի» հանգամանքը, ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը չկարողանալով պատճառաբանություն ներկայացնել՝ հրաժարվել է հարցին պատասխանել։
Նման պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն ամբողջ ծավալով չի հետազոտել և ապացուցողական տեսանկյունից չի գնահատել հիշյալ անձանց նախաքննական ցուցմունքները, ուստի անհասկանալի է, թե Առաջին ատյանի դատարանն ինչու արժանահավատ չի համարել նշված անձանց նախաքննական ցուցմունքները և ինչու է արժանահավատ համարել դատաքննական ցուցմունքները, այդ առումով դատարանի կողմից որևէ վերլուծություն չի կատարվել։
Ինչ վերաբերում է այն գնահատմանը, որ Սմբատ Շահինյանին ուղորդել են ցուցմունքներ տալուն, ապա Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգումն անհիմն է, քանի որ դրա հետ կապված մեղադրողի համապատասխան հարցադրումներից հետո Ս.Շահինյանն այդպես էլ չի պնդել, որ քննիչն իրեն ուղորդել է, իսկ դրանից հետո Ս.Շահինյանը հայտարարել է, որ քննիչը չի ուղորդել, այլ միայն ցուցմունք տալիս շտապեցրել է, սակայն այդ հանգամանքի վերաբերյալ ևս Ս.Շահինյանը որևէ խելամիտ պատճառաբանություն չի ներկայացրել, ուստի անհասկանալի է, թե ինչու է դատարանն իր դատավճռով արձանագրել և հաստատված համարել, որ քննիչը Սմբատ Շահինյանին ուղորդել է ցուցմունքներ տալուն։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբողջությամբ չի վերլուծել նաև գործով վկա Տաթևիկ Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքը, իսկ նախաքննական ցուցմունքն ընդհանրապես չի արձանագրել և դրա վերաբերյալ որևէ վերլուծություն չի արել։
Ասպես.
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ վկա Տ.Ավետիսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «ամբաստանյալ Անահիտին ճանաչում է 2015 թվականից, ինքն աշխատել է Անահիտի տանը։ Աշխատելու ժամանակ ինքը ներկա է եղել, երբ Սմբատը զանգահարում է Անահիտին և նա ընկնում է վատ վիճակի մեջ և նա ուղղակի հարցրել է, թե ինչ խնդիր ունի և Անահիտը ասել է, որ գումարային խնդիր ունի և չի կարողանում վերադարձնել։ Իմացել է, որ գումարի կեսը վերադարձվել է։ Գումարի չափը եղել է 2.500 ԱՄՆ դոլար։ Անահիտը ասել է, որ ուսման հետ է կապված, սակայն մանրամասն նա չի ասել։ Ինքը իմացել է, որ Անահիտը բժշկուհի է եղել»։
Առաջին ատյանի դատարանն անհասկանալի պատճառներով չի արձանագրել և չի վերլուծել Տ.Ավետիսյանի նախաքննական ցուցմունքն այն դեպքում, երբ վերջինիս նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվել է դատարանում և նրա ցուցմունքն առանցքային նշանակություն է ունեցել քրեական գործի համար, այդ թվում նաև Սմբատ Շահինյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որակելու և նշված հոդվածով նրան դատապարտելու համար։
Մասնավորապես, վկա Տ.Ավետիսյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն ամսին, որ Անահիտ Մութաֆյանից տեղեկացել է, որ վերջինս Սմբատ Շահինյանից վերցրել է 2.500 ԱՄՆ դոլար վերջինիս դստերը Հերացու անվան բժշկական համալսարան ընդունվելու քննությունը նշանակել տալու համար և այդ գումարը Անահիտ Մութաֆյանը տվել է նշված համալսարանում աշխատող իր ծանոթին, սակայն այդ հարցը չի լուծվել, իսկ Ա.Մութաֆյանն էլ այդ գումարը նշված անձից չի վերցրել։
Վկա Տ.Ավետիսյանը նախաքննական ցուցմունքն ամբողջությամբ պնդել է դատաքննության ընթացքում, միաժամանակ նշել է, որ քննիչի մոտ հարցաքննությունը նորմալ է անցել, քննիչի կողմից որևէ սպառնալիք չի եղել, իրեն չեն ուղղորդել, այլ ցուցմունքով նշել է ողջ իրականությունը։
Զարմանալի է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռում նշել է, որ Սմբատ Շահինյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքում հայտնած հանգամանքները հաստատվել են նաև վկա Տ.Ավետիսյանի ցուցմունքով։
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ քրեական գործի քննության ընթացքում ձեռք չի բերվել որևէ օբյեկտիվ փաստական տվյալ, որն արժանահավատության տեսանկյունից կասկածի տակ կդներ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի, մնացած վկաների, այդ թվում՝ Տաթևիկ Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքները։
Սակայն վերը նշվածից պարզ տեսանելի է, որ Տ.Ավետիսյանի ցուցմունքներով ևս հիմնավորվում է Սմբատ Շահինյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու փաստը։ Բացի այդ, դատաքննության ընթացքում մեղադրողի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարանին՝ հետազոտել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչել Սմբատ Շահինյանի կողմից նախաքննության ընթացքում դատախազություն ներկայացված միջնորդությունը, համաձայն որի՝ վերջինս միջնորդել է Անահիտ Մութաֆյանին մեղադրանք առաջադրել նաև 38-34-312-րդ հոդվածով։
Հիշյալ միջորդությունը բավարարվել է դատարանի կողմից, սակայն անհասկանալի պատճառներով դատավճռում հիշյալ ապացույցն ընդհանրապես չի հետազոտվել և նույնիսկ չի արձանագրվել։
Ստացվում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերը նշված ապացույցները ոչ լիարժեք, որոշ դեպքերում էլ՝ ընդհանրապես առանց հետազոտելու և գնահատելու՝ ճանաչել և հռչակել է Սմբատ Շահինյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ՝ հանցադեպի բացակայության հիմքով:
Ելնելով վերոգրյալից, մեղադրող Տ.Պողոսյանը խնդրել է. «Մասնակի բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.09.2017թ. դատավճիռը, ամբաստանյալ Սմբատ Վլադիմիրի Շահինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով Սմբատ Վլադիմիրի Շահինյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 5 տարի ժամկետով»:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մեղադրող Վ.Գասպարյանը նշել է, որ սույն քրեական գործով չի հիմնավորվել մեղադրանքը, Առաջին ատյանի դատարանը հիմնվել է ենթադրությունների վրա և ակնհայտ ոչ արժանահավատ, կասկած հարուցող ապացույցների պայմաններում, չփարատված կասկածները մեկնաբանելով ի վնաս ամբաստանյալի, կայացրել է չպատճառաբանված, չհիմնավորված մեղադրական դատավճիռ, ինչն անհիմն է՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Առաջին ատյանի դատարանը գործի օրինական հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող ապացույցներն ու հանգամանքները բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության չառնելով, դատավճիռ կայացնելիս խախտել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 25-րդ, 104-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 124-127-րդ, 360-րդ, 365-րդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-6-րդ, 8-9-րդ հոդվածների պահանջները, որոնք հանգեցրեյ են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտի կայացմանը:
Առաջին ատյանի դատարանը պատշած գնահատական չի տվել քրեական գործի ընթացքում կատարված խիստ թերի, մակերեսորեն և ոչ օբյեկտիվ քննությանը և անհրաժեշտ, բավարար գործողություններ չի ձեռնարկել դեպքի իրական հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հիմք ընդունված փաստարկները չեն հաստատվել դատաքնության ընթացքում ձեռք բերված բավարար ապացույցների ամբողջությամբ, հարցաքննված անձանց ցուցմունքները չեն հաստատվել գործով ձեռք բերված ապացույցներով, դատարանը հիմնվել է իրարամերժ, չհիմնավորված ենթադրությունների վրա, իսկ իր կողմից իրականացված գործողությունները մասամբ կրել են ձևական բնույթ, որոնք հաճախ իրարամերժ են և չեն բխում օրենքի պահանջից։
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով պարզ է դառնում, որ Ս.Շահինյանն իր կամքով, իր նախաձեռնությամբ գումար է հանձնել իր պաշտպանյալին և դրա համար իր պաշտպանյալը որևէ գործողություն չի կատարել, ավելին հետագայում վերադարձրել է գումարի մի մասը։ Նման պայմաններում չի կարող հիմնավորված համարվել իր պաշտպանյալի կողմից խարդախություն կատարելու հանգամանքը։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անհասկանալի պայմաններում հաստատելով «կարծեցյալ միջնորդ» լինելու առհասարակ բացակայությունը մեկնաբանելով հետևյալ կերպ. «Կաշառք տալը ուղղակի ղիտավորությամբ կատարվող հանցանք է, ուստի կաշառատուն պետք է գիտակցի, որ ինքն ապօրինի վարձատրություն է տալիս, խոստանում կամ առաջարկում պաշտոնատար անձին։ Եթե կաշառատուն պաշտոնատար անձի արարքների արդյունքում, մոլորության մեջ գտնվելով, կարծում է թե օրինական վարձատրույթուն է տալիս պաշտոնատար անձին, ապա նրա արարքում հանցակազմը բացակայում է։ Իսկ սույն քրեական գործի շրջանակներում դատաքննությամբ հաստատվել է, որ Սմբատ Շահինյանը գիտակցել է, որ օրինական վարձատրություն է տվել Անահիտ Մութաֆյանին իր դստեր պարապմունքները և պրակտիկան կազմակերպելու և 30 տոկոս զեղչով ուսման վարձը վճարելու համար: Ավելին Սմբատ Շահինյանը տեղյակ է եղել, որ Անահիտ Մութաֆյանը պաշտոնատար անձ չի հանդիսանում և նրան խորհուրդ են տվել որպես լավ մասնագետի և բժշկի, այդ իսկ պատճառով կարծեցյալ միջնորդի փաստը նույնպես չի հիմնավորվում»։ արդարացրել է Ս.Շահինյանին, իսկ իր պաշտպանյալին դատապարտել այն դեպքում, երբ արդեն իսկ նման դիրքորոշմամբ բացառվում է խարդախության հանցակազմի առկայությունը, քանի որ Ա.Մութաֆյանը մեղադրվում է հետևյալում «Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանը, ունենալով խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորություն և հասկանալով Սմբատ Շահինյանի կողմից դստեր ընդունելության համար պաշտոնատար անձի կաշառք տալու նրա մտադրության մասին, վերջինիս մոտ ներկայացել է որպես Երևանի Հերացու անվան բժշկական համալսարանի ամբիոնի նախկին վարիչ և ներկա պահին հիշյալ համալսարան ազատ ելումուտ ունեցող, չունենալով հիշյալ ոլորտում գործողություն կատարելու որևէ իրավասություն, գիտակցելով իր կողմից հիշյալ խոստումը կատարելու անհնարինությունը, ինչպես նաև նպատակ չունենալով կաշառքի առարկան հանձնել պաշտոնատար անձին Երևաև քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում 2014թ. օգոստոս ամսվա կեսերին և նույն թվականի սեպտեմբերի 23-ին միասնական հանցավոր դիտավորությամբ միավորված խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով վերջինիցս շարունակաբար մաս-մաս ստացել է համապատասխանաբար 406.280 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՍՆ դոլար և 610.470 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՍՆ դոլար գումար և տիրացել դրանց Սմբատ Շահինյանին պատճառելով խոշոր չափերի ընդհանուր 1.016.750 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս»։
Այսինքն՝ գործով չի հիմնավորվել թե կաշառք տալու նպատակով գումար տալու հանգամանքը, թե առհասարակ իր պաշտպանյալի կողմից կատարված որևէ նախանական քայլեր գումար վերցնելու համար։
Նույնիսկ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է նաև իր պաշտպանյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հաշվի չի առնվել հիպերտենզիա, հիպերտոնիկ կրիզ, սրտի իշեմիկ հիվանդություն, ստենոկարդիա լարման կայուն տեսակ, հիպոտիրեոզ շաքարային դիաբետ 2-րդ տեսակ, հիպոխրոմային անեմյա հիվանդության առկայությունը, անձը բնութագրող տվյալները, կրթությունը՝ Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարան,
Աշխատանքային ստաժը՝ Հայկ բժշկական կենտրոնում որպես թերապիայի բաժնի վարիչ և գլխավոր բժշկի տեղակալ, թիվ 2-րդ համալսարանական հիվանդանոց, թերապիայի և կարդիալոգիայի կլինիկայի բաժնի վարիչ, Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարան սանիտարական հսկողության հանձնաժողովի նախագահ, 1996 թվականին ստացել է Ռուսաստանի Դաշնությունում գիտական կոչումներ, 1996 թվականին գիտությունների թեքնածու, 1998 թվականին գիտություների դոկտոր, պաշտպանությունը ՌԴ Մոսկվա քաղաքի «մոր և մանկան» պահպանման կենտրոնում՝ ճառագայթային ախտորոշման ամբիոն։
Ամեն դեպքում, չնայած նրան, որ իր պաշտպանյալը չի ընդունել և չի ընդունում մեղադրանքը, Առաջին ատյանի դատարանը նման պայմաններում պետք է պատիժը պայմանականորեն չկիրառեր, եթե գտնում էր, որ պետք է դատապարտի, ինչին բնականաբար մենք համաձայն չենք։
Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպան Վ.Գասպարյանը խնդրել է. «Բողոքը բավարարել, բեկանել դատական ակտը, ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Ա.Մութաֆյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հողվածի 2-րդ մասի 2 կետով առաջադրված մեղադրանքում ապացույցների անբավարարության և հանցակազմի բացակայության հիմքերով կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանել փորձաշրջան կամ բեկանել և ուղարկել նոր քննության:
Ամբաստանյալ Ա.Մութաֆյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնել»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Տ.Պողոսյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել, իսկ պաշտպան Վ.Գասպարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանը և նրա պաշտպան Ռ.Չիբուխչյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեցին պաշտպան Վ.Գասպարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեցին այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը և պաշտպան Թ.Բաղդասարյանն առարկեցին մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ նշելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և փոփոխման ենթակա չէ:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցներ.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց՝ նշելով միայն, որ ուսանողներին օգնել է միայն մասնագիտական հարցերում. պարզաբանումներ է տվել առարկայի շուրջ:
Անահիտ Մութաֆյանը նախաքննության ընթացքում` 2015թ. ապրիլի 18-ին, որպես վկա հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականի մայիս ամսից շահագործում է 093-65-07-85 հեռախոսահամարը, որը հաշվառված է իր անվամբ: Սրտի հետ կապված առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով ներկայումս որևէ տեղ չի աշխատում: 1984-1991թ-ին սովորել և ավարտել է Երևանի Պետական բժշկական ինստիտուտը, որը ներկայում «Հերացու» անվան բժշկական համալսարանն է: Մոսկվայում նույնպես սովորել է 1992-1993թ.: Ունի երկու մասնագիտություն` թերապետ-կարդիոլոգ և բժիշկ-սոնոգրաֆիստ: 2000-2007թթ. աշխատել է թիվ 2 համալսարանական կլինիկայում՝ որպես բժիշկ-սոնոգրաֆիստ և թերապիայի-բժիշկ վարիչ, դրանից մի քանի ամիս անց բացել է «Մեդ Անթլաթ» բժշկական կենտրոնը, որի հիմնադիր տնօրենը և գլխավոր բժիշկն ինքն է եղել: 2013 թվականին Կաթնով-Աղբյուր ՍՊ ընկերությունում աշխատել է որպես տնօրեն, ներկայումս մինչև օրս առողջական խնդիրների պատճառով չի աշխաում: Ինքը Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարանում չի դասավանդել, սակայն եղել է, որ այնտեղից ուսանողներ են եկել պրակտիկա անցնելու համալսարան ավարտելուց հետո տվել են համապատասխան դիպլոմ: Ինքը Սմբատ Շահինյանին ճանաչում է 2014 թվականի օգոստոս ամսից: Սմբատ Շահինյանի հետ ծանոթացել է իր ծանոթ Գեղեցիկի միջոցով: Սմբատ Շահինյանը միայնակ գնացել է իր մոտ, որպեսզի իրենից խորհուրդ հարցնի, թե նրա դուստրը` Սոնա Շահինյանը, ինչ մասնագիտություն ընտրի օրդինատուրա անցնելու համար: Սմբատ Շահինյանն իրեն զանգահարել է 093-57-85-25 հեռախոսահամարով, ում հետ հանդիպել է «Բացատ» սրճարանում, որը գտնվում է Ալեք Մանուկյան փողոցի վրա: Վերջինիս հանդիպել է օգոստոս ամսվա սկզբներին, կոնկրետ օրը չի հիշում: Ինչպես Սմբատը, այնպես էլ ինքը եղել են միայնակ: Խոսակցության ընթացքում Սմբատը հայտնել է, որ դուստրը` Սոնան ավարտել է Էրեբունու բժշկական համալսարանը, ներկայում ցանկանում է ընդունվել Մ.Հերացու անվան համալսարանի օրդինատուրա և որպես բժիշկ խորհուրդ են հանցնում, թե որ մասնագիտությունը կարելի է ընտրել: Ինքը նրան հայտնել է, որ նա պետք է ընտրի և այդ հարցում խուրհուրդ տալը սխալ է: Դրանից հետո իրենց միջև որևէ խոսակցություն չի եղել: Դրանից հետո Սմբատն իրեն մի քանի անգամ զանգահարել է և կրկին իրենից խուրհուրդներ է հարցրել, թե իր դուստրը որ մասնագիտությունը ընտրի և արդյոք անհրաժեշտություն կա լրացուցիչ պարապելու: Ինքը կրկին պատասխանել է, որ նա պետք է ընտրի և ինքը նրա գիտելիքների ծավալը չի իմացել: Սրանից հետո ունեցել է սրտի խնդիրներ և օգոստոսի 20-25-ն ընկած ժամանակահատվածում մոտ 20 օր բուժում է ստացել «Նաիրի» բժշկական կենտրոնի սրտաբանական բաժնում: Որպես ծանոթ Սմբատն իմացել է, որ ինքը հիվանդանոցում է, և գնացել է իրեն այցելության, իր հիշելով օգոստոսի վերջերին կամ սեպտեմբերի սկզբներին: Այցելության ժամանակ Սմբատը եղել է միայնակ: Սմբատը հիվանդանոցում գտնվելու ժամանակ իրեն այցելության է եկել իր հիշելով երկու անգամ, որոնց ժամանակ միայնակ է եղել: Սմբատի հետ եղել է ընդհանուր զրույց` հարցրել է առողջական վիճակի մասին, կոնկրետ որևէ խոսակցություն իրենց մեջ չի եղել: Սմբատի այցելություններից մեկի ժամանակ հիվանդանոցը պահանջել է իր բուժման գումարը, Սմբատը ներկա է եղել և նա լսել է այդ և իրեն առաջարկել է, որ կարող է պարտքով գումար տալ հիվանդանոցում իր խնդիրները լուծելու համար: Քանի որ ինքն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ, այդ պատճառով համաձայնվել է, և նույն օրը Սմբատը գնացել ու կրկին միայնակ վերադարձել է և իրեն է տվել առձեռն 2.500 ԱՄՆ դոլար գումար` պարտքով: Դրանից հետո իր որդին 2015 թվականի փետրվար ամսին չգիտի որտեղ հանձնել է Սմբատին է վերադարձրել այդ պարտքից 900 ԱՄՆ դոլար: Գումարը Սմբատից պարտքով վերցրել է մի քանի ամսով, կոնկրետ ժամկետ չի նշվել, իրենց միջև որևիցե գրավոր փաստաթուղթ չի կնքվել այլ եղել է բանավոր պայմանավորվածություն: Այդ գումարը 900 ԱՄՆ դոլար Սմբատին է փոխանցել իր որդին` Նարեկը: Ինքը Սմբատի հետ պայմանավորվել է ֆինանսական հարցերը կարգավորելուց հետո վերադարձնել վերջինիս գումարը: Սակայն կոնկրետ ժամկետ չի նշվել: Քանի որ Սմբատին գումարը շուտ է անհրաժեշտ եղել, այդ պատճառով ինքն ուզել է գումարը շուտ մարել, քանի անգամ զանգահարել և պահանջել է: 900 ԱՄՆ դոլարը տալուց հետո կրկին ունեցել է առողջական խնդիրներ և խնդրել է իր ընկերուհուն` Հայկուհի Հայրապետյանին, որպեսզի նա զանգահարի և հանդիպի Սմբատին և ներողություն խնդրի, որ ուշացնում է գումարը և իր անունից փոխանցի Սմբատին, որ մոտ օրերս ամբողջ գումարը կվերադարձնի: Ինքը Հայկուհուն մատանի է տվել, որպեսզի վերջինս այն վաճառի և գումարը տանի Սմբատին տա, սակայն քանի որ շուկայում այն գնահատվել էր իրական առժեքից շատ ավելի ցածր, այդ պատճառով ինքը չի համաձայնվել այն այդ գնով վաճառել և չի կարողացել Սմբատի գումարի այդ մասը վերադարձնել: Նույնիսկ խոսակցության ընդացքում ինքը Սմբատին առաջարկել է մնացած գումարի դիմաց ոսկյա զարդեր, սակայն Սմբատն ասել է, որ ինքը վիրավորում է նրան դրա կարիքը չկա: Գումարը Սմբատից վերցրել է իր կարիքները հոգալու համար` «Նաիրի» ԲԿ-ում վճարումներ կատարելու համար: Ֆինանսական խնդիրներ ունենալու պատճառով մինչ օրս չի կարողացել վերադաձնել հազար վեց հարյուր ԱՄՆ դոլարը, որը պարտավորվում է կարճ ժամանակում վերադարձնել: Գեղեցիկը հանդիսանում է իրեն մարսողը, ով աշխատում է մասնավոր, նրան զանգահարելու ժամանակ, վերջինը եկել է իր տուն և մերսել է իրեն: Նրա հեռախոսահամարն է 091-81-86-22, որի վերաբերյալ այլ տվյալ չունի և տեղյակ չէ, թե նա որտեղ է բնակվում: Նրան վերջին անգամ տեսել է մոտ 5 ամիս առաջ, իսկ վերջին անգամ զրուցել է մոտ երկու ամիս առաջ հեռախոսով: Գեղեցիկը 2014 թվականի օգոստոսի սկզբներին զանգահարել է իրեն և հայտնել է, որ նա ունի Սմբատ անունով մի ծանոթ, որի դուստրը ցանկանում է ընդունվել է Մ.Հերացու անվան ինստիտուտի օրդինատուրա, սակայն թե որ բաժինը չեն, կարողանում կողմնորոշվել և խնդրել է որպեսզի ինքը հանդիպի Սմբատին կոնսուլտացիա անի: Դրանից հետո Գեղեցիկից իր իմացությամբ համարը փոխանցել է Սմբատին, որը կապնվել է իր հետ և ինչպես նշել է հանդիպել են «Բացատ» սրճարանում, որտեղ զրուցել են և Սմբատին հայտնել է, որ նրա դուստրը պետք է որոշի, թե որ նեղ մասնագիտությունն ընտրի: Իրենց խոսակցությունը եղել է այնպես, ինչպես ինքը նշել է, նաև նա հայտնել է վերաքննության կարգի մասին: Ինքը քննությունների կարգի մասին փորձել է ճշտել իր կոլեգաներից, բայց, քանի որ իր առողջությունը վատացել է, չի կարողացել որևէ մեկից ճշտել, քննության և դրա վերահանձման կարգը: Ընդհանուր կարգով պետք է պարզեր վերաքննությունների և քննությունների համար, բայց քանի որ իր առողջությունը վատացել է ինքը չի զբաղվել այդ հարցով: Կոնկրետ իր կին աշխատանքային ընկերներից կոնկրետ չգիտի այնտեղ մարդ եղել է, թե ոչ, ինքը պետք է ճշտեր ընդհանուր կարգը: Ինքը մոտ հինգ տարի է այդ ինստիտուտ չի մտել: Ինքը որևէ խոստում չի տվել և գումարը վերցրել է պարտքով: Իրենց միջև այդ կարճ ժամանակահատվածում եղել է փոխադարձ հարգանք և երբ Սմբատը հիվանդանոցում իմացել է, որ ինքը վճարման խնդիրներ է ունեցել իր նախաձեռնությամբ օգնել է: Չի հիշում, թե կոնկրետ երբ է ծանոթացել Սմբատի կնոջ և դստեր հետ «Բացատ» սրճարանում, Սմբատի միջոցով, որոնց հետ ընդամենն ընդհանուր զրույց են ունեցել, կոնկրետ թեմա չի եղել, արդեն որևէ օրդինատուրա ընդունվելու մասին, փորձել են ընտանիքով մոտիկություն անել, նույնիսկ հետագայում ունեցել են հեռախոսազրույցներ, կրկին խոսել են առօրյա թեմաներից, որևէ կոնկրետ բանի մասին չեն խոսացել, այլ փորձել են մտերմություն անել: Իր հիշելով հիվանդանոց Սմբատն այցելել է մենակ: Սմբատը գումարը տվել է միանվագ և «Նաիրի» ԲԿ-ում: Ինքը որևէ մեկի պարտք չի եղել: Մոտ 600.000 ՀՀ դրամ կոնկրետ չի հիշում և հետազոտություններ է անցել տարբեր տեղեր մոտ 400.000 ՀՀ դրամ: Հայկանուշ Հայրապետյանն իր ընկերուհին է, ով բնակվում է Զեյթունում, կոնկրետ հասցեն չգիտի, նրա հեռախոսահամարն է 043-14-41-04, 093-36-63-00: Ներկայում չի աշխատում, Մոսկվայից եղբոր ուղարկած գումարները բավարարում է իր ապրուստի միջոցների համար: 2.500 ԱՄՆ դոլար գումարը վերցնելու վերաբերյալ որևէ փաստաթուղթ չի կնքվել: Ինքը նրա դստեր օրդինատուրա ընդունվելու խոստում չի տվել և նման խոսակցություն ընդհանրապես չի եղել:
Անահիտ Մութաֆյանը նախաքննության ընթացքում` 2015թ. հունիսի 5-ին, որպես վկա լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի փետրվար ամսին իր ծանոթ Հայկուհու միջոցով ծանոթացել է Տաթևիկ Ավետիսյանի հետ: Հայկուհին իրեն խնդրել է, որպեսզի վերջինին գումարի դիմաց տեղավորի իր տանը` աշխատանքի, ով պետք է զբաղվեր տան մաքրության աշխատանքներով: 2015 թվականի փետրվար, մարտ ամիսներին, կոնկրետ օրը չի հիշում, վերջինը եկել է աշխատանքի իր տանը: Մոտ մեկ ամիս աշխատելուց հետո չի ցանկացել, որ Տաթևիկն աշխատի իր տանը և քանի որ լավ կատարել է իր աշխատանքը և չի ուզեցել, որ շարունակի աշխատել իր տանը և նա հեռացել է: Սրբուհին հանդիսանում է իր ծանոթը, որին ճանաչում է մոտ 2 տարի: Սրբուհու հետ, ում ազգանունը Մանուկյան է, ում հետ գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ, վերջինը որտեղ է բնակվում չգիտի, հետագայում հիշելով նրա հեռախոսահամարը կհայտնի: Ինչ վերաբերվում է Գալուսին նա իր ընկերուհու եղբայրն է և վերջինի ազգանունը Պետրոսյան է, ով իր կարծիքով զբաղվում է ֆուտբոլով: Իր հիշելով Գալուստի համարը փոխվել է: Ինչ վերաբերվում է իր, Սրբուհու և Գալուստի կողմից ինչ որ մարդկանց խաբելուն, տոկոսներով գումար տալուն, որոշ պարտքատերերին գումար քցելուն, ինչպես նաև բժշկական համալսարանի կեղծ դիպլոմ տրամադրելուն, ապա այդ ամենը սուտ է, դրանք չեն համապատասխանում իրականությանը: Տաթևիկը սուտ հեյհույանքներ է տարածում, վիրավորվելով, որ ինքը նրան աշխատանքից հանել է: Սրբուհին իրեն երբևէ տոկոսով գումար չի տրամադրել, ինքը երբեք Սուսաննային չի առաջարկել Սրբուհուց գումար վերցնել տոկոսով: Ազգությամբ պարսիկի հետ կապված սոխի թեմայով, առևտրական գործարք է, որի վերաբերյալ քննություն է կատարվել, այս պահին թե ինչ ընթացքի մեջ է, տեղեկություն չունի: Ինչ վերաբերվում է փաստաթուղթ գողանալուն, նման բան չկա և նման խոսակցություն չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Սևակին, ապա վերջինները եղբայրներ են, նրանց ճանաչում է շուրջ 2 տարի, քանի որ մասնագիտությամբ բժիշկ է, վերջինները վաղուց իրեն դիմել են մի հիվանդ տղայի օգնելու համար, որոշակի կոնսուլտացիաներ է արել: Այս վերջերը ներկայացել է իր տուն ընդամենը որպես հյուր: Վերջինների վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չունի: Նելլի անունով ամուսնու քույր ունի, ում հեռախոսահամարը չգիտի, բնակության հասցեն չգիտի, իր իմանալով վերջինները տեղափոխվել են Հոլանդիա: Ինքը երբեք Նելլի միջոցով որևէ մեկի դիպլոմ չի տվել և նման գործերի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ռեզանին, ապա վերջինի հետ ծանոթացել է մոտ 3 տարի առաջ, երբ աշխատել է ռեստորանում, հաճախել է որպես հաճախորդ, մտերմություն չկա: Իր բնակարան այցելել է առողջական խնդիրների համար և վերջինի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չունի, թե որտեղ է բնակվում: Ինքը վերջինին որևէ դիպլոմ չի տվել: Արտակին ճանաչում է նա կալանավոր է, որին ճանաչել է բնակարանի վաճառքի հանգամանքներում: Երբեմն զանգահարել է և զրուցել են, առողջության հետ խնդիրներ ունի, խորհուրդ է իրենից հարցնում: Ինչ վերաբերվում է գումարներ ուղարկելուն, նման բան չի եղել: Գալուստ Պետրոսյանի հեռախոսահամարն է 096-10-19-90, Նելլի հեռախոսհամարն է 093-27-10-60: Ավելացնում է նաև, որ Տաթևիկի կողմից իր բնակարանից հեռանալուց հետո վերջինի հետ քրեական գործ է քննվում:
Անահիտ Մութաֆյանը նախաքննության ընթացքում`2015թ. սեպտեմբերի 3-ին, որպես վկա լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հիվանդանոց պառկելուց հետո անհրաժեշտ է եղել արտասահմանից դեղորայք գնել, ինքը չի հիշում, թե այդ դեղերը ումից է ձեռք բերել, որովհետև տարբեր մարդկանցից է ձեռք բերել: Սմբատի գումարը ծախսել է իր բուժման կարիքների համար: Ինքը 200 ԱՄՆ դոլար է տվել Տաթևիկին և վերջինս բերել է բնութագիր, որ Արտակ Մարտիրոսյանը հանդիսանում է բարեգործ և 200 ԱՄՆ դոլար է բարեգործություն արվել իրենց ՀԿ ֆոնդին, սակայն, քանի որ Արտակին պետք չի եկել այդ բնութագիրը ինքը պատռել է, իսկ գումարն ըստ Տաթևիկի փոխանցվել է իրենց ֆոնդին, ինքը նրանից այդ գումարը չի պահանջել: Ինքն այդ կապակցությամբ որևէ բողոք չունի:
Անահիտ Մութաֆյանը նախաքննության ընթացքում` 2015թ. հոկտեմբերի 1-ին, որպես մեղադրյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, այդ գումարները Սմբատ Շահինյանից խարդախութամբ չի հափշտակել, այլ ինչպես նշել է նախորդ ցուցմունքում այդ գումարը Սմբատ Շահինյանից վերցրել է պարտքով` բուժման ծախսերը հոգալու համար: Խնդրում է հիմք ընդունել նախկինում տրված ցուցմունքները և օգտվելով իր իրավունքներից հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց:
Անահիտ Մութաֆյանը նախաքննության ընթացքում` 2015թ. նոյեմբերի 6-ին, որպես մեղադրյալ լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրականում ճանաչում է Գայանե Տիրոյանին, ում հետ նախկինում մտերիմ է եղել: Գայանե Տիրոյանը աշխատում է Ռադիոլոգիայի ինստիտուտում, բայց ինքը նրա հետ երկար տարիներ չի առնչվում, հեռախոսազանգեր երկար ժամանակ չունի: Ինչ վերաբերվում է իր կողմից Գայանեի անունը նրանց մոտ տանլուն, ապա, քանի որ վերջինս հանդիսանում է լավ սոնոգրաֆիստ, հնարավոր է, որ խորհուրդ տվել է դիմել նրան, բայց նման բան չի եղել, ինքը Գայանեին չի դիմել, չի զանգել նրան նման հարցով և նրան չի ճանաչել: Ինքը Սոնայի հարցով ոչ մի ռեկտորի չի դիմել և չի ճանաչում, նրանք էլ այդ հարցով Սմբատը իրեն չի դիմել: 2007 թվականին համալսարանի սիստեմում չի աշխատել, ինքը որևէ լիմիտի համար կամ ավտոմատ ընդունելու մասին ոչ մի բան չի խոսացել: Ինքը չի ցանկացել Գեղեցիկ Մանդաշյանին որևէ տեղ օրդինատուրա ընդունել, վերջինն իրեն նման հարցով չի դիմել: Բացի այդ էլ նա մասնագիտությամբ մասաժիշտ է աշխատում է «Հայբուսակ» համալսարանում և այնտեղ սովորում է, թե ոչ տեղյակ չէ:
Ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականին իր աղջիկն ավարտել է Հայկական բժշկական ինստիտուտը, ինչպես նաև մագիստրատուրան և օրդինատուրա ընդունվելու համար դիմել է Մ.Հերացու անվան համալսարան: Իր աղջիկն առաջին քննությունը տվել է հուլիսի 21-ին և բավարար բալեր չհավաքելով կտրվել է, քանի որ անցողիկ շեմը եղել է 51 բալը: Օգոստոսի վերջերին եղել է վերահանձման հնարավորություն: Առաջին քննության ավարտից հետո իր աղջիկը վերադարձել է տուն և այդ ժամանակ իրենց տանն է գտնվել նաև իր քրոջ դուստրը` Անի Մալոյանը, ով իմանալով, որ Սոնան կտրվել է, ասել է, որ լիկվիդին ավելի պատրաստված պետք է ներկայանալ և առաջարկել է Գեղեցիկին, որպեսզի օգնի տեստերի առումով, այսինքն` պարապեն: Գեղեցիկը խորհուրդ է տվել Անահիտ Մութաֆյանին և ինքը զանգահարել է Անահիտ Մութաֆյանին: Անահիտ Մութաֆյանը հանդիպում է իր հետ կազմակերպել «Բացատ» սրճարանում: Անահիտն ասել է, որ ինքը կկազմակերպի ամեն ինչ և իրենք իմացել են, որ նա սոնոգրաֆիստ է, և ասել է, որ լավ մասնագետների մոտ կտանի: Անահիտ Մութաֆյանը տվել է լավ մասնագետների անուններ` սոնոգրաֆիստ Գայանե և «էմերտեի» մասնագետ Արմենի անունները և ասել, որ նրանց մոտ կգնա ու կպարապի և այդ ամենը պետք է կատարեր մինչև լիկվիդը: Իրենց միջև չի եղել խոսակցություն ընդունելության հետ կապված միջամտության, քանի որ իր աղջիկը շատ պատրաստված էր և ավարտել էր կարմիր դիպլոմով և անգամ խմբում եղել է ավագ: Անահիտն այդ պարապմունքների և պրակտիկայի համար պահանջել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այդ գումարն ինքը իր կնոջ հետ Անահիտին տվել է «Բացատ» սրճարանում: Անահիտը պարապմունքները չի կազմակերպել և օրերն անցել են ու ինքը զանգահարել է Անահիտին, սակայն Անահիտը գտնվել է «Նաիրի բժշկական կենտրոնում»: Ինքը, իր կինը և Սոնան գնացել են հիվանդանոց: Սոնան Անահիտին առաջին անգամ տեսել է այդ օրը: Անահիտն ասել է, երբ հիվանդանոցից դուրս գա կկազմակերպի պարապմունքները, սակայն չի կազմակերպել և եկել է քննության օրն ու Սոնան գնացել է քննության և ստացել է 49 բալ ու կրկին չնչին բալով չի ընդունվել համալսարան: Կտրվելուց հետո իր աղջիկը զանգահարել է ու ինքը գնացել է Հերացի ու մտել են դեկանի մոտ և պահանջել է տեստը և դա իրեն չեն տվել, բայց փոխարենն իրենց ասել են, որ Սոնան բավականին բարձր ցուցանիշ է դրսևորել և առաջարկել են նախապատրաստական կուրսերի մասնակցել, որը տևում է մեկ տարի և հարցազրույցով ընդունվում են համալսարան: Իրենք ունեցել են նաև այլ տարաբերակ` Հայ-Ամերիկյան քոլեջ ընդունվելու տարբերակ և հետագա ուսումն այլ երկրում շարունակելու հնարավորություն: Սակայն իրենց զգուշացրել են, որ մինչև ամսի 20-ը պետք է Սոնան գործերը ներկայացնի: Իրենց քոլեջ ընդունվելու համար պետք չի եղել Անահիտի պարապմունքները և ինքը զանգահարել է նրան ու պահանջել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հետ վերադարձնել ու ասել է, որ երեխան կտրվել է: Անահիտն ասել է, որ մի հուզվեք և ինքը լինելով ամբիոնի նախկին վարիչ ունի օրինական ճանապարհով երեխային համալսարան ընդունելու հնարավորություն և անգամ ասել է, որ ունի երեք երեխա համալսարան ընդունելու հնարավորություն: Ինքը Անահիտին ասել է, թե դա ինչ ճանապարհով պետք է կազմակերպի, քանի որ նա արդեն քննությունը տվել և ավարտել է: Նա ասել է, որ քննություններից հետո լինում են երեխաներ ովքեր վարձը չեն կարողանում մուծել և դուրս են մնում ու նրանցից մեկի փոխարեն Սոնան կընդունվի: Դասերն արդեն սկսվել էին ու մի քանի շաբաթ անց Անահիտը զանգահարել է իրեն և ասել է, որ շնորհավոր Սոնան ընդունված է և ինքը զանգահարել է Անիին և ասել է, որ Անահիտը զանգահարել ու ասել է, որ երկու շաբաթից Սոնան կգնա դասի և Անին հարցրել է, թե ինչու երկու շաբաթից ու ինքը պատասխանել է, որ Անահիտն ասել է, որ խումբ են հավաքում այդ պատճառով: Ամսի 20-ին Անահիտը զանգահարել և ասել է, որ մնացել է վարձի մուծումը, հրամանագիրը և վարձի 30 տոկոս զեղչը: Իրենք հանդիպել են և Անահիտին տվել է վարձի գումարը: Սակայն դրանից հետո նորից ձգձգվել է և ինքը կոպիտ խոսակցուցուն է ունեցել իր քրոջ և քրոջ աղջկա հետ ու Անին իր հերթին հեռախոսազրույց է ունեցել Անահիտի հետ և հաջորդ օրը գնացել է իրենց տուն և ասել է, որ Անահիտն ասել է, որ խնդիր չկա և մնացել է 1.500 ԱՄՆ դոլարը տան և նա կընդունվի ու այդ ժամանակ իրենք հասկացել են, որ խափված են, քանի որ իրենք արդեն վարձի գումարը տվել էին Անահիտին: Իրենք որոշել են ստուգել և Սոնան գնացել է համալսարան ու այնտեղ ճշտել է, որ բոլոր քննություններն ավարտված են և այլևս խումբ չպետք է ստեղծվի: Ինքն Անահիտին կաշառք չի տվել: Ինքը նաև տեղեկացել է, որ Անահիտը շատ մարդկանց է խաբել: Ինքը կարողացել է Անահիտի տղայից վերցնել 900 ԱՄՆ դոլար գումար: Հայտնել է, որ ինքը Անահիտ Մութաֆյանի հետ խոսելը ձայնագրել է: Ինքը նաև իմացել է, որ Անահիտ Մութաֆյանը մեկ այլ քրեական գործով կաշառք տալու համար մեղադրվում է: Հայտնել է, որ իրենք ունեն շատ բժիշկ ազգականներ, ավելին Սոնայի պապիկը և տատիկը աշխատել են Մ.Հերացու անվան համալսարանում և եթե որևէ մեկին կաշառք տալու խնդիր ունենար ավելի հեշտ կգտներ և չէր դիմի այլ մարդկանց: Ինքը Անահիտին դիմել է միջնորդի միջոցով և ինքը մինչև հիմա կասկածում է, որ նա Գեղեցիկի հետ կապված էր:
Բացի այդ, նախաքննության ընթացքում Սմբատ Շահինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դստեր ընդունելության համար ճանապարհներ չի փնտրել, այլ ընդհակառակը ունեցել է անհամաձայնություն ընդունելության կարգի վերաբերյալ, որի համար ինքը դիմել է ընդունող հանձնաժողովին, պրոռեկտորին, ովքեր իրեն բարեխղճորեն լսել են և ճանապարհել հետևյալ բառերով` «երեխան քիչ բալեր չի հավաքել, թող փորձի հաջորդ ուսումնական տարի»: Անահիտ Մութաֆյանի հեռախոսահամարն իրեն է տվել իր քրոջ դուստրը` Անի Մալոյանը, որն իրեն անհրաժեշտ էր պարզելու համար, թե ինչ է կատարվում նշված համալսարանում, այդ ինչպես էր եղել, որ «Էրեբունի» բժշկական համալսարանից դիմած բոլոր ուսանողներն ընդունվել են, իսկ իր դուստրը, ով ավարտել է գերազանցության դիպլոմով, չի ընդունվել։ Նույնիսկ Ա.Մութաֆյանի հետ խոսակցության ընթացքում վերջինս իրեն առաջարկել է դստեր ընդունելության համար տալ կաշառք, որից ինքը հրաժարվել է: Այնուհետև, Ա.Մութաֆյանն իրեն առաջարկել է դստերն ընդունել նրան հասու որոշակի արտոնությունով` լիմիտով։ Քանի որ ըստ Ա.Մութաֆյանի, վերջինս նեղվել է գումարից, կատարել է բնակարանի վերանորոգում, ինքն էլ մտածել է, որ կին է, բնակարան է վերանորոգում, հնարավոր է, որ գումարը պակասել է, այդ պատճառով նրան որպես բարի կամքի դրսևորում տվել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց Ա.Մութաֆյանը խոստացել էր տիրություն անել իր դստերը, տալ լավ մասնագետի մոտ և տվել այլ խոստումներ։ Ա.Մութաֆյանն իրենից 1.500 ԱՍՆ դոլար գումարը պահանջել է այն ժամանակ, երբ դուստրը կտրվել է համալսարանի օրդինատուրայի ընդունելության համար նախատեսված քննության վերահանձնումից /լիկվիդ/ և այն պատճառով, որ նա ունի ֆինանսական խնդիրներ և օգնելու դեպքում երախտապարտ կլինի։ Ինքը որևէ գումար Ա.Մութաֆյանին չի տվել` վերջինիս կողմից այլ անձի կաշառք տալու համար:
Նախաքննության ընթացքում Սմբատ Շահինյանը որպես վկա ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Արմինե Գևորգյանն իր կինն է, իսկ Սոնա Շահինյանը` դուստրը։ Սոնա Շահինյանը 2007 թվականին ընդունվել է «Էրեբունու Հայկական բժշկական» ինստիտուտ, այնուհետև, 2014 թվականին ավարտելով բակալավրը և մագիստրատուրան, նույն թվականին դիմել է Երևանի Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, որի համար 2014թ. հուլիսի 25-ին տալով համապատասխան քննություն` չնչին բալերի տարբերությամբ չի հաղթահարել անցողիկ շեմը։ Դստեր կողմից օրդինատուրայից դուրս մնալը ծանր է անդրադարձել իրենց վրա և ինքը փնտրել է ճանապարհներ վերջինիս օրդինատուրա ընդունելու համար՝ մտածելով, որ կարող են լինել քննության վերահանձնման այլ հնարավորություններ նույնպես։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին իր քրոջ դստեր Անի Մալոյանի միջոցով ձեռք է բերել Անահիտ Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարը։ Զանգահարել է վերջինիս և նույն օրը` 2014թ. օգոստոսի 5-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպել են Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում։ Հանդիպման ժամանակ Ա.Մութաֆյանին է ներկայացրել իրավիճակը, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, որ նախկինում աշխատել է Մ.Հերացու անվան բժշկական ինստիտուտում որպես ամբիոնի վարիչ, իսկներկայումս չի աշխատում, սակայն ազատ ելումուտ ունի ինստիտուտ և կարող է օգնել դստեր ընդունելության հարցում։ Միաժամանակ Ա.Մութաֆյանը հայտնել է, որ ունի երեք լիմիտ համալսարան ուսանող ընդունելու համար, որոնցից մեկն էլ կլինի իր դուստրը։ Իրեն մի քիչ անհասկանալի է եղել այն, որ եթե վերջինս այդ պահին համալսարանում աշխատող չի եղել, ապա ինչպես կարող է լինել ներսի մարդ և ազատ ելումուտ անել, սակայն, քանի որ վերջինս խոսել է համոզիչ, այդ պատճառով ինքը մտածել է, որ վերջինս իրոք կապ է ունեցել համալսարանի հետ։ Խոսակցության ընթացքում Ա.Մութաֆյանը միաժամանակ հայտնել է, որ գործի համար գումար է անհրաժեշտ /մաղարիչ/ և գումարի չափը պարզելուց հետո իրեն կհայտնի: Իր համար անհասկանալի էր նաև այն, որ Ա.Մութաֆյանը մի դեպքում ասում էր, որ ունի լիմիտ ուսանող ընդունելու համար, մյուս կողմից էլ ասում էր, որ ուրիշին պետք է տա մաղարիչ։ Հանդիպումից 1-2 օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Մութաֆյանը և դստեր ընդունելության համար իրենից պահանջել է 1.000 ԱՍՆ դոլար գումար, որին ինքը համաձայնվել է։ Դրանից հետո` 2014թ. օգոստոսի 10-ից օգոստոսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում կնոջ` Արմինե Գևորգյանի հետ Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանի մոտ հանդիպելով Ա.Մութաֆյանին` վերջինիս է փոխանցել պահանջված 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Այնուհետև, Ա.Մութաֆյանը զանգահարելով իրեն հարցի վերջնական լուծման համար պահնաջել է ևս 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որը 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին կրկին Երևանի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանի մոտ կնոջ հետ հանդիպելով Ա.Մութաֆյանին` փոխանցել է պահանջված գումարը։ Գումարը տալուց Ա.Մութաֆյանը հավաստիացրել է, որ իր դուստրը 100 տոկոսով ընդունված է, անհանգստանալու ոչինչ չկա, սպասեն նրա զանգին, որից հետո հեռացել է։ Երկրորդ անգամ արդեն 1.500 ԱՄՆ դոլար գումարը Ա.Մութաֆյանին տալուց վերջինս հայտնել է, որ «գումարը տանի, գցի իրենց, որպեսզի հարցը լուծվի», սակայն թե ում մասին է եղել խոսքը, ինքը տեղյակ չի եղել և չի էլ հետաքրքրվել։ Դրանից հետո բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել Ա.Մութաֆյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, որ դստեր ընդունելության հարցը ընթացքի մեջ է, սակայն տարբեր պատճառաբանություններով ձգձգել է դստեր ընդունելության հարցը և չմատուցելով որևէ ծառայություն` խարդախությամբ տիրացել է իր գումարներին։
Դատարանում, նախաքննական ցուցմունքները հրապարակվելուց հետո ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը հայտնել է, որ իրեն ուղորդել են իր նախաքննական ցուցմունքնեը գրելուն: Ինքն ասել է, որ այդ գումարը տվել է պարապելու համար, սակայն իրեն ուղորդել են, թե դա ինչպես գրի: Անահիտը գումարը վերցրել է, որպեսզի տանի և վճարի իր աղջկա ուսման վարձը: Անահիտն իրենց համոզել է, որ երեխան ընդունված է և ուսման վարձը պետք է պարտադիր մուծվի: Ինքը ուսման վարձը մուծելու համար տվել էր 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որի մեջ արդեն մտել էր նրա խոստացած 30 տոկոս զեղչը: Ինքը նախաքննության ընթացքում գրել է այնպես ինչպես իրեն ասել են և դրա համար չի նշել, որ գումարը տվել է պարապմունքների համար և ինքը չի մտածել, որ քրեական գործը կուղարկվի դատարան, այդ իսկ պատճառով ինքը դատարանում իր ցուցմունքով հայտնել է բոլոր մանրամասները, նշված գումարի մասով: Հայտնել է, որ ինքը գումարը տվել է պարապմունքների համար, սակայն հետագայում Անահիտն այն վերածել է, որպես կաշառքի գումար, որը անգամ չի համապատասխանում: Հայտնել է, որ ինքը ունի ձայնագրություններ, որտեղ ակնհայտ է, որ ինքը կաշառք չի տվել: Ինքն անգամ ունի ձայնագրություն, որտեղ ընդունելության համար Անահիտը հայտնել, որ 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարով կարող են ընդունել:
Վկա Գեղեցիկ Մանթաշյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանին, որպես իր հաճախորդ. ինքն ունի մերսման կենտրոն և նա ունեցել է առողջական խնդիրներ: Ինքն իմացել է, որ նա Մութաֆյան բժշկական կենտրոնի տնօրենն է եղել: Ինքը ճանաչում է նաև Անիին և նա նույնպես եղել է իր հաճախորդը: Անին իրեն զանգահարել և ասել է, որ նրա քեռու աղջկա հետ կապված խնդիրներ կան ինստիտուտի հետ կապված և ինքն ասել է, որ չի կարող օգնել և ասել է, որ կա մարդ ով ավելի լայն շրջապատ ունի և բժիշկ է ու կարող է նրանց օգնել և տվել է Անահիտի համարը: Ինքը հետագայում տեղեկացել է ոստիկանությունում, որ Անահիտի և Անիի քեռու հետ կապված եղել են գումարային խնդիրներ: Ինքը, երբ հիվանդների հետ աշխատում է, հեռախոսով շատ քիչ է խոսում և այդ պատճառով ինքն Անիի հետ երկար չի խոսել և Անին իրեն ասել է, որ այդ աղջիկն ապագա բժշկուհի է և ունի առարկայական խնդիրներ ուսման հետ կապված և ինքն այլ մանրամասներ չի հարցրել և ասել է, որ կա մեկը ով կարող է օգնել իրեն: Ինքը լսել է, որ Անահիտն աշխատել է, սակայն որտեղ ինքը տեղյակ չէ: Ինքը տեղյակ է եղել, որ Անահիտն ունեցել է առողջական և ֆինանսական խնդիրներ: Անահիտն անգամ իրենից է պարտքով գումար խնդրել:
Վկա Գեղեցիկ Մանթաշյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է Անահիտ Մութաֆյանին շուրջ 4 տարի, ով հանդիսացել է իր հաճախորդը։ Իր իմանալով Ա.Մութաֆյանն ավարտել է պետական բժշկական ինստիտուտը և մասնագիտությամբ եղել է թերապեվտ, սակայն թե որտեղ է աշխատել տեղյակ չի եղել։ Ա.Մութաֆյանի հետ խոսակցության ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ ունի բժիշկ բազմաթիվ կոլեգաներ՝ չնշելով կոնկրետ անուններ։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին իրեն է զանգահարել իր ծանոթ Անի Մալոյանը, և հայտնել է, որ բարեկամի դուստրը բժշկական համալսարանում ընդունելության քննությունների հետ կապված ունի խնդիրներ և խնդրել է պարզել, թե արդյոք ինքը համալսարանում ունի ծանոթ, ով կարող է օգնել նշված բարեկամուհուն։ Ա.Մալոյանին հայտնել է, որ ունի Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով մի ծանոթ, ով կարող է օգնել նրա բարեկամուհուն այդ հարցում և վերջինիս է փոխանցել Ա.Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարը, որից հետո արդեն վերջինս է կապնվել Ա.Մութաֆյանի հետ և ունեցել հեռախոսազրույց, սակայն թե ինչ են խոսել, ինքը տեղյակ չի եղել։ Այնուհետև, 2014 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին իրեն է զանգահարել Ա.Մալոյանը և հայտնել, որ իր բարեկամը գումար է տվել Ա.Մութաֆյանին, որը վերջինս հետ չի վերադարձնում, սակայն ինքը տեղյակ չի եղել թե որքան գումար և ինչ նպատակով է տվել: Միայն հետագայում Ա.Մալոյանից տեղեկացել է, որ Ս.Շահինյանը քննության համար ինչ-որ գումար է տվել Ա.Մութաֆյանին։
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գեղեցիկ Մանթաշյանը հայտնեց, որ խոսակցության մանրամասները չի հիշում, սակայն ինքը հասկացել է, որ կա խնդիրներ և դրա համար ինքը տվել է Անահիտի հեռախոսահամարը:
Վկա Անի Մալոյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանին, իսկ ամբաստանյալ Շահինյանը հանդիսանում է իր քեռին: 2014թ. հուլիսի 21-ին ինքը գտնվել է իր քեռու տանը, քանի որ Սոնան պատրաստվելիս է եղել քննության և պարզ է դարձել, որ նա շատ չնչին բալերով դուրս է մնացել օրդինատուրայից և ինքը նաև տեղեկացել է, որ հնարավորություն է եղել հանձնելու լիկվիդ և առաջարկել է զանգահարել Գեղեցիկին, քանի որ նա դասախոս է և կարող էր ինչ-որ ձևով խորհուրդներ տալ քննությանը պատրաստվելու համար: Ինքը զանգահարել է Գեղեցիկին և նա իրեն տվել է Անահիտի հեռախոսահամարն ու ասել, որ նա իրենց ավելի շատ կարող է օգտակար լինել: Ինքն Անահիտի հեռախոսահամարը փոխանցել է իր քեռուն` Սմբատ Շահինյանին, որ նա իրեն հետաքրքրող հարցերով դիմի Անահիտին: Հետագայում տեղեկացել է, որ Անահիտի և իր քեռու միջև եղել է պայմանավորվածություն Սոնային նախապատրաստական դասերին պատրաստելու համար, որպեսզի նա լիկվիդին կարողանա պատրաստված հանդես գալ, սակայն օգոստոս ամսին Անահիտը պարկում է հիվանդանոց ու ոչ մի օգնություն չի կարողանում ցուցաբերել Սոնային: Օգոստոս ամսվա վերջին եղել է Սոնայի լիկվիդի օրը և նա երկու բալով կրկին դուրս է մնացել համալսարանից: Արդյունքում իրենց երկու ընտանիքի միջև ստեղծվել է լարվածություն, քանի որ ինքը իր ընկերուհու միջոցով խորհուրդ է տվել օգնել, սակայն ոչինչ չի ստացվել: Դուրս մնալուց հետո նրանք շարունակել են շփվել Անահիտի հետ և Անահիտը նրանց ասել է, որ անհանգստանալու կարիք չկա և նա ունի լիմիտ, որով նա կարող է ընդունել համալսարան: Սեպտեմբեր ամսվա մեջ Անահիտը զանգահարել է Սոնային և շնորհավորել է ասելով, որ նա երկուշաբթի օրվանից կարող է գնալ դասի: Հետագայում ինքը տեղեկացել է, որ ոչինչ էլ չի ստացվել և Սոնան դասի չի գնացել ու հոկտեմբեր ամսին ինքն իր նախաձեռնությամբ զանգահարել է Անահիտին և հարցրել է ինչու է այդպես եղել և Անահիտը նրան ասել է, որ անհանգստանալու բան չկա և ինքն ունի լիմիտ, որի շրջանակներում երեք հոգի կարող են ընդունվել համալսարան: Ինքը նաև տեղյակ է եղել, որ այդ նախապատրաստական աշխատանքների համար իր քեռին Անահիտին վճարել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ինքն Անահիտին հարցրել, թե դա ինչ լիմիտ է և նա ասել է, որ որպես նախկին ամբիոնի վարիչ ունի այդ լիմիտը: Ինքը նշված խոսակցությունը ձայնագրել է, որպեսզի ցույց տա իր քեռուն, որ նա հասկանա, որ ինքը նույնպես անհանգստանում է: Ինքն Անահիտին հարցրել է, որ այդպիսի լիմիտ գոյություն ունի ապա ինչու ասեպտեմբերի մեկից չի կիրառվել և նա ասել է, որ հանգիստ լինեն, քանի որ հոկտեմբերի 20-ից բոլոր հրամանները պատրաստ կլինին: Անահիտ ասել է, որ կան ուսանողներ, որ ուսման վարձը չեն կարողացել վճարել և մինչև հոկտեմբերի 20-ը նրանք պետք է վճարեն և եթե չեն վճարում, ապա դուրս են մնում և Սոնան նրանցից մեկի փոխարեն կարող է ընդունվել համալսարան: Ինքն Անահիտին ասել է, որ ինքը ամբողջ տարվա վարձը կարող են վճարել և խնդրել է աչքաթող չանել: Հետագայում ինքը իմացել է, որ իր խոսելուց առաջ Սմբատն արդեն իսկ 1.500 ԱՄՆ դոլար տվել էր Անահիտին, որպեսզի վճարի, քանի որ Անահիտն ասել է, որ նա եթե ներկայանա 30 տոկոս զեղչ պետք է տրամադրվի երեխային: Ինքն առաջարկել է, որ Սոնային օգնի նախապատրաստվի քննությանը և ինքը իր նախաձեռնությամբ է զանգահարել նրան և նա է խորհուրդ տվել Անահիտի հետ խոսել: Սոնան դիմել է այն բաժին ինչ մասնագիտություն ունեցել է Անահիտը: Ինքը տեղյակ է եղել, որ Անահիտը պետք է օգներ պատրաստվել քննությանը և դրա համար իր քեռին 1.000 ԱՄՆ դոլար է վճարել Անահիտին: Սոնան պետք է տեքստային պարապմունքների մասնակցեր: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե որքան է եղել ուսման վարձը: Ինքը տեղյակ է, որ այդ գումարներից 900 ԱՄՆ դոլար վերադարձվել է: Ինքը քննիչի մոտ հիմնականում լիմիտի մասին է ցուցմունք տվել: Ինքը չի հիշում, թե քանի անգամ է քննիչի մոտ ցուցմունք տվել: Ինքը գտել է, որ կարևոր չէ քննիչին հայտնելու, որ Անահիտի հետ նախապատրաստական աշխատանքների համար են պայմանավորվել: Քանի որ Սոնան իրեն ասել էր, որ օգոստոսին ունի լիկվիդի հնարավորություն և պետք է պարապի և ինքը նրան ասել է, որ պարապելու համար լինի մեկը, ով նրան ուղղություն ցույց կտա: Ինքը Գեղեցիկին զանգահարել և ասել է, որ իր քույրն ունի լիկվիդի խնդիր և նա կարող է նրան օգնել ու Գեղեցիկը տվել է Անահիտի համարը և իր քեռին զանգահարել ու պայմանավորվել է պարապելու համար ու վճարել է 1.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Անահիտը պառկել է հիվանդանոց և չի հաջողվել պարապել: Ինքն իր քեռուն, երբ ասել է, որ Անահտին ասել է, որ կարող են վճարել վարձը, իր քեռին պատասխանել է, որ իրենք արդեն վճարել են: Անահիտն իրեն ասել է, որ ինքն ունի լիմիտ նրա համար, որ նախկինում աշխատել է ամբիոնի վարիչ: Իր քեռին նաև իրեն ասել է, որ կան այլ դասախոսներ, որ պետք է պարապեն Սոնայի հետ:
Վկա Անի Մալոյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Սմբատ Վլադիմիրի Շահինյանը հանդիսանում է մորեղբայրը, իսկ Սոնա Շահինյանը` վերջինիս դուստրը։ 2014 թվականի ամռանը Սոնա Շահինյանը դիմել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, սակայն հանձնելով համապատասխան քննություն` չի հավաքել ընդունելության համար անհրաժեշտ բալեր և չի ընդունվել օրդինատուրա։ Դրանից հետո Սմբատի ընտանիքը եղել է անհանգստացած դստեր չընդունվելու հարցում, որի մասին տեղեկացել է նաև ինքը։ Փորձելով Սոնա Շահինյանի ընդունելության հարցում ցուցաբերել որևէ օգնություն` զանգահարել է իր ծանոթ Գեղեցիկ Մանթաշյանին, ում հայտնել է Սոնա Շահինյանի կողմից քննությության հետ կապված խնդիրների մասին, սակայն այլ մանրամասն խոսակցություն չեն ունեցել: Հեռախոսազրույցի ընթացքում Գ.Մանթաշյանը հայտնել է, որ ինքն ունի Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով ծանոթ, ով կարող է օգնել այդ հարցում, որից հետո Գ.Մանթաշյանն իրեն է փոխանցել Ա.Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարը, որն էլ իր հերթին ինքը փոխանցել է մորեղբորը` Սմբատ Շահինյանին։ Դրանից հետո տեղեկացել է, որ Սմբատ Շահինյանը դստերը` Սոնա Շահինյանին Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարան ընդունելու համար գումար է տվել Ա.Մութաֆյանին:
Վկա Արմինե Գևորգյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը հանդիսանում է իր ամուսինը և ինքը ցանկանում է ցուցմունք տալ: Հայտնել է, որ 2014 թվականին իր դուստրը` Սոնան ավարտել է Էրեբունու հայկական բժշկական ինստիտուտի մագիստրատուրան և դրանից հետո դիմել է Մ.Հերացու անվան համալսարանի օրդինատուրա: Սոնան ունցել է կարմիր դիպլոմ և հուլիսի 21-ին Սոնան հանձնել է քննություն և ստանալով 47 բալ չի ընդունվել համալսարան, քանի որ անցողիկ բալը եղել է 51: Այդ օրն իրենց տանը եղել է նաև իր ամուսնու քրոջ ընտանիքը և Սոնան հայտնել է, որ ունի վերահանձման հնարավորություն: Անին եղել է իրենց տանը և ասել է, որ ունի ընկերուհի Գեղեցիկ անունով, ով կարող է իրեն օգնել հարցերին պատասխանելու և զանգահարել է Գեղեցիկին և նա չի կարողացել պատասխանել հարցերին և տվել է Անահիտ Մութաֆյանի հեռախոսահամարը: Անահիտ Մութաֆյանը մասնագիտությամբ եղել է սոնոգրաֆիստ: Սմբատն ու Անահիտն ունեցել են հեռախոսազույց և Անահիտը Սմբատին ասել է, որ կկազմակերպի լրացուցիչ պարապմունքներ, քանի որ Սոնան շատ չնչին բալերով է կտրվել և ասել է, որ Սոնային կտանի լավ մասնագետների մոտ և նա կհանձնի քննությունը: Պարապմունքները չեն եղել, քանի որ Անահիտը պարկած է եղել «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում և այնտեղ գնացել են Սոնայի և իր ամուսնու հետ, որտեղ Անահիտն ասել է, որ չանհանգստանան, քանի որ Սոնան լավ երեխա է երևում և դրանք չնչին միավորներ են, նա կկազմակերպի Սոնայի լրացուցիչ պարապմունքները և այդ պարապմունքների համար ուզել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Ինքը և Սմբատը օգոստոսի 3-ին «Բացատ» սրճարանում տվել են գումարը, որտեղ Անահիտն իրենց հարցրել է, թե որքան բալով է դուրս մնացել և ինչ մասնագիտություն է ընտրել Սոնան և ասել է, որ կտանի լավ մասնագետների մոտ և նա էլ կպարապի Սոնայի հետ և այլ հարց չի լինի: Սոնան օգոստոս ամսվա վերջին հանձնել է քննություն և նորից դուրս է մնացել: Սոնան ցանկացել է ընդունվել Հայ-Ամերիկյան քոլեջ, որտեղ մեկ տարի չէր կորցնի և կսովորեր: Սմբատը զանգահարել էր Անահիտին և ասել է, որպեսզի գումարը հետ վերադարձնի և Անահիտը ասել էր, որ մի մտահոգվեք և ինքն ունեցել է ևս մեկ տարբերակ և նա ունեցել է 3 ուսանող ընդունելու հնարավորություն և նաև ունեցել է հնարավորություն ուսման վարձը վճարել 30 տոկոս զեղչով: Նա իրենց ասել է, որ սպասեն: Անահիտը Սմբատին զանգահարել է սեպտեմբերի 20-ին և ասել է, որ Սոնային շնորհավորում է հրամանը եղել է և նրանք պետք է 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար վճարեն` որպես ուսման վարձ: Ամսի 23-ին Սմբատի հետ Անահիտին հանդիպել են «Բացատ» սրճարանում և նրան տվել են 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար և նա ասել է, որ երկուշաբթի օրվանից Սոնան կարող է գնալ դասի: Հետո Սոնան դասի չի գնացել, քանի որ ձգձգվել է ամեն ինչ: Սմբատն իրեն հոկտեմբեր ամսին ասել է, որ հնարավոր է, որ ինքը խաբվել են, քանի որ Սոնան գնացել է համալսարան և այնտեղ իմացել է, որ նրա անունը ցուցակներում չի եղել և նրա անունով վճար չի արվել: Անահիտը Սմբատից խաբեությամբ շորթել է 2.500 ԱՄՆ դոլար, որը եղել է Սոնայի ուսման վարձը և Սոնան զրկվել է Հայ-Ամերիկյան քոլեջ ընդունվելու հնարավորությունից և նաև զրկվել է նախապատրաստական պարապմունքներին մասնակցելուց: 2015 թվականին Սմբատը կարողացել է Անահիտի ավագ որդուց ստանալ 900 ԱՄՆ դոլար գումար: Ուսման ընթաքում իր աղջիկը որևէ խնդիր չի ունեցել և միշտ ստացել է գերազանց և նրանց մոտ քննությունները եղել են բանավոր ու Սոնան տեստային քննություններից տեղյակ չի եղել` Սոնան գրավոր քննություն չի հանձնել: Երբ Սոնան գործերը տվել է համալսարան, այնտեղ տեղեկացել է, որ քննությունները պետք է լինեն գրավոր: Սոնան տեստերում ունեցել է խնդիրներ, քանի որ առաջին անգամ է տեստային տարբերակով քննություն տվել: Ամբիոնում ոչ մի ձև չեն օգնել: Իրենց խնդրանքը Անահիտ Մութաֆյանին եղել է այն, որ նա կազմակերպի Սոնայի պարապմունքները: Նա նշել է մասնագետների անուններ Գայանե և Արմեն, սակայն նրանց հետ չեն հանդիպել: Իր աղջիկն առավոտից մինչ երեկո պարապել է, այդ իսկ պատճառով նրան չեն տարել Անահիտի հետ հանդիպման: Անահիտն ասել է, որ լիմիտը դա նրանց ներքին խոհանոցն է և այլ պարզաբանում չի տվել: Անիի կողմից կատարվել է ձայնագրություն: Անահիտն իրեն և իր ամուսնուն ներկայացել է, որպես նախկին ամբիոնի վարիչ:
Վկա Արմինե Գևորգյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Սմբատ Շահինյանը հանդիսանում է ամուսինը, իսկ Սոնա Շահինյանը` դուստրը, ով ավարտելով «Էրեբունի» բժշկական ինստիտուտը 2014 թվականի ամռանը դիմել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, սակայն 2014 թվականի հուլիս ամսին հանձնելով համապատասխան քննություն` չնչին բալերի տարբերությամբ չի ընդունվել օրդինատուրա, որն իրենց համար եղել է անակնկալ։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին ամուսինը` Սմբատ Շահինյանն իրեն հայտնել է, որ ծանոթացել է Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով անձի հետ, ով խոստացել է օգնել Սոնա Շահինյանին ընդունվել օրդինատուրա։ Ըստ ամուսնու` Ա.Մութաֆյանն իրենից պահանջել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար` իր ունեցած լիմիտով Սոնա Շահինյանին օրդինատուրա ընդունելու համար, որն էլ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում միասին հանդիպելով Ա.Մութաֆյանին` վերջինիս են փոխանցել պահանջված գումարը։ Վերջինիս հետ խոսակցության ընթացքում Ա.Մութաֆյանը հայտնել է, որ դուստրը մինչև 2014թ. սեպտեմբերի 5-ը կընդունվի օրդինատուրա, որը, սակայն տեղի չի ունեցել։ Դրանից հետո 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին ամուսինը հայտնել է, որ Ա.Մութաֆյանը պահանջել է ևս 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կրկին Ա.Մութաֆյանին հանդիպելով Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում` այն փոխանցել են վերջինիս։ Այդ գումարները նախատեսված են եղել հենց Անահիտ Մութաֆյանի համար, ով խոստացել էր իր ունեցած 3 լիմիտով իրենց դստերը` Սոնա Շահինյանին ընդունել օրդինատուրա, սակայն չմատուցելով որևէ ծառայություն խարդախությամբ տիրացել է ամուսնու գումարներին:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Արմինե Գևորգյանը հայտնել է, որ Սոնան տեղեկացել է, որ քննությունները պետք է լինի թեստային: Երբ նորից Սոնան կտրվել է քննությունից, Անահիտն ասել է, որ նա ունի լիմիտ և դրա շնորհիվ Սոնան կարող է անգամ քննության չմասնակցի և կարող է ընդունվի համալսարան: Ինքը քննիչի մոտ ցուցմունքը ավելի սեղմ է գրել: Շատ հանգամանքներ ինքը քննիչի մոտ չի հայտնել: Հայտնել է նաև, որ իրենց ասել են, որ նա կարող է բերի և գումարը տա և դրա համար էլ ինքը քննիչի մոտ շատ բաներ չի հայտնել:
Վկա Սոնա Շահինյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականին ընդունվել է հայկական բժշկական ինստիտուտ և սովորել է նույն ինստիտուտի մագիստրատուրայում և որոշել է շարունակել ուսումը Մ.Հերացու անվան համալսարանում և հանձնելով քննություն չնչին բալերով կտրվել է: Իրենց տանը եղել է նաև իր հորաքրոջ ընտանիքը և հորաքրոջ աղջիկը` Անին իրեն առաջարկել է դիմել նրա ընկերուհուն, ով բժշկուհի է և կարող է իրեն որոշակի օգնություն ցույց տալ` տեստերի և հարցերի հետ կապված: Եվ Անին իրեն ասել է, որ ավելի լավ կլինի իրեն ինչ որ մեկը օգնի ավելի լավ պատրաստվելու համար: Լիկվիդը պետք է լիներ օգոստոսի 25-ին: Անին զանգահարել է Գեղեցիկին և ասել է, որ ինքը չնչին բալերով դուրս է մնացել և նա կարող է տեստերի հետ կապված օգնել և Գեղեցիկը ասել է, որ ունի ընկերուհի Անահիտ Մութաֆյանը և ասել է, որ նա կարող է իրենց օգնել և կապնվել է նրա հետ: Իր հայրը կապնվել է Անահիտ Մութաֆյանի հետ և նրանք հանդիպել են: Անահիտն ասել է, որ կարող է մասնագիտական խորհրդատվություն տալ և ասել է, որ կարող է լրացուցիչ պարապմունքներ կազմակերպել և նշել է մասնագետների անուններ` Գայանե և Արմեն: Անահիտն ասել է, որ պրակտիկայի և պարապմունքների համար անհրաժեշտ է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Օգոստոսի 2-ին Անահիտը զանգահարել է իր հորը և ասել է, որպեսզի հանդիպել և պայմանավորվեն պարապմունքների համար: Օգոստոսի 3-ին իր հայրը և մայը հանդիպել են «Բացատ» սրճարանում և նրան են տվել 1.000 ԱՄՆ դոլար և նա կրկին շեշտել է, որ նախկին ամբիոնի վարիչ է և կարող է կազմակերպել պարապմունքներ: Իրենք զանգահարել են Անահիտին պարզելու, թե ինչու պարապմունքները տեղի չեն ունենում և Անահիտը պատասխանել է, որ գտնվում է հիվանդանոցում և ինքը իր ծնողների հետ գնացել է հիվանդանոց: Անահիտին տեսնելուց նա ասել է, որ չանհանգստանա նա լրացուցիչ պարապմունքները կկազմակերպի և կտանի լավ մասնագետների հետ: Ինքը գնացել է լիկվիդի և նորից դուրս է մնացել և համալսարանում իրեն ասել են, որ կա հնարավորություն դիմելու նախապատրաստական կուրսերի, որը եղել է մեկ տարի ժամկետով, որն անցելուց հետո նորից կարող էր ընդունվել: Ինքը ցանկացել է դիմել Հայ-Ամերիկյան քոլեջ: Իր հայրը զանգահարել է Անահիտին և ասել է, որ դուրս է մնացել և պահանջել է հետ վերադարձնել 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, սակայն Անահիտն ասել է, որ լիմիտ ունի և կարող է օրինական ճանապարհով ընդունվել համալսարան և կարող է ստանալ 30 տոկոս զեղչ վարձի: Սեպտեմբերի սկիզբ Անահիտը զանգահարել և ասել է, որ ամեն ինչ նորմալ է և լիմիտով ընդունվելու համար ինքը կարող էր չներկայանալ քննության և ասել է, որ մնացել է որոշ տեխնիկական հարցեր: Իրենք Անահիտից հարցրել են, որ մինչև սեպտեմբերի 20-ը հնարավոր է պատասախան իմանալ, քանի որ ինքը Հայ-Ամերիկյան քոլեջի հետ ունեցել է պայմանավորվածություն և Անահիտն ասել է, որ մինչև ամսի 20-ը լիմիտով կընդունվի կգնա դասի: Սեպտեմբերի 20-ին Անահիտը զանգահարել և ասել է, որ ինքն ընդունված է և մացել է ուսման վարձի վճարման և զեղչի հարցը: Ինքը զանգահարել է Անիին և ասել է, որ Անահիտի լիմիտով ընդունվել է և երկուշաբթի օրվանից դասի է: Ամսի 23-ին իր ուսման վարձը 1.500 ԱՄՆ դոլարը հանձնել են և վարձն անպայման Անահիտը պետք է վճարեր, որպեսզի գործեր զեղչ: Անընդհատ ձգձգվել է իր դասի գնալը: Դրանից կոնֆլիկտ է առաջացել իրենց և հորաքրոջ ընտանիքի միջև: Հոկտեմբերի 16-ին Անին գնացել է իրենց տուն և ասել է, որ մեկ օր առաջ խոսել է Անահիտի հետ և նա ասել է, որ մնում է ուսման վարձը վճարի ու գնա դասի: Իրենք զարմացել են, քանի որ իրենք արդեն վճարել էին ուսման վարձը: Ինքը գնացել է համալսարան` ճշտելու համար ընդունվել է, թե ոչ և իրեն ասել են, որ ինքը չի ընդունվել: Դրանից հետո իր հայրը զանգահարել և պահանջել է գումարները և Անահիտը տարբեր պատճառներով չի վերադարձրել գումարները և միայն 2015 թվականի փետրվար ամսին կարողացել են Անահիտի որդուց` Նարեկից վերցնել 900 ԱՄՆ դոլարը: Հայտնել է, որ իր հայրը կաշառք չի տվել: Հայտնել է, որ ինքը երբեք չի պարապել դասախոսների մոտ: Իր բոլոր քննությունները եղել է բանավոր և ինքը երբեք տեստային քննություն չի տվել և իր համար եղել է անսովոր:
Վկա Սոնա Շահինյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Սմբատ Շահինյանն իր հայրն է, իսկ Արմինե Գևորգյանը` մայրը: 2014 թվականին ավարտելով «Էրեբունի» բժշկական ինստիտուտի բակալավրիատը և մագիստրատուրան` դիմել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա, որի համար 2014թ. հուլիսի 25-ին հանձնել է համապատասխան քննություն, սակայն չնչին բալերի տարբերությամբ չի հաղթահարել անցողիկ շեմը։ 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին հայրը` Սմբատ Շահինյանը, հայտնել է, որ ծանոթացել է Անահիտ Մութաֆյան տվյալներով անձի հետ, ով խոստացել է օգնել իրեն ընդունվել օրդինատուրա: Ինքն ի սկզբանե դեմ է եղել դրան, քանի որ ցանկացել է պարապել և վերահանձնել ընդունելության քննությունը, որը պետք է տեղի ունենար 2014թ. օգոստոսի 25-ին։ Հայրը հայտնել է նաև, որ Ա.Մութաֆյանը նախկինում աշխատել է Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանում և իբր ինչ-որ լիմիտ ունի ուսանող ընդունելու համար և իրեն նույնպես կարող է ընդունել օրդինատուրա։ Այդ նպատակով հայրը և մայրը 2014 թվականի օգոստոս ամսվա սկզբներին և 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին մաս-մաս Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում Ա.Մութաֆյանին են տվել ընդհանուր 2.500 ԱՄՆ դոլար գումար: Ա.Մութաֆյանը խոստացել էր իրեն ընդունել օրդինատուրա մինչև 2014թ. սեպտեմբերի 5-ը, սակայն չմատուցելով որևէ ծառայություն` տիրացել է գումարներին:
Վկա Տաթևիկ Ավետիսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Անահիտին: Հայտնել է, որ Անահիտին ճանաչում է 2015 թվականից` ինքն աշխատել է Անահիտի տանը: Աշխատելու ժամանակ ինքը ներկա է եղել, երբ Սմբատը զանգահարել է Անահիտին և նա ընկնել է վատ վիճակի մեջ և նա ուղղակի հարցրել է, թե ինչ խնդիր ունի: Անահիտն ասել է, որ գումարային խնդիր ունի և չի կարողանում վերադարձնել: Իմացել է, որ գումարի կեսը վերադարձվել է: Գումարի չափը եղել է 2.500 ԱՄՆ դոլար: Անահիտնը ասել է, որ ուսման հետ է կապված, սակայն մանրամասն նա չի ասել: Ինքը իմացել է, որ Անահիտ բժշկուհի է եղել:
Վկա Տաթևիկ Ավետիսյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Անահիտ Մութաֆյանի բնակարանում աշխատելու ընթացքում վերջինս իրեն պատմել է, որ Սմբատ անունով մի անձից վերցրել է 2.500 ԱՄՆ դոլար գումար` վերջինիս դստերը Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի ընդունելության քննությունը նշանակել տալու համար։ Ըստ Ա.Մութաֆյանի` վերջինս այդ գումարը տվել էր Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանում աշխատող իր ծանոթին, սակայն Սմբատի դստեր ընդունելության հարցը չի ստացվել և այդ գումարները նշված անձից հետ չի վերցրել։ Բնակարանի ընդհանուր խոսակցություններից տեղեկացել է, որ Ա.Մութաֆյանի որդին` Նարեկը, հանդիպել է Սմբատին և նրան վերադարձրել վերցրած գումարի մի մասը։
Վկա Տաթևիկ Ավետիսյանն իր նախաքննական ցուցմունքը պնդել է Ա.Մութաֆյանին՝ առերես հարցաքնության ժամանակ։
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, որպես ապացույց ճանաչված 2015թ. ապրիլի 30-ի թիվ ՏՍ/2036/300415/1694 գրությամբ «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումների լազերային սկավառակի զննության արձանագրության համաձայն`
1. 2014թ. օգոստոսի 3-ին, ժամը 10:41-ին, Ս.Շահինյանի 093-57-85-25 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Ա.Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարին, որը սպասարկել է Երևանի Ալեք Մանուկյան փողոցի թիվ 11 հասցեի ալեհավաքը։
2. 2014 թվականի օգոստոս ամսվա ընթացքում Ա.Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարի և Ս.Շահինյանի 093-57-85-25 հեռախոսահամարի միջև եղել են մուտքային և ելքային հեռախոսազանգեր և հեռախոսազրույցներ, որոնք սպասարկվել են տարբեր ալեհավաքների կողմից։
3. 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին, ժամը 12:33-ին և 12:52-ին, Ա.Մութաֆյանի 093-65-07-85 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել Ա.Շահինյանի 093-57-85-25 հեռախռսահամարին, որոնք սպասարկել են Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի թիվ 1 հասցեի և Երևանի Չարենցի փողոցի թիվ 85ա հասցեի ալեհավաքները։
Ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի պաշտպան Թադևոս Ալեքսանյանի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկա Արտակ Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը Սմբատի հետ հեռախոսով խոսել է Անահիտին տված պարտքի կապակցությամբ և Սմբատն իրեն ասել է, որ նրան հետ են վերադարձրել 900 ԱՄՆ դոլար գումար և պարտք են մնացել 1.600 ԱՄՆ դոլար գումար: Ինքը նրա հետ պայմանավորվել է, որ այդ գումարը կտա նրան, սակայն այդ գումար վերադարձնելը ձգձգվել է և սկսվել է քրեական գործ: Ինքը պատրաստ է Անահիտի փոխարեն լուծել այդ գումարի հարցերը: Սմբատն ասել է, որ եթե գումարը շուտ չտան ինքը կբողոքի: Ինքը իմացել է, որ գումարը տվել է պարտքով: Ինքն Անահիտ Մութաֆյանին ճանաչում է մոտ 10 տարի և ընկերներ են: Ինքը երբ Սմբատի մասին իմացել է տեղյակ է եղել, որ նրանց մեջ այդ գումարային խնդիրն արդեն առկա է մեկ տարի: Ինքը Սմբատի հետ չի հանդիպել միայն հեռախոսազրույց է ունեցել: Հայտնել է, որ ներկա պահին ունի հնարավորություն նշված գումարը տալու: Ինքը տեղյակ է եղել, որ Անահիտն աշխատել է հիվանդանոցում: Ինքը տեղյակ չի, թե ինչու է հենց Սմբատ Շահինյանից պարտքով գումար վերցրել և որտեղից է ճանաչել Սմբատ Շահինյանին: Ինքը Սմբատին չի ասել, թե որտեղից է զանգահարում: Ինքը դատապարտվել է խարդախության համար: Իրեն գումար են պարտք եղել ու ինքն այդ պատճառով է Սմբատին խոստացել, որ գումարը նրան կվերականգնի: Ինքն այդ պահին գումար չի ունեցել, երբ զանգահարել է Սմբատ Շահինյանին և հայտնել է, որ կվճարի գումարը:
Ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի պաշտպան Թադևոս Ալեքսանյանի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկա Շուշան Առաքելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը հանդիսանում է թաղամասի լիազորը և ճանաչում է բոլոր բնակիչներին, իսկ Անահիտն իր հարևանն է: Անահիտը եղել է խնդիրների մեջ և ինքը լսել է, որ Անահիտը ոմն Սմբատից գումար է վերցրել: Անահիտը խնդիրների մեջ է եղել նաև ոմն Տաթևիկի հետ, քանի որ նա ձայնագրել է Անահիտին և ունեցել են խնդիրներ: Անահիտը նրան ասել է, որ Սմբատը ոսկի է ուզում, սակայն ինքը հրաժարվել է տալ: Անահիտն իրեն խնդրել է, որպեսզի նրա բնակարանը գրավ դնեն և վճարի Սմբատին պարտք գումարը: Ինքն Անահիտին խորհուրդ է տվել, որ իր տանը ամեն մեկի չթողնի:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Վ.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ մեղադրող Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ բավարարել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պաշտոնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նրա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(…)
3. Կաշառք տալը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
2) կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(...) ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկածե (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումներըե։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասինե եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Սմբատ Շահինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «դիտավորությամբ փորձել է «կարծեցյալ միջնորդ» հանդիսացող Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով պաշտոնատար անձին տալ առանձնապես խոշոր չափերի` 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ գումարի կաշառք:
Այսպես`
Սոնա Սմբատի Շահինյանը, 2014 թվականին ավարտելով Էրեբունու հայկական բժշկական ինստիտուտի բակալավրիատը և մագիստրատուրան, 2014-2015թթ. ուսումնական տարվա ընդունելության համար դիմել է Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրա։ Այդ նպատակով Ս.Շահինյանը համաձայն համալսարանում գործող կլինիկական օրդինատուրայի կանոնակարգի` ներկայացրել է համապատասխան փաստաթղթեր և 2014թ. հուլիսի 21-ին հանձնել է միջառարկայական գրավոր թեստային քննություն և ստացել 47 միավոր` չհաղթահարելով 51 միավորի անցողիկ շեմը։
Սոնա Սմբատի Շահինյանի կողմից Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրա չընդունվելուց հետո հայրը` Սմբատ Շահինյանը, փնտրել է այլ ճանապարհներ դստեր ընդունելության հարցը լուծելու համար և այդ նպատակով իր ազգական Անի Գևորգի Մալոյանի միջոցով ձեռք է բերել նախկինում իրեն անծանոթ Անահիտ Սերյոժայի Մութաֆյանի հեռախոսահամարը և կապնվել վերջինիս հետ` դստեր` Ս.Շահինյանի ընդունելության հարցի լուծման շուրջ պայմանավորվածություն ձեռք բերելու նպատակով:
Սմբատ Շահինյանը, գիտացելով դստերը Մ.Հերացու անվան բժշկական համալսարանի օրդինատուրա ընդունելու համար պաշտոնատար անձին «կարծեցյալ միջնորդ» Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով ապօրինի վարձատրություն տալու հանգամանքը, Երևան քաղաքի Ալ.Մանուկյան փողոցում գտնվող «Բացատ» սրճարանում 2014 թվականի օգոստոս ամսվա կեսերին և նույն թվականի սեպտեմբերի 23-ին միասնական հանցավոր դիտավորությամբ համապատասխանաբար ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափերի` 1.016.750 ՀՀ դրամի` 406.280 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլարը և 610.470 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլարը որպես կաշառք տրամադրել է Ա.Մութաֆյանին` կաշառքի առարկա հանդիսացող գումարը պաշտոնատար անձին փոխանցելու համար, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագոծությունն ավարտին չի հասցրել` Ա.Մութաֆյանի կողմից հիշյալ գումարին խարդախությամբ տիրանալու պատճառով»:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է, որ մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը` «կարծեցյալ միջնորդ» Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերի՝ 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ կաշառք տալու փորձը, քանի որ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը՝ 2014թ. օգոստոսի 3-ին իր կնոջ՝ Արմինե Գևորգյանի հետ միասին «Բացատ» սրճարանում որպես օրինական վարձատրություն Անահիտ Մութաֆյանին է տվել 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որպեսզի նա կազմակերպի իր դստեր՝ Սոնա Շահինյանի պարապմունքները և պրակտիկան՝ օրդինատուրա ընդունվելու համար՝ նշանակված վերահանձման քննությանը: Բացի այդ, ամբաստանյալը տեղյակ է եղել, որ Անահիտ Մութաֆյանը պաշտոնատար անձ չի հանդիսանում և նրան Սմբատ Շահինյանին որպես լավ մասնագետ են խորհուրդ տվել, ով կարող էր Սոնա Շահինյանին ճիշտ ուղղություն ցույց տալ վերահանձմանը ճիշտ պատրաստվելու համար, քանի որ Սոնա Շահինյանը գերազանց սովորել և ավարտել է Էրեբունու հայկական բժշկական ինստիտուտի բակալավրիատը ու մագիստրատուրան և սովորելու տարիների ընթացքում նա քննություն տեստային տարբերակով երբեք չի հանձնել, իսկ Երևանի Մ.Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի օրդինատուրա ընդունվելու համար քննությունը եղել է տեստային տարբերակով, որը նրա համար եղել է անծանոթ և կարիք է ունեցել խորհուրդների և լրացուցիչ պարապմունքների, այդ իսկ պատճառով Սմբատ Շահինյանը իր քրոջ դստե՝ Անի Մալոյանի միջոցով նախ դիմել է Անիի ընկերուհի Գեղեցիկ Մանթաշյանին, ով նույնպես հանդիսացել է բժշկուհի, սակայն նա հայտնել է, որ պարապմունքների, պրակտիկայի կամ տեստերի հետ կապված ինքը չի կարող խորհուրդներ տալ և հայտնել է, որ այդ հարցով նրանց կարող է օգնել Անահիտ Մութաֆյանը և տվել է նրա հեռախոսահամարը: Անահիտ Մութաֆյանը Սմբատ Շահինյանի և նրա կնոջ Արմինե Գևորգյանի հետ հանդիպման ժամանակ հայտնել է, որ նշված պարապմունքները և պրակտիկան կազմակերպելու համար անհրաժեշտ է 1.000 ԱՄՆ դոլար, հայտնել է նաև որ Սոնա Շահինյանը պրակտիկա կանցնի լավագույն մասնագետների մոտ նշելով բժիշկներ Գայանե և Արմեն անունները: Հետագայում Անահիտ Մութաֆյանը չի կազմակերպել Սոնա Շահինյանի պարապմունքները: Քանի որ Անահիտ Մութաֆյանը գտնվել է հիվանդանոցում, Սմբատ Շահինյանն իր կնոջ և դստեր հետ այցելել են հիվանդանոց՝ նրան տեսակցության, որի ընթաքում Անահիտ Մութաֆյանը հայտնել է, որ հիվանդանոցից դուրս գալուց հետո կկազմակերպի պարապմունքները, սակայն դուրս գալուց հետո նույնպես չի կազմակերպել և Սոնա Շահինյանը մասնակցելով քննությանը կրկին չի ընդունվել օրդինատուրա: Սմբատ Շահինյանը կապնվել է Անահիտ Մութաֆյանի հետ և նրանից պահանջել է վերադարձնել պարապմունքների և պրակտիկայի համար վարձավճար տրված 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, սակայն Անահիտ Մութաֆյանը հայտնել է, որ մտահոգվելու կարիք չկա և ինքը կկազմակերպի Սոնա Շահինյանի ընդունելությունն օրինական ճանապարհով և հայտնել է, որ ինքը նախկինում եղել է ամբիոնի վարիչ և ներկա պահին ինքն ունի լիմիտ ու դրա շնորհիվ կարող է համալսարան ընդունել երեք ուսանողի, որի համար անգամ Սոնայի ներկայությունը հարկավոր չէ: Հետագայում կրկին ձգձգումներից հետո Անահիտն ասել է, որ կան ուսանողներ, որոնք ուսման վարձը չեն կարողանում վճարել և դուրս են մնում համալսարինց ու նրանցից մեկի փոխարեն Սոնան կարող է ընդունվել, սակայն պետք է ուսման վձարը վճարվի ամբողջությամբ: Անահիտ Մութաֆյանը նաև հայտնել է, որ ինքն ունի հնարավորություն ուսման վարձը 30 տոկոս զեղչով վճարելու, սակայն այդ գումարն ինքը անձամբ պետք է վճարի որպեսզի կատարվի 30 տոկոս զեղչ և այդ նպատակով Սմբատ Շահինյանը և նրա կինը Արմինե Գևորգյանը 2014թ. սեպտեմբերի 23-ին «Բացատ» սրճարանում Անահիտ Մութաֆյանին, որպես Սոնա Շահինյանի ուսման վարձ վճարելու համար տվել են 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որն արդեն եղել է 30 տոկոս զեղչով: Անահիտ Մութաֆյանը կրկին ձգձգել է Սոնա Շահինյանի դասի գնելու հարցը և Սմբատ Շահինյանն ու նրա քրոջ ընտանիքի միջև սկսվել է լարված հարաբերություններ: Անահիտ Մութաֆյանը զանգահարել է Սմբատ Շահինյանին և ասել է, որ Սոնան կարող է գնալ դասի և միայն բացակայում է հրամանը, սակայն կրկին ձգձգել է: Լարված իրավիճակից դուրս գալու նպատակով Անի Մալոյանն իր նախաձեռնությամբ զանգարել է Անահիտ Մութաֆյանին և հարցրել է, թե ինչ խնդիր կա և ինչու Սոնան դասի չի գնում, իսկ Անահիտ Մութաֆյանը պատասխանել է, որ ամեն ինչ օրինական ճանապարհով է, նորմալ է և Սոնան կարող է դասի գնալ միայն ուսման վարձը վճարելուց հետ, Անի Մալոյանն իր և Անահիտ Մութաֆյանի նշված խոսակցությունը ձայնագրել է: Անի Մալոյանը Սմբատ Շահինյանին հայտնել է իր և Անահիտ Մութաֆյանի խոսակցության մասին, ինչպես նաև նրան է տվել նշված խոսակցության ձայնագրությունը լսելու համար, որտեղ Անահիտ Մութաֆյանը հայտնել է, որ ուսման վարձը Սմբատ Շահինյանի կողմից վճարվելուց հետո հնարավոր է, որպեսզի Սոնան այցելի դասի և այդ ժամանակ Սմբատ Շահինյանը հասկացել է, որ խաբվել են, քանի որ նա մինչև Աննի և Անահիտի խոսակցությունը արդեն Անահիտ Մութաֆյանին տվել էր Սոնայի ուսման վարձի գումարը՝ 1.500 ԱՄՆ դոլար, որպեսզի նա վճարեր այն 30 տոկոս զեղչով:
Ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանն ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքներում առկա հակասությունների շուրջ հայտնել է, որ իրեն ուղղորդել են նախաքննական ցուցմունքնեը գրելուն և ասել են, թե ինչպես ձևակերպի և գրի ցուցմունքը, քանի որ Մութաֆյանը պաշտոնատար անձ չի, սակայն ինքն ասել է, որ այդ գումարը տվել է պարապելու համար: Հայտնել է նաև, որ Անահիտը գումարը վերցրել է, որպեսզի տանի և վճարի իր աղջկա ուսման վարձը, քանի որ Անահիտն իրենց համոզել է, որ երեխան ընդունված է և ուսման վարձը պետք է պարտադիր մուծվի և ինքն ուսման վարձը մուծելու համար տվել էր 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որի մեջ արդեն մտել էր նրա խոստացած 30 տոկոս զեղչը, քանի որ ինքը նախաքննության ընթացքում գրել է այնպես ինչպես իրեն ասել են, այդ պատճառով չի նշել, որ գումարը տվել է պարապմունքների համար և ինքը չի մտածել, որ քրեական գործը կուղարկվի դատարան, այդ իսկ պատճառով ինքը դատարանում իր ցուցմունքում հայտնել է բոլոր մանրասմները, նշված գումարի մասով: Հայտնել է, որ ինքն ունի ձայնագրություններ, որտեղ ակնհայտ է, որ ինքը կաշառք չի տվել և ինքն անգամ ունի ձայնագրություն, որտեղ ընդունելության համար Անահիտը հայտնել, որ 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարով կարող են ընդունել համալսարան, սակայն ինքը հրաժարվել է:
Ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքում հայտնած հանգամանքները դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներով հաստատել են վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանը, Անի Մալոյանը, Արմինե Գևորգյանը, Սոնա Շահինյանը և Տաթևիկ Ավետիսյանը, իսկ վկաներ Արտակ Մարտիրոսյանը և Շուշան Առաքելյանը, որոնք դատարան հրավիրվել էին որպես վկա Անահիտ Մութաֆյանի պաշտպանի միջնորդությամբ, նույնպես իրենց ցուցմունքներով հաստատել են գումարի չափի մասին, որը Անահիտ Մութաֆյանը վերցրել է Սմբատ Շահինյանից, սակայն Անահիտ Մութաֆյանից տեղեկացել են, որ այդ գումարը նա պարտքով է վերցել Սմբատ Շահինյանից, նրանք չեն ճանաչել և չեն տեսել Սմբատ Շահինյանին:
Ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանը դատարանում հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, իսկ նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով հայտնել է, որ նշված գումարը Սմբատն իրեն տվել է պարտքով՝ իր ունեցած առողջական խնդիրները լուծելու համար:
Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող որպես ապացույց ճանաչված 2015թ. ապրիլի 30-ի թիվ SU/2036/300415/1694 գրությամբ «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումների լազերային սկավառակով և դրա զննության արձանագրությամբ հաստատվում է Սմբատ Շահինյանի կողմից ցուցմունքով հայտնած ժամանակահատվածի կապն իր և Անահիտ Մութաֆյանի միջև:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում է որևէ փաստական տվյալ, որը հիմք կտար սույն գործի դատական քննության ընթացքում ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները համարել անարժանահավատ և նախապատվություն տալ ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի նախաքննական ցուցմունքներին: Դատական քննության ընթացքում ստացված ապացուցողական տեղեկությունների բովանդակության վերլուծության արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ դրանցում բացակայում են որևէ էական հակասություններ: Բացի այդ, քրեական գործի քննության ընթացքում ձեռք չի բերվել որևէ օբյեկտիվ փաստական տվյալ, որն արժանահավատության տեսանկյունից կասկածի տակ կդներ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի, վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանի, Անի Մալոյանի, Արմինե Գևորգյանի, Սոնա Շահինյանի և Տաթևիկ Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքները:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ կաշառք տալն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող հանցանք է, ուստի կաշառատուն պետք է գիտակցի, որ ինքն ապօրինի վարձատրություն է տալիս, խոստանում կամ առաջարկում պաշտոնատար անձին: Եթե կաշառատուն պաշտոնատար անձի արարքների արդյունքում, մոլորության մեջ գտնվելով, կարծում է թե օրինական վարձատրություն է տալիս պաշտոնատար անձին, ապա նրա արարքում հանցակազմը բացակայում է: Իսկ սույն քրեական գործի շրջանակներում դատաքննությամբ հաստատվել է, որ Սմբատ Շահինյանը գիտակցել է, որ օրինական վարձատրություն է տվել Անահիտ Մութաֆյանին՝ իր դստեր պարապմունքները և պրակտիկան կազմակերպելու և 30 տոկոս զեղչով ուսման վարձը վճարելու համար, ավելին Սմբատ Շահինյանը տեղյակ է եղել, որ Անահիտ Մութաֆյանը պաշտոնատար անձ չի հանդիսանում և նրան խորհուրդ են տվել որպես լավ մասնագետի և բժշկի, այդ իսկ պատճառով «կարծեցյալ միջնորդ»-ի փաստը նույնպես չի հիմնավորվում:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Սմբատ Շահինյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Սմբատ Շահինյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Առաջին ատյանի դատարանը նկատի ունենալով, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն հաստատված համարելու՝ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի կողմից «կարծեցյալ միջնորդ» Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով պաշտոնատար անձին առանձնապես խոշոր չափերի՝ 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ կաշառք տալու փորձը, եկել է եզրահանգման, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Սմբատ Շահինյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում` հանցադեպի բացակայության հիմքով:
Ուսումնասիրելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում բավարար չափով չի ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման չի ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են առկա հետևությունները:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում չի անդրադարձել ամբաստանյալների և վկաների նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներին, դրանք չի գնահատել, չի մատնանշել այդ ապացույցներն անարժանահավատ համարելու փաստարկները:
Սույն գործով նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերոհիշյալ ապացույցների ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում այն փաստական հանգամանքները, համաձայն որոնց` Սմբատ Շահինյանը փորձել է դիտավորությամբ «կարծեցյալ միջնորդ» հանդիսացող Անահիտ Մութաֆյանի միջոցով պաշտոնատար անձին տալ առանձնապես խոշոր չափերի` 2.500 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.016.750 ՀՀ դրամ գումարի կաշառք:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ փաստական հանգամանքները հաստատվել են ամբաստանյալներ Սմբատ Շահինյանի, Անահիտ Մութաֆյանի, վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանի, Անի Մալոյանի, Արմինե Գևորգյանի, Սոնա Շահինյանի և Տաթևիկ Ավետիսյանի նախաքննական ցուցմունքներով, ինչպես նաև այլ փաստաթուղթ հանդիսացող, որպես ապացույց ճանաչված 2015թ. ապրիլի 30-ի թիվ ՏՍ/2036/300415/1694 գրությամբ «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված վերծանումների լազերային սկավառակի զննության արձանագրությամբ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված ապացույցներով հերքվում է ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի դատարանում տված այն ցուցմունքը, համաձայն որի` իր կողմից Անահիտ Մութաֆյանին տված 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարը եղել է որպես օրինական վարձատրություն` վերջինիս կողմից իր դստեր՝ Սոնա Շահինյանի պարապմունքները և պրակտիկան կազմակերպելու համար, իսկ 1.500 ԱՄՆ դոլար գումարը` որպես Սոնայի ուսման վարձի գումար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անհիմն է ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի այն պատճառաբանությունները, որ նախաքննության ժամանակ ցուցմունքներ տալուց քննիչն ուղղորդել է իրեն:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի այդ պատճառաբանությունները նպատակ են հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, իսկ վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանը, Անի Մալոյանը, Արմինե Գևորգյանը, Սոնա Շահինյանը և Տաթևիկ Ավետիսյանն իրենց դատարանում տված ցուցմուքներով նպատակ են հետապնդում հովանավորել ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանին և թեթևացնել նրա վիճակը:
Վերաքննիչ դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանը նախաքննության ժամանակ երբևէ չի բարձրաձայնել ցուցմունքներ տալուց քննիչի կողմից ուղղորդելու մասին:
Վերաքննիչ դատարանը հատկանշանակ է համարում նաև այն հանգամանքը, որ քննիչի կողմից ցուցմունքներ տալուց ուղղորդելու մասին ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ժամանակ չեն հայտնել նաև վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանը, Անի Մալոյանը, Արմինե Գևորգյանը, Սոնա Շահինյանը և Տաթևիկ Ավետիսյանը, չնայած այն հանգամանքի, որ նախաքննության ժամանակ վերջիններս տվել են Սմբատ Շահինյանին մերկացնող ցուցմունքներ:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արժանահավատ է համարում ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի և վկաներ Գեղեցիկ Մանթաշյանի, Անի Մալոյանի, Արմինե Գևորգյանի, Սոնա Շահինյանի ու Տաթևիկ Ավետիսյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի կատարած արարքը որակված է ճիշտ և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետին, իսկ նշված հոդվածով Սմբատ Շահինյանի անմեղության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն անհիմն է:
Միևնույն ժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի անմեղության վերաբերյալ պաշտպան Վ.Գասպարյանի փաստարկներին, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի գոյություն ունեցող այնպիսի օբյեկտիվ տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքն ու հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը և այլն (ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15, ԱՐԴ/0031/01/15 և այլն)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանին մերկացնող ցուցմունքներ տալը, որով և աջակցել է այլ անձի կողմից կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն:
Որպես ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի անձը բնութագրող տվյալներ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա վատառողջ է` ախտորոշվել են «Շաքարային դիաբետ 2-րդ տիպ ծանր աստիճան: Դիստետիկ նեյրոպատիա, մակրոմիկրոսան-գիոպաթիա, ակնահատակում-դիստետիկ ռոբինոստիա 1-2-րդ աստիճանի, դիստետիկ գարդիոպատիա, նեֆրոպաթիա, լյարդի լիարդիստրոֆիա: ՍԻՀ լարվածության ստենոկարդիա» հիվանդությունները, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրականորեն:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են:
Վերաքննիչ դատարանն օբյեկտիվ ստուգման ու գնահատման ենթարկելով Սմբատ Շահինյանի կողմից կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության կատարման շարժառիթները, եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարած հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում գտնում է, որ Սմբատ Շահինյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով, որն արդարացի է և համապատասխանում է նրա կատարած հանցագործության ծանրությանը և հանցավորի անձին։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Շահինյանի կատարած հանցագործության բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Սմբատ Շահինյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Սմբատ Շահինյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված ամբաստանյալի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Անդրադառնալով Անահիտ Մութաֆյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի պատասխանատվությունը և պատիժն ինչպես մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Անահիտ Մութաֆյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, կատարած հանցագործության համար չզջալը և մեղքը չընդունելը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, կատարած հանցագործությունից հետո դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև ազատազրկման ձևով, եկել է եզրահանգման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերը շարադրված փաստական հանգամանքները համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումների հետ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրենց համակցության մեջ օբյեկտիվ ստուգման ու գնահատման ենթարկելով ամբաստանյալ Անահիտ Մութաֆյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ նրա ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, ուստի նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որի միջոցով միայն կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Վերաքննիչ դատարանը նման եզրահանգման է գալիս՝ ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 400-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արդարացման դատավճիռը վերաքննիչ դատարանը կարող է բեկանել` կայացնելով մեղադրական դատավճիռ` ամբաստանյալի արդարացումն անհիմն լինելու մասին դատախազի, տուժողի կամ նրա ներկայացուցչի բողոքով:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 14-ի դատավճիռը պետք է բեկանել մասնակիորեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ, 398-րդ, 399-րդ, 400-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Պաշտպան Վահագն Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Մեղադրող Տիգրան Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. սեպտեմբերի 14-ի թիվ ԵԿԴ/0001/01/16 դատավճիռը բեկանել մասնակիորեն:
Սմբատ Վլադիմիրի Շահինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Սմբատ Շահինյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության վրա:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ




ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ




Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ