Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանի,

պաշտպան Ա. Սոխակյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Հ. Օհանյանի,

տուժող Է. Վարտանովայի,


2016թ. փետրվարի 18-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Համլետ Հրայրի Օհանյանի`
/ծնված 1999թ. օգոստոսի 7-ին, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, սովորում է ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի գյուղատնտեսական քոլեջի ապրանքագիտական բաժնի 2-րդ կուրսում, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի Նոր թաղամասի թիվ 29 շենքի թիվ 35 բնակարանում։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, Էթերի Ռուբենի Վարտանովայի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15133815 քրեական գործը։
Նույն օրը Համլետ Հրայրի Օհանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է ծնողի հսկողությանը հանձնելը։
2015թ. հուլիսի 31-ին Համլետ Հրայրի Օհանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
2015թ. դեկտեմբերի 21-ին որոշում է կայացվել Համլետ Հրայրի Օհանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով« Ռաֆայել Անդրանիկի Զախարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով« Գոռ Գնելի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրանց արարքներում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նույն օրը Համլետ Հրայրի Օհանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա` «ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, 2015 թվականի հուլիսի 29-ին, ժամը 17։20-ի սահմաններում, Խանջյան 11 հասցեի մոտակայքում, քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել է Էթերի Ռուբենի Վարտանովայի պարանոցի ոսկյա շղթան` կախազարդով և դիմել փախուստի, սակայն արարքն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներից, քանի որ պատահական անցորդներն ու ծառայություն իրականանող ոստիկանության աշխատակիցները հետապնդել և Երևան քաղաքի Փ. Բուզանդի փողոցում բռնել են Հ. Օհանյանին։
Այսինքն Հ. Օհանյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։
2015թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը 2015թ. դեկտեմբերի 29-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2016թ. հունվարի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2016թ. հունվարի 20-ին նշանակելու մասին։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.

Անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Հրայրի Օհանյանը 2015թ. հուլիսի 29-ին« ժամը 17։20-ի սահմաններում« գտնվելով Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 11 հասցեի մոտակայքում` նկատել է« որ փողոցով միայնակ քայլող տուժող Էթերի Ռուբենի Վարտանովան պարանոցին կախազարդով ոսկյա վզնոց է կրում և նպատակադրվել է բացահայտ հափշտակել այն։ Իր այդ մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Հ. Օհանյանը մոտեցել է տուժող Է. Վարտանովային, հափշտակելու նպատակով ձեռքով բռնել է վերջինիս վզնոցից և ուժգին քաշել« սակայն կարողանալով պոկել միայն կախազարդը և վզնոցի մի մասը` դիմել է փախուստի։ Է. Վարտանովան սկսել է օգնության կանչել և վազել է Հ. Օհանյանի հետևից։
Նույն պահին, պատահական անցորդները և այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները հետապնդել և Երևան քաղաքի Փ. Բյուզանդի փողոցում բռնել են Հ. Օհանյանին։
Հ. Օհանյանը հափշտակությունն ավարտին չի հասցրել` իր կամքից անկախ հանգամանքների առաջացման պատճառով։

Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Համլետ Հրայրի Օհանյանը ծնվել է 1999թ.-ի օգոստոսի 7-ին ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքում, բնակվում է հարազատ հոր, մոր« երեք եղբայրների և տատի հետ միասին։ Հ. Օհանյանը սովորում է ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի գյուղատնտեսական քոլեջի ապրանքագիտական բաժնի 2-րդ կուրսում։ Նա մասնավոր կարգով նաև կրկեսային գործ է ուսանել «Լեոնիդ Ենգիբարյանի» անվան ստուդիայում, Երևանի Հյուիսային պողոտայում պարբերաբար կրկեսային համարներ է ցուցադրել, որի դիմաց անցորդների կողմից վարձատրվել է և այդ գումարով օգնել է իր ընտանիքին։ Բացի այդ` նա բարեգործական հիմունքներով կրկեսային համարներ է ցուցադրել զինվորների, հաշմանդամների և կարիքավոր երեխաների համար։
Հ. Օհանյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` Հրայր Վարդգեսի Օհանյանը և մայրը` Ջուլետտա Արտավազդի Թադևոսյանը։ Հ. Օհանյանի ընտանիքը սոցիալապես ապահովված է։ Նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները բավարար են։
Պարզվել է նաև, որ Հ. Օհանյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է` լինելով անչափահաս, տասնհինգ տարեկան հասակում։ Նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցագործությամբ տուժողին պատճառված նյութական վնասը կամովին հատուցել է։

Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել են հետևյալ փորձաքննությունները.
1. Համլետ Օհանյանի մազի և մեզի, Ռաֆայել Զախարյանի մազի նմուշների տոքսիկոքիմիական փորձաքննություններ (02.09.2015թ., Հմ` 15-2010 և Հմ` 15-2093)` ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որոնց արժեքը Համլետ Օհանյանի մասով կազմել է 38.472 /երեսունութ հազար չորս հարյուր յոթանասուերկու/ ՀՀ դրամ, Ռաֆայել Անդրանիկի Զաքարյանի մասով` 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ։
/հատոր 1, գ.թ. 217-224/
2. Մետաղագիտական, հետքաբանական և ապրանքագիտական փորձաքննություն (15.10.2015թ., թիվ 35581504)` «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 75.600 /յոթանասունհինգ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ։
/հատոր 1, գ.թ. 245-250/


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Հրայրի Օհանյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին« որ 2015թ. հուլիսի սկզբից ճանաչել է Ռաֆայել Զախարյանին, նրա հետ ծանոթացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում` կրկեսային հնարքներ ցուցադրելիս։ Իրենք սկսել են շփվել։ Ռաֆայել Զախարյանը հաճախակի ներկա է գտնվել Հյուսիսային պողոտայում իր ցուցադրումներին։
2015թ. հուլիսի 29-ի ժամը 11։30-ի սահմաններում դուրս է եկել տնից և հանրային տրանսպորտով ուղևորվել է Երևան քաղաք` կրկեսին հատկացված մարզադահլիճում անցկացվելիք պարապմունքին մասնակցելու համար։ Ժամը 13։00-ի սահմաններում գտնվել է Երևան քաղաքի «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտ գտնվող մարզադահլիճում« սակայն տեղեկանալով« որ պարապմունքը հետաձգվել է` իր կողմից շահագործվող 094-56-07-46 հեռախոսահամարով զանգահարել է Ռաֆայել Զախարյանի 077-37-25-25 հեռախոսահամարին և առաջարկել հանդիպել։ Հեռախոսային խոսակցության ժամանակ Ռաֆայել Զախարյանը հայտնել է« որ գտնվում է Երևան քաղաքի «Անգլիական» այգում։ Նրան խնդրել է սպասել այդտեղ` մինչև իր մոտենալը։ Այգում հանդիպել է Ռ. Զախարյանին, նրա ընկեր Գոռ Ավետիսյանին և նրանց հետ այդտեղ մնացել է շուրջ 4 ժամ, որի ընթացքում պարապել է և հնարքներ է ցուցադրել« իսկ Ռ. Զախարյանն ու նրա ընկերը պարզապես նստած են եղել։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում դուրս են եկել այգուց և քայլել «Ռոսիա» տոնավաճառի ուղղությամբ« որտեղից Ռ. Զախարյանը ճանապարհել է Գոռ Ավետիսյանին, իսկ իրենք երկուսով քայլել են դեպի Երևան քաղաքի Խանջյան փողոց։ Հանգստանալու նպատակով նստել են վերգետնյա անցումի մոտ գտնվող նստարանին։ Շուրջ 20 րոպե ինքն ու Ռաֆայել Զախարյանը զրուցել են առօրյա հարցերի շուրջ։ Հետո հանկարծակի նկատել է իրենց ուղղությամբ քայլող անծանոթ մի աղջկա, որի պարանոցին կախված է եղել ոսկյա վզնոց« իսկ վզնոցի վրա` կրիայի նմանվող կախազարդ։ Այդ պահին իր մոտ անսպասելի ցանկություն է առաջացել հափշտակել այդ վզնոցը և կախազարդը« որից հետո առանց մտածելու վեր է կացել նստած տեղից և մոտենալով իրենից շուրջ 4 մետր հեռավորության վրա գտնվող աղջկան` նրա պարանոցից քաշել պոկել է վզնոցը։ Այդ պահին աղջիկը բղավել է, որից ինքը վախեցել և վզնոցը գցել է գետնին։ Այնուհետև վազել է Խանջյան փողոցով, թեքվել է դեպի ձախ և շարունակելով վազել այդտեղի շենքերի միջով` դուրս է եկել «Վերնիսաժ» տոնավաճառի մոտ, որից հետո վազել է Հանրապետության փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով «Պրոմեթեյ Բանկ»-ի մոտ` նկատել է« որ իր հետևից վազում է այն աղջիկը« ում վզնոցն ինքը պոկել է« ինչպես նաև Ռ. Զախարյանը և անծանոթ քաղաքացիներ։ Իրեն առաջինը մոտեցել է Ռ. Զախարյանը« որից հետո պատահական քաղաքացիներ, ովքեր շրջապատել են իրեն և Ռաֆայել Զախարյանին։ Այնուհետև, լաց լինելով իրենց է մոտեցել նաև այդ աղջիկը և մատնացույց անելով իրեն` հայտնել է« որ ինքը գողացել է նրա վզնոցը« սակայն ինքը հանելով իր կարմիր կարճաթև վերնաշապիկը` ցույց է տվել« որ իր մոտ ոչինչ չկա և ասել է, որ ոչինչ չի գողացել։ Այնուհետև Ռ. Զախարյանին հարցրել է« թե նա արդյոք հավատում է« որ ինքը գողություն է կատարել և ձեռքը դնելով այդ աղջկա ուսին` նրանից ներողություն է խնդրել։ Այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանները և իրեն ու Ռ. Զախարյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 64« 95« 194-199« 260-267« 326-328/
Տուժող Էթերի Ռուբենի Վարտանովայի ցուցմունքներով այն մասին« որ 2015թ. հուլիսի 29-ին, ժամը 17։20-ի սահմաններում գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում։ Նշված փողոցում գործող, «Վերնիսաժ» կոչվող տոնավաճառի առջևով քայլել է դեպի Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի ուղղությամբ և երբ հասել է Խանջյան 11 հասցեին` դեպի իր ուղղությամբ քայլող, շուրջ 16 տարեկան մի երիտասարդ մոտենալով իրեն` հանկարծակի աջ ձեռքով քաշել և պոկել է իր պարանոցի ոսկյա շղթան« որի վրա կախված է եղել կրիայի տեսքով ոսկյա կախազարդ։ Այնուհետև նա վազելով, շենքերի միջով դիմել է փախուստի։ Այդ պահին ինքը մի ակնթարթ քարացել է և չի կողմնորոշվել« թե ինչ կարող է անել« այնուհետև բղավել է «բռնեք նրան« նա գողացավ իմ վզնոցը»։ Այդ պահին նկատել է« որ իրենից 7-8 մետր հեռավորության վրա կանգնած երկու երիտասարդներից մեկը« որի հագին եղել է սպիտակ վերնազգեստ` անմիջապես վազել է իր վզնոցը պոկած երիտասարդի հետևից« իսկ մի քանի վարկյան անց նրանց ուղղությամբ վազել է նաև մյուս երիտասարդը« որի հագին եղել է գույնզգույն կարճաթև վերնաշապիկ։ Հետո նկատել է« որ վզնոցի մի մասը մնացել է իր պարանոցի վրա« իսկ կախազարդը և մյուս մասը բացակայում են։ Վզնոցի պոկված մասը վերցնելով պարանոցի վրայից` վազել է այդ երիտասարդների ուղղությամբ և հասնելով Փ. Բյուզանդի փողոց` նկատել է« որ այդտեղով դանդաղ վազում են կարմիր և գունավոր վերնազգեստներով երիտասարդները։ Որոշ ժամանակ անց կարմիր վերնազգեստով տղան կանգնել է, իսկ գունավոր վերնազգեստով տղան մոտեցել է նրան, որից հետո նրանք երկուսով սկսել են քայլել իր ուղղությամբ։ Քիչ անց նրանց շրջապատել են այն անցորդները« որոնք իր օգնության կանչերից հետո վազել են այդ երիտասարդների հետևից։ Մոտենալով կարմիր վերնազգեստով տղային` նրանից պահանջել է վերադարձնել կախազարդը« սակայն նա ասել է« որ ոչինչ չի գողացել և հանելով վերնաշապիկը` փորձել է ցույց տալ« որ իր մոտ ոչինչ չկա« որից հետո ցույց է տվել« որ իր գրպանները նույնպես դատարկ են։ Այդ ամենից հետո կարմիր վերնազգեստով երիտասարդը գունավոր վերնազգեստով երիտասարդին ասել է. «Ախպերս դու հավատում ես« որ ախպերդ գողություն կատարի»։ Այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանները և այդ երկու երիտասարդներին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Ոստիկանության բաժնում տեղեկացել է« որ կարմիր վերնազգեստով երիտասարդը Համլետ Հրայրի Օհանյանն է, իսկ գունավոր վերնազգեստով երիտասարդը` Ռաֆայել Անդրանիկի Զախարյանը։
Իրեն պատճառված վնասը Հ. Օհանյանի օրինական ներկայացուցչի կողմից ամբողջությամբ վերականգնվել է։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 17-20« 165-167« 291-292/
Վկա Ռաֆայել Անդրանիկի Զախարյանի ցուցմունքներով այն մասին« որ 2015թ. հուլիսի կեսերից ճանաչում է Համլետ Օհանյանին« նրա հետ ծանոթացել է Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում« որտեղ նա կրկեսային հնարքներով անվճար զվարճացրել է նստացույց անող քաղաքացիներին։ Դրանից հետո ինքը հաճախակի գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, որտեղ Հ. Օհանյանը գումարի դիմաց կրկեսային հնարքներ է ցուցադրել։ 2015թ. հուլիսի 29-ի ժամը 12։00-ի սահմաններում իր ընկեր Գոռ Ավետիսյանի հետ գտնվել է Երևան քաղաքի «Ոսկու աշխարհ» տոնավաճառի հարևանությամբ գտնվող «Անգլիական» այգում։ Նշված ժամին իր 077-37-25-25 հեռախոսահամարին 094-56-07-46 հեռախոսահամարից զանգահարել է Հ. Օհանյանը և հարցրել իր գտնվելու վայրը։ Նրան պատասխանել է, որ գտնվում է «Անգլիական» այգում և պատրաստվում է «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտից ճանապարհել իր ընկեր Գ. Ավետիսյանին։ Նա խնդրել է տաս րոպե սպասել իրեն` մինչև մոտենա։ Շուրջ տաս րոպե անց Հ. Օհանյանը միացել է իրենց և մի քանի ժամ միասին գտնվել են նշված այգում։ Այդտեղ Հ. Օհանյանը մարզվել է« իսկ ինքն ու Գ. Ավետիսյանը դիտել են նրա հնարքները։ Ժամը 15։00-ի սահմաններում «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտից Գ. Ավետիսյանին ճանապարհել են տուն և միասին պատրաստվել են գնալ Հյուսիսային պողոտա« որտեղ Հ. Օհանյանը պատրաստվել է գումարի դիմաց կրկեսային հնարքներ ցույց տալ։ Մինչ Հյուսիսային պողոտա հասնելը` «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտից քայլելով գնացել են Խանջյան փողոցի վրա գործող, «Վերնիսաժ» տոնավաճառի հարևանությամբ գտնվող վերգետնյա անցումի մոտ և Հ. Օհանյանի առաջարկով նստել են փողոցում տեղադրված նստարանին« քանի որ Հ. Օհանյանը ցանկություն է հայտնել մի փոքր հանգստանալ։ Նշված նստարանին նստած` իրենք զրուցել են և կատակել։ Ժամը 17։20-ի սահմաններում Հ. Օհանյանը հանկարծակի վեր է կացել նստարանից և ասել. «Էսա քայլեմ գամ»։ Ինքը կարծել է« որ նա ցանկանում է ջուր խմել և չի հետաքրքրվել« թե ուր է գնում։ Հ. Օհանյանն իրենց նստած տեղից քայլելով հեռացել է շուրջ 6-7 մետր« որից հետո ինքը հանկարծակի լսել է աղջկա բղավոց։ Այդ պահին չի հասկացել« թե ինչ է կատարվում և գնացել է ձայնի ուղղությամբ։ Մոտենալով այդ աղջկան` նրա ձեռքում տեսել է ոսկյա պոկված վզնոց, իսկ աղջիկը բղավել է. «Բռնեք նրան, նա գողացավ իմ կուլոնը»։ Նայելով այդ աղջկա ցույց տված կողմը` նկատել է« որ Հ. Օհանյանը վազելով փախչում է և ինքը նույնպես վազել է նրա հետևից« որպեսզի պարզի, թե ինչ է տեղի ունեցել։ Հ. Օհանյանի հետևից վազել են նաև իրեն անծանոթ պատահական անցորդներ, ինչպես նաև այն աղջիկը« ով օգնություն է կանչել։ Հ. Օհանյանի հետևից վազել է շուրջ 150-200 մետր։ Փ. Բյուզանդ փողոցում վերջինս կանգ է առել և ինքը մոտեցել է նրան։ Այդ պահին իրենց շրջապատել են պատահական անցորդները։ Ինքը Հ. Օհանյանին հարցրել է« թե ինչ է տեղի ունեցել և ինչու է նա փախչում։ Վերջինս պատասխանել է« որ այդ աղջիկն իրեն ցույց տալով` ասում է« որ ինքը գողացել է նրա վզնոցը, դրա համար էլ փախչում է։ Ինքը նրան հարցրել է« թե ինչու է փախչում, եթե ինքը չի գողացել, իսկ նա պատասխանել է. «Ախպերս հավատում ես« որ քո ախպերը գողություն անի»։ Ինքը պատասխանել է, որ «ոչ»։ Նույն պահին Հ. Օհանյանը հանել է իր հագին եղած կարմիր վերնաշապիկը և շրջել գրպանները` ցույց տալու համար« որ իր մոտ ոչինչ չկա։ Նա միաժամանակ ասել է, որ վախից է փախչում։ Այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և այդ աղջկանից ճշտելով« որ Հ. Օհանյանն է հափշտակել նրա կախազարդը` իրեն ու Հ. Օհանյանին նստեցրել են ոստիկանական ավտոմեքենան և բերել ոստիկանության բաժին։ Մինչ ոստիկանության բաժին հասնելը` այդ աղջիկը ոստիկաններին ասել է« որ համոզված է« որ կախազարդը Հ. Օհանյանն է հափշտակել« քանի որ նրա հետևից վազել է` մինչև քաղաքացիները բռնել են նրան։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 50-55, 260-267/
Վկա Էդգար Արտակի Ռշտունու ցուցմունքներով այն մասին, որ 2005թ. մարտի 15-ից աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարեկապահակետային ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտում և 2014թ.-ից զբաղեցնում է ավագ ոստիկանի պաշտոնը։ 2015թ. հուլիսի 29-ին ինքը և նույն վաշտի ոստիկան Ռուդիկ Ռաֆիկի Մկրտչյանը ծառայություն են իրականացրել Հանրապետության Հրապարակի մոտակայքում։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում գտնվել են Երևան քաղաքի Հանրապետության և Փ. Բյուզանդ փողոցների հատման խաչմերուկում։ Ժամը 17։30-ի սահմաններում Փ. Բյուզանդ փողոցում գտնվող «Պրոմեթեյ» բանկի մոտակայքից լսելով բղավոցներ` շտապել են այդ ուղղությամբ և նկատել են երկու երիտասարդների« որոնք վազելիս են եղել Հանրապետության փողոցի ուղղությամբ, իսկ նրանց հետապնդել են քաղաքացիներ ու մի երիտասարդ աղջիկ« ով օգնություն է կանչել։ Մինչ փախչող երիտասարդներին հասնելը` նրանց են մոտեցել քաղաքացիները, նրանց հետապնդող աղջիկը և շրջապատել նրանց։ Իրենք մոտեցել են այդ երիտասարդներին, կանխել են նրանց փախուստը և փորձել են պարզել« թե ինչ է կատարվում։ Մինչ իրենց մոտենալը` երկու երիտասարդներից մեկն արդեն հանած է եղել իր կարմիր վերնաշապիկը և ցույց է տվել« որ իր մոտ ոչինչ չկա։ Երիտասարդներին հետապնդող աղջիկն այդ ժամանակ հայտնել է« որ այդ երկու երիտասարդներն իր պարանոցից պոկել են իր վզնոցը և հափշտակելով կրիային նմանվող ոսկե կախազարդը` դիմել են փախուստի։ Հստակեցնելով կատարվածը` այդ աղջիկը հայտնել է« որ րոպեներ առաջ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում իր կախազարդը բացահայտ հափշտակել է կարմիր վերնաշապիկով երիտասարդը« ով տվյալ պահին ամեն կերպ փորձել է համոզել« որ այդ աղջիկը սխալվել է։ Նշված աղջիկը մի քանի անգամ պնդել է« որ այդ երիտասարդն է հափշտակել իր կախազարդը« իսկ մյուսը վազել է նրա հետևից։ Երկրորդ երիտասարդի հագին եղել են տարբեր գույներով, ծաղկավոր, կարճաթև վերնաշապիկ և կապույտ ջինսե տաբատ։ Տեղեկանալով« որ նշված աղջկան կողոպտել են` իրենք ծաղկավոր վերնաշապիկով երիտասարդին բերման են ենթարկել« իսկ կարմիր վերնաշապիկով երիտասարդին ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ պարզել են« որ կարմիր վերնաշապիկով երիտասարդը հանդիսանում է Համլետ Հրայրի Օհանյանը« իսկ ծաղկավոր վերնաշապիկով երիտասարդը` Ռաֆայել Անդրանիկի Զախարյանը։ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին է եկել նաև կողոպուտից տուժած աղջիկը և բաժնում տեղեկացել են« որ վերջինս հանդիսանում է Էթերի Ռուբենի Վարտանովան։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 129-132/
Վկա Ռուդիկ Ռաֆիկի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2009թ. հուլիսի 9-ից աշխատում է ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտում և զբաղեցնում է ոստիկանի պաշտոն։ 2015թ. հուլիսի 29-ին ինքը և նույն վաշտի ավագ ոստիկան Էդգար Արտակի Ռշտունին ծառայություն են իրականացրել Հանրապետության Հրապարակի մոտակայքում։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում գտնվել են Երևան քաղաքի Հանրապետության և Փ. Բյուզանդի փողոցների հատման խաչմերուկում։ Ժամը 17։30-ի սահմաններում Փ. Բյուզանդի փողոցում գտնվող «Պրոմեթեյ Բանկ»-ի մոտակայքից լսելով բղավոցներ` շտապել են այդ ուղղությամբ և նկատել են երկու երիտասարդների« որոնք վազելիս են եղել Հանրապետության փողոցի ուղղությամբ, իսկ նրանց հետապնդել են քաղաքացիներ ու մի երիտասարդ աղջիկ« ով օգնություն է կանչել։ Մինչ փախչող երիտասարդներին հասնելը` նրանց են մոտեցել քաղաքացիները, նրանց հետապնդող աղջիկը և շրջապատել նրանց։ Իրենք մոտեցել են այդ երիտասարդներին, կանխել են նրանց փախուստը և փորձել են պարզել« թե ինչ է կատարվում։ Մինչ իրենց մոտենալը` երկու երիտասարդներից մեկն արդեն հանած է եղել իր կարմիր վերնաշապիկը և իրենց ու նրան շրջապատածներին ցույց է տվել« որ իր մոտ ոչինչ չկա։ Երիտասարդներին հետապնդող աղջիկն այդ ժամանակ հայտնել է« որ այդ երկու երիտասարդներն իր պարանոցից պոկել են վզնոցը և հափշտակելով կրիային նմանվող ոսկե կախազարդը` դիմել են փախուստի։ Հստակեցնելով կատարվածը` այդ աղջիկը հայտնել է« որ րոպեներ առաջ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում իր կախազարդը բացահայտ հափշտակել է կարմիր վերնաշապիկով երիտասարդը։ Վերջինս ամեն կերպ փորձել է համոզել« որ այդ աղջիկը սխալվել է։ Նշված աղջիկը մի քանի անգամ պնդել է« որ այդ երիտասարդն է հափշտակել իր կախազարդը« իսկ մյուսը վազել է նրա հետևից։ Երկրորդ երիտասարդի հագին եղել են տարբեր գույներով, ծաղկավոր, կարճաթև վերնաշապիկ և կապույտ ջինսե տաբատ։ Տեղեկանալով« որ նշված աղջկան կողոպտել են` իրենք ծաղկավոր վերնաշապիկով երիտասարդին բերման են ենթարկել« իսկ կարմիր վերնաշապիկով երիտասարդին ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Այդտեղ պարզվել է« որ կարմիր վերնաշապիկով երիտասարդը հանդիսանում է Համլետ Հրայրի Օհանյանը« իսկ ծաղկավոր վերնաշապիկով երիտասարդը` Ռաֆայել Անդրանիկի Զախարյանը։ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին է եկել նաև կողոպուտից տուժած աղջիկը և այդտեղ տեղեկացել են« որ վերջինս հանդիսանում է Էթերի Ռուբենի Վարտանովան։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 134-137/
Վկա, անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի օրինական ներկայացուցիչ Հրայր Վարդգեսի Օհանյանի ցուցմունքներով այն մասին« որ շուրջ քսան տարի առաջ ամուսնացել է Ջուլետտա Արտավազի Թադևոսյանի հետ և համատեղ կյանքի ընթացքում ունեցել են երեք որդիներ (Արտավազդ Հրայրի Օհանյան` ծնված 1997թ.-ին« Համլետ Հրայրի Օհանյան` ծնված 1999թ.-ին և Վարդգես Հրայրի Օհանյան` ծնված 2007թ.-ին)։ Կինը հղի է և սպասում են իրենց չորրորդ զավակի ծննդյանը։ Շուրջ տասնութ տարի, ընտանիքով բնակվում են ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի Նոր թաղամասի թիվ 29 շենքի թիվ 35 բնակարանում« սակայն հաշվառված է ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի Նոր թաղամասի թիվ 12 շենքի թիվ 33 բնակարանում։ Իրենց ընտանիքը բավարար չափով նյութապես ապահովված է, ֆինանսական լուրջ խնդիրներ չունեն։ Որդիների դաստիարակությամբ զբաղվում են ինքն ու կինը։ Նրանք մշտապես գտնվում են իրենց հսկողության տակ։ Որդիներից Հ. Օհանյանը սովորել է Երևանի պետական կրկեսում և երեկոյան ժամերին Երևանի Հյուսիսային պողոտայում կրկեսային համարներ է ցուցադրել, որի դիմաց վարձատրվել է անցորդների կողմից։ Հստակ չի կարող ասել, թե որքան գումար է վաստակում որդին։ Կարծում է շուրջ հինգ հազար ՀՀ դրամ գումարի չափով օրեկան, որը տուն է բերել և դրանով աջակցել իրեն։ Բացի այդ` Հ. Օհանյանը բարեգործական ցուցադրումներ է կատարում զինվորների, ինչպես նաև հաշմանդամների և կարիքավոր երեխաների համար։ Հ. Օհանյանը դրական վարքագիծ է ունեցել, երբեք կռիվներ չի արել, լսող, ենթարկվող և մեծին հարգող երեխա է։
Տեղյակ է նրան վերագրվող արարքի մասին« քանի որ հանդիսանում է նրա օրինական ներկայացուցիչը և մասնակցել է նրա հետ կատարվող քննչական գործողություններին։ Նա շատ է զղջում իր կատարած արարքի համար։ Այդ արարքը կատարել է չմտածված` պահի ազդեցության տակ։ Երբ լսել է որդու կատարած արարքի մասին` ապշել է, քանի որ նրանից այդպիսի բան երբեք չի սպասել։
Որդու կատարած արարքի հետևանքով տուժողին պատճառված վնասը վերականգնել է` 150.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է նույնանման կախազարդ և տվել է տուժողին, ինչպես նաև 40.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել` որպես վզնոցի պոկված մասի փոխհատուցում։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 96-101« 314-316/
Վկա Գոռ Գնելի Ավետիսյանի ցուցմունքներով այն մասին« որ 2015թ. հուլիսին երեք օրով հյուրընկալել է Ռաֆայել Զախարյանի տանը« որից հետո« ինքն ու Ռ. Զախարյանը միասին Էջմիածնի շրջանի Բաղրամյան գյուղից երթուղային տրանսպորտով ուղևորվել են Երևան« որպեսզի Ռ. Զախարյանն իրեն ճանապարհի տուն։ Երբ հասել են «Անգլիական» այգի` իրենց է միացել նաև Ռ. Զախարյանի ծանոթ Համլետ Օհանյանը։ Այդ ժամանակ ծանոթացել է նրա հետ և Ռ. Զախարյանից տեղեկացել է, որ նա տարբեր վայրերում կրկեսային հնարքներ է ցուցադրում։ Դրանից հետո մի քանի ժամ Հ. Օհանյանը նշված այգում կրկեսային հնարքներ է ցուցադրել։ Այդ ժամանակ իր հայրը զանգահարել է և կանչել է տուն« քանի որ իր օգնության կարիքն է ունեցել։ Դրանից հետո Ռ. Զախարյանը և Հ. Օհանյանն իրեն «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտից ճանապարհել են տուն։ Ռ. Զախարյանին և Հ. Օհանյանին դրանից հետո չի տեսել։ Մի քանի շաբաթ անց հեռախոսով խոսել է Ռ. Զախարյանի հետ և նրանից տեղեկացել է« որ իրեն ճանապարհելուց հետո Հ. Օհանյանը փողոցով անցնող պատահական մի աղջկա պարանոցից պոկել է նրա ոսկյա շղթան ու կախազարդը և փախել, որից հոտո ոստիկանները նրան բռնել են։ Տեղեկացել է նաև, որ այդ պատճառով Հ. Օհանյանը և Ռ. Զախարյանը բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 286-289/
Մետաղագիտական« հետքաբանական« ապրանքագիտական փորձաքննության 2015թ. հոկտեմբերի 15-ի թիվ 35581504 եզրակացությամբ« որի համաձայն` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված շղթայի փականքը կրող հատվածը բացակայում է« խզված եզրում` հաջորդող էլեմենտի ոտիկները կոտրված են մեխանիկական ձգվածության հետևանքով։ Վնասվածքի առաջացման պայմանների պարզաբանումը չի մտնում փորձագետի իրավասության սահմանների մեջ, այն ենթակա է իրավական գնահատման։
(…)
2. Փորձաքննությանը ներկայացված 10«810 գրամ կշռով շղթան պատրաստված է 583 հարգի ոսկու համաձուլվածքից։
3. Փորձաքննությանը ներկայացված շղթայի շուկայական արժեքը« առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, 2015թ. հուլիսի 29-ի դրությամբ, կարող էր կազմել` 130.000 (մեկ հարյուր երեսուն հազար) ՀՀ դրամ։
(…)»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 245-250/
Տուժող Էթերի Ռուբենի Վարտանովային դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկելու մասին դատաբժշկական փորձագետի 2015թ. հուլիսի 30-ի թիվ 2191 եզրակացությամբ« որի համաձայն` «Է.Վարտանովայի ստացած մարմնական վնասվածքները` պարանոցի ձախ կեսի« կրծքավանդակի ձախ կեսի շրջանների քերծվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով« հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 115-116/
Տուժող Էթերի Ռուբենի Վարտանովայի մասնակցությամբ կատարված, դեպքի վայրի զննության մասին 2015թ.-ի օգոստոսի 15-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` դեպքի վայրը հանդիսացել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 11 հասցեում գտնվող շինության առջևի հատվածը։
Զննության ընթացքում Է. Վարտանովան հայտարարել է, որ 2015թ.-ի հուլիսի 29-ին, ժամը 17։20-ի սահմաններում միայնակ քայլել է Երևանի Խանջյան փողոցով և այդ փողոցի թիվ 11 հասցեի մոտ, իր առջևից եկող կարմիր վերնազգեստով տղան հանկարծակի պոկել է իր վզնոցը և հափշտակելով վզնոցից կախված կախազարդը` փախել է Խանջյան փողոցով դեպի վերև։ Իր պոկված վզնոցը մնացել է պարանոցից կախված, որը վերցնելով` վազել է այդ տղայի հետևից։ Կարմիր վերնազգեստով երիտասարդը, որը հետագայում պարզվել է, որ հանդիսանում է Համլետ Օհանյանը` սկսել է վազել Չայկովսկու փողոցով։ Այդ փողոցի սկզբնամասում կանգնած են եղել ծաղկավոր վերնազգեստով Ռաֆայել Զախարյանը և սպիտակ վերնազգեստով մի երիտասարդ, ովքեր իր կողմից օգնություն կանչելուց հետո սկսել են վազել Համլետի հետևից։ Նա շենքերի արանքով վազել է դեպի Փ. Բյուզանդի փողոցի ուղղությամբ։ Երբ հասել է «Պրոմեթեյ» բանկին հարակից տարածք` նկատել է, որ Համլետը և Ռաֆայելը քայլում են իր ուղղությամբ։ Այդ ժամանակ նրանց շրջապատել են պատահական անցորդները։ Մի քանի վայրկյան անց նրանց են մոտեցել նաև ոստիկանության աշխատակիցները և ներկայացրել ոստիկանության բաժին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 172-181/
Համլետ Հրայրի Օհանյանի մասնակցությամբ քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2015թ. օգոստոսի 25-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով« որոնց համաձայն` Հ. Օհանյանը Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 9 հասցեում գտնվող վերգետնյա անցման առջևի հատվածում հայտարարել է, որ 2015թ.-ի հուլիսի 29-ին« ժամը 17։20-ի սահմաններում ինքն ու Ռ. Զախարյանը գտնվել են նշված վայրում« նստած են եղել այդտեղ գտնվող նստարանին և ինքը նկատել է իրենց ուղղությամբ եկող անծանոթ մի աղջկա։ Նրա պարանոցին տեսել է ոսկյա վզնոց ու կախազարդ և որոշել է դրանք հափշտակել։ Շուրջ 7 մետր վազելով` քաշել և պոկել է վզնոցը« սակայն այդ պահին նշված աղջիկը բղավել է և ինքը գցելով վզնոցն ու կախազարդը` Խանջյան փողոցով վազել է դեպի Չայկովսկի փողոց։ Այդ փողոցով վազելով մոտ 60 մետր` թեքվել է աջ, մտել է շենքերի բակ, այդտեղով վազելով` դուրս է եկել Փ. Բյուզանդի փողոց և վազել է Հանրապետության փողոցի ուղղությամբ« սակայն հասնելով «Պրոմեթեյ Բանկ»-ի մոտ` կանգ է առել, որտեղ իրեն շրջապատել են պատահական անցորդներն ու ոստիկանները։ Քիչ անց մոտեցել է այդ աղջիկը և լացելով ասել, որ վզնոցն ինքն է գողացել։ Դրանից հետո ինքը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրանական բաժին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 204-209/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված« տուժող Է. Վարտանովայի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարներով« որոնց համաձայն` տուժող Է. Վարտանովան մինչ դեպքն ունեցել և կրել է հափշտակված վզնոցն ու կախազարդը, իսկ անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Օհանյանի օրինական ներկայացուցիչ Հրայր Օհանյանի կողմից տուժող Է. Վարտանովային վերադարձվել է նույնանման կախազարդ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 168-171« 308/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված« «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» փակ բաժնետիրական /այսուհետ ՓԲ/ ընկերության կողմից տրամադրված լազերային սկավառակով և լազերային սկավառակը զննելու մասին 2015թ. օգոստոսի 15-ի արձանագրությամբ« որոնց համաձայն` 2015թ. հուլիսի 29-ին, ժամը 17։20-ին տուժող Է. Վարտանովան գտնվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող «Վերնիսաժ» տոնավաճառի առջևի հատվածում` երթուղային տրանսպորտի կանգառի մոտակայքում« որից հետո Է. Վարտանովան նշված կանգառի մոտից Խանջյան փողոցով քայլել է դեպի Փ. Բյուզանդ փողոցի ուղղությամբ։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 161-164« 308/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության 2015թ. օգոստոսի 13-ի Ref. No SU/4790/120815/4748 գրությամբ տրամադրված, հեռախոսահամարների վերծանումներով և վերծանումների զննություն կատարելու մասին 2015թ. դեկտեմբերի 19-ի արձանագրությամբ, որոնց համաձայն` Համլետ Հրայրի Օհանյանի կողմից շահագործվող 094-56-07-46 հեռախոսահամարից 2015թ. հուլիսի 29-ին, ժամը 11։19-ից մինչև նույն օրը ժամը 16։40-ն ընկած ժամանակահատվածում թվով 7 ելքային զանգեր են կատարվել Ռաֆայել Զախարյանի կողմից շահագործվող 077-37-25-25 հեռախոսահամարին։ 2015թ. հուլիսի 29-ին, ժամը 11։32-ին Համլետ Հրայրի Օհանյանի կողմից շահագործվող 094-56-07-46 հեռախոսահամարին թվով մեկ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացվել Ռաֆայել Զախարյանի կողմից շահագործվող 077-37-25-25 հեռախոսահամարից։
Համլետ Հրայրի Օհանյանի 094-56-07-46 հեռախոսահամարին 2015թ. հուլիսի 29-ին, ժամը 17։33-ին ստացված մուտքային հեռախոսազանգը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 13ա հասցեում տեղակայված ալեհավաքի կողմից։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 182-183« 305« 308/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, տուժող Էթերի Ռուբենի Վարտանովային պատկանող վզնոցով։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 250« 307/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Հրայրի Օհանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա, տուժողի և վկաների ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակության փորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրականության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտպանության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն`
«Յուրաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրաժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն`
«Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն`
«Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն`
«Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներփակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կիրառված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն`
«Մասնակից պետությունները ապահովում են, որ. (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձերբակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է` կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի կանոնների («Հավանայի կանոններ») 2-րդ կետը սահմանում է.
«Անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներգործության ծայրահեղ միջոց՝ անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետով։ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում։ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմից` չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունը»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծելով մեջբերված դրույթները` ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշման 13-րդ կետում արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահասները, պայմանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռնարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորապես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատկություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափահասների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Նույն օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են` (...)
2) հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս լինելը. (...)
10) (...) հանցագործությամբ պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Անչափահասները քրեական պատասխանատվության են ենթարկվում, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվում սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան` հաշվի առնելով սույն բաժնում նախատեսված կանոնները»։
Նույն օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը»։
Վերոհիշյալ որոշման 14-րդ և 15.1-րդ կետերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ. «14. (…) ՀՀ քրեական օրենսդրությունում անչափահասների նկատմամբ քրեական պատասխանատվության և պատժի հատուկ կանոնների նախատեսումը մարդասիրության սկզբունքի կարևորագույն դրսևորումներից է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ բաժնում նախատեսված են պատժի տեսակների սահմանման և դրանց նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու, պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատելու, վաղեմության ժամկետները հաշվելու և դատվածության մարման հատուկ պայմաններ, որոնք էականորեն բարելավում են անչափահասի վիճակը և լրացուցիչ երաշխիքներ սահմանում նրա իրավունքների պաշտպանությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, անձի տարիքից բխող հոգեկան առանձնահատկություններով պայմանավորված՝ հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս լինելն (14-18 տարեկան) ինքնին քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես մեղմացուցիչ հանգամանք։
Անչափահասի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից (օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, մարդասիրության սկզբունքներ) բացի (պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման 14-21-րդ կետերը), դատարանը պարտավոր է ղեկավարվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով։ Այսպես` հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ մեկտեղ դատարանը պատիժ նշանակելիս պետք է հատկապես հաշվի առնի`
1) անչափահասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները (ընտանեկան դրությունը, ծնողների և ընտանիքի այլ անդամների հետ հարաբերությունների բնույթը, նյութական վիճակը, կրթությունը, աշխատանքը և այլն),
2) հոգեկանի զարգացման աստիճանը (հուզական ոլորտը, որոշակի իրադրությունում ճիշտ կողմնորոշվելու և իր գործողությունները ղեկավարելու ունակությունը, ինտելեկտի մակարդակը և այլն),
3) առողջության վիճակը (մտավոր և ֆիզիկական առողջության վերաբերյալ առկա տվյալները),
4) անձի այլ առանձնահատկությունները (հետաքրքրությունների շրջանակը, աշխատանքի, կրթության, իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ վերաբերմունքը և այլն),
5) նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը (նրանց միջև առկա հարաբերությունների բնույթը, անչափահասին հանցագործության մղելու եղանակներն ու միջոցները` ֆիզիկական կամ հոգեկան բռնություն, հարկադրանք, համոզում, խաբեություն և այլն)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերը թվարկված հանգամանքները ենթակա են բազմակողմանի հետազոտման անչափահասների վերաբերյալ յուրաքանչյուր գործով։ Միայն դրանց համակողմանի վերլուծության արդյունքում դատարանը կարող է ամբողջական պատկերացում կազմել անչափահասի անձնային և տարիքային առանձնահատկությունների մասին և ընտրել այնպիսի ներգործության միջոց, որն ուղղված կլինի նրա ուղղմանն ու դաստիարակությանը։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծում է նաև, որ անչափահասի նկատմամբ կիրառվող քրեաիրավական ներգործության միջոցը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի ընդհանուր նպատակներից բացի (սոցիալական արդարության վերականգնում, պատժի ենթարկված անձի ուղղում, հանցագործությունների կանխում), պետք է հետապնդի նաև անչափահասի հոգեկան և ֆիզիկական բնականոն զարգացման, նրա բարեկեցությունն ապահովելու հատուկ նպատակ։ (...)
15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկուսացնելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է ենթարկվում շրջապատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրացնելու հավանականությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են ենթարկվում պատժի ուղղիչ ազդեցությանը։ Հետևաբար դատարանը նախ և առաջ պետք է քննարկի ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որոշակի ժամկետով ազատազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատժատեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։ (...)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թ. նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի, կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009թ. փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ուսանող է` բավարար առաջադիմությամբ սովորում է ՀՀ Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի Գյուղատնտեսկան քոլեջի ապրանքագիտական բաժնի 2-րդ կուրսում« մասնավոր կարգով ուսանելով «Լեոնիդ Ենգիբարյանի» անվան ստուդիայում` կրկեսային հնարքների անվճար ցուցադրումներ է կատարել զինվորների« հաշմանդամների և կարիքավոր երեխաների համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Հ. Օհանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և ընդունելով մեղքը` անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնհինգ տարեկան լինելը, հանցագործությամբ տուժողին պատճառված վնասը կամովին հատուցած լինելը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Հրայի Օհանյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները և հնարավոր կլինի ապահովել անչափահասի բարեկեցությունը, նրա իրավունքների պաշտպանությունն ու նրա բնականոն զարգացումը։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Համլետ Օհանյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանում հետազոտված և դատարանի որոշմամբ տուժող Էթերի Վարտանովային ի պահ հանձնված վզնոցը պետք է թողնել նրա տնօրինմանը։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Օհանյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ որպես դատական ծախսեր հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել.
1) Համլետ Օհանյանի մազի և մեզի նմուշների` 2015թ. սեպտեմբերի 02-ի Հմ` 15-2010 տոքսիկոքիմիական փորձաքննության արժեք հանդիսացող 38.472 /երեսունութ հազար չորս հարյուր յոթանասուերկու/ ՀՀ դրամ գումարը,
2) տուժող Է. Վարտանովայի շղթայի` 2015թ. հոկտեմբերի 15-ի թիվ 35581504 մետաղագիտական, հետքաբանական և ապրանքագիտական փորձաքննության արժեք կազմող 75.600 /յոթանասունհինգ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են`
(…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։
(…)
4. Անչափահասին դատապարտելու դեպքում դատական ծախսերը կարող են դրվել նրա օրինական ներկայացուցչի վրա։»։
Հետևաբար անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Օհանյանի օրինական ներկայացուցիչ Հրայր Օհանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա 114.072 /մեկ հարյուր տասնչորս հազար յոթանասուներկու/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որից 75.600 /յոթանասուհինգ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամը` որպես մետաղագիտական, հետքաբանական և ապրանքագիտական փորձաքննության արժեք, իսկ 38.472 /երեսունութ հազար չորս հարյուր յոթանասուն երկու/ ՀՀ դրամը` որպես տոքսիկոքիմիական փորձաքննության արժեք։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 439-440-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Հրայրի Օհանյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, դատարանի որոշմամբ տուժող Էթերի Վարտանովային ի պահ հանձնված վզնոցը թողնել նրա տնօրինմանը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Համլետ Օհանյանի օրինական ներկայացուցիչ Հրայր Օհանյանից որպես դատական ծախսեր հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 114.072 /մեկ հարյուր տասնչորս հազար յոթանասուներկու/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որից 75.600 /յոթանասուհինգ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամը` որպես մետաղագիտական, հետքաբանական և ապրանքագիտական փորձաքննության արժեք, իսկ 38.472 /երեսունութ հազար չորս հարյուր յոթանասուն երկու/ ՀՀ դրամը` որպես տոքսիկոքիմիական փորձաքննության արժեք։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ