Գործ
ԵԿԴ/0311/01/15

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,12,, ապրիլի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ռ. Գևորգյանի
Պաշտպան Ա. Կարապետյանի
Տուժող Դ. Թաշաքորիի
Թարգմանիչ Վ.Ղազարյանի

դռնբաց դատական նիստերում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի` ծնված
10.05.1971թ.-ին, Բաքու քաղաքում, ազգությամբ հայ,
ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ,
ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, չի
աշխատում, բնակվում է` քաղաք Երևան,
Մ.Խորենացի փողոց, 6/1 տանը, մեղադրվում է ՀՀ
քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, որպես
խափանման միջոց է ընտրված` չհեռանալու մասին
ստորագրոթյունը։


1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Երևան քաղաքի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանը և գործով տուժող` ԻԻՀ քաղաքացի, ագությամբ պարսիկ Դավուդ Թաշաքորին ծանոթացել են 2015 թվականի հուլիսի սկզբներին։ Դ.Թաշաքորին տեղեկանալով, որ Է.Հայրապետյանը Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոց 6/1 հասցեում գտնվող իր տունն ամսական 50.000 ՀՀ դրամ գումարով վարձակալության է տալիս, հեռախոսազանգի միջոցով ցանկություն է հայտնել հանդիպելու և վարձակալության պայմանները քննարկելու համար։
2015 թվականի հուլիսի 20-ին ժամը 20։00-ի սահմաններում Դ.Թաշաքորին իր իրերը տարել Է.Հայրապետյանի տան բակ և տեսնելով, որ Է.Հայրապետյանը տանը չէ, հեռախոսազանգի միջոցով վերջինիս տեղեկացրել իրերը բերելու մասին և առաջարկել, որ սկզբում կտա 30.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ մնացած գումարը կտա հետո, սակայն Է.Հայրապետյանը չի համաձայնվել։ Դ.Թաշաքորին լավ չհասկանալով Է.Հայրապետյանին, իրերը թողնելով Է.Հայրապետյանի տան բակում, գնացել է։ Դրանից հետո, Դ. Թաշաքորին իր ծանոթ, հայերեն լեզվին տիրապետող Սեյեդ Մուհամադթաղիին խնդրել է որպեսզի վերջինս իր հետ գնա Է.Հայրապետյանի տուն և օգնի իրեն վարձակալության հետ կապված պայմանավորվածություն ձեռք բերելուն։ Մոտովորապես ժամը 21։00-ի սահմաններում Մուհամադթաղին և Դ.Թաշաքորին գնացել են Է.Հայրապետյանի` Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոց 6/1 հասցեում գտնվող տուն, որտեղ խոսակցության ընթացքում Է.Հայրապետյանի և Ս.Մուհամադթաղի միջև վիճաբանության է ծագել, որի ժամանակ Է.Հայրապետյանը ձեռքերով հարվածներ է հասցրել Մուհամադթաղիի դեմքին` պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատվանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ։ Վիճաբանությանը միջամտել է Դ.Թաշաքորին և փորձել բաժանել նրանց, որի ընթացքում Է.Հայրապետյանը ձեռքերով հարվածել է Դ.Թաշաքորիի դեմքին և մարմնի տարբեր հատվածներին` պատճառելով առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող ձախ բազկի վ/3-ի դրսային մակերեսի, ձախ այտային շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ»։

Դեպքի առթիվ 2015 թվականի օգոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է քրեական գործ։
11.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Էդգար Էդիկի Հայրապետյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով։

11.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի նկատմամբ Սեյեդ Մուհամադթաղիին ծեծի ենթարկելու վերաբերյալ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն։

Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 25.12.2015թ.-ին։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանում, ամբաստանյալ Էդգար Հայրապետյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ցանկացել է վարձակալության հանձնել իրեն պատկանող` Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոց 6/1 հասցեում գտնվող տան երկրորդ հարկը։ Ծանոթը` Գայանեն, ասել է, որ ճանաչում է ԻԻՀ քաղաքացի հանդիսացող մեկին, ով ցանկանում է տուն վարձակալել։ Այդ նպատակով զրուցել է Գայանեի կողմից նշված անձի` Դ.Թաշաքորիի, հետ և ասել, որ տան երկրորդ հարկը վարձակալության է հանձնում ամսական 50.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց։ Այնուհետև, պայմանավորվելուց շուրջ 10 օր անց, իրեն է զանգահարել Դ.Թաշաքորին և հայտնել, որ ցանկանում է իրերը տեղափոխել այդ տուն։ Լսելով դա, չի համաձայնել և պատճառաբանել է, որ տունը կհանձնի վարձակալության միայն այն պարագայում, երբ պայմանավորված գումարը ամբողջովին կվճարի իրեն, որից հետո կկնքեն վարձակալության պայմանագիր։ Այդուամենայնիվ, Դ.Թաշաքորին եկել է իր տուն, իրերը թողել դռան շեմին և փորձել առանց իր թույլտվության ներս մտնել։ Քանի որ Թաշաքորին մինչ այդ չէր վճարել վարձակալության գումարը՝ թույլ չի տվել նրան ներս մտնել, ավելին, ասել է, որ այլևս չի ցանկանում նրա վարձակալությանը հանձնել տունը։ Այդ ժամանակ իրենց միջև սկսվել է լեզվակռիվ, որի ժամանակ պահանջել է, որպեսզի Դ.Թաշաքորիին հեռանա իր տան շեմից, իսկ վերջինս ասել է, որ իրերը տանելու համար գնում է ավտոմեքենա վարձակալելու։ Երեկոյան ժամը 20։00-ի սահմաններում Դ.Թաշաքորին իր տուն է եկել ծանոթի` Մուհամադթաղիի, հետ։ Այդ ժամանակ Մուհամադթաղին անհարգալից կերպով դիմել է իրեն, որից հետո իրեն սկսել է վիրավորել նաև Թաշաքորին։ Լսելով այդ ամենը, անմիջապես դուրս է եկել տանից, բռնել Մուհամադթաղիի և Թաշաքորին ձեռքերից, հրել մի կողմ` փորձելով դուրս հանել իր բակից։ Այդ ամենը տեսնելով միջամտել է նաև որդին` փորձելով բաժանել իրենց, սակայն հետագայում իմացել է, որ Թաշաքորին ոտքերով հարվածել է որդուն։ Վիճաբանությանը ներկա է գտնվել նաև հարևան Սմբատը, ով ականատես է եղել, թե ինչպես է ինքը նրանց փորձում հեռացնել իր տան շեմից։
Պնդել է, որ ինչպես Դ.Թաշաքորիին, այնպես էլ Մուհամադթաղիին երբևէ չի հարվածել, ընդամենը բռնել է նրանց ձեռքից և փորձել է դուրս հանել իր բակից։ Բացի այդ, նշել է, որ եղել են դեպքեր, երբ Թաշաքորին սպառնացել է իրեն` պահանջելով գումարներ, և պատճառաբանել, որ գումարը չտալու պարագայում իր դեմ բողոքելու է։ Ինչ վերաբերում է տուժողի մարմնական վնասվածքներին, ապա չի կարող ասել, թե ինչպես են դրանք առաջացել։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդգար Հայրապետյանի կողմից տրված դատաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ է և մտացածին, դրանով նա հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ և արձանագրում, որ վերջինիս մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարումը հիմնավորվեց իրավական պատշաճ ընթացակարգի պահպանմամբ դատարանում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։

Տուժող Դավուդ Թաշաքորին դատարանում տրված ցուցմունքով այն մասին, ցանկացել է Երևան քաղաքում վարձակալել այնպիսի բնակարան, որը մոտ կլիներ Երևանի Մաշտոցի պողոտային մոտ գտնվող պարսկական մզկիթին։ Ծանոթներից մեկի միջոցով տեղեկացել է, որ Էդգար Հայրապետյան անունով անձը վարձակալության է տալիս իրենն պատկանող` Երևան քաղաքի Մ.Խորենացու փողոցի 6/1 հասցեում գտնվող տան երկրոդ հարկը։ Հեռախոսազրույց է ունեցել վերջինիս հետ, որի ժամանակ Հայրապետյանն ասել է, որ բնակարանը վարձակալության է հանձնում ամսական 50.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց։ Այդ նպատակով 2015թ.-ի հուլիսի 20-ին իրերը տարել է Էդ.Հայրապետյանի տան բակ, զանգահարել նրան և առաջարկել վճարել պայմանավորված գումարի մի մասը` 30.000 ՀՀ դրամը` մնացած մասը հետագայում վճարելու պայմանով։ Հայրապետյանը, լսելով այդ ամենը, չի համաձայնվել և ասել է, որ տունը վարձակալության կհանձնի միայն ամբողջ գումարը նախապես վճարելուց հետո։ Երեկոյան, իր ծանոթի` Սեյեդ Մուհամադթաղիի, հետ գնացել են Հայրապետյանի բակ, որպեսզի վերջինս օգներ իրեն` իրերը տեղափոխելու և թարգմանություն կատարելու համար։ Հանդիպելով Հայրապետյանին, վերջինս նախ անհարգալից ձևով է դիմել Սեյեդ Մուհամադթաղիին, ապա 2-3 անգամ հարվածել է նրան։ Տեսնելով դա, անմիջապես միջամտել է, սակայն Հայրապետյանը մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել նաև իրեն` ինչպես դեմքի, այնպես էլ` մարմնի ուսային հատվածներին։ Հայրապետյանի կողմից հասցրած հարվածների հետևանքով ընկել է գետնին։ Նշված միջադեպի ժամանակ գրպանից ընկել և կորել է իրեն պատկանող 20.000 ՀՀ դրամ գումարը։ Վիճաբանությունը ծագել է դրսում` տան դռան շեմի մոտ, ինչին միջամտել են նաև հարևանները։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Սեյեդ Մուհամադթաղին դատարանում տրված ցուցմունքով այն մասին, որ տուժող Դավուդ Թաշաքորին հանդիսանում է իր ընկերը, իսկ ամբաստանյալ Էդգար Հայրապետյանն այն անձն է, ում բնակարանը Թաշաքորին ցանկացել է վարձակալել։
Դավուդ Թաշաքորին եկել է իր մոտ, հայտնել, որ ցանկանում է վարձակալել բնակարան, սակայն տան տերը բանալիները չի տալիս, ուստի խնդրել է օգնել իրեն` զրուցել, հաղորդակցվել վերջինիս հետ` պարզելու, թե ինչումն է խնդիրը։ Այդ նպատակով գնացել են վերջինիս բակ, փորձել զրուցել Էդ.Հայրապետյանի հետ, սակայն նա պահանջել է վերցնել իրենց իրերը և հեռանալ։ Նույնիսկ սկսել է պարսկերեն լեզվով անհարգալից դիմել իրեն, որից հետո իրենց միջև ծագել է վիճաբանություն։ Վիճաբանության ժամանակ Հայրապետյանը երկու անգամ հարվածել է իր դեմքին` հրելով դեպի պատի կողմ։ Դավուդը, տեսնելով այդ ամենը, միջամտել ու փորձել է բաժանել իրենց, սակայն այդ ժամանակ Հայրապետյանը մի քանի անգամ հարվածել է նաև Դավուդին։ Հարվածներն ուղղված են եղել Դավուդի դեմքի հատվածին, մասնավորապես` այտային շրջանին։ Վիճաբանության ժամանակ եկել է Հայրապետյանի որդին, փորձել բաժանել իրենց։ Ավելին, միջամտել են նաև հարևանները` խնդրելով դադարեցնել վիճաբանությունը։ Գտնվելով անելաների իրավիճակում, Դավուդի հետ միասին զանգահարել են ոստիկանություն, սակայն, տեսնելով նրանց ժամանումը ձգձգվում է, անձամբ են գնացել ոստիկանական բաժին։
Պնդել է, որ ամբաստանյալը Դավուդ Թաշաքորիին հարվածել է մի քանի անգամ, ընդ որում հարվածները եղել են 10-ից ոչ պակաս։ Բացի այդ, Դավուդն իրեն ասել է, որ հարվածներից հետո նրա մոտ առաջացել են լսողական խնդիրներ։ Տեղեկացված է նաև, որ Էդգարը Դավուդին գումար է պարտք։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակված և հետազոտված`
Դատաբժշական փորձաքննության թիվ 2069 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «Դ.Թաքաշորիի մոտ հայտնաբերվել են մարմնական վնասվածքներ՝ ձախ բազկի վ/3-ի դրսային մակերեսի, ձախ այտային շրջանի արյունազեղման ձևով, որոնք պատճառվել են բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը թեթե վնաս պատճառող հատկանիշներ չեն պարունակում»։

/տես` գ.թ. 43-45, դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը և այլ փաստաթղթեր։
/տես` գ.թ. 61-62, դատական նիստի արձանագրությունը/

Ամբաստանյալ Էդ.Հայրապետյանի շահերի պաշտպան Ա.Կարապետյանը դատական քննության ընթացքում դատարանին ներկայացրել է գրավոր միջնորդություն` կապված նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցի, մասնավորապես` փորձագետի թիվ 2069 եզրակացության հետ։ Պաշտպանը համապատասխան հիմնավորումներով միջնորդել է հաստատել դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2069 եզրակացության՝ որպես ապացույցի անթույլատրելիությունը։
/տես` պաշտպանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը/

Դատարանն, անդրադառնալով փորձագետի եզրակացության անթույլատրելիության հարցին, փաստում է, որ մինչդատական վարույթում ձեռք բերված վերը նշված ապացույցը չի կարող դիտվել որպես անթույլատլերի` հետևյալ հիմնավորմամբ`
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալները, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ։
2. Քրեական դատավարությունում որպես ապացույցներ թույլատրվում են`
6) փորձագետի եզրակացությունը.
3. Քրեական դատավարության ընթացքում թույլատրվում է օգտագործել միայն այն փաստական տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ»։
Քրեադատավարական նորմի ուսումնասիրմամբ երևում է, որ օրենքը հստակ սահմանում է այն փաստական տվյալների ցանկը, որոնք քրեական դատավարությունում թույլատրվում են օգտագործել որպես թույլատրելի ապացույցի տեսակներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 243-րդ հոդվածի համաձայն`

«Փորձաքննությունը կատարվում է հետաքննության մարմնի աշխատակցի, քննիչի, դատախազի որոշման հիման վրա, երբ քրեական գործով նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու համար անհրաժեշտ են գիտության, տեխնիկայի, արվեստի կամ արհեստի, այդ թվում` համապատասխան հետազոտությունների մեթոդիկայի, բնագավառներում հատուկ գիտելիքներ։ Հետաքննության մարմնի աշխատակցի, քննիչի, դատախազի, մասնագետների, ընթերակաների հատուկ գիտելիքների առկայությունը չի ազատում համապատասխան դեպքերում փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտությունից»։
ՀՀ քրեական դատավարոթյան օրենսգրքի 108-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական գործով վարույթում ստորև նշված հանգամանքները կարող են հաստատվել միայն հետևյալ ապացույցները նախապես ստանալով և հետազոտելով`
1) մահվան պատճառը և առողջությանը հասցված վնասի բնույթը և ծանրության աստիճանը` դատաբժշկական փորձագետի եզրակացությունը.
Դատարանը փաստում է, որ 21.07.2015թ.-ին մինչ փորձաքննությունը սկսվելը, քննիչի կողմից փորձագետին բացատրվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենքսգրքի 85-րդ հոդվածով սահմանված՝ նրա իրավունքներն ու պարտականությունները։ Այնուհետև, վերջինս ՀՀ քրեական օրենքսգրքի 338-րդ հոդվածի կարգով նախազգուշացվել է ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին։
Անդրադառնալով պաշտպանի դրիքորոշմանն առ այն, որ փորձաքննությունն անցկացվել է առանց թարգմանչի մասնակցության, որն էլ կասկածի տակ է դնում եզրակացության հետևությունների ճշտությունը և օբյետիվությունը, դատարանը փաստում է`
Քրեական գործով տուժող ճանաչված Դավուդ Թաշաքորին ենթարվել է դատաբժշկական փորձաքննության` պարզելու համար նրա մարմնի վրա առկա վնասվածքի բնույթն և ծանրության աստիճանը։ Մասնավորապես, Դ.Թաշաքորին փորձագետի կողմից ենթարկվել է ստուգման՝ մարմնի օբյեկտիվ արտաքին ուսումնասիրության եղանակով, որի ժամանակ փորձագետի առջև բարձրացված խնդիրը` հարցը, եղել է տուժողի մարմնի վրա առկա մարմնական վնասվածքի /ների/ բնույթը և ծանրության աստիճանը պարզելը։
Նման պարագայում, դատարանն արձանագրում է, որ թարգմանչի ներկայությունը պարտադիր բնույթ չի կրել, քանի որ փորձագետի գործողությունները ուղղված են եղել անձի մարմինն օբյեկտիվ քննության ենթարկելուն, այլ ոչ թե` վերջինիս պատմածի կամ հայտնածի հիման վրա դատողություններ անելու միջոցով եզրակացություն տալուն, որպիսի պայմաններում թարգմանչի բացակայությունը չի կարող դիտվել պարտադիր և կասկածի տակ դնել ստացված եզրակացությունը։
Թիվ 2069 փորձագետի եզրակացությամբ մանրամասն նկարագրվել են օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալները և հետևությունները։
Համաձայն եզրակացության` « /…/ ձախ բազկի վ/3-ի դրսային մակերեսի, ձախ այտային շրջանի արյունազեղման ձևով, որոնք պատճառվել են բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջությանը թեթե վնաս պատճառող հատկանիշներ չեն պարունակում /…/»։
Այլ խոսքով, դատաբժիշկ փորձագետը Թաշաքորիի մարմնի օբյեկտիվ ուսումնասիրության արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ վերջինիս ստացած մարմնական վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկաների ներգործության հետևանքով` հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում։ Նման հետևությունը նաև բացառում է պաշտպանի այն վարկածը, թե իբր Թաշաքորին մարմնական վնասվածքը կարող էր ստանալ մզկիթում աղոթելիս ձեռքերով գետնին, սափրվելիս կամ այլ հանգամանքներում։ Պաշտպանի տվյալ դատողությունը հանդիսանում է զուտ վերջինիս ենթադրությունն ու երևակայության արդյունքը, որի վերաբերյալ դատական քննության ընթացքում որևէ օբյեկտիվ տվյալ ձեռք չի բերվել։
Կապված Թաշաքորիի ձախ ականջի լսողության հետ պաշտպանի կողմից բարձրացված հարցին, դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր առմամբ անձի մոտ առկա լսողական թուլությունը չի կարող դիտվել որպես մարմնական վնասվածք, որով ինքնիստինքյան հերքվում է պաշտպանի համապատասխան դատողությունը։ Ավելին, ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում տուժողի լսողության հնարավոր վատացման վերաբերյալ որևէ ձևակերպում չկա, այդպիսի հնարավոր արարքի համար վերջինիս մեղադրանք առաջադրված չէ։
Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծած, ամբստանյալի մեղքը հիմնավորող փաստական տվյալների առկայության պայմաններում ինքնստինքյան ենթակա է մերժման Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի շահերի պաշտպան Արայիկ Կարապետյանի կողմից 01.02.2016թ.-ին դատական նիստի ժամանակ ներկայացրած` իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին միջնորդությունը, որի լուծումը օրենքով սահմանված կարգով դատարանի կողմից հետաձգվել էր` մինչև դրա համար էական հանգամանքների պարզումը։
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Երևան քաղաքի բնակիչ, սույն գործով մեղադրյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանը և գործով տուժող` ԻԻՀ քաղաքացի, ագությամբ պարսիկ Դավուդ Թաշաքորին ծանոթացել են 2015 թվականի հուլիսի սկզբներին։ Դ.Թաշաքորին տեղեկանալով, որ է.Հայրապետյանը Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոց 6/1 հասցեում գտնվող իր տունը ամսական 50.000 ՀՀ դրամ գումարով վարձակալության է տալիս, հեռախոսազանգի միջոցով ցանկություն է հայտնել հանդիպելու և վարձակալության պայմանները քննարկելու համար։ 2015 թվականի հուլիսի 20-ին ժամը 20։00-ի սահմաններում Դ.Թաշաքորին իր իրերը տարել Է.Հայրապետյանի տան բակ և տեսնելով, որ Է.Հայրապետյանը տանը չէ, հեռախոսազանգի միջոցով վերջինիս տեղեկացրել իրերը բերելու մասին և առաջարկել, որ սկզբում կտա 30.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ մնացած գումարը կտա հետո, սակայն Է.Հայրապետյանը չի համաձայնվել։ Դ.Թաշաքորին լավ չհասկանալով Է.Հայրապետյանին և իրերը թողնելով Է.Հայրապետյանի տան բակում, հեռացել է։ Դրանից հետո, Դ. Թաշաքորին իր ծանոթ, հայերեն լեզվին տիրապետող Սեյեդ Մուհամադթաղիին խնդրել է որպեսզի վերջինս իր հետ գնա Է.Հայրապետյանի տուն և օգնի իրեն վարձակալության հետ կապված պայմանավորվածություն ձեռք բերելուն։ Մոտավորապես ժամը 21։00-ի սահմաններում Մուհամադթաղին և Դ.Թաշաքորին գնացել են Է.Հայրապետյանի` Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոց 6/1 հասցեում գտնվող տուն, որտեղ խոսակցության ընթացքում Է.Հայրապետյանի և Ս.Մուհամադթաղի միջև վիճաբանության է ծագել, որի ժամանակ Է.Հայրապետյանը ձեռքերով հարվածներ է հասցրել Մուհամադթաղիի դեմքին` պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատվանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ։ Վիճաբանությանը միջամտել է Դ.Թաշաքորին և փորձել բաժանել նրանց, որի ընթացքում Է.Հայրապետյանը ձեռքերով հարվածել է Դ.Թաշաքորիի դեմքին և մարմնի տարբեր հատվածներին` պատճառելով առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող ձախ բազկի վ/3-ի դրսային մակերեսի, ձախ այտային շրջանի արյունազեղման ձևով մարմնական վնասվածքներ։

Այսինքն, դատարանն արձանագրում է, որ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։

Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ամբաստանյալը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, բացի այդ, թիվ 7 տեղամասի լիազոր-ներկայացուցչի կողմից բնութագիրվում է դրական։

/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում այն, որ նա ունի առողջական խնդիրներ` տառապում է շաքարային դիաբետ հիվանդությամբ, խնամքին է անչափահաս երեխան` Ռուբեն Էդգարի Հայրապետյանը` հիմք 036315 հայրության ճանաչման վկայականը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի տուգանքի ձևով։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«Ծեծելը կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելը, որը չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»։
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Էդգար Էդիկի Հայրապետյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Դատարանն, անդրադառնալով Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Էդգար Էդիկի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 118-րդ hոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Էդգար Էդիկի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն