Գործ ԵԿԴ/0293/01/15




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող« Երևանի կայազորի
զինվորական դատախազության
դատախազ` Արամ Ամիրյանի,

տուժող (անչափահաս)` Աբրահամ Լաթէրովեանի,

տուժողի օրինական ներկայացուցիչ` Արփա Ղարիպեանի,

պաշտպան` Գեորգի Մելիքյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 25-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Միքայել Արտյուշի Թունիյանցի` (ծնված 1992թ. հոկտեմբերի 5-ին« ՀՀ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում« ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, ՀՀ ՊՆ 14746 զորամասի պահպանության վաշտի 1-ին դասակի 1-ին ջոկի հրաձիգ, կոչումով` շարքային, նախ¬¬կինում չդա¬տա¬¬պարտ¬ված« հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Եղբայրության փողոցի 1-ին շենքի 48-րդ բնակարանում, սույն գոր¬ծով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬¬ցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստո¬րագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում անչա¬փահաս Աբրահամ Լաթէրովեանի հաղորդման հիման վրա 2015թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15148315 քրեական գործը, որով նախաքննությունը 2015թ. օգոստոսի 28-ից շարունակվել է ՀՀ քննչա¬կան կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության 4-րդ կայազորային քննչական բաժնում։
2015թ. օգոստոսի 23-ին կասկածյալ Միքայել Թունիյանցի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. օգոստոսի 29-ին Միքայել Թունիյանցին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. օգոստոսի 31-ին վերոնշյալ քրեական գործին է միացել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում Հակոբ Բալջյանի և Տանյա Անտոնյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդ¬վածով հարուցված թիվ 15148415 քրեական գործը` վերոնշյալ կողոպուտի փորձից հետո Մ.Թունի¬յանցի և Հակոբ Արշակյանի կողմից քաղ. Հակոբ Բալջյանին ծեծի ենթարկելու դեպքի կապակցությամբ։
2015թ. նոյեմբերի 7-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Միքայել Թունիյանցին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2015թ. նոյեմբերի 19-ին նախաքննական մարմինը որոշումներ է կայացրել Հակոբ Արշակյանի և Միքայել Թունիյանցի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում¬ները դադարեցնելու մասին` քաղ. Հակոբ Բալջյանի հետ նրանցից յուրաքանչյուրի հաշտվելու հիմքով։
2015թ. նոյեմբերի 19-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Միքայել Թունիյանցին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր (վերջնական) մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2015թ. դեկտեմբերի 7-ին քրեական գործը Միքայել Արտյուշի Թունիյանցի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարան, 2015թ. դեկտեմբեի 8-ին ընդունվել վարույթ, ապա նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬¬ղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2015թ. օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 00-ի սահմաններում« Երևան քաղաքի Աբովյան և Արամի փողոցների խաչմերուկում անչափահաս Աբրահամ Հովակիմի Լաթէրովեանի պարանոցի ոսկյա խաչով ոսկյա շղթան տեսնելուց հետո« կողոպուտ կատարելու դիտավորությամբ« հետևից մոտեցել է վերջինիս ու քաշել-պոկելու եղանակով փորձել է բացահայտ հափշտակել ընդհանուր 298.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ հիշյալ զարդերը« սակայն շղթան պոկվելուց հետո չի կարողացել դրանք վերցնել և իր կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չհասցնելով՝ դիմել է փախուստի»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներկա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬¬գացված կար¬գով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարարեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տա¬տելու որոշմամբ գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննե¬լու դեմ չի առարկել, նկատի ունենալով« որ տուժողը և նրա օրինական ներկայացուցիչը գործի փաստական հանգամանքները չեն վիճարկում, տուժողին պատճառ¬ված վնասն ամբողջությամբ փոխհատուցվել է, ինչպես նաև այն, որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փա¬հաս է« մեղ¬սու¬նակ է« փաստելով« որ առ¬կա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդ¬¬ված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բո¬լոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայացմամբ« գործը քննեց արա¬¬¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով Միքայել Թունիյանցին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցի, անչափահաս տուժող Աբրահամ Հովակիմի Լաթէրովեանի, վկաներ Հակոբ Տիգրանի Բալջյանի, Վարդան Արայի Հարությունյանի և Յուրի Սերյոժայի Ալոյանի նա¬խաքննական ցուց¬մունք¬ներով, դատաբժշկական փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 25-ի թիվ 2498, դա¬տաապրանքագիտական և դատանյութագիտական փորձաքննության 2015թ. հոկտեմբերի 15-ի թիվ 42421504 եզրա¬կացություն¬նե¬րով, Միքայել Թունիյանցի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննութ¬յան 2015թ. սեպտեմբերի 12-ի, «Սոգլասիե-Արմենիա» ՍՊ ընկերությունից ստացված« Երևան քաղաքի Արամի փողոցի վրա գտնվող տեսախցիկի ձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձա¬նագրությամբ, իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող 750 հարգի ոսկու համաձուլ¬վածքից պատրաստված 14«511 գրամ քաշով պարանոցի ոսկյա շղթայի առկայությամբ, ապացույց ճանաչված փաստաթղթի` «Սոգլասիե-Արմենիա» ՍՊ ընկերությունից ստացված« Երևան քա¬ղաքի Արա¬մի փողոցի վրա գտնվող տեսախցիկի ձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը փաստում է« որ ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույց¬ները, ըստ էության, համապատասխանում են ՀՀ քրեա¬կան դա¬տա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահ¬ման¬ված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տես¬անկյու¬¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցին մեղ¬սագրվող հանցավոր արարքը` ուրիշի զգալի չափերով գույքի բացա¬հայտ հափշտակության փորձը, կա¬տարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապա¬տաս¬խան հոդվածով որակ¬ված է ճիշտ, վերջին¬ս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է վերոնշյալ հոդվածի համա¬պա¬¬տաս¬խան մա¬սով։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդա¬րա¬ցի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬ցա¬վորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առա¬¬վել խիստը նշանակ¬վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմնա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կա¬րող է հաշ¬¬վի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մա¬¬ցիոն կենտրոն 2015թ. սեպտեմբերի 2-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը ( ըստ AH սերիայի 0692549 համարի անձնագրի` ծնվել է 1992թ. հոկտեմբերի 5-ին), ՀՀ պաշտպանության նախարարության համա¬պատասխան զորամասում պայմանագրային զինվորական ծառայության մեջ գտնվելու հան¬գամանքը (համաձայն ՀՀ ՊՆ 14746 զորամասի հրամանատար կողմից 2015թ. մարտի 26-ին հաս¬տատած ՊԶ սերիայի 013964 համարի անձնական վկայականի), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանքներ՝ անկեղծորեն զղջալը, դեռևս մինչդա¬¬տա¬կան վարույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանա¬չելն ու խոստովանական ցուցմունքներ տալը, ծառայության և բնակության վայրերում դրականորեն բնութագրվելը ( համաձայն ՀՀ ՊՆ 14746 զորամասի պահպանության վաշտի հրամանատար Ա.Խլղաթյանի, ինչպես նաև «Աբովյան 35» համատիրության նախագահ Ս.Սարգսյանի կողմից 2015թ. սեպտեմբերի 11-ին հաստատված բնութագրերի), տուժողին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթում կամովին և ամբողջությամբ փոխհատուցելու հանգամանքը ( Դատարանում գտնվող տուժողի պարանոցի ոսկյա շղթայի առկայության և ոսկյա խաչի գումարը փոխհատուցման վերաբերյալ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ Արփա Ղարիպեանի կողմից ներկայացված ստա¬ցականի համադրությամբ)։
Դատարանը ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Միքայել Թունիյանցի նկատ¬¬մամբ պատժատեսակի և պատ¬ժաչափի որոշման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահ¬մանված հանցա¬կազմը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տուգանք, կա¬լանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում, ուստի սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են` ամբաս¬տանյալ Միքայել Թունիյանցի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժի տեսակի ընտ¬րության, պատժա¬չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման կամ կալանքի ձևով նշանակվող պա¬տիժ նշանակելու դեպքում` այդ պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Միքայել Թունիյանցին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագործություն է), վերջինիս նյութական ոչ բարվոք վիճակը` Դա¬տարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մա¬սով նախատեսված նվազ խիստ պատիժ` տուգանք նշա¬¬նակելու սկզբունքը նրա նկատ¬մամբ կիրա¬ռելի չէ։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով նրա երի¬տա¬սարդ լինելը, պայմանագրային զինվորական ծառայության մեջ գտնվելու հանգամանքը, իրեն լիովին մեղա¬վոր ճանաչելն ու անկեղ¬ծորեն զղջալը, դեռևս մինչդատական վարույթից տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ և կամովին փոխհա¬տուցելը, Դատարանում տուժողից ներողություն հայցելը, ծառա¬յության և բնակության վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, նրա պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում, է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված այլընտրանքային պատ¬ժատեսակ¬ներից առա¬վել խստի` ազատազրկման նշանակումը նրա նկատմամբ ևս նպատակահար¬մար չէ։
Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յությունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ Միքայել Թունիյանցի նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի ձևով, պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬նով այդ պատիժը լիովին արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կանխելու հա¬մար, իսկ ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող, պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը, փորձաշրջանի տևողությունը որոշելիս։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին` Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից հետևում է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սա¬կայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերաբերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցանք է, որը պատաս¬խանատ¬վութ¬յուն է նախա¬տեսում նաև տուգանքի ձևով), ամբաս¬տանյալի անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող հան¬գամանք¬ների ամ¬բող¬¬ջությունը, այդ թվում` տուժողի և վերջինիս օրինական ներկայացուցչի դիրքորոշումը` գործով ամբաս¬տանյալի հետ հաշտվելու, նրա նկատմամբ նյութաիրավական կամ այլ պահանջի բացակայության վերաբերյալ, պատճառված վնասը դեռևս նախաքննության ընթացքում ամբողջությամբ և կամովին հատուցելը, պատաս¬խա¬¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը, ինչպես նաև պայմանագրային զին¬ծառայության մեջ գտնվելու հանգամանքը` Դատարանը հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաս¬տանյալ Մ. Թունիյանցի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործություն¬ների կանխումը հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ 1 մասի ժամկետով կալանքի ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նե¬լու պայման¬նե¬րում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ նաև սո¬ցիալական արդա¬րությունը վերա¬կանգ¬նելու հա¬մար։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Միքայել Թունիյանցի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայաց¬նելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառ¬ված (կի¬րառ¬վելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդ¬րա¬¬¬¬դառ¬նա¬լով` Դատա¬րանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, սույն դատական ակտով վերջինիս գույքի նկատ¬մամբ արգելանք կիրառելու հիմքերը բա¬ցակայում են։
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ Դա¬տա¬րա¬նում պահվող` տուժող Աբրահամ Լաթէրովեանի պարանոցի ոսկյա շղթան պետք է վերադարձնել վեր¬ջինիս` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով տուժող Աբրահամ Լաթէրովեանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման հարցին` Դատարանն այդ հարցը համարում է լուծված` պարանոցի ոսկյա շղթան նրան վերադարձվելու, իսկ ոսկյա խաչի գու¬մարը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճառաբանութ¬յամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Միքայել Թունիյանցից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դատարանն այդ հարցը ևս համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դա¬տա¬վա¬¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդ¬ված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Միքայել Արտյուշի Թունիյանցին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդ¬վածի 1-ին մա¬սով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬¬մամբ նշանակել պատիժ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Միքայել Թունիյանցի նկատ¬մամբ կալանքի ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամ¬կետով։
Միքայել Թունիյանցի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` տուժող Աբրահամ Լաթէրովեանի պա¬րանոցի ոսկյա շղթան վերադարձնել վերջինիս` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Աբրահամ Լաթէրովեանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման հարցն համարել լուծված` պարանոցի ոսկյա շղթան նրան վերադարձվելու, իսկ ոսկյա խաչի գու¬մարը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբողջությամբ փոխհատուցվելու պատճա¬ռա¬բանութ¬յամբ։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատական քննության կար¬գով քննե¬լու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգա¬մանք¬ների վերա¬բերյալ Դա¬¬տա¬րանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ