Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0284/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Սամվել Մելքոնյան
Սամվել Մելքոնյան Ազատի
Սամվել Մելքոնյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Ելիզավետա Դանիելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Ելիզավետա Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-05-12 | 11:00 | 1 | |||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-12-21 | 10:00 | 4 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի
դատավճիռ գործ ԵԿԴ/0284/01/15
նախագահող դատավոր` Մ.Մարտիրոսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) `
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ժ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
2016 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը՝
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ. Ասատրյանի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 13812815 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Հակոբ Վաչագանի Նահապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել` չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նույն մարմնի որոշմամբ` Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2015թ. դեկտեմբերի 02-ին ընդունվել է նույն դատարանի դատավոր Մ.Մարտիրոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Սամվել Ազատի Մելքոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունվարի 20-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0284/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հունվարի 27-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Սամվել Ազատի Մելքոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ ժամը 12:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճանապարհին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ժամը 16:20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից` տեսնելով մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին։
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` վերանայել Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատական ակտն իր նկատմամբ նշանակված պատժի մասով և հաշվի առնելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ծավալված մարտական գործողություններին մասնակցելու և վիրավորվելու փաստը, ինչպես նաև, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար` մեղմացնել իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը և նրա պաշտպան Ժ. Համբարձումյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի և նրա պաշտպան Ժ. Համբարձումյանի ելույթները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝
պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են՝
2) խոշոր չափերով՝
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար,
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում է պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլ: Այսինքն՝ դատարանը նախ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի մի շարք հոդվածներով.
Մասնավորապես`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (…)>> (տե´ս Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման 39-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է.
<<...Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի անձը, այն, որ նա մեկ դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործությունների համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերված և իր մոտ պահված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու ռեցիդիվը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` երեք տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել:...>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավոր, պատճառաբանված և օրինական դատավճիռ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված լինելը ծանր հանցագործությունների համար, կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունները` թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանք կատարելու ռեցիդիվը և նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չարձանագրելով՝ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ կատարված հանցագործության համար համաչափ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար (…)»։
Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից (…)»։
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պահանջը, գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ և ենթակա է մերժման, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով նրա կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, ծանրացնող հանգամանքը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով` ամբաստանյալի նկատմամբ վերագրվող հանցագործության համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույնից նշանակել է 1 (մեկ) տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով հնարավորինս մեղմ պատիժ, որը կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները և ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերը բերված հիմնավորումներով, վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ դատական ակտ կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն արդարացի է, օրինական ու հիմնավորված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը`թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի
դատավճիռ գործ ԵԿԴ/0284/01/15
նախագահող դատավոր` Մ.Մարտիրոսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) `
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ժ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
2016 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը՝
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ. Ասատրյանի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 13812815 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Հակոբ Վաչագանի Նահապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել` չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նույն մարմնի որոշմամբ` Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2015թ. դեկտեմբերի 02-ին ընդունվել է նույն դատարանի դատավոր Մ.Մարտիրոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Սամվել Ազատի Մելքոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունվարի 20-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0284/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հունվարի 27-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Սամվել Ազատի Մելքոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ ժամը 12:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճանապարհին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ժամը 16:20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից` տեսնելով մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին։
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` վերանայել Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատական ակտն իր նկատմամբ նշանակված պատժի մասով և հաշվի առնելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ծավալված մարտական գործողություններին մասնակցելու և վիրավորվելու փաստը, ինչպես նաև, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար` մեղմացնել իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը և նրա պաշտպան Ժ. Համբարձումյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի և նրա պաշտպան Ժ. Համբարձումյանի ելույթները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝
պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են՝
2) խոշոր չափերով՝
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար,
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում է պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլ: Այսինքն՝ դատարանը նախ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի մի շարք հոդվածներով.
Մասնավորապես`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (…)>> (տե´ս Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման 39-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է.
<<...Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի անձը, այն, որ նա մեկ դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործությունների համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերված և իր մոտ պահված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու ռեցիդիվը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` երեք տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել:...>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավոր, պատճառաբանված և օրինական դատավճիռ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված լինելը ծանր հանցագործությունների համար, կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունները` թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանք կատարելու ռեցիդիվը և նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չարձանագրելով՝ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ կատարված հանցագործության համար համաչափ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար (…)»։
Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից (…)»։
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պահանջը, գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ և ենթակա է մերժման, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով նրա կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, ծանրացնող հանգամանքը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով` ամբաստանյալի նկատմամբ վերագրվող հանցագործության համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույնից նշանակել է 1 (մեկ) տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով հնարավորինս մեղմ պատիժ, որը կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները և ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերը բերված հիմնավորումներով, վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ դատական ակտ կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն արդարացի է, օրինական ու հիմնավորված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը`թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Վ. Ասատրյանի,
2015թ. դեկտեմբերի 21-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սամվել Ազատի Մելքոնյանի`
ծնված 1973թ. ապրիլի 25-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Թալինի շրջանի Ագարակավան գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, նախկինում դատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ագարակավան գյուղի 1-ին փողոցի 12-րդ նրբանցքի թիվ 15 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13812815 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Սամվել Ազատի Մելքոնյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակով խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճանապարհին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 16։20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից` տեսնելով մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին։
Այսինքն` Ս. Մելքոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք»։
2015թ. նոյեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. դեկտեմբերի 1-ին ստացվել, 2015թ. դեկտեմբերի 2-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին նշանակելու մասին։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանն իր ազգականին տեսակցելու նպատակով գնացել է Երևանի Նորագյուղ թաղամաս։ Այդ թաղամասի ճանապարհին կից տարածքում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ և նպատակադրվել է իր գործածման համար դրանից ապօրինի թմրամիջոց պատրաստել։
Այդ նպատակով ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը քաղել է վերոհիշյալ կանեփի թուփը և որոշել է այն տեղափոխել իր տուն, այդտեղ չորացնել և դա մանրացնելու միջոցով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պատրաստել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց` հետագայում գործածելու համար։
Վերոհիշյալ կանեփի թփերը քաղելուց հետո ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը դրանք փաթեթավորել է և դրել է իր տաբատի գրպանը։ Այնուհետև զանգահարել է իր բարեկամ, վկա Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանին և վերջինիս հետ պայմանավորվել է հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։
Համաձայն այդ պայմանավորվածության` ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահելով գրպանում` գնացել է վկա Ն. Խաչատրյանի հետ հանդիպման։ Այնուհետև նրանք միասին գնացել են Հրազդանի կիրճ։ Այդտեղ իրենց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները։ Վերջիններիս տեսնելով` ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը տաբատի գրպանից հանել է իր մոտ ապօրինի պահվող, խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և դեն է նետել, սակայն ոստիկանները նկատել են դա։
Այնուհետև ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Ս. Մելքոնյանին և Ն. Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
Փաթեթի պարունակությունը զննելիս պարզվել է, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցագործությունների համար, այն է` Սամվել Ազատի Մելքոնյանը, 1-92/2006 քրեական գործով Երևանի Ավան և Նոր Նորք համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2006թ. հուլիսի 24-ի դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով, 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով, գույքի 50 տոկոսի բռնագրավմամբ։ Պատիժների կրումից ազատվել է 2013թ. մարտի 12-ին։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. օգոստոսի 31-ի առավոտյան ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ագարակավան գյուղից երթուղային տաքսիով եկել է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական տարածքում գործող «Մալաթիա» շուկա, որտեղ միրգ է վաճառել։ Այնուհետև, միայնակ գնացել է Երևանի Նորագյուղ թաղամաս` իր եղբոր կնոջ հորը տեսակցելու համար։ Հասնելով վերջինիս տան մոտ` պարզել է, որ տանը մարդ չկա։ Դրանից հետո որոշել է վերադառնալ գյուղ։ Երևանի Նորագյուղ թաղամասի ճանապարհին կից տարածքում նկատել է կանեփի թփեր։ Որոշել է դրանք քաղել, չորացնել, մանրացնել, պատրաստել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և գործածել։ Այդ նպատակով քաղել է նշված կանեփի թփերը, դրանք փաթեթավորել և դրել է իր տաբատի գրպանը։ Այնուհետև զանգահարել է իր բարեկամ Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանին և վերջինիս հետ պայմանավորվել է հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Նշված վայրում հանդիպել է Ն. Խաչատրյանի հետ, որից հետո միասին գնացել են Հրազդանի կիրճ։ Այդտեղ իրենց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները։ Նկատելով իրենց մոտեցող ոստիկանության աշխատակիցներին` գրպանից հանել և դեն է նետել փաթեթի մեջ գտնվող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը։ Դա նկատել են ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, գետնից վերցնելով փաթեթը` իրենց ներկայությամբ բացել են այն և պարզել, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ընթացքում ոստիկաններին հայտնել է, որ հիշյալ թմրամիջոցն իրենն է։
Այնուհետև ՀՀ ոստիկանության ծառայողները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով իրեն և Ն. Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Խնդրում է հաշվի առնել, որ 1992-1993 թվականների ընթացքում մասնակցել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ծավալված մարտական գործողություններին, որի ժամանակ երկու անգամ վիրավորվել է և ունի հաշմանդամի կարգավիճակ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 42-45, 62/
Վկա Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանն իր հորաքրոջ որդին է։ 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում նա զանգահարել է իրեն, հայտնել է, որ գտնվում է Երևան քաղաքում և պատրաստվում է գյուղ գնալ։ Քանի որ Ս. Մելքոնյանին տևական ժամանակ չի տեսել` առաջարկել է նրան հանդիպել և զրուցել։ Իրենք պայմանավորվել են հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Խոսակցությունից շուրջ 40 րոպե անց նշված վայրում հանդիպել է Ս. Մելքոնյանին և եկեղեցու դիմացի աստիճաններով միասին իջել են Հրազդանի կիրճ։ Երբ այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները մոտեցել են իրենց` Ս. Մելքոնյանը տաբատի աջ գրպանից ինչ-որ փաթեթ է հանել և դեն նետել։ Վերջիններս գետնից վերցրել են փաթեթը և իրենց ներկայությամբ բացել են այն։ Պարզվել է, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ընթացքում Ս. Մելքոնյանը ոստիկաններին հայտնել է, որ հիշյալ թմրամիջոցն իրենն է և այն քաղել է Երևանի Նորագյուղ թաղամասի ճանապարհից։ Այնուհետև ոստիկանները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով իրեն և Ս. Մելքոնյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
Ս. Մելքոնյանի մոտ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց լինելու մասին տեղեկություններ չի ունեցել, սակայն իրեն հայտնի է եղել, որ Ս. Մելքոնյանը վերջին ժամանակահատվածում պարբերաբար օգտագործել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստել է գյուղի դաշտերից քաղած կանեփից։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 50-54/
Դատաքիմիական փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 8-ի թիվ 387 Ք-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «(...) Փորձաքննության ներկայացված 10,93 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (...)»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 25-27/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 11-ի Հմ` 0854 եզրակացությամբ, որի համաձայն` Սամվել Ազատի Մելքոնյանից 2015թ. օգոստոսի 31-ին վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբերին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 114/
Նախաքննության մարմնի 2015թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 135/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը և պահելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կե¬տով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար (…)»։
Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից (…)»։
Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ հանցագործությունը կատարել է` նախկինում մեկ անգամ ազատազրկման դատապարտված լինելով դիտավորյալ ծանր հանցագործություններ կատարելու համար, այսինքն առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման 39-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։
Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի անձը, այն, որ նա մեկ դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործությունների համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերված և իր մոտ պահված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու ռեցիդիվը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` երեք տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Սամվել Մելքոնյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցը ոչնչացնել։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Վ. Ասատրյանի,
2015թ. դեկտեմբերի 21-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սամվել Ազատի Մելքոնյանի`
ծնված 1973թ. ապրիլի 25-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Թալինի շրջանի Ագարակավան գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, նախկինում դատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ագարակավան գյուղի 1-ին փողոցի 12-րդ նրբանցքի թիվ 15 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13812815 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Սամվել Ազատի Մելքոնյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակով խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճանապարհին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 16։20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից` տեսնելով մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին։
Այսինքն` Ս. Մելքոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք»։
2015թ. նոյեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. դեկտեմբերի 1-ին ստացվել, 2015թ. դեկտեմբերի 2-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին նշանակելու մասին։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանն իր ազգականին տեսակցելու նպատակով գնացել է Երևանի Նորագյուղ թաղամաս։ Այդ թաղամասի ճանապարհին կից տարածքում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ և նպատակադրվել է իր գործածման համար դրանից ապօրինի թմրամիջոց պատրաստել։
Այդ նպատակով ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը քաղել է վերոհիշյալ կանեփի թուփը և որոշել է այն տեղափոխել իր տուն, այդտեղ չորացնել և դա մանրացնելու միջոցով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պատրաստել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց` հետագայում գործածելու համար։
Վերոհիշյալ կանեփի թփերը քաղելուց հետո ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը դրանք փաթեթավորել է և դրել է իր տաբատի գրպանը։ Այնուհետև զանգահարել է իր բարեկամ, վկա Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանին և վերջինիս հետ պայմանավորվել է հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։
Համաձայն այդ պայմանավորվածության` ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահելով գրպանում` գնացել է վկա Ն. Խաչատրյանի հետ հանդիպման։ Այնուհետև նրանք միասին գնացել են Հրազդանի կիրճ։ Այդտեղ իրենց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները։ Վերջիններիս տեսնելով` ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը տաբատի գրպանից հանել է իր մոտ ապօրինի պահվող, խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և դեն է նետել, սակայն ոստիկանները նկատել են դա։
Այնուհետև ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Ս. Մելքոնյանին և Ն. Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
Փաթեթի պարունակությունը զննելիս պարզվել է, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցագործությունների համար, այն է` Սամվել Ազատի Մելքոնյանը, 1-92/2006 քրեական գործով Երևանի Ավան և Նոր Նորք համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2006թ. հուլիսի 24-ի դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով, 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով, գույքի 50 տոկոսի բռնագրավմամբ։ Պատիժների կրումից ազատվել է 2013թ. մարտի 12-ին։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. օգոստոսի 31-ի առավոտյան ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ագարակավան գյուղից երթուղային տաքսիով եկել է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական տարածքում գործող «Մալաթիա» շուկա, որտեղ միրգ է վաճառել։ Այնուհետև, միայնակ գնացել է Երևանի Նորագյուղ թաղամաս` իր եղբոր կնոջ հորը տեսակցելու համար։ Հասնելով վերջինիս տան մոտ` պարզել է, որ տանը մարդ չկա։ Դրանից հետո որոշել է վերադառնալ գյուղ։ Երևանի Նորագյուղ թաղամասի ճանապարհին կից տարածքում նկատել է կանեփի թփեր։ Որոշել է դրանք քաղել, չորացնել, մանրացնել, պատրաստել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և գործածել։ Այդ նպատակով քաղել է նշված կանեփի թփերը, դրանք փաթեթավորել և դրել է իր տաբատի գրպանը։ Այնուհետև զանգահարել է իր բարեկամ Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանին և վերջինիս հետ պայմանավորվել է հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Նշված վայրում հանդիպել է Ն. Խաչատրյանի հետ, որից հետո միասին գնացել են Հրազդանի կիրճ։ Այդտեղ իրենց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները։ Նկատելով իրենց մոտեցող ոստիկանության աշխատակիցներին` գրպանից հանել և դեն է նետել փաթեթի մեջ գտնվող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը։ Դա նկատել են ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, գետնից վերցնելով փաթեթը` իրենց ներկայությամբ բացել են այն և պարզել, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ընթացքում ոստիկաններին հայտնել է, որ հիշյալ թմրամիջոցն իրենն է։
Այնուհետև ՀՀ ոստիկանության ծառայողները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով իրեն և Ն. Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Խնդրում է հաշվի առնել, որ 1992-1993 թվականների ընթացքում մասնակցել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ծավալված մարտական գործողություններին, որի ժամանակ երկու անգամ վիրավորվել է և ունի հաշմանդամի կարգավիճակ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 42-45, 62/
Վկա Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանն իր հորաքրոջ որդին է։ 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում նա զանգահարել է իրեն, հայտնել է, որ գտնվում է Երևան քաղաքում և պատրաստվում է գյուղ գնալ։ Քանի որ Ս. Մելքոնյանին տևական ժամանակ չի տեսել` առաջարկել է նրան հանդիպել և զրուցել։ Իրենք պայմանավորվել են հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Խոսակցությունից շուրջ 40 րոպե անց նշված վայրում հանդիպել է Ս. Մելքոնյանին և եկեղեցու դիմացի աստիճաններով միասին իջել են Հրազդանի կիրճ։ Երբ այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները մոտեցել են իրենց` Ս. Մելքոնյանը տաբատի աջ գրպանից ինչ-որ փաթեթ է հանել և դեն նետել։ Վերջիններս գետնից վերցրել են փաթեթը և իրենց ներկայությամբ բացել են այն։ Պարզվել է, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ընթացքում Ս. Մելքոնյանը ոստիկաններին հայտնել է, որ հիշյալ թմրամիջոցն իրենն է և այն քաղել է Երևանի Նորագյուղ թաղամասի ճանապարհից։ Այնուհետև ոստիկանները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով իրեն և Ս. Մելքոնյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։
Ս. Մելքոնյանի մոտ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց լինելու մասին տեղեկություններ չի ունեցել, սակայն իրեն հայտնի է եղել, որ Ս. Մելքոնյանը վերջին ժամանակահատվածում պարբերաբար օգտագործել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստել է գյուղի դաշտերից քաղած կանեփից։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 50-54/
Դատաքիմիական փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 8-ի թիվ 387 Ք-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «(...) Փորձաքննության ներկայացված 10,93 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (...)»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 25-27/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 11-ի Հմ` 0854 եզրակացությամբ, որի համաձայն` Սամվել Ազատի Մելքոնյանից 2015թ. օգոստոսի 31-ին վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբերին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 114/
Նախաքննության մարմնի 2015թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 135/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերլուծելով ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը և պահելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կե¬տով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար (…)»։
Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից (…)»։
Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ հանցագործությունը կատարել է` նախկինում մեկ անգամ ազատազրկման դատապարտված լինելով դիտավորյալ ծանր հանցագործություններ կատարելու համար, այսինքն առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման 39-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։
Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի անձը, այն, որ նա մեկ դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործությունների համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերված և իր մոտ պահված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու ռեցիդիվը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` երեք տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Սամվել Մելքոնյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցը ոչնչացնել։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0284/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 01-12-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13812815 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սամվել Մելքոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճնապարհւին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ. օգոստոսի 31-ին ժամը 16:20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից տեսնելով ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հայրանուն | Ազատի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 268 Մաս 2 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 01-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 02-12-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 21-12-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 21-12-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ. Ասատրյանի, 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ծնված 1973թ. ապրիլի 25-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Թալինի շրջանի Ագարակավան գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, նախկինում դատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ագարակավան գյուղի 1-ին փողոցի 12-րդ նրբանցքի թիվ 15 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 13812815 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Սամվել Ազատի Մելքոնյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակով խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ։ Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճանապարհին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 16։20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից` տեսնելով մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին։ Այսինքն` Ս. Մելքոնյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք»։ 2015թ. նոյեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. դեկտեմբերի 1-ին ստացվել, 2015թ. դեկտեմբերի 2-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին նշանակելու մասին։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանն իր ազգականին տեսակցելու նպատակով գնացել է Երևանի Նորագյուղ թաղամաս։ Այդ թաղամասի ճանապարհին կից տարածքում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը նկատել է վայրի աճած կանեփի թուփ և նպատակադրվել է իր գործածման համար դրանից ապօրինի թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը քաղել է վերոհիշյալ կանեփի թուփը և որոշել է այն տեղափոխել իր տուն, այդտեղ չորացնել և դա մանրացնելու միջոցով` առանց իրացնելու նպատակի, ապօրինի պատրաստել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց` հետագայում գործածելու համար։ Վերոհիշյալ կանեփի թփերը քաղելուց հետո ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը դրանք փաթեթավորել է և դրել է իր տաբատի գրպանը։ Այնուհետև զանգահարել է իր բարեկամ, վկա Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանին և վերջինիս հետ պայմանավորվել է հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Համաձայն այդ պայմանավորվածության` ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահելով գրպանում` գնացել է վկա Ն. Խաչատրյանի հետ հանդիպման։ Այնուհետև նրանք միասին գնացել են Հրազդանի կիրճ։ Այդտեղ իրենց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները։ Վերջիններիս տեսնելով` ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը տաբատի գրպանից հանել է իր մոտ ապօրինի պահվող, խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և դեն է նետել, սակայն ոստիկանները նկատել են դա։ Այնուհետև ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Ս. Մելքոնյանին և Ն. Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Փաթեթի պարունակությունը զննելիս պարզվել է, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցագործությունների համար, այն է` Սամվել Ազատի Մելքոնյանը, 1-92/2006 քրեական գործով Երևանի Ավան և Նոր Նորք համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 2006թ. հուլիսի 24-ի դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով, 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 7 /յոթ/ տարի ժամկետով, գույքի 50 տոկոսի բռնագրավմամբ։ Պատիժների կրումից ազատվել է 2013թ. մարտի 12-ին։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. օգոստոսի 31-ի առավոտյան ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ագարակավան գյուղից երթուղային տաքսիով եկել է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական տարածքում գործող «Մալաթիա» շուկա, որտեղ միրգ է վաճառել։ Այնուհետև, միայնակ գնացել է Երևանի Նորագյուղ թաղամաս` իր եղբոր կնոջ հորը տեսակցելու համար։ Հասնելով վերջինիս տան մոտ` պարզել է, որ տանը մարդ չկա։ Դրանից հետո որոշել է վերադառնալ գյուղ։ Երևանի Նորագյուղ թաղամասի ճանապարհին կից տարածքում նկատել է կանեփի թփեր։ Որոշել է դրանք քաղել, չորացնել, մանրացնել, պատրաստել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և գործածել։ Այդ նպատակով քաղել է նշված կանեփի թփերը, դրանք փաթեթավորել և դրել է իր տաբատի գրպանը։ Այնուհետև զանգահարել է իր բարեկամ Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանին և վերջինիս հետ պայմանավորվել է հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Նշված վայրում հանդիպել է Ն. Խաչատրյանի հետ, որից հետո միասին գնացել են Հրազդանի կիրճ։ Այդտեղ իրենց են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները։ Նկատելով իրենց մոտեցող ոստիկանության աշխատակիցներին` գրպանից հանել և դեն է նետել փաթեթի մեջ գտնվող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը։ Դա նկատել են ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, գետնից վերցնելով փաթեթը` իրենց ներկայությամբ բացել են այն և պարզել, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ընթացքում ոստիկաններին հայտնել է, որ հիշյալ թմրամիջոցն իրենն է։ Այնուհետև ՀՀ ոստիկանության ծառայողները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով իրեն և Ն. Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Խնդրում է հաշվի առնել, որ 1992-1993 թվականների ընթացքում մասնակցել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ծավալված մարտական գործողություններին, որի ժամանակ երկու անգամ վիրավորվել է և ունի հաշմանդամի կարգավիճակ։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 42-45, 62/ Վկա Նարեկ Լենդրուշի Խաչատրյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանն իր հորաքրոջ որդին է։ 2015թ. օգոստոսի 31-ին, ժամը 12։00-ի սահմաններում նա զանգահարել է իրեն, հայտնել է, որ գտնվում է Երևան քաղաքում և պատրաստվում է գյուղ գնալ։ Քանի որ Ս. Մելքոնյանին տևական ժամանակ չի տեսել` առաջարկել է նրան հանդիպել և զրուցել։ Իրենք պայմանավորվել են հանդիպել Երևանի «Սուրբ Սարգիս» եկեղեցու մոտ։ Խոսակցությունից շուրջ 40 րոպե անց նշված վայրում հանդիպել է Ս. Մելքոնյանին և եկեղեցու դիմացի աստիճաններով միասին իջել են Հրազդանի կիրճ։ Երբ այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները մոտեցել են իրենց` Ս. Մելքոնյանը տաբատի աջ գրպանից ինչ-որ փաթեթ է հանել և դեն նետել։ Վերջիններս գետնից վերցրել են փաթեթը և իրենց ներկայությամբ բացել են այն։ Պարզվել է, որ դրա մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ընթացքում Ս. Մելքոնյանը ոստիկաններին հայտնել է, որ հիշյալ թմրամիջոցն իրենն է և այն քաղել է Երևանի Նորագյուղ թաղամասի ճանապարհից։ Այնուհետև ոստիկանները թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով իրեն և Ս. Մելքոնյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Ս. Մելքոնյանի մոտ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց լինելու մասին տեղեկություններ չի ունեցել, սակայն իրեն հայտնի է եղել, որ Ս. Մելքոնյանը վերջին ժամանակահատվածում պարբերաբար օգտագործել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը պատրաստել է գյուղի դաշտերից քաղած կանեփից։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 50-54/ Դատաքիմիական փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 8-ի թիվ 387 Ք-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «(...) Փորձաքննության ներկայացված 10,93 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (...)»։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 25-27/ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 11-ի Հմ` 0854 եզրակացությամբ, որի համաձայն` Սամվել Ազատի Մելքոնյանից 2015թ. օգոստոսի 31-ին վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբերին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 114/ Նախաքննության մարմնի 2015թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 135/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերլուծելով ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելը և պահելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կե¬տով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար (…)»։ Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։ 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից (…)»։ Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանն իրեն մեղսագրվող դիտավորյալ հանցագործությունը կատարել է` նախկինում մեկ անգամ ազատազրկման դատապարտված լինելով դիտավորյալ ծանր հանցագործություններ կատարելու համար, այսինքն առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման 39-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։ Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։ Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։ Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի անձը, այն, որ նա մեկ դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործությունների համար։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերված և իր մոտ պահված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու ռեցիդիվը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` երեք տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։ Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։ Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել։ Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Սամվել Մելքոնյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցը ոչնչացնել։ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-12-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 148, 48 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 26-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 148, 48 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-2778 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 02-08-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 05-08-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 148, 136 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 08-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 148, 136 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0284/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-01-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-01-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սամվել Մելքոնյան Վերանայել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սամվել Ազատի Մելքոնյանի /ՀՀ քր օր. 268 հոդ. 2-րդ մասի 2-րդ կետով - ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 21.12.2015թ. դատավճիռը և մեղմացնել պատիժը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 27-01-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 27-01-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-01-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 12-05-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ գործ ԵԿԴ/0284/01/15 նախագահող դատավոր` Մ.Մարտիրոսյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ՊԱՇՏՊԱՆ` Ժ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ 2016 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը՝ ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ. Ասատրյանի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 13812815 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ: 2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Հակոբ Վաչագանի Նահապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել` չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նույն մարմնի որոշմամբ` Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2015թ. դեկտեմբերի 02-ին ընդունվել է նույն դատարանի դատավոր Մ.Մարտիրոսյանի վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Սամվել Ազատի Մելքոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունվարի 20-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը: Թիվ ԵԿԴ/0284/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հունվարի 27-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Ազատի Մելքոնյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Սամվել Ազատի Մելքոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ ժամը 12:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասում գտնվող ճանապարհին կից տարածքից, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար, վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու միջոցով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր տաբատի աջ գրպանում ապօրինի պահել է խոշոր չափի` 10.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ժամը 16:20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում նետել է իր ձեռքից` տեսնելով մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին։ 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` վերանայել Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատական ակտն իր նկատմամբ նշանակված պատժի մասով և հաշվի առնելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում ծավալված մարտական գործողություններին մասնակցելու և վիրավորվելու փաստը, ինչպես նաև, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար` մեղմացնել իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանը և նրա պաշտպան Ժ. Համբարձումյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի և նրա պաշտպան Ժ. Համբարձումյանի ելույթները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: 2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են՝ 2) խոշոր չափերով՝ պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: >>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ: 2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`… 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>: Նշված իրավադրույթից երևում է, որ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում է պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլ: Այսինքն՝ դատարանը նախ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը` հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը: Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի մի շարք հոդվածներով. Մասնավորապես`ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>: Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (…)>> (տե´ս Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման 39-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «39. (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։ Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։ Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։ Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է. <<...Ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանի անձը, այն, որ նա մեկ դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած ծանր հանցագործությունների համար։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերված և իր մոտ պահված, 10,93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու ռեցիդիվը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, որը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` երեք տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։ Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սամվել Մելքոնյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել:...>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավոր, պատճառաբանված և օրինական դատավճիռ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` բավարար չափով ստուգման և գնահատության է ենթարկել կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված լինելը ծանր հանցագործությունների համար, կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունները` թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված խոշոր չափի /5.0-500.0 գրամ/ նվազագույն սահմանին առավել մոտ լինելը, թմրանյութի այդ տեսակի վտանգավորության և օրգանիզմի վրա ազդեցության` համեմատաբար ցածր աստիճանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտելով հանցանք կատարելու ռեցիդիվը և նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չարձանագրելով՝ ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ կատարված հանցագործության համար համաչափ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար (…)»։ Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։ 2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից (…)»։ Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ս. Մելքոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պահանջը, գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ և ենթակա է մերժման, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով նրա կողմից կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, ծանրացնող հանգամանքը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով` ամբաստանյալի նկատմամբ վերագրվող հանցագործության համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույնից նշանակել է 1 (մեկ) տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով հնարավորինս մեղմ պատիժ, որը կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները և ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերը բերված հիմնավորումներով, վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ դատական ակտ կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն արդարացի է, օրինական ու հիմնավորված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը`թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-05-2016 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 13-06-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 148, 116 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 13-06-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 148, 116 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-13618/16 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0284/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 02-06-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 20-06-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը թողնվել է առանց քննության |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 19-07-2016 |
| Մակագրվել է | 20-06-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0284/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 19 հուլիսի 2016 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, պարզեց, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետ¨յալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի համաձայն` վճռաբեկ դատարանը վերանայում է վերաքննիչ դատարանի` գործն ըստ էության լուծող ¨ գործն ըստ էության չլուծող դատական ակտերը, ինչպես նա¨ վերաքննիչ դատարանի` գործն ըստ էության չլուծող դատական ակտերի վերանայման արդյունքում կայացված որոշումները: Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից եր¨ում է, որ ամբաստանյալ Ս.Մելքոնյանը բողոքարկել է Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը: Այսինքն` ամբաստանյալ Ս.Մելքոնյանը բողոքարկել է վճռաբեկության կարգով բողոքարկման ոչ ենթակա դատական ակտ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը թողնվում է առանց քննության, եթե՝ (...) 3) բողոքարկվել է այն դատական ակտը, որը ենթակա չէ բողոքարկման վճռաբեկության կարգով. (...)»: Հետ¨աբար, ամբաստանյալ Ս.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը պետք է թողնել առանց քննության: Ելնելով վերոգրյալից ¨ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Սամվել Ազատի Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը թողնել առանց քննության: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 02-08-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 148, 128 թերթ: |