Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0281/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 6.2

Պատասխանող

Գագիկ Ավագյան
Գագիկ Ավագյան Արթուրի
Գագիկ Ավագյան
Գագիկ Ավագյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Ռուբիկ Մխիթարյան

Արարատ Պետրոսյան

Գրիշա Մելիք-Սարգսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Ռուբիկ Մխիթարյան

Արարատ Պետրոսյան

Գրիշա Մելիք-Սարգսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Գագհիկ Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014թ. սեպտեմբերի 7-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից մի շարք անձանցից դիտավորությամբ կատարել է զգալի և խոշոր չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություններ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2016-11-17 14:00 3 Կայացվել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2016-06-21 13:30 7 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2016-06-15 13:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2016-02-18 15:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2016-01-18 14:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-12-23 12:30 5 Կայացել է
ԵԿԴ/0281/01/15


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Մ. Պապոյան
Ս. Չիչոյան

քարտուղարությամբ` Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ` պաշտպան Ժ. Համբարձումյանի
ամբաստանյալ Գ. Ավագյանի
մեղադրող Վ. Ասատրյանի

2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի պաշտպան Ժորա Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արթուրի Ավագյանի` երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 15148615 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը՝ 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին, անչափահաս Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի օգոստոսի 28-ին Գագիկ Արթուրի Ավագյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի օգոստոսի 29-ին Ժորա Անդրանիկի Մուրադյանը ճանաչվել է անչափահաս տուժող Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի օրինական ներկայացուցիչ:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 11-ին անչափահաս Էմիլ Պավելի Զեյթնաղյանը ճանաչվել է տուժող, իսկ Պավել Սերգեյի Զեյթնաղյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ին գործով տուժող է ճանաչվել նաև անչափահաս Արամ Մարտինի Զիլֆուղարյանը, իսկ Մարտին Մատվեյի Զիլֆուղարյանը՝ ճանաչվել է տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2. 2015 թվականի մարտի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 13126215 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը՝ 2015 թվականի մարտի 4-ին, անչափահաս Մաթևոս Արթուրի Գրիգորյանը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Արթուր Մաթևոսի Գրիգորյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի հուլիսի 29-ին թիվ 13126215 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձը հայտնի չլինելու հիմքով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին թիվ 13126215 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Նախաքննական մարմնի` 2015 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ թիվ 13126215 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին անչափահաս Արտյոմ Վարդանի Սարգսյանը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Վարդան Մարտունի Սարգսյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
3. 2015 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12123315 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի մայիսի 22-ին Ռոբերտ Գուրգենի Վարդանյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
4. 2015 թվականի ապրիլի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12114815 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի ապրիլի 8-ին Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 12114815 քրեական գործը միացվել է թիվ 12123315 քրեական գործին:
5. 2015 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12125715 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 12125715 քրեական գործը միացվել է թիվ 12123315 քրեական գործին:
2015 թվականի հունիսի 10-ին Արթուր Ռուբենի Մելքոնյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանը թիվ 12123315 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
6. 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին թիվ 12123315 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` թիվ 15148615 քրեական գործին միացնելու համար:
2015 թվականի հոկտեմբերի 5-ին թիվ 12123315 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
7. 2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 10142015 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 2-ին անչափահաս Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Սվետլաննա Պյոտրի Կուդրյաշովան՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 10142015 քրեական գործը ևս ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` թիվ 15148615 քրեական գործին միացնելու համար:
2015 թվականի հոկտեմբերի 5-ին թիվ 10142015 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
8. 2015 թվականի օգոստոսի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 13801815 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի օգոստոսի 25-ին Վարդան Մանուչարյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ 13801815 քրեական գործը նույնպես միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
9. 2015 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 15129615 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով:
2015 թվականի հուլիսի 18-ին անչափահաս Հովիկ Աշոտի Պետրոսյանը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Աշոտ Հովիկի Պետրոսյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի հոկտեմբերի 21-ին թիվ 15129615 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
10. 2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 15128715 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի հունիսի 25-ին Վիտալի Ալեքսանդրյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանը թիվ 15128715 քրեական գործով ևս ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ 15128715 քրեական գործը ևս միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
11. 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ին Գագիկ Արթուրի Ավագյանին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել, լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
12. Առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության արագացված կարգ, 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռով Գագիկ Արթուրի Ավագյանին մեղավոր է ճանաչել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով չորս դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով երեք դրվագներից յուրաքանչյուրով` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ ազատազրկման և տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ պատիժ է սահմանվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` վերոնշյալ պատժին մասնակիորեն գումարելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի օգոստոսի 27-ից, խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Առաջին ատյանի դատարանը նաև վճռել է. գործով տուժողների (քաղաքացիական հայցվորների) ներկայացրած քաղաքացիական հայցերն ամբողջությամբ բավարարել, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում` քաղաքացիական պատասխանող Գագիկ Արթուրի Ավագյանից հօգուտ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանի բռնագանձել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, իսկ Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովի` 160.000 ( հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Գուրգենի Վարդանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» ապրանքանիշի հեծանիվը թողնել տուժողի տնօրինությանը, դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի պաշտպան Ժորա Համբարձումյանը:

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
13. Նախաքննության մարմինը Գագիկ Արթուրի Ավագյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ. «նա, 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից մի շարք անձանցից դիտավորությամբ կատարել է զգալի և խոշոր չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություններ։
Այսպես.
Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ին` ժամը 17։00-ից 18։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևանի Նոր Արեշ 40-րդ փողոցում անչափահաս, 28.09.2002թ. ծնված՝ Ռուբեն Մելքոնյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող` զգալի չափի՝ 86.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվն ու դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի փետրվարի 21-ին` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Գրիգոր Լուսավորիչ» եկեղեցու հարակից հատվածում Մաթևոս Արթուրի Գրիգորյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, զանգահարելու պատրվակով վերցրել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 40.000 ՀՀ դրամ արժողության «Ալկատել» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի մարտի 24-ին` ժամը 14։50-ի սահմաններում, անչափահաս, 30.11.2001թ. ծնված Վիգեն Իսրայելյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների 7-րդ հասցեում գտնվող թիվ 194-րդ դպրոցի բակում վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ վերցրել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Joit» տեսակի երկանիվ հեծանիվը և օգտվելով նրա անուշադրությունից` հափշտակել է այն։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի մայիսի 02-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի 25 շենքի մոտ անչափահաս, 21.11.2004թ. ծնված Էմիլ Պավելի Զեյթնաղյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով գետնին, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 70.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 19։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր Արեշ 22 և Ազատամարտիկներ փողոցների հատման խաչմերուկում ձեռքով քաշելով անչափահաս, 01.10.2002թ. ծնված Խաչիկ Ռոբերտի Վարդանյանի «RAMBO RAKET» տեսակի 45.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը, փորձել է բացահայտ հափշտակել այն, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ Խ.Վարդանյանի հայր Ռոբերտ Վարդանյանը, դեպքի վայր ժամանելով, բռնել է Գագիկ Ավագյանին և հանձնել ոստիկանության աշխատակիցներին։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի հուլիսի 01-ին` ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոց փողոցի 16-րդ շենքի մոտակայքում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ վերցրել է անչափահաս, 05.07.2003թ. ծնված Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանին պատկանող զգալի չափի՝ 100.000 ՀՀ դրամ արժողության «ԲՄՎ Փաուեր» ապրանքանիշի հեծանիվը և հափշտակելով այն՝ դիմել է փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի հուլիսի 10-ին` ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 5 հասցեի մոտակայքում վարելու և վերադարձնելու պայմանով անչափահաս, 31.03.2000թ. ծնված Հովիկ Աշոտի Պետրոսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով վերցրել է վերջինիս պատկանող «COBE» մոդելի 690.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը և հափշտակել այն՝ պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոս ամսի սկզբներին` ժամը 10։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է անչափահաս, 03.05.1999թ. ծնված Արամ Մարտինի Զիլֆուղարյանի հեծանիվը և բացահայտ հափշտակելով այն, դիմել է փախուստի՝ վերջինիս պատճառելով 600.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոսի 13-ին` ժամը 14։45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում Վարդան Աշոտի Մանուչարյանից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է նրա երկանիվ հեծանիվը, սակայն վստահությունը չարաշահելով խաբեությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 280.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոսի 19-ին` ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Արշակունյաց փողոցների խաչմերուկի հատվածում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ ձեռքով քաշելով բացահայտ հափշտակել է Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանին պատկանող զգալի չափի` 400.000 ՀՀ դրամ արժողության «TREK-3500» մոդելի հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Այնուհետև, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոսի 21-ին` ժամը 14։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցի հարևանությամբ գտնվող Հ.Թումանյանի անվան զբոսայգում անչափահաս, 26.06.2002թ. ծնված Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է «Լենդ Ռովեռ» մոդելի հեծանիվը՝ սակայն խաբեությամբ ու վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել այն՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափի՝ 160.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
14. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռի համաձայն.
«(…)
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանն իրեն մեղսագրվող արարքները` ուրիշի գույքի զգալի և խոշոր չափերի հափշտակությունները, որոնք կատարվել են բացահայտ կամ խարդախության եղանակներով, կատարել է մեղավորությամբ, դրանք (…) որակված են ճիշտ, վերջինս քրեական պատասխանատվության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածների համապատասխան մասերով և կետերով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
(…)
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում երիտասարդ լինելը (համաձայն ԱԲ սերիայի 004155 համարի [ ծննդյան վկայականի]` ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին), վատառողջ լինելը (ըստ դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության 2016թ. մարտի 24-ի թիվ 167/16 եզրակացության` նա հանդիսանում է «Անձի էմոցիոնալ անկայուն խանգարում, պրիմիտիվ անձ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնավորություն, դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողության՝ կալանավայրի պայմաններում), հայրական դաստիարակությունից զրկված լինելը, նյութական ոչ բարվոք վիճակում գտնվող ընտանիքում դաստիարակվելը, մոր` երրորդ խմբի հաշմանդամ հանդիսանալը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, գործի քննությանն աջակցելը` քննչական փորձարարության և դեպքի վայրի զննության ժամանակ դեպքի վայրերը մատնացույց անելու եղանակով, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Մարիամ» համատիրության նախագահ Ս.Շահբազյանի տրամադրած բնութագրի), վերագրված 11 հանցագործություններից 7-ը անչափահաս տարիքում (մինչև 18 տարեկան դառնալը) կատարելը։ Այդ համատեքստում ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև անչափահասների գործերի վարույթը կարգավորող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում սահմանված դրույթները։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը։
Տվյալ դեպքում, Դատարանն ուսումնասիրելով վերոնշյալ հանգամանքները, փաստում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին Երևանում։ Ծնողների ամուսնալուծության պատճառով բնակվել է հանրակացարանում մոր` Արմինե Ավագյանի և եղբոր հետ միասին, Գագիկ Ավագյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` երրորդ խմբի հաշմանդամ Արմինե Ավագյանը, սովորել է թերի զարգացած անձանց համար նախատեսված, Երևանի Ավան թաղամասի թիվ 6 գիշերօթիկ դպրոցում, որտեղից 2013 թվականին` 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո, հեռացվել է` բացակայությունների պատճառով։
Դատարանը փաստում է, որ թեև սույն գործով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով (դատավոր Մ. Մարտիրոսյան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, այն չի վճարվել, ըստ էության ունի չմարված դատվածություն, սակայն սույն գործով նրան վերագրված հանցագործությունները կատարել է 2014թ. սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` մինչև վերոնշյալ դատավճռով դատապարտվելը։ Նման պայմաններում բացակայում է հանցագործությունների կատարման ռեցիդիվը և գործով ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կանոնով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները հաստատված են գործով ձեռք բերված և Դատարանում ուսումնասիրված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն մեղմացնում են նրա հանրային վտանգավորությունը։
(…)
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմերն այլընտրանքային են, նախատեսում են պատիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, իսկ նույն հոդվածների 2-րդ մասերով սահմանված հանցակազմերը` տուգանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, ուստի սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են` ամբաստանյալի նկատմամբ պատժատեսակ ընտրելու, նշանակվող պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով` երկու դրվագներով, 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` չորս դրվագներով, 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերագրվող բազմադրվագ հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են), նրա որդեգրած հանցավոր վարքագծի շարունակական բնույթը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելու օրենսդրական պահանջը, խափանման միջոց կալանավորում ընտրված լինելու պայմաններում կալանքը որպես պատժատեսակ նշանակելու օրենսդրական արգելքը` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, բացակայում են նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու, ազատազրկման ձևով նշանակվող վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը։ Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պատիժ նշանակելուն, ապա Դատարանի համոզմամբ ոչ մեծ ծանրության (մասնավոր մեղադրանքի) վերոնշյալ հանցանքները կատարած Գ.Ավագյանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել նաև տուգանքի ձևով։
Ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ պատիժ, հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս՝ Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ չափահաս տարիքում նա կատարել է վերագրված հանցագործություններից չորսը` տուժողներ Արամ Զիլֆուղարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Վարդան Մանուչարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Հրաչյա Մուրադյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս) և Դանիիլ Կուդրյաշովի դրվագներ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս) դրվագներ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ամբաստանյալ [Գագիկ Ավագյանն իր] նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար։ Իսկ ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը։
Դատարանը նաև փաստում է, որ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն գործով հանցագործությունների համակցությամբ, ինչպես նաև վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ, հանցագործությունների համակցությամբ` սույն դատավճռով նշանակված վերջնական պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելով նախորդ դատական ակտով` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով նշանակված պատիժը` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքը։
(…)»:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
15. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռով Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն անարդարացի է, չի համապատասխանում ամբաստանյալի անձին և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակը նկարագրել է գործի դատավարական նախապատմությունը, մեղադրանքի էությունը, Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրած՝ ամբաստանյալի անհատական տվյալները, անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մեջբերումներ է կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-62-րդ, 64-րդ, 70-րդ, 90-րդ հոդվածների դրույթներից և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-149/07, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ա.Նունուշյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0094/01/13 որոշումներից, և մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք հաստատված է համարել կայացրած դատավճռով: Ամբաստանյալի նկատմամբ 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժատեսակն ինչու չի կարող ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այլ պարզապես արտաբերել է օրենսդրական ձևակերպումներ։ Մինչդեռ, օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կիրառելով՝ տվյալ դեպքում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակներին:
Արդյունքում, խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել՝ մեղմացնելով ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ։

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
16. Պաշտպան Ժ.Համբարձումյանը և ամբաստանյալ Գ.Ավագյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքը և խնդրել են այն բավարարել:
Մեղադրող Վ.Ասատրյանն առարկել է վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել է այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Գտնելով, որ դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»։
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 15-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված և պատճառաբանված է արդյոք ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
19. Նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո, հիմք ընդունելով վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Նունուշյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0094/01/13 որոշման վկայակոչումը և այն հանգամանքը, որ մեղսագրվող տասնմեկ դրվագներից յոթով՝ հանցագործություններն ամբաստանյալ Գ.Ավագյանը կատարել է անչափահաս տարիքում, Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում առաջին հերթին անդրադառնալ ամբաստանյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու անհնարինության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևության հիմնավորվածությանը:
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ։
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը»։
Սույն քրեաիրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում (ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08, ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/08, ՏԴ/0094/01/09, ԱՎԴ2/0057/01/09, ԵԱՔԴ/0164/01/09, ԵԱՔԴ/0195/01/09 և այլն), և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորվել այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կարող է կիրառվել առնվազն հետևյալ երկու պայմանների առկայության պարագայում` գործի բացառիկ հանգամանքների և խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքի բացահայտմանն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում։ Օրենքում օգտագործվող «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ նշված հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացող մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դուրս են սովորականի շրջանակներից և այն աստիճան առանձնահատուկ են, որ վերածվում են բացառության։ Մասնավորապես, դրանք կարող են կապված լինել հանցագործության շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի, ինչպես նաև այլ հանգամանքների հետ։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։
Ա.Նունուշյանի գործով որոշման մեջ վերլուծելով անչափահասների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման առանձնահատկությունները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «Բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափահասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը (...)» (տե՛ս Արամայիս Նունուշյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0094/01/13 որոշման 16-րդ կետը)։
Ն.Մադյանի և Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ վերահաստատելով Ա.Նունուշյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ. «[Մ]իայն այն հանգամանքը, որ հանցավորը հանցանք կատարելու պահին եղել է անչափահաս, չի կարող մեխանիկորեն հանգեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմանը, այլ այդ դեպքում նշյալ հոդվածի կիրառման հնարավորությունը պետք է քննարկվի գործում առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցության, հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի և այլ հանգամանքների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Վարդանի Մադյանի և Դավիթ Հրանտի Հովհաննիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՏԴ2/0045/01/14 որոշման 14.1-րդ կետը)։
Տվյալ դեպքում, ինչպես հետևում է բողոքարկված դատավճռի բովանդակությունից (տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը)՝ Առաջին ատյանի դատարանը, անչափահասների նկատմամբ իրականացվող արդարադատության չափանիշներին վերաբերող ներպետական և միջազգային իրավանորմերի պահանջներին համապատասխան արձանագրել և պատշաճ կերպով վերլուծության է ենթարկել ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի անհատական տվյալները (այդ թվում` կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը և այլն), նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, դրանք համադրելով Գ.Ավագյանի կողմից կատարված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի բնույթի, վտանգավորության աստիճանի, ինչպես նաև դրանց բազմաքանակության արդյունքում ամբաստանյալի որդեգրած շարունակական հանցավոր վարքագծի հետ, իրավացիորեն հանգել է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բացակայում են օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու հնարավորության հարցում հիմնավոր հետևության հանգելու օբյեկտիվ հիմքերը:
Համաձայնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված եզրահանգման հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ գործի նյութերից չի բխում և անհիմն է վերաքննիչ բողոքի հեղինակի փաստարկն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե ամբաստանյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ինչու չի կարող ապահովվել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ կիրառված պատժատեսակներն ու սահմանված պատժաչափերը՝ հանցագործությունների համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք առավելագույնս մոտ են համապատասխան հանցագործության համար նախատեսված և տվյալ դեպքում կիրառելի պատժատեսակների համար օրենքով նախատեսված նվազագույն չափերին: Դրա հետ մեկտեղ, ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ ազատազրկման ձևով սահմանված վերջնական պատժաչափը ևս առավելագույնս մոտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի դրույթներով նախատեսված՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակվող պատիժները թերևս մասնակիորեն գումարելու կանոնի կիրառման արդյունքում սահմանվող հնարավոր պատժաչափի նվազաքույն շեմին, ինչն իր հերթին հիմք չի տալիս դատողություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով հանդիսանում է ակնհայտ խիստ և չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանն ու ամբաստանյալի անձին:
Ամփոփելով վերը շարադրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված ու պատճառաբանված է, և որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որը, ի վնաս ամբաստանյալի, ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու և ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արթուրի Ավագյանի` երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ

Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0281/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի«
մասնակցությամբ`

մեղադրող` Վահե Ասատրյանի«

տուժողներ` Արթուր Մելքոնյանի,
Խաչատուր Իսրայելյանի,
Էմիլ Զեյթնաղյանի,
Վիտալի Ալեքսանդրյանի,
Հրաչյա Մուրադյանի և
Դանիիլ Կուդրյաշովի,

տուժողների օրինական
ներկայացուցիչներ` Սվետլանա Կուդրյաշովայի և
Պավել Զեյթնաղյանի,

պաշտպան(հանրային)` Ժորա Համբարձումյանի,

ամբաստանյալի
օրինական ներկայացուցիչ` Արմինե Ավագյանի,


նույն Դատարանում` դռնբաց դատական նիստում« արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և 2016թ. հունիսի 21-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Գագիկ Արթուրի Ավագյանի` (ծնված 1997թ. հուլիսի 27-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատել, նախկինում դատապարտված Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանքի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, տուգանքը չի վճարել, դատ¬վածությունը չմարված, հաշ¬վառ¬ված է Երևանի Մարգարյան 37-րդ շենքի 120-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դրվագներով) նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬վոր արարքների կա¬տա¬րում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. օգոստոսի 27-ից)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15148615 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. օգոստոսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` տուժող Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի հաղորդման կապակցությամբ` Հ.Մուրադ¬յանին պատկանող «TREK-3500» մոդելի հեծանիվը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժողներ Հրաչյա Մուրադյանի դրվագ), որի շրջանակներում հետագայում քննվել են նաև տուժող¬ներ Էմիլ Զեյթնաղյանից և Արամ Զիլֆուղարյանից կատարված հափշտակության դրվագները։



Թիվ 15148615 քրեական գործին են միացվել և մեկ վարույթում քննվել նաև`
- 2015թ. մարտի 4-ին Մարինե Եսայանի հաղորդման կապակցությամբ նույն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13126215 քրեական գործը` Մաթևոս Գրիգորյանից «Ալկատել» ապրանքանիշի բջջային հեռախոս բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Մաթևոս Գրիգորյանի դրվագ),
- 2015թ. ապրիլի 7-ին տուժող Խաչատուր Իսրայելյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչա¬կան կո¬միտեի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 12114815 քրեական գործը` Խ.Իսրայելյանից խարդախությամբ «Joit» մակնիշի հեծանիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Խաչատուր Իսրայելյանի դրվագ),
- 2015թ. մայիսի 19-ին տուժող Ռոբերտ Վարդանյանի հաղորդման կապակցությամբ նույն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13123315 քրեական գործը` Ռ.Վարդանյանից բացահայտ հեծանիվ հափշտակելու փորձի դեպքի առթիվ (տուժող Ռոբերտ Վարդանյանի դրվագ),
- 2015թ. հունիսի 3-ին տուժող Արթուր Մելքոնյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 12125715 քրեական գործը` Ռուբեն Մելքոնյանից խարդախությամբ հեծանիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Արթուր Մելքոնյանի դրվագ),
- 2015թ. հուլիսի 17-ին տուժող Վիտալի Ալեքսանդրյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 15128715 քրեական գործը` Վ.Ալեքսանդրյանից խարդախությամբ «ԲՄՎ Փաուեր» մակնիշի հեծա¬նիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Վիտալի Ալեքսանդրյանի դրվագ),
- 2015թ. օգոստոսի 25-ին Աշոտ Պետրոսյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի նույն քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված թիվ 15129615 քրեական գործը` Հովիկ Պետրոսյանից խարդախությամբ «Cobe» մակնիշի հեծանիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Հովիկ Պետրոսյանի դրվագ),
- 2015թ. օգոստոսի 25-ին Վարդան Մանուչարյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի նույն քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված թիվ 13801815 քրեական գործը` Վ.Մանուչարյանից խարդախությամբ հեծանիվ հափշտա¬կելու դեպքի առթիվ (տուժող Վարդան Մանուչարյանի դրվագ) և
- 2015թ. սեպտեմբերի 1-ին Սվետլանա Կուդրյաշովայի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 10142015 քրեական գործը` Դանիիլ Կուդրյաշովից խարդախությամբ «Լենդ Ռովեռ» մակնիշի հեծանիվը հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Դանիիլ Կուդրյաշովի դրվագ)։
2015թ. օգոստոսի 28-ին ձերբակալվել է նախորդ օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկված Գագիկ Ավագյանը։
2015թ. օգոստոսի 29-ին Գագիկ Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (տուժող Հրաչյա Մուրադյանի դրվագով)։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, Գագիկ Ավագյանի նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը, որի ժամկետը հետագայում երկարացվել է։
2015թ. նոյեմբերի 13-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Գագիկ Ավագյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դրվագ¬ներով) նոր (վերջնական) մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2015թ. նոյեմբերի 23-ին քրեական գործը Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով (3 դրվագներով) հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան (Դատա¬րան է մուտք եղել 2015թ. նոյեմբերի 25-ին), 2016թ. նոյեմբերի 27-ին ընդունվել վարույթ, ապա նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով (4 դրվագներով) նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2014թ. սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից մի շարք անձանցից դիտավորությամբ կատարել է զգալի և խոշոր չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություններ։
Այսպես, Գագիկ Ավագյանը 2014թ. սեպտեմբերի 07-ին` ժամը 17։00-ից 18։00-ն ընկած ժամա-նակահատվածում, Երևանի Նոր Արեշ 40-րդ փողոցում անչափահաս, 28.09.2002թ. ծնված՝ Ռուբեն Մելքոնյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող` զգալի չափի՝ 86.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվն ու դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Գրիգոր Լուսավորիչ» եկեղեցու հարակից հատվածում Մաթևոս Արթուրի Գրիգորյանի գույ¬քը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, զանգահարելու պատրվակով վերցրել է վերջինիս պատ¬կանող զգալի չափի՝ 40.000 ՀՀ դրամ արժողության «Ալկատել» ապրանքանիշի բջջային հեռա¬խոսը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. մարտի 24-ին` ժամը 14։50-ի սահմաններում, անչա¬փահաս, 30.11.2001թ. ծնված Վիգեն Իսրայելյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների 7-րդ հասցեում գտնվող թիվ 194-րդ դպրոցի բակում վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ վերցրել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Joit» տեսակի երկանիվ հեծանիվը և օգտվելով նրա անուշադրությունից` հափշտակել է այն։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. մայիսի 02-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի 25 շենքի մոտ անչափահաս, 21.11.2004թ. ծնված՝ Էմիլ Պավելի Զեյթնաղյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով գետնին, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 70.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. մայիսի 14-ին ժամը 19։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր Արեշ 22 և Ազատամարտիկներ փողոցների հատման խաչմերուկում ձեռքով քաշելով անչափահաս, 01.10.2002թ. ծնված Խաչիկ Ռոբերտի Վարդանյանի «RAMBO RAKET» տեսակի 45.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը, փորձել է բացահայտ հափշտակել այն, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ Խ.Վարդանյանի հայր Ռոբերտ Վարդանյանը, դեպքի վայր ժամանելով, բռնել է Գագիկ Ավագյանին և հանձնել ոստիկանության աշխատակիցներին։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. հուլիսի 01-ին` ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոց փողոցի 16-րդ շենքի մոտակայքում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ վերցրել է անչափահաս, 05.07.2003թ. ծնված Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանին պատկանող զգալի չափի՝ 100.000 ՀՀ դրամ արժողության «ԲՄՎ Փաուեր» ապրանքանիշի հեծանիվը և հափշտակելով այն՝ դիմել է փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. հուլիսի 10-ին` ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 5 հասցեի մոտակայքում վարելու և վերադարձնելու պայմանով անչափահաս, 31.03.2000թ. ծնված Հովիկ Աշոտի Պետրոսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով վերցրել է վերջինիս պատկանող «COBE» մոդելի 690.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը և հափշտակել այն՝ պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոս ամսի սկզբներին` ժամը 10։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտա¬կելու դիտավորությամբ վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է անչափահաս, 03.05.1999թ. ծնված՝ Արամ Մարտինի Զիլֆուղարյանի հեծանիվը և բացահայտ հափշտակելով այն, դիմել է փախուստի՝ վերջինիս պատճառելով 600.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոսի 13-ին` ժամը 14։45-ի սահմաններում, Երևան քա¬ղաքի Աբովյան փողոցում Վարդան Աշոտի Մանուչարյանից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվա¬կով վերցրել է նրա երկանիվ հեծանիվը, սակայն վստահությունը չարաշահելով խա¬բեութ¬յամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 280.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոսի 19-ին` ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Արշակունյաց փողոցների խաչմերուկի հատվածում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ ձեռքով քաշելով բացահայտ հափշտակել է Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանին պատկանող զգալի չափի` 400.000 ՀՀ դրամ արժողության «TREK-3500» մոդելի հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Այնուհետև, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոսի 21-ին` ժամը 14։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցի հարևանությամբ գտնվող Հ.Թումանյանի անվան զբոսայգում անչա¬փահաս, 26.06.2002թ. ծնված՝ Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է «Լենդ Ռովեռ» մոդելի հեծանիվը՝ սակայն խաբեությամբ ու վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել այն՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափի՝ 160.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը պաշտպանի և օրինական ներկայացուցչի ներկայությամբ միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատական քննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ բոլոր դրվագներով նրան առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ, ամբող¬ջությամբ ընդունում է իր դեմ ներկա¬յացված քաղաքացիական հայցերը։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով մեղադրողի դիրքորոշումը, ով Դատարանում փոխելով սկզբնական դիրքորոշումը` գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննե¬լու դեմ չառար¬կեց, նկատի ունե¬նալով« որ գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում, այնպես էլ դատարանում (նոր ապացույցներ պահանջելու և գործին կցելու ընթացակար¬գով) վարույթն իրականացնող մարմինների կողմից ձեռք են բերվել և դատարանում ուսումնասիրվել Գ.Ավագյանի տարիքի, կյանքի և դաստիարակության պայմանների, առողջության և ընդհանուր զարգացման վիճակի վերաբերյալ վկայող ապացույցների բավարար ամբողջություն, ամ¬բաս¬տանյալ Գ.Ավագյանը վերոնշյալ միջնորդությունը ներկայացնելու և քննարկելու պահին չա¬փահաս է« ըստ դատահոգեբուժական և դատահոգե¬բա¬նական փորձագիտական հանձնաժողովի 2016թ. մարտի 24-ին թիվ 167/16 եզրակացության` մեղսունակ է և ելնելով ներկա հոգեկան-հոգե¬բանական վիճակից ու տարիքային առանձնահատ¬կություն¬ներից` ամբողջությամբ գիտակցում է արա¬¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները, ղեկավարվելով անչափահասի ցանկացած գործ սկզբից ևեթ արագ և առանց անհարկի ձգձգումների վարելու մասին «Անչափահասների նկատմամբ արդարադա¬տություն իրականացնելու վերաբերյալ ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների (Պեկինյան կանոնների)» դրույթներով, ինչպես նաև քրեական գործով դատական քննությունն ընդհանուր կարգով անցկացնելու պարագայում Գագիկ Ավագյանի կողմից ինքնավնասումների հնարավոր նոր փորձերը կանխելու անհրաժեշտությամբ« հաշվի առնելով, որ նիստի վայրի և ժամանակի վերաբերյալ պատշաճ կարգով ծանուցված տուժող¬ները և քաղաքա¬ցիական հայցվորները չեն առարկել գործը վերոնշյալ կարգով քննելու դեմ, չեն վիճար¬կել գործի փաստական հանգամանքները (յուրաքանչյուրին վերաբերելի դրվագով մե¬ղադրանքի փաս¬տական և իրավական կողմը), ստանալով համապատասխան պարզաբանումն` օգտվել են հանցագոր¬ծութ¬յամբ նրանցից յուրա¬¬քանչյուրին անմիջականորեն պատճառված վնասը փոխհատուցելու նպա¬տակով քաղաքացիա¬կան հայց ներկայաց¬նելու իրավունքից, այսինքն` առկա են նաև ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները, ղեկավարվելով նաև Տիգրան Քամալյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տական քննութ¬յան կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով) Գագիկ Ավագյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` իր իսկ խոստովանական ցուցմունքներով, գործով տուժողներ Արթուր Մելքոնյանի, Մաթևոս Գրիգորյանի, Խաչատուր Իսրայելյանի, Էմիլ Զեյթնաղյանի, Ռոբերտ Վարդանյանի, Վիտալի Ալեքսանդրյանի, Հովիկ Պետրոսյանի, Արամ Զիլֆուղարյանի, Վարդան Մանուչարյանի, Հրաչյա Մուրադյանի, Դանիիլ Կուդրյաշովի, վկաներ Ռուբեն Մելքոնյանի, Մարինե Եսայանի, Արթուր Գրիգորյանի, Էմին Իսրայել¬յանի, Վիգեն Իսրայելյանի, Պավել Զեյթնաղյանի, Խաչիկ Վարդանյանի, Վիտալի Ալեքսանդրյանի, Մարտին Զիլֆուղարյանի նա¬խաքննական ցուց¬մունք¬ներով, Գագիկ Ավագյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության` 2015թ. օգոստոսի 28-ին կազմված արձանագրությամբ, Գագիկ Ավագյանի կողմից դեպքի վայրը մատնացույց անելու մասին 2015թ. մայիսի 16-ին կազմված արձանագրությամբ, տուժողներ Հրաչյա Մուրադյանին, Դանիիլ Կուդրյաշովին, Արամ Զիլֆու¬ղարյանին Էմիլ Զեյթնաղյանին, Վարդան Մանուչարյանին, Հովիկ Պետրոսյանին, վկա Վիտալի Ալեքսանդրյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձա¬նագրություններով, տուժող Ռոբերտ Վար¬դանյանից առգրավված «Ռեմբո Ռակետ» հեծանիվը զննելու մասին 2015թ. մայիսի 22-ին կազմված արձանագրությամբ, որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի` տուժող Մաթևոս Գրիգորյանի 093-824790 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննության արձանագրությամբ, տուժող Դանիիլ Կուդրյաշովի մասնակցությամբ 2015թ. սեպտեմբերի 06-ի «Կիրակնօրյա հերթապահ մաս» հաղորդաշարի տեսանյութի առկայությամբ և զննության արձա¬նագրությամբ, դատաապրանքա¬գի¬տական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 9-ի թիվ 392-ԱՊ-15 եզրակացությամբ, իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Վարդանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» մոդելի հեծանիվի առկայությամբ,
իսկ ամբաստանյալի տարիքը, կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգաց¬ման վիճակը, առողջության վիճակը և անձի այլ առանձնահատկությունները` հետևյալ ապացույց¬ներով`
- Գագիկ Ավագյանի ԱԲ սերիայի 004155 համարի ծննդյան վկայականի պատճենով, համաձայն որի` վերջինս ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին, մայրն է հանդիսանում Արմինե Յուրայի Ավագյանը, հայրը` Արթուր Գևորգի Ավագյանը,
- Գագիկ Ավագյանի դատվածությունների վերաբերյալ պահանջագրերով,
- ընտանիքի կազմի վերաբերյալ փաստաթղթերով, համաձայն որի` մայրը` 1971թ. ծնված Արմինե Յուրայի Ավագյանը վատառողջ է, հանդիսանում է 3-րդ խմբի հաշմանդամ, ամբաստան¬յալի եղբայրը` Արայիկ Արթուրի Ավագյանը, ծնվել է 1999թ. դեկտեմբերի 28-ին, նրանց ընտանիքը հաշվառված է որ¬պես սոցիալապես անապահով ընտանիք, ամբաստանյալի հայրը երբևէ նրանց հետ չի բնակվել։
- Գ.Ավագյանի վերաբերյալ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանի 2014թ. հունիսի 10-ի դատավճռով, համաձայն որի` վերջինս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է կալանքի, որը պայմա¬նականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 1 տարի ժամկետով։ Նույն դատավճռում առկա են տվյալներ Գ.Ավագյանի առողջության վերաբերյալ (դա¬տահոգեբուժական և դատահո¬գեբանական ամբուլատոր փորձաքննության 2014թ. ապրիլի 10-ի թիվ 135/14 եզրակացություն)։
- Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով, համաձայն որի` Գ.Ավագյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով,
- ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչությունից 2016թ. հունվարի 18-ին ստացված Ե 40/16-Ա-2 նամակով, համաձայն որի` վերոնշյալ տուգանքից Գ.Ավագյանը վճարում չի կատարել,
- ՀՀ առողջապահության նախարարության «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն ՓԲ ընկերության տնօրեն Ա.Հակոբյանի 2015թ. հունիսի 10-ի թիվ 01-89-2288 նամակով, համաձայն որի` Գ.Ավագյանը վերոնշյալ կլինիկայում հաշվառված չէ,
- ՀՀ ԱՆ «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲ ընկերության տնօրեն Պ.Սեմերջյա¬նի 2015թ.սեպտեմբերի 11-ի թիվ 3243 նամակով, համաձայն որի` Գ.Ավագյանը վերոնշյալ կլինիկայում հաշվառման մեջ չի գտնվում,
- ըստ բնակության վայրի` Գագիկ Ավագյանի դրական բնութագրով,
- սույն գործով դատական նիստի նախապատրաստական փուլում նշանակված և 2016թ. մայիսի 31-ին ստացված ամբուլատոր դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձագիտա¬կան հանձնաժողովի 2016թ. մարտի 24-ին թիվ 167/16 եզրակացությամբ, համաձայն որի`
Գագիկ Արթուրի Ավագյանը հոգեկան հիվանդությամբ և/կամ հոգեկան գործունեության ժամա¬նակավոր խանգարմամբ չի տառապել, այդ թվում` նրան վերագրվող հանցագործությունները կատա¬րելիս, և ներկայումս նույնպես չի տառապում, այլ նրա մոտ հայտնաբերվում է «Անձի էմոցիոնալ անկայուն խանգարում, պրիմիտիվ անձ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնա¬վորութ¬յուն։ Այդ մասին են վկայում ինչպես ներկայիս հետազոտության արդյունքները, անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ դեռ 2014թ-ին կատարված դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրահանգումները, որոնց մեջ նկա¬րագրվել է ձևավորվող փսիխոպաթիա։ Որպես հոգեկան հիվանդությամբ, հոգեկան գործու¬նեության ժամանակավոր խանգարմամբ չտառապող անձնավո¬րություն` Գ. Ավագյանը մեղսագրվող հանցագործությունների կատարման պահին ամբողջությամբ կարող էր գիտակցել իր արարքների վտանգավորությունը և/կամ ղեկավարել դրանք։ Ուստի Գագիկ Ավագյանին հարկ է կատա¬րածի նկատմամբ ճանաչել մեղսունակ։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով վերջինս կարող է մասնակցել գործի դատական քննությանը, ընկալել իր մասնակցությամբ կատարվող դատական գործողություն¬ների էությունը, ղեկավարելու իր գործողությունները։ Դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդա¬հոգե¬բույժի ամբուլատոր հսկողության կալանավայրի պայմաններում։ Նույն եզրակացության հոգեբա¬նական մասի համաձայն` Գագիկ Ավագյանը, ելնելով ներկա հոգեկան-հոգեբանական վիճա¬կից և պայմանավորված նրա տարիքային առանձնահատկութ¬յամբ, ունակ է գիտակցել սույն գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու վերաբերյալ նրան պարզաբանված իրավական հետևանքներն այն չափով, որ չափով դրանք իրեն ներկայացված և պարզաբանված են, տվյալ հարցով ինքնուրույն որոշումներ կայացնել և քայլեր կատարել` գնահատելով ըստ իրավիճակի իր համար դրանց շահեկանությունը, այդ թվում նաև 11 դրվագներով նրան մեղսագրված յուրաքանչյուր հան¬ցագործության համար նշանակվելիք պատժաչափի, գործի փաստական հանգամանքների վերա¬բերյալ վերջնական դատական ակտում դատարանի հետևությունները վերադաս դատական ատյան¬ներ բողոքարկելու անհնարինության համատեքստում։
- Գագիկ Ավագյանի կողմից քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելիս 2015թ. դեկտեմբերի 18-ին, 2016թ. ապրիլի 15-ին, ապրիլի 21-ին, մայիսի 2-ին, մայիսի 4-ին, մայիսի 10-ին, մայիսի 12-ին և հուլիսի 15-ին կատարված ինքնավնասումների (8 անգամ) դեպքերի վերաբերյալ հատուկ հաղորդագրություններով։
Վերոնշյալ ապացույցները համադրելիս և գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամ¬բաս¬տանյալ Գագիկ Ավագյանին առա¬ջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված, ինչպես նաև նրա նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու համար հիմք ծառայող այդ ապա¬ցույցներն հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանն իրեն մեղ¬սագրվող արարքները` ուրիշի գույքի զգալի և խոշոր չափերի հափշտակությունները, որոնք կատարվել են բացահայտ կամ խարդախության եղանակներով, կատարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով) որակված են ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածների համապատասխան մասերով և կետերով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում երիտասարդ լինելը (համաձայն ԱԲ սերիայի 004155 համարի` ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին, վատառողջ լինելը (ըստ դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության 2016թ. մարտի 24-ի թիվ 167/16 եզրակացության` նա հանդիսանում է «Անձի էմոցիոնալ ան¬կայուն խանգարում, պրիմիտիվ անձ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնա¬վորութ¬յուն, դատապարտ¬վելու դեպքում կարիք ունի նյարդա¬հոգեբույժի ամբուլատոր հսկողության կալանավայրի պայման¬նե¬րում), հայրական դաստիարակությունից զրկված լինելը, նյութական ոչ բարվոք վիճակում գտնվող ընտանիքում դաստիա¬րակ¬վելը, մոր` երրորդ խմբի հաշմանդամ հանդիսանալը, իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` մինչդա¬տական վարույ¬թից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, գործի քննությանն աջակցելը` քննչական փորձարա¬րության և դեպքի վայրի զննության ժամանակ դեպքի վայրերը մատնացույց անելու եղանակով, բնակության վայրում դրականորեն բնութագարվելը (ըստ «Մարիամ» համատիրության նախագահ Ս.Շահբազյանի տրամարած բնութագրի), վերագրված 11 հանցագործություններից 7-ը անչափահաս տարիքում (մինչև 18 տարեկան դառնալը) կատարելը։ Այդ համատեքստում ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև անչափա¬հասների գործերի վարույթը կարգավորող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում սահմանված դրույթները։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը։
Տվյալ դեպքում, Դատարանն ուսումնասիրելով վերոնշյալ հանգամանքները, փաստում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին Երևանում։Ծնողների ամուս¬նալուծության պատճառով բնակվել է հանրակացարանում մոր` Արմինե Ավագյանի և եղբոր հետ միա¬սին, Գագիկ Ավագյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` երրորդ խմբի հաշ¬մանդամ Արմինե Ավագյանը, սովորել է թերի զարգացած անձանց համար նախատեսված, Երևանի Ավան թաղամասի թիվ 6 գիշերօթիկ դպրոցում, որտեղից 2013 թվականին` 8-րդ դասարանն ավար¬տելուց հետո, հեռացվել է` բացակայությունների պատճառով։
Դատարանը փաստում է, որ թեև սույն գործով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ( դատավոր Մ.Մարտիրոսյան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով, այն չի վճարվել, ըստ էության ունի չմարված դատ¬վածություն, սակայն սույն գործով նրան վերագրված հանցագործությունները կատարել է 2014թ. սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` մինչև վերոնշյալ դատավճռով դատապարտվելը։ Նման պայմաններում բացակայում է հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կատարման ռեցիդիվը և գործով ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժը պետք է նշանակված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կանոնով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վե¬րոնշյալ հան¬գամանքները, նրա անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և Դատարանում ուսումնասիրված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափա¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի խնդրին` Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալի իրավա¬կան դիրքորոշումներով.
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրա¬¬կանության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտպանության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրա¬ժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվա¬զագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկե¬ցութ¬յան ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցան¬կացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատ¬կութ¬յուններին, այն¬պես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներ¬փակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կիրառված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Մասնակից պետությունները ապահովում են, որ. (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձեր¬բակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է՝ կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի կանոնների («Հավանայի կանոններ») 2-րդ կետը սահմանում է. «Անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներգործության ծայրահեղ միջոց՝ անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետով։ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում։ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմից` չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունը»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաս¬տանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համա¬ձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռ¬նարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկ¬ների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրութ¬յուն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մե¬ղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրա¬վունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանա¬կա¬լիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրա¬վունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաս¬տելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փոր¬ձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագ¬րերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահո¬վում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագոր¬ծության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վերլուծելով մեջբերված դրույթները, ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահասները, պայ¬մանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռ¬նարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորա¬պես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատ¬կություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափա¬հաս¬¬ների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում։ (…)
Այդ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձնա¬հատ¬կություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկուսաց¬նելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է ենթարկվում շրջա¬պատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրաց¬նելու հավանա¬կանությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են ենթարկ¬վում պատ¬ժի ուղղիչ ազդեցությանը։ Հետևաբար` դատարանը նախ և առաջ պետք է քննարկի ազատությունից զրկե¬լու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատժատեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում արտահայտված դիրքորոշումը վերլուծելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում մեջբերված միջազգային և ներպետական իրավական կարգավորումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափա¬հասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցա¬գործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Այս մոտեցումը համահունչ է անչա¬փա¬հասների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային-իրավական փաստաթղթերի բովանդակությանը և հետապնդում է վերջիններիս բնականոն զարգացումն ու բարեկեցությունն ապահովելու իրավաչափ նպատակ։ (...)»։
Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հան¬ցա¬կազմերն այլընտրանքային են, նախատեսում են պա¬տիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշա¬կի ժամկե¬տով ազա¬տազրկման ձևով, իսկ նույն հոդվածների 2-րդ մասերով սահմանված հան¬ցա¬կազմերը` տուգանքի կամ որոշա¬կի ժամկե¬տով ազա¬տազրկման ձևով, ուստի սույն գործի շրջանակներում քննարկման են¬թակա են` ամբաս¬տանյալի նկատմամբ պատժա¬տեսակ ընտրելու, նշանակ¬վող պատ¬ժաչա¬փի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նա¬խա¬¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պա¬տիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագործությունների համակ¬ցությամբ վերջ¬նական պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով` երկու դրվագներով, 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` չորս դրվագներով, 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերագրվող բազմադրվագ հանցագործությունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են), նրա որդեգրած հանցավոր վար¬քագծի շարունակական բնույ¬թը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելու օրենսդրա¬կան պահանջը, խափանման միջոց կալանավորում ընտրված լինելու պայմաններում կալանքը որպես պատժատեսակ նշանակելու օրենսդրական արգելքը` Դա¬տա¬րանն արձա¬նագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալ Գ.Ավագյանի նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակվել պատիժ ազա¬տազրկման ձևով, բացակայում են նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշա¬նակելու, ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջնական պա¬տիժը պայմա¬նա¬¬կանորեն չկիրա¬ռելու հիմքերը։ Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատար¬ման համար պատիժ նշանակելուն, ապա Դատարանի համոզմամբ ոչ մեծ ծանրության (մասնավոր մեղադրանքի) վերոնշյալ հանցանքները կատարած Գ.Ավագ¬յանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել նաև տուգանքի ձևով։ Ամբաստանյալ Գ.Ավագյանին նկատմամբ պատիժ, հանցագոր¬ծությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ չափահաս տարիքում նա կատարել է վերագրված հանցագործություններից չորսը` տուժողներ Արամ Զիլֆուղարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Վարդան Մանուչարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Հրաչյա Մուրադյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս) և Դանիիլ Կուդրյաշովի դրվագներ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս) դրվագներ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬նով ամբաս¬տանյալ Գ.Ավագյանը նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պետք է կրի, այն արդա¬րացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատա¬րումը կան¬խելու և սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգ¬նելու համար։ Իսկ ամբաս¬տանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալները, նրա պատաս¬խա¬¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬¬նող և ծանրացնող հանգամանք¬ները, Դատա¬րանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬մամբ պատժաչափ սահմանելիս։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դա¬տա¬¬րա¬նի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հան¬ցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը։
Դատա¬րանը նաև փաստում է, որ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն գործով հանցա¬գոր¬ծությունների համակցությամբ, ինչպես նաև վերջնական պատիժ պետք է նշա¬նակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ, հանցագործութ¬յունների համակցութ¬յամբ` սույն դատավճռով նշանակված վերջնական պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելով նախորդ դատական ակտով` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով նշանակված պատիժը` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքը։
Քննարկելով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմ¬քերը բացակայում են։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Գ.Ավագյանի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետը վերջնական պատժին հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վար¬կել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու (բերման ենթարկելու) օրվանից, որի պայմաններում սույն գործով նրան անազա¬տության մեջ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ընդգրկում և ընդգրկելու է 2015թ. օգոստոսի 27-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժա¬մա¬նա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում գործով ամբաստանյալ Գ.Ավագ¬¬յանի կամ նրա հանցավոր գործողությունների հետևանքով նյութական պատասխանատվութ¬յուն կրող անձի գույքերի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Գուրգենի Վար¬դանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» ապրանքանիշի հեծանիվն անհրաժեշտ է թողնել վերջինիս տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժողների (քաղաքացիական հայցվորների) ներկայացրած քաղաքացիական հայցերն ենթա¬կա են ամբողջությամբ բավարարման, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցում` քաղաքացիական պատասխանող Գագիկ Արթուրի Ավագյանից հօգուտ տուժող (քաղա¬քացիական հայցվոր) Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանի անհրաժեշտ է բռնագանձել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, իսկ Դանիիլ Ալեք¬սանդրի Կուդրյաշովի` 160.000 ( հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Գագիկ Ավագյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դա¬տարանն այդ հարցը համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Գագիկ Արթուրի Ավագյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագ¬ներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դրվագ¬ներով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշա¬նակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չորս դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, երեք դրվագներից յուրաքանչյուրով` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման և տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները մասնա¬կիորեն գումարելով` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխա¬տավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` սույն դատավճռով նշա¬նակված վերոնշյալ պատժին մասնակիորեն գումարելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյու¬րապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամ տուգանքից 200.000 (երկու հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամը` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 5 (հինգ) տարի ժամ¬կետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրա¬պա¬տիկի` 600.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Գագիկ Ավագյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրա փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից` 2015թ. օգոստոսի 27-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժողների (քաղաքացիական հայցվորների) ներկայացրած քաղաքացիական հայցերն ամբող¬ջությամբ բավարարել, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում` քաղաքա¬ցիական պատասխանող Գագիկ Արթուրի Ավագյանից հօգուտ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանի բռնագանձել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումար, հօգուտ Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար, հօգուտ Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար, իսկ Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովի` 160.000 ( հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ գումար։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Գուրգենի Վարդանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» ապրանքանիշի հեծանիվը թողնել վերջինիս տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0281/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 25-11-2015
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 15148615
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Գագհիկ Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014թ. սեպտեմբերի 7-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից մի շարք անձանցից դիտավորությամբ կատարել է զգալի և խոշոր չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություններ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Ավագյան
Հայրանուն Արթուրի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 176 Մաս 2 Կետ 4
Վիճակագրական տողի համարը 6.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 25-11-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Վարդանյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 27-11-2015
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 30-11-2015
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 30-11-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 23-12-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր
Անուն Վահե
Ազգանուն Ասատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Ժորա
Ազգանուն Համբարձումյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Մելքոնյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Մաթևոս
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Խաչատուր
Ազգանուն Իսրայելյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Էմիլ
Ազգանուն Զեյթնաղյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռոբերտ
Ազգանուն Վարդանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Վիտալի
Ազգանուն Ալեքսանդրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Հովիկ
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Արամ
Ազգանուն Զիլֆուղարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Վարդան
Ազգանուն Մանուչարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Հրաչյա
Ազգանուն Մուրադյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Դանիիլ
Ազգանուն Կուդրյաշով
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-01-2016
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է փորձաքննություն
Երբ 18-01-2016
Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված
Մեղադրյալ/Տուժող
Անձ
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Ավագյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 176 Մաս 2 Կետ 4
Պաշտպան
Անուն Ժորա
Ազգանուն Համբարձումյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-02-2016
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Հետաձգվեց անորոշ ժամկետով մինչև փորձաքննության եզրակացությունը ստանալը:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-06-2016
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-06-2016
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 21-06-2016
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Ավագյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 21-06-2016
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Այլ պատժաչափեր Այդ թվում հանցափորձի համար
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ ԵԿԴ/0281/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի«
մասնակցությամբ`

մեղադրող` Վահե Ասատրյանի«

տուժողներ` Արթուր Մելքոնյանի,
Խաչատուր Իսրայելյանի,
Էմիլ Զեյթնաղյանի,
Վիտալի Ալեքսանդրյանի,
Հրաչյա Մուրադյանի և
Դանիիլ Կուդրյաշովի,

տուժողների օրինական
ներկայացուցիչներ` Սվետլանա Կուդրյաշովայի և
Պավել Զեյթնաղյանի,

պաշտպան(հանրային)` Ժորա Համբարձումյանի,

ամբաստանյալի
օրինական ներկայացուցիչ` Արմինե Ավագյանի,


նույն Դատարանում` դռնբաց դատական նիստում« արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և 2016թ. հունիսի 21-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Գագիկ Արթուրի Ավագյանի` (ծնված 1997թ. հուլիսի 27-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատել, նախկինում դատապարտված Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանքի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, տուգանքը չի վճարել, դատ¬վածությունը չմարված, հաշ¬վառ¬ված է Երևանի Մարգարյան 37-րդ շենքի 120-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դրվագներով) նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬վոր արարքների կա¬տա¬րում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. օգոստոսի 27-ից)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15148615 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. օգոստոսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` տուժող Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի հաղորդման կապակցությամբ` Հ.Մուրադ¬յանին պատկանող «TREK-3500» մոդելի հեծանիվը բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժողներ Հրաչյա Մուրադյանի դրվագ), որի շրջանակներում հետագայում քննվել են նաև տուժող¬ներ Էմիլ Զեյթնաղյանից և Արամ Զիլֆուղարյանից կատարված հափշտակության դրվագները։



Թիվ 15148615 քրեական գործին են միացվել և մեկ վարույթում քննվել նաև`
- 2015թ. մարտի 4-ին Մարինե Եսայանի հաղորդման կապակցությամբ նույն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13126215 քրեական գործը` Մաթևոս Գրիգորյանից «Ալկատել» ապրանքանիշի բջջային հեռախոս բացահայտ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Մաթևոս Գրիգորյանի դրվագ),
- 2015թ. ապրիլի 7-ին տուժող Խաչատուր Իսրայելյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչա¬կան կո¬միտեի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 12114815 քրեական գործը` Խ.Իսրայելյանից խարդախությամբ «Joit» մակնիշի հեծանիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Խաչատուր Իսրայելյանի դրվագ),
- 2015թ. մայիսի 19-ին տուժող Ռոբերտ Վարդանյանի հաղորդման կապակցությամբ նույն քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13123315 քրեական գործը` Ռ.Վարդանյանից բացահայտ հեծանիվ հափշտակելու փորձի դեպքի առթիվ (տուժող Ռոբերտ Վարդանյանի դրվագ),
- 2015թ. հունիսի 3-ին տուժող Արթուր Մելքոնյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 12125715 քրեական գործը` Ռուբեն Մելքոնյանից խարդախությամբ հեծանիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Արթուր Մելքոնյանի դրվագ),
- 2015թ. հուլիսի 17-ին տուժող Վիտալի Ալեքսանդրյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 15128715 քրեական գործը` Վ.Ալեքսանդրյանից խարդախությամբ «ԲՄՎ Փաուեր» մակնիշի հեծա¬նիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Վիտալի Ալեքսանդրյանի դրվագ),
- 2015թ. օգոստոսի 25-ին Աշոտ Պետրոսյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի նույն քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված թիվ 15129615 քրեական գործը` Հովիկ Պետրոսյանից խարդախությամբ «Cobe» մակնիշի հեծանիվ հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Հովիկ Պետրոսյանի դրվագ),
- 2015թ. օգոստոսի 25-ին Վարդան Մանուչարյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի նույն քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված թիվ 13801815 քրեական գործը` Վ.Մանուչարյանից խարդախությամբ հեծանիվ հափշտա¬կելու դեպքի առթիվ (տուժող Վարդան Մանուչարյանի դրվագ) և
- 2015թ. սեպտեմբերի 1-ին Սվետլանա Կուդրյաշովայի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քննչական կո¬միտեի Աջափնյակ և Դավթաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 10142015 քրեական գործը` Դանիիլ Կուդրյաշովից խարդախությամբ «Լենդ Ռովեռ» մակնիշի հեծանիվը հափշտակելու դեպքի առթիվ (տուժող Դանիիլ Կուդրյաշովի դրվագ)։
2015թ. օգոստոսի 28-ին ձերբակալվել է նախորդ օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկված Գագիկ Ավագյանը։
2015թ. օգոստոսի 29-ին Գագիկ Ավագյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (տուժող Հրաչյա Մուրադյանի դրվագով)։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, Գագիկ Ավագյանի նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը, որի ժամկետը հետագայում երկարացվել է։
2015թ. նոյեմբերի 13-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Գագիկ Ավագյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դրվագ¬ներով) նոր (վերջնական) մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2015թ. նոյեմբերի 23-ին քրեական գործը Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով (3 դրվագներով) հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան (Դատա¬րան է մուտք եղել 2015թ. նոյեմբերի 25-ին), 2016թ. նոյեմբերի 27-ին ընդունվել վարույթ, ապա նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով (4 դրվագներով) նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2014թ. սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից մի շարք անձանցից դիտավորությամբ կատարել է զգալի և խոշոր չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություններ։
Այսպես, Գագիկ Ավագյանը 2014թ. սեպտեմբերի 07-ին` ժամը 17։00-ից 18։00-ն ընկած ժամա-նակահատվածում, Երևանի Նոր Արեշ 40-րդ փողոցում անչափահաս, 28.09.2002թ. ծնված՝ Ռուբեն Մելքոնյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող` զգալի չափի՝ 86.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվն ու դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Գրիգոր Լուսավորիչ» եկեղեցու հարակից հատվածում Մաթևոս Արթուրի Գրիգորյանի գույ¬քը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, զանգահարելու պատրվակով վերցրել է վերջինիս պատ¬կանող զգալի չափի՝ 40.000 ՀՀ դրամ արժողության «Ալկատել» ապրանքանիշի բջջային հեռա¬խոսը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. մարտի 24-ին` ժամը 14։50-ի սահմաններում, անչա¬փահաս, 30.11.2001թ. ծնված Վիգեն Իսրայելյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների 7-րդ հասցեում գտնվող թիվ 194-րդ դպրոցի բակում վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ վերցրել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Joit» տեսակի երկանիվ հեծանիվը և օգտվելով նրա անուշադրությունից` հափշտակել է այն։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. մայիսի 02-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի 25 շենքի մոտ անչափահաս, 21.11.2004թ. ծնված՝ Էմիլ Պավելի Զեյթնաղյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով գետնին, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 70.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. մայիսի 14-ին ժամը 19։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր Արեշ 22 և Ազատամարտիկներ փողոցների հատման խաչմերուկում ձեռքով քաշելով անչափահաս, 01.10.2002թ. ծնված Խաչիկ Ռոբերտի Վարդանյանի «RAMBO RAKET» տեսակի 45.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը, փորձել է բացահայտ հափշտակել այն, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ Խ.Վարդանյանի հայր Ռոբերտ Վարդանյանը, դեպքի վայր ժամանելով, բռնել է Գագիկ Ավագյանին և հանձնել ոստիկանության աշխատակիցներին։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. հուլիսի 01-ին` ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոց փողոցի 16-րդ շենքի մոտակայքում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ վերցրել է անչափահաս, 05.07.2003թ. ծնված Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանին պատկանող զգալի չափի՝ 100.000 ՀՀ դրամ արժողության «ԲՄՎ Փաուեր» ապրանքանիշի հեծանիվը և հափշտակելով այն՝ դիմել է փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. հուլիսի 10-ին` ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 5 հասցեի մոտակայքում վարելու և վերադարձնելու պայմանով անչափահաս, 31.03.2000թ. ծնված Հովիկ Աշոտի Պետրոսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով վերցրել է վերջինիս պատկանող «COBE» մոդելի 690.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը և հափշտակել այն՝ պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոս ամսի սկզբներին` ժամը 10։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտա¬կելու դիտավորությամբ վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է անչափահաս, 03.05.1999թ. ծնված՝ Արամ Մարտինի Զիլֆուղարյանի հեծանիվը և բացահայտ հափշտակելով այն, դիմել է փախուստի՝ վերջինիս պատճառելով 600.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոսի 13-ին` ժամը 14։45-ի սահմաններում, Երևան քա¬ղաքի Աբովյան փողոցում Վարդան Աշոտի Մանուչարյանից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվա¬կով վերցրել է նրա երկանիվ հեծանիվը, սակայն վստահությունը չարաշահելով խա¬բեութ¬յամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 280.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը։
Բացի այդ, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոսի 19-ին` ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Արշակունյաց փողոցների խաչմերուկի հատվածում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ ձեռքով քաշելով բացահայտ հափշտակել է Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանին պատկանող զգալի չափի` 400.000 ՀՀ դրամ արժողության «TREK-3500» մոդելի հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Այնուհետև, Գագիկ Ավագյանը 2015թ. օգոստոսի 21-ին` ժամը 14։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցի հարևանությամբ գտնվող Հ.Թումանյանի անվան զբոսայգում անչա¬փահաս, 26.06.2002թ. ծնված՝ Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է «Լենդ Ռովեռ» մոդելի հեծանիվը՝ սակայն խաբեությամբ ու վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել այն՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափի՝ 160.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը պաշտպանի և օրինական ներկայացուցչի ներկայությամբ միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատական քննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ բոլոր դրվագներով նրան առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ, ամբող¬ջությամբ ընդունում է իր դեմ ներկա¬յացված քաղաքացիական հայցերը։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով մեղադրողի դիրքորոշումը, ով Դատարանում փոխելով սկզբնական դիրքորոշումը` գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննե¬լու դեմ չառար¬կեց, նկատի ունե¬նալով« որ գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում, այնպես էլ դատարանում (նոր ապացույցներ պահանջելու և գործին կցելու ընթացակար¬գով) վարույթն իրականացնող մարմինների կողմից ձեռք են բերվել և դատարանում ուսումնասիրվել Գ.Ավագյանի տարիքի, կյանքի և դաստիարակության պայմանների, առողջության և ընդհանուր զարգացման վիճակի վերաբերյալ վկայող ապացույցների բավարար ամբողջություն, ամ¬բաս¬տանյալ Գ.Ավագյանը վերոնշյալ միջնորդությունը ներկայացնելու և քննարկելու պահին չա¬փահաս է« ըստ դատահոգեբուժական և դատահոգե¬բա¬նական փորձագիտական հանձնաժողովի 2016թ. մարտի 24-ին թիվ 167/16 եզրակացության` մեղսունակ է և ելնելով ներկա հոգեկան-հոգե¬բանական վիճակից ու տարիքային առանձնահատ¬կություն¬ներից` ամբողջությամբ գիտակցում է արա¬¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները, ղեկավարվելով անչափահասի ցանկացած գործ սկզբից ևեթ արագ և առանց անհարկի ձգձգումների վարելու մասին «Անչափահասների նկատմամբ արդարադա¬տություն իրականացնելու վերաբերյալ ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների (Պեկինյան կանոնների)» դրույթներով, ինչպես նաև քրեական գործով դատական քննությունն ընդհանուր կարգով անցկացնելու պարագայում Գագիկ Ավագյանի կողմից ինքնավնասումների հնարավոր նոր փորձերը կանխելու անհրաժեշտությամբ« հաշվի առնելով, որ նիստի վայրի և ժամանակի վերաբերյալ պատշաճ կարգով ծանուցված տուժող¬ները և քաղաքա¬ցիական հայցվորները չեն առարկել գործը վերոնշյալ կարգով քննելու դեմ, չեն վիճար¬կել գործի փաստական հանգամանքները (յուրաքանչյուրին վերաբերելի դրվագով մե¬ղադրանքի փաս¬տական և իրավական կողմը), ստանալով համապատասխան պարզաբանումն` օգտվել են հանցագոր¬ծութ¬յամբ նրանցից յուրա¬¬քանչյուրին անմիջականորեն պատճառված վնասը փոխհատուցելու նպա¬տակով քաղաքացիա¬կան հայց ներկայաց¬նելու իրավունքից, այսինքն` առկա են նաև ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները, ղեկավարվելով նաև Տիգրան Քամալյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տական քննութ¬յան կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով) Գագիկ Ավագյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` իր իսկ խոստովանական ցուցմունքներով, գործով տուժողներ Արթուր Մելքոնյանի, Մաթևոս Գրիգորյանի, Խաչատուր Իսրայելյանի, Էմիլ Զեյթնաղյանի, Ռոբերտ Վարդանյանի, Վիտալի Ալեքսանդրյանի, Հովիկ Պետրոսյանի, Արամ Զիլֆուղարյանի, Վարդան Մանուչարյանի, Հրաչյա Մուրադյանի, Դանիիլ Կուդրյաշովի, վկաներ Ռուբեն Մելքոնյանի, Մարինե Եսայանի, Արթուր Գրիգորյանի, Էմին Իսրայել¬յանի, Վիգեն Իսրայելյանի, Պավել Զեյթնաղյանի, Խաչիկ Վարդանյանի, Վիտալի Ալեքսանդրյանի, Մարտին Զիլֆուղարյանի նա¬խաքննական ցուց¬մունք¬ներով, Գագիկ Ավագյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության` 2015թ. օգոստոսի 28-ին կազմված արձանագրությամբ, Գագիկ Ավագյանի կողմից դեպքի վայրը մատնացույց անելու մասին 2015թ. մայիսի 16-ին կազմված արձանագրությամբ, տուժողներ Հրաչյա Մուրադյանին, Դանիիլ Կուդրյաշովին, Արամ Զիլֆու¬ղարյանին Էմիլ Զեյթնաղյանին, Վարդան Մանուչարյանին, Հովիկ Պետրոսյանին, վկա Վիտալի Ալեքսանդրյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձա¬նագրություններով, տուժող Ռոբերտ Վար¬դանյանից առգրավված «Ռեմբո Ռակետ» հեծանիվը զննելու մասին 2015թ. մայիսի 22-ին կազմված արձանագրությամբ, որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի` տուժող Մաթևոս Գրիգորյանի 093-824790 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներով և զննության արձանագրությամբ, տուժող Դանիիլ Կուդրյաշովի մասնակցությամբ 2015թ. սեպտեմբերի 06-ի «Կիրակնօրյա հերթապահ մաս» հաղորդաշարի տեսանյութի առկայությամբ և զննության արձա¬նագրությամբ, դատաապրանքա¬գի¬տական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 9-ի թիվ 392-ԱՊ-15 եզրակացությամբ, իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Վարդանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» մոդելի հեծանիվի առկայությամբ,
իսկ ամբաստանյալի տարիքը, կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգաց¬ման վիճակը, առողջության վիճակը և անձի այլ առանձնահատկությունները` հետևյալ ապացույց¬ներով`
- Գագիկ Ավագյանի ԱԲ սերիայի 004155 համարի ծննդյան վկայականի պատճենով, համաձայն որի` վերջինս ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին, մայրն է հանդիսանում Արմինե Յուրայի Ավագյանը, հայրը` Արթուր Գևորգի Ավագյանը,
- Գագիկ Ավագյանի դատվածությունների վերաբերյալ պահանջագրերով,
- ընտանիքի կազմի վերաբերյալ փաստաթղթերով, համաձայն որի` մայրը` 1971թ. ծնված Արմինե Յուրայի Ավագյանը վատառողջ է, հանդիսանում է 3-րդ խմբի հաշմանդամ, ամբաստան¬յալի եղբայրը` Արայիկ Արթուրի Ավագյանը, ծնվել է 1999թ. դեկտեմբերի 28-ին, նրանց ընտանիքը հաշվառված է որ¬պես սոցիալապես անապահով ընտանիք, ամբաստանյալի հայրը երբևէ նրանց հետ չի բնակվել։
- Գ.Ավագյանի վերաբերյալ Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանի 2014թ. հունիսի 10-ի դատավճռով, համաձայն որի` վերջինս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է կալանքի, որը պայմա¬նականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 1 տարի ժամկետով։ Նույն դատավճռում առկա են տվյալներ Գ.Ավագյանի առողջության վերաբերյալ (դա¬տահոգեբուժական և դատահո¬գեբանական ամբուլատոր փորձաքննության 2014թ. ապրիլի 10-ի թիվ 135/14 եզրակացություն)։
- Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով, համաձայն որի` Գ.Ավագյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով,
- ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչությունից 2016թ. հունվարի 18-ին ստացված Ե 40/16-Ա-2 նամակով, համաձայն որի` վերոնշյալ տուգանքից Գ.Ավագյանը վճարում չի կատարել,
- ՀՀ առողջապահության նախարարության «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն ՓԲ ընկերության տնօրեն Ա.Հակոբյանի 2015թ. հունիսի 10-ի թիվ 01-89-2288 նամակով, համաձայն որի` Գ.Ավագյանը վերոնշյալ կլինիկայում հաշվառված չէ,
- ՀՀ ԱՆ «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲ ընկերության տնօրեն Պ.Սեմերջյա¬նի 2015թ.սեպտեմբերի 11-ի թիվ 3243 նամակով, համաձայն որի` Գ.Ավագյանը վերոնշյալ կլինիկայում հաշվառման մեջ չի գտնվում,
- ըստ բնակության վայրի` Գագիկ Ավագյանի դրական բնութագրով,
- սույն գործով դատական նիստի նախապատրաստական փուլում նշանակված և 2016թ. մայիսի 31-ին ստացված ամբուլատոր դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձագիտա¬կան հանձնաժողովի 2016թ. մարտի 24-ին թիվ 167/16 եզրակացությամբ, համաձայն որի`
Գագիկ Արթուրի Ավագյանը հոգեկան հիվանդությամբ և/կամ հոգեկան գործունեության ժամա¬նակավոր խանգարմամբ չի տառապել, այդ թվում` նրան վերագրվող հանցագործությունները կատա¬րելիս, և ներկայումս նույնպես չի տառապում, այլ նրա մոտ հայտնաբերվում է «Անձի էմոցիոնալ անկայուն խանգարում, պրիմիտիվ անձ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնա¬վորութ¬յուն։ Այդ մասին են վկայում ինչպես ներկայիս հետազոտության արդյունքները, անամնեստիկ տվյալները, այնպես էլ դեռ 2014թ-ին կատարված դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրահանգումները, որոնց մեջ նկա¬րագրվել է ձևավորվող փսիխոպաթիա։ Որպես հոգեկան հիվանդությամբ, հոգեկան գործու¬նեության ժամանակավոր խանգարմամբ չտառապող անձնավո¬րություն` Գ. Ավագյանը մեղսագրվող հանցագործությունների կատարման պահին ամբողջությամբ կարող էր գիտակցել իր արարքների վտանգավորությունը և/կամ ղեկավարել դրանք։ Ուստի Գագիկ Ավագյանին հարկ է կատա¬րածի նկատմամբ ճանաչել մեղսունակ։ Իր ներկա հոգեկան վիճակով վերջինս կարող է մասնակցել գործի դատական քննությանը, ընկալել իր մասնակցությամբ կատարվող դատական գործողություն¬ների էությունը, ղեկավարելու իր գործողությունները։ Դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդա¬հոգե¬բույժի ամբուլատոր հսկողության կալանավայրի պայմաններում։ Նույն եզրակացության հոգեբա¬նական մասի համաձայն` Գագիկ Ավագյանը, ելնելով ներկա հոգեկան-հոգեբանական վիճա¬կից և պայմանավորված նրա տարիքային առանձնահատկութ¬յամբ, ունակ է գիտակցել սույն գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու վերաբերյալ նրան պարզաբանված իրավական հետևանքներն այն չափով, որ չափով դրանք իրեն ներկայացված և պարզաբանված են, տվյալ հարցով ինքնուրույն որոշումներ կայացնել և քայլեր կատարել` գնահատելով ըստ իրավիճակի իր համար դրանց շահեկանությունը, այդ թվում նաև 11 դրվագներով նրան մեղսագրված յուրաքանչյուր հան¬ցագործության համար նշանակվելիք պատժաչափի, գործի փաստական հանգամանքների վերա¬բերյալ վերջնական դատական ակտում դատարանի հետևությունները վերադաս դատական ատյան¬ներ բողոքարկելու անհնարինության համատեքստում։
- Գագիկ Ավագյանի կողմից քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելիս 2015թ. դեկտեմբերի 18-ին, 2016թ. ապրիլի 15-ին, ապրիլի 21-ին, մայիսի 2-ին, մայիսի 4-ին, մայիսի 10-ին, մայիսի 12-ին և հուլիսի 15-ին կատարված ինքնավնասումների (8 անգամ) դեպքերի վերաբերյալ հատուկ հաղորդագրություններով։
Վերոնշյալ ապացույցները համադրելիս և գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամ¬բաս¬տանյալ Գագիկ Ավագյանին առա¬ջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված, ինչպես նաև նրա նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու համար հիմք ծառայող այդ ապա¬ցույցներն հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանն իրեն մեղ¬սագրվող արարքները` ուրիշի գույքի զգալի և խոշոր չափերի հափշտակությունները, որոնք կատարվել են բացահայտ կամ խարդախության եղանակներով, կատարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագներով) որակված են ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածների համապատասխան մասերով և կետերով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում երիտասարդ լինելը (համաձայն ԱԲ սերիայի 004155 համարի` ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին, վատառողջ լինելը (ըստ դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության 2016թ. մարտի 24-ի թիվ 167/16 եզրակացության` նա հանդիսանում է «Անձի էմոցիոնալ ան¬կայուն խանգարում, պրիմիտիվ անձ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնա¬վորութ¬յուն, դատապարտ¬վելու դեպքում կարիք ունի նյարդա¬հոգեբույժի ամբուլատոր հսկողության կալանավայրի պայման¬նե¬րում), հայրական դաստիարակությունից զրկված լինելը, նյութական ոչ բարվոք վիճակում գտնվող ընտանիքում դաստիա¬րակ¬վելը, մոր` երրորդ խմբի հաշմանդամ հանդիսանալը, իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` մինչդա¬տական վարույ¬թից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, գործի քննությանն աջակցելը` քննչական փորձարա¬րության և դեպքի վայրի զննության ժամանակ դեպքի վայրերը մատնացույց անելու եղանակով, բնակության վայրում դրականորեն բնութագարվելը (ըստ «Մարիամ» համատիրության նախագահ Ս.Շահբազյանի տրամարած բնութագրի), վերագրված 11 հանցագործություններից 7-ը անչափահաս տարիքում (մինչև 18 տարեկան դառնալը) կատարելը։ Այդ համատեքստում ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև անչափա¬հասների գործերի վարույթը կարգավորող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում սահմանված դրույթները։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը։
Տվյալ դեպքում, Դատարանն ուսումնասիրելով վերոնշյալ հանգամանքները, փաստում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին Երևանում։Ծնողների ամուս¬նալուծության պատճառով բնակվել է հանրակացարանում մոր` Արմինե Ավագյանի և եղբոր հետ միա¬սին, Գագիկ Ավագյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` երրորդ խմբի հաշ¬մանդամ Արմինե Ավագյանը, սովորել է թերի զարգացած անձանց համար նախատեսված, Երևանի Ավան թաղամասի թիվ 6 գիշերօթիկ դպրոցում, որտեղից 2013 թվականին` 8-րդ դասարանն ավար¬տելուց հետո, հեռացվել է` բացակայությունների պատճառով։
Դատարանը փաստում է, որ թեև սույն գործով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ( դատավոր Մ.Մարտիրոսյան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով, այն չի վճարվել, ըստ էության ունի չմարված դատ¬վածություն, սակայն սույն գործով նրան վերագրված հանցագործությունները կատարել է 2014թ. սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` մինչև վերոնշյալ դատավճռով դատապարտվելը։ Նման պայմաններում բացակայում է հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կատարման ռեցիդիվը և գործով ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժը պետք է նշանակված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կանոնով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վե¬րոնշյալ հան¬գամանքները, նրա անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և Դատարանում ուսումնասիրված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափա¬նիշ¬ներին համա¬պա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի խնդրին` Դատարանը ղեկավարվում է հետևյալի իրավա¬կան դիրքորոշումներով.
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրա¬¬կանության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտպանության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրա¬ժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվա¬զագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկե¬ցութ¬յան ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցան¬կացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատ¬կութ¬յուններին, այն¬պես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներ¬փակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կիրառված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Մասնակից պետությունները ապահովում են, որ. (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձեր¬բակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է՝ կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի կանոնների («Հավանայի կանոններ») 2-րդ կետը սահմանում է. «Անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներգործության ծայրահեղ միջոց՝ անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետով։ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում։ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմից` չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունը»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաս¬տանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համա¬ձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռ¬նարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկ¬ների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրութ¬յուն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մե¬ղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրա¬վունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանա¬կա¬լիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրա¬վունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաս¬տելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փոր¬ձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագ¬րերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահո¬վում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագոր¬ծության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վերլուծելով մեջբերված դրույթները, ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահասները, պայ¬մանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռ¬նարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորա¬պես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատ¬կություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափա¬հաս¬¬ների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում։ (…)
Այդ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձնա¬հատ¬կություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկուսաց¬նելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է ենթարկվում շրջա¬պատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրաց¬նելու հավանա¬կանությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են ենթարկ¬վում պատ¬ժի ուղղիչ ազդեցությանը։ Հետևաբար` դատարանը նախ և առաջ պետք է քննարկի ազատությունից զրկե¬լու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատժատեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում արտահայտված դիրքորոշումը վերլուծելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում մեջբերված միջազգային և ներպետական իրավական կարգավորումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափա¬հասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցա¬գործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Այս մոտեցումը համահունչ է անչա¬փա¬հասների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային-իրավական փաստաթղթերի բովանդակությանը և հետապնդում է վերջիններիս բնականոն զարգացումն ու բարեկեցությունն ապահովելու իրավաչափ նպատակ։ (...)»։
Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հան¬ցա¬կազմերն այլընտրանքային են, նախատեսում են պա¬տիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշա¬կի ժամկե¬տով ազա¬տազրկման ձևով, իսկ նույն հոդվածների 2-րդ մասերով սահմանված հան¬ցա¬կազմերը` տուգանքի կամ որոշա¬կի ժամկե¬տով ազա¬տազրկման ձևով, ուստի սույն գործի շրջանակներում քննարկման են¬թակա են` ամբաս¬տանյալի նկատմամբ պատժա¬տեսակ ընտրելու, նշանակ¬վող պատ¬ժաչա¬փի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նա¬խա¬¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պա¬տիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագործությունների համակ¬ցությամբ վերջ¬նական պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Գագիկ Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով` երկու դրվագներով, 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` չորս դրվագներով, 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերագրվող բազմադրվագ հանցագործությունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են), նրա որդեգրած հանցավոր վար¬քագծի շարունակական բնույ¬թը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելու օրենսդրա¬կան պահանջը, խափանման միջոց կալանավորում ընտրված լինելու պայմաններում կալանքը որպես պատժատեսակ նշանակելու օրենսդրական արգելքը` Դա¬տա¬րանն արձա¬նագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալ Գ.Ավագյանի նկատ¬մամբ անհրաժեշտ է նշանակվել պատիժ ազա¬տազրկման ձևով, բացակայում են նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշա¬նակելու, ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջնական պա¬տիժը պայմա¬նա¬¬կանորեն չկիրա¬ռելու հիմքերը։ Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատար¬ման համար պատիժ նշանակելուն, ապա Դատարանի համոզմամբ ոչ մեծ ծանրության (մասնավոր մեղադրանքի) վերոնշյալ հանցանքները կատարած Գ.Ավագ¬յանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել նաև տուգանքի ձևով։ Ամբաստանյալ Գ.Ավագյանին նկատմամբ պատիժ, հանցագոր¬ծությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ չափահաս տարիքում նա կատարել է վերագրված հանցագործություններից չորսը` տուժողներ Արամ Զիլֆուղարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Վարդան Մանուչարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Հրաչյա Մուրադյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս) և Դանիիլ Կուդրյաշովի դրվագներ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս) դրվագներ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬նով ամբաս¬տանյալ Գ.Ավագյանը նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պետք է կրի, այն արդա¬րացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատա¬րումը կան¬խելու և սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգ¬նելու համար։ Իսկ ամբաս¬տանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալները, նրա պատաս¬խա¬¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬¬նող և ծանրացնող հանգամանք¬ները, Դատա¬րանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬մամբ պատժաչափ սահմանելիս։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դա¬տա¬¬րա¬նի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հան¬ցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը։
Դատա¬րանը նաև փաստում է, որ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն գործով հանցա¬գոր¬ծությունների համակցությամբ, ինչպես նաև վերջնական պատիժ պետք է նշա¬նակել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ, հանցագործութ¬յունների համակցութ¬յամբ` սույն դատավճռով նշանակված վերջնական պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելով նախորդ դատական ակտով` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավա¬սության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով նշանակված պատիժը` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքը։
Քննարկելով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմ¬քերը բացակայում են։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Գ.Ավագյանի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետը վերջնական պատժին հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վար¬կել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու (բերման ենթարկելու) օրվանից, որի պայմաններում սույն գործով նրան անազա¬տության մեջ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետն ընդգրկում և ընդգրկելու է 2015թ. օգոստոսի 27-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժա¬մա¬նա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում գործով ամբաստանյալ Գ.Ավագ¬¬յանի կամ նրա հանցավոր գործողությունների հետևանքով նյութական պատասխանատվութ¬յուն կրող անձի գույքերի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Գուրգենի Վար¬դանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» ապրանքանիշի հեծանիվն անհրաժեշտ է թողնել վերջինիս տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժողների (քաղաքացիական հայցվորների) ներկայացրած քաղաքացիական հայցերն ենթա¬կա են ամբողջությամբ բավարարման, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցում` քաղաքացիական պատասխանող Գագիկ Արթուրի Ավագյանից հօգուտ տուժող (քաղա¬քացիական հայցվոր) Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանի անհրաժեշտ է բռնագանձել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, իսկ Դանիիլ Ալեք¬սանդրի Կուդրյաշովի` 160.000 ( հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Գագիկ Ավագյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դա¬տարանն այդ հարցը համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Գագիկ Արթուրի Ավագյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (2 դրվագներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագ¬ներով), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դրվագ¬ներով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատ¬մամբ նշա¬նակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չորս դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, երեք դրվագներից յուրաքանչյուրով` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման և տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները մասնա¬կիորեն գումարելով` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխա¬տավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` սույն դատավճռով նշա¬նակված վերոնշյալ պատժին մասնակիորեն գումարելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյու¬րապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամ տուգանքից 200.000 (երկու հարյուր հա¬զար) ՀՀ դրամը` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 5 (հինգ) տարի ժամ¬կետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրա¬պա¬տիկի` 600.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Գագիկ Ավագյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրա փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից` 2015թ. օգոստոսի 27-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժողների (քաղաքացիական հայցվորների) ներկայացրած քաղաքացիական հայցերն ամբող¬ջությամբ բավարարել, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում` քաղաքա¬ցիական պատասխանող Գագիկ Արթուրի Ավագյանից հօգուտ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանի բռնագանձել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումար, հօգուտ Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար, հօգուտ Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար, իսկ Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովի` 160.000 ( հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ գումար։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Գուրգենի Վարդանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» ապրանքանիշի հեծանիվը թողնել վերջինիս տնօրինությանը` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 21-06-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 25-07-2016
Էջերի քանակ 244, 250, 249, 155, 124, 111
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 26-07-2016
Էջերի քանակը 244, 250, 249, 155, 124, 111
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե34825
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 26-01-2017
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 27-01-2017
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 03-02-2017
Էջերի քանակ 244, 250, 249, 155, 124, 111,95, 124
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 06-02-2017
Էջերի քանակը 244, 250, 249, 155, 124, 111,95, 124
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0281/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 21-07-2016
Ամսաթիվ 21-07-2016
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ժորա
Ազգանուն Համբարձումյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Գագիկ Ավագյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի /ՀՀ քր. օր. 176 հոդ. 2-րդ մասի 4-րդ կետով , 176 հոդ. 1-ին մասով ,34-176 հոդ. 1-ին մասով , 178 հոդ. 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 178 հոդ. 1-ին մասով , ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման , ՀՀ քր. օր.66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 5 տարի ժամկետով և տուգանք` 600.000 ՀՀ դրամի չափով / վերաբերյալ 21.06.2016թ. դատավճիռը պատժի մասով և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ , այն է`ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 27-07-2016
Գործը ստացվել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 27-07-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Գրիշա
Ազգանուն Մելիք-Սարգսյան
Դատավոր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Սահակյան
Դատավոր
Անուն Ալեքսանդր
Ազգանուն Ազարյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 02-08-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-08-2016
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրողի բացակայության պատճառով:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 02-09-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվել է դատարանի կազմը համալրված չլինելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 29-09-2016
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Վերաբաշխում
Ամսաթիվ 27-09-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Գրիշա
Ազգանուն Մելիք-Սարգսյան
Վերաբաշխման հիմքը Դատավորը գտնվում է արձակուրդում
Մակագրել
Ամսաթիվ 27-09-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Ռուբիկ
Ազգանուն Մխիթարյան
Դատավոր
Անուն Արարատ
Ազգանուն Պետրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 30-09-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 18-10-2016
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 17-11-2016
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 17-11-2016
Ամբաստանյալ
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Ավագյան
Հասցե ---------------
Սեռ 2
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԿԴ/0281/01/15


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Մ. Պապոյան
Ս. Չիչոյան

քարտուղարությամբ` Մ.Մահտեսյանի

մասնակցությամբ` պաշտպան Ժ. Համբարձումյանի
ամբաստանյալ Գ. Ավագյանի
մեղադրող Վ. Ասատրյանի

2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի պաշտպան Ժորա Համբարձումյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արթուրի Ավագյանի` երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 15148615 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը՝ 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին, անչափահաս Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի օգոստոսի 28-ին Գագիկ Արթուրի Ավագյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի օգոստոսի 29-ին Ժորա Անդրանիկի Մուրադյանը ճանաչվել է անչափահաս տուժող Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի օրինական ներկայացուցիչ:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 11-ին անչափահաս Էմիլ Պավելի Զեյթնաղյանը ճանաչվել է տուժող, իսկ Պավել Սերգեյի Զեյթնաղյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ին գործով տուժող է ճանաչվել նաև անչափահաս Արամ Մարտինի Զիլֆուղարյանը, իսկ Մարտին Մատվեյի Զիլֆուղարյանը՝ ճանաչվել է տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2. 2015 թվականի մարտի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 13126215 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը՝ 2015 թվականի մարտի 4-ին, անչափահաս Մաթևոս Արթուրի Գրիգորյանը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Արթուր Մաթևոսի Գրիգորյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի հուլիսի 29-ին թիվ 13126215 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավման ենթակա անձը հայտնի չլինելու հիմքով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին թիվ 13126215 քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
Նախաքննական մարմնի` 2015 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ թիվ 13126215 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին անչափահաս Արտյոմ Վարդանի Սարգսյանը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Վարդան Մարտունի Սարգսյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
3. 2015 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12123315 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի մայիսի 22-ին Ռոբերտ Գուրգենի Վարդանյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
4. 2015 թվականի ապրիլի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12114815 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի ապրիլի 8-ին Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 12114815 քրեական գործը միացվել է թիվ 12123315 քրեական գործին:
5. 2015 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12125715 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 12125715 քրեական գործը միացվել է թիվ 12123315 քրեական գործին:
2015 թվականի հունիսի 10-ին Արթուր Ռուբենի Մելքոնյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանը թիվ 12123315 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
6. 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին թիվ 12123315 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` թիվ 15148615 քրեական գործին միացնելու համար:
2015 թվականի հոկտեմբերի 5-ին թիվ 12123315 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
7. 2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 10142015 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 2-ին անչափահաս Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Սվետլաննա Պյոտրի Կուդրյաշովան՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թիվ 10142015 քրեական գործը ևս ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` թիվ 15148615 քրեական գործին միացնելու համար:
2015 թվականի հոկտեմբերի 5-ին թիվ 10142015 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
8. 2015 թվականի օգոստոսի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 13801815 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի օգոստոսի 25-ին Վարդան Մանուչարյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի հոկտեմբերի 19-ին թիվ 13801815 քրեական գործը նույնպես միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
9. 2015 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 15129615 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով:
2015 թվականի հուլիսի 18-ին անչափահաս Հովիկ Աշոտի Պետրոսյանը գործով ճանաչվել է տուժող, իսկ Աշոտ Հովիկի Պետրոսյանը՝ տուժողի օրինական ներկայացուցիչ:
2015 թվականի հոկտեմբերի 21-ին թիվ 15129615 քրեական գործը միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
10. 2015 թվականի հունիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 15128715 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2015 թվականի հունիսի 25-ին Վիտալի Ալեքսանդրյանը գործով ճանաչվել է տուժող:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ Գագիկ Արթուրի Ավագյանը թիվ 15128715 քրեական գործով ևս ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թիվ 15128715 քրեական գործը ևս միացվել է թիվ 15148615 քրեական գործին:
11. 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ին Գագիկ Արթուրի Ավագյանին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել, լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
12. Առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության արագացված կարգ, 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռով Գագիկ Արթուրի Ավագյանին մեղավոր է ճանաչել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով չորս դրվագներից յուրաքանչյուրով` ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 3 (երեք) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով երեք դրվագներից յուրաքանչյուրով` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ ազատազրկման և տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ պատիժ է սահմանվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` վերոնշյալ պատժին մասնակիորեն գումարելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի օգոստոսի 27-ից, խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Առաջին ատյանի դատարանը նաև վճռել է. գործով տուժողների (քաղաքացիական հայցվորների) ներկայացրած քաղաքացիական հայցերն ամբողջությամբ բավարարել, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում` քաղաքացիական պատասխանող Գագիկ Արթուրի Ավագյանից հօգուտ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) Խաչատուր Վահեի Իսրայելյանի բռնագանձել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, հօգուտ Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ, իսկ Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովի` 160.000 ( հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռոբերտ Գուրգենի Վարդանյանին ի պահ հանձնված «Ռեմբո Ռակետ» ապրանքանիշի հեծանիվը թողնել տուժողի տնօրինությանը, դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի պաշտպան Ժորա Համբարձումյանը:

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
13. Նախաքննության մարմինը Գագիկ Արթուրի Ավագյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ. «նա, 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններից մի շարք անձանցից դիտավորությամբ կատարել է զգալի և խոշոր չափերի ուրիշի գույքի հափշտակություններ։
Այսպես.
Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2014 թվականի սեպտեմբերի 07-ին` ժամը 17։00-ից 18։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևանի Նոր Արեշ 40-րդ փողոցում անչափահաս, 28.09.2002թ. ծնված՝ Ռուբեն Մելքոնյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող` զգալի չափի՝ 86.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվն ու դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի փետրվարի 21-ին` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Գրիգոր Լուսավորիչ» եկեղեցու հարակից հատվածում Մաթևոս Արթուրի Գրիգորյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ, զանգահարելու պատրվակով վերցրել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 40.000 ՀՀ դրամ արժողության «Ալկատել» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի մարտի 24-ին` ժամը 14։50-ի սահմաններում, անչափահաս, 30.11.2001թ. ծնված Վիգեն Իսրայելյանի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ Երևան քաղաքի Ազատամարտիկների 7-րդ հասցեում գտնվող թիվ 194-րդ դպրոցի բակում վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ վերցրել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Joit» տեսակի երկանիվ հեծանիվը և օգտվելով նրա անուշադրությունից` հափշտակել է այն։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի մայիսի 02-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի 25 շենքի մոտ անչափահաս, 21.11.2004թ. ծնված Էմիլ Պավելի Զեյթնաղյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, այն է՝ հեծանիվի վրայից հրել և վայր գցելով գետնին, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 70.000 ՀՀ դրամ արժողության երկանիվ հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 19։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր Արեշ 22 և Ազատամարտիկներ փողոցների հատման խաչմերուկում ձեռքով քաշելով անչափահաս, 01.10.2002թ. ծնված Խաչիկ Ռոբերտի Վարդանյանի «RAMBO RAKET» տեսակի 45.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը, փորձել է բացահայտ հափշտակել այն, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ Խ.Վարդանյանի հայր Ռոբերտ Վարդանյանը, դեպքի վայր ժամանելով, բռնել է Գագիկ Ավագյանին և հանձնել ոստիկանության աշխատակիցներին։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի հուլիսի 01-ին` ժամը 19։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոց փողոցի 16-րդ շենքի մոտակայքում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ վերցրել է անչափահաս, 05.07.2003թ. ծնված Վիտալի Գեորգիի Ալեքսանդրյանին պատկանող զգալի չափի՝ 100.000 ՀՀ դրամ արժողության «ԲՄՎ Փաուեր» ապրանքանիշի հեծանիվը և հափշտակելով այն՝ դիմել է փախուստի։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի հուլիսի 10-ին` ժամը 21։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 5 հասցեի մոտակայքում վարելու և վերադարձնելու պայմանով անչափահաս, 31.03.2000թ. ծնված Հովիկ Աշոտի Պետրոսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով վերցրել է վերջինիս պատկանող «COBE» մոդելի 690.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը և հափշտակել այն՝ պատճառելով խոշոր չափի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոս ամսի սկզբներին` ժամը 10։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մոսկովյան-Մաշտոց փողոցների խաչմերուկում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է անչափահաս, 03.05.1999թ. ծնված Արամ Մարտինի Զիլֆուղարյանի հեծանիվը և բացահայտ հափշտակելով այն, դիմել է փախուստի՝ վերջինիս պատճառելով 600.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոսի 13-ին` ժամը 14։45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում Վարդան Աշոտի Մանուչարյանից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է նրա երկանիվ հեծանիվը, սակայն վստահությունը չարաշահելով խաբեությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի՝ 280.000 ՀՀ դրամ արժողության հեծանիվը։
Բացի այդ, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոսի 19-ին` ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիգոր Լուսավորիչ և Արշակունյաց փողոցների խաչմերուկի հատվածում ուրիշի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ ձեռքով քաշելով բացահայտ հափշտակել է Հրաչյա Ժորայի Մուրադյանին պատկանող զգալի չափի` 400.000 ՀՀ դրամ արժողության «TREK-3500» մոդելի հեծանիվը և դիմել փախուստի։
Այնուհետև, Գագիկ Արթուրի Ավագյանը 2015 թվականի օգոստոսի 21-ին` ժամը 14։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցի հարևանությամբ գտնվող Հ.Թումանյանի անվան զբոսայգում անչափահաս, 26.06.2002թ. ծնված Դանիիլ Ալեքսանդրի Կուդրյաշովից վարելու և հետ վերադարձնելու պատրվակով վերցրել է «Լենդ Ռովեռ» մոդելի հեծանիվը՝ սակայն խաբեությամբ ու վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել այն՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափի՝ 160.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
14. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռի համաձայն.
«(…)
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանն իրեն մեղսագրվող արարքները` ուրիշի գույքի զգալի և խոշոր չափերի հափշտակությունները, որոնք կատարվել են բացահայտ կամ խարդախության եղանակներով, կատարել է մեղավորությամբ, դրանք (…) որակված են ճիշտ, վերջինս քրեական պատասխանատվության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածների համապատասխան մասերով և կետերով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
(…)
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում երիտասարդ լինելը (համաձայն ԱԲ սերիայի 004155 համարի [ ծննդյան վկայականի]` ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին), վատառողջ լինելը (ըստ դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության 2016թ. մարտի 24-ի թիվ 167/16 եզրակացության` նա հանդիսանում է «Անձի էմոցիոնալ անկայուն խանգարում, պրիմիտիվ անձ» ախտորոշմամբ փսիխոպաթ անձնավորություն, դատապարտվելու դեպքում կարիք ունի նյարդահոգեբույժի ամբուլատոր հսկողության՝ կալանավայրի պայմաններում), հայրական դաստիարակությունից զրկված լինելը, նյութական ոչ բարվոք վիճակում գտնվող ընտանիքում դաստիարակվելը, մոր` երրորդ խմբի հաշմանդամ հանդիսանալը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, գործի քննությանն աջակցելը` քննչական փորձարարության և դեպքի վայրի զննության ժամանակ դեպքի վայրերը մատնացույց անելու եղանակով, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Մարիամ» համատիրության նախագահ Ս.Շահբազյանի տրամադրած բնութագրի), վերագրված 11 հանցագործություններից 7-ը անչափահաս տարիքում (մինչև 18 տարեկան դառնալը) կատարելը։ Այդ համատեքստում ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև անչափահասների գործերի վարույթը կարգավորող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ գլխում սահմանված դրույթները։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը։
Տվյալ դեպքում, Դատարանն ուսումնասիրելով վերոնշյալ հանգամանքները, փաստում է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը ծնվել է 1997թ. հուլիսի 27-ին Երևանում։ Ծնողների ամուսնալուծության պատճառով բնակվել է հանրակացարանում մոր` Արմինե Ավագյանի և եղբոր հետ միասին, Գագիկ Ավագյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվել է մայրը` երրորդ խմբի հաշմանդամ Արմինե Ավագյանը, սովորել է թերի զարգացած անձանց համար նախատեսված, Երևանի Ավան թաղամասի թիվ 6 գիշերօթիկ դպրոցում, որտեղից 2013 թվականին` 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո, հեռացվել է` բացակայությունների պատճառով։
Դատարանը փաստում է, որ թեև սույն գործով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով (դատավոր Մ. Մարտիրոսյան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, այն չի վճարվել, ըստ էության ունի չմարված դատվածություն, սակայն սույն գործով նրան վերագրված հանցագործությունները կատարել է 2014թ. սեպտեմբերի 07-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` մինչև վերոնշյալ դատավճռով դատապարտվելը։ Նման պայմաններում բացակայում է հանցագործությունների կատարման ռեցիդիվը և գործով ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կանոնով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները հաստատված են գործով ձեռք բերված և Դատարանում ուսումնասիրված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն մեղմացնում են նրա հանրային վտանգավորությունը։
(…)
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմերն այլընտրանքային են, նախատեսում են պատիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, իսկ նույն հոդվածների 2-րդ մասերով սահմանված հանցակազմերը` տուգանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, ուստի սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են` ամբաստանյալի նկատմամբ պատժատեսակ ընտրելու, նշանակվող պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով` երկու դրվագներով, 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` չորս դրվագներով, 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերագրվող բազմադրվագ հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են), նրա որդեգրած հանցավոր վարքագծի շարունակական բնույթը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելու օրենսդրական պահանջը, խափանման միջոց կալանավորում ընտրված լինելու պայմաններում կալանքը որպես պատժատեսակ նշանակելու օրենսդրական արգելքը` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով, բացակայում են նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու, ազատազրկման ձևով նշանակվող վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը։ Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պատիժ նշանակելուն, ապա Դատարանի համոզմամբ ոչ մեծ ծանրության (մասնավոր մեղադրանքի) վերոնշյալ հանցանքները կատարած Գ.Ավագյանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել նաև տուգանքի ձևով։
Ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ պատիժ, հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելիս՝ Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ չափահաս տարիքում նա կատարել է վերագրված հանցագործություններից չորսը` տուժողներ Արամ Զիլֆուղարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Վարդան Մանուչարյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս), Հրաչյա Մուրադյանի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մաս) և Դանիիլ Կուդրյաշովի դրվագներ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մաս) դրվագներ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ամբաստանյալ [Գագիկ Ավագյանն իր] նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար։ Իսկ ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։
Ամբաստանյալ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը։
Դատարանը նաև փաստում է, որ Գագիկ Ավագյանի նկատմամբ սույն գործով հանցագործությունների համակցությամբ, ինչպես նաև վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ և 6-րդ մասերի կիրառմամբ, հանցագործությունների համակցությամբ` սույն դատավճռով նշանակված վերջնական պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելով նախորդ դատական ակտով` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 6-ի դատավճռով նշանակված պատիժը` 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքը։
(…)»:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
15. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճռով Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն անարդարացի է, չի համապատասխանում ամբաստանյալի անձին և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին:
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի` բողոքի հեղինակը նկարագրել է գործի դատավարական նախապատմությունը, մեղադրանքի էությունը, Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրած՝ ամբաստանյալի անհատական տվյալները, անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մեջբերումներ է կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-62-րդ, 64-րդ, 70-րդ, 90-րդ հոդվածների դրույթներից և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-149/07, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ա.Նունուշյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0094/01/13 որոշումներից, և մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, որոնք հաստատված է համարել կայացրած դատավճռով: Ամբաստանյալի նկատմամբ 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժատեսակն ինչու չի կարող ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այլ պարզապես արտաբերել է օրենսդրական ձևակերպումներ։ Մինչդեռ, օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կիրառելով՝ տվյալ դեպքում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակներին:
Արդյունքում, խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել՝ մեղմացնելով ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ։

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
16. Պաշտպան Ժ.Համբարձումյանը և ամբաստանյալ Գ.Ավագյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքը և խնդրել են այն բավարարել:
Մեղադրող Վ.Ասատրյանն առարկել է վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել է այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Գտնելով, որ դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»։
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 15-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված և պատճառաբանված է արդյոք ամբաստանյալ Գագիկ Արթուրի Ավագյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը:
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
19. Նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո, հիմք ընդունելով վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Նունուշյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0094/01/13 որոշման վկայակոչումը և այն հանգամանքը, որ մեղսագրվող տասնմեկ դրվագներից յոթով՝ հանցագործություններն ամբաստանյալ Գ.Ավագյանը կատարել է անչափահաս տարիքում, Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում առաջին հերթին անդրադառնալ ամբաստանյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու անհնարինության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևության հիմնավորվածությանը:
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ։
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը»։
Սույն քրեաիրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում (ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08, ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/08, ՏԴ/0094/01/09, ԱՎԴ2/0057/01/09, ԵԱՔԴ/0164/01/09, ԵԱՔԴ/0195/01/09 և այլն), և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորվել այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կարող է կիրառվել առնվազն հետևյալ երկու պայմանների առկայության պարագայում` գործի բացառիկ հանգամանքների և խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքի բացահայտմանն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում։ Օրենքում օգտագործվող «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ նշված հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացող մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դուրս են սովորականի շրջանակներից և այն աստիճան առանձնահատուկ են, որ վերածվում են բացառության։ Մասնավորապես, դրանք կարող են կապված լինել հանցագործության շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի, ինչպես նաև այլ հանգամանքների հետ։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։
Ա.Նունուշյանի գործով որոշման մեջ վերլուծելով անչափահասների նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման առանձնահատկությունները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «Բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափահասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը (...)» (տե՛ս Արամայիս Նունուշյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՆԴ/0094/01/13 որոշման 16-րդ կետը)։
Ն.Մադյանի և Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ վերահաստատելով Ա.Նունուշյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ. «[Մ]իայն այն հանգամանքը, որ հանցավորը հանցանք կատարելու պահին եղել է անչափահաս, չի կարող մեխանիկորեն հանգեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմանը, այլ այդ դեպքում նշյալ հոդվածի կիրառման հնարավորությունը պետք է քննարկվի գործում առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցության, հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի և այլ հանգամանքների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Վարդանի Մադյանի և Դավիթ Հրանտի Հովհաննիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՏԴ2/0045/01/14 որոշման 14.1-րդ կետը)։
Տվյալ դեպքում, ինչպես հետևում է բողոքարկված դատավճռի բովանդակությունից (տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը)՝ Առաջին ատյանի դատարանը, անչափահասների նկատմամբ իրականացվող արդարադատության չափանիշներին վերաբերող ներպետական և միջազգային իրավանորմերի պահանջներին համապատասխան արձանագրել և պատշաճ կերպով վերլուծության է ենթարկել ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի անհատական տվյալները (այդ թվում` կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջական վիճակը և այլն), նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, դրանք համադրելով Գ.Ավագյանի կողմից կատարված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի բնույթի, վտանգավորության աստիճանի, ինչպես նաև դրանց բազմաքանակության արդյունքում ամբաստանյալի որդեգրած շարունակական հանցավոր վարքագծի հետ, իրավացիորեն հանգել է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բացակայում են օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու հնարավորության հարցում հիմնավոր հետևության հանգելու օբյեկտիվ հիմքերը:
Համաձայնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված եզրահանգման հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ գործի նյութերից չի բխում և անհիմն է վերաքննիչ բողոքի հեղինակի փաստարկն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ հիմնավոր պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե ամբաստանյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ինչու չի կարող ապահովվել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ կիրառված պատժատեսակներն ու սահմանված պատժաչափերը՝ հանցագործությունների համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք առավելագույնս մոտ են համապատասխան հանցագործության համար նախատեսված և տվյալ դեպքում կիրառելի պատժատեսակների համար օրենքով նախատեսված նվազագույն չափերին: Դրա հետ մեկտեղ, ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ ազատազրկման ձևով սահմանված վերջնական պատժաչափը ևս առավելագույնս մոտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի դրույթներով նախատեսված՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակվող պատիժները թերևս մասնակիորեն գումարելու կանոնի կիրառման արդյունքում սահմանվող հնարավոր պատժաչափի նվազաքույն շեմին, ինչն իր հերթին հիմք չի տալիս դատողություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով հանդիսանում է ակնհայտ խիստ և չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանն ու ամբաստանյալի անձին:
Ամփոփելով վերը շարադրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված ու պատճառաբանված է, և որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որը, ի վնաս ամբաստանյալի, ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Գ.Ավագյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու և ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունիսի 21-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արթուրի Ավագյանի` երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ

Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 17-11-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 23-01-2017
Էջերի քանակը 244, 250, 249, 155, 124, 111,95, 112
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 23-01-2017
Էջերի քանակը 244, 250, 249, 155, 124, 111,95, 112
Ուր Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գրության համարը Ե-1773/17