Գործ ԵԿԴ/0277/01/15








ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող« Մալաթիա-Սեբաստիա
վարչական շրջանի դատախազի
տեղակալ` Վազգեն Հարությունյանի,

տուժող (անչափահաս)` Աշխեն Խաչատրյանի,

վերջինիս օրինական ներկայացուցիչ` Թերեզա Մանասարյանի,

պաշտպան` Արարատ Ազիբեկյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 24-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Սմբատ Պանդուխտի Մնացականյանի` (ծնված 1985թ. ապրիլի 24-ին«Արագածոտնի մարզի Աշ¬տա¬րակ քա¬ղա¬քում« ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախ¬¬կինում չդա¬տա¬¬պարտ¬ված« հաշ¬վառ¬¬ված է Աշտարակ քաղաքի Ն.Աշտարակեցու փողոցի 84-րդ շենքի 23-րդ բնակարանում, փաստացի բնակվում է Երևանի Նորագյուղ թաղամասի 63-րդ տանը, սույն գոր¬ծով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հան¬¬ցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստո¬րագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային վարչության Աբովյանի քննչական բաժնում անչա¬փահաս Աշխեն Խաչատրյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով 2015թ. մայիսի 13-ին հարուցվել է թիվ 20119415 քրեական գործը։
2015թ. սեպտեմբերի 16-ին վերոնշյալ քրեական գործից անջատվել է Սմբատ Մնա¬ցականյանի կողմից ակնհայտ 16 տարին չլրացած Աշխեն Խաչատրյանի հետ սեռական հարա¬բե¬րություն ունենալու վերաբերյալ թիվ 20139715 քրեական գործը։
2015թ. նոյեմբերի 17-ին Սմբատ Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռանալու մասին ստորագրություն։
2015թ. նոյեմբերի 21-ին քրեական գործը Սմբատ Պանդուխտի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարան, 2015թ. նոյեմբերի 24-ին ընդունվել վարույթ, ապա նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬¬ղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2014թ. օգոստոսին Կոտայքի մարզի Քասախ գյու¬ղում ծանոթացել է անչափահաս` 1999թ. հուլիսի 8-ին ծնված Աշխեն Կարենի Խաչատրյանի հետ և սկսել ամուսնության նպատակով ընկերություն անել նրա հետ։ 2014թ. օգոստոս ամսվա վերջին հորաքրոջ՝ Հաս¬միկ Վարդանյանի հետ գնացել է Աշխեն Խաչատրյանի տուն, վերջինիս մորից՝ Թերեզա Մանա¬սար¬յանից խնդրել թույլտվություն Աշխեն Խաչատրյանի հետ ամուսնանալու համար, ինչից հետո փո¬խադարձ համաձայնությամբ Աշխեն Խաչատրյանի հետ եկել և շուրջ 15-20 օր, որպես ամուսիններ, միասին բնակվել են իր կողմից վարձակալած Երևան քաղաքի Նորագյուղ թաղամասի թիվ 63 տանը, որտեղ համատեղ բնակվելու ընթացքում՝ Սմբատ Մնացականյանը, լինելով 21 տարին լրացած անձ, մեկ անգամ սեռական հարաբերություն է ունեցել իր համար ակնհայտ 16 տարին չլրացած Աշխեն Կարենի Խաչատրյանի հետ»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներկա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬¬գացված կար¬գով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարարեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունը հաս¬տա¬տելու որոշմամբ գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննե¬լու դեմ չի առարկել, նկատի ունենալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փա¬հաս է« մեղ¬սու¬նակ է« փաստելով« որ առ¬կա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդ¬¬ված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բո¬լոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայացմամբ« գործը քննեց արա¬¬¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Սմբատ Մնացականյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի, անչափահաս տուժող Աշխեն Կարենի Խաչատրյանի, վերջինիս օրինական ներկայացուցիչ Թերեզա Սերժիկի Մանասարյանի, վկա Հասմիկ Վաղինակի Վարդանյանի նա¬խաքննական ցուցմունքներով, դատաբժշկական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 10-ի թիվ 263 եզրա¬կացությամբ, տուժող Աշխեն Խաչատրյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության 2015թ. հուլիսի 8-ի, ինչպես նաև լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2015թ. սեպտեմբերի 3-ին կազմված արձանագրությունների առկա¬յությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը փաստում է« որ ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապացույցները, ըստ էության, համապատասխանում են ՀՀ քրեա¬կան դա¬տա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանին մեղ¬սագրվող հանցավոր արարքը` քսանմեկ տարին լրացած անձի կողմից կամավոր սեռական հարաբե¬րությունն ակնհայտ տասնվեց տարին չլրացած անձի հետ, կատարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդ¬¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդ¬վածի համապատասխան մա¬սով և կետով։
Ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դա¬տարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬ցավորի անձնա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մե¬ղավոր ճա¬նաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծան¬րացնող հան¬գա¬մանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առա¬¬վել խիստը նշանակ¬վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմնա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույնանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մա¬ցիոն կենտրոն 2015թ. նոյեմբերի 19-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համա¬ձայն` AM սերիայի 0530831 համարի անձնագրի), իսկ որպես պա¬տաս¬խանատ¬վութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬¬նող հանգամանքներ` դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և անկեղ¬ծորեն զղջալը, ժամանակավոր բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (համաձայն Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 3 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Տոնոյանի կողմից 2015թ. նոյեմբերի 17-ին հաստա¬տված բնութագրի)։
Ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ վերջինս փոքրահասակ տարիքում զրկվել է ծնողական դաստիարակությունից, մասնավորապես` 1995թվականին մահացել է վերջինիս հայրը` Պանդուխտ Սարգսի Մնացականյանը (ըստ ԱԱ սերիայի 003506 մահվան վկայականի պատճենի), իսկ 1998 թվականին` մայրը` Գոհար Սերգեյի Հայրապետյանը (ըստ ԱԱ սերիայի 058793 մահվան վկայականի պատճենի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանքները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Սմբատ Մնացականյանի անձի, որոշակիորեն` նաև կատարածի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Սմբատ Մնացականյանի նկատ¬¬մամբ պատժատեսակի և պատ¬ժաչափի որոշման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կե¬տով սահ¬մանված հանցակազմի պատ¬ժամասը որոշակի է, այսինքն` նախատեսում է պատիժ բացա¬ռապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են` պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ կամ պատժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (ծանր հանցագործություն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Ս.Մնացականյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայման¬ներում, իսկ անձը դրականորեն բնութագրող, պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված պատիժը կրելու նպատակահարմարությունը որոշելիս։
Ամբաս¬տան¬յալ Ս.Մնացականյանի նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման չափը որոշելիս Դատա¬րանը, նախևառաջ, հաշվի է առնում արագացված կար¬գով դատական քննության կարգով մեղադրական դա¬տավճիռ կայացնելիս պատիժ նշա¬նա¬կելու` ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կանոնը, համաձայն որի` այն ամբաստանյալ Ս.Մնացա¬կանյանի դեպքում չի կարող գերազանցել վեց տարի ութ ամիսը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին` Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պա¬տաս¬¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սա¬կայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերաբերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սմբատ Մնացականյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը (ծանր հանցանք է, որը պատաս¬խանատ¬վութ¬յուն է նախա¬տեսում ազատազրկման ձևով` չորսից տասը տարի ժամկետով), ամբաս¬տանյալի անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող հան¬գամանք¬ների ամ¬բող¬¬ջությունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտ¬ված չլինե¬լը, երիտասարդ լինելը, 13 տարե¬կանից ծնողական դաստիարակությունից զրկվելը, հանցանքն իր հետ փաստական ամուսնական հարա¬բերությունների մեջ գտնվող տուժողի նկատմամբ կատարելը, այդ ամուսնության վերաբերյալ տուժողի մոր համա¬ձայնություն ստանալը, սույն դատական ակտը կայացնելու պահին 16 տարին բոլորած գործով տուժող Աշխեն Խաչատրյանի հետ համատեղ կյանք և տնտեսություն վարելու փոխա¬դարձ համաձայ¬նության առկայությունը, տուժողի և վերջինիս օրինական ներկայացուցչի դիրքորոշումը` գործով ամբաս¬տանյալի հետ հաշտվելու, նրա նկատմամբ նյութաիրավական կամ այլ պահանջի բացակայության վերաբերյալ, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճա¬նաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, այդ խոստո¬վանական ցուցմունքների` ապացուցողական զանգվածում էական նշանակությունը (հաշվի առնելով, որ տուժողի դատաբժշկական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 10-ի թիվ 263 եզրակա¬ցությամբ` նրա կուսա¬թաղանթի անատոմիական ամբողջականության հին խախտման վաղեմությունը չի պարզվել, այլ կերպ` դրան գործով ամբաստանյալի առնչությունը չի ապացուցվել), ինչպես նաև պատաս¬խա¬¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաստանյալ Ս.Մնացականյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործություն¬ների կանխումը հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ երկու տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նե¬լու պայման¬նե¬րում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ նաև սո¬ցիալական արդա¬րությունը վերա¬կանգ¬նելու հա¬մար։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Սմբատ Մնա¬ցականյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայաց¬նելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառ¬ված (կի¬րառ¬վելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդ¬րա¬¬¬¬դառ¬նա¬լով` Դատա¬րանն արձանագրում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, տուժողը և/կամ նրա օրինական ներկայացուցիչն ամբաս¬տան¬յալի դեմ որևէ նյութաիրավական պահանջ չեն ներ¬կա¬յացրել, ամբաստանյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, սույն դատական ակտով վերջինիս գույքի նկատ¬մամբ արգելանք կիրառելու հիմքերը բա¬ցակայում են։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Սմբատ Մնացականյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դատարանն այդ հարցը ևս համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դա¬տա¬վա¬¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդ¬ված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Սմբատ Պանդուխտի Մնացականյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 141-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Սմբատ Մնացականյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Սմբատ Մնացականյանի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատական քննության կար¬գով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգա¬մանք¬ների վերա¬բերյալ Դա¬¬տա¬րանի հետևությունների։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ