Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


2015թ. նոյեմբերի 24-ին Երևանում,

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, հետազոտելով ԵԿԴ-0270/01/15 (13833015) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մուրադ Շահենի Աղայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Համաձայն քրեական գործի նյութերի` Անուշ Ավագի Եփրեմյանը 2015թ. հոկտեմբերի 15-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. հոկտեմբերի 12-ին, ժամը 10։00-ի սահմաններում անհայտ անձը «Վաղարշ և Որդիներ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունում, իր տաղավարից գաղտնի հափշտակել է մեկ ոսկյա շղթա և մեկ ոսկյա խաչ` իրեն պատճառելով նյութական վնաս։ /գ.թ. 3/։
Այդ հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով, 2015թ. հոկտեմբերի 27-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13833015 քրեական գործը։ /գ.թ. 16-19/։
Քննիչի նույն օրվա որոշմամբ Անուշ Ավագի Եփրեմյանը տուժող է ճանաչվել։ /գ.թ. 20-23/
Քննիչի 2015թ. նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ Մուրադ Շահենի Աղայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ աարքի համար. «որ նա 2015թ. հոկտեմբերի 12-ին` ժամը 11.30-ի սահմաններում, «Վաղարշ և որդիներ» ՍՊԸ-ին պատկանող Երևան քաղաքի Մ. Խորենացի 24 հասցեում գործող «Ոսկու աշխարհ» տոնավաճառում գտնվող Անուշ Ավագի Եփրեմյանի տաղավարի վրայից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող թվով 1 հատ ոսկյա շղթա և մեկ հատ ոսկյա խաչ` պատճառելով զգալի չափի` ընդհանուր 320.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Մուրադ Շահենի Աղայանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 1-ին մասով։»։
Քրեական գործը` մեղադրական եզրակացությամբ, 2015թ. նոյեմբերի 10-ին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 277-րդ հոդվածի կարգով ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին քրեական գործը ստացվել, իսկ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։
Մինչև գործը դատական քննության նախապատրաստելիս ընդունվող որոշումներից որևէ մեկը կայացնելը, 2015թ. նոյեմբերի 16-ին դատարան է ստացվել տուժող Ա. Եփրեմյանի նույն օրվա դիմումը` մեղադրյալի հետ հաշտվելու պատճառաբանությամբ քրեական գործով վարույթը կարճելու խնդրանքի մասին։
2015թ. նոյեմբերի 17-ին դատարան է ստացվել մեղադրյալ Մ. Աղայանի նույն օրվա դիմումն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու մասին` տուժող Ա. Եփրեմյանի հետ հաշտվելու պատճառաբանությամբ։ Այդ դիմումով Մ. Աղայանը հայտնել է նաև, որ տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնել է։
Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և վերոհիշյալ դիմումները` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ. Աղայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և քրեական գործով վարույթը ենթակա է կարճման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։ (…)»։
Նույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գողությունը` ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կատարված հանցագործության ծանրությունից և բնույթից ելնելով` քրեական դատավարությունում հետապնդումն իրականացվում է հանրային և մասնավոր կարգով։
2. Մասնավոր հետապնդման գործեր են համարվում սույն օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը։ (…)»։
Նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (…)
5) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ. (…)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը (…)։»։
Նույն օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի համաձայն` «Սույն օրենսգրքի 33 հոդվածի երկրորդ մասում նշված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վարույթը կարճվում է և փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ։»։
Նույն օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի (…) 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով (…) նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման։ Հաշտությունը թույլատրվում է մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի` խորհրդակցական սենյակ հեռանալը։»։
Նույն օրենսգրքի 292-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական գործն իր վարույթ ընդունած դատավորը հետազոտում է գործի նյութերը և քրեական գործը վարույթ ընդունելու պահից 15 օրվա ընթացքում կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը` (…)
2) քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին. (…)»։
Նույն օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց դատաքննության, դատարանը պատճառաբանված որոշում է կայացնում քրեական գործով վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները վերաբերում են մեկ մեղադրյալի, քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ։
2. Գործով վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման և վնասի հատուցման ապահովման միջոցները, քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցները վերացնելու մասին որոշում, ինչպես նաև որոշում է իրեղեն ապացույցների ճակատագրի հարցը։ (…)»։
ՎԲ-73/08 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. դեկտեմբերի 26-ի որոշման 10-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) մասնավոր մեղադրանքով գործ հարուցելու և դրանով քրեական հետապնդում իրականացնելու հնարավորությունը լիովին կախված է դիմողի` հանցավորին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու միջոցով իր իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության համար քրեական հետապնդման մարմնին դիմելու ցանկությունից և կամարտահայտնությունից (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վահագն Լյովայի Եղիազարյանի վերաբերյալ ՇԴ/0012/11/13 գործով 2014թ. մարտի 28-ի որոշման 17-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված քրեական գործի հարուցումը մերժելու, ինչպես նաև հարուցված քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքն ինքնին ենթադրում է, որ մեղսագրվող արարքի կատարումն անվիճելի փաստ է։ Այս հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար ընդամենը պետք է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը քննությամբ ձեռք բերված (փաստական) տվյալների հիման վրա հաստատված համարի, որ անձը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ արարք է կատարել, և միևնույն ժամանակ բացակայում է դիմողի (տուժողի) բողոքը։ Նման իրավակարգավորումը թույլ չի տալիս անձին դատական պաշտպանության իրավունքի ուժով վիճարկել իրեն քրեական պատասխանատվության կանչելու փաստը, իր դեմ առաջադրված կասկածների, մեղադրանքի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, չի նախատեսում անձի իրավունքների վերականգնման կարգ այն պայմաններում, երբ նրա մեղքը դեռ ապացուցված չէ։ (…)»։
Տվյալ քրեական գործը դատական քննության նախապատրաստելիս ընդունվող որոշումներից որևէ մեկը մինչև կայացնելը, 2015թ. նոյեմբերի 16-ին դատարան է ստացվել տուժող Ա. Եփրեմյանի դիմումն այն մասին, որ մեղադրյալի հետ եկել են հաշտության և խնդրում է քրեական գործով վարույթը կարճել։
2015թ. նոյեմբերի 17-ին դատարան է ստացվել մեղադրյալ Մ. Աղայանի դիմումն այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործով տուժողին պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնել է, խնդրում է իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործով վարույթը կարճել` տուժողի հետ հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Հաշվի առնելով, որ տուժողը և մեղադրյալը հաշտվել են միմյանց հետ, մեղադրյալը չի առարկել տուժողի հետ հաշտվելու պատճառաբանությամբ իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մուրադ Աղայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և քրեական գործով վարույթը ենթակա է կարճման` մեղադրյալի հետ տուժողի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել, որևէ առարկա գործով իրեղեն ապացույց չի ճանաչվել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մուրադ Աղայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը ենթակա է վերացման։
Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 35-րդ, 151-րդ, 183-րդ, 292-րդ, 294-րդ և 313-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0270/01/15 (13833015) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Մուրադ Շահենի Աղայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրյալ Մուրադ Շահենի Աղայանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել և հարուցված քրեական գործով վարույթը կարճել` մեղադրյալ Մուրադ Շահենի Աղայանի հետ տուժող Անուշ Ավագի Եփրեմյանի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
Մեղադրյալ Մուրադ Շահենի Աղայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը` վերացնել։
Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ