Գործ ԵԿԴ/0269/01/15



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,


մասնակցությամբ`

մեղադրող« ՀՀ գլխավոր դատախազության
հատկապես կարևոր գործերով
քննության վարչության ավագ
դատախազ` Գևորգ Գևորգյանի,

տուժողներ` Արթուր Մկրտչյանի և
Վահան Թադևոսյանի,


նույն դատարանում դռնբաց դատական քննության կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 14-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Գոհարիկ Վիգենի Սադոյանի` (ծնված 1982թ. հուլիսի 6-ին« Կոտայքի մարզի Ալափարս գյուղում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայուհի« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին` մինչև 14 տա¬րեկան հինգ երեխա, չի աշխա¬տում, նախկինում չդատապարտված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Մրգաշեն գյուղի 7-րդ փողոցի 2-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 62220115 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. հուլիսի 28-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 38-333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագոր¬ծությունների հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով զուգորդված հանցագործության մասին սուտ մատնություն կատարելու և սուտ մատնությանը դրդելու դեպքի առթիվ։
2015թ. օգոստոսի 26-ին Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2015թ. սեպտեմբերի 2-ին Գ.Սադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
2015թ. հոկտեմբերի 13-ին որոշում է կայացվել Զոյա Սադոյանի կողմից սուտ մատնություն կատա¬րելուն դրդելու և սուտ ցուցմունք տալու, ինչպես նաև Արթուր Աբրոյանի և Գոհարիկ Սադոյանի կողմից սուտ ցուցմունք տալուն նրան դրդելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 338-րդ հոդվածի 1-ին և 38-338-րդ հոդվածի 1-ին մասերով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրանց արարքներում վերոնշյալ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի բացակայության հիմքով։
2015թ. հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել Գոհարիկ Սա¬դոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հե¬տապնդում չիրականացնելու մասին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով։
2015թ. հոկտեմբերի 29-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Գոհարիկ Սադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և լրացնելու, նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նոր (վերջնական) մեղադրանք առաջադրելու մասին։
2015թ. նոյեմբերի 6-ին քրեական գործը Գոհարիկ Վիգենի Սադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանը, ՀՀ հատուկ քննչական ծառայութ¬յունում 2014թ. հուլիսի 25-ին նախազգուշացվելով սուտ մատնության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, կատարել է սուտ մատնություն՝ հաղորդում է տվել իրականությանը չհամապատասխանող հանցագործությունների մասին, որը զուգորդվել է նաև ծանր հանցագործությունների մեջ անձանց մեղադրելով և այդ մեղադրանքի արհեստական ապա¬ցույցներ ստեղծելով, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Գոհարիկ Սադոյանը իր դիմումի հիման վրա ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում նյութերի նախապատրաստման ընթացքում՝ 2014թ. հուլիսի 25-ին հրավիրվել է դեռևս Երևան քաղաքի Վ.Սարգսյան 5 հաս¬ցեում գտնվող վերոնշյալ մարմին, որտեղ նախազգուշացվելով սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոոդվածով նախա¬տեսված քրեական պատաս¬խանատվության մասին, գիտակցելով իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելու և իրականությանը չհամապատասխանելու փաստը` ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ Արթուր Մկրտչյանից և Վահան Թադևոսյանից վրեժխնդիր լինելու շարժառիթով գրավոր հաղորդում է ներկայացրել նախաքննական այդ մարմնին և նրանց մեղադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախա¬տեսված մի շարք, այդ թվում՝ ծանր հանցագործությունների կատարման մեջ։ Մասնավորապես, Գոհա¬րիկ Սադոյանն իր հաղորդմամբ հայտնել է, թե իբր 2013թ. փետրվարին «Համադասարանցիներ» կայքի միջոցով ծանոթացել է ոստիկանության Երևան քաղաքի Նոր Նորքի բաժնի քրեական հետախու¬զության բաժան¬մունքի պետ Արթուր Մկրտչյանի հետ, ով դրանից հետո տևական ժամանակ հետապնդել է իրեն՝ սպառ¬նալով ամուսնուն հայտնել իրենց կապի մասին։ 2013թ. նոյեմբերի կեսերին Նոր Հաճն քաղաքում հանդիպել է Արթուր Մկրտչյանին, ով ընկերոջ՝ Վահան Թադևոսյանի հետ իրեն առևանգել և ավտոմեքենայով տեղափոխել են անմարդաբնակ վայր, որտեղ զենքի գործադրման սպառնալիքով իր նկատմամբ կատարել են սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ։ 2014թ. մայիսի 16-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի Ալափարս գյուղում հանդիպել է Արթուր Մկրտչյանին, ով պահանջել է իր ամուսնու բռնելու և քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկել համար նրա բնակարանում թմրանյութ դնել, իսկ երբ հրաժարվել է, Արթուր Մկրտչյանը վիճաբանել և ծեծի է ենթարկել իրեն։
Վերոնշյալ հաղորդմամբ Գ.Սադոյանն Արթուր Մկրտչյանին և Վահան Թադևոս¬յանին մեղադրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 139-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 7-րդ կետերով նախատեսված ծանր հանցագործությունների, իսկ Արթուր Մկրտչյանին՝ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 309-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
Սուտ մատնություն կատարելուն զուգահեռ Գոհարիկ Սադոյանը հորդորել է մորը՝ Զոյա Սադոյանին սուտ ցուցմունք տալ և այդ կերպ հաստատել իր կողմից իրավապահ մարմիններին հայտնած կեղծ տեղե¬կությունն առ այն, թե իբր 2014թ. մայիսի 16-ին Արթուր Մկրտչյանը ժամանել է Ալափարս գյուղ և վիճա¬բանել իր հետ, որով ստեղծել է մեղադրանքի արհեստական ապացույց։
Այսպիսով, Գոհարիկ Սադոյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով։
Ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանը թեև առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հար¬ցաքննվե¬լիս հայտարարեց, որ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, սակայն, ըստ էության, ընդունեց միայն ծանր հանցագոր¬ծության մեջ մեղադրելով զուգորդված սուտ մատ¬նութ¬յուն կա¬տարելու փաստը։ Չընդունեց մեղադ¬րանքի արհեստական ապացույց ստեղծելու մասով նրան առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը, հրաժարվեց այդ կապակցությամբ նախաքննության ընթացքում տված խոստո¬վանական ցուցմունքից` պատ¬ճա¬¬ռա¬բանելով, որ իր խոսքերը քննիչի մոտ հաս¬տատելու խնդրանքով մորը չի դիմել։ Նշեց, թե իբր մայրն է իրեն ուղղորդել զրպարտելու Արթուր Մկրտչյանին, իսկ նախաքննության ընթացքում վերոնշյալ ցուցմունքը տվել և այդ հանգամանքն ընդունել է՝ խղճալով մորը և ցանկացելով նրան զերծ պահել հնարավոր պատասխա¬նատ¬վությունից։
Ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի խոստովանական ցուցմունքները հաստատվել, իսկ վերոնշյալ պատճառաբանությունը հերքվել, այդ կերպ՝ նրան առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել են պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով.
Իր իսկ խոստովանական ցուցմունքներով. Այսպես, Դատարանում ըստ էության վերահաստատելով նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները (վերոնշյալ վերապահմամբ) ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանը հայտնեց, որ 2013թ. ամռանը «Համադասարանցիներ» կայքի միջոցով ծանոթացել է մի քանի տղամարդկանց հետ, որոնց թվում է եղել Էջմիածին քաղաքի բնակիչ ոմն Արթուրը։ Այդ ժամանակ նրա նույնիսկ անունը չի իմացել, քանի որ կայքում նա հանդես է եկել «Արտուրո» անվան տակ, ներկայացել է որպես իրավապահ մարմինների աշխատակից և մեծ ու ազդեցիկ շրջապատ ունեցող անձնավորություն։ Ինքն, իր հերթին, ևս իսկական անունը չի նշել, ներկայացել է «Աննա» անվամբ և չի հայտնել, որ ամուսնացած է ու երեխաներ ունի։ Արթուրի և մյուս անձանց հետ համացանցում վարել է ոչինչ չնշանակող անմեղ գրագրութ¬յուն, կիսվել առօրյա հոգսերով, խոսել տարբեր թեմաներից։ Համացանցային կապի մեջ գտնվողներից երեքի հետ հետագայում ստեղծվել է նաև հեռախոսակապ, սակայն նրանցից ոչ մեկի հետ երբևէ չի հանդիպել և իր ով լինելը չի հայտնել։ Համացանցում իր շփումների մասին 2014թ. մայիսին միամտաբար հայտնել է վարձակալական հիմունքներով իրենց հարևանությամբ բնակվող Սյուզաննա Առաքելյանին` չիմանալով, որ նա սիրային կապի մեջ է իր ամուսնու՝ Արթուր Աբրոյանի հետ։ Սյուզաննան դրա մասին հայտնել է ամուսնուն, ով վերցնելով իր հեռախոսը՝ հերթով զանգահարել է անծանոթ հեռախոսա¬համարներին, ճշտել բաժանորդների ով լինելը, խոսել է նրանց հետ։ Թեև նրանք ժխտել են իր հետ մտերիմ կապ ունենալը և նշել, որ երբեք իր հետ չեն հանդիպել և չեն տեսել, Արթուրը դրան չի հավատացել։ Քանի որ այդ ժամանակ համացանցում իր կայքէջն արդեն ջնջել էր, ամուսնուն չի կարողացել ապացուցել, որ այդ տղամարդկանց հետ գրագրությունն իրականում անմեղ բնույթ է կրել։ Դրան հակառակ՝ կայքէջի բացակայությունն ամուսնու կասկածները խորացրել է, խանդի հողի վրա նա վիճաբանել և 2014թ. մայիսի կեսերին անորոշ ժամանակով իրեն ուղարկել է հայրական տուն։ Որոշ ժամանակ անց ինքը վերադարձել է ամուսնու մոտ, սակայն վերջինս շարունակել է կասկածել, որ ինքը դավաճանել է նրան, սպառնացել է, որ, միևնույն է, «տնից հանելու է»։
Այդ լարված մթնոլորտում ապրել են մինչև 2014թ. հունիսի կեսերը, երբ Արթուրին կանչել են ՀՀ ոստիկանութ¬յան Երևան քաղաքի Նոր Նորքի բաժին։ Հետագայում պարզվել է, որ նրան կանչել էին դրանից մի քանի ամիս առաջ Մասիվում կատարված հեռախոսների գողության կապակցությամբ։ Պարզվել է, որ բջջային հեռախոսների գողությունը կատարել է իրենց հարևան Սյուզաննա Առաքելյանի նախկին ամուսինը և հեռախոսներից մի քանիսը նվիրել վերջինս, ով դրանցից մեկը նվիրել էր իրեն, որի մեջ ինքը տեղադրել էր Արթուրի անվամբ գրանցված հեռախոսաքարտը։ Դրա մասին տեղեկացել է հետագայում, իսկ այդ օրը՝ երեկոյան, ամուսինը վերադառնալով տուն՝ հարձակվել է իր վրա և հարցուփորձ արել, պահանջել է բացատրել, թե որտեղից են ոստիկաններն իրեն ճանաչում, որտեղից գիտեն իր անունը, ումից են իմացել իրենց ընտանեկան փոխհարաբերությունների մասին և այլ հարցեր։ Այդ ամենի մասին Արթուրը տեղեկացել էր անմիջապես ոստիկանների հետ կայացած զրույցից, ինչից նրա մոտ լուրջ կասկածներ էին առաջացրել։ Միաժամանակ վերհիշելով իր խոսքերը, որ Արթուր անունով տղամարդու հետ խոսել է նաև «սկայպով»` ամուսինը պահանջել է նկարագրել նրա արտաքինը։ Երբ նկարագրել է Էջմիածնի բնակիչ Արթուրին, ամուսինը եզրահանգել է, որ դա հենց այն անձնավորությունն է, ով նրան ոստիկանութ¬յուն է կանչել, այսինքն՝ Ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնի քրեականի պետ Արթուր Մկրտչյանն է։ Հետագա օրերի ընթացքում ամուսինն այնքան վստահաբար է պնդել, որ քրեականի պետ Արթուր Մկրտչյանն այն նույն անձն է, ում հետ ինքը համացանցով և հեռախոսով շփվել է, որ ակամա ինքն էլ է սկսել դրան հավա¬տալ։ Ի վերջո, իր մեջ ևս համոզմունք է առաջացել, որ իր հետ համացանցում շփված մարդն Արթուր Մկրտչյանն էր, ով ամուսնու մոտ իրեն վարկաբեկելուց բացի` հիմա էլ «ընկել է ամուսնու հետևից», դի¬տավորյալ ամուսնու հետ խոսելիս իր մասին հարցեր է տվել, այդ կերպ փորձել «քանդել» իրենց ընտանիքը։
Դատարանում նշեց նաև, որ շուրջ մեկ ամիս ծանր ապրումներից հետո որոշել է վրեժխնդիր լինել ամուսնու հետ ոստիկանության բաժնում զրուցած Արթուր Մկրտչյանից և նրա տեղակալ Վահան Թադևոս¬յանից` իր ընտա¬նիքի մեջ կասկած գցելու և այն քանդելու համար, նրանց զրպարտել և մեղադրել է այնպիսի հանցանքների մեջ, որ նրանց ընտանիքներն էլ քանդվեն։ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն հաղորդում ներկայացնելիս վերոնշյալ անձանց կոնկրետ վնաս պատճառելու նպատակ չի հետապնդել, ուղղակի բարկացած էր այն հանգամանքից, որ ոստիկանները, փոխանակ հեռախոսների գողության վերաբերյալ գործը հետաքննեին, խառնվել էին իր ընտանեկան հարցերին, ինչի արդյունքում ինքը զրկվել է ամուսնու, իսկ 5 երեխաները՝ հոր խնամքից։
Այդ նպատակով ամուսնուն հայտնել է, թե իբր Արթուր Մկրտչյանն իրեն ստիպել է հանդիպել, և 2013թ. նոյեմբերի կեսերին՝ Նոր Հաճն քաղաքում հանդիպելու ժամանակ ավտոմեքենայով իրեն առևանգել և տարել են անմարդաբնակ մի վայր, որտեղ, ատրճանակի սպառնալիքի տակ, ստիպել է բերանով հագուրդ տալ նրա, ապա տեղակալի սեռական կրքերին։ Նման բնույթի պատմություն հորինելու նպատակներից մեկն էլ եղել է այն, որ ցանկացել է իրեն ներկայացնել որպես ոստիկանների անօրինական գործողություն¬ների զոհ` այդ կերպ փորձելով պահպանել քայքայման եզրին գտնվող իր ընտանիքը։ Սակայն ամուսինն իրեն չի հավատացել և պահանջել է ապացույցներ։ Իր խոսքերին արժանա¬հավատություն հաղորդելու և ամուսնուն ապացուցելու նպատակով դիմում-բողոք է ներկայացրել իրավապահ մարմիններին, ապա՝ «Կիսաբաց լուսա¬մուտ¬ներ» հեռուստահաղորդման ընթացքում կրկնել է հորինած և իրականությանը չհամապա¬տասխանող վերոնշյալ պատմությունը։ Այնուհետև՝ դիմումի կապակցությամբ հրավիրվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ սուտ մատնություն է կատարել՝ ոստիկաններ Մկրտչյանի և Թադևոսյանի գործողությունների վերաբերյալ ակնհայտ կեղծ հաղորդում է ներկայացրել, իսկ դրանից հետո տվել է նույնաբովանդակ բազմաթիվ սուտ ցուց¬մունք¬ներ։ Բացի այդ, քննիչի մոտ հարցաքննվելիս նշել է, թե իբր 2014թ. մայիսի 16-ին, երբ ամուսինն իրեն Ալափարս էր ուղարկել, զանգել է Արթուր Մկրտչյանին և կանչել գյուղ։ Գիշերվա կեսին նա եկել է գյուղ, որտեղ իր հետ վիճել և պահանջել է թմրանյութ դնել ամուսնու ավտոմեքենան, որպեսզի վերջինիս բռնի, սակայն երբ հրաժարվել է, Արթուրն իրեն քաշքշել ու հարվածել է և մոր միջամտությունից հետո միայն հե¬ռացել է։
Դատարանում ընդունեց և պնդեց, որ իրականում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում տված հաղորդումն ամբողջությամբ սուտ է և դրանում նշված բոլոր հանգամանքներն իրականությանը չեն համա¬պա¬տասխանում, հայտարարություն տալու նպատակը եղել է Արթուր Մկրտչյանին և նրա տեղակալ Վահան Թադևոսյանին «վատություն» անելն և միաժամանակ իր ընտանիքը պահպանելը։
Միմյանց հետ համադրելով և վերլուծելով մորը սուտ ցուցմունք տալուն դրդելու մասով ամբաս¬տանյալ Գոհարիկ Սադոյանի` նախաքննական և դատաքննական իրարամերժ ցուցմունքները` Դատա¬րանն առավել արժևորում է նախաքննականը՝ փաստելով, որ այն հաստատվել է նաև վերջինիս մոր՝ վկա Զոյա Սադոյանի ցուցմունքներով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գ.Սադոյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևութ¬յան Դատարանը հանգեց նաև հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող Արթուր Մկրտչյանի ցուցմունքներով. Վերջինս, ըստ էության վերահաստատելով նա¬խաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, Դատարանում հայտնեց, որ Գոհարիկ Սադոյանի հետ որևէ հարաբերություն չի ունեցել, մինչև սույն քրեական գործի քննությունը վերջինիս չի ճանաչել և նրա հետ շփվել է բացառապես սույն քրեական գործի շրջանակներում։ Նշեց, որ նրան առաջին անգամ տեսել է ճանաչ¬ման ներկայացվելու քննչական գործողության ժամանակ, երբ երեք անձանց շարքում ներկայացվել է Գոհարիկ Սադոյանի ճանաչմանն ու նա, իբրև թե նմանեցնելով նրա նկատմամբ բռնի գործո¬ղութ¬յուններ կատարող անձի հետ, մատնացույց է արել իրեն։ Ըն¬դու¬նեց, որ բջջային հեռախոսներևի գողության դեպքի կապակցությամբ Գ.Սադոյանի ամուսին Արթուր Աբրոյանի հետ զրուցել է իր աշխատավայրում՝ ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում, նրան նախատել է սիրուհի պահելու հարցում և հորդորել ընտանիք վերադառնալ։
Տուժող Արթուր Մկրտչյանը Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ որևէ պահանջ, այդ թվում՝ նյութաիրա¬վական բնույթի, չներկայացրեց։
Տուժող Վահան Թադևոսյանի ցուցմունքներով. Վերջինս, ըստ էության վերահաստատելով նա¬խաքննութ¬յան ընթացքում տված ցուցմունքները, Դատարանում հայտնեց, որ Գոհարիկ Սադոյանին 1-ին անգամ տեսել է «Կիսաբաց լուսամուտներ» հեռուստահաղորդման հեռարձակման ժամանակ, մինչ այդ հեռախոսների գողությունների վերաբերյալ գործի շրջանակներում ծանոթացել է նրա ամուսին Արթուր Աբրոյանին։ Նշեց նաև, որ 2014թ. ամռանն աշխատել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում` որպես բաժանմունքի պետի տեղակալ։ Մոտավորապես 2014թ. հունիս-հուլիս ամիսներին, գտնվելով արձակուրդի մեջ, տեղեկացել է, որ ՔՀԲ պետ Արթուր Մկրտչյանն աշխատանքից ազատվել է, և որպես ազատման պատճառ է հանդիսացել ոմն Գոհարիկ Սադոյանի դիմում-բողոքն առ այն, թե Ա.Մկրտչյանը նրան առևանգել և սեք¬սուալ բնույթի բռնի գործողութ¬յուններ է կատարել նրա նկատմամբ։ Բացի այդ, տեղեկացել է, որ «Կիսաբաց լուսամուտներ» հեռուստահա¬ղորդմամբ նույն Գ.Սադոյանն ելույթ է ունեցել, որում Ա.Մկրտչյանին մեղադրել է սեքսուալ ոտնձգություն կատարելու մեջ։ Արձակուրդից վերադառնալով` տեղեկացել է, որ Ա.Մկրտչյանի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել, որը քննվում է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում։ 2014թ. հոկտեմբերին, իր համար անսպասելիորեն, ՀՀ ՀՔԾ քննիչն իրեն ևս հրավիրել է հարցաքննության։ Ներկայանալով վարույթն իրակա¬նացնող մարմին՝ հարցաքննվել է որպես վկա։ Հարցերի հիմնական մասը վերաբերել է ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնի ՔՀԲ-ում աշխատելու ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձություններին, մասնա¬վորապես՝ բաժանմունքի պետի տեղակալներին, որոնցից մեկն էլ ինքն է եղել։ Մոտ մեկ ամիս անց կրկին հրավիրվել է ՀՔԾ և մասնակցել Արթուր Աբրոյանի հետ առերեսմանը։ Խնդիրը կայացել է նրանում, որ դեռևս 2014թ. գարնանը Նոր Նորքի վարչական շրջանում բջջային հեռախոսների գողության դեպք է արձանագրվել, որի կապակցությամբ ձեռնարկված միջոցա¬ռումների արդյունքում իրենց տեսադաշ¬տում էր հայտնվել Մրգաշեն գյուղի բնակիչ Արթուր Աբրոյանը։ Նրան բաժին հրավիրելով՝ ճշտել են, որ նրա անվամբ գրանցված հեռախոսաքարտերը դրվել են գողացված բջջային հեռախոսների մեջ, որոնք նրան է տրամադրել ընկերուհին՝ Սյուզաննան։ Հաջորդ օրը Սյուզիի միջոցով պարզվել է, որ նրան այդ բջջային հեռա¬խոսները նվիրել է նախկին ամուսինը, ով բնակվում էր Նոր Նորքի 7-րդ զանգվածում։ Սյուզաննայի նախ¬կին ամուսնու հետ աշխատելու արդյունքում գողության հանգամանքները բացահայտվել են, մասնա¬վորապես՝ պարզվել է, որ գողությունը նա է կատարել, որից հետո քրեական գործով նրան մեղադրանք է առաջադրվել և գործն ուղարկվել է դատարան։ Արթուր Աբրո¬յանի հետ առերեսումը վերաբերել է նրան, թե իբր ոստիկանության բաժանմունքում գտնվելու ընթացքում ՔՀԲ-ի աշխա¬տա¬կիցները նրա նկատմամբ բռնութ¬յուն են գործադրել, ինչը բացարձակ սուտ է և հետագայում հերքվել է։
Այնուհետև՝ 2015թ. ձմռանը կամ գարնան սկզբներին կրկին հրավիրվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարցաքննվել է արդեն Գոհարիկ Սադոյանի հայտնած հանգամանքների կապակ¬ցությամբ։ Այդ ժամանակ է տեղեկացել, որ Գ.Սադոյանը, բացի նրանից, որ կեղծ և վարկաբեկող տեղեկութ¬յուններ է հայտնել Արթուր Մկրտչյանի մասին, դրա հետ մեկտեղ, որպես Մկրտչյանի հանցակից, տվել է նաև իր անունը։ Դրա հետ կապված բոլոր կասկածները ժխտել է, քանի որ Գոհարիկ Սադո¬յանին երբեք չի հանդիպել, նրան չի ճանաչել և նման արարքներ չի կատարել։ Մոտավորապես մեկ ամիս անց նորից է հրավիրվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն և առերեսվել Գոհարիկ Սադոյանի հետ։ Առե¬րես¬ման ժամանակ Գոհարիկ Սադոյանն իրեն մատնանշել է որպես համացանցով ծանոթություն հաս¬տատած անձի, ում միջոցով հետագայում նա ծանոթացել է Արթուր Մկրտչյանի հետ, ապա Արթուր Մկրտչյա¬նի հետ իբրև իրենք առևանգել են նրան և կատարել սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ։ Գ.Սադոյանի խոսքերով՝ իր ու Արթուր Մկրտչյանի նպատակը եղել է նրա ամուսնուն «նստեցնելը» կամ վերաց¬նելը։ Փաստացի Գ.Սադոյանը զավեշտալի տեղեկություններ է հայտնել այդ առերեսման ընթացքում, որոնք բոլորը ժխտել է։ Նշված առերեսումից որոշ ժամանակ անց տեղեկացել է, որ տվյալ քրեական գործը կարճվել է, իսկ հետագայում Արթուր Մկրտչյանից իմացել է, որ Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել սուտ մատնություն կատարելու համար։
Տուժող Վ.Թադևոսյանը նաև հայտնեց, որ Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ նյութաիրավական կամ այլ բողոք կամ պահանջ չունի։
Վկա Արթուր Աբրոյանի` Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքներով. Վեր¬ջինս, օգտվելով ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածով վերապահված իրավունքից, Դատարանում հրաժարվեց մեր¬ձավոր ազ¬գականի՝ Գոհարիկ Սադոյանի վերաբերյալ գործով ցուցմունք տալուց, թեև նախաքննության ըն¬թացքում նույն իրավունքի վերաբերյալ պարզաբանում ստանալով՝ հայտնել էր, որ կնոջ՝ Գ.Սադոյանի խոսքերից տեղյակ է, որ 2014թ. հուլիսի 25-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայութ¬յունում նա սուտ մատ¬նություն է կատարել և սուտ տեղեկություններ հայտնել, թե իբր 2013թ. նոյեմբերին նրա նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ են կատարվել։
Վկա Զոյա Սադոյանի՝ Դատարանում հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքներով՝ այն մասին, որ դուստրը՝ Գոհարիկ Սադոյանը 2003թվականին ամուսնացել է Մրգաշեն գյուղի բնակիչ Արթուր Աբրոյանի հետ և տե¬ղափոխվել բնակվելու վերոնշյալ գյուղ, համատեղ կյանքի և ամուսնության ընթացքում նրանք ունեն հինգ երեխա։
2014թ. մայիսի կեսերին անսպասելիորեն Գոհարիկն երկու կրտսեր երեխաների հետ եկել է Ալափարս գյուղ՝ հայրական տուն և բացատրել, որ ամուսինը նրան «տնից հանել է»։ Պատճառը Գոհարիկն առանձնա¬պես չի նշել, այնուհետև՝ մի քանի օրից սկեսրայրը նրան հետ է կանչել Մրգաշեն։ Դրանից անցել է որոշ ժամանակ և մոտավորապես 2014թ. հունիսի վերջերին Գոհարիկի խոսքերից տեղեկացել է, որ նա երկար ժամանակ կապի մեջ է գտնվել ոստիկանության ինչ-որ աշխա¬տողների հետ, իսկ 2013թ. նոյեմբերին, երբ գնացել է Նոր Հաճն, այնտեղ այդ ոստիկանները Գոհարիկին նստեցրել են ավտոմեքենան, տարել մի խուլ տեղ և մեքենայի մեջ սեքսուալ բնույթի գործողություններ կատարել նրա նկատմամբ։ Դրանից հետո տեղեկացել է, որ Գոհարիկը դիմում-բողոք է ներկայացրել և դրա հիման վրա քրեական գործ է հարուցվել։ Գոհարիկի հետ հերթական հանդիպման ժամանակ վերջինս խնդրել է հաստատել քննիչի մոտ արդեն իսկ նրա տված ցուցմունքը, հայտնել, թե իբրև 2014թ. մայիսի կեսերին, երբ գտնվել է Ալափարս գյուղում` իրենց տանը, Արթուր Մկրտչյանն եկել է գյուղ, վիճել ու հարվածել է նրան և միայն իր միջամտությունից հետո հեռացել է։ Դրանից որոշ ժամանակ անց Արթուր Աբրոյանն իրեն կանչել է Մրգաշեն, որտեղից միասին ուղևորվել են Երևան՝ «Կիսաբաց լուսամուտներ» հեռուստահաղորդմանը մասնակցելու համար։
Դրանից մոտ մեկ ամիս անց հրավիրել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ ցուցմունք է տվել այն հանգամանքների մասին, որոնք իրեն հայտնի են դարձել Գոհարիկի խոսքերից։ Նույն հար¬ցաքննության ժամանակ կատարել է Գոհարիկի խնդրանքը, սուտ ցուցմունք է տվել, թե իբր 2014թ. մայիսի կեսերին, երբ Գոհարիկն Ալափարսում է գտնվել, գիշերվա կեսին արթնացել է տան բակից լսվող աղմուկից, ապա տնից դուրս գալով՝ տեսել է Գոհարիկն ինչ-որ տղամարդու հետ վիճելիս, որի ժամանակ վերջինս պահանջել է անել այն, ինչ նա է ասում։ Իբրև թե մոտեցել և հարվածել է այդ տղամարդու թևին, վերջինս, ահ տալով, հեռացել է։ Ցուցմունքում նշել է նաև, որ այդ տղամարդը բարձրահասակ, լայն թիկունքով, խռպոտ ձայնով մարդ էր, իսկ նրա դեմքը չի հիշում՝ վատ լուսավորության պատճառով։
Հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքում՝ վկա Զ.Սադոյանը նշել է նաև, որ իրականում նման դեպք տեղի չի ունեցել, պարզապես ստել է դստեր խնդրանքով, նրան պաշտպանելու նպատակով։ Հետա¬գայում Գոհարիկն իրեն խոստովանել է, որ իրականում նրա նկատմամբ ոչ ոք ոտնձգություն չի կատարել, ողջ պատմությունն հորինված և սուտ է։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի առկայությամբ և դրա զննման արձա¬նագրությամբ, մասնավորապես՝ հանցագործության մասին քաղ. Գոհարիկ Սադոյանից հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2014թ. հուլիսի 25-ին կազմված արձանագրությամբ, որով Դատարանը հաստատ¬ված է համարում սուտ մատնության համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին Գ.Սա¬դո¬յանին նախազգուշաց¬նելու և այդ պայմաններում վեր¬ջինիս կողմից իրականությանը չհամապատաս¬խանող տվյալներ բովանդակող ակնհայտ կեղծ հաղորդում տալու փաստը։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝
- գործով տուժող Արթուր Մկրտչյանի 077-009744 հեռախոսահամարից կատարված մուտքյաին և ելքային զանգերի և դրանց տեղանշման տվյալների զննման արձանագրությամբ, որոնցով հերքվում են հա¬ցագործության մասին հաղորդման մեջ Գ.Սադոյանի նշած կեղծ տեղե¬կութ¬յուն¬նե¬րը, միևնույն ժամանակ հաս¬տատվում Ա.Մկրտչյանի ցուցմունքը՝ գործով ամբաստանյալ Գ.Սադոյանի հետ ընդհանրապես հեռա¬խո¬սա¬կապ չունենալու, ինչպես նաև Ա.Մկրտչյանի կողմից հաղորդման մեջ նշված ժամանա¬կահատ¬ված¬ում, այն է` 2013թ. նոյեմբերին և 2014թ. մայիսին, ՀՀ Կոտայքի մարզի վարչական տարածքում չգտնվելու փաս¬տը։
- Քրեական գործով վարույթը կարճելու մասին 2015թ. հուլիսի 28-ին կայացված որոշմամբ, որով հիմնավորվում է գործով ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի կեղծ հաղորդման հիման վրա քրեական գործ հարուցելու, այդ հաղորդմամբ հայտնված կեղծ տվյալները ստուգելու և հերքելու նպատակով շուրջ մեկ տարի նախաքննության կատարման, այդ կերպ իրավապահ մարմինների բնականոն գործունեությունը խա¬թարելու փաստը։

3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հե¬տա¬¬զոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մարեց այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Գո¬հարիկ Սադոյանը, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, կատարել է հանցա¬գոր¬ծության մասին սուտ մատ¬նություն, որը զուգորդվել է այդ թվում ծանր հանցագոր¬ծությունների մեջ տուժողներ Արթուր Մկրտչյանին և Վահան Թադևոսյանին մեղադրելով և մեղադրանքի արհեստական ապացույցներ ստեղ¬ծելով, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան հատ¬կա¬նիշ¬¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդ¬ված¬ի համապատասխան մասով և կետերով։
Ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատա¬րանն հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա¬գոր¬ծություն¬ները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատ¬մամբ կի¬րառ¬վող պատիժը և քրեաիրավական ներգոր¬ծության այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի, համա¬պա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րութ¬յանը, այն կատարելու հանգա¬մանք¬ներին, հանցավորի անձնա¬վո¬րութ¬յանը, անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գործությունները կան¬խելու հա¬մար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հան¬րության համար վտան¬գավո¬րության աստիճա¬նով և բնույթով, հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներով, այդ թվում՝ պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղ¬մացնող կամ ծան¬րացնող հանգամանքներով։ Նույն հոդ¬վածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատա¬րա¬նի դատական ակտի հիմնավո¬րում¬ները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պար¬տադիր են դատարանի համար նույ¬նանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գոր¬ծով մեկ¬նա¬բանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված իրա¬վանորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատվությունը մեղմացնող հան¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մա¬ցիոն կենտրոն 2015թ. սեպտեմբերի 2-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համա¬ձայն` «AC» սերիայի 0669896 համարի անձնագրի պատճենի` ծնվել է 1982թ. հուլիսի 6-ին), սույն դատական ակտը կայացնելու պահին փաստացի ամուսնալուծված լինելը, սեռը, իսկ որպես պա¬տաս¬խանատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ` իրեն մեղավոր ճանաչելը (որոշակի վերապահմամբ) և անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև 14 տարեկան հինգ երեխաների` 2004թ. նոյեմբերի 8-ին ծնված Արփինե Արթուրի Աբրոյանի (ըստ 2004թ. նոյեմբերի 10-ին տրված ԱԱ սերիայի 010046 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի), 2006թ. հուլիսի 12-ին ծնված Բորիկ Արթուրի Աբրոյանի ( ըստ 2006թ. հուլիսի 13-ին տրված ԱԱ սերիայի 110026 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի), 2009թ. հունիսի 13-ին ծնված Արտակ Արթուրի Աբրոյանի (2009թ. հունիսի 15-ին տրված ԱԱ սերիայի 305373 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի), 2012թ. փետրվարի 6-ին ծնված Իսահակ Արթուրի Աբրոյանի ( 2012թ. փետրվարի 17-ին տրված ԱԲ սերիայի 175965 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի) և 2013թ. հոկտեմբերի 23-ին ծնված Ալեքս Արթուրի Աբրոյանի (ըստ 2013թ. հոկտեմբերի 25-ին տրված ԱԲ սերիայի 297237 համարի ծննդյան վկայականի պատճենի) առկայությունը (խնամքին գտնվելու փաստը՝ համա¬ձայն ՀՀ Կոտայքի մարզի Մրգաշենի գյուղապետարանի համայնքի ղեկավար Ա.Արամյանի կողմից 2015թ. նոյեմբերի 26-ին հաստատված թիվ 244 տեղեկանքի), մեղսագրված միջին ծանրության հանցանքն առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զու¬գորդմամբ կա¬տարելը` հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Գ.Սադոյանը հանցագոր¬ծութ¬յան է դիմել ընտանիքը քայքայումից զերծ պահելու մղումով, միայն այն բանից հետո, երբ ամուսինն ամուսնալուծվելու սպառնա¬լիքով պարզաբանումներ է պահանջել ոմն Արթուրի հետ ունեցած հնարավոր արտամուսնական կապի վերաբերյալ։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանքները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« որոշակիորեն նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Գոհարիկ Սադոյանի անձի և կատա¬րածի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Գոհարիկ Սադոյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահ¬մանված հանցակազմի պատ¬ժամասը որոշակի է, այսինքն` նախատեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են` պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատժա¬չափ կամ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում՝ այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, տուժողների քանակը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յությունը` Դա¬տարանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։
Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Գ.Սադոյանի ուղղվելը և նոր հանցագոր¬ծութ¬յուն¬ների կանխումն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայման¬ներում, իսկ անձը դրականորեն բնութագրող, պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված պատիժը կրելու նպատակահարմարությունը որոշելիս։
Ինչ վերաբերում է Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին, ապա տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սակայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերաբերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադոյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցանք է, որը պատաս¬խանատ¬վութ¬յուն է նախա¬տեսում ազատազրկման ձևով, առավելագույնը 5 տարի ժամկետով), ամբաս¬տանյալի անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող հան¬գամանք¬ների ամբող¬ջությունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտ¬ված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, երիտասարդ լինելը, սեռը, փաստացի ամուսնալուծված լինելը և խնամքին մինչև 14 տարեկան հինգ երե¬խայի առկայութ¬յունը, մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, միջին ծանրության վերոնշյալ հան¬ցանքն առա¬ջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կա¬տարելը, պատաս¬խա¬¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաստանյալ Գ.Սադոյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործություն¬ների կանխումը հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ երկու տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նե¬լու պայման¬ներում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ նաև սո¬ցիալական արդա¬րությունը վերա¬կանգ¬նելու հա¬մար։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Գոհարիկ Սադո¬յանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայաց¬նելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, գույքի նկատ¬մամբ կիրառ¬ված (կի¬րառ¬վելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Տվյալ խնդրին անդ¬րա¬¬¬¬դառ¬նա¬լով` Դատա¬րանն արձանագրում է, որ տուժողներն ամբաս¬տան¬յալի դեմ որևէ նյութաիրավական և պահանջ չեն ներ¬կա¬յացրել, ամբաստանյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, սույն դատական ակտով ամբաս¬տանյալի գույքի նկատմամբ արգելանք կիրառելու հիմքերը բացակայում են, քրեական գործում բացակայում են դատա¬կան ծախսերի կատար¬ման փաստն ու չափն հաստատող ապացույցները։
Անդրադառնալով գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված փաս¬տաթղթերի տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ հանցագործության մասին Գոհարիկ Սադոյանից հաղոր¬դում ընդունելու վերաբերյալ 2014թ. հուլիսի 25-ին կազմված արձանագրությունն անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին` այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում։ Վկա Զոյա Սադո¬յանի հար¬ցաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 19-ին կազմված արձանագրությունը, որն առանց բավա¬րար իրավական հիմնավորման՝ ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց, ինքնին այլ (անձնա¬կան) ապա¬ցույցի տեսակ է, ևս անհրաժեշտ է պահել քրեական գործում։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, ինչպես նաև 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Գոհարիկ Վիգենի Սադոյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատ¬¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Գոհարիկ Վիգենի Սադոյանի նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬ձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Գոհարիկ Սադոյանի նկատմամբ որպես խա¬փանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին` այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դա¬տարան ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ