Գործ
ԵԿԴ/0245/01/15

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա.Չախոյանի
Պաշտպան Մ.Թովմասյանի

2015թ.-ի դեկտեմբերի 10-ին, դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արտաշես Ալիկի Ավագյանի` ծնված 16.09.1993թ.-ին գ.Ոսկեվան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին որևէ անձ չկա, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվում է ք.Երևան Կ.ՈՒլնեցու փողոց 76 շենք,13-րդ բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«2015թ. մարտի 1-ին` ժամը 02։50-ի սահմաններում, մեղադրյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանը, գտնվելով ալկոհոլ օգտագործած վիճակում, իրեն վստահված «Օպել-Վեկտրա» մակնիշի 34 CV 878 հ/հ ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայով` Աճառյան փողոցի կողմից Հերացի փողոցի ուղղությամբ շուրջ 80-90 կմ/ժամ արագությամբ։ Հասնելով Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պողոտայի թիվ 5 շինության առջևի հատվածին` խախտել է ՃԵԿ-ի 65, 66 կետերի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է՝ ավտոմեքենան վարել է տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ, հաշվի չի առել ճանապարհային պայմանները, մասնավորապես, ճանապարհային շրջադարձային հատվածի առկայությունը և չի ընտրել շարժման համապատասխան ավտոմեքենայի լիարժեք կառավարւմն ապահովող ռեժիմ, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասից ու բախվել էլեկտրական սյանը, դրանով իսկ պայմանավորել է տվյալ պատահարի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, ինչի հետևանքով «Օպել-Վեկտրա» մակնիշի մակնիշի 34 CV 878 հ/հ ավտոմեքենայի ուղևոր Արթուր Ռաֆիկի Մելիքյանին անզգուշությամբ պատճառվել է մահ»։

Փաստի առթիվ ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչությունում ավագ քննիչ Է.Ճանճապանյանի կողմից 2015թ.-ի մարտի 01-ին հարուցվել է թիվ 60101915 քրեական գործը։

2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Արտաշես Ալիկի Ավագյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրեմսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 19.10.2015թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանը միջնորդել է դատաքննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Ա.Չախոյանն օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել արագացված կարգով դատաքննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալի և վկաների ցուցմունքները, տուժողի իրավահաջորդ Ռաֆիկ Միսակի Մելիքյանի ցուցմունքը, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 82 և 24 եզրակացությունները, դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 262 եզրակացությունը, դատահետքաբանական-դատաքիմիական, ավտոտեխնիկական, մանրաթելերի քրեագիտական և դատաբժշկական համալիր փորձաքննության թիվ 10441502 եզրակացությունը, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 22971508 եզրակացությունը, դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, «Օպել-Վեկտրա» մակնիշի մակնիշի 34 878 պ/հ ավտոմեքենայի զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված, զննված, «Օպել-Վեկտրա» մակնիշի մակնիշի 34 878 պ/հ ավտոմեքենայի սրահից հայտնաբերված և առգրաված մեկ զույգ կապտավուն գույնի, զամշե կտորից կոշիկները, սև գույնի սպորտային մեկ հատ կոշիկը, «Սբ.Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ից ստացված, դեպքի պահին Արթուր Մելիքյանի, Կարեն Եղիազարյանի, Արտաշես Ավագյանի հագուստները և կոշիկները, գտավ, որ ամբաստանյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել հետևյալը`
1.Նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
2. Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կողմից տրված բնութագիրը համաձայն որի՝ «Արտաշես Ալիկի Ավագյանը սովորում է Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմության և իրավագիտության «իրավագիտություն/մանկավարժություն» մասնագիտության հեռակա ուսուցման վճարովի համակարգի 2-րդ կուրսում։ Ուսանողը կանոնավոր կերպով հաճախում է դասերին և աչքի է ընկնում կարգապահությամբ։
3. Արտաշես Ավագյանի բնակության վայրի իրավասու մարմնի կողմից տրված բնութագիրն առ այն, որ՝ «նա բնակվում է Կ.Ուլնեցու 76շ.13բն.-ում` շուրջ 4 տարի։ Ամբողջ ընթացքում իրեն դրսևորել և դրական, խաղաղասեր է, համեստ երիտասարդ։ Նա այս ընթացքում խնդիրներ չի ունեցել հարևանների հետ, բոլորի նկատմամբ եղել է հարգալից, ուշադիր և հոգատար։ Տարիքի համար հասուն ու խելացի երիտասարդ է, որն հարգում է մեծերին և փոքրերին, անհրաժեշտության դեպքում օգնության ձեռք մեկնում բոլորին։ Նրանից ու նրա վարքագծից բողոք կամ դժգոհություն երբեք չի եղել»։
/տես` քրեական գործի նյութեր, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում տուժողին պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ և կամովին հատուցելը։ Ինչպես նաև նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խոստովանական ցուցմունքով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` տուժողի իրավահաջորդի կողմից դատարան ներկայացված դիմումը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանն արձանագրում է,որ Արտաշես Ալիկի Ավագյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում որ, իր կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար ամբաստանյալ Արտաշես Ավագյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման և տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու ձևով՝ որպիսի պատիժները վերջինս պետք է կրի։

Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով`
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին` հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արտաշես Ալիկի Ավագյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Արտաշես Ալիկի Ավագյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված, հանցագործության համար ենթակա է պատժի, քանի որ գործով ձեռք բերված տվյալներով հիմնավորվել է, որ հանցանք կատարելու պահին վերջինս գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, ինչը բարձրացնում է ինչպես ամբաստանյալի անձի, այնպես էլ նրա արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։
Միաժամանակ, դատարանը փաստում է, որ նշանակված պատիժը պայամանկանորեն կիրառելու հիմքերը բացակայում են և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում կխախտվեն պատժի նշանակման՝ մասնավորապես՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և նոր հանցագործությունները կանխելու հիմնարար սկզբունքները։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի նշանակումը տվյալ դեպքում հիմնավոր և բավարար է` պատժի նշանակման և դրա արդարացիության օրենսդրական նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար։
Անդրադառնալով Արտաշես Ալիկի Ավագյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 34CV878 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը գտնվում է ՀՀ ոստիկանության ՃՈ տուգանային հրապարակում՝ ենթակա է վերադարձման Կարեն Մուսայելի Եղիազարյանին, իսկ նույն ավտոմեքենայի սրահի հետևի նստատեղի աջ կողմի առջևի հատվածից հայտնաբերված մեկ զույգ կապտավուն գույնի, զամշե կտորից կոշիկները, առջևի ձախ նստատեղի և փոխանցման տուփի լծակի արանքում սեղմված վիճակում հայտնաբերված սև գույնի սպորտային մեկ հատ կոշիկը, «ՍԲ. Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ից առգրավված՝ Արթուր Մելիքյանի, Կարեն Եղիազարյանի, Արտաշես Ավագյանի հագին եղած հագուստները և կոշիկները՝ որոնք նախաքննական մարմնի կողմից պահվել են իրեղեն ապացույցների համար նախատեսված սենյակում՝ պետք է ոչնչացնել։

4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արտաշես Ալիկի Ավագյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Արտաշես Ալիկի Ավագյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 34CV878 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը գտնվում է ՀՀ ոստիկանության ՃՈ տուգանային հրապարակում՝ վերադարձնել Կարեն Մուսայելի Եղիազարյանին։ Նույն ավտոմեքենայի սրահի հետևի նստատեղի աջ կողմի առջևի հատվածից հայտնաբերված մեկ զույգ կապտավուն գույնի, զամշե կտորից կոշիկները, առջևի ձախ նստատեղի և փոխանցման տուփի լծակի արանքում սեղմված վիճակում հայտնաբերված սև գույնի սպորտային մեկ հատ կոշիկը, «ՍԲ. Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ից առգրավված՝ Արթուր Մելիքյանի, Կարեն Եղիազարյանի, Արտաշես Ավագյանի հագին եղած հագուստները և կոշիկները՝ որոնք նախաքննական մարմնի կողմից պահվել են իրեղեն ապացույցների համար նախատեսված սենյակում՝ ոչնչացնել։
Արտաշես Ալիկի Ավագյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 204.036 /երկու հարյուր չորս հազար երեսունվեց/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն