Գործ ԵԿԴ/0241/01/15


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,


մասնակցությամբ`

մեղադրող« Էրեբունի և Նուբարաշեն
վարչական շրջանների դատա-
խազության ավագ դատախազ` Տիտալ Ուզոյանի,

տուժող` Միրզա Թամոյանի,

վերջինիս օրինական ներկայացուցիչ` Ալլա Թամոյանի,

պաշտպան(հանրային)` Հայկ Իսրայելյանի,

նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստեր կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 9-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Միխայիլ Վլադիմիրի Հովհաննիսյանի` (ծնված 1983թ. նոյեմբերի 22-ին« Ռուսաստանի Դաշ¬նության Սմոլենսկի մարզի Սիչևսկի շրջանի Սերեդա գյուղում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« հնգամյա կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխա¬տել, նախկինում դատապարտված Ռուսաստանի Դաշնության Տուապսե քաղաքի ժողդատարանի 2013թ. հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «Վ» կետով (գողություն, որն էական վնաս է պատճառել քա¬ղաքացուն), ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատժի կրումից ազատվել է 2014թ. դեկտեմբերին, դատ¬վա¬ծությունը չմարված, հաշ¬վառ¬ված է Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքի Հոկտեմբերյան փողոցի 5-րդ տանը, մշտական բնակության վայր չունի, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. ապրիլի 20-ից)։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 12115615 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. ապրիլի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` տուժող Միրզա Թամոյանի հաղոր¬դման հիման վրա։
2015թ. ապրիլի 20-ին ձերբակալվել է վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժին բերման ենթարկված Միխայիլ Հովհաննիսյանը։
2015թ. ապրիլի 22-ին Միխայիլ Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
2015թ. ապրիլի 22-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` մեղադրյալ Մի¬խայիլ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը, որի ժամկետը հետագայում երկարացվել է։
2015թ. հոկտեմբերի 12-ին քրեական գործը Միխայիլ Վլադիմիրի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2015թ. հոկտեմբերի 14-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Միխայիլ Հովաննիսյանը կատարել է Միրզա Թամո¬յանի զգալի չափերի գույքի բացահայտ հափշտակություն, որը զուգորդվել է վերջինիս կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ.
Այսպես, 2015թ. ապրիլի 7-ին Միխայիլ Հովհաննիսյանը պատահաբար ծանոթացել է դեղեր գնելու նպատակով մարզից Երևան քաղաք այցելած Միրզա Թամոյանի հետ, որից հետո ժամը 02։00-ից մինչև 04։00-ն ընկած ժամանա¬կա¬¬հատվածում շրջել են Երևան քաղաքով։ Պարզելով, որ Մ.Թամո¬յանի մոտ նաև գումար կա` վերջինիս գույքի բացա¬հայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորութ¬յամբ Մ.Հովհաննիս¬յանը Երևանի Մ.Խորենացի 43-րդ հասցեում գտնվող «Ռոսիա» տոնավաճառի հարակից կանգառում ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է Մ.Թամոյանի ծոծրակին, այդ կերպ գործադրել նրա կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն, իսկ երբ Մ.Թամոյանը այդ հարվածից հայտնվել է գետնին, բացահայտ հափշտակել է զգալի չափերի՝ ընդհանուր 30.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ նրա գույքը` 2.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ձեռքի ժամացույցը, 1.500 ՀՀ դրամ ար¬ժո¬ղութ¬յամբ մետաղյա մատանին, 20.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի բջջային հե¬ռախոսը` դրանում առկա 077-240826 հեռախոսահամարի քարտով, ինչպես նաև 7.000 ՀՀ դրամ կան¬¬խիկ գումար, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճա¬նա¬չեց` պատճառաբանելով, թե իբր Միրզա Թամոյանը պարտքով, այսինքն` կամովին է իրեն գումար տվել, նրան չի հարվածել։
Ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի ներկայացրած պատճառա¬բա¬նութ¬յունն անհիմն է և մտացածին, հե¬տապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ. առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաս¬տատվել, իսկ վերոնշյալ պատ¬ճառաբանութ¬յունը հերք¬վել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով.
Իր իսկ իրարամերժ ցուցմունքների համադրմամբ Դատարանի արժևորած փաստական տվյալ¬ներով.
Այսպես, Դատարանում ամբաստանյալ Մ.Հովհաննիսյանը հայտնեց, որ 2015թ. ապրիլի 6-ին` ժամը 21։30-ից 22։00-ի սահմաններում «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտակայքում` «Ֆայլաբազար» կոչ¬վող տարածքում, հանդիպել է մինչ այդ իրեն անծանոթ Միրզա Թամոյանին։ Նրա պահվածքից իրեն թվացել է, թե նա մոլորվել է, նրան իր օգնությունն է առաջարկել և այդ կերպ ծանոթացել են։ Միրզան հարցրել է մարմնավաճառների գտնվելու վայրը, ինքն առաջարկել է միասին գնալ «3-րդ մաս» ան¬վան¬վող թաղամաս։ Զրուցելով հասել են այդտեղ, սակայն Միրզայի մոտ եղած գումարը չի բավա¬րարել, մարմնա¬վաճառի հետ որևէ տեղ չեն գնացել։ Որոշել են վերադառնալ «Ռոսիա» տոնա¬վաճառի տա¬րածք, իր առաջարկով նստել են տաքսի ավտոմեքենա, վարորդի առաջարկով մտել են զվարճանքի վայր` ակումբ, սակայն մուտքի վճարի առկայության պատճառով ակումբ չեն մտել։ Հասնելով Զորավար Անդրանիկի արձանի մոտ` պարտքով 1.000 ՀՀ դրամ գումար է խնդրել Միրզայից՝ պար¬տավորվելով հաջորդ օրը պարտքը վերադարձնել, անգամ առաջարկել է իր բնակության վայրը մատ¬նացույց անել` սակայն նա մերժել է` ասելով, որ գումար չունի։ Քայլելով իջել են դեպի «ԳՈՒՄ»-ի շուկա, իր առաջարկով միասին կարկանդակ են գնել, դարձյալ եկել են դեպի կանգառ։ Նորից 1.000 ՀՀ դրամ պարտք է խնդրել, նա էլ հանել և «գլուխ գովելով»` մոտը եղած ողջ գումարը` 7.000 ՀՀ դրամը տվել է իրեն։ Առաջարկել է գոնե 1.000 ՀՀ դրամը պահել, որ տաքսի մեքենայով կարողանա գոնե տուն հասնել։ Թեև Միրզան հրաժարվել է, սակայն ինքը 1.000 դրամը վերադարձրել է նրան։ Ընկերական ձևով միմյանց հրաժեշտ են տվել և բաժանվել։ Նշեց, որ Միրզան չի հայտնել, թե որ մարզից էր եկել, ծանո¬թանալով միմյանց անուններ են հայտնել, խոսակցությունից հասկացել է, որ բաժանվելուց հետո նա մորաքրոջ տուն է գնում։
Նշեց, որ պայմանավորվածության համաձայն` հաջորդ օրը` առավոտյան, պետք է հան¬դիպեին «Ֆայլաբազար» կոչվող տարածքում, սակայն Միրզան պարտքը ստանալու համար այդպես էլ թե՛ այդ օրը և թե՛ հետագա մեկ շաբաթվա ընթացքում այդ վայր չի եկել, պարտքը հետ չի պահանջել կամ ստացել։ Հերքեց գումարը, ժամացույցը, մատանին և բջջային հեռախոսը հափշտակելու, տուժողին հարվածելու հանգամանքները` մեկնաբանելով, թե ինքն անգամ տեղյակ չէր Միրզայի մոտ հեռախոսի առկայության մասին, քանի որ գիշերը ժամը 3-ից մինչև 4-ը միասին են եղել, այդ ընթացքում նրա հեռախոսին զանգ չի կատարվել, թեև Միրզայի արտաքին տեսքից ակնհայտ էր, որ նա վատառողջ է, կարող էին առնվազն այդ պատճառով զանգահարել և նրա գտնվելու վայրով հե¬տաքրքվել։
Նշեց, որ Միրզայի մատանին որևէ արժեք չի ներկայացրել, վերջինս մատի վրա այն անընդ¬հատ պտտացրել է, նկատել է, որ այն պղնձից է, քանի որ կտրված էր, ուստի այն հափշտակելու իմաստ չկար։ Նշեց, որ օրական 700 ՀՀ դրամ գումար է վաստակել` շինարարական աշխատանքներ կա¬տարող անձանց օգնելով, բջջային հեռախոս չի ունեցել։
Նշեց, որ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելուց հետո քննիչն իրեն «թուղթ» է տվել, ինքն էլ ստորագրել է, քննիչն է գրել ցուցմունքների բովանդակությունը, ինքն էլ արտագրել է արձա¬նագրութ¬յան մեջ՝ այդ կերպ հրաժարվեց նախաքննական մասնակի խոստովանական ցուցմունքներից։ Դժվա¬րացավ մեկնաբանել, թե Միրզան ինչու է իրեն մեղադրում հափշտակություն կա¬տա¬րելու մեջ, եթե իրականում նման բան չի եղել։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո, թեև ընդունեց, որ Միրզային դիմելով` հետաքրքվել է, թե այդ հասարակ մատանին ինչո՞ւ է մատի վրա պտտեցնում, նրան ամոթանք է տվել և առաջակել այն շպրտել, սակայն նշեց, որ տու¬ժողն այդպես էլ չի հանել ինչպես այն, այնպես էլ ձեռքի ժամացույցը, դրանք չի նետել կամ իրեն այդ նպատակով փոխանցել, իսկ ինքը նրան չի հարվածել։
Տուժող Միրզա Քարամի Թամոյանի ցուց¬մունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. ապրիլի 6-ին` ժամը 13։00-ի սահմաններում, իր բնակության վայրից՝ Արագածոտնի մարզի Ջամշլու գյուղից երթուղային տրանսպորտով մեկնել է Երևան` դեղատնից իր համար դեղամիջոց գնելու համար, սակայն երբ տեղեկացել է, որ պահանջվող դեղամիջոցը դեղատանը կստանան 1-2 օրից, գնացել է Երևան քաղաքում գտնվող իր տատիկի տուն։ Երևան գալիս մոտն եղել է ընդամենը 9.000 ՀՀ դրամ գումար։ Հաջորդ օրը` ժամը 22-ի սահմաններում, որոշել է շրջել քաղաքում և այդ նպա¬տակով գնացել է «Ռոսիա» տոնավաճառին հարակից տարածք։ Պատահաբար ծանոթացել է Միշա անվամբ ներկայա¬ցած անձի, ինչպես հետագայում է պարզվել` Միխայիլ Հովհաննիսյանի հետ, միասին շրջել են Երևան քաղաքով, այնուհետև, երբ կրկին վերադարձել են «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտ, Միխայիլ Հովհան¬նիս¬յանն իրենից 1.000 ՀՀ դրամ գումար է խնդրել` տեղեկացնելով, որ առա¬վոտյան կվերադարձնի։ Ինքը Միխայիլին մերժել է` ասելով, որ անծանոթի գումար չի տա, իրար չեն ճանաչում, որից հետո գետնանցումով ան¬ցել է դիմացի մայթ։ Այնուհետև Միխայիլ Հովհան¬նիսյանն եկել է իր ետևից և կրկին 1.000 ՀՀ դրամ գումար է պահանջել, որից հետո մոտեցել է և բռնելով հա¬գուստից՝ ասել է. «Ինչ կա- չկա տուր»։ Այդ ժա¬մանակ նրան է տվել 1.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն վեր¬¬ջինս պահանջել է իր մոտ եղած ողջ գումարը, և երբ հրաժարվել է պահանջը կատարելուց, Մի¬խայիլ Հովհաննիսյանը 1 անգամ ձեռքով հար¬վածել է իր վզի հետևի մասին, որի հետևանքով վայր է ընկել գետնին և կորցրել է գիտակցությունը։ Ուշքի գալով` հայտնաբերել է, որ իր մոտ եղած գումարը և իրերը բացակայում են, որից հետո մոտեցել է ոստիկաններին և տեղեկացրել վերոնշյալ դեպքի մասին։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ ոստիկաններին հայտնել է, որ «մի ջահել տղա իրենից պարտքով գումար է ուզել, ինքը չի տվել, եկել է իր հետևից, դոշից բռնել ու խփել է»։ Ոստիկաններին մատնացույց է արել այն վայրը, որ ուղղությամբ Միշան հեռացել է։ Ոստի¬կաններին հայտնել է իր բջջային հեռախոսահամարը` 077-240826, նրանք իր ներկայությամբ զան¬գահարել են այդ հեռախոսահամարին, սակայն պատասխանող չի եղել։ Հարվածից մարմնի վրա վնասվածքներ չեն առաջացել, ուղղակի մի քանի օր ինքնազգացողությունն է վատացել։ Նշեց նաև, որ հեռախոսը գնելիս այն օգտագործված վիճակում էր, մեկքարտանի սև «սենսորային» հեռախոս էր, որը գնել էր իրենց հարևանից, 20.000 ՀՀ դրամով։ Ժամացույցը նույնպես Վանաձորից էր գնել, 2.000 ՀՀ դրամով, մատանին թանկարժեք մետաղից չէր, գնել էր 1.000 ՀՀ դրամով։ Դեպքի օրը վերջին անգամ մոր հետ է հեռախոսազրույց ունեցել, այդ ընթացքում Միխայիլն իր հետևից է եկել, հետապնդել է իրեն, սակայն այդ մասին մորը չի հայտնել։
Ամբաստանյալի հարցին ի պատասխան` պնդեց, որ վերջինս իրեն խփել է և ինքը վայր է ընկել։
Նախագահողի հարցադրումներին պատասխանեց, որ Միխայիլն իրեն հարվածել է այն պատ¬ճառով, որ պարտքով պահանջած 1.000 ՀՀ դրամ գումարը նրան չի տվել, որից հետո է նա իրեն սեղմել պա¬տին, այնուհետև` ձեռքով խփել է իր պարանոցի հետևի հատվածին։ Հարվածից իր մոտ գլխապտույտ է առաջացել, որից վայր է ընկել և ուշաթափվել։
Պաշտպանի հարցերին հայտնեց նաև, որ իր մոտ եղած գումարից 1.000 ՀՀ դրամը վճարել է տաքսու վարորդին, երբ Միխայիլի հետ միասին «3-րդ մասից» գնացել են ակումբ։
Թեև նախագահողի հարցերին ի պատասխան նախ` հայտնեց, որ չի զգացել, թե ինչպես է Միխայիլն իր մոտից հափշտակել գումարն ու իրերը, միայն գիտակցության գալուց հետո է հայտ¬նաբերել դրանց բացակայությունը, փորձել է հետապնդել, սակայն գլխապտույտի պատճառով դարձյալ վայր է ընկել, սակայն գործով ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի հետ առերես ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ գումարն ու իրերը հանելու ընթացքը մի պահ նկատել է, սակայն երբ ցանկացել է հետապնդել Միշային, գլխապտույտից վայր է ընկել և կորցրել գիտակցությունը։
Նշեց նաև, որ ամբաստանյալից նյութաիրավական որևէ պահանջ չունի։
Տուժողի օրինական ներկայացուցիչ Ալլա Զադոյի Թամոյանի` ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ քննվող դեպքից հետո որդին` Միրզա Թամո¬յանն իրեն պատմել է, որ «Ռոսիա» տոնավաճառի տարածքում «Միշա» անունով մի երիտա¬սարդ նրանից 1.000 ՀՀ դրամ գումար է խնդրել, ինքը չի տվել, որից հետո այդ երիտասարդը վզի հատ¬վածի հետևից հարվածել է որդուն, ինչից նա ընկել է։ Անծանոթը որդուց հափշտակել է գումար, մատանի, ժամացույց և հեռախոս։ Նշեց նաև, որ որդին վատառողջ է, դեղատոմսի հիման վրա պարբերաբար դեղամիջոց է ընդունում, որի հերթական խմբաքանակը գնելու նպատակով էր 2015թ. ապրիլի 6-ին Երևան ժամանել։ Նրան տվել էր 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որից 1.000 ՀՀ դրամն որդին ծախսել է Վանաձորից Երևան մեկնելու համար, ևս 1000 ՀՀ դրամը` Երևանում վճարել էր տաքսի ծառայութ¬յունից օգտվելու համար, իսկ մնացած 7.000 ՀՀ դրամը նրանից հափշտակել են։ Միրզայի մարմնի վրա վնասվածքներ չի նկատել, որդին միայն ասել է, որ ընկնելուց թուլացել է և չի կարողացել դիմադրել։ Որդին երկու օր գանգատվել է վզի հատվածի ցավերից։ Նշեց, որ որդու օգտագործած դեղամիջոցի 60 հաբն արժե 1.500 ՀՀ դրամ, նա պետք է գներ ընդհանուր 3.000 ՀՀ դրամի դեղամիջոց։ Նշեց, որ որդու հեռախոսը եղել է «Սամսունգ» մակնիշի, սև, որում տեղադրված էր 077-260824 հեռախոսահամարը։ Դեպքի օրը պարբերաբար զանգահարել է որդուն, վերջին անգամ խոսել է ժամը 22.00-ի սահ¬մաններում։ Որդին վիրահատվել է «Էխինոկոկ» հիվանդության կապակ¬ցությամբ, մինչ դեղահա¬բերի նշանակումն ու օգտագործումը ուշաթափություններ է ունեցել, իսկ վիրահատությունից հետո, դեղերը ընդունելու արդյունքում ցնցումներ այլևս չի ունեցել։ Մատանու արժեքը եղել է 1.500 ՀՀ դրամ, իսկ ժամացույցինը` 2.500 ՀՀ դրամ, որդու կողմից գնելիս բջջային հեռախոսն եղել է օգտա¬գործված վիճա¬կում։
Նշեց, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ պահանջ կամ բողոք չունեն, հրաժարվում են քա¬ղա¬քացիական հայց ներկայացնելուց, իսկ պատժի հարցը թողնում են Դատարանի հայեցողությանը։
Վկա Մարտիրոս Մարգարի Մարգարյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. ապրիլի 7-ին` ժամը 03։00-ի սահմաններում, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի անչափահասների բաժանմունքի տեսուչ Հովհաննես Թաթոյանի հետ «Ռոսիա» տոնավաճառի մոտակայքում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում իրենց է մո¬տեցել մի երիտասարդ, ինչպես հետագայում պարզվել է` Միրզա Թամոյանը, հայտնել, որ սպորտային համազգեստով ինչ-որ մեկը խփել է գլխին և իր գումարը հափշտակել։ Վերջինիս հայտարարությունից հետո շրջել են մոտակայքում՝ Միրզա Թամոյանի կողմից նկարագրած անձին հայտնաբերելու համար, սակայն, տեսնելով, որ չեն կարողանում նրան գտնել, կապվել են հանցագործության կատարման վայրը սպասարկող ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի աշխատակիցների հետ և տուժողին ներկա¬յացրել են ոստիկանության այդ աշխատա¬կիցներին։ Նշեց, որ տուժողի մարմնի վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո, պատճառաբանելով, որ այն ժա¬մանակ հիշողությունն ավելի թարմ էր և դեպքի վերաբերյալ հայտնել է առավել մանրամասն տեղե¬կություններ, վերահաստատեց, որ Միրզա Թամոյանի խոսքերից տեղեկացել է, որ նրանից նաև բջջային հե¬ռախոս էր հափշտակվել։
Վկա Հովհաննես Երվանդի Թաթոյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մինչև ոստիկանության պարեկային աշխատակիցների կողմից «Ռոսիա» տոնավաճառի դիմացի հատված գալը տուժողն եղել է իրենց հետ։ Նա հաստատող փաստաթուղթ չի ունեցել, վերջինիս անուն-ազգանունը ճշտել են բանավոր կարգով, չեն հետաքրքրվել, թե նա արդյո՞ք բժշկական օգնության կարիք ուներ, թե` ոչ։ Տուժողի նկարագրած տվյալներով տեղում անմիջապես կատարել են հափշտա¬կություն կա¬տարած անձի որոնողական աշխատանքներ։ Իրենց դիմած տուժողի վարքում որևէ տարօրինակ, ոչ ադեկվատ վիճակ չի նկատել, ուղղակի նա լարված էր, որն իր կարծիքով պայ¬մա¬նա¬վորած էր նրա հետ տեղի ունեցած միջադեպով։
Վկա Սերգեյ Հակոբի Խորոտյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 7-ն ընկած ժամանակահատվածում ընդգրկված է եղել ՀՀ ոստիկա¬նության Էրեբունու բաժնի հերթապահության օպերատիվ խմբում։ Նշված օրը Միրզա Թամոյանը մոտեցել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի աշխատակիցներին, պատմել նրա հետ տեղի ունեցած դեպքի մասին, որից հետո ոստիկաններն անմիջապես պարզել են դեպքի վայրը և Մ.Թա¬մոյանին ուղեկցել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժին։ Ոստիկանության Էրեբունու բաժնում Միրզա Թամոյանը հայտնել է, որ վզի հատվածում հարվածել, այնուհետև գումարը, բջջային հեռա¬խոսը, ձեռքի ժամացույցը և մետաղյա մատանին հափշտակել է ոմն Միշան, ինչպես հետա¬գայում պարզվել է՝ Միխայիլ Հովհաննիսյանը։ Անմիջապես Մ.Թամոյանից պարզել են նրա հեռախոսա¬համարը, որից հետո իր 093-739895 հեռախոսահամարից զանգահարել է Միրզա Թամոյանի հեռախոսահամարին։ Հեռախոսազանգին պատասխանել է մի տղա, ներկայացել է որպես Միշա։ Վերջինիս ներկայացել է որպես Միրզայի եղբայր և փորձել պարզել նրա գտնվելու վայրը` այդ կերպ ձգտելով նրան բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժին։ Հեռախոսազրույցի ժամանակ Միշան հայտնել է, որ գտնվում է Վ.Սարգսյանի անվան մարզահա¬մալիրին հարակից անավարտ շինության մոտ։ Միշան հեռախոսազրույցի ընթացքում ընդունել է, որ մեկ անգամ ապտակել է Միրզային, վերցրել է վերջինիցս մա¬տանին, հեռախոսը, գումարը։ Այնուհետև, պայմանա¬վորվածության համաձայն, գնացել են նշված վայր, սակայն Միշան հանդիպման չի ներկայացել։ Դրա¬նից հետո Հովհաննես Ալեքսանյանի 094-454569 բջջային հեռախոսահամարից երկու անգամ զանգահարել է Միրզա Թամոյանի հեռախո¬սա¬համարին, հեռախոսը վերցրել են, սակայն չեն խոսել։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ չի հիշում, թե Միրզա Թամոյանի մարմ¬նի վրա արդյո՞ք վնասվածքներ եղել են, թե` ոչ, սակայն կատարվածից վերջինս այլայլված էր, թեև դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ նրա խոսքերը վստահություն էին ներշնչում։
Վկա Հովհաննես Գեդեոնի Ալեքսանյանի` Դատարանում հետազոտված և հրապարակված` ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով.
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` քննվող դեպքի օրը` 2015թ. ապրիլի 7-ին կատար¬ված այդ քննչական գործողության ժամանակ գործով տուժող Միրզա Թամոյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Ռոսիա» տոնավաճառի դիմացի մայթին գտնվող ավտոկանգառը` հայտարարելով, որ Միշան նշված վայրում է կողոպտել իրեն։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. ապրիլի 20-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով տուժող Միրզա Թամոյանը մատնացույց է արել գործով ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանին` հայտարարելով, որ վերոնշյալ անձն է այն Միշան, ով իրենից պարտքով 1.000 ՀՀ դրամ է ուզել, ինքը չի տվել և գնացել է նրա մոտից, սակայն նա եկել է իր հետևից, բռնել «դոշից»՝ հագուստից և ասել է` «Ինչ կա-չկա տուր», այ¬նուհետև ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է իր վզին, ձախ ձեռքից հանել է մատանին, ժամացույցը, 7.000 ՀՀ դրամ գումար, բջջային հեռախոսը և տարել։
Դատահոգեբանական և դատահոգեբուժական համալիր փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 3-ի թիվ 15-1185 (սկզբնական) և ամբուլատոր դատահոգեբուժական հանձնաժողովային (լրացուցիչ) դա¬տահոգեբանական համալիր փորձաքննության 2015թ. սեպտեմբերի 10-ի թիվ 607/15 եզրակա¬ցություն¬ներով, համաձայն որոնց՝ գործով տուժող Միրզա Թամոյանը տառապում է «Անձի օրգա¬նական խան¬գարում ինտելեկտի իջեցումով, երկրորդային պարցիալ էպիլեպտիկ նոպաներով» ախտո¬րոշմամբ հոգեկան հիվանդությամբ։ Այդ մասին են վկայում օբյեկտիվ կենսագրական տեղեկութ¬յունները, 2002թ. տարած գլխուղեղի վիրահատության մասին, որից հետո սկսել են նկատվել առաջ¬նային գեներա¬լիզացված և երկրորդային պարցիալ էպիլեպտիկ նոպաներ, առաջացել են հիշողության, ինտելեկտի, մտածողության խանգարումներ, ցերեբրասթենիկ գանգատներ` թուլություն, շուտ հոգնա¬ծություն, գլխացավեր, ցրվածություն, վեգետատիվ խանգարումներ, ինչի կապակցությամբ հաշվառվել է տարածքային նյարդաբանի կաբինետում և մշտապես ստացել է հակացնցումային դեղորայք։ Տվյալ ախտորոշումը նաև հաստատվում է ներկա հետազոտության արդյունքներով, որը թույլ տվեց նրա մոտ հայտնաբերել ընդհանուր ասթենիզացվածություն, ուշադրության կենտրոնացման դժվարություն, մտա¬ծողության կոնկրետություն, հանգամայնություն, կպչունություն, դատողությունների մակերեսայ¬նություն, պարզունակություն, հուզական ռեակցիաների աղքատություն, վեգետատիվ խանգարումներ, ինտելեկտի և հիշողության խանգարումներ։ Միևնույն ժամանակ փորձաքննվողը լավ կողմնորոշված է կենցաղային և պրակտիկ հարցերում, բավարար քննադատություն ունի իր վիճակի նկատմամբ, բա¬վա¬կանին ճիշտ կողմնորոշված է իրավիճակում և իր ներկա հոգեկան վիճակով, թեև անգրագի¬տության, ընդհանուր ասթենիզացվածության, Երևան քաղաքին ծանոթ չլինելու պատճառով կարող է շփոթել դեպքի որոշ մանրամասնություններ,մասնավորապես՝ դեպքի օրն անցած իր ճանապարհը, իր գտնվելու վայրերը նկարագրելիս, սակայն կարող է հասկանալ իր նկատմամբ կատարված գործո¬ղությունների բնույթն ու նշանակությունը, քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքները և կարող է տալ ճշմարիտ ցուցմունքներ։ Հաշվի առնելով, որ տուժողը տարբեր օրեր նույնությամբ կրկնել է իր հետ կատարված դեպքի հանգամանքները, տվել է նմանատիպ և ոչ հակա¬սական ցուցմունքներ, ինչը հաստատում է, որ նա կարող է հետագայում, քննության և դատաքննութ¬յան ընթացքում հայտնել այդ տեղեկությունները՝դեպքի հետ կապված մանրամասները, կարող է մասնակցել հետագա դատաքննչական գործողություններին։
Տուժող Մ.Թամոյանին բնորոշ են այնպիսի անհատական-հոգեբանական առանձնահատ¬կութ¬¬¬յուն¬ներ, ինչպիսիք են, մասնավորապես` դյուրահավատությունը, պրիմիտիվությունը, միամտութ¬յունը, ընկերասիրությունը, որոնք էապես ազդել են քննվող իրավիճակում նրա վարքի վրա։
Հաշվի առնելով Մ.Թամոյանի անհատական-հոգեբանական առանձնահատկությունները, ին¬տե¬լեկ¬տուալ և անձնային զարգացման մակարդակն ու հետաքննվող իրավիճակի բովանդակությունը` նա կարող էր հասկանալ, ընկալել և վերարտադրել իր նկատմամբ կատարված գործողությունների բնույթն ու նշանակությունը։ Հաշվի առնելով տուժող Մ.Թամոյանի հոգեկան վիճակը, նրա անհատական - հոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գործի հանգամանքները` նա ճշգրտորեն է ընկալել, վերարտադրել դեպքին առնչվող և իր նկատմամբ կատարվող գործողություն¬նե¬րի բնույթն ու նշանակությունը։ Հաշվի առնելով տուժողի անհատական-հոգեբանական առանձ¬նա¬հատկությունները և հետաքննվող իրավիճակի բովանդակությունը Մ.Թամոյանը, թեև ֆիզիկական արատների պատ¬ճառով դիմադրություն ցույց չի տվել, սակայն ժամանակին դիմել է ոստիկանություն։ Հաշվի առնելով Մ. Թամոյանի ներկայիս հոգեկան վիճակը` նա կարող է մասնակցել քրեական գործի քննությանը, վերհիշել և արժանահավատ ցուցմունքներ տալ տեղի ունեցածի մասին։
«Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված, քննվող դեպքի օրը տուժող Միրզա Թամոյանի շա¬հագործած 077-240826 բջջային հեռախոսահամարից կատարված զանգերի զննության արձա¬նագրութ¬յամբ, համաձայն որի` 2015թ. հոկտեմբերի 5-ին կատարված այդ քննչական գործողության արդ¬յունքում պարզվել է, որ քննվող դեպքի օրը` 2015թ. ապրիլի 7-ին` ժամը 04։09։44-ին ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան Էրեբունու բաժնի աշխատակից Սերգեյ Խո¬րոտ¬յանի շահագործած 093-739895 բջջային հե¬ռախոսահամարից զանգ է կատարվել տուժողից արդեն իսկ հափշտակված բջջային հեռախոսում տե¬ղադրված 077-240826 հեռա¬խո¬սահամարի վրա, հեռախոսազրույցը տևել է 2։21 րոպե։ Հաջորդող եր¬կու զանգերը ևս կատարվել են նույն օրը` 2015թ. ապրիլի 7-ին` ժամը՝ 07։39։11-ին (0։33 րոպե տևո¬ղությամբ) և ժամը 07։48։36-ին (0։49 րոպե տևողությամբ), տուժողի հեռա¬խո¬սահամարի վրա զան¬գեր են կա¬տարվել արդեն ՀՀ ոստիկա¬նության Էրեբունու բաժնի աշխատակից Հովհաննես Ալեք¬սանյանի 094-454596 հեռախոսահամարից։ Վերոնշյալ զննման արձանագրութ¬յամբ հաստատվում է գործով որպես վկա հարցաքննված Սերգեյ Խորոտյանի և Հովհաննես Ալեքսանյանի ցուցմունքների արժանա¬հա¬վատությունը, տուժող Մ.Թամոյանի նաև բջջային հեռա¬խո¬սը հափշտա¬կելու փաստը և այդ հեռա¬խո¬սազրույցի ընթացքում նաև ոստիկաններին «Միշա» անվամբ ներկա¬յացած գործով ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի առնչությունը։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանը տուժող Միրզա Թամոյանի կյանքի և առող¬ջության համար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ կատարել է վերջինիս զգալի չափերով գույքի բացահայտ հափշտակություն (կողոպուտ), այսինքն` հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի վերոնշյալ մասով և կետով։
Դատարանը ամբաստանյալ Մ.Հովհաննիսյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևության հանգելիս փաստում է, որ տուժող Մ.Թամոյանի կողմից մինչդա¬տա¬կան վարույթի ընթացքում հայտ¬նած, ըստ էության նույնաբովանդակ փաս¬տա¬կան տվյալները հաստատվել են նաև դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցներով, նույնիսկ գործով ամբաստանյալ Մ.Հով¬հաննիսյանի` հրապարակված և հետազոտված նա¬խաքննա¬կան ցուցմուն¬քով (որոշակի վերա¬պահմամբ), ձերբա¬կալման ժամանակ վերջինիս արած և արձանագրված հայտարա¬րությամբ։ Ավելին, դա¬տական քննութ¬յան ընթացքում տուժող Մ.Թամոյանը նույնիսկ քննվող դեպքից 7 ամիս անց կարողացել է վեր¬արտադրել, հետևաբար նաև` ընկալել, մտապահել և վերհիշել քննվող դեպքի հան¬գա¬մանքները, դրանց մանրամասները` Դատարանում դրսևորելով ադեկվատ վարքագիծ։
Ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի անձը բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում երիտասարդ լինելը (համաձայն AN սերիայի 0367328 համարի անձնագրի` ծնվել է 1983թ. նոյեմբերի 22-ին)։
Դատարանը ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգամանք է գնահատում հանցանքները կատարելու (պարզ) ռեցիդիվը` հաշվի առնելով, որ վեր¬ջինս, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. ապրիլի 21-ին կա¬տար¬¬ված ստուգման արդյունքների, Ռուսաստանի Դաշնության Տուապսե քաղաքի ժողդա¬տարանի 2013թ. հոկտեմբերի 17-ի դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «Վ» կետով նախատեսված դիտավորյալ հան¬ցանք¬ (գողություն, որը քաղաքացուն պատճառել է էական վնաս) կատա¬րելու համար դատապարտվել է ազա¬տազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, պատիժը լրիվ կրելով՝ ազատվել է 2014 թվականի դեկտեմբերին (ըստ ամբաստանյալի հայտարա¬րության), սակայն մինչև վերոնշյալ դատ¬վածութ¬յան մա¬րվելը, այսինքն` երեք տարին անցնելը` 2015թ. ապրիլի 7-ին կատարել է սույն գործով նրան վերագրված նոր, ըստ բնույթի և վտան¬գավորության աստիճանի` միջին ծանրության դի¬տա¬վոր¬յալ հան¬¬ցա¬գործութ¬յունը։
Հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքում.
Վահրամ Ավետիսյանի վերաբերյալ 2014թ. դեկտեմբերի 16-ի ԵԱՔԴ/0161/01/13 որոշ¬ման մեջ պատիժ նշանակելիս օտարերկրյա պետությունում կատարած հանցագործության համար դատ¬վա¬ծության հաշվի առնելու վերաբերյալ հարցի շուրջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է իրա¬վական դիրքորոշում, որը կիրառելի է նաև սույն քրեական գործով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը նախատեսում է, որ «1. Օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճիռը կարող է հաշվի առնվել, եթե Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին, օտարերկրյա քաղաքացին կամ քաղաքացիություն չունեցող անձը դատապարտվել է Հայաստանի Հանրապետության տարածքից դուրս կատարած հանցանքի համար և կրկին հանցանք է կատարել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասին համապատասխան հանցագործությունների ռեցիդիվը, չկրած պատիժը կամ օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճռի այլ իրավական հետևանքները հաշ¬վի են առնվում նոր հանցանքը որակելիս, պատիժ նշանակելիս, քրեական պատասխանատ¬վությունից կամ պատժից ազատելիս»։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքում բացակայում է որևէ նորմ, որը կպարտավորեցներ դատարանին անձի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվի հարցը պար¬զելիս և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի առնել օտարերկրյա պետության դատարանի դատավճիռը։ Հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայությունը կամ բացակա¬յություն փաստելիս, այդ կարգով անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս օտարերկրյա պետության հատկապես դատարանի դատավճիռը հաշվի առնելու վերաբերյալ որևէ նորմ բացակայում է նաև Ռուսաստանի Դաշնության մասնակցությամբ գործող Հայաստանի Հանրապետության միջազ¬գային պայմա¬նագրում՝ Մինսկի կոնվենցիայում։
Այսպիսով, թեև դատաքննությամբ հետազոտված նյութերում բացակայում է Մ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՌԴ իրավասու դատարանի կայացրած դատավճիռը, այն ճանաչելու մասին ՀՀ իրավասու դատարանի որոշումը, սակայն, այնուամենայնիվ, սույն գործով ամբաստանյալ Մ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել չափահաս տարիքում միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար օտարերկրյա պետության տարածքում վերջինիս դատա¬պարտվելու և չմարված դատվածության առկայության փաստերը ( որի վերաբերյալ բավարար տվյալներ են առկա դատվածության մասին տեղեկանքում), ինչը նրա նկատ¬մամբ սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու, հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք դիտարկելու հիմնավոր և բավարար փաս¬տարկն է։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցի¬դիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում կատարված դիտավորյալ հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է հա¬մար¬¬վում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից կամ պատիժը կրելուց ազատ¬վելու պահից։
Սույն գործով նրան մեղսագրվող արարքն ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանը կա¬տա¬րել է 2015թ. ապրիլի 7-ին, այսինքն` 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վա¬ծի լրա¬ցում կատա¬րելուց հետո, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժը պետք է նշա¬նակվի 67.1 հոդ¬վա¬ծով սահմանված կանոններով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդ¬վածի պահանջից։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով` ամբաս¬տանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի պարագայում առկա է հանցագործությունների պարզ ռեցիդիվ, քանի որ վերջինս նախորդ քրեական գործով, չափահաս տարիքում դիտավորյալ միջին ծանրության հանցանքը կատա¬րելու համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը լրիվ կրելով և 2014թ. դեկտեմբերին պատժի կրումից ազատվելով՝ ուներ չմարված կամ չվերացված դատվածություն, որի պայմաններում կատարել է նոր, ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի՝ միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտան¬¬գավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վի առնել կատարված հանցագործությունների բնույթը, քանակը, և ծան¬րության աստի¬ճանը, այն հան¬գա¬¬մանք¬ները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչ¬պես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին պարբերության համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պա¬տիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապա¬տաս¬խան հոդվածի սանկցիա¬յով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից։
Տվյալ մեջբերումների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ հանցանքների (պարզ) ռեցիդիվի առկայության պայմաններում օրենսդիրը պատժատեսակի և պատժաչափի հարցն արդեն որոշա¬կիաց¬¬րել է, այսինքն՝ գործով ամբաստանյալ Մ.Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել երկու տարի վեց ամսից` հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետը ազատազրկման ձևով պատիժ է նախա¬տեսում 2-ից 5 տարի ժամկետով։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերոնշյալ հան¬գամանքը հաստատված է գործով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համապա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ով (դատվածության վերաբերյալ տեղեկանք) և ող¬ջամտո¬րեն բարձ¬րաց¬նում է ամբաստան¬յալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի հանրային վտան¬գավո¬րութ¬յունը` հաշվի առնելով նաև այն, որ վերջինս արդեն որդեգրել է հափշտակություն կատա¬րելու` հան¬րության համար ավելի վտանգավոր (բացահայտ) եղանակը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թեև նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժատեսակներ` տուգանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, սակայն վերոնշյալ պատճառաբա¬նութ¬յամբ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել բացառապես ազատազրկման ձևով։ Այսպիսով, սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատես¬ված ազա¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի անձը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու հասարակական վտանգա¬վորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն է), հանցանքը մտավոր որոշակի խնդիրներ ունեցող, այլ կերպ՝ անօգնական և անպաշտպան վիճակում գտնվող տուժողի նկատմամբ կատարելու փաստը, հանցանք կատարելու (պարզ) ռեցիդիվի առկայությունը, ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բա¬ցառիկ հան¬գա¬մանք¬ների բա¬ցա¬¬կայութ¬յունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը չի կարող ցածր լինել 2 տարի 6 ամսից։ Այդ պատիժը նա պետք է կրի, այն արդարացի և անհրա¬ժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգնելու, ամբաս¬տանյալին ուղղելու, նրա կողմից նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։
Ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալը, նրա պա¬տաս¬խանատվութ¬յուն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գամանքը Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս՝ փաստելով, որ բացակայում են նույնիսկ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված նվազագույն պատժաչափ նշանակելու փաստական հիմ¬քե¬րը։
Քննարկելով ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմքերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դա¬տա¬¬պարտելու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Մ.Հովհաննիսյանի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետն հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2015թ. ապրիլի 20-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետի հոսքը չի ընդհատվել, այն ընդգրկում է 2015թ. ապրիլի 20-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Միխայիլ Հովհաննիս¬յանի գույքի վրա արգե¬լանք չի կիրառվել« չկա նաև սույն դատական ակտով այն կիրառելու անհրա¬ժեշտություն, տուժողը և վերջինիս օրինական ներկայացուցիչը հրաժար¬վեցին ամբաստանյալ Մ.Հով¬հաննիսյանի նկատմամբ քաղաքացիական հայց ներկայաց¬նելուց, քրեական գործում բացակա¬յում են իրեղեն ապա¬ցույցները, ինչպես նաև դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցները, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Միխայիլ Վլադիմիրի Հովհաննիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառ¬մամբ նշանակել պատիժ` ազա¬տազրկում 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Միխայիլ Հովհաննիսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. ապրիլի 20-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Միրզա Քարամի Թամոյանին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարել լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրա¬ժարվելու պատճառա¬բանությամբ։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան ստացման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ