ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



ԵԿԴ/0238/01/15

27 հուլիսի 2016թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Մ.ԳԵՂԱՄՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԶՈԶԱՆՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2016թ. դատավճռի դեմ.


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված թիվ 15121114 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2015 թվականի մարտի 20-ին որոշում է կայացվել Ալեն Զոզանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսդրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2015 թվականի մարտի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 15121114 քրեական գործից անջատել մեղադրյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի վերաբերյալ մասը, դրան շնորհվել է 1512114/1 համարը, իսկ 15121114/1 քրեական գործը` ըստ մեղադրանքների` Արմեն Ռուբիկի Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Վարսիկ Մամիկոնի Առաքելյանի ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով` մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկել դատարան:
2015 թվականի հունիսի 18-ին որոշում է կայացվել է թիվ 11802413/2 քրեական գործը թիվ 15121114/1 քրեական գործին միացնելու մասին:
2015 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել է թիվ 66102415 քրեական գործը թիվ 15121114/1 քրեական գործին միացնելու մասին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և մեղադրանքի մասը վերացնելու մասին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել Ալեն Զոզանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, կետերով, ՀՀ քրեական օրենսդրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2015 թվականի հոկտեմբերի 06-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2016թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Ալեն Էդուարդի Զոզանյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Ալեն Էդուարդի Զոզանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Վճռվել է նաև.
<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին> ՀՀ ԱԺ 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ Ա.Զոզանյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատժից։
Ալեն Էդուարդի Զոզանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտել 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսդրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով ամբաստանյալ Ա.Զոզանյանի նկատմամբ՝ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով և 150.000 (մեկ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանք։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում։
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. ապրիլի 25-ից։
Վճռվել է նաև.
Տուժող Մարգարիտա Օհանյանին թույլատրել ստանալ ՀՀ դատական դեպարտամենտի հաշվեհամարին՝ որպես հանցագործությամբ Մ.Օհանյանին պատճառված վնասի հատուցում, փոխանցված 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամը։
Ա.Զոզանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Ա.Զոզանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսդրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա մի շարք քաղաքացիների վստահությունը չարաշահելու և վերջիններիս անվամբ կնքվելիք վարկային և կոշտ գրավի պայմանագրերով հատկացված համակարգիչները 20.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ վճարելով հափշտակելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Գեորգի Աբրահամյանի, ոմն Ժորայի և Սյուզաննա Հակոբյանի հետ, 2013 թվականի ապրիլի 13-ին, Սյուզաննա Հակոբյանի ուղեկցությամբ Գյումրիից Երևան քաղաք ժամանած Մարգարիտա Օհանյանի և Արուս Հակոբյանի վստահությունը չարաշահելով՝ Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայում գտնվող <Տաշիր> առևտրի կենտրոնի առաջին հարկում գործող <Վաղարշակ Մինասյան> Ա/Ձ համակարգիչների վաճառքի խանությում նրանց անուններով կնքել են տվել պլանշետային համակարգիչներ ապառիկ կարգով ձեռք բերելու վարկային պայմանագրեր՝ համակարգչի փոխարեն նրանց տալով 20.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ, հափշտակել է զգալի չափերի՝ ընդհանուր 445.000 ՀՀ դրամ արժողության, պլանշետային համակարգիչներ:
Բացի այդ, Ալեն Զոզանյանը, 2013 թվականի նոյեմբերին ՀՀ ԱՆ <Սևան> ՔԿՀ-ում պատիժը կրող Արմեն Ռուբիկի Առաքելյանի կողմից նյութապես շահագրգռվելով, վերջինիս մոր՝ Վարսիկ Մամիկոնի Առաքելյանի միջոցով Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցի 24/2 հասցեի դիմաց հանդիպել է Իջևան քաղաքի բնակիչ Նարինե Էդուարդի Ադամյանին, վերջինիս ուղեկցել նշված հասցեում գործող համակարգչային տեխնիկայի խանութ, որտեղ Նարինե Ադամյանի անվամբ ապառիկ կարգով զգալի չափերի՝ 250.000 ՀՀ դրամ արժողության, համակարգչային տեխնիկա ձեռք բերելու և ձևակերպված տեխնիկան խաբեությամբ հափշտակելու վերաբերյալ հանցակցի առաջարկն իրականացնելու, իր և հանցակցի ակնկալվող շահույթն ապահովվելու նպատակով Ն.Ադամյանից վերցրել է վերջինիս անձնագիրը, ձևակերպման համար փոխանցել սրահի աշխատակցին, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել` Ն.Ադամյանի վարկային պատմության անհամապատասխանության պատճառով։
Բացի այդ, Ալեն Զոզանյանը, Երևան քաղաքի բնակիչ՝ Զորիկ Կառլենի Սեդրակյանի վստահությունը չարաշահելու և վերջինիս գույքը խարդախությամբ հափշտակելու նպատակով, իր ծանոթներ՝ Արթուր Ստեփանյանի և Ռաֆայել Սիմոնյանի միջոցով, 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայում հանդիպելով Զորիկ Սեդրակյանին, վերջինիս ուղեկցել է նշված պողոտայում գտնվող <Երևան Սիթի> սուպերմարկետում գործող <Մոբայլ Ցենտր> խանութ սրահ, որտեղ՝ վաճառելու և շուրջ 600.000 ՀՀ դրամ գումար Զորիկ Սեդրակյանին վճարելու պատրվակով, վերջինիցս վերցրել է նրա անվամբ ձևակերպված <Այֆոն> տեսակի բջջային հեռախոսը և <Այփադ> տեսակի պլանշետ համակարգիչը ու հափշտակել է խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 637.600 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսը և համակարգիչը։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ։ Ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը՝ համապատասխանաբար բեկանելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.04.16թ. թիվ ԵԿԴ/0238/01/15 քրեական գործով դատավճիռը մեղադրանքի Ալեն Զոզանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով, համապատասխանաբար ՀՀ քր. օր. 34-178-րդ հոդվ. նախատեսված արարքի մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել կամ ազատել քրեական պատասխանատվությունից ( ՀՀ քր. դատ. օր 35-րդ հովածի 1-ին և 5-րդ կետ կամ ՀՀ քր. օր. 73-րդ հոդվածի կիրառում) իսկ 178-րդ հոդվածի 2 մասի 2-րդ կետով նախատեսված 2 տարի ազատազրկաման ձևով պատիժը փոփոխել, նշանակել ավելի մեղմ պատիժ կամ նշանակված պատիժը ՀՀ քր. օր. 70-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի էական խախտումներ՝ այսինքն թույլ է տրվել դատական սխալ, նշանակված պատիժը խիստ է, սխալ են կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները։ Ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, խախտում է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությանը։ Սույն գործով տուժողներ Ն.Ադամյանը ֆաքսիմիլային եղանակով՝ դիմում է ներկայացրել դատարան, ամբաստանյալի հետ հաշտվելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու համար, սակայն տվյալ դիմումը չի գնահատվել որպես ապացույց, մինչդեռ նշված հանգամանքը հիմք էր հանդիսանում ՀՀ քր. օր. 34– 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ քր. դատ. օր. 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս՝ պատիժների տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրված՝ նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
aՈրպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ Դատարանը հաշվի է առել, որ նա համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքների համար, հատուցել է տուժողներ Մ.Օհանյանին, Ա.Հակոբյանին և Զ.Սեդրակյանին պատճառված վնասներն ու նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան։ Տուժող Ն.Ադամյանը բողոք չունի Ա.Զոզանյանի դեմ ինչպես նշվել էր հաշտվել է և չի ցանկանում, որ վերջինս ենթարկվի պատասխանատվության։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ:
Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բաղրամյանի վերաբերյալ որոշման մեջ:
Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ սույն գործով դատարանը չի արձանագրել։ Մեղսագրվող արաքները նախատեսում նաև այընտրանքային պատիժ տուգանքի ձևով և պատժի նշանակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթները։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով՝ դրանք բնութագրում են ինչպես կատարած հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով պատժաչափը։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Վերոնշյալ հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն այն տեսակետն է արտահայտել, որ եթե դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում թվարկված պատժատեսակներից (կալանք, ազատազրկում, կարգապահական գումարտակում պահելը) որևէ մեկը սահմանելով դրա չափը, այնուհետև համոզված լինելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել (տես Վճռաբեկ դատարանի Գ.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը)։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ ՚Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Նշվածից հետևում է, որ դատարանը պետք է հիմնավորի նաև պատիժը բացառապես ազատազրկման ձևով կիրառելու հանգամանքը, և եզրակացությունը չպետք է լինի ձևական, այսինքն պետք է հիմնավոր նշվեն այն բացառությունները որոնք հիմք են տալիս ենթադրելու, որ պատժի նպատակները իրականալի են միայն պատիժը ազատազրկմամբ կրելու դեպքում։ Այդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ ՚սահմանափակման չի ենթարկվում։ Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ /Տե՝ս նաև Ս.Ներսիսյանի գործով 2007 թվականի հունիսի 12-ի Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-124/07 որոշումը/:
Վկայակոչել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ կետը:
Դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը, դատական ակտով չի արձանագրել թե նախաքննությամբ և թե դատաքննությամբ իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչելու հանգամանքը, ինքնախոսնովանական ցուցմունքներ տալը, գործուն զղջացել տուժողների հետ հաշտվել է և վերականգնել է պատճառված վնասը, այն հանգամաքը որ առկա չէ քաղաքացիական հայց, ինպիսի հանգամանը բավարար է եզրահանգելու, որ Ա.Զոզանյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է, իսկ մյուս դրվագով առկա է ՀՀ քր. դատ օր. 35–րդ հոդվ.–ի 1-ին մասի 5-րդ կետով քրեական վարույթի կարճման հիմքը և /կամ ՀՀ քր օր. 73-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքը։. Դատարանը չի գնահատել նշված հանգամանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության հարցը որոշելու առումով, ինչն էլ հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանող՝ չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը՝ հանգեցնելով քրեադատավարական օրենքի էական խախտման, ինչն էլ հիմք է բողոքարկվող դատավճռի բեկանման համար:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքովՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
/…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
</…/Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը /…/>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն. քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ:
Հարկ է արձանագրել, որ վերաքննիչ դատարան է ներկայացվել տուժող` Ն.Ադամյանի դիմումը` /համապատասխան նոտարական վավերացմամբ, այդ թվում թարգմանված/ ամբաստանյալ Ա.Զոզանյանի հետ հաշտվելու վերաբերյալ:
Հարկ է արձանագրել նաև, որ մինչ այդ /ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում/ նման փաստական տվյալ համապատասխան վավերացմամբ չէր ներկայացվել, այլ ներկայացվել է նոր միայն:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, /այդ մասով/ քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել` տուժող` Ն.Ադամյանի ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի հետ հաշտվելու հիմքով:
Ինչը հիմք է սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով/, այդ թվում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառման առնչությամբ բեկանելու և փոփոխելու համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առել, այն որ համաձայնվել է մեղադրանքի հետ, զղջացել է կատարած հանցանքների համար, հատուցել է տուժողներ Մ.Օհանյանին, Ա.Հակոբյանին և Զ.Սեդրակյանին պատճառված վնասներն ու նրա խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան երեխան, ինպես նաև պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների չարձանագրելը:
Հարկ է արձանգրել, որ սույն գործով վիճարկվող դատական ակտով ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը /ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում/, վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի անձը, դատական ակտում շարադրված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերը նշված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
Անդրադառնալով նաև ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քննարկվող պարագայում, ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Որպիսի դիրքորոշումը, քննարկվող դեպքում, բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով/ նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի, ինչպես նաև այդ մասով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում, կոնկրետ դեպքում, հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար սույն գործով վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.04.2016թ. դատարանի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել:
Ալեն Էդուարդի Զոզանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով /այդ մասով/ քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Ն.Ադամյանի ամբաստանյալի հետ հաշտվելու հիմքով:
Ալեն Էդուարդի Զոզանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան ՔԿՀ-ում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015 թվականի ապրիլի 25-ից:
Դատավճիռը մնացած մասերով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ