Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0232/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.5
Պատասխանող
Ֆարշադ Ղասեմլու
Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի
Ֆարշադ Ղասեմլուի
Ֆարշադ Ղասեմլու
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Մխիթար Պապոյան
Սերգեյ Չիչոյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Մխիթար Պապոյան
Սերգեյ Չիչոյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-12-05 | 14:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-04-06 | 10:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-22 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-10 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-01 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-02-18 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-02-11 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-01-21 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-12-22 | 11:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-23 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-09 | 13:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-05 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-04 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-23 | 11:00 | 4 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
05.12.2016թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԿԴ/0232/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈւԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Կ.ՍԱՎԹԱԼՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂ` Հ.ՔԱՐԻՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ֆ.ՂԱՍԵՄԼՈւԻ
ԹԱՐԳՄԱՆ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուն 2013թ-ի հոկտեմբերին իր ծանոթ Սոնա Ոսկանյանի միջոցով սեփականության իրավունքով տուն ձեռք բերելու կապակցությամբ ծանոթացել է Երևանի Այգեձոր փողոցի թիվ 69ա շենքի թիվ 5 բնակարանի բնակիչ Հենրիկ Քարիմյանի հետ։ Վաճառքի ենթակա Երևանի Նորք-Մարաշ վարչական տարածքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը տեսնելուց հետո հավանելով` Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկություն է հայտնել այն գնել, կողմերը համաձայնության են եկել տան վաճառքի գնի շուրջ, սակայն Ղասեմլուն հայտնել է, որ դեռևս բավարար գումար չունի այն գնելու համար։ Այնուհետև Ֆարշադ Ղասեմլուն ամսական 203.000 ՀՀ դրամ գումարով, վեց ամիս ժամկետով վարձակալել է նշված տունը` այդտեղ արտադրամաս տեղակայելու պատճառաբանությամբ` հայտնելով, որ պատրաստվում է այդ արտադրամասի շահագործման և այլ միջոցների հաշվին, վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո գնել տունը։
Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ին Հենրիկ Քարիմյանի և «Քոլեգս Փաուեր» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության` ի դեմս Ֆարշադ Ղասեմլուի, միջև կնքվել է Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տան վարձակալության պայմանագիր, որից հետո Հենրիկ Քարիմյանը վերոնշյալ տան բանալիները հանձնել է Ֆարշադ Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Հենրիկ Քարիմյանը Ֆարշադ Ղասեմլուին ցույց է տվել տանն առկա գույքը, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և տան բակում առկա շինանյութը, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատան վերանորոգման նպատակով։ Նշված իրերը չտեղափոխելու և դրանք Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տիրապետելու հարցի շուրջ նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերել այն մասին, որ տունը Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում վերջինս տան արժեքին կարող է ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո տիրապետել այդ գույքը։
Ֆարշադ Ղասեմլուն, օգտվելով Հենրիկ Քարիմյանի` ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքից, առանց վերջինիս համաձայնության և նրան տեղյակ պահելու, իրացրել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` Հենրիկ Քարիմյանին պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճռով Ֆարշադ Ղասեմլուն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։
Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատարանը որոշել է տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուից հօգուտ Հենրիկ Քարիմյանի բռնագանձել 1.434.385 ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
Նախաքննության մարմնի 2015թ-ի մարտի 06-ի որոշումներով Ֆարշադ Ղասեմլուի անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կալանքները թողնվել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Դատարանը որոշել է նաև Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.800 ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Մեղադրող Կ.Սավթալյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով պատժի մասով բեկանել այն և Ֆարշադ Ղասեմլուին դատապարտել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Կ.Սավթալյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով(…)։
(…)Կարծում եմ՝ դատարանը, ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժը նշանակելու մասով(…)։
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՛(տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
ՍԴ/0109/01/12 քրեական գործով 2012թ. նոյեմբերի 01-ի նախադեպային որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ (…)պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
(…)Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Նշված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի հանգամանքները՝ պետք է նշել հետևյալը.
Սույն քրեական գործով չափազանց բարձր է կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ինչպես արդեն նշվել է, արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս կարևոր և առաջնահերթ նշանակություն ունեն արարքի կատարման դրդապատճառները, վայրը, ժամանակը, եղանակը, իրադրությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը սույն դեպքով բարձրացնում է հանցանքի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը հաշվի չի առել նաև այն հանգամանքը, որ Ֆ.Ղասեմլուն ՀՀ-ում մշտապես չի բնակվում և կոնկրետ գործունեությամբ չի զբաղվում, որի պայմաններում բավարար երաշխիք չկա, որ նշանակված պատիժը՝ տուգանքը վերջինիս կողմից պատշաճ կիրականացվի։ Ինչպես նաև Ֆ.Ղասեմլուն պատճառված վնասը չի վերականգնել(…)»:
Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան է ներկայացրել տուժող Հ. Քարիմյանը, մասնավորապես պատճառաբանելով հետևյալը.
«(…)Հարգելի դատարան, սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքը թե նախաքննության և թե ընդհանուր իրավասության դատարանի դատաքննությամբ ապացուցված և հիմնավորված է։
Չնայած իմ այն պնդումներին, որ գործով վկա Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանը համարվում է հանցակից, որ ամբաստանյալի հետ նախապես հանցավոր համաձայնության գալով են կատարել հանցագործությունը, որ Սոնա Ոսկանյանն է փնտրել ու գտել շինանյութերի գնորդներին, որ հիմնական գործող անձը նա է, սակայն նախաքննության մարմնի և ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից այդ ամենը մնաց անհետևանք։
Ես լրիվ համաձայն եմ և կիսում եմ գործով մեղադրող Կ.Սավթալյանի այն համոզմունքը, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.04.2016 դատավճռով ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին տրվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել հասարակության համար ամբաստանյալի անձի խիստ վտանգավոր լինելը։
Իսկ ինչով է նա խիստ վտանգավոր։
Հարգելի դատարան, եթե ամբաստանյալի կողմից տուժողը միայն ես լինեի, թերևս կարելի կլիներ նրա հանցանքը համարել ինչ որ հանգամանքների բերումով կատարված արարք և մեղմ պատիժ սահմանել։Սակայն, իրականում նա խիստ վտանգավոր է մեր հասրակության համար։
Ֆարշադ Ղասեմլուն Իրանի Իսլամական հանրապետության քաղաքացի է։
Շուրջ 14 տարի առաջ կնոջ և դստեր հետ եկել է Հայաստան, որտեղ ծանոթացել է ՀՀ քաղաքացուհի, 68-ամյա Սոնա Ոսկանյանի հետ։ Վերջինս մեր հանրապետությունում հայտնի է որպես Իրանի քաղաքացիների մոտ մեծ ճանաչում ունեցող, վստահություն և հեղինակություն վայելող։ Ամենատարբեր գործարքներով տարիներ շարունակ համագործակցում է նրանց հետ, հիանալի տիրապետում է պարսկերեն լեզվին։
Շուրջ 1 տասնամյակ Սոնան և Ֆարշադը Հայաստանում զբաղվում են հանցավոր գործունեությամբ։ Նախապես հանցավոր համաձայնության գալով, գործում են հետևյալ սցենարով։ Սոնա Ոսկանյանը միաժամանակ հանդիսանում է անշարժ գույքի գործակալ, հեշտությամբ պարզում է, թե ով է առանձնատուն, բնակարան վաճառում կամ վարձակալության տալիս։
Այսպիսի գործերում ունենալով մեծ փորձ և ճարպկություն, նրան հաջողվում է հեշտությամբ վստահելի հարաբերություների մեջ մտնել քաղաքացիների հետ և խոստանալ կարճ ժամկետում վաճառել նրանց գույքը։ Այնուհետև, որպես գնորդ և վարձակալ ծանոթանում է Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ, վերջինիս ներկայացնելով որպես Իրանից նոր եկած մեծահարուստի, շատ խոշոր գործարարի(…):
(…)Որոշ տուժած քաղաքացիներ, հույսները կտրելով իրավապահ մարմիններից, դիմել են Իրանի դեսպանատուն, օգնության ակնկալիքով։
Դեսպանատանը շատ լավ տեղյակ են իրենց քաղաքացու հանցավոր գործունեության մասին, սակայն պատասխանել են, որ նա հանցանքը կատարել է ՀՀ տերիտորիայում, որտեղ գործում են ՀՀ օրենքները, որ իրենք ոչնչով օգնել չեն կարող։ Փաստորեն Սոնա Ոսկանյանն ու Ֆարշադ Ղասեմլուն մեր հասարակության համար դարձել են չարիք ու պատուհաս։ Դեռ քանի քանի անմեղ քաղաքացիներ պետք է տուժեն, ֆինանսական, նյութական ու բարոյական ահռելի կորուստներ ունենան, նյարդային ու հոգեկան ապրումներ ունենան, քարշ գան դատարանների դռներին, որպեսզի այդ հանցագործները պատժվեն։
Ի դեպ, այս ամենի մասին ավելի հանգամանորեն, ավելի մանրամասն ու փաստերով հիմնավորված ներկայացրել եմ ընդհանուր իրավասության դատարանին դատաքննության ժամանակ և այսպիսի ակնհայտ մեղմ պատիժ է սահմանվել(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Կ.Սավթալյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, տուժող Հ.Քարիմյանը հայտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից որևէ փոխհատուցում իրեն չի տրվել, միացավ ներկայացված վերաքննիչ բողոքին, ամբաստանյալ Ֆ.Ղասեմլուն և նրա պաշտպան Է.Չինարյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և պաշտպանի առարկությունները դրանց դեմ, տուժողի պատասխանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ֆարշադ Ղասեմլուն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ընդունում է միայն Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատնից տախտակները յուրացնելու համար իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ Դրանք վաճառել և դրանց դիմաց ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Մնացած մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։
Իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել 2008-2009 թվականների չորս լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են ինչ-որ քանակությամբ ժանգոտված մետաղներ, ինչպես նաև Հենրիկ Քարիմյանի եղբոր և Հենրիկ Քարիմյանին ենթակա աշխատակցի ցուցմունքներով, որոնք շահագրգռված անձինք են և անհիմն վկայություններ են տվել իր վերաբերյալ։
Հենրիկ Քարիմյանի կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների` երկաթի, պողպատի, տարբեր տրամաչափի խողովակների գոյության փաստը հաստատող որևէ այլ հիմնավոր փաստաթուղթ կամ ապացույց առկա չէ` բացի Հենրիկ Քարիմյանի, նրա եղբոր և աշխատողի ցուցմունքներից։ Բացի այդ` Հենրիկ Քարիմյանն իր կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների մասին տվել է հակասական ցուցմունքներ։
Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, իբրև թե փայտերը վաճառել է առանց Հենրիկ Քարիմյանին տեղեկացնելու։ Մինչև իր կողմից Վոլոդյային փայտ վաճառելը` Հենրիկ Քարիմյանի եղբայրն այնտեղ եղած ամբողջ շինանյութը բարձել է մեծ բեռնատարը և տարել։ Հենրիկ Քարիմյանի տան բանալին միայն իր մոտ չի եղել։ Այդ բանալիներից եղել է նաև Հենրիկ Քարիմյանի, նրա եղբոր և որդու մոտ, նրանք ցանկացած պահի կարող էին գալ այդ տուն։ Գտնում է, որ իրականում Հենրիկ Քարիմյանն իրենից տան վարձակալության գումարն է ուզում։
Գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ վերլուծելով ու գնահատելով Ֆարշադ Ղասեմլուի ցուցմունքները, վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դրանք անհիմն են, նպատակ են հետապնդում նվազեցնելու նրա պատասխանատվությունը ու պատժը, դրանք հերքվում և ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվում է առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ու վերլուծված գործի փաստական տվյալների ու ապացույցների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ:
Տուժող Հենրիկ Քարիմյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հարևանությամբ բնակվող Լավրենտ Ղազարյանը տեղեկանալով, որ ինքը ցանկանում է որդուն պատկանող, Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատունը վաճառել, հայտնել է, որ իր ծանոթ Սոնան ԻԻՀ քաղաքացիների շրջանում ծանոթութներ ունի, կարող է օգնել առանձնատունը վաճառելու հարցում և տվել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Սոնա Ոսկանյանի հետ և ցույց է տվել առանձնատունը։ Սոնա Ոսկանյանը համաձայնվել է օգնել վաճառել տունը։ Այնուհետև նա իրեն ծանոթացրել է Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ, ով Սոնայի հետ միասին տեսնելով առանձնատունը` այն գնելու ցանկություն է հայտնել։ Դրանից հետո Սոնա Ոսկանյանը ժամանակ է խնդրել տունը գնելու համար, սակայն կանխավճար չի ունեցել։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն տունը հավանել և ցանկացել է այն անպայման գնել, Սոնան առաջարկել է վեց ամիս ժամանակով վարձակալությամբ տունը հանձնել նրան` հետագայում այն գնելու պայմանով։ Համաձայնվելուց հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ կնքել է վարձակալության պայմանագիր, որը վավերացվել է նոտարական կարգով։ Դրանից հետո առանձնատան բանալիները հանձնել է Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Ֆարշադ Ղասեմլուին ցույց է տվել տանը գտնվող գույքը, այդ թվում` պահարան, դաշնամուր, սառնարան, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և բակում առկա շինարարական ապրանքները, այդ թվում` մետաղե և ցինկապատ տարբեր տրամաչափերի խողովակներ, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատունը վերանորոգելու համար։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելիս` այդ շինարարական ապրանքները տիրապետելու իրավունք Ֆարշադ Ղասեմլուին չի տվել։ Որպեսզի դրանք չտեղափոխի, միմյանց հետ պայմանավորվել են տունը Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում դրանց դիմաց տան արժեքին ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Ղասեմլուն ցանկացել է առանձնատան տարածքում արտադրամաս տեղակայել, պայմանավորվել է, որ եղբայրը` Հրաչ Քարիմյանը, տնից կտեղափոխի օգտագործված պատուհանները, որպեսզի Ֆարշադ Ղասեմլուին չխանգարի` արտադրամաս աշխատացնելու համար։ Առանձնատան վարձակալության ընթացքում Ֆարշադ Ղասեմլուն առանց իր համաձայնության վաճառել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` իրեն պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Իր առանձնատանը եղել է հետևյալ գույքը.
1. 3.5 մ3 հաճարի չոր, լավ վիճակի, բնական ձևով, չտաշած տախտակ` որի շուկայական արժեքը կազմում է 550.000 (հինգ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
2. 10 հատ 10-12 մետր երկարությամբ (երկու դյույմ) չօգտագործված մետաղյա խողովակ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 190.000 (մեկ հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
3. 30 հատ 8 մետր երկարությամբ, 0.5, 3/4 և 1 դյույմ տրամաչափերի չօգտագործված մետաղյա խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
4. 40 հատ 8 մ երկարությամբ 320 գծամետր քառանկյուն, տարբեր տրամաչափերի մետաղյա չօգտագործված խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 164.385 (մեկ հարյուր վաթսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
5. Կաղնու փայտից պատրաստված 150 գծամետր շրիշակներ (պլինդուզներ), որոնց համար վճարել է 170.000 (մեկ հարյուր յոթանասուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Վերոհիշյալ գույքը ձեռք է բերել շուրջ հինգ տարի առաջ։ Բացի Ֆարշադ Ղասեմլուից` ոչ ոք տան բանալին չի ունեցել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ ընդհանրապես կապ չի ունեցել, կապը եղել է Սոնայի հետ։ Մոսկվայից գալուց հետո իր եղբայր Հրաչ Քարիմյանը հայտնել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն վաճառել է գույքը և նրան ասել է, իբրև թե Հենրիկը տեղյակ է այդ մասին։ Բացի երկու դյույմանոց խողովակներից` մնացած գույքը փակի տակ է եղել, իսկ բանալին միայն Ֆարշադ Ղասեմլուի մոտ է եղել։ Իրենց միջև գույքի հանձնման և ընդունման ակտ չի կազմվել։ Բոլոր պայմանավորվածությունները եղել են Սոնայի հետ։ Սկզբում նրանք ընդունել են, որ գույքը Ֆարշադ Ղասեմլուն է վաճառել` պատճառաբանելով, որ հավանաբար գումար չի ունեցել։ Հետո, երբ դիմել է ոստիկանություն, սկսել են հրաժարվել։
Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից իրեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որը նա չի վերականգնել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի դեմ բողոք է ներկայացնում և ցանկանում է, որ նա իր այդ արարքի համար ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Վկա Սոնա Ոսկանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ-ի աշնանն իրեն է զանգահարել Հենրիկ Քարիմյանը և հայտնել, որ առանձնատուն ունի Նորքում և ցանկանում է այն վաճառել։ Դրանից հետո տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկանում է տուն ձեռք բերել` նրան առաջարկել է գնել Հ. Քարիմյանի առանձնատունը։ Դրանից հետո Ֆարշադի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն։ Տուժող Հենրիկ Քարիմյանը ցույց է տվել իրենց առանձնատունը և այդտեղ գտնվող իրերը` պահարան, սառնարան, խոհանոցի պահարան, դաշնամուր։ Առանձնատան նկուղում` պեմզաբլոկների մոտ, նկատել է մետաղե խողովակներ։ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տունը հավանելուց հետո` Հենրիկը նշված գույքի համար պահանջել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով ավել գումար, որին Ֆարշադ Ղասեմլուն համաձայնվել է։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն առանձնատանը բնակվելու ընթացքում, Հենրիկ Քարիմյանին պատկանող փայտը 150.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է Վոլոդյա Այվազյանին։
Ֆարշադ Ղասեմլուն համաձայնվել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով` գույքը և 120.000 ԱՄՆ դոլարով` տունը գնել։ Մի օր, նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն ասել է, որ Հենրիկի եղբայրը տարել է լուսամուտները և դռները, իսկ ինքը 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է փայտը։ Հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի մայրը և կինը Հենրիկից խնդրել են ժամանակ տալ, որ տունը գնեն։
Բացի իր նշածից` այլ գույք Հենրիկի տանը չի տեսել։ Հետագայում Հենրիկն իր պահանջած 5.000 ԱՄՆ դոլարի մասին բանակցել է Ֆարշադ Ղասեմլուի ընկերների հետ և համաձայնվել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն որպես ապրանքների արժեք վճարի 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Վոլոդյա Այվազյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ զբաղվում է փայտամշակմամբ։ 2013թ-ի աշնանն անծանոթ մի կին, մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և առաջարկել է փայտ գնել։ Համաձայնվել է նշված առաջարկին, գնացել է Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն և ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուից գնել է 1,7-1,8 մ3 փայտե տախտակներ, շրիշակներ, որոնց դիմաց վճարել է 400 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Արտավազդ Ղուլիջանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով զբաղվել է մասնավոր շինարարական աշխատանքներ կատարելով և Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատան հիմնական շինարարական աշխատանքները կատարել է ինքը։ Քանի որ Հենրիկ Քարիմյանը 2008-2009 թվականների ընթացքում ցանկացել է կառուցել խաղողի թարմաներ` իր խորհրդով գնել է տարբեր տրամաչափի մետաղե խողովակներ։ Ինքն օգնել է Հենրիկին տեղափոխել դրանք և դասավորել բակում։ Առանձնատան ջրագիծը փոխելու նպատակով Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի ցինկապատ խողովակներ, իսկ ինքն օգնել է դրանք ավտոմեքենայից տեղափոխել և տան նկուղում դասավորել։ Տաս հատ, երկաթյա, երկու դյույմանոց խողովակներ են եղել։ Նկուղում դրել են շուրջ երեսուն հատ, կես դյույմից մինչև մեկ դյույմ չափի, ցինկից և պողպատից խողովակներ։ Հենրիկ Քարիմյանի տան նկուղում եղել է նաև շուրջ 4 մ3 փայտ։
Վկա Հրաչիկ Քարիմյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր եղբայր Հենրիկ Քարիմյանն Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում առանձնատուն ունի։ Առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների համար Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի մետաղե և ցինկապատ խողովակներ, փայտե տախտակներ, որոնք տեղադրված են եղել առանձնատան բակում և ներսում։ Առանձնատան ավտոտնակում տեղադրված է եղել իրեն պատկանող, օգտագործված պատուհանները։ 2013թ-ի նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն Հենրիկ Քարիմյանի միջոցով տեղեկացվել է այն մասին, որ ինքը պետք է առանձնատնից տեղափոխի իրեն պատկանող պատուհանները։ Երբ գնացել է առանձնատուն` նկատել է տան բակում կայանված «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ Ֆարշադ Ղասեմլուն փայտե տախտակներ է տեղադրելիս եղել։ Երբ հետաքրքրվել է, թե Ֆարշադն ինչ է անում` վերջինս հայտնել է, որ նշվածի վերաբերյալ Հենրիկի հետ ունի պայմանավորվածություն։ Ֆարշադ Ղասեմլուի ներկայությամբ տեղափոխել է իրեն պատկանող պատուհանները, որի ընթացքում Ֆարշադից վերցրել է երկու հատ փայտե տախտակներ` պատուհանների միջև ընկած տարածքներում տեղադրելու համար։ Այնուհետև, երբ եղբայրը` Հենրիկը, վերադարձել է Հայաստան` նրանից տեղեկացել է, որ Ֆարշադն առանց եղբոր համաձայնության վաճառել է տանը գտնվող տարբեր տեսակի շինանյութերը։
Հրաչիկ Քարիմյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
Համաձայն դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ-ի սեպտեմբերի 19-ի Հմ` 35691410 եզրակացության և դրան կից լուսանկարչական հավելվածի` «Փորձաքննությանը տրամադրված 2 հատ մետաղական խողովակներից /ձողերից/ յուրաքանչյուրի առկա վիճակի 1 գծ/մ-ի շուկայական միջին արժեքները, 2013թ-ի հոկտեմբերից մինչև 2014թ-ի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող են կազմել` 30X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-650 /վեց հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ,
20X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-520 /հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ»։
Ֆարշադ Ղասեմլուի մասնակցությամբ Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 հասցեում գտնվող առանձնատանը զննում կատարելու մասին 2014թ-ի հուլիսի 22-ի արձանագրության և դրան կից լուսանկարչական հավելվածի համաձայն` զննության մասնակից Ֆարշադ Ղասեմլուն իր մոտ եղած բանալիով բացել է առանձնատան դարպասի փականը, մատնացույց է արել առանձնատան բակը և հայտարարել, որ այդտեղ գտնվող երկաթյա ձողերը, խողովակները տեղափոխել է նկուղ, որից հետո փականով փակել է նկուղի դուռը։ Այնուհետև բանալիով բացել է նկուղի դուռը, որտեղ հայտնաբերվել է անկանոն տեղադրված տախտակներ, տարբեր չափերի խողովակներ, մետաղյա ձողեր, որոնք օգտագործված են եղել։
Դրանից հետո Ֆարշադ Ղասեմլուն մատնացույց է արել երկրորդ հարկում գտնվող ավտոտնակը և հայտարարել, որ այդտեղից վերցրել և 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է այդտեղ գտնվող տախտակները։ Այնուհետև Ֆարշադ Ղասեմլուն ներկայացրել է յոթ հատ բանալիներ, որոնք պատկանել են առանձնատան դռներին։
Համաձայն Հենրիկ Քարիմյանի մասնակցությամբ Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 տունը և բակը զննելու մասին 2014թ-ի հուլիսի 26-ի արձանագրության և լուսանկարչական հավելվածի` նշված տան աջակողմյան հատվածում, պարսպի տակ հայտնաբերվել են երկու հատ քառակուսի մետաղյա կոնստրուկցիաներ։ Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված տեղում հայտնաբերված մետաղյա կոնստրուկցիաները Ֆարշադ Ղասեմլուին տունը վարձակալությամբ տրամադրելու ընթացքում եղել են դրված շենքի բակում գտնվող ավտոտնակում, որոնք եղել են թվով հիսուն հատ, չորս տարբեր տրամաչափերի և որոնցից մնացել է երկուսը։ Հենրիկ Քարիմյանը մատնացույց է արել ավտոտնակը և հայտարարել, որ ավտոտնակում առկա ժանգոտված մետաղյա ձողերը, տախտակները և շինարարության համար նախատեսված փայտի կտորները նախկինում նույնպես եղել են նշված տեղում։ Հենրիկ Քարիմյանը մատնացույց է արել տան նկուղը և հայտնել, որ այնտեղ են գտնվել չորս հատ` մեկ դյույմ տրամաչափի, 8 մետր երկարությամբ, տասներեք հատ` կես դյույմ տրամաչափի և տասներեք հատ` երեք քառորդ տրամաչափի մետաղյա խողովականեր, որոնք ներկայումս բացակայում են։
Այնուհետև զննության է ենթարկվել տանը կից ավտոտնակը, որի ընթացքում Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված վայրում եղել է 3,5մ3 հաճարի շինափայտ, չորացված տախտակներ, 12մ երկարությամբ, երկու դյույմ տրամաչափի, տաս հատ մետաղյա խողովականեր։ Դրանից հետո զննության է ենթարկվել տան հյուրասենյակը, որի ընթացքում Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ հյուրասենյակի մուտքից ներս աջ պատի տակ` բազմոցի հետնամասում, գտնվել է 120 գծամետր, կաղնու փայտից պատրաստված շրիշակ։ Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված շինարարական ապրանքները` Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տունը վարձակալելուց հետո անհետացել են։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Էսթեթ.էյէմ» («estate.am») կայքից արտատպած առանձնատան լուսանկարներում պատկերված են առանձնատան նկուղում և բակում դրված մետաղյա խողովակները, հյուրասրահի հատակի շրիշակները։
Համաձայն անշարժ գույքի վարձակալության 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ի պայմանագրի պատճենի` Հենրիկ Քարիմյանը Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ-ի ապրիլի 16-ը վարձակալությամբ հանձնել է ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին։
Այսպիսով, դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և ղեկավարվելով օրենքով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատման արդյունքում, հաստատված է համարել Ֆարշադ Ղասեմլուի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ պատժի նշանակումը առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, ուրիշի գույքի յուրացման խոշոր չափը` մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար ՀՀ դրամ գումարը, զգալիորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված, յուրացման խոշոր չափի նվազագույն սահմանը` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել(…)»:
Քննության առնելով Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցագործության կատարման եղանակը, դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը, ինչը մասնավորապես արտահայտվել է ինչպես հափշտակություն կատարելուց հետո անցած երեք տարվա ընթացքում տուժողին պատճառված վնասից որևէ լումա չվերականգնելով, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված մեղքը ամբողջովին չընդունելով, որոնք ըստ էության վկայում են այն մասին, որ բացակայում է զղջանքը կատարվածի համար և նրա անձը բնութագրող կարևոր հանգամանքներ են, վերոնշյալ, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված նվազ խիստ պատժատեսակը` տուգանքը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, որի պայմաններում չեն կարող իրագործվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նկատակները:
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009թ-ի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<…14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>:
Ելնելով վերոշարադրյալից, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է մեղմ պատիժ, հետևաբար մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել և Ֆարշադ Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել` նրան դատապարտելով ազատազրկման 2 տարի ժամանակով:
Ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, փոփոխելու հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, պատժի մասով փոփոխել.
Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով:
Նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
05.12.2016թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԵԿԴ/0232/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈւԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Կ.ՍԱՎԹԱԼՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂ` Հ.ՔԱՐԻՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ֆ.ՂԱՍԵՄԼՈւԻ
ԹԱՐԳՄԱՆ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուն 2013թ-ի հոկտեմբերին իր ծանոթ Սոնա Ոսկանյանի միջոցով սեփականության իրավունքով տուն ձեռք բերելու կապակցությամբ ծանոթացել է Երևանի Այգեձոր փողոցի թիվ 69ա շենքի թիվ 5 բնակարանի բնակիչ Հենրիկ Քարիմյանի հետ։ Վաճառքի ենթակա Երևանի Նորք-Մարաշ վարչական տարածքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը տեսնելուց հետո հավանելով` Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկություն է հայտնել այն գնել, կողմերը համաձայնության են եկել տան վաճառքի գնի շուրջ, սակայն Ղասեմլուն հայտնել է, որ դեռևս բավարար գումար չունի այն գնելու համար։ Այնուհետև Ֆարշադ Ղասեմլուն ամսական 203.000 ՀՀ դրամ գումարով, վեց ամիս ժամկետով վարձակալել է նշված տունը` այդտեղ արտադրամաս տեղակայելու պատճառաբանությամբ` հայտնելով, որ պատրաստվում է այդ արտադրամասի շահագործման և այլ միջոցների հաշվին, վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո գնել տունը։
Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ին Հենրիկ Քարիմյանի և «Քոլեգս Փաուեր» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության` ի դեմս Ֆարշադ Ղասեմլուի, միջև կնքվել է Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տան վարձակալության պայմանագիր, որից հետո Հենրիկ Քարիմյանը վերոնշյալ տան բանալիները հանձնել է Ֆարշադ Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Հենրիկ Քարիմյանը Ֆարշադ Ղասեմլուին ցույց է տվել տանն առկա գույքը, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և տան բակում առկա շինանյութը, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատան վերանորոգման նպատակով։ Նշված իրերը չտեղափոխելու և դրանք Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տիրապետելու հարցի շուրջ նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերել այն մասին, որ տունը Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում վերջինս տան արժեքին կարող է ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո տիրապետել այդ գույքը։
Ֆարշադ Ղասեմլուն, օգտվելով Հենրիկ Քարիմյանի` ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքից, առանց վերջինիս համաձայնության և նրան տեղյակ պահելու, իրացրել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` Հենրիկ Քարիմյանին պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճռով Ֆարշադ Ղասեմլուն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։
Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատարանը որոշել է տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուից հօգուտ Հենրիկ Քարիմյանի բռնագանձել 1.434.385 ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
Նախաքննության մարմնի 2015թ-ի մարտի 06-ի որոշումներով Ֆարշադ Ղասեմլուի անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կալանքները թողնվել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Դատարանը որոշել է նաև Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.800 ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Մեղադրող Կ.Սավթալյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով պատժի մասով բեկանել այն և Ֆարշադ Ղասեմլուին դատապարտել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Կ.Սավթալյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով(…)։
(…)Կարծում եմ՝ դատարանը, ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժը նշանակելու մասով(…)։
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՛(տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
ՍԴ/0109/01/12 քրեական գործով 2012թ. նոյեմբերի 01-ի նախադեպային որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ (…)պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
(…)Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Նշված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի հանգամանքները՝ պետք է նշել հետևյալը.
Սույն քրեական գործով չափազանց բարձր է կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ինչպես արդեն նշվել է, արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս կարևոր և առաջնահերթ նշանակություն ունեն արարքի կատարման դրդապատճառները, վայրը, ժամանակը, եղանակը, իրադրությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը սույն դեպքով բարձրացնում է հանցանքի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը հաշվի չի առել նաև այն հանգամանքը, որ Ֆ.Ղասեմլուն ՀՀ-ում մշտապես չի բնակվում և կոնկրետ գործունեությամբ չի զբաղվում, որի պայմաններում բավարար երաշխիք չկա, որ նշանակված պատիժը՝ տուգանքը վերջինիս կողմից պատշաճ կիրականացվի։ Ինչպես նաև Ֆ.Ղասեմլուն պատճառված վնասը չի վերականգնել(…)»:
Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան է ներկայացրել տուժող Հ. Քարիմյանը, մասնավորապես պատճառաբանելով հետևյալը.
«(…)Հարգելի դատարան, սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքը թե նախաքննության և թե ընդհանուր իրավասության դատարանի դատաքննությամբ ապացուցված և հիմնավորված է։
Չնայած իմ այն պնդումներին, որ գործով վկա Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանը համարվում է հանցակից, որ ամբաստանյալի հետ նախապես հանցավոր համաձայնության գալով են կատարել հանցագործությունը, որ Սոնա Ոսկանյանն է փնտրել ու գտել շինանյութերի գնորդներին, որ հիմնական գործող անձը նա է, սակայն նախաքննության մարմնի և ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից այդ ամենը մնաց անհետևանք։
Ես լրիվ համաձայն եմ և կիսում եմ գործով մեղադրող Կ.Սավթալյանի այն համոզմունքը, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.04.2016 դատավճռով ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին տրվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել հասարակության համար ամբաստանյալի անձի խիստ վտանգավոր լինելը։
Իսկ ինչով է նա խիստ վտանգավոր։
Հարգելի դատարան, եթե ամբաստանյալի կողմից տուժողը միայն ես լինեի, թերևս կարելի կլիներ նրա հանցանքը համարել ինչ որ հանգամանքների բերումով կատարված արարք և մեղմ պատիժ սահմանել։Սակայն, իրականում նա խիստ վտանգավոր է մեր հասրակության համար։
Ֆարշադ Ղասեմլուն Իրանի Իսլամական հանրապետության քաղաքացի է։
Շուրջ 14 տարի առաջ կնոջ և դստեր հետ եկել է Հայաստան, որտեղ ծանոթացել է ՀՀ քաղաքացուհի, 68-ամյա Սոնա Ոսկանյանի հետ։ Վերջինս մեր հանրապետությունում հայտնի է որպես Իրանի քաղաքացիների մոտ մեծ ճանաչում ունեցող, վստահություն և հեղինակություն վայելող։ Ամենատարբեր գործարքներով տարիներ շարունակ համագործակցում է նրանց հետ, հիանալի տիրապետում է պարսկերեն լեզվին։
Շուրջ 1 տասնամյակ Սոնան և Ֆարշադը Հայաստանում զբաղվում են հանցավոր գործունեությամբ։ Նախապես հանցավոր համաձայնության գալով, գործում են հետևյալ սցենարով։ Սոնա Ոսկանյանը միաժամանակ հանդիսանում է անշարժ գույքի գործակալ, հեշտությամբ պարզում է, թե ով է առանձնատուն, բնակարան վաճառում կամ վարձակալության տալիս։
Այսպիսի գործերում ունենալով մեծ փորձ և ճարպկություն, նրան հաջողվում է հեշտությամբ վստահելի հարաբերություների մեջ մտնել քաղաքացիների հետ և խոստանալ կարճ ժամկետում վաճառել նրանց գույքը։ Այնուհետև, որպես գնորդ և վարձակալ ծանոթանում է Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ, վերջինիս ներկայացնելով որպես Իրանից նոր եկած մեծահարուստի, շատ խոշոր գործարարի(…):
(…)Որոշ տուժած քաղաքացիներ, հույսները կտրելով իրավապահ մարմիններից, դիմել են Իրանի դեսպանատուն, օգնության ակնկալիքով։
Դեսպանատանը շատ լավ տեղյակ են իրենց քաղաքացու հանցավոր գործունեության մասին, սակայն պատասխանել են, որ նա հանցանքը կատարել է ՀՀ տերիտորիայում, որտեղ գործում են ՀՀ օրենքները, որ իրենք ոչնչով օգնել չեն կարող։ Փաստորեն Սոնա Ոսկանյանն ու Ֆարշադ Ղասեմլուն մեր հասարակության համար դարձել են չարիք ու պատուհաս։ Դեռ քանի քանի անմեղ քաղաքացիներ պետք է տուժեն, ֆինանսական, նյութական ու բարոյական ահռելի կորուստներ ունենան, նյարդային ու հոգեկան ապրումներ ունենան, քարշ գան դատարանների դռներին, որպեսզի այդ հանցագործները պատժվեն։
Ի դեպ, այս ամենի մասին ավելի հանգամանորեն, ավելի մանրամասն ու փաստերով հիմնավորված ներկայացրել եմ ընդհանուր իրավասության դատարանին դատաքննության ժամանակ և այսպիսի ակնհայտ մեղմ պատիժ է սահմանվել(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Կ.Սավթալյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, տուժող Հ.Քարիմյանը հայտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից որևէ փոխհատուցում իրեն չի տրվել, միացավ ներկայացված վերաքննիչ բողոքին, ամբաստանյալ Ֆ.Ղասեմլուն և նրա պաշտպան Է.Չինարյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և պաշտպանի առարկությունները դրանց դեմ, տուժողի պատասխանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ֆարշադ Ղասեմլուն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ընդունում է միայն Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատնից տախտակները յուրացնելու համար իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ Դրանք վաճառել և դրանց դիմաց ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Մնացած մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։
Իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել 2008-2009 թվականների չորս լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են ինչ-որ քանակությամբ ժանգոտված մետաղներ, ինչպես նաև Հենրիկ Քարիմյանի եղբոր և Հենրիկ Քարիմյանին ենթակա աշխատակցի ցուցմունքներով, որոնք շահագրգռված անձինք են և անհիմն վկայություններ են տվել իր վերաբերյալ։
Հենրիկ Քարիմյանի կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների` երկաթի, պողպատի, տարբեր տրամաչափի խողովակների գոյության փաստը հաստատող որևէ այլ հիմնավոր փաստաթուղթ կամ ապացույց առկա չէ` բացի Հենրիկ Քարիմյանի, նրա եղբոր և աշխատողի ցուցմունքներից։ Բացի այդ` Հենրիկ Քարիմյանն իր կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների մասին տվել է հակասական ցուցմունքներ։
Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, իբրև թե փայտերը վաճառել է առանց Հենրիկ Քարիմյանին տեղեկացնելու։ Մինչև իր կողմից Վոլոդյային փայտ վաճառելը` Հենրիկ Քարիմյանի եղբայրն այնտեղ եղած ամբողջ շինանյութը բարձել է մեծ բեռնատարը և տարել։ Հենրիկ Քարիմյանի տան բանալին միայն իր մոտ չի եղել։ Այդ բանալիներից եղել է նաև Հենրիկ Քարիմյանի, նրա եղբոր և որդու մոտ, նրանք ցանկացած պահի կարող էին գալ այդ տուն։ Գտնում է, որ իրականում Հենրիկ Քարիմյանն իրենից տան վարձակալության գումարն է ուզում։
Գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ վերլուծելով ու գնահատելով Ֆարշադ Ղասեմլուի ցուցմունքները, վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դրանք անհիմն են, նպատակ են հետապնդում նվազեցնելու նրա պատասխանատվությունը ու պատժը, դրանք հերքվում և ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվում է առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ու վերլուծված գործի փաստական տվյալների ու ապացույցների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ:
Տուժող Հենրիկ Քարիմյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հարևանությամբ բնակվող Լավրենտ Ղազարյանը տեղեկանալով, որ ինքը ցանկանում է որդուն պատկանող, Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատունը վաճառել, հայտնել է, որ իր ծանոթ Սոնան ԻԻՀ քաղաքացիների շրջանում ծանոթութներ ունի, կարող է օգնել առանձնատունը վաճառելու հարցում և տվել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Սոնա Ոսկանյանի հետ և ցույց է տվել առանձնատունը։ Սոնա Ոսկանյանը համաձայնվել է օգնել վաճառել տունը։ Այնուհետև նա իրեն ծանոթացրել է Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ, ով Սոնայի հետ միասին տեսնելով առանձնատունը` այն գնելու ցանկություն է հայտնել։ Դրանից հետո Սոնա Ոսկանյանը ժամանակ է խնդրել տունը գնելու համար, սակայն կանխավճար չի ունեցել։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն տունը հավանել և ցանկացել է այն անպայման գնել, Սոնան առաջարկել է վեց ամիս ժամանակով վարձակալությամբ տունը հանձնել նրան` հետագայում այն գնելու պայմանով։ Համաձայնվելուց հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ կնքել է վարձակալության պայմանագիր, որը վավերացվել է նոտարական կարգով։ Դրանից հետո առանձնատան բանալիները հանձնել է Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Ֆարշադ Ղասեմլուին ցույց է տվել տանը գտնվող գույքը, այդ թվում` պահարան, դաշնամուր, սառնարան, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և բակում առկա շինարարական ապրանքները, այդ թվում` մետաղե և ցինկապատ տարբեր տրամաչափերի խողովակներ, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատունը վերանորոգելու համար։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելիս` այդ շինարարական ապրանքները տիրապետելու իրավունք Ֆարշադ Ղասեմլուին չի տվել։ Որպեսզի դրանք չտեղափոխի, միմյանց հետ պայմանավորվել են տունը Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում դրանց դիմաց տան արժեքին ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Ղասեմլուն ցանկացել է առանձնատան տարածքում արտադրամաս տեղակայել, պայմանավորվել է, որ եղբայրը` Հրաչ Քարիմյանը, տնից կտեղափոխի օգտագործված պատուհանները, որպեսզի Ֆարշադ Ղասեմլուին չխանգարի` արտադրամաս աշխատացնելու համար։ Առանձնատան վարձակալության ընթացքում Ֆարշադ Ղասեմլուն առանց իր համաձայնության վաճառել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` իրեն պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Իր առանձնատանը եղել է հետևյալ գույքը.
1. 3.5 մ3 հաճարի չոր, լավ վիճակի, բնական ձևով, չտաշած տախտակ` որի շուկայական արժեքը կազմում է 550.000 (հինգ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
2. 10 հատ 10-12 մետր երկարությամբ (երկու դյույմ) չօգտագործված մետաղյա խողովակ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 190.000 (մեկ հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
3. 30 հատ 8 մետր երկարությամբ, 0.5, 3/4 և 1 դյույմ տրամաչափերի չօգտագործված մետաղյա խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
4. 40 հատ 8 մ երկարությամբ 320 գծամետր քառանկյուն, տարբեր տրամաչափերի մետաղյա չօգտագործված խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 164.385 (մեկ հարյուր վաթսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
5. Կաղնու փայտից պատրաստված 150 գծամետր շրիշակներ (պլինդուզներ), որոնց համար վճարել է 170.000 (մեկ հարյուր յոթանասուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Վերոհիշյալ գույքը ձեռք է բերել շուրջ հինգ տարի առաջ։ Բացի Ֆարշադ Ղասեմլուից` ոչ ոք տան բանալին չի ունեցել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ ընդհանրապես կապ չի ունեցել, կապը եղել է Սոնայի հետ։ Մոսկվայից գալուց հետո իր եղբայր Հրաչ Քարիմյանը հայտնել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն վաճառել է գույքը և նրան ասել է, իբրև թե Հենրիկը տեղյակ է այդ մասին։ Բացի երկու դյույմանոց խողովակներից` մնացած գույքը փակի տակ է եղել, իսկ բանալին միայն Ֆարշադ Ղասեմլուի մոտ է եղել։ Իրենց միջև գույքի հանձնման և ընդունման ակտ չի կազմվել։ Բոլոր պայմանավորվածությունները եղել են Սոնայի հետ։ Սկզբում նրանք ընդունել են, որ գույքը Ֆարշադ Ղասեմլուն է վաճառել` պատճառաբանելով, որ հավանաբար գումար չի ունեցել։ Հետո, երբ դիմել է ոստիկանություն, սկսել են հրաժարվել։
Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից իրեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որը նա չի վերականգնել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի դեմ բողոք է ներկայացնում և ցանկանում է, որ նա իր այդ արարքի համար ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Վկա Սոնա Ոսկանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ-ի աշնանն իրեն է զանգահարել Հենրիկ Քարիմյանը և հայտնել, որ առանձնատուն ունի Նորքում և ցանկանում է այն վաճառել։ Դրանից հետո տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկանում է տուն ձեռք բերել` նրան առաջարկել է գնել Հ. Քարիմյանի առանձնատունը։ Դրանից հետո Ֆարշադի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն։ Տուժող Հենրիկ Քարիմյանը ցույց է տվել իրենց առանձնատունը և այդտեղ գտնվող իրերը` պահարան, սառնարան, խոհանոցի պահարան, դաշնամուր։ Առանձնատան նկուղում` պեմզաբլոկների մոտ, նկատել է մետաղե խողովակներ։ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տունը հավանելուց հետո` Հենրիկը նշված գույքի համար պահանջել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով ավել գումար, որին Ֆարշադ Ղասեմլուն համաձայնվել է։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն առանձնատանը բնակվելու ընթացքում, Հենրիկ Քարիմյանին պատկանող փայտը 150.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է Վոլոդյա Այվազյանին։
Ֆարշադ Ղասեմլուն համաձայնվել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով` գույքը և 120.000 ԱՄՆ դոլարով` տունը գնել։ Մի օր, նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն ասել է, որ Հենրիկի եղբայրը տարել է լուսամուտները և դռները, իսկ ինքը 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է փայտը։ Հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի մայրը և կինը Հենրիկից խնդրել են ժամանակ տալ, որ տունը գնեն։
Բացի իր նշածից` այլ գույք Հենրիկի տանը չի տեսել։ Հետագայում Հենրիկն իր պահանջած 5.000 ԱՄՆ դոլարի մասին բանակցել է Ֆարշադ Ղասեմլուի ընկերների հետ և համաձայնվել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն որպես ապրանքների արժեք վճարի 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Վոլոդյա Այվազյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ զբաղվում է փայտամշակմամբ։ 2013թ-ի աշնանն անծանոթ մի կին, մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և առաջարկել է փայտ գնել։ Համաձայնվել է նշված առաջարկին, գնացել է Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն և ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուից գնել է 1,7-1,8 մ3 փայտե տախտակներ, շրիշակներ, որոնց դիմաց վճարել է 400 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Արտավազդ Ղուլիջանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով զբաղվել է մասնավոր շինարարական աշխատանքներ կատարելով և Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատան հիմնական շինարարական աշխատանքները կատարել է ինքը։ Քանի որ Հենրիկ Քարիմյանը 2008-2009 թվականների ընթացքում ցանկացել է կառուցել խաղողի թարմաներ` իր խորհրդով գնել է տարբեր տրամաչափի մետաղե խողովակներ։ Ինքն օգնել է Հենրիկին տեղափոխել դրանք և դասավորել բակում։ Առանձնատան ջրագիծը փոխելու նպատակով Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի ցինկապատ խողովակներ, իսկ ինքն օգնել է դրանք ավտոմեքենայից տեղափոխել և տան նկուղում դասավորել։ Տաս հատ, երկաթյա, երկու դյույմանոց խողովակներ են եղել։ Նկուղում դրել են շուրջ երեսուն հատ, կես դյույմից մինչև մեկ դյույմ չափի, ցինկից և պողպատից խողովակներ։ Հենրիկ Քարիմյանի տան նկուղում եղել է նաև շուրջ 4 մ3 փայտ։
Վկա Հրաչիկ Քարիմյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր եղբայր Հենրիկ Քարիմյանն Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում առանձնատուն ունի։ Առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների համար Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի մետաղե և ցինկապատ խողովակներ, փայտե տախտակներ, որոնք տեղադրված են եղել առանձնատան բակում և ներսում։ Առանձնատան ավտոտնակում տեղադրված է եղել իրեն պատկանող, օգտագործված պատուհանները։ 2013թ-ի նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն Հենրիկ Քարիմյանի միջոցով տեղեկացվել է այն մասին, որ ինքը պետք է առանձնատնից տեղափոխի իրեն պատկանող պատուհանները։ Երբ գնացել է առանձնատուն` նկատել է տան բակում կայանված «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ Ֆարշադ Ղասեմլուն փայտե տախտակներ է տեղադրելիս եղել։ Երբ հետաքրքրվել է, թե Ֆարշադն ինչ է անում` վերջինս հայտնել է, որ նշվածի վերաբերյալ Հենրիկի հետ ունի պայմանավորվածություն։ Ֆարշադ Ղասեմլուի ներկայությամբ տեղափոխել է իրեն պատկանող պատուհանները, որի ընթացքում Ֆարշադից վերցրել է երկու հատ փայտե տախտակներ` պատուհանների միջև ընկած տարածքներում տեղադրելու համար։ Այնուհետև, երբ եղբայրը` Հենրիկը, վերադարձել է Հայաստան` նրանից տեղեկացել է, որ Ֆարշադն առանց եղբոր համաձայնության վաճառել է տանը գտնվող տարբեր տեսակի շինանյութերը։
Հրաչիկ Քարիմյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
Համաձայն դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ-ի սեպտեմբերի 19-ի Հմ` 35691410 եզրակացության և դրան կից լուսանկարչական հավելվածի` «Փորձաքննությանը տրամադրված 2 հատ մետաղական խողովակներից /ձողերից/ յուրաքանչյուրի առկա վիճակի 1 գծ/մ-ի շուկայական միջին արժեքները, 2013թ-ի հոկտեմբերից մինչև 2014թ-ի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող են կազմել` 30X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-650 /վեց հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ,
20X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-520 /հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ»։
Ֆարշադ Ղասեմլուի մասնակցությամբ Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 հասցեում գտնվող առանձնատանը զննում կատարելու մասին 2014թ-ի հուլիսի 22-ի արձանագրության և դրան կից լուսանկարչական հավելվածի համաձայն` զննության մասնակից Ֆարշադ Ղասեմլուն իր մոտ եղած բանալիով բացել է առանձնատան դարպասի փականը, մատնացույց է արել առանձնատան բակը և հայտարարել, որ այդտեղ գտնվող երկաթյա ձողերը, խողովակները տեղափոխել է նկուղ, որից հետո փականով փակել է նկուղի դուռը։ Այնուհետև բանալիով բացել է նկուղի դուռը, որտեղ հայտնաբերվել է անկանոն տեղադրված տախտակներ, տարբեր չափերի խողովակներ, մետաղյա ձողեր, որոնք օգտագործված են եղել։
Դրանից հետո Ֆարշադ Ղասեմլուն մատնացույց է արել երկրորդ հարկում գտնվող ավտոտնակը և հայտարարել, որ այդտեղից վերցրել և 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է այդտեղ գտնվող տախտակները։ Այնուհետև Ֆարշադ Ղասեմլուն ներկայացրել է յոթ հատ բանալիներ, որոնք պատկանել են առանձնատան դռներին։
Համաձայն Հենրիկ Քարիմյանի մասնակցությամբ Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 տունը և բակը զննելու մասին 2014թ-ի հուլիսի 26-ի արձանագրության և լուսանկարչական հավելվածի` նշված տան աջակողմյան հատվածում, պարսպի տակ հայտնաբերվել են երկու հատ քառակուսի մետաղյա կոնստրուկցիաներ։ Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված տեղում հայտնաբերված մետաղյա կոնստրուկցիաները Ֆարշադ Ղասեմլուին տունը վարձակալությամբ տրամադրելու ընթացքում եղել են դրված շենքի բակում գտնվող ավտոտնակում, որոնք եղել են թվով հիսուն հատ, չորս տարբեր տրամաչափերի և որոնցից մնացել է երկուսը։ Հենրիկ Քարիմյանը մատնացույց է արել ավտոտնակը և հայտարարել, որ ավտոտնակում առկա ժանգոտված մետաղյա ձողերը, տախտակները և շինարարության համար նախատեսված փայտի կտորները նախկինում նույնպես եղել են նշված տեղում։ Հենրիկ Քարիմյանը մատնացույց է արել տան նկուղը և հայտնել, որ այնտեղ են գտնվել չորս հատ` մեկ դյույմ տրամաչափի, 8 մետր երկարությամբ, տասներեք հատ` կես դյույմ տրամաչափի և տասներեք հատ` երեք քառորդ տրամաչափի մետաղյա խողովականեր, որոնք ներկայումս բացակայում են։
Այնուհետև զննության է ենթարկվել տանը կից ավտոտնակը, որի ընթացքում Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված վայրում եղել է 3,5մ3 հաճարի շինափայտ, չորացված տախտակներ, 12մ երկարությամբ, երկու դյույմ տրամաչափի, տաս հատ մետաղյա խողովականեր։ Դրանից հետո զննության է ենթարկվել տան հյուրասենյակը, որի ընթացքում Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ հյուրասենյակի մուտքից ներս աջ պատի տակ` բազմոցի հետնամասում, գտնվել է 120 գծամետր, կաղնու փայտից պատրաստված շրիշակ։ Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված շինարարական ապրանքները` Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տունը վարձակալելուց հետո անհետացել են։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Էսթեթ.էյէմ» («estate.am») կայքից արտատպած առանձնատան լուսանկարներում պատկերված են առանձնատան նկուղում և բակում դրված մետաղյա խողովակները, հյուրասրահի հատակի շրիշակները։
Համաձայն անշարժ գույքի վարձակալության 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ի պայմանագրի պատճենի` Հենրիկ Քարիմյանը Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ-ի ապրիլի 16-ը վարձակալությամբ հանձնել է ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին։
Այսպիսով, դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և ղեկավարվելով օրենքով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատման արդյունքում, հաստատված է համարել Ֆարշադ Ղասեմլուի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ պատժի նշանակումը առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, ուրիշի գույքի յուրացման խոշոր չափը` մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար ՀՀ դրամ գումարը, զգալիորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված, յուրացման խոշոր չափի նվազագույն սահմանը` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել(…)»:
Քննության առնելով Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցագործության կատարման եղանակը, դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը, ինչը մասնավորապես արտահայտվել է ինչպես հափշտակություն կատարելուց հետո անցած երեք տարվա ընթացքում տուժողին պատճառված վնասից որևէ լումա չվերականգնելով, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված մեղքը ամբողջովին չընդունելով, որոնք ըստ էության վկայում են այն մասին, որ բացակայում է զղջանքը կատարվածի համար և նրա անձը բնութագրող կարևոր հանգամանքներ են, վերոնշյալ, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված նվազ խիստ պատժատեսակը` տուգանքը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, որի պայմաններում չեն կարող իրագործվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նկատակները:
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009թ-ի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<…14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>:
Ելնելով վերոշարադրյալից, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է մեղմ պատիժ, հետևաբար մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել և Ֆարշադ Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել` նրան դատապարտելով ազատազրկման 2 տարի ժամանակով:
Ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, փոփոխելու հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, պատժի մասով փոփոխել.
Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով:
Նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Կ. Սավթալյանի,
պաշտպան Ա. Մուխսիկարոյանի,
,
տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի,
թարգմանիչներ` Վ. Ղազարյանի,
Հ. Թախմասյանի,
Օ. Բաղումյանի,
Գ. Միսակյանի,
2016թ. ապրիլի 06-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU)`
ծնված 1966թ. հուլիսի 13-ին, Իրանի Իսլամական Հանրապետության /այսուհետ ԻԻՀ/ Թեհրան քաղաքում, ազգությամբ քուրդ, ԻԻՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ըստ իր հայտարարության ամուսնացած է, խնամքի տակ ունի երկու զավակ, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է, նախկինում չդատված, հաշվառված է ԻԻՀ, ք. Թեհրան, Քարաջ, Գոհարդաշթ բուլվար, Էնղելաբ փող., թիվ 16 տուն, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. հունիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում, Հենրիկ Քարիմյանի դիմումի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 15108714 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմինը Ֆ. Ղասեմլուին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, հետևյալ արարքի համար` «որ նա 2013թ. հոկտեմբերի 16-ին վեց ամիս ժամանակով վարձակալության պայմանագրով ժամանակավորապես բնակվելով Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանին պատկանող` Երևան քաղաքի Նորք 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատանը, յուրացման եղանակով հափշտակել է իրեն վստահված` հիշյալ առանձնատանը եղած, Հ.Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.534.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության շինափայտը, ցիկապատ խողովակները և այլ շինարարական ապրանքները։
Այսինքն` Ֆ. Ղասեմլուն կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։»։
2015թ. սեպտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. հոկտեմբերի 02-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հոկտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հոկտեմբերի 23-ին նշանակելու մասին։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆ. Ղասեմլուն 2013թ. հոկտեմբերին, իր ծանոթ Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանի միջոցով, սեփականության իրավունքով տուն ձեռք բերելու կապակցությամբ ծանոթացել է Երևան քաղաքի Այգեձոր փողոցի թիվ 69ա շենքի թիվ 5 բնակարանի բնակիչ, տուժող Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանի հետ։ Վաճառքի ենթակա, Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ վարչական տարածքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը տեսնելուց և հավանելուց հետո` Ֆ. Ղասեմլուն ցանկություն է հայտնել այն գնել, համաձայնության է եկել տան վաճառքի գնի շուրջ, սակայն հայտնել է, որ դեռևս բավարար գումար չունի` տունը գնելու համար։ Այնուհետև Ֆ. Ղասեմլուն ամսական 203.000 ՀՀ դրամ գումարով, վեց ամիս ժամկետով վարձակալել է նշված տունը` այդտեղ արտադրամաս տեղակայելու նպատակով, պատճառաբանելով, որ պատրաստվում է այդ արտադրամասի շահագործման և այլ միջոցների հաշվին, վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո գնել տունը։
Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2013թ. հոկտեմբերի 16-ին, Հ. Քարիմյանի և «Քոլեգս Փաուեր» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության /այսուհետ ՍՊԸ/` ի դեմս Ֆ. Ղասեմլուի, միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տան վարձակալության պայմանագիր, որից հետո Հ. Քարիմյանը վերոհիշյալ տան բանալիները հանձնել է Ֆ. Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Հ. Քարիմյանը Ֆ. Ղասեմլուին ցույց է տվել տանն առկա գույքը, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և տան բակում առկա շինանյութը, որոնք մինչ այդ գնել է` առանձնատան վերանորոգման նպատակով։ Նշված իրերը չտեղափոխելու և դրանք Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տիրապետելու հարցի շուրջ նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերել այն մասին, որ տունը Ֆ. Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում` վերջինս տան արժեքին կարող է ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո տիրապետել այդ գույքը։
Ֆ. Ղասեմլուն օգտվելով Հ. Քարիմյանի` ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքից, առանց վերջինիս համաձայնության և նրան տեղյակ պահելու` իրացրել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` Հ. Քարիմյանին պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Վերոհիշյալ գույքից 1,7-1,8մ3 փայտե տախտակները Ֆ. Ղասեմլուն չորս հարյուր ԱՄՆ դոլար ընդհանուր գումարով վաճառել է վկա Վոլոդիա Աղվանի Այվազյանին։
Ստացված գումարներն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն ամբողջությամբ տնօրինել է իր հայեցողությամբ, գործով չպարզված եղանակով։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն ՀՀ-ում նախկինում դատված չի եղել։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի կողմից 2016թ. մարտի 10-ին քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի դեմ, որի համաձայն Հ. Քարիմյանը պահանջել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուից հօգուտ իրեն բռնագանձել 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցում և այդ գումարի վրա հաշվարկել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսները։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է ապրանքագիտական փորձաքննություն (19.09.2014թ., Հմ` 35691410)` «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ։
/հատոր 1, գ.թ. 100-102/
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր հարևան Լավրենտ Ղազարյանը տեղեկանալով, որ ինքը ցանկանում է որդուն պատկանող, Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատունը վաճառել` հայտնել է, որ իր ծանոթ Սոնան ԻԻՀ քաղաքացիների շրջանում ծանոթութներ ունի, կարող է օգնել առանձնատունը վաճառելու հարցում և տվել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Սոնա Ոսկանյանի հետ և ցույց է տվել առանձնատունը։ Ս. Ոսկանյանը համաձայնվել է օգնել վաճառել տունը։ Այնուհետև նա իրեն ծանոթացրել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի հետ, ով Սոնայի հետ միասին տեսնելով առանձնատունը` այն գնելու ցանկություն է հայտնել։ Դրանից հետո Ս. Ոսկանյանը ժամանակ է խնդրել տունը գնելու համար, սակայն կանխավճար չի ունեցել։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն տունը հավանել և ցանկացել է այն անպայման գնել` Սոնան առաջարկել է վեց ամիս ժամանակով, վարձակալությամբ տունը հանձնել Ֆ. Ղասեմլուին` հետագայում այն գնելու պայմանով։ Համաձայնվելուց հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ կնքել է վարձակալության պայմանագիր, որը վավերացվել է նոտարական կարգով։ Դրանից հետո առանձնատան բանալիները հանձնել է Ֆ. Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Ֆ. Ղասեմլուին ցույց է տվել տանը գտնվող գույքը, այդ թվում` պահարան, դաշնամուր, սառնարան, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և բակում առկա շինարարական ապրանքները, այդ թվում` մետաղե և ցինկապատ տարբեր տրամաչափերի խողովակներ, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատունը վերանորոգելու համար։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելիս` այդ շինարարական ապրանքները տիրապետելու իրավունք Ֆ. Ղասեմլուին չի տվել։ Որպեսզի դրանք չտեղափոխի` միմյանց հետ պայմանավորվել են տունը Ֆ. Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում դրանց դիմաց տան արժեքին ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն ցանկացել է առանձնատան տարածքում արտադրամաս տեղակայել` պայմանավորվել է, որ եղբայրը` Հրաչ Քարիմյանը, տնից կտեղափոխի օգտագործված պատուհանները, որպեսզի Ֆ. Ղասեմլուին չխանգարի` արտադրամաս աշխատացնելու համար։ Առանձնատան վարձակալության ընթացքում Ֆ. Ղասեմլուն առանց իր համաձայնության վաճառել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` իրեն պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Իր առանձնատանը եղել է հետևյալ գույքը.
1. 3.5 մ3 հաճարի չոր, լավ վիճակի, բնական ձևով, չտաշած տախտակ` որի շուկայական արժեքը կազմում է 550.000 (հինգ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
2. 10 հատ 10-12 մետր երկարությամբ (երկու դյույմ) չօգտագործված մետաղյա խողովակ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 190.000 (մեկ հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
3. 30 հատ 8 մետր երկարությամբ, 0.5, 3/4 և 1 դյույմ տրամաչափերի չօգտագործված մետաղյա խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
4. 40 հատ 8 մ երկարությամբ 320 գծամետր քառանկյուն, տարբեր տրամաչափերի մետաղյա չօգտագործված խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 164.385 (մեկ հարյուր վաթսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
5. Կաղնու փայտից պատրաստված 150 գծամետր շրիշակներ (պլինդուզներ), որոնց համար վճարել է 170.000 (մեկ հարյուր յոթանասուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Վերոհիշյալ գույքը ձեռք է բերել շուրջ հինգ տարի առաջ։ Բացի Ֆ. Ղասեմլուից` ոչ ոք տան բանալին չի ունեցել։ Ֆ. Ղասեմլուի հետ ընդհանրապես կապ չի ունեցել, կապը եղել է Սոնայի հետ։ Մոսկվայից գալուց հետո իր եղբայր Հրաչ Քարիմյանը հայտնել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն վաճառել է գույքը և նրան ասել է, իբրև թե Հենրիկը տեղյակ է այդ մասին։ Այդ մասին կարող են վկայել իր եղբայրը և Արտավազդը։ Բացի երկու դյույմանոց խողովակներից` մնացած գույքը փակի տակ է եղել, իսկ բանալին միայն Ֆ. Ղասեմլուի մոտ է եղել։ Իրենց միջև գույքի հանձնման և ընդունման ակտ չի կազմվել։
Ամբողջ պայմանավորվածությունները եղել են Սոնայի հետ։ Սկզբում նրանք ընդունել են, որ գույքը Ֆ. Ղասեմլուն է վաճառել` պատճառաբանելով, որ հավանաբար գումար չի ունեցել։ Հետո, երբ դիմել է ոստիկանություն` սկսել են հրաժարվել։ Պարզվել է նաև, որ գնորդին Սոնան է գտել։ Երկու անգամ նա է զանգել և կանչել է գնորդին։ Սկզբում Սոնան հրաժարվել է։ Հետո, երբ վերծանումներով պարզվել է, որ Սոնան է զանգել` նա ուրիշ պատճառաբանություններ է բերել ոմն Կարինեի մասին։
Ֆ. Ղասեմլուի կողմից իրեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որը նա չի վերականգնել։ Ֆ. Ղասեմլուի դեմ բողոք է ներկայացնում և ցանկանում է, որ նա իր այդ արարքի համար ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 21-25, 69-70, 78-81, 89-93, 104-105, 139-141, 149-150, հատոր 2, գ.թ. 15-19, 193-194/
Վկա Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. աշնանն իրեն է զանգահարել Հենրիկ Քարիմյանը և հայտնել, որ առանձնատուն ունի Նորքում և ցանկանում է այն վաճառել։ Դրանից հետո տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկանում է տուն ձեռք բերել` նրան առաջարկել է գնել Հ. Քարիմյանի առանձնատունը։ Դրանից հետո Ֆարշադի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն։ Տուժող Հ. Քարիմյանը ցույց է տվել իրենց առանձնատունը և այդտեղ գտնվող իրերը` պահարան, սառնարան, խոհանոցի պահարան, դաշնամուր։ Առանձնատան նկուղում` պեմզաբլոկների մոտ, նկատել է մետաղե խողովակներ։ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տունը հավանելուց հետո` Հենրիկը նշված գույքի համար պահանջել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով ավել գումար, որին Ֆ. Ղասեմլուն համաձայնվել է։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն առանձնատանը բնակվելու ընթացքում, Հ. Քարիմյանին պատկանող փայտը 150.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է Վոլոդյա Այվազյանին։
Ֆ. Ղասեմլուն համաձայնվել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով` գույքը և 120.000 ԱՄՆ դոլարով` տունը գնել։ Մի օր, նոյեմբերին Ֆ. Ղասեմլուն ասել է, որ Հենրիկի եղբայրը տարել է լուսամուտները և դռները, իսկ ինքը 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է փայտը։ Հետո Ֆ. Ղասեմլուի մայրը և կինը Հենրիկից խնդրել են ժամանակ տալ, որ տունը գնեն։ Հետո կրկին Ֆ. Ղասեմլուն և կինն ասել են, որ տունը գնելու են, խնդրել են ժամանակ տրամադրել։ Հենրիկը 5.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել կամ Ֆ. Ղասեմլուի կնոջ մոտ եղած գումարային անդորրագիրը։ Հենրիկն իրեն հանդիմանել է` վերոհիշյալ անդորրագիրը չվերցնելու համար։ Ինքը հրաժարվել է խառնվել գործին։ Հենրիկն էլ իրեն սպառնացել է դռնեդուռ քարշ տալ։ Բացի իր նշածից` այլ գույք Հենրիկի տանը չի տեսել։ Հետագայում Հենրիկն իր պահանջած 5.000 ԱՄՆ դոլարի մասին բանակցել է Ֆ. Ղասեմլուի ընկերների հետ և համաձայնվել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն որպես ապրանքների արժեք վճարի 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Նկուղի մոտ տեսել է մի քանի ժանգոտված խողովակի կտորներ։ Նկուղ չի մտել։ Ոչ թարգմանության, ոչ էլ առուվաճառքի համար գումար չի ստացել և չպետք է ստանար։ Փայտը տեսել է` կանոնավոր դասավորված վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 37-41, 78-81, 134, 144-145, 152-155, հատոր 2, գ.թ. 21-22, 54, 67-68, 267-268/
Վկա Վոլոդյա Աղվանի Այվազյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ զբաղվում է փայտամշակմամբ։ 2013թ.-ի աշնանն անծանոթ մի կին, մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և առաջարկել է փայտ գնել։ Համաձայնվել է նշված առաջարկին, գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն և ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուից գնել է 1,7-1,8 մ3 փայտե տախտակներ, շրիշակներ, որոնց դիմաց վճարել է 400 ԱՄՆ դոլար գումար։
Տուժողի եղբայրն այդ պահին ինչ-որ գույք է բեռնելիս եղել, հետո եկել է ամբաստանյալը։ Տուժողի եղբայրը տախտակ է ուզել իրենից և իր թույլտվությամբ վերցրել է, բայց չի հիշում` քանի հատ։ Մինչ նրա գալը` շուրջ երեք ժամ սպասել է։ Իր կողմից գնված փայտը գտնվել է նշված տանը, անմիջապես մուտքի մոտ, խառը լցված է եղել գետնին, դասավորված չի եղել։ Ֆ. Ղասեմլուն ասել է` «վերցրու», սակայն ինքը սկզբում հրաժարվել է։ Ֆ. Ղասեմլուն ասել է` «ինչ վճարում ես, վճարի»։ Նա մի կերպ է հայերեն խոսել։ Գնել է նաև մի կապ շրիշակ (պլինդուզ)։ Փայտի վրա բետոնի կամ այլ շինանյութի հետքեր չեն եղել։ Չի հիշում` դարպասները բաց են եղել, թե փակ։
Հաստատապես հիշում է, որ փայտը, այսինքն տախտակները, կանոնավոր դասավորված չեն եղել։ Ինքը վերցրել է խառը լցված ամբողջ փայտը, իսկ թե միջանցքի կողքի սենյակներում կամ այլ տեղերում փայտ եղել է` չգիտի, չի նայել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 123-124, հատոր 2, գ.թ. 25-27, 62/
Վկա Արտավազդ Սարգսի Ղուլիջանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով զբաղվել է մասնավոր շինարարական աշխատանքներ կատարելով և Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատան հիմնական շինարարական աշխատանքները կատարել է ինքը։ Քանի որ Հենրիկ Քարիմյանը 2008-2009 թվականների ընթացքում ցանկացել է կառուցել խաղողի թարմաներ` իր խորհրդով գնել է տարբեր տրամաչափի մետաղե խողովակներ։ Ինքն օգնել է Հենրիկին տեղափոխել դրանք և դասավորել բակում։ Առանձնատան ջրագիծը փոխելու նպատակով Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի ցինկապատ խողովակներ, իսկ ինքն օգնել է դրանք ավտոմեքենայից տեղափոխել և տան նկուղում դասավորել։
Տաս հատ, երկաթյա, երկու դյույմանոց խողովակներ են եղել։ Նկուղում դրել են շուրջ երեսուն հատ, կես դյույմից մինչև մեկ դյույմ չափի, ցինկից և պողպատից խողովակներ։ Տուժողի տան նկուղում եղել է նաև շուրջ 4 մ3 փայտ։
Երկու տարուց ավել է, որ տուժողը տանը չի եղել։ Տուժողն իրեն ասել է, որ ցանկանում է տունը վաճառել։ Դա շուրջ հինգ տարի առաջ է եղել, բայց խողովակները բերելուց հետո։ Վերջին անգամ շուրջ երկու տարի առաջ, երբ այնտեղ է եղել` այդ ապրանքներն իրենց տեղերում են եղել։
Փայտերը տարբեր հաստության են եղել, դրված են եղել միջանցքում, հաճարենու փայտ է եղել, շատ չոր։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 42-43/
Վկա Հրաչիկ Սանդրոյի Քարիմյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր եղբայր Հենրիկ Քարիմյանն Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում առանձնատուն ունի։ Առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների համար Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի մետաղե և ցինկապատ խողովակներ, փայտե տախտակներ, որոնք տեղադրված են եղել առանձնատան բակում և ներսում։ Առանձնատան ավտոտնակում տեղադրված է եղել իրեն պատկանող, օգտագործված պատուհանները։ 2013թ.-ի նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն Հենրիկ Քարիմյանի միջոցով տեղեկացվել է այն մասին, որ ինքը պետք է առանձնատնից տեղափոխի իրեն պատկանող պատուհանները։ Երբ գնացել է առանձնատուն` նկատել է տան բակում կայանված «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ Ֆարշադ Ղասեմլուն փայտե տախտակներ է տեղադրելիս եղել։ Երբ հետաքրքրվել է, թե Ֆարշադն ինչ է անում` վերջինս հայտնել է, որ նշվածի վերաբերյալ Հենրիկի հետ ունի պայմանավորվածություն։ Ֆ. Ղասեմլուի ներկայությամբ տեղափոխել է իրեն պատկանող պատուհանները, որի ընթացքում Ֆարշադից վերցրել է երկու հատ փայտե տախտակներ` պատուհանների միջև ընկած տարածքներում տեղադրելու համար։ Այնուհետև, երբ եղբայրը` Հենրիկը, վերադարձել է Հայաստան` նրանից տեղեկացել է, որ Ֆարշադն առանց եղբոր համաձայնության վաճառել է տանը գտնվող տարբեր տեսակի շինանյութերը։
Հրաչիկ Սանդրոյի Քարիմյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Ֆ. Ղասեմլուի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1, գ.թ. 35-36, 94-96, 98, 151/
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում մասնակիորեն` ընդունում է միայն տուժող Հ. Քարիմյանի առանձնատնից տախտակները յուրացնելու համար իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ Դրանք վաճառել և դրանց դիմաց ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Մնացած մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։
Գտնում է, որ մեղադրական եզրակացությունում առկա են թերություններ։ Այդ եզրակացությամբ իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել 2008-2009 թվականների չորս լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են ինչ-որ քանակությամբ ժանգոտված մետաղներ, ինչպես նաև տուժողի եղբոր և տուժողի ենթակա աշխատակցի ցուցմունքներով, որոնք շահագրգռված անձինք են և անհիմն վկայություններ են տվել իր վերաբերյալ։
Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, իբրև թե փայտերը վաճառել է առանց տուժողին տեղեկացնելու։ Մինչև իր կողմից Վոլոդյային փայտ վաճառելը` տուժողի եղբայրն այնտեղ եղած ամբողջ շինանյութը բարձել է մեծ բեռնատարը և տարել։ Տուժողի տան բանալին միայն իր մոտ չի եղել։ Այդ բանալիներից եղել է նաև տուժողի, տուժողի եղբոր, տուժողի որդու մոտ և նրանք ցանկացած պահի կարող էին գալ այդ տուն։
Իրեն վարձակալությամբ հանձնված տանը գտնվող դաշնամուրի, հին և մաշված սառնարանի, երկուական պահարանների և մահճակալի համար տուժողն իրենից 2.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ստացական է վերցրել, որի մասին նա բազմիզս հայտարարել է, իսկ մնացած այլ ապրանքների համար նրա կողմից առանձին ստացական չի կազմվել և չի պահանջվել։ Տուժողի կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների` երկաթի, պողպատի, տարբեր տրամաչափի խողովակների գոյության փաստը հաստատող որևէ այլ հիմնավոր փաստաթուղթ կամ ապացույց առկա չէ` բացի տուժողի, նրա եղբոր և աշխատողի ցուցմունքներից։ Բացի այդ` տուժողն իր կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների մասին տվել է հակասական ցուցմունքներ։
Գտնում է, որ իրականում տուժողն իրենից տան վարձակալական գումարն է ուզում։
Երբ տուժողին ասել է, որ ցանկանում է եղած աղբը, այդ թվում փայտերը դեն նետել` նա պատասխանել է, թե «ինչ ուզում ես արա»։ Ինքն էլ վաճառել է։
Կարինե անունով կնոջ մասին տեղեկություններ չունի։ Նրա ամուսինը Հայաստանում մահացել է և նա գնացել է Իրան, քանի որ այնտեղի բնակիչ է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 159, 216/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 19-ի Հմ` 35691410 եզրակացությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված 2 /երկու/ հատ մետաղական խողովակներից /ձողերից/ յուրաքանչյուրի առկա վիճակի 1 գծ/մ-ի շուկայական միջին արժեքները, 2013թ. հոկտեմբերից մինչև 2014թ. ապրիլն ընկած ժամանակահատվածի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող են կազմել`
30X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-650 /վեց հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ,
20X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-520 /հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 101-102/
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 հասցեում գտնվող առանձնատանը զննում կատարելու մասին 2014թ. հուլիսի 22-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` զննության մասնակից Ֆ. Ղասեմլուն իր մոտ եղած բանալիով բացել է առանձնատան դարպասի փականը, մատնացույց է արել առանձնատան բակը և հայտարարել, որ այդտեղ գտնվող երկաթյա ձողերը, խողովակները տեղափոխել է նկուղ, որից հետո փականով փակել է նկուղի դուռը։ Այնուհետև բանալիով բացել է նկուղի դուռը, որտեղ հայտնաբերվել է անկանոն տեղադրված տախտակներ, տարբեր չափերի խողովակներ, մետաղյա ձողեր, որոնք օգտագործված են եղել։ Դրանից հետո Ֆ. Ղասեմլուն մատնացույց է արել երկրորդ հարկում գտնվող ավտոտնակը և հայտարարել, որ այդտեղից վերցրել և 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է այդտեղ գտնվող տախտակները։ Այնուհետև Ֆ. Ղասեմլուն ներկայացրել է յոթ հատ բանալիներ, որոնք պատկանել են առանձնատան դռներին։
/հատոր 1, գ.թ. 55-61/
Տուժող Հ. Քարիմյանի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 տունը և բակը զննելու մասին 2014թ. հուլիսի 26-ի արձանագրությամբ և լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` նշված տան աջակողմյան հատվածում, պարսպի տակ հայտնաբերվել են երկու հատ քառակուսի մետաղյա կոնստրուկցիաներ։ Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ նշված տեղում հայտնաբերված մետաղյա կոնստրուկցիաները Ֆ. Ղասեմլուին տունը վարձակալությամբ տրամադրելու ընթացքում եղել են դրված շենքի բակում գտնվող ավտոտնակում, որոնք եղել են թվով հիսուն հատ, չորս տարբեր տրամաչափերի և որոնցից մնացել է երկուսը։ Հ. Քարիմյանը մատնացույց Է արել ավտոտնակը և հայտարարել, որ ավտոտնակում առկա ժանգոտված մետաղյա ձողերը, տախտակները և շինարարության համար նախատեսված փայտի կտորները նախկինում նույնպես եղել են նշված տեղում։ Հ. Քարիմյանը մատնացույց է արել տան նկուղը և հայտնել, որ այնտեղ են գտնվել չորս հատ` մեկ դյույմ տրամաչափի, 8 մետր երկարությամբ, տասներեք հատ` կես դյույմ տրամաչափի և տասներեք հատ` երեք քառորդ տրամաչափի մետաղյա խողովականեր, որոնք ներկայումս բացակայում են։
Այնուհետև զննության է ենթարկվել տանը կից ավտոտնակը, որի ընթացքում Հ. Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված վայրում եղել է 3,5մ3 հաճարի շինափայտ, չորացված տախտակներ, 12մ երկարությամբ, երկու դյույմ տրամաչափի, տաս հատ մետաղյա խողովականեր։ Դրանից հետո զննության է ենթարկվել տան հյուրասենյակը, որի ընթացքում Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ հյուրասենյակի մուտքից ներս աջ պատի տակ` բազմոցի հետնամասում, գտնվել է 120 գծամետր, կաղնու փայտից պատրաստված շրիշակ։ Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ նշված շինարարական ապրանքները` Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տունը վարձակալելուց հետո անհետացել են։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 62-67/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Էսթեթ.էյէմ» («estate.am») կայքից արտատպած առանձնատան լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են առանձնատան նկուղում և բակում դրված մետաղյա խողովակները, հյուրասրահի հատակի շրիշակները։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 71-74/
Անշարժ գույքի վարձակալության 2013թ. հոկտեմբերի 16-ի պայմանագրի պատճենով, որի համաձայն` տուժող Հ. Քարիմյանը Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը 2013թ. հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ. ապրիլի 16-ը վարձակալությամբ հանձնել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 4/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի, տուժողի և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի ցուցմունքները` տուժող Հ. Քարիմյանի կողմից իրեն վստահված խոշոր չափերով գույքը չյուրացնելու, տուժողին պատկանող շինարարական ապրանքները նրա եղբոր կողմից տանելու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով նրա կողմից հերքելու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Վերոհիշյալ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով գույքը յուրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է ոչ թե ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշված գումարի` 1.534.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով, այլ ավելի նվազ` 1.434.385 ՀՀ դրամ գումարի չափով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել տուժող Հ. Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.534.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ տարբեր տեսակի շինարարական ապրանքները 2013թ. հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ. մարտի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում յուրացման եղանակով հափշտակելու համար, սակայն դատարանում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հաստատված համարելու համար ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից հափշտակված իրերի` մեղադրանքում նշված արժեքի չափը, քանի որ այդ մասին պատշաճ ապացույցներ չեն ներկայացվել։ Տուժող Հ. Քարիմյանը դատական քննության ընթացքում հայտնել է, որ ամբաստանյալն իրեն վստահված, խոշոր չափերով գույքից յուրացրել է 1.434.385 ՀՀ դրամ գումարի ընդհանուր արժողությամբ գույքը և քաղաքացիական հայց է ներկայացրել այդ չափի գումարի պահանջի մասին։ Այդ պատճառով դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է` 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժեքով գույքի յուրացման մասով։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
(…)
- դրա չափը (…),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, ուրիշի գույքի յուրացման խոշոր չափը` մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար ՀՀ դրամ գումարը, զգալիորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված, յուրացման խոշոր չափի նվազագույն սահմանը` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ավետիս Մկրտչյանի և Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ գործերով կայացված որոշումներում.
Մասնավորապես` Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով 2007թ. նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «4. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ ԼԴ/0327/01/10 գործով 2011թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված որոշման 21-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը»։
Նույն որոշման 23-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արմեն Ջիվանի Բաբայանի և Սուրեն Ռազմիկի Թումանյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0044/01/11 գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ին կայացված որոշման 21-23-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) թեև մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները և կայացված որոշումները դատարանի համար ունեն նախնական և օժանդակ նշանակություն, այդուհանդերձ, մինչդատական վարույթի արդյունքները կանխորոշում են դատական քննության սահմանները, այսինքն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում (…)
Դատական քննության փուլում դատարանի խնդիրն է ստուգել ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունն ու ապացուցվածությունը, և եթե ապացույցների հետազոտման արդյունքում մեղսագրվող արարքը կհաստատվի, դատարանը պարտավոր է կայացնել համապատասխան դատական ակտ այն քրեաիրավական որակման սահմաններում, որը նշված հանցավոր արարքին տրվել է մեղադրական եզրակացությամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե հաստատված փաստական հանգամանքների պայմաններում ամբաստանյալի արարքը պետք է լրացուցիչ որակվեր նաև այլ հոդվածներով, թե ոչ (…)»։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է։ Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով։ Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Քրեական գործի դատական քննությամբ ապացուցվել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Հ. Քարիմյանին խոշոր չափի` 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումարի չափով անմիջականորեն գույքային վնաս պատճառված լինելու հանգամանքը։
Քննելով տուժող Հ. Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը` ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսներն ամբաստանյալից բռնագանձելու մասով` դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի հայցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումարի մասով, քանի որ դատարանում քննության առարկա կարող է լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասին վերաբերվող քաղաքացիական հայցը։ Հետևաբար, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսներն ամբաստանյալից բռնագանձելու մասով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։
Այսպիսով, ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ֆ. Ղասեմլուից` հօգուտ տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի բռնագանձման է ենթակա 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 06-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատարանի դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են`
(…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։
(...)»։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող, 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախս։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-164-րդ, 168-169-րդ, 232-238-րդ, 357-360-րդ, 364-րդ, 365-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուին (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) հօգուտ Հենրիկ Քարիմյանի բռնագանձել 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 06-ի որոշումներով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կալանքները թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Կ. Սավթալյանի,
պաշտպան Ա. Մուխսիկարոյանի,
,
տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի,
թարգմանիչներ` Վ. Ղազարյանի,
Հ. Թախմասյանի,
Օ. Բաղումյանի,
Գ. Միսակյանի,
2016թ. ապրիլի 06-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU)`
ծնված 1966թ. հուլիսի 13-ին, Իրանի Իսլամական Հանրապետության /այսուհետ ԻԻՀ/ Թեհրան քաղաքում, ազգությամբ քուրդ, ԻԻՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ըստ իր հայտարարության ամուսնացած է, խնամքի տակ ունի երկու զավակ, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է, նախկինում չդատված, հաշվառված է ԻԻՀ, ք. Թեհրան, Քարաջ, Գոհարդաշթ բուլվար, Էնղելաբ փող., թիվ 16 տուն, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014թ. հունիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում, Հենրիկ Քարիմյանի դիմումի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 15108714 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմինը Ֆ. Ղասեմլուին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, հետևյալ արարքի համար` «որ նա 2013թ. հոկտեմբերի 16-ին վեց ամիս ժամանակով վարձակալության պայմանագրով ժամանակավորապես բնակվելով Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանին պատկանող` Երևան քաղաքի Նորք 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատանը, յուրացման եղանակով հափշտակել է իրեն վստահված` հիշյալ առանձնատանը եղած, Հ.Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.534.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության շինափայտը, ցիկապատ խողովակները և այլ շինարարական ապրանքները։
Այսինքն` Ֆ. Ղասեմլուն կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։»։
2015թ. սեպտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. հոկտեմբերի 02-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հոկտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հոկտեմբերի 23-ին նշանակելու մասին։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆ. Ղասեմլուն 2013թ. հոկտեմբերին, իր ծանոթ Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանի միջոցով, սեփականության իրավունքով տուն ձեռք բերելու կապակցությամբ ծանոթացել է Երևան քաղաքի Այգեձոր փողոցի թիվ 69ա շենքի թիվ 5 բնակարանի բնակիչ, տուժող Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանի հետ։ Վաճառքի ենթակա, Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ վարչական տարածքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը տեսնելուց և հավանելուց հետո` Ֆ. Ղասեմլուն ցանկություն է հայտնել այն գնել, համաձայնության է եկել տան վաճառքի գնի շուրջ, սակայն հայտնել է, որ դեռևս բավարար գումար չունի` տունը գնելու համար։ Այնուհետև Ֆ. Ղասեմլուն ամսական 203.000 ՀՀ դրամ գումարով, վեց ամիս ժամկետով վարձակալել է նշված տունը` այդտեղ արտադրամաս տեղակայելու նպատակով, պատճառաբանելով, որ պատրաստվում է այդ արտադրամասի շահագործման և այլ միջոցների հաշվին, վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո գնել տունը։
Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2013թ. հոկտեմբերի 16-ին, Հ. Քարիմյանի և «Քոլեգս Փաուեր» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության /այսուհետ ՍՊԸ/` ի դեմս Ֆ. Ղասեմլուի, միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տան վարձակալության պայմանագիր, որից հետո Հ. Քարիմյանը վերոհիշյալ տան բանալիները հանձնել է Ֆ. Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Հ. Քարիմյանը Ֆ. Ղասեմլուին ցույց է տվել տանն առկա գույքը, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և տան բակում առկա շինանյութը, որոնք մինչ այդ գնել է` առանձնատան վերանորոգման նպատակով։ Նշված իրերը չտեղափոխելու և դրանք Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տիրապետելու հարցի շուրջ նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերել այն մասին, որ տունը Ֆ. Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում` վերջինս տան արժեքին կարող է ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո տիրապետել այդ գույքը։
Ֆ. Ղասեմլուն օգտվելով Հ. Քարիմյանի` ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքից, առանց վերջինիս համաձայնության և նրան տեղյակ պահելու` իրացրել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` Հ. Քարիմյանին պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Վերոհիշյալ գույքից 1,7-1,8մ3 փայտե տախտակները Ֆ. Ղասեմլուն չորս հարյուր ԱՄՆ դոլար ընդհանուր գումարով վաճառել է վկա Վոլոդիա Աղվանի Այվազյանին։
Ստացված գումարներն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն ամբողջությամբ տնօրինել է իր հայեցողությամբ, գործով չպարզված եղանակով։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն ՀՀ-ում նախկինում դատված չի եղել։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի կողմից 2016թ. մարտի 10-ին քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի դեմ, որի համաձայն Հ. Քարիմյանը պահանջել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուից հօգուտ իրեն բռնագանձել 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցում և այդ գումարի վրա հաշվարկել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսները։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է ապրանքագիտական փորձաքննություն (19.09.2014թ., Հմ` 35691410)` «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ։
/հատոր 1, գ.թ. 100-102/
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր հարևան Լավրենտ Ղազարյանը տեղեկանալով, որ ինքը ցանկանում է որդուն պատկանող, Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատունը վաճառել` հայտնել է, որ իր ծանոթ Սոնան ԻԻՀ քաղաքացիների շրջանում ծանոթութներ ունի, կարող է օգնել առանձնատունը վաճառելու հարցում և տվել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Սոնա Ոսկանյանի հետ և ցույց է տվել առանձնատունը։ Ս. Ոսկանյանը համաձայնվել է օգնել վաճառել տունը։ Այնուհետև նա իրեն ծանոթացրել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի հետ, ով Սոնայի հետ միասին տեսնելով առանձնատունը` այն գնելու ցանկություն է հայտնել։ Դրանից հետո Ս. Ոսկանյանը ժամանակ է խնդրել տունը գնելու համար, սակայն կանխավճար չի ունեցել։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն տունը հավանել և ցանկացել է այն անպայման գնել` Սոնան առաջարկել է վեց ամիս ժամանակով, վարձակալությամբ տունը հանձնել Ֆ. Ղասեմլուին` հետագայում այն գնելու պայմանով։ Համաձայնվելուց հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ կնքել է վարձակալության պայմանագիր, որը վավերացվել է նոտարական կարգով։ Դրանից հետո առանձնատան բանալիները հանձնել է Ֆ. Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Ֆ. Ղասեմլուին ցույց է տվել տանը գտնվող գույքը, այդ թվում` պահարան, դաշնամուր, սառնարան, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և բակում առկա շինարարական ապրանքները, այդ թվում` մետաղե և ցինկապատ տարբեր տրամաչափերի խողովակներ, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատունը վերանորոգելու համար։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելիս` այդ շինարարական ապրանքները տիրապետելու իրավունք Ֆ. Ղասեմլուին չի տվել։ Որպեսզի դրանք չտեղափոխի` միմյանց հետ պայմանավորվել են տունը Ֆ. Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում դրանց դիմաց տան արժեքին ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն ցանկացել է առանձնատան տարածքում արտադրամաս տեղակայել` պայմանավորվել է, որ եղբայրը` Հրաչ Քարիմյանը, տնից կտեղափոխի օգտագործված պատուհանները, որպեսզի Ֆ. Ղասեմլուին չխանգարի` արտադրամաս աշխատացնելու համար։ Առանձնատան վարձակալության ընթացքում Ֆ. Ղասեմլուն առանց իր համաձայնության վաճառել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` իրեն պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։
Իր առանձնատանը եղել է հետևյալ գույքը.
1. 3.5 մ3 հաճարի չոր, լավ վիճակի, բնական ձևով, չտաշած տախտակ` որի շուկայական արժեքը կազմում է 550.000 (հինգ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
2. 10 հատ 10-12 մետր երկարությամբ (երկու դյույմ) չօգտագործված մետաղյա խողովակ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 190.000 (մեկ հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
3. 30 հատ 8 մետր երկարությամբ, 0.5, 3/4 և 1 դյույմ տրամաչափերի չօգտագործված մետաղյա խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
4. 40 հատ 8 մ երկարությամբ 320 գծամետր քառանկյուն, տարբեր տրամաչափերի մետաղյա չօգտագործված խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 164.385 (մեկ հարյուր վաթսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
5. Կաղնու փայտից պատրաստված 150 գծամետր շրիշակներ (պլինդուզներ), որոնց համար վճարել է 170.000 (մեկ հարյուր յոթանասուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Վերոհիշյալ գույքը ձեռք է բերել շուրջ հինգ տարի առաջ։ Բացի Ֆ. Ղասեմլուից` ոչ ոք տան բանալին չի ունեցել։ Ֆ. Ղասեմլուի հետ ընդհանրապես կապ չի ունեցել, կապը եղել է Սոնայի հետ։ Մոսկվայից գալուց հետո իր եղբայր Հրաչ Քարիմյանը հայտնել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն վաճառել է գույքը և նրան ասել է, իբրև թե Հենրիկը տեղյակ է այդ մասին։ Այդ մասին կարող են վկայել իր եղբայրը և Արտավազդը։ Բացի երկու դյույմանոց խողովակներից` մնացած գույքը փակի տակ է եղել, իսկ բանալին միայն Ֆ. Ղասեմլուի մոտ է եղել։ Իրենց միջև գույքի հանձնման և ընդունման ակտ չի կազմվել։
Ամբողջ պայմանավորվածությունները եղել են Սոնայի հետ։ Սկզբում նրանք ընդունել են, որ գույքը Ֆ. Ղասեմլուն է վաճառել` պատճառաբանելով, որ հավանաբար գումար չի ունեցել։ Հետո, երբ դիմել է ոստիկանություն` սկսել են հրաժարվել։ Պարզվել է նաև, որ գնորդին Սոնան է գտել։ Երկու անգամ նա է զանգել և կանչել է գնորդին։ Սկզբում Սոնան հրաժարվել է։ Հետո, երբ վերծանումներով պարզվել է, որ Սոնան է զանգել` նա ուրիշ պատճառաբանություններ է բերել ոմն Կարինեի մասին։
Ֆ. Ղասեմլուի կողմից իրեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որը նա չի վերականգնել։ Ֆ. Ղասեմլուի դեմ բողոք է ներկայացնում և ցանկանում է, որ նա իր այդ արարքի համար ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 21-25, 69-70, 78-81, 89-93, 104-105, 139-141, 149-150, հատոր 2, գ.թ. 15-19, 193-194/
Վկա Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. աշնանն իրեն է զանգահարել Հենրիկ Քարիմյանը և հայտնել, որ առանձնատուն ունի Նորքում և ցանկանում է այն վաճառել։ Դրանից հետո տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկանում է տուն ձեռք բերել` նրան առաջարկել է գնել Հ. Քարիմյանի առանձնատունը։ Դրանից հետո Ֆարշադի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն։ Տուժող Հ. Քարիմյանը ցույց է տվել իրենց առանձնատունը և այդտեղ գտնվող իրերը` պահարան, սառնարան, խոհանոցի պահարան, դաշնամուր։ Առանձնատան նկուղում` պեմզաբլոկների մոտ, նկատել է մետաղե խողովակներ։ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տունը հավանելուց հետո` Հենրիկը նշված գույքի համար պահանջել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով ավել գումար, որին Ֆ. Ղասեմլուն համաձայնվել է։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն առանձնատանը բնակվելու ընթացքում, Հ. Քարիմյանին պատկանող փայտը 150.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է Վոլոդյա Այվազյանին։
Ֆ. Ղասեմլուն համաձայնվել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով` գույքը և 120.000 ԱՄՆ դոլարով` տունը գնել։ Մի օր, նոյեմբերին Ֆ. Ղասեմլուն ասել է, որ Հենրիկի եղբայրը տարել է լուսամուտները և դռները, իսկ ինքը 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է փայտը։ Հետո Ֆ. Ղասեմլուի մայրը և կինը Հենրիկից խնդրել են ժամանակ տալ, որ տունը գնեն։ Հետո կրկին Ֆ. Ղասեմլուն և կինն ասել են, որ տունը գնելու են, խնդրել են ժամանակ տրամադրել։ Հենրիկը 5.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել կամ Ֆ. Ղասեմլուի կնոջ մոտ եղած գումարային անդորրագիրը։ Հենրիկն իրեն հանդիմանել է` վերոհիշյալ անդորրագիրը չվերցնելու համար։ Ինքը հրաժարվել է խառնվել գործին։ Հենրիկն էլ իրեն սպառնացել է դռնեդուռ քարշ տալ։ Բացի իր նշածից` այլ գույք Հենրիկի տանը չի տեսել։ Հետագայում Հենրիկն իր պահանջած 5.000 ԱՄՆ դոլարի մասին բանակցել է Ֆ. Ղասեմլուի ընկերների հետ և համաձայնվել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն որպես ապրանքների արժեք վճարի 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Նկուղի մոտ տեսել է մի քանի ժանգոտված խողովակի կտորներ։ Նկուղ չի մտել։ Ոչ թարգմանության, ոչ էլ առուվաճառքի համար գումար չի ստացել և չպետք է ստանար։ Փայտը տեսել է` կանոնավոր դասավորված վիճակում։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 37-41, 78-81, 134, 144-145, 152-155, հատոր 2, գ.թ. 21-22, 54, 67-68, 267-268/
Վկա Վոլոդյա Աղվանի Այվազյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ զբաղվում է փայտամշակմամբ։ 2013թ.-ի աշնանն անծանոթ մի կին, մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և առաջարկել է փայտ գնել։ Համաձայնվել է նշված առաջարկին, գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն և ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուից գնել է 1,7-1,8 մ3 փայտե տախտակներ, շրիշակներ, որոնց դիմաց վճարել է 400 ԱՄՆ դոլար գումար։
Տուժողի եղբայրն այդ պահին ինչ-որ գույք է բեռնելիս եղել, հետո եկել է ամբաստանյալը։ Տուժողի եղբայրը տախտակ է ուզել իրենից և իր թույլտվությամբ վերցրել է, բայց չի հիշում` քանի հատ։ Մինչ նրա գալը` շուրջ երեք ժամ սպասել է։ Իր կողմից գնված փայտը գտնվել է նշված տանը, անմիջապես մուտքի մոտ, խառը լցված է եղել գետնին, դասավորված չի եղել։ Ֆ. Ղասեմլուն ասել է` «վերցրու», սակայն ինքը սկզբում հրաժարվել է։ Ֆ. Ղասեմլուն ասել է` «ինչ վճարում ես, վճարի»։ Նա մի կերպ է հայերեն խոսել։ Գնել է նաև մի կապ շրիշակ (պլինդուզ)։ Փայտի վրա բետոնի կամ այլ շինանյութի հետքեր չեն եղել։ Չի հիշում` դարպասները բաց են եղել, թե փակ։
Հաստատապես հիշում է, որ փայտը, այսինքն տախտակները, կանոնավոր դասավորված չեն եղել։ Ինքը վերցրել է խառը լցված ամբողջ փայտը, իսկ թե միջանցքի կողքի սենյակներում կամ այլ տեղերում փայտ եղել է` չգիտի, չի նայել։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 123-124, հատոր 2, գ.թ. 25-27, 62/
Վկա Արտավազդ Սարգսի Ղուլիջանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով զբաղվել է մասնավոր շինարարական աշխատանքներ կատարելով և Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատան հիմնական շինարարական աշխատանքները կատարել է ինքը։ Քանի որ Հենրիկ Քարիմյանը 2008-2009 թվականների ընթացքում ցանկացել է կառուցել խաղողի թարմաներ` իր խորհրդով գնել է տարբեր տրամաչափի մետաղե խողովակներ։ Ինքն օգնել է Հենրիկին տեղափոխել դրանք և դասավորել բակում։ Առանձնատան ջրագիծը փոխելու նպատակով Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի ցինկապատ խողովակներ, իսկ ինքն օգնել է դրանք ավտոմեքենայից տեղափոխել և տան նկուղում դասավորել։
Տաս հատ, երկաթյա, երկու դյույմանոց խողովակներ են եղել։ Նկուղում դրել են շուրջ երեսուն հատ, կես դյույմից մինչև մեկ դյույմ չափի, ցինկից և պողպատից խողովակներ։ Տուժողի տան նկուղում եղել է նաև շուրջ 4 մ3 փայտ։
Երկու տարուց ավել է, որ տուժողը տանը չի եղել։ Տուժողն իրեն ասել է, որ ցանկանում է տունը վաճառել։ Դա շուրջ հինգ տարի առաջ է եղել, բայց խողովակները բերելուց հետո։ Վերջին անգամ շուրջ երկու տարի առաջ, երբ այնտեղ է եղել` այդ ապրանքներն իրենց տեղերում են եղել։
Փայտերը տարբեր հաստության են եղել, դրված են եղել միջանցքում, հաճարենու փայտ է եղել, շատ չոր։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 42-43/
Վկա Հրաչիկ Սանդրոյի Քարիմյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր եղբայր Հենրիկ Քարիմյանն Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում առանձնատուն ունի։ Առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների համար Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի մետաղե և ցինկապատ խողովակներ, փայտե տախտակներ, որոնք տեղադրված են եղել առանձնատան բակում և ներսում։ Առանձնատան ավտոտնակում տեղադրված է եղել իրեն պատկանող, օգտագործված պատուհանները։ 2013թ.-ի նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն Հենրիկ Քարիմյանի միջոցով տեղեկացվել է այն մասին, որ ինքը պետք է առանձնատնից տեղափոխի իրեն պատկանող պատուհանները։ Երբ գնացել է առանձնատուն` նկատել է տան բակում կայանված «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ Ֆարշադ Ղասեմլուն փայտե տախտակներ է տեղադրելիս եղել։ Երբ հետաքրքրվել է, թե Ֆարշադն ինչ է անում` վերջինս հայտնել է, որ նշվածի վերաբերյալ Հենրիկի հետ ունի պայմանավորվածություն։ Ֆ. Ղասեմլուի ներկայությամբ տեղափոխել է իրեն պատկանող պատուհանները, որի ընթացքում Ֆարշադից վերցրել է երկու հատ փայտե տախտակներ` պատուհանների միջև ընկած տարածքներում տեղադրելու համար։ Այնուհետև, երբ եղբայրը` Հենրիկը, վերադարձել է Հայաստան` նրանից տեղեկացել է, որ Ֆարշադն առանց եղբոր համաձայնության վաճառել է տանը գտնվող տարբեր տեսակի շինանյութերը։
Հրաչիկ Սանդրոյի Քարիմյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Ֆ. Ղասեմլուի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1, գ.թ. 35-36, 94-96, 98, 151/
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում մասնակիորեն` ընդունում է միայն տուժող Հ. Քարիմյանի առանձնատնից տախտակները յուրացնելու համար իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ Դրանք վաճառել և դրանց դիմաց ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Մնացած մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։
Գտնում է, որ մեղադրական եզրակացությունում առկա են թերություններ։ Այդ եզրակացությամբ իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել 2008-2009 թվականների չորս լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են ինչ-որ քանակությամբ ժանգոտված մետաղներ, ինչպես նաև տուժողի եղբոր և տուժողի ենթակա աշխատակցի ցուցմունքներով, որոնք շահագրգռված անձինք են և անհիմն վկայություններ են տվել իր վերաբերյալ։
Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, իբրև թե փայտերը վաճառել է առանց տուժողին տեղեկացնելու։ Մինչև իր կողմից Վոլոդյային փայտ վաճառելը` տուժողի եղբայրն այնտեղ եղած ամբողջ շինանյութը բարձել է մեծ բեռնատարը և տարել։ Տուժողի տան բանալին միայն իր մոտ չի եղել։ Այդ բանալիներից եղել է նաև տուժողի, տուժողի եղբոր, տուժողի որդու մոտ և նրանք ցանկացած պահի կարող էին գալ այդ տուն։
Իրեն վարձակալությամբ հանձնված տանը գտնվող դաշնամուրի, հին և մաշված սառնարանի, երկուական պահարանների և մահճակալի համար տուժողն իրենից 2.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ստացական է վերցրել, որի մասին նա բազմիզս հայտարարել է, իսկ մնացած այլ ապրանքների համար նրա կողմից առանձին ստացական չի կազմվել և չի պահանջվել։ Տուժողի կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների` երկաթի, պողպատի, տարբեր տրամաչափի խողովակների գոյության փաստը հաստատող որևէ այլ հիմնավոր փաստաթուղթ կամ ապացույց առկա չէ` բացի տուժողի, նրա եղբոր և աշխատողի ցուցմունքներից։ Բացի այդ` տուժողն իր կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների մասին տվել է հակասական ցուցմունքներ։
Գտնում է, որ իրականում տուժողն իրենից տան վարձակալական գումարն է ուզում։
Երբ տուժողին ասել է, որ ցանկանում է եղած աղբը, այդ թվում փայտերը դեն նետել` նա պատասխանել է, թե «ինչ ուզում ես արա»։ Ինքն էլ վաճառել է։
Կարինե անունով կնոջ մասին տեղեկություններ չունի։ Նրա ամուսինը Հայաստանում մահացել է և նա գնացել է Իրան, քանի որ այնտեղի բնակիչ է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 159, 216/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 19-ի Հմ` 35691410 եզրակացությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված 2 /երկու/ հատ մետաղական խողովակներից /ձողերից/ յուրաքանչյուրի առկա վիճակի 1 գծ/մ-ի շուկայական միջին արժեքները, 2013թ. հոկտեմբերից մինչև 2014թ. ապրիլն ընկած ժամանակահատվածի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող են կազմել`
30X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-650 /վեց հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ,
20X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-520 /հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 101-102/
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 հասցեում գտնվող առանձնատանը զննում կատարելու մասին 2014թ. հուլիսի 22-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` զննության մասնակից Ֆ. Ղասեմլուն իր մոտ եղած բանալիով բացել է առանձնատան դարպասի փականը, մատնացույց է արել առանձնատան բակը և հայտարարել, որ այդտեղ գտնվող երկաթյա ձողերը, խողովակները տեղափոխել է նկուղ, որից հետո փականով փակել է նկուղի դուռը։ Այնուհետև բանալիով բացել է նկուղի դուռը, որտեղ հայտնաբերվել է անկանոն տեղադրված տախտակներ, տարբեր չափերի խողովակներ, մետաղյա ձողեր, որոնք օգտագործված են եղել։ Դրանից հետո Ֆ. Ղասեմլուն մատնացույց է արել երկրորդ հարկում գտնվող ավտոտնակը և հայտարարել, որ այդտեղից վերցրել և 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է այդտեղ գտնվող տախտակները։ Այնուհետև Ֆ. Ղասեմլուն ներկայացրել է յոթ հատ բանալիներ, որոնք պատկանել են առանձնատան դռներին։
/հատոր 1, գ.թ. 55-61/
Տուժող Հ. Քարիմյանի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 տունը և բակը զննելու մասին 2014թ. հուլիսի 26-ի արձանագրությամբ և լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` նշված տան աջակողմյան հատվածում, պարսպի տակ հայտնաբերվել են երկու հատ քառակուսի մետաղյա կոնստրուկցիաներ։ Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ նշված տեղում հայտնաբերված մետաղյա կոնստրուկցիաները Ֆ. Ղասեմլուին տունը վարձակալությամբ տրամադրելու ընթացքում եղել են դրված շենքի բակում գտնվող ավտոտնակում, որոնք եղել են թվով հիսուն հատ, չորս տարբեր տրամաչափերի և որոնցից մնացել է երկուսը։ Հ. Քարիմյանը մատնացույց Է արել ավտոտնակը և հայտարարել, որ ավտոտնակում առկա ժանգոտված մետաղյա ձողերը, տախտակները և շինարարության համար նախատեսված փայտի կտորները նախկինում նույնպես եղել են նշված տեղում։ Հ. Քարիմյանը մատնացույց է արել տան նկուղը և հայտնել, որ այնտեղ են գտնվել չորս հատ` մեկ դյույմ տրամաչափի, 8 մետր երկարությամբ, տասներեք հատ` կես դյույմ տրամաչափի և տասներեք հատ` երեք քառորդ տրամաչափի մետաղյա խողովականեր, որոնք ներկայումս բացակայում են։
Այնուհետև զննության է ենթարկվել տանը կից ավտոտնակը, որի ընթացքում Հ. Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված վայրում եղել է 3,5մ3 հաճարի շինափայտ, չորացված տախտակներ, 12մ երկարությամբ, երկու դյույմ տրամաչափի, տաս հատ մետաղյա խողովականեր։ Դրանից հետո զննության է ենթարկվել տան հյուրասենյակը, որի ընթացքում Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ հյուրասենյակի մուտքից ներս աջ պատի տակ` բազմոցի հետնամասում, գտնվել է 120 գծամետր, կաղնու փայտից պատրաստված շրիշակ։ Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ նշված շինարարական ապրանքները` Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տունը վարձակալելուց հետո անհետացել են։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 62-67/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Էսթեթ.էյէմ» («estate.am») կայքից արտատպած առանձնատան լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են առանձնատան նկուղում և բակում դրված մետաղյա խողովակները, հյուրասրահի հատակի շրիշակները։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 71-74/
Անշարժ գույքի վարձակալության 2013թ. հոկտեմբերի 16-ի պայմանագրի պատճենով, որի համաձայն` տուժող Հ. Քարիմյանը Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը 2013թ. հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ. ապրիլի 16-ը վարձակալությամբ հանձնել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 4/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի, տուժողի և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի ցուցմունքները` տուժող Հ. Քարիմյանի կողմից իրեն վստահված խոշոր չափերով գույքը չյուրացնելու, տուժողին պատկանող շինարարական ապրանքները նրա եղբոր կողմից տանելու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով նրա կողմից հերքելու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։
Վերոհիշյալ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով գույքը յուրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է ոչ թե ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշված գումարի` 1.534.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով, այլ ավելի նվազ` 1.434.385 ՀՀ դրամ գումարի չափով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել տուժող Հ. Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.534.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ տարբեր տեսակի շինարարական ապրանքները 2013թ. հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ. մարտի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում յուրացման եղանակով հափշտակելու համար, սակայն դատարանում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հաստատված համարելու համար ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից հափշտակված իրերի` մեղադրանքում նշված արժեքի չափը, քանի որ այդ մասին պատշաճ ապացույցներ չեն ներկայացվել։ Տուժող Հ. Քարիմյանը դատական քննության ընթացքում հայտնել է, որ ամբաստանյալն իրեն վստահված, խոշոր չափերով գույքից յուրացրել է 1.434.385 ՀՀ դրամ գումարի ընդհանուր արժողությամբ գույքը և քաղաքացիական հայց է ներկայացրել այդ չափի գումարի պահանջի մասին։ Այդ պատճառով դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է` 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժեքով գույքի յուրացման մասով։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
(…)
- դրա չափը (…),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, ուրիշի գույքի յուրացման խոշոր չափը` մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար ՀՀ դրամ գումարը, զգալիորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված, յուրացման խոշոր չափի նվազագույն սահմանը` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ավետիս Մկրտչյանի և Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ գործերով կայացված որոշումներում.
Մասնավորապես` Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով 2007թ. նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «4. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ ԼԴ/0327/01/10 գործով 2011թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված որոշման 21-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը»։
Նույն որոշման 23-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արմեն Ջիվանի Բաբայանի և Սուրեն Ռազմիկի Թումանյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0044/01/11 գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ին կայացված որոշման 21-23-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) թեև մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները և կայացված որոշումները դատարանի համար ունեն նախնական և օժանդակ նշանակություն, այդուհանդերձ, մինչդատական վարույթի արդյունքները կանխորոշում են դատական քննության սահմանները, այսինքն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում (…)
Դատական քննության փուլում դատարանի խնդիրն է ստուգել ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունն ու ապացուցվածությունը, և եթե ապացույցների հետազոտման արդյունքում մեղսագրվող արարքը կհաստատվի, դատարանը պարտավոր է կայացնել համապատասխան դատական ակտ այն քրեաիրավական որակման սահմաններում, որը նշված հանցավոր արարքին տրվել է մեղադրական եզրակացությամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե հաստատված փաստական հանգամանքների պայմաններում ամբաստանյալի արարքը պետք է լրացուցիչ որակվեր նաև այլ հոդվածներով, թե ոչ (…)»։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է։ Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով։ Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Քրեական գործի դատական քննությամբ ապացուցվել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Հ. Քարիմյանին խոշոր չափի` 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումարի չափով անմիջականորեն գույքային վնաս պատճառված լինելու հանգամանքը։
Քննելով տուժող Հ. Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը` ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսներն ամբաստանյալից բռնագանձելու մասով` դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի հայցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումարի մասով, քանի որ դատարանում քննության առարկա կարող է լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասին վերաբերվող քաղաքացիական հայցը։ Հետևաբար, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսներն ամբաստանյալից բռնագանձելու մասով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։
Այսպիսով, ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ֆ. Ղասեմլուից` հօգուտ տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի բռնագանձման է ենթակա 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 06-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատարանի դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են`
(…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։
(...)»։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող, 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախս։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-164-րդ, 168-169-րդ, 232-238-րդ, 357-360-րդ, 364-րդ, 365-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուին (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) հօգուտ Հենրիկ Քարիմյանի բռնագանձել 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 06-ի որոշումներով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կալանքները թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0232/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 01-10-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15108714 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ֆարշադ Աբասսի Ղասեմլոփին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 6 ամիս ժամանակով վարձակալության պայմանագրով ժամանակավորապես բնակվելով Հենրիկ Քարիմյանին պատկանող Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատանը` յուրացման եղանակով հափշտակել է իրեն վստահված` հիշյալ առանձնատանը եղած, Հ. Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.5324.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությանմ շինափայտը, ցինկեպատ և մետաղյա խողզովակները և այլ շինարարական ապրանքները: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ֆարշադ |
| Ազգանուն | Աբբասի |
| Հայրանուն | Ղասեմլուի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 179 Մաս 2 Կետ 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.5 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 01-10-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 02-10-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-10-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ֆարշադ |
| Ազգանուն | Ղասեմլուի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Քարիմյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մուխսիկարոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կ. |
| Ազգանուն | Սավթալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-04-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ֆարշադ |
| Ազգանուն | Ղասեմլուի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 06-04-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Կ. Սավթալյանի, պաշտպան Ա. Մուխսիկարոյանի, , տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի, թարգմանիչներ` Վ. Ղազարյանի, Հ. Թախմասյանի, Օ. Բաղումյանի, Գ. Միսակյանի, 2016թ. ապրիլի 06-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU)` ծնված 1966թ. հուլիսի 13-ին, Իրանի Իսլամական Հանրապետության /այսուհետ ԻԻՀ/ Թեհրան քաղաքում, ազգությամբ քուրդ, ԻԻՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ըստ իր հայտարարության ամուսնացած է, խնամքի տակ ունի երկու զավակ, որոնցից մեկը մինչև տասնչորս տարեկան է, նախկինում չդատված, հաշվառված է ԻԻՀ, ք. Թեհրան, Քարաջ, Գոհարդաշթ բուլվար, Էնղելաբ փող., թիվ 16 տուն, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունի, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014թ. հունիսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում, Հենրիկ Քարիմյանի դիմումի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է թիվ 15108714 քրեական գործը։ Նախաքննության մարմինը Ֆ. Ղասեմլուին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, հետևյալ արարքի համար` «որ նա 2013թ. հոկտեմբերի 16-ին վեց ամիս ժամանակով վարձակալության պայմանագրով ժամանակավորապես բնակվելով Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանին պատկանող` Երևան քաղաքի Նորք 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատանը, յուրացման եղանակով հափշտակել է իրեն վստահված` հիշյալ առանձնատանը եղած, Հ.Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.534.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողության շինափայտը, ցիկապատ խողովակները և այլ շինարարական ապրանքները։ Այսինքն` Ֆ. Ղասեմլուն կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր-ի 179 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։»։ 2015թ. սեպտեմբերի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. հոկտեմբերի 02-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հոկտեմբերի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հոկտեմբերի 23-ին նշանակելու մասին։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Ամբաստանյալ, ԻԻՀ քաղաքացի Ֆ. Ղասեմլուն 2013թ. հոկտեմբերին, իր ծանոթ Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանի միջոցով, սեփականության իրավունքով տուն ձեռք բերելու կապակցությամբ ծանոթացել է Երևան քաղաքի Այգեձոր փողոցի թիվ 69ա շենքի թիվ 5 բնակարանի բնակիչ, տուժող Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանի հետ։ Վաճառքի ենթակա, Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ վարչական տարածքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը տեսնելուց և հավանելուց հետո` Ֆ. Ղասեմլուն ցանկություն է հայտնել այն գնել, համաձայնության է եկել տան վաճառքի գնի շուրջ, սակայն հայտնել է, որ դեռևս բավարար գումար չունի` տունը գնելու համար։ Այնուհետև Ֆ. Ղասեմլուն ամսական 203.000 ՀՀ դրամ գումարով, վեց ամիս ժամկետով վարձակալել է նշված տունը` այդտեղ արտադրամաս տեղակայելու նպատակով, պատճառաբանելով, որ պատրաստվում է այդ արտադրամասի շահագործման և այլ միջոցների հաշվին, վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո գնել տունը։ Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2013թ. հոկտեմբերի 16-ին, Հ. Քարիմյանի և «Քոլեգս Փաուեր» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության /այսուհետ ՍՊԸ/` ի դեմս Ֆ. Ղասեմլուի, միջև կնքվել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տան վարձակալության պայմանագիր, որից հետո Հ. Քարիմյանը վերոհիշյալ տան բանալիները հանձնել է Ֆ. Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Հ. Քարիմյանը Ֆ. Ղասեմլուին ցույց է տվել տանն առկա գույքը, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և տան բակում առկա շինանյութը, որոնք մինչ այդ գնել է` առանձնատան վերանորոգման նպատակով։ Նշված իրերը չտեղափոխելու և դրանք Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տիրապետելու հարցի շուրջ նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերել այն մասին, որ տունը Ֆ. Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում` վերջինս տան արժեքին կարող է ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո տիրապետել այդ գույքը։ Ֆ. Ղասեմլուն օգտվելով Հ. Քարիմյանի` ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքից, առանց վերջինիս համաձայնության և նրան տեղյակ պահելու` իրացրել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` Հ. Քարիմյանին պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։ Վերոհիշյալ գույքից 1,7-1,8մ3 փայտե տախտակները Ֆ. Ղասեմլուն չորս հարյուր ԱՄՆ դոլար ընդհանուր գումարով վաճառել է վկա Վոլոդիա Աղվանի Այվազյանին։ Ստացված գումարներն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն ամբողջությամբ տնօրինել է իր հայեցողությամբ, գործով չպարզված եղանակով։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն ՀՀ-ում նախկինում դատված չի եղել։ Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի կողմից 2016թ. մարտի 10-ին քաղաքացիական հայց է ներկայացվել ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի դեմ, որի համաձայն Հ. Քարիմյանը պահանջել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուից հօգուտ իրեն բռնագանձել 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված գույքային վնասի հատուցում և այդ գումարի վրա հաշվարկել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսները։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է ապրանքագիտական փորձաքննություն (19.09.2014թ., Հմ` 35691410)` «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ։ /հատոր 1, գ.թ. 100-102/ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Հենրիկ Սանդրոյի Քարիմյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ իր հարևան Լավրենտ Ղազարյանը տեղեկանալով, որ ինքը ցանկանում է որդուն պատկանող, Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատունը վաճառել` հայտնել է, որ իր ծանոթ Սոնան ԻԻՀ քաղաքացիների շրջանում ծանոթութներ ունի, կարող է օգնել առանձնատունը վաճառելու հարցում և տվել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Սոնա Ոսկանյանի հետ և ցույց է տվել առանձնատունը։ Ս. Ոսկանյանը համաձայնվել է օգնել վաճառել տունը։ Այնուհետև նա իրեն ծանոթացրել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի հետ, ով Սոնայի հետ միասին տեսնելով առանձնատունը` այն գնելու ցանկություն է հայտնել։ Դրանից հետո Ս. Ոսկանյանը ժամանակ է խնդրել տունը գնելու համար, սակայն կանխավճար չի ունեցել։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն տունը հավանել և ցանկացել է այն անպայման գնել` Սոնան առաջարկել է վեց ամիս ժամանակով, վարձակալությամբ տունը հանձնել Ֆ. Ղասեմլուին` հետագայում այն գնելու պայմանով։ Համաձայնվելուց հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ կնքել է վարձակալության պայմանագիր, որը վավերացվել է նոտարական կարգով։ Դրանից հետո առանձնատան բանալիները հանձնել է Ֆ. Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Ֆ. Ղասեմլուին ցույց է տվել տանը գտնվող գույքը, այդ թվում` պահարան, դաշնամուր, սառնարան, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և բակում առկա շինարարական ապրանքները, այդ թվում` մետաղե և ցինկապատ տարբեր տրամաչափերի խողովակներ, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատունը վերանորոգելու համար։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելիս` այդ շինարարական ապրանքները տիրապետելու իրավունք Ֆ. Ղասեմլուին չի տվել։ Որպեսզի դրանք չտեղափոխի` միմյանց հետ պայմանավորվել են տունը Ֆ. Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում դրանց դիմաց տան արժեքին ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն ցանկացել է առանձնատան տարածքում արտադրամաս տեղակայել` պայմանավորվել է, որ եղբայրը` Հրաչ Քարիմյանը, տնից կտեղափոխի օգտագործված պատուհանները, որպեսզի Ֆ. Ղասեմլուին չխանգարի` արտադրամաս աշխատացնելու համար։ Առանձնատան վարձակալության ընթացքում Ֆ. Ղասեմլուն առանց իր համաձայնության վաճառել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` իրեն պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։ Իր առանձնատանը եղել է հետևյալ գույքը. 1. 3.5 մ3 հաճարի չոր, լավ վիճակի, բնական ձևով, չտաշած տախտակ` որի շուկայական արժեքը կազմում է 550.000 (հինգ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ 2. 10 հատ 10-12 մետր երկարությամբ (երկու դյույմ) չօգտագործված մետաղյա խողովակ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 190.000 (մեկ հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ 3. 30 հատ 8 մետր երկարությամբ, 0.5, 3/4 և 1 դյույմ տրամաչափերի չօգտագործված մետաղյա խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ 4. 40 հատ 8 մ երկարությամբ 320 գծամետր քառանկյուն, տարբեր տրամաչափերի մետաղյա չօգտագործված խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 164.385 (մեկ հարյուր վաթսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ 5. Կաղնու փայտից պատրաստված 150 գծամետր շրիշակներ (պլինդուզներ), որոնց համար վճարել է 170.000 (մեկ հարյուր յոթանասուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Վերոհիշյալ գույքը ձեռք է բերել շուրջ հինգ տարի առաջ։ Բացի Ֆ. Ղասեմլուից` ոչ ոք տան բանալին չի ունեցել։ Ֆ. Ղասեմլուի հետ ընդհանրապես կապ չի ունեցել, կապը եղել է Սոնայի հետ։ Մոսկվայից գալուց հետո իր եղբայր Հրաչ Քարիմյանը հայտնել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն վաճառել է գույքը և նրան ասել է, իբրև թե Հենրիկը տեղյակ է այդ մասին։ Այդ մասին կարող են վկայել իր եղբայրը և Արտավազդը։ Բացի երկու դյույմանոց խողովակներից` մնացած գույքը փակի տակ է եղել, իսկ բանալին միայն Ֆ. Ղասեմլուի մոտ է եղել։ Իրենց միջև գույքի հանձնման և ընդունման ակտ չի կազմվել։ Ամբողջ պայմանավորվածությունները եղել են Սոնայի հետ։ Սկզբում նրանք ընդունել են, որ գույքը Ֆ. Ղասեմլուն է վաճառել` պատճառաբանելով, որ հավանաբար գումար չի ունեցել։ Հետո, երբ դիմել է ոստիկանություն` սկսել են հրաժարվել։ Պարզվել է նաև, որ գնորդին Սոնան է գտել։ Երկու անգամ նա է զանգել և կանչել է գնորդին։ Սկզբում Սոնան հրաժարվել է։ Հետո, երբ վերծանումներով պարզվել է, որ Սոնան է զանգել` նա ուրիշ պատճառաբանություններ է բերել ոմն Կարինեի մասին։ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից իրեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որը նա չի վերականգնել։ Ֆ. Ղասեմլուի դեմ բողոք է ներկայացնում և ցանկանում է, որ նա իր այդ արարքի համար ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 21-25, 69-70, 78-81, 89-93, 104-105, 139-141, 149-150, հատոր 2, գ.թ. 15-19, 193-194/ Վկա Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2013թ. աշնանն իրեն է զանգահարել Հենրիկ Քարիմյանը և հայտնել, որ առանձնատուն ունի Նորքում և ցանկանում է այն վաճառել։ Դրանից հետո տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկանում է տուն ձեռք բերել` նրան առաջարկել է գնել Հ. Քարիմյանի առանձնատունը։ Դրանից հետո Ֆարշադի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն։ Տուժող Հ. Քարիմյանը ցույց է տվել իրենց առանձնատունը և այդտեղ գտնվող իրերը` պահարան, սառնարան, խոհանոցի պահարան, դաշնամուր։ Առանձնատան նկուղում` պեմզաբլոկների մոտ, նկատել է մետաղե խողովակներ։ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տունը հավանելուց հետո` Հենրիկը նշված գույքի համար պահանջել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով ավել գումար, որին Ֆ. Ղասեմլուն համաձայնվել է։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն առանձնատանը բնակվելու ընթացքում, Հ. Քարիմյանին պատկանող փայտը 150.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է Վոլոդյա Այվազյանին։ Ֆ. Ղասեմլուն համաձայնվել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով` գույքը և 120.000 ԱՄՆ դոլարով` տունը գնել։ Մի օր, նոյեմբերին Ֆ. Ղասեմլուն ասել է, որ Հենրիկի եղբայրը տարել է լուսամուտները և դռները, իսկ ինքը 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է փայտը։ Հետո Ֆ. Ղասեմլուի մայրը և կինը Հենրիկից խնդրել են ժամանակ տալ, որ տունը գնեն։ Հետո կրկին Ֆ. Ղասեմլուն և կինն ասել են, որ տունը գնելու են, խնդրել են ժամանակ տրամադրել։ Հենրիկը 5.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել կամ Ֆ. Ղասեմլուի կնոջ մոտ եղած գումարային անդորրագիրը։ Հենրիկն իրեն հանդիմանել է` վերոհիշյալ անդորրագիրը չվերցնելու համար։ Ինքը հրաժարվել է խառնվել գործին։ Հենրիկն էլ իրեն սպառնացել է դռնեդուռ քարշ տալ։ Բացի իր նշածից` այլ գույք Հենրիկի տանը չի տեսել։ Հետագայում Հենրիկն իր պահանջած 5.000 ԱՄՆ դոլարի մասին բանակցել է Ֆ. Ղասեմլուի ընկերների հետ և համաձայնվել է, որ Ֆ. Ղասեմլուն որպես ապրանքների արժեք վճարի 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նկուղի մոտ տեսել է մի քանի ժանգոտված խողովակի կտորներ։ Նկուղ չի մտել։ Ոչ թարգմանության, ոչ էլ առուվաճառքի համար գումար չի ստացել և չպետք է ստանար։ Փայտը տեսել է` կանոնավոր դասավորված վիճակում։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 37-41, 78-81, 134, 144-145, 152-155, հատոր 2, գ.թ. 21-22, 54, 67-68, 267-268/ Վկա Վոլոդյա Աղվանի Այվազյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ զբաղվում է փայտամշակմամբ։ 2013թ.-ի աշնանն անծանոթ մի կին, մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և առաջարկել է փայտ գնել։ Համաձայնվել է նշված առաջարկին, գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն և ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուից գնել է 1,7-1,8 մ3 փայտե տախտակներ, շրիշակներ, որոնց դիմաց վճարել է 400 ԱՄՆ դոլար գումար։ Տուժողի եղբայրն այդ պահին ինչ-որ գույք է բեռնելիս եղել, հետո եկել է ամբաստանյալը։ Տուժողի եղբայրը տախտակ է ուզել իրենից և իր թույլտվությամբ վերցրել է, բայց չի հիշում` քանի հատ։ Մինչ նրա գալը` շուրջ երեք ժամ սպասել է։ Իր կողմից գնված փայտը գտնվել է նշված տանը, անմիջապես մուտքի մոտ, խառը լցված է եղել գետնին, դասավորված չի եղել։ Ֆ. Ղասեմլուն ասել է` «վերցրու», սակայն ինքը սկզբում հրաժարվել է։ Ֆ. Ղասեմլուն ասել է` «ինչ վճարում ես, վճարի»։ Նա մի կերպ է հայերեն խոսել։ Գնել է նաև մի կապ շրիշակ (պլինդուզ)։ Փայտի վրա բետոնի կամ այլ շինանյութի հետքեր չեն եղել։ Չի հիշում` դարպասները բաց են եղել, թե փակ։ Հաստատապես հիշում է, որ փայտը, այսինքն տախտակները, կանոնավոր դասավորված չեն եղել։ Ինքը վերցրել է խառը լցված ամբողջ փայտը, իսկ թե միջանցքի կողքի սենյակներում կամ այլ տեղերում փայտ եղել է` չգիտի, չի նայել։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 123-124, հատոր 2, գ.թ. 25-27, 62/ Վկա Արտավազդ Սարգսի Ղուլիջանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով զբաղվել է մասնավոր շինարարական աշխատանքներ կատարելով և Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատան հիմնական շինարարական աշխատանքները կատարել է ինքը։ Քանի որ Հենրիկ Քարիմյանը 2008-2009 թվականների ընթացքում ցանկացել է կառուցել խաղողի թարմաներ` իր խորհրդով գնել է տարբեր տրամաչափի մետաղե խողովակներ։ Ինքն օգնել է Հենրիկին տեղափոխել դրանք և դասավորել բակում։ Առանձնատան ջրագիծը փոխելու նպատակով Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի ցինկապատ խողովակներ, իսկ ինքն օգնել է դրանք ավտոմեքենայից տեղափոխել և տան նկուղում դասավորել։ Տաս հատ, երկաթյա, երկու դյույմանոց խողովակներ են եղել։ Նկուղում դրել են շուրջ երեսուն հատ, կես դյույմից մինչև մեկ դյույմ չափի, ցինկից և պողպատից խողովակներ։ Տուժողի տան նկուղում եղել է նաև շուրջ 4 մ3 փայտ։ Երկու տարուց ավել է, որ տուժողը տանը չի եղել։ Տուժողն իրեն ասել է, որ ցանկանում է տունը վաճառել։ Դա շուրջ հինգ տարի առաջ է եղել, բայց խողովակները բերելուց հետո։ Վերջին անգամ շուրջ երկու տարի առաջ, երբ այնտեղ է եղել` այդ ապրանքներն իրենց տեղերում են եղել։ Փայտերը տարբեր հաստության են եղել, դրված են եղել միջանցքում, հաճարենու փայտ է եղել, շատ չոր։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 42-43/ Վկա Հրաչիկ Սանդրոյի Քարիմյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր եղբայր Հենրիկ Քարիմյանն Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում առանձնատուն ունի։ Առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների համար Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի մետաղե և ցինկապատ խողովակներ, փայտե տախտակներ, որոնք տեղադրված են եղել առանձնատան բակում և ներսում։ Առանձնատան ավտոտնակում տեղադրված է եղել իրեն պատկանող, օգտագործված պատուհանները։ 2013թ.-ի նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն Հենրիկ Քարիմյանի միջոցով տեղեկացվել է այն մասին, որ ինքը պետք է առանձնատնից տեղափոխի իրեն պատկանող պատուհանները։ Երբ գնացել է առանձնատուն` նկատել է տան բակում կայանված «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ Ֆարշադ Ղասեմլուն փայտե տախտակներ է տեղադրելիս եղել։ Երբ հետաքրքրվել է, թե Ֆարշադն ինչ է անում` վերջինս հայտնել է, որ նշվածի վերաբերյալ Հենրիկի հետ ունի պայմանավորվածություն։ Ֆ. Ղասեմլուի ներկայությամբ տեղափոխել է իրեն պատկանող պատուհանները, որի ընթացքում Ֆարշադից վերցրել է երկու հատ փայտե տախտակներ` պատուհանների միջև ընկած տարածքներում տեղադրելու համար։ Այնուհետև, երբ եղբայրը` Հենրիկը, վերադարձել է Հայաստան` նրանից տեղեկացել է, որ Ֆարշադն առանց եղբոր համաձայնության վաճառել է տանը գտնվող տարբեր տեսակի շինանյութերը։ Հրաչիկ Սանդրոյի Քարիմյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Ֆ. Ղասեմլուի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ /հատոր 1, գ.թ. 35-36, 94-96, 98, 151/ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում մասնակիորեն` ընդունում է միայն տուժող Հ. Քարիմյանի առանձնատնից տախտակները յուրացնելու համար իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ Դրանք վաճառել և դրանց դիմաց ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Մնացած մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։ Գտնում է, որ մեղադրական եզրակացությունում առկա են թերություններ։ Այդ եզրակացությամբ իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել 2008-2009 թվականների չորս լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են ինչ-որ քանակությամբ ժանգոտված մետաղներ, ինչպես նաև տուժողի եղբոր և տուժողի ենթակա աշխատակցի ցուցմունքներով, որոնք շահագրգռված անձինք են և անհիմն վկայություններ են տվել իր վերաբերյալ։ Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, իբրև թե փայտերը վաճառել է առանց տուժողին տեղեկացնելու։ Մինչև իր կողմից Վոլոդյային փայտ վաճառելը` տուժողի եղբայրն այնտեղ եղած ամբողջ շինանյութը բարձել է մեծ բեռնատարը և տարել։ Տուժողի տան բանալին միայն իր մոտ չի եղել։ Այդ բանալիներից եղել է նաև տուժողի, տուժողի եղբոր, տուժողի որդու մոտ և նրանք ցանկացած պահի կարող էին գալ այդ տուն։ Իրեն վարձակալությամբ հանձնված տանը գտնվող դաշնամուրի, հին և մաշված սառնարանի, երկուական պահարանների և մահճակալի համար տուժողն իրենից 2.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ստացական է վերցրել, որի մասին նա բազմիզս հայտարարել է, իսկ մնացած այլ ապրանքների համար նրա կողմից առանձին ստացական չի կազմվել և չի պահանջվել։ Տուժողի կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների` երկաթի, պողպատի, տարբեր տրամաչափի խողովակների գոյության փաստը հաստատող որևէ այլ հիմնավոր փաստաթուղթ կամ ապացույց առկա չէ` բացի տուժողի, նրա եղբոր և աշխատողի ցուցմունքներից։ Բացի այդ` տուժողն իր կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների մասին տվել է հակասական ցուցմունքներ։ Գտնում է, որ իրականում տուժողն իրենից տան վարձակալական գումարն է ուզում։ Երբ տուժողին ասել է, որ ցանկանում է եղած աղբը, այդ թվում փայտերը դեն նետել` նա պատասխանել է, թե «ինչ ուզում ես արա»։ Ինքն էլ վաճառել է։ Կարինե անունով կնոջ մասին տեղեկություններ չունի։ Նրա ամուսինը Հայաստանում մահացել է և նա գնացել է Իրան, քանի որ այնտեղի բնակիչ է։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 159, 216/ Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 19-ի Հմ` 35691410 եզրակացությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` «Փորձաքննությանը տրամադրված 2 /երկու/ հատ մետաղական խողովակներից /ձողերից/ յուրաքանչյուրի առկա վիճակի 1 գծ/մ-ի շուկայական միջին արժեքները, 2013թ. հոկտեմբերից մինչև 2014թ. ապրիլն ընկած ժամանակահատվածի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող են կազմել` 30X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-650 /վեց հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ, 20X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-520 /հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ։»։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 101-102/ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 հասցեում գտնվող առանձնատանը զննում կատարելու մասին 2014թ. հուլիսի 22-ի արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` զննության մասնակից Ֆ. Ղասեմլուն իր մոտ եղած բանալիով բացել է առանձնատան դարպասի փականը, մատնացույց է արել առանձնատան բակը և հայտարարել, որ այդտեղ գտնվող երկաթյա ձողերը, խողովակները տեղափոխել է նկուղ, որից հետո փականով փակել է նկուղի դուռը։ Այնուհետև բանալիով բացել է նկուղի դուռը, որտեղ հայտնաբերվել է անկանոն տեղադրված տախտակներ, տարբեր չափերի խողովակներ, մետաղյա ձողեր, որոնք օգտագործված են եղել։ Դրանից հետո Ֆ. Ղասեմլուն մատնացույց է արել երկրորդ հարկում գտնվող ավտոտնակը և հայտարարել, որ այդտեղից վերցրել և 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է այդտեղ գտնվող տախտակները։ Այնուհետև Ֆ. Ղասեմլուն ներկայացրել է յոթ հատ բանալիներ, որոնք պատկանել են առանձնատան դռներին։ /հատոր 1, գ.թ. 55-61/ Տուժող Հ. Քարիմյանի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 տունը և բակը զննելու մասին 2014թ. հուլիսի 26-ի արձանագրությամբ և լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` նշված տան աջակողմյան հատվածում, պարսպի տակ հայտնաբերվել են երկու հատ քառակուսի մետաղյա կոնստրուկցիաներ։ Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ նշված տեղում հայտնաբերված մետաղյա կոնստրուկցիաները Ֆ. Ղասեմլուին տունը վարձակալությամբ տրամադրելու ընթացքում եղել են դրված շենքի բակում գտնվող ավտոտնակում, որոնք եղել են թվով հիսուն հատ, չորս տարբեր տրամաչափերի և որոնցից մնացել է երկուսը։ Հ. Քարիմյանը մատնացույց Է արել ավտոտնակը և հայտարարել, որ ավտոտնակում առկա ժանգոտված մետաղյա ձողերը, տախտակները և շինարարության համար նախատեսված փայտի կտորները նախկինում նույնպես եղել են նշված տեղում։ Հ. Քարիմյանը մատնացույց է արել տան նկուղը և հայտնել, որ այնտեղ են գտնվել չորս հատ` մեկ դյույմ տրամաչափի, 8 մետր երկարությամբ, տասներեք հատ` կես դյույմ տրամաչափի և տասներեք հատ` երեք քառորդ տրամաչափի մետաղյա խողովականեր, որոնք ներկայումս բացակայում են։ Այնուհետև զննության է ենթարկվել տանը կից ավտոտնակը, որի ընթացքում Հ. Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված վայրում եղել է 3,5մ3 հաճարի շինափայտ, չորացված տախտակներ, 12մ երկարությամբ, երկու դյույմ տրամաչափի, տաս հատ մետաղյա խողովականեր։ Դրանից հետո զննության է ենթարկվել տան հյուրասենյակը, որի ընթացքում Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ հյուրասենյակի մուտքից ներս աջ պատի տակ` բազմոցի հետնամասում, գտնվել է 120 գծամետր, կաղնու փայտից պատրաստված շրիշակ։ Հ. Քարիմյանը հայտարարել Է, որ նշված շինարարական ապրանքները` Ֆ. Ղասեմլուի կողմից տունը վարձակալելուց հետո անհետացել են։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ 62-67/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Էսթեթ.էյէմ» («estate.am») կայքից արտատպած առանձնատան լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են առանձնատան նկուղում և բակում դրված մետաղյա խողովակները, հյուրասրահի հատակի շրիշակները։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 71-74/ Անշարժ գույքի վարձակալության 2013թ. հոկտեմբերի 16-ի պայմանագրի պատճենով, որի համաձայն` տուժող Հ. Քարիմյանը Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը 2013թ. հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ. ապրիլի 16-ը վարձակալությամբ հանձնել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին։ /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 4/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Վերլուծելով ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի, տուժողի և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի ցուցմունքները` տուժող Հ. Քարիմյանի կողմից իրեն վստահված խոշոր չափերով գույքը չյուրացնելու, տուժողին պատկանող շինարարական ապրանքները նրա եղբոր կողմից տանելու, ինչպես նաև առաջադրված մեղադրանքն այլ պատճառաբանություններով նրա կողմից հերքելու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով։ Վերոհիշյալ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով գույքը յուրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է ոչ թե ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում նշված գումարի` 1.534.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով, այլ ավելի նվազ` 1.434.385 ՀՀ դրամ գումարի չափով, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։»։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։»։ Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել տուժող Հ. Քարիմյանին պատկանող խոշոր չափի` 1.534.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ տարբեր տեսակի շինարարական ապրանքները 2013թ. հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ. մարտի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում յուրացման եղանակով հափշտակելու համար, սակայն դատարանում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հաստատված համարելու համար ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից հափշտակված իրերի` մեղադրանքում նշված արժեքի չափը, քանի որ այդ մասին պատշաճ ապացույցներ չեն ներկայացվել։ Տուժող Հ. Քարիմյանը դատական քննության ընթացքում հայտնել է, որ ամբաստանյալն իրեն վստահված, խոշոր չափերով գույքից յուրացրել է 1.434.385 ՀՀ դրամ գումարի ընդհանուր արժողությամբ գույքը և քաղաքացիական հայց է ներկայացրել այդ չափի գումարի պահանջի մասին։ Այդ պատճառով դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է` 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժեքով գույքի յուրացման մասով։ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։ Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ 14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ 15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. (…) - դրա չափը (…), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…)։ Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, ուրիշի գույքի յուրացման խոշոր չափը` մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար ՀՀ դրամ գումարը, զգալիորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված, յուրացման խոշոր չափի նվազագույն սահմանը` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Քննելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»։ Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ավետիս Մկրտչյանի և Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ գործերով կայացված որոշումներում. Մասնավորապես` Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով 2007թ. նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «4. (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ ԼԴ/0327/01/10 գործով 2011թ. հոկտեմբերի 20-ին կայացված որոշման 21-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։ (…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը»։ Նույն որոշման 23-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արմեն Ջիվանի Բաբայանի և Սուրեն Ռազմիկի Թումանյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0044/01/11 գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ին կայացված որոշման 21-23-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) թեև մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները և կայացված որոշումները դատարանի համար ունեն նախնական և օժանդակ նշանակություն, այդուհանդերձ, մինչդատական վարույթի արդյունքները կանխորոշում են դատական քննության սահմանները, այսինքն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում (…) Դատական քննության փուլում դատարանի խնդիրն է ստուգել ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունն ու ապացուցվածությունը, և եթե ապացույցների հետազոտման արդյունքում մեղսագրվող արարքը կհաստատվի, դատարանը պարտավոր է կայացնել համապատասխան դատական ակտ այն քրեաիրավական որակման սահմաններում, որը նշված հանցավոր արարքին տրվել է մեղադրական եզրակացությամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե հաստատված փաստական հանգամանքների պայմաններում ամբաստանյալի արարքը պետք է լրացուցիչ որակվեր նաև այլ հոդվածներով, թե ոչ (…)»։ Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան` հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է։ Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով։ Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։ Քրեական գործի դատական քննությամբ ապացուցվել է ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Հ. Քարիմյանին խոշոր չափի` 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումարի չափով անմիջականորեն գույքային վնաս պատճառված լինելու հանգամանքը։ Քննելով տուժող Հ. Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը` ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսներն ամբաստանյալից բռնագանձելու մասով` դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի հայցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումարի մասով, քանի որ դատարանում քննության առարկա կարող է լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասին վերաբերվող քաղաքացիական հայցը։ Հետևաբար, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսներն ամբաստանյալից բռնագանձելու մասով տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։ Այսպիսով, ամբաստանյալ, քաղաքացիական պատասխանող Ֆ. Ղասեմլուից` հօգուտ տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հ. Քարիմյանի բռնագանձման է ենթակա 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։ Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 06-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատարանի դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։ Քննելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` «1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…) 3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից. (…)»։ Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։ (...)»։ Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող, 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախս։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-164-րդ, 168-169-րդ, 232-238-րդ, 357-360-րդ, 364-րդ, 365-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուին (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարի չափով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ և քաղաքացիական պատասխանող Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) հօգուտ Հենրիկ Քարիմյանի բռնագանձել 1.434.385 /մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 06-ի որոշումներով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կալանքները թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.800 /տասնվեց հազար ութ հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-04-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 175, 346, 253, 183, 122, 100 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 175, 346, 253, 183, 122, 100 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-22379 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 23-05-2017 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | բեկանել փոփոխել |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 25-05-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 175, 346, 253, 183, 122, 100, 208, 45 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 175, 346, 253, 183, 122, 100, 208, 45 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0232/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 13-05-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-05-2016 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Կ |
| Ազգանուն | Սավթալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ֆարշադ Ղասեմլուին Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի/ (FARSHAD ABBAS GHASEMLOU) ՀՀ քրեական օր-ի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով - տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով/ վերաբերյալ 06.04.2016թ-ի դատավճիռը և ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին դատապարտել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 23-05-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 23-05-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 30-05-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 05-12-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-12-2016 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի փոփոխվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը և պատիժը մասով խստացվել է |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ֆարշադ |
| Ազգանուն | Ղասեմլու |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 05.12.2016թ. ք.Երևան ԳՈՐԾ.N-ԵԿԴ/0232/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈւԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Կ.ՍԱՎԹԱԼՅԱՆԻ ՏՈւԺՈՂ` Հ.ՔԱՐԻՄՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Է.ՉԻՆԱՐՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ֆ.ՂԱՍԵՄԼՈւԻ ԹԱՐԳՄԱՆ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուն 2013թ-ի հոկտեմբերին իր ծանոթ Սոնա Ոսկանյանի միջոցով սեփականության իրավունքով տուն ձեռք բերելու կապակցությամբ ծանոթացել է Երևանի Այգեձոր փողոցի թիվ 69ա շենքի թիվ 5 բնակարանի բնակիչ Հենրիկ Քարիմյանի հետ։ Վաճառքի ենթակա Երևանի Նորք-Մարաշ վարչական տարածքի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը տեսնելուց հետո հավանելով` Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկություն է հայտնել այն գնել, կողմերը համաձայնության են եկել տան վաճառքի գնի շուրջ, սակայն Ղասեմլուն հայտնել է, որ դեռևս բավարար գումար չունի այն գնելու համար։ Այնուհետև Ֆարշադ Ղասեմլուն ամսական 203.000 ՀՀ դրամ գումարով, վեց ամիս ժամկետով վարձակալել է նշված տունը` այդտեղ արտադրամաս տեղակայելու պատճառաբանությամբ` հայտնելով, որ պատրաստվում է այդ արտադրամասի շահագործման և այլ միջոցների հաշվին, վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո գնել տունը։ Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ին Հենրիկ Քարիմյանի և «Քոլեգս Փաուեր» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության` ի դեմս Ֆարշադ Ղասեմլուի, միջև կնքվել է Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տան վարձակալության պայմանագիր, որից հետո Հենրիկ Քարիմյանը վերոնշյալ տան բանալիները հանձնել է Ֆարշադ Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Հենրիկ Քարիմյանը Ֆարշադ Ղասեմլուին ցույց է տվել տանն առկա գույքը, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և տան բակում առկա շինանյութը, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատան վերանորոգման նպատակով։ Նշված իրերը չտեղափոխելու և դրանք Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տիրապետելու հարցի շուրջ նրանք պայմանավորվածություն են ձեռք բերել այն մասին, որ տունը Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում վերջինս տան արժեքին կարող է ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո տիրապետել այդ գույքը։ Ֆարշադ Ղասեմլուն, օգտվելով Հենրիկ Քարիմյանի` ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքից, առանց վերջինիս համաձայնության և նրան տեղյակ պահելու, իրացրել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` Հենրիկ Քարիմյանին պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։ Վերոգրյալ հանցանքի համար Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճռով Ֆարշադ Ղասեմլուն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։ Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատարանը որոշել է տուժող և քաղաքացիական հայցվոր Հենրիկ Քարիմյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուից հօգուտ Հենրիկ Քարիմյանի բռնագանձել 1.434.385 ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում: Նախաքննության մարմնի 2015թ-ի մարտի 06-ի որոշումներով Ֆարշադ Ղասեմլուի անշարժ գույքի և տրանսպորտային միջոցների վրա դրված կալանքները թողնվել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Դատարանը որոշել է նաև Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 16.800 ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները Մեղադրող Կ.Սավթալյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով պատժի մասով բեկանել այն և Ֆարշադ Ղասեմլուին դատապարտել ազատազրկման 3 տարի ժամկետով: Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Կ.Սավթալյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: «(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով(…)։ (…)Կարծում եմ՝ դատարանը, ճիշտ և հստակ գնահատելով քրեական գործի ապացույցները, դրա հետ մեկտեղ ճիշտ չի գնահատել գործում առկա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, արդյունքում սխալ որոշում է կայացրել պատիժը նշանակելու մասով(…)։ (…)Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը՛(տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ ՍԴ/0109/01/12 քրեական գործով 2012թ. նոյեմբերի 01-ի նախադեպային որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ (…)պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը։ (…)Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Նշված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի հանգամանքները՝ պետք է նշել հետևյալը. Սույն քրեական գործով չափազանց բարձր է կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Ինչպես արդեն նշվել է, արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս կարևոր և առաջնահերթ նշանակություն ունեն արարքի կատարման դրդապատճառները, վայրը, ժամանակը, եղանակը, իրադրությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը սույն դեպքով բարձրացնում է հանցանքի հանրային վտանգավորությունը։ Դատարանը հաշվի չի առել նաև այն հանգամանքը, որ Ֆ.Ղասեմլուն ՀՀ-ում մշտապես չի բնակվում և կոնկրետ գործունեությամբ չի զբաղվում, որի պայմաններում բավարար երաշխիք չկա, որ նշանակված պատիժը՝ տուգանքը վերջինիս կողմից պատշաճ կիրականացվի։ Ինչպես նաև Ֆ.Ղասեմլուն պատճառված վնասը չի վերականգնել(…)»: Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան է ներկայացրել տուժող Հ. Քարիմյանը, մասնավորապես պատճառաբանելով հետևյալը. «(…)Հարգելի դատարան, սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքը թե նախաքննության և թե ընդհանուր իրավասության դատարանի դատաքննությամբ ապացուցված և հիմնավորված է։ Չնայած իմ այն պնդումներին, որ գործով վկա Սոնա Ադիբեկի Ոսկանյանը համարվում է հանցակից, որ ամբաստանյալի հետ նախապես հանցավոր համաձայնության գալով են կատարել հանցագործությունը, որ Սոնա Ոսկանյանն է փնտրել ու գտել շինանյութերի գնորդներին, որ հիմնական գործող անձը նա է, սակայն նախաքննության մարմնի և ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից այդ ամենը մնաց անհետևանք։ Ես լրիվ համաձայն եմ և կիսում եմ գործով մեղադրող Կ.Սավթալյանի այն համոզմունքը, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.04.2016 դատավճռով ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին տրվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։ Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել հասարակության համար ամբաստանյալի անձի խիստ վտանգավոր լինելը։ Իսկ ինչով է նա խիստ վտանգավոր։ Հարգելի դատարան, եթե ամբաստանյալի կողմից տուժողը միայն ես լինեի, թերևս կարելի կլիներ նրա հանցանքը համարել ինչ որ հանգամանքների բերումով կատարված արարք և մեղմ պատիժ սահմանել։Սակայն, իրականում նա խիստ վտանգավոր է մեր հասրակության համար։ Ֆարշադ Ղասեմլուն Իրանի Իսլամական հանրապետության քաղաքացի է։ Շուրջ 14 տարի առաջ կնոջ և դստեր հետ եկել է Հայաստան, որտեղ ծանոթացել է ՀՀ քաղաքացուհի, 68-ամյա Սոնա Ոսկանյանի հետ։ Վերջինս մեր հանրապետությունում հայտնի է որպես Իրանի քաղաքացիների մոտ մեծ ճանաչում ունեցող, վստահություն և հեղինակություն վայելող։ Ամենատարբեր գործարքներով տարիներ շարունակ համագործակցում է նրանց հետ, հիանալի տիրապետում է պարսկերեն լեզվին։ Շուրջ 1 տասնամյակ Սոնան և Ֆարշադը Հայաստանում զբաղվում են հանցավոր գործունեությամբ։ Նախապես հանցավոր համաձայնության գալով, գործում են հետևյալ սցենարով։ Սոնա Ոսկանյանը միաժամանակ հանդիսանում է անշարժ գույքի գործակալ, հեշտությամբ պարզում է, թե ով է առանձնատուն, բնակարան վաճառում կամ վարձակալության տալիս։ Այսպիսի գործերում ունենալով մեծ փորձ և ճարպկություն, նրան հաջողվում է հեշտությամբ վստահելի հարաբերություների մեջ մտնել քաղաքացիների հետ և խոստանալ կարճ ժամկետում վաճառել նրանց գույքը։ Այնուհետև, որպես գնորդ և վարձակալ ծանոթանում է Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ, վերջինիս ներկայացնելով որպես Իրանից նոր եկած մեծահարուստի, շատ խոշոր գործարարի(…): (…)Որոշ տուժած քաղաքացիներ, հույսները կտրելով իրավապահ մարմիններից, դիմել են Իրանի դեսպանատուն, օգնության ակնկալիքով։ Դեսպանատանը շատ լավ տեղյակ են իրենց քաղաքացու հանցավոր գործունեության մասին, սակայն պատասխանել են, որ նա հանցանքը կատարել է ՀՀ տերիտորիայում, որտեղ գործում են ՀՀ օրենքները, որ իրենք ոչնչով օգնել չեն կարող։ Փաստորեն Սոնա Ոսկանյանն ու Ֆարշադ Ղասեմլուն մեր հասարակության համար դարձել են չարիք ու պատուհաս։ Դեռ քանի քանի անմեղ քաղաքացիներ պետք է տուժեն, ֆինանսական, նյութական ու բարոյական ահռելի կորուստներ ունենան, նյարդային ու հոգեկան ապրումներ ունենան, քարշ գան դատարանների դռներին, որպեսզի այդ հանցագործները պատժվեն։ Ի դեպ, այս ամենի մասին ավելի հանգամանորեն, ավելի մանրամասն ու փաստերով հիմնավորված ներկայացրել եմ ընդհանուր իրավասության դատարանին դատաքննության ժամանակ և այսպիսի ակնհայտ մեղմ պատիժ է սահմանվել(…)»: Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Կ.Սավթալյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, տուժող Հ.Քարիմյանը հայտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից որևէ փոխհատուցում իրեն չի տրվել, միացավ ներկայացված վերաքննիչ բողոքին, ամբաստանյալ Ֆ.Ղասեմլուն և նրա պաշտպան Է.Չինարյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և պաշտպանի առարկությունները դրանց դեմ, տուժողի պատասխանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով, հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ֆարշադ Ղասեմլուն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակիորեն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ընդունում է միայն Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատնից տախտակները յուրացնելու համար իրեն առաջադրված մեղադրանքը։ Դրանք վաճառել և դրանց դիմաց ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Մնացած մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում։ Իր նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել 2008-2009 թվականների չորս լուսանկարներով, որտեղ պատկերված են ինչ-որ քանակությամբ ժանգոտված մետաղներ, ինչպես նաև Հենրիկ Քարիմյանի եղբոր և Հենրիկ Քարիմյանին ենթակա աշխատակցի ցուցմունքներով, որոնք շահագրգռված անձինք են և անհիմն վկայություններ են տվել իր վերաբերյալ։ Հենրիկ Քարիմյանի կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների` երկաթի, պողպատի, տարբեր տրամաչափի խողովակների գոյության փաստը հաստատող որևէ այլ հիմնավոր փաստաթուղթ կամ ապացույց առկա չէ` բացի Հենրիկ Քարիմյանի, նրա եղբոր և աշխատողի ցուցմունքներից։ Բացի այդ` Հենրիկ Քարիմյանն իր կողմից նշված ենթադրյալ ապրանքների մասին տվել է հակասական ցուցմունքներ։ Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, իբրև թե փայտերը վաճառել է առանց Հենրիկ Քարիմյանին տեղեկացնելու։ Մինչև իր կողմից Վոլոդյային փայտ վաճառելը` Հենրիկ Քարիմյանի եղբայրն այնտեղ եղած ամբողջ շինանյութը բարձել է մեծ բեռնատարը և տարել։ Հենրիկ Քարիմյանի տան բանալին միայն իր մոտ չի եղել։ Այդ բանալիներից եղել է նաև Հենրիկ Քարիմյանի, նրա եղբոր և որդու մոտ, նրանք ցանկացած պահի կարող էին գալ այդ տուն։ Գտնում է, որ իրականում Հենրիկ Քարիմյանն իրենից տան վարձակալության գումարն է ուզում։ Գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությամբ վերլուծելով ու գնահատելով Ֆարշադ Ղասեմլուի ցուցմունքները, վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դրանք անհիմն են, նպատակ են հետապնդում նվազեցնելու նրա պատասխանատվությունը ու պատժը, դրանք հերքվում և ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվում է առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ու վերլուծված գործի փաստական տվյալների ու ապացույցների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ: Տուժող Հենրիկ Քարիմյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ հարևանությամբ բնակվող Լավրենտ Ղազարյանը տեղեկանալով, որ ինքը ցանկանում է որդուն պատկանող, Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 առանձնատունը վաճառել, հայտնել է, որ իր ծանոթ Սոնան ԻԻՀ քաղաքացիների շրջանում ծանոթութներ ունի, կարող է օգնել առանձնատունը վաճառելու հարցում և տվել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո ինքը հանդիպել է Սոնա Ոսկանյանի հետ և ցույց է տվել առանձնատունը։ Սոնա Ոսկանյանը համաձայնվել է օգնել վաճառել տունը։ Այնուհետև նա իրեն ծանոթացրել է Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ, ով Սոնայի հետ միասին տեսնելով առանձնատունը` այն գնելու ցանկություն է հայտնել։ Դրանից հետո Սոնա Ոսկանյանը ժամանակ է խնդրել տունը գնելու համար, սակայն կանխավճար չի ունեցել։ Քանի որ Ֆ. Ղասեմլուն տունը հավանել և ցանկացել է այն անպայման գնել, Սոնան առաջարկել է վեց ամիս ժամանակով վարձակալությամբ տունը հանձնել նրան` հետագայում այն գնելու պայմանով։ Համաձայնվելուց հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ կնքել է վարձակալության պայմանագիր, որը վավերացվել է նոտարական կարգով։ Դրանից հետո առանձնատան բանալիները հանձնել է Ղասեմլուին և մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելուց առաջ Ֆարշադ Ղասեմլուին ցույց է տվել տանը գտնվող գույքը, այդ թվում` պահարան, դաշնամուր, սառնարան, ինչպես նաև նկուղում, ավտոտնակում և բակում առկա շինարարական ապրանքները, այդ թվում` մետաղե և ցինկապատ տարբեր տրամաչափերի խողովակներ, որոնք մինչ այդ գնել է առանձնատունը վերանորոգելու համար։ Առանձնատունը վարձակալությամբ հանձնելիս` այդ շինարարական ապրանքները տիրապետելու իրավունք Ֆարշադ Ղասեմլուին չի տվել։ Որպեսզի դրանք չտեղափոխի, միմյանց հետ պայմանավորվել են տունը Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից գնելու դեպքում դրանց դիմաց տան արժեքին ավելացնել ևս 2.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Քանի որ Ղասեմլուն ցանկացել է առանձնատան տարածքում արտադրամաս տեղակայել, պայմանավորվել է, որ եղբայրը` Հրաչ Քարիմյանը, տնից կտեղափոխի օգտագործված պատուհանները, որպեսզի Ֆարշադ Ղասեմլուին չխանգարի` արտադրամաս աշխատացնելու համար։ Առանձնատան վարձակալության ընթացքում Ֆարշադ Ղասեմլուն առանց իր համաձայնության վաճառել է առանձնատանը եղած 3,5մ3 փայտը, մետաղե և ցինկապատ խողովակները, ճաղավանդակների համար նախատեսված մետաղե ձողերը` իրեն պատճառելով 1.434.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի գույքային վնաս։ Իր առանձնատանը եղել է հետևյալ գույքը. 1. 3.5 մ3 հաճարի չոր, լավ վիճակի, բնական ձևով, չտաշած տախտակ` որի շուկայական արժեքը կազմում է 550.000 (հինգ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ 2. 10 հատ 10-12 մետր երկարությամբ (երկու դյույմ) չօգտագործված մետաղյա խողովակ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 190.000 (մեկ հարյուր իննսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ 3. 30 հատ 8 մետր երկարությամբ, 0.5, 3/4 և 1 դյույմ տրամաչափերի չօգտագործված մետաղյա խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ 4. 40 հատ 8 մ երկարությամբ 320 գծամետր քառանկյուն, տարբեր տրամաչափերի մետաղյա չօգտագործված խողովակներ, որոնց շուկայական արժեքը կազմում է 164.385 (մեկ հարյուր վաթսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ 5. Կաղնու փայտից պատրաստված 150 գծամետր շրիշակներ (պլինդուզներ), որոնց համար վճարել է 170.000 (մեկ հարյուր յոթանասուն հազար) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Վերոհիշյալ գույքը ձեռք է բերել շուրջ հինգ տարի առաջ։ Բացի Ֆարշադ Ղասեմլուից` ոչ ոք տան բանալին չի ունեցել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ ընդհանրապես կապ չի ունեցել, կապը եղել է Սոնայի հետ։ Մոսկվայից գալուց հետո իր եղբայր Հրաչ Քարիմյանը հայտնել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն վաճառել է գույքը և նրան ասել է, իբրև թե Հենրիկը տեղյակ է այդ մասին։ Բացի երկու դյույմանոց խողովակներից` մնացած գույքը փակի տակ է եղել, իսկ բանալին միայն Ֆարշադ Ղասեմլուի մոտ է եղել։ Իրենց միջև գույքի հանձնման և ընդունման ակտ չի կազմվել։ Բոլոր պայմանավորվածությունները եղել են Սոնայի հետ։ Սկզբում նրանք ընդունել են, որ գույքը Ֆարշադ Ղասեմլուն է վաճառել` պատճառաբանելով, որ հավանաբար գումար չի ունեցել։ Հետո, երբ դիմել է ոստիկանություն, սկսել են հրաժարվել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից իրեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 1.434.385 (մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար երեք հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար, որը նա չի վերականգնել։ Ֆարշադ Ղասեմլուի դեմ բողոք է ներկայացնում և ցանկանում է, որ նա իր այդ արարքի համար ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ Վկա Սոնա Ոսկանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ-ի աշնանն իրեն է զանգահարել Հենրիկ Քարիմյանը և հայտնել, որ առանձնատուն ունի Նորքում և ցանկանում է այն վաճառել։ Դրանից հետո տեղեկանալով, որ իր ծանոթ Ֆարշադ Ղասեմլուն ցանկանում է տուն ձեռք բերել` նրան առաջարկել է գնել Հ. Քարիմյանի առանձնատունը։ Դրանից հետո Ֆարշադի հետ միասին գնացել է Երևան քաղաքի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն։ Տուժող Հենրիկ Քարիմյանը ցույց է տվել իրենց առանձնատունը և այդտեղ գտնվող իրերը` պահարան, սառնարան, խոհանոցի պահարան, դաշնամուր։ Առանձնատան նկուղում` պեմզաբլոկների մոտ, նկատել է մետաղե խողովակներ։ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տունը հավանելուց հետո` Հենրիկը նշված գույքի համար պահանջել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով ավել գումար, որին Ֆարշադ Ղասեմլուն համաձայնվել է։ Հետագայում տեղեկացել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն առանձնատանը բնակվելու ընթացքում, Հենրիկ Քարիմյանին պատկանող փայտը 150.000 ՀՀ դրամ գումարով վաճառել է Վոլոդյա Այվազյանին։ Ֆարշադ Ղասեմլուն համաձայնվել է 2.000 ԱՄՆ դոլարով` գույքը և 120.000 ԱՄՆ դոլարով` տունը գնել։ Մի օր, նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն ասել է, որ Հենրիկի եղբայրը տարել է լուսամուտները և դռները, իսկ ինքը 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է փայտը։ Հետո Ֆարշադ Ղասեմլուի մայրը և կինը Հենրիկից խնդրել են ժամանակ տալ, որ տունը գնեն։ Բացի իր նշածից` այլ գույք Հենրիկի տանը չի տեսել։ Հետագայում Հենրիկն իր պահանջած 5.000 ԱՄՆ դոլարի մասին բանակցել է Ֆարշադ Ղասեմլուի ընկերների հետ և համաձայնվել է, որ Ֆարշադ Ղասեմլուն որպես ապրանքների արժեք վճարի 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Վկա Վոլոդյա Այվազյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ զբաղվում է փայտամշակմամբ։ 2013թ-ի աշնանն անծանոթ մի կին, մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և առաջարկել է փայտ գնել։ Համաձայնվել է նշված առաջարկին, գնացել է Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում գտնվող տուն և ԻԻՀ քաղաքացի Ֆարշադ Ղասեմլուից գնել է 1,7-1,8 մ3 փայտե տախտակներ, շրիշակներ, որոնց դիմաց վճարել է 400 ԱՄՆ դոլար գումար։ Վկա Արտավազդ Ղուլիջանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով զբաղվել է մասնավոր շինարարական աշխատանքներ կատարելով և Հենրիկ Քարիմյանի առանձնատան հիմնական շինարարական աշխատանքները կատարել է ինքը։ Քանի որ Հենրիկ Քարիմյանը 2008-2009 թվականների ընթացքում ցանկացել է կառուցել խաղողի թարմաներ` իր խորհրդով գնել է տարբեր տրամաչափի մետաղե խողովակներ։ Ինքն օգնել է Հենրիկին տեղափոխել դրանք և դասավորել բակում։ Առանձնատան ջրագիծը փոխելու նպատակով Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի ցինկապատ խողովակներ, իսկ ինքն օգնել է դրանք ավտոմեքենայից տեղափոխել և տան նկուղում դասավորել։ Տաս հատ, երկաթյա, երկու դյույմանոց խողովակներ են եղել։ Նկուղում դրել են շուրջ երեսուն հատ, կես դյույմից մինչև մեկ դյույմ չափի, ցինկից և պողպատից խողովակներ։ Հենրիկ Քարիմյանի տան նկուղում եղել է նաև շուրջ 4 մ3 փայտ։ Վկա Հրաչիկ Քարիմյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր եղբայր Հենրիկ Քարիմյանն Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի 32 հասցեում առանձնատուն ունի։ Առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների համար Հենրիկը գնել է տարբեր չափերի մետաղե և ցինկապատ խողովակներ, փայտե տախտակներ, որոնք տեղադրված են եղել առանձնատան բակում և ներսում։ Առանձնատան ավտոտնակում տեղադրված է եղել իրեն պատկանող, օգտագործված պատուհանները։ 2013թ-ի նոյեմբերին Ֆարշադ Ղասեմլուն Հենրիկ Քարիմյանի միջոցով տեղեկացվել է այն մասին, որ ինքը պետք է առանձնատնից տեղափոխի իրեն պատկանող պատուհանները։ Երբ գնացել է առանձնատուն` նկատել է տան բակում կայանված «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որի մեջ Ֆարշադ Ղասեմլուն փայտե տախտակներ է տեղադրելիս եղել։ Երբ հետաքրքրվել է, թե Ֆարշադն ինչ է անում` վերջինս հայտնել է, որ նշվածի վերաբերյալ Հենրիկի հետ ունի պայմանավորվածություն։ Ֆարշադ Ղասեմլուի ներկայությամբ տեղափոխել է իրեն պատկանող պատուհանները, որի ընթացքում Ֆարշադից վերցրել է երկու հատ փայտե տախտակներ` պատուհանների միջև ընկած տարածքներում տեղադրելու համար։ Այնուհետև, երբ եղբայրը` Հենրիկը, վերադարձել է Հայաստան` նրանից տեղեկացել է, որ Ֆարշադն առանց եղբոր համաձայնության վաճառել է տանը գտնվող տարբեր տեսակի շինանյութերը։ Հրաչիկ Քարիմյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Ֆարշադ Ղասեմլուի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Համաձայն դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2014թ-ի սեպտեմբերի 19-ի Հմ` 35691410 եզրակացության և դրան կից լուսանկարչական հավելվածի` «Փորձաքննությանը տրամադրված 2 հատ մետաղական խողովակներից /ձողերից/ յուրաքանչյուրի առկա վիճակի 1 գծ/մ-ի շուկայական միջին արժեքները, 2013թ-ի հոկտեմբերից մինչև 2014թ-ի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածի դրությամբ ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող են կազմել` 30X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-650 /վեց հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ, 20X20մմ չափերով և 2մմ պատի հաստությամբ մետաղական խողովակ-520 /հինգ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ»։ Ֆարշադ Ղասեմլուի մասնակցությամբ Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 հասցեում գտնվող առանձնատանը զննում կատարելու մասին 2014թ-ի հուլիսի 22-ի արձանագրության և դրան կից լուսանկարչական հավելվածի համաձայն` զննության մասնակից Ֆարշադ Ղասեմլուն իր մոտ եղած բանալիով բացել է առանձնատան դարպասի փականը, մատնացույց է արել առանձնատան բակը և հայտարարել, որ այդտեղ գտնվող երկաթյա ձողերը, խողովակները տեղափոխել է նկուղ, որից հետո փականով փակել է նկուղի դուռը։ Այնուհետև բանալիով բացել է նկուղի դուռը, որտեղ հայտնաբերվել է անկանոն տեղադրված տախտակներ, տարբեր չափերի խողովակներ, մետաղյա ձողեր, որոնք օգտագործված են եղել։ Դրանից հետո Ֆարշադ Ղասեմլուն մատնացույց է արել երկրորդ հարկում գտնվող ավտոտնակը և հայտարարել, որ այդտեղից վերցրել և 150.000 ՀՀ դրամով վաճառել է այդտեղ գտնվող տախտակները։ Այնուհետև Ֆարշադ Ղասեմլուն ներկայացրել է յոթ հատ բանալիներ, որոնք պատկանել են առանձնատան դռներին։ Համաձայն Հենրիկ Քարիմյանի մասնակցությամբ Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 տունը և բակը զննելու մասին 2014թ-ի հուլիսի 26-ի արձանագրության և լուսանկարչական հավելվածի` նշված տան աջակողմյան հատվածում, պարսպի տակ հայտնաբերվել են երկու հատ քառակուսի մետաղյա կոնստրուկցիաներ։ Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված տեղում հայտնաբերված մետաղյա կոնստրուկցիաները Ֆարշադ Ղասեմլուին տունը վարձակալությամբ տրամադրելու ընթացքում եղել են դրված շենքի բակում գտնվող ավտոտնակում, որոնք եղել են թվով հիսուն հատ, չորս տարբեր տրամաչափերի և որոնցից մնացել է երկուսը։ Հենրիկ Քարիմյանը մատնացույց է արել ավտոտնակը և հայտարարել, որ ավտոտնակում առկա ժանգոտված մետաղյա ձողերը, տախտակները և շինարարության համար նախատեսված փայտի կտորները նախկինում նույնպես եղել են նշված տեղում։ Հենրիկ Քարիմյանը մատնացույց է արել տան նկուղը և հայտնել, որ այնտեղ են գտնվել չորս հատ` մեկ դյույմ տրամաչափի, 8 մետր երկարությամբ, տասներեք հատ` կես դյույմ տրամաչափի և տասներեք հատ` երեք քառորդ տրամաչափի մետաղյա խողովականեր, որոնք ներկայումս բացակայում են։ Այնուհետև զննության է ենթարկվել տանը կից ավտոտնակը, որի ընթացքում Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված վայրում եղել է 3,5մ3 հաճարի շինափայտ, չորացված տախտակներ, 12մ երկարությամբ, երկու դյույմ տրամաչափի, տաս հատ մետաղյա խողովականեր։ Դրանից հետո զննության է ենթարկվել տան հյուրասենյակը, որի ընթացքում Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ հյուրասենյակի մուտքից ներս աջ պատի տակ` բազմոցի հետնամասում, գտնվել է 120 գծամետր, կաղնու փայտից պատրաստված շրիշակ։ Հենրիկ Քարիմյանը հայտարարել է, որ նշված շինարարական ապրանքները` Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից տունը վարձակալելուց հետո անհետացել են։ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, «Էսթեթ.էյէմ» («estate.am») կայքից արտատպած առանձնատան լուսանկարներում պատկերված են առանձնատան նկուղում և բակում դրված մետաղյա խողովակները, հյուրասրահի հատակի շրիշակները։ Համաձայն անշարժ գույքի վարձակալության 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ի պայմանագրի պատճենի` Հենրիկ Քարիմյանը Երևանի Նորքի 13-րդ փողոցի թիվ 32 բնակելի տունը 2013թ-ի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2014թ-ի ապրիլի 16-ը վարձակալությամբ հանձնել է ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուին։ Այսպիսով, դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Ֆարշադ Ղասեմլուի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և ղեկավարվելով օրենքով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատման արդյունքում, հաստատված է համարել Ֆարշադ Ղասեմլուի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ պատժի նշանակումը առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: «(…)Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ, իրեն վերագրվող հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։ Ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, ուրիշի գույքի յուրացման խոշոր չափը` մեկ միլիոն չորս հարյուր երեսունչորս հազար ՀՀ դրամ գումարը, զգալիորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված, յուրացման խոշոր չափի նվազագույն սահմանը` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ֆ. Ղասեմլուն պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել(…)»: Քննության առնելով Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցագործության կատարման եղանակը, դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը, ինչը մասնավորապես արտահայտվել է ինչպես հափշտակություն կատարելուց հետո անցած երեք տարվա ընթացքում տուժողին պատճառված վնասից որևէ լումա չվերականգնելով, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներով հաստատված մեղքը ամբողջովին չընդունելով, որոնք ըստ էության վկայում են այն մասին, որ բացակայում է զղջանքը կատարվածի համար և նրա անձը բնութագրող կարևոր հանգամանքներ են, վերոնշյալ, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով առաջին ատյանի դատարանի կողմից Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ նշանակված նվազ խիստ պատժատեսակը` տուգանքը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, որի պայմաններում չեն կարող իրագործվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նկատակները: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009թ-ի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<…14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: 15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>: Ելնելով վերոշարադրյալից, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է մեղմ պատիժ, հետևաբար մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մասնակիորեն բավարարել և Ֆարշադ Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետերով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել` նրան դատապարտելով ազատազրկման 2 տարի ժամանակով: Ամբաստանյալ Ֆարշադ Ղասեմլուի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, փոփոխելու հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 06-ի դատավճիռը քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, պատժի մասով փոփոխել. Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 2 տարի ժամկետով: Նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 05-12-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 19-01-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 175, 346, 253, 183, 122, 100, 208 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 19-01-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 175, 346, 253, 183, 122, 100, 208 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-1486/17 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0232/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 18-01-2017 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մուխսիկարոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Ֆարշադ |
| Ազգանուն | Ղասեմլու |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 23-01-2017 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 16-02-2017 |
| Որոշման ամսաթիվ | 17-05-2017 |
| Մակագրվել է | 26-01-2017 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0232/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 16 փետրվարի 2017 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանը վճռաբեկ բողոք է բերել՝ խնդրելով ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումը և օրինական ուժ տալ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին։ Միաժամանակ ներկայացրել է միջնորդություն՝ վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի և այն վերականգնել։ Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում որպես ամբաստանյալ Ֆ.Ղասեմլուի պաշտպան հանդես եկած Է.Չինարյանը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման պարսկերեն լեզվով թարգմանված տարբերակը` ամբաստանյալին հանձնելու համար, ստացել է 2017 թվականի հունվարի 16-ին, իսկ նշված դատական ակտի դեմ պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանը վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել 2017 թվականի հունվարի 16-ին։ Հիմք ընդունելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՍԴՈ-1249 որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը հարգելի համարելու և այն վերականգնելու մասին պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանի միջնորդությունը պետք է բավարարել։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Վճռաբեկ բողոքն ընդունվում է քննության, եթե վճռաբեկ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ` 1) բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար. 2) առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա, կամ 3) առկա է նոր կամ նոր երևան եկած հանգամանք։ Մինչդեռ բողոքում բացակայում են վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հիմքերը և դրանց հիմնավորումները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` «Բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (…) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը»։ Բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում են բողոքի պատճենը դատավարության մասնակիցներին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը։ Այսինքն, պահպանված չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «(…) Վճռաբեկ բողոքին կցվում է նաև վճռաբեկ բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)»։ Բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վճռաբեկ բողոքին կցված չէ դրա էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)։ Այսինքն պահպանված չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ` ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 25-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնել։ 2. Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 25-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից։ Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված։ 3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0232/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17 մայիսի 2017 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի ապրիլի 6-ի դատավճռով Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարի չափով` առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։ Մեղադրող Կ.Սավթալյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի ապրիլի 6-ի դատավճիռը` պատժի մասով փոփոխել է, և Ֆ.Ղասեմլուին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման` 2 (երկու) տարի ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել Ֆ.Ղասեմլուի պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանը։ Վճռաբեկ դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 16-ի որոշմամբ ներկայացված բողոքը վերադարձրել է` տրամադրելով 25-օրյա ժամկետ` թերությունները վերացնելու, բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանեցնելու և կրկին ներկայացնելու համար։ Ֆ.Ղասեմլուի պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի ապրիլի 6-ի դատական ակտին։ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Բողոք բերած անձը նշել է, որ ստորադաս դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 302-րդ և 314.1-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Ֆարշադ Աբբասի Ղասեմլուի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մուխսիկարոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 20-03-2017 |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 17-02-2017 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 22-05-2017 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 8 հատոր` 175, 346, 253, 183, 122, 100, 208, 30 /8-րդը կազմված է ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/ թերթ: |