Գործ ԵԿԴ/0229/01/15


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,


մասնակցությամբ`

մեղադրող« Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության դատախազ` Մարտին Նալբանդյանի,

տուժողի ներկայացուցիչ` Աշոտ Մանասերյանի,

պաշտպան(հանրային)` Լիաննա Գասպարյանի,

նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց և 2015թ. նոյեմբերի 25-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի` (ծնված 1983թ. հոկտեմբերի 12-ին« Երևանում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուրի, չի աշխա¬տում, նախկինում չդատա¬պարտ¬ված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Երևանի Բատիկյանի 42-րդ տանը« սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը)։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15132815 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. հուլիսի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` տուժող «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Աշոտ Մանա¬սերյանի հաղոր¬դման հիման վրա։
2015թ. օգոստոսի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին ինքնակամ ներկայացել է Հայկ Կոջամանյանը, նույն օրը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
Թիվ 15132815 քրեական գործին են միացվել նույն քննչական բաժնում տուժող «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Աշոտ Մանասերյանի հա¬ղոր¬դման կապակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով 2015թ. հուլիսի 27-ին հարուցված թիվ 15132915 և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով հարուցված թիվ 15133015 քրեական գործերը։
2015թ. օգոստոսի 27-ին Հայկ Կոջամանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2015թ. սեպտեմբերի 24-ին քրեական գործն Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան, 2015թ. սեպտեմբերի 28-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը 2015թ. հուլիսի 18-ին` ժամը 05։00-ից մինչև ժամը 05։40-ն ընկած ժամանակահատվածում« գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ ձեռքով բացել է «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող Երևան քաղաքի Սայաթ - Նովա և Բայրոն փողոցների հատման խաչմերուկում գտնվող« պահեստարան հանդի¬սացող սուրճի ավտոմատ սարքի դռնակը« որտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի՝ 35.000 ՀՀ դրամ գումար, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարքը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Այնուհետև 2015թ. հուլիսի 19-ին` ժամը 05։00-ի սահմաններում« գույքի գաղտնի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ ձեռքով բացել է «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերությանը պատ¬կանող` Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 15 հասցեում գտնվող« պահեստարան հանդիսացող սուրճի ավտոմատ սարքի դռնակը« որտեղից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափի՝ 30.000 ՀՀ դրամ գումար, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարքը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Բացի այդ, Հայկ Կոջամանյանը« 2015թ. հուլիսի 21-ին` ժամը 04։40-ից մինչև ժամը 04։53-ն ըն¬կած ժամանակահատվածում« գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավո¬րությամբ ձեռքով բացել «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող` Երևանի Իսահակյան 30 հաս¬ցեում գտնվող« պահեստարան հանդիսացող սուրճի ավտոմատ սարքի դռնակը` փորձելով ավարտել հան¬ցավոր այդ դիտավորությունը, սակայն հանցա¬գործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, այն է` մոտակայքով անցնող ավտոմեքենայի վարորդի կողմից նկատվելու պատ¬ճառով, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն, ընդունեց հափշտակություններ կատարելու փաստը, սակայն չընդունեց պատճառած վնասի չափը` նշելով, թե իբր 1-ին դրվագով գողացել է ընդամենը 15.000 ՀՀ դրամ, իսկ 2-րդ դրվագով` 19.000 ՀՀ դրամի գումարներ։ Չընդունեց 3-րդ դրվագով նրան առաջադրված մեղադրանքն առհա¬սարակ։ Դատական քննության ավարտական փուլում պնդեց նախաքննական խոստովա¬նական ցուցմունքները` պատճառաբանելով, որ հանրային պաշտպանի խորհրդով Դատարանում ընտրել է պաշտպանական ոչ ճիշտ մարտավարություն։
Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. հուլիսի 18-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվածում երկու անգամ սուրճի ավտոմատ տարբեր երկու սարքերից կատարել է գողություն« իսկ մեկ այլ սուրճի ավտոմատ սարքից փորձել է գողություն կատարել« սակայն չի ստացվել։ Նշեց, որ առաջին գողութ¬յունը կատարել է Սայաթ-Նովա և Բայրոն փողոցների հատման խաչմերուկում տեղադրված սուրճի ավտոմատ սարքից։ Հստակ օրը չի հիշում, սակայն ժամը 05։00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է նշված վայրում, նկատել է տեղադրված սուրճի ավտոմատ սարքը և ցանկացել սուրճ խմել։ Առաջին անգամ այդ սարքի մեջ գցել է 200 ՀՀ դրամ« սակայն սարքն իրեն սուրճ չի տվել« որից հետո երկրորդ անգամ է նույնքան գումար գցել և այդ անգամ սուրճը ստացել։ Որոշել է իր ձեռքը մտցնել սարքի մեջ և այնտեղից գումար հափշտակել։ Այդ նպատակով ձեռքով սեղմել է սարքի ջրահեռացման ցանցը և այն ընկել է« այնուհետև ձախ ձեռքով սարքի մեջ գտնվող մետաղադրամների արկղից սկսել է գումար հափշտակել։ Սկզբում չի կարողացել մետաղադրամները դուրս բերել« քանի որ ինչ-որ պլաստմասե կտոր վնասել է ձեռքը։ Նշված պլաստմասե կտորը դեպի ներս ծռելուց հետո« ձեռքը կրկին մտցրել է ներս և այնտեղից մի բուռ մետաղադրամներ հանել« ինչից հետո հեռացել է։ Տուն վերադառնալու ճանապարհին հաշվել է հափշտակած մետաղադրամները« հափշտակած շուրջ 15.000 ՀՀ դրամ գումարը ծախսել է անձնական կարիքների համար, այդ թվում` դրանք ուղղելով պարտքերը մարելուն։
Նշված դեպքից մեկ օր անց« կրկին գողություն կատարելու նպատակով ժամը 05։00-ի սահմաններում, գնացել է Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 15 հասցեի մոտակայք« որտեղ տեղադրված սուրճի ավտոմատ սարքից նույն եղանակով հափշտակել է շուրջ 18.000-ից 19.000 ՀՀ դրամ գումար։
Երրորդ դեպքի` գողության փորձի դրվագով Դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը, փոխելով նախաքննության ընթացքում տված դիրքորոշումը, հայտնեց, որ պահի ազդեցության տակ է ստացվել վերջին դեպքը, քանի որ նախորդ գողություններից հետո պարտքերն արդեն մարել էր, գողության նպատակ չի հետապնդել, սարքին մոտեցել է միայն սուրճ խմելու համար։
Այդ մասով նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ քննիչի մոտ հարցաքննվելիս լիարժեք չի գիտակցել 3-րդ դրվագով իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման համար նախատեսվող պատժի խստությունը, ուստի հայտնել է, թե երրորդ անգամ ևս գողություն կատարելու նպատակով է ցանկացել ձեռքով սեղմել սարքավորման ջրահեռացման ցանցը« սակայն այդ պահին նկատելով սարքի մոտակայքով ընթացող ավտոմեքենա և վախենալով« որ կարող է բռնվել« վերցրել է բաժակով սուրճը և հեռացել։
Դատական քննության ավարտական փուլում Հայկ Կոջամանյանը հրաժարվեց երրորդ դրվա¬գով գողության փորձի վերաբերյալ Դատարանում տված ցուցմունքից` ամբողջությամբ պնդելով նախաքննության ցուցմունքն այն մասին, որ գիշերային ուշ ժամին փորձել է գողություն կատարել նաև Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում տեղադրված սուրճի ավտոմատ սարքից։ Հիշյալ սարքա¬վորման դիմաց եղել է տեսանկարահանող սարք« որի օբյեկտիվը թեքել է այլ ուղղության վրա։ Մինչ այդ« նշված սարքից վերցրել է սուրճ« որը թափվել է իր ձեռքից« որից հետո կրկին մեկ բաժակ սուրճ է վերցրել և այն մի կողմ դրել« իսկ երբ գողություն կատարելու նպատակով ցանկացել է ձեռքով սեղմել սարքավորման ջրահեռացման ցանցը« այդ պահին նկատել է մոտակայքով ընթացող ավտոմեքենա« ապա, վախենալով« որ կարող է բռնվել« վերցրել է բաժակով սուրճը և հեռացել։
Պատճառված վնասի չափի, ինչպես նաև գողության կատարումից (3-րդ դրվագ) կամովին հրաժարվելու մասին Դատարանում ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի ներկայացրած պատճառա¬բա¬նութ¬յուններն անհիմն են, հե¬տապնդում եմ առավել խիստ պատժից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ. առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաս¬տատվել, իսկ վերոնշյալ պատ¬ճառաբանութ¬յունները հերք¬վել են ինչպես իր իսկ նախաքննական խոստովանական ցուցմունքներով, այնպես էլ պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Աշոտ Ռուբենի Մանասերյանի ցուց¬մունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. հուլիսի 18-ին` ժամը 05։00-ից մինչև ժամը 05։40-ն ընկած ժամանակահատվածում, անհայտ անձը կոտրել է Երևանի Սայաթ-Նովա և Բայրոն փողոցների հատման մասի մոտակայքում տեղադրված, «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության պատկանող սուրճի սարքի ջրահեռացման ցանցը« դրա տակ գտնվող պլաստմասե կտորը և այնտեղից գողացել 35.000 ՀՀ դրամի չափով մետաղադրամներ։
Այնուհետև սույն թվականի հուլիսի 19-ին` ժամը 13։00-ի սահմաններում« հերթական ստու¬գայցի ժամանակ նկատել է« որ ընկերությանը պատկանող Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 15 հասցեում գտնվող սուրճի սարքի ջրահեռացման ցանցը կոտրված է։ Բացելով սարքի դռները` նկատել է« որ գետնին թափված են մետաղադրամներ և հասկացել է« որ տեղի է ունեցել գողություն։ Ծրագրային հաշվարկ կատարելուց հետո պարզել է« որ սարքից հափշտակվել է 30.000 ՀՀ դրամ գումար։
Դրանից հետո« սույն թվականի հուլիսի 21-ին` ժամը 07։00-ի սահմաններում նկատել է« որ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի թիվ 30 հասցեում տեղադրված« ընկերությանը պատկանող սուրճի ավտոմատ սարքի վրա տեղադրված տեսախցիկը խախտված է իր դիրքից« խախտված է նաև սարքի ջրահեռացման ցանցը։ Բացել է սարքի դռները և ստուգմամբ պարզել« որ սարքավորումից այդ անգամ որևէ գումար չի հափշտակել։
Վերոնշյալ դեպքերի կապակցությամբ դիմել է ոստիկանություն և հաղորդում տվել, քննությանն է ներկայացրել սուրճի ավտոմատ սարքավորումների վրա տեղադրված` տեսանկարահանող սար¬քավորումների տեսագրությունները, որոնցում պատկերված է եղել գողություն կատարող անձը։
Քննության ընթացքում է տեղեկացել« որ վերը նշված հանցագործությունները կատարել է միևնույն անձը` Երևան քաղաքի բնակիչ Հայկ Կոջամանյանը։ Ա.Մանասերյանը ցուցմունքին կից ներ¬կայացրել է Երևան քաղաքի Իսահակյան 30 հասցեում տեղադրված« ընկերությանը պատկանող սուրճի ավտոմատ սարքի վրա տեղադրված տեսախցիկից հանված« հանցագործության փորձ կա¬տարած անձի լուսանկարը։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ սուրճի ավտոմատ սարքերում տեղադրված է համապատասխան սարքավորում, որի ծրագիրը հաշվարկում է օգտագործված սուրճի քանակն` ըստ տեսակների, այնուհետև այդ թվերն իրենք դուրս են գրել և արդեն համակարգչային կոնկրետ ծրագրով կատարել են տվյալ օրվա մուտքագրված վերջնական գումարի հաշվարկ։ Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ հափշտակված գումարի մեջ չի ներառվել սուրճի սարքում մշտապես առկա մանրադրամի գումարը, որը սովորաբար կազմում է 20.000 ՀՀ դրամ, քանի որ այդ գումարը գտնվում է սուրճի վաճառքից գոյացած գումարից առանձին բաժնում, որը տեղադրված է սարքի` դժվարամատչելի մասում և որը չէր հափշտակվել։ Պատճաված վնասի չափից իրենք հաշվանցել են նաև մանրադրամների հափշտակության ընթացքում սարքից դուրս թափված, սակայն իրենց կողմից հայտնաբերված մանրադրամները։
Նշեց նաև, որ ընկերությանը պատճառված ընդհանուր վնասի չափը կազմել է 450.000 ՀՀ դրամ, որից 65.000 ՀՀ դրամը` համապատասխանաբար 35.000 և 30.000 ՀՀ դրամի չափով, երկու դրվագներով հափշտակված գումարի, իսկ մնացածը` սուրճի ավտոմատ սարքին հասցված վնասի չափերն են։
Քննչական փորձարարության արձանագրությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի մասնակցությամբ 2015թ. օգոստոսի 26-ին կատարված այդ քննչական գործո¬ղության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել գողության դեպքի վայրերը և հանգամանորեն նկա¬րագրել կատարած հանցագործության հանգամանքները։
Սկավառակի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքում զննվել է «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Աշոտ Մանասերյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացված` Երևանի Սայաթ - Նովա և Բայրոն փողոցների հատման մասի մոտակայքում և Իսահակյան փողոցի թիվ 30 հասցեում տեղադրված սուրճի պատրաստման ավտոմատ սարքավորումների տեսախցիկներով կատարած տեսագրությունները, որոնցում երևում է գողություններ և գողություն կատարող անձը` գործով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը։
Դեպքի վայրերի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. հուլիսի 27-ին կա¬տարված այդ քննչական գործողության ընթացքում և արդյունքներով հանցագոր¬ծության մասին հաղորդմամբ դիմած Աշոտ Մանասերյանի մասնակցությամբ արձանագրվել է գողությունների և գո¬ղութ¬յան փորձի հետևանքով Երևան քաղաքի Իսահակյան 30, Սայաթ-Նովա 15 և Սայաթ-Նովա և Բայրոնի խաչմերուկներում տեղադրված, «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող սուրճի ավտո¬մատ սարքերի վնասման փաստը։ Վերոնշյալ զննման արդյունքներով պարզվել է նաև, որ Երևան Իսահակյան 30 հասցեում տեղադրված սուրճի ավտոմատ սարքի ներսում առկա է կոտրված վիճակում գտնվող պլաստմասյա կտոր։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը ապօրինաբար պահեստարան մուտք գործելու եղանակով կատարել է գույքի զգալի չափի գողություն (երկու դրվագներով), ինչպես նաև ապօրինաբար պահեստարան մուտք գործելու եղանակով գույքի զգալի չափի գողության փորձ, այսինքն` հան¬ցա¬վոր արարքներ« որոնք համա¬պա¬տաս¬¬խանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործությունների հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածների վերոնշյալ մասով և կետով։
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի անձը բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտ¬րոն 2015թ. օգոստոսի 21-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համաձայն AM սերիայի 0345922 համարի անձնագրի` ծնվել է 1983թ. հոկտեմբերի 12-ին), իսկ որպես պա¬տասխա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգա¬մանքներ` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վա¬րույ¬թից խոս¬¬¬¬տովանական ցուցմունքներ տալը, հանցագործությունը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցե¬լը` քննչական փորձարարութ¬յան կատարմանը մասնակցելու և ցուցմունքներ տալու եղանակ¬ներով (ըստ 2015թ. օգոստոսի 26-ին կազմված քննչական փորձարարության արձանագրության) ։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանքներ¬ը հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« որոշակիորեն նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Հայկ Կոջաման¬յանի անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժատեսակներ` տուգանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ պատ¬ժա¬տեսակի ընտրութ¬յան, պատժաչափի, ինչպես նաև տվյալ հոդվածով նախատես¬ված ազա¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ կամ մեղմ պատ¬¬ժա¬¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագոր¬ծութ¬յունների համակ¬ցությամբ վերջ¬նա¬կան պատիժ նշա¬նակելու, վերջնական պատժի չափի, այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանին վերագրվող հանցագործությունների բնույթն ու հասարակական վտանգա¬վորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագոր¬ծութ¬յուններ են), հանցանքների բազմաթվությունը և հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու օրենսդրա¬կան պա¬հանջը, ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանք¬ների բա¬ցա¬¬կայութ¬յունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշա¬նակ¬վի ազատազրկման ձևով։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ վերոնշյալ պատ¬ճա¬ռաբանությամբ ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախա¬տեսված` նվազ խիստ պատժատեսակ (տուգանք) նշանակելու կանոնի կիրառումը գործնականում չի ապահովվի պատժի նպատակները։
Պատժի նպատակներն ա¬պա¬հովելու տես¬անկյու¬նով Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը նա պետք է կրի, այն արդարացի և անհրա¬ժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաս¬տանյալին ուղղելու, նրա կողմից նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատաս¬խանատվութ¬յուն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգա¬մանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժներից յուրաքանչյուրի, ինչպես նաև հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատժի չափը որոշելիս։
Գողության փորձի կատարման համար պատիժ նշա¬նակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում նաև չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշա¬նակելու վերաբերյալ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, այն որ` հանցափորձի համար ա¬զա¬¬տազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի կարող գերա¬զան¬ցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մա¬սի համապա¬տասխան հոդվածով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառոր¬դը, տվյալ դեպքում՝ 3 տարի 9 ամիս ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցանքի համար պատիժ« իսկ հան¬¬ցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ սահմանելիս Դատարանն հաշվի է առնում նաև այն« որ սույն գործով վերջինիս մեղսագրվում է ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգա¬վո¬րության աստիճանի` միջին ծանրության հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կատարում« հետևաբար` նրա նկատ¬մամբ պա¬տիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասով« որը կիրառելի է համարում նաև պատիժները մասնակի գումա¬րելու կանոնը։
Քննարկելով ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը` Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայաց¬նելու պահին ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված վերոնշյալ խափանման միջոցը փո¬փո¬խելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Անդրա¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Հայկ Կոջամանյանի պատ¬ժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու հար¬ցին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Հայկ Կոջամանյանի գույքի վրա արգե¬լանք չի կիրառվել« քրեական գործում բացակայում են իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցները, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Դատարանը փաստում է, որ սույն գործով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, հետևաբար` տուժող «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Աշոտ Ռուբենի Մանասերյանին անհրաժեշտ է պարզաբանել հանցա¬գործությամբ ընկերությանը պատ¬ճառված գույքային վնասի նյութական փոխ¬հա¬տուցման պահանջով քաղա¬քացիական դատավա¬րական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները մաս¬նա¬կիորեն գումարելով` Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 (երկու) տարի 9 (ինը) ամիս ժամկետով։
Հայկ Կոջամանյանի նկատ¬մամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Տուժող «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Աշոտ Ռուբենի Մանասերյանին պար¬զաբանել ընկերությանը հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման պահանջով քաղա¬¬¬քացիական դատավա¬րական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան ստացման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ