Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0227/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 8.21

Պատասխանող

Մխիթար Հովհաննիսյան Արմենի
Մխիթար Հովհաննիսյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Մխիթար Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ձեռք է բերել և ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող` արհեստագործական եղանակով ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ հոդակապաիրանային դանակ, որը նրա մոտ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-10-15 10:00 4 Կայացել է
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Ա. Սիմոնյանի,


2015թ. հոկտեմբերի 15-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանի`
ծնված 1988թ. դեկտեմբերի 3-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, աշխատում է «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» փակ բաժնետիրական ընկերության էներգոարտադրամասում որպես ջրամատակարարման օպերատոր, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքի Մելիք-Ստեփանյան փողոցի թիվ 42 շենքի թիվ 44 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13806715 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 03-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար` «որ նա ձեռք է բերել և ապօրինի կերպով կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող` արհեստագործական եղանակով ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ հոդակապաիրանային դանակ, որը նրա մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. օգոստոսի 18-ին, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում։»։
2015թ. սեպտեմբերի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, նույն օրը ստացվել և 2015թ. սեպտեմբերի 25-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հոկտեմբերի 05-ին նշանակվել է դատական քննության։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2015թ. օգոստոսի 18-ին, ժամը 1810-ին, Երևանում, Հյուսիսային պողոտայում, ամբաստանյալ Մխիթար Հովհաննիսյանը տաբատի ձախ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով պատրաստված, ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք` հոդակապաիրանային դանակ։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկաններ Ա. Սարգսյանը և Վ. Մինասյանը նկատելով ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանի տաբատի ձախ գրպանում դանակի ամրակին նմանակվող իր` մոտեցել և պահանջել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը։ Մ. Հովհաննիսյանը կատարել է ոստիկանների պահանջը, որից հետո, սառը զենք կրելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ընթացքում նրա տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է վերոհիշյալ սառը զենքը։

Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Հովհաննիսյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, խնամքի տակ ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա` 2013թ. դեկտեմբերի 23-ին ծնված Հասմիկ Մխիթարի Հովհաննիսյանը։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Մխիթար Հովհաննիսյանի` դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. օգոստոսի 17-ին Կապան քաղաքից եկել է Երևան` շրջագայելու, քաղաքին ծանոթանալու և Սևան գնալու նպատակով։ Իր գրպանում կրել է դանակ` հաց կտրելու և այլ կենցաղային նպատակներով օգտագործելու համար։
2015թ. օգոստոսի 18-ին այդ դանակը կրելով տաբատի գրպանում` զբոսնել է Երևանի Հյուսիսային պողոտայում, որի ընթացքում իրեն են մոտեցել այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկաննները և պահանջել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը։ Ինքը կատարել է նրանց պահանջը, որից հետո իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է այդ դանակը։
Չի իմացել, որ այդ դանակը կրելն արգելված է։ Դանակն իր մոտ կրելով` որևէ հակաօրինական արարք կատարելու նպատակ չի ունեցել։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարած արարքի համար և խնդրում է իր նկատմամբ մեղմ պատիժ սահմանել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից` հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 30, 35/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 31-ի թիվ 2401-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «*Փորձաքննության ներկայացված հոդակապաիրանային դանակը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ, հանդիսանում է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 18-19/
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան Ա. Սարգսյանի` որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2015թ. օգոստոսի 18-ին ներկայացված զեկուցագրով, որի համաձայն` նույն օրը, ժամը 1800-ի սահմաններում Երևանի Հյուսիսային պողոտայի և Պուշկին փողոցի հատող խաչմերուկի մոտ ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան Վ. Մինասյանի հետ ծառայություն իրականացնելիս նկատել են մի երիտասարդի, ում տաբատի ձախ գրպանից երևացել է դանակի ամրակին նմանվող իր։ Մոտեցել են նրան և պահանջել ցուցադրել տվյալ իրը։ Նա ցուցադրել է դա և դրել նույն գրպանը։ Դրանից հետո այդ երիտասարդին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին` ապօրինի սառը զենք կրելու կասկածանքով։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա ՀՀ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքի Մելիք-Ստեփանյան փողոցի թիվ 42 շենքի թիվ 44 բնակարանի բնակիչ, 1988թ. դեկտեմբերի 03-ին ծնված Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանն է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 2/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու մասին 2015թ. օգոստոսի 18-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Մխիթար Հովհաննիսյանը սառը զենք կրելու կասկածանքով նույն օրը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 3, 15/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2015թ. օգոստոսի 18-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Մխիթար Հովհաննիսյանը նույն օրը, ժամը 1820-ին ենթարկվել է անձնական խուզարկության և նրա տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է նաև մեկ հատ սև մետաղյա բացովի դանակ, որի ընդհանուր երկարությունը փակված վիճակում 13 սմ է եղել, իսկ բացված վիճակում` 23 սմ, շեղբի երկարությունը` 11 սմ։ Մ. Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ դանակն իրենն է։
/գ.թ. 5, 15/
Ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանի մոտից հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող դանակով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 20/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Հաշվի առնելով վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի հետ, հաշվի առնելով նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ` ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը, կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը հիմնավոր է ընտրված և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում նրա կողմից` նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու և դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0227/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 24-09-2015
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13806715
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Մխիթար Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ձեռք է բերել և ապօրինի կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող` արհեստագործական եղանակով ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ հոդակապաիրանային դանակ, որը նրա մոտ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հայրանուն Արմենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 8.21
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 24-09-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 25-09-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-10-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա.
Ազգանուն Սիմոնյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 15-10-2015
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 15-10-2015
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Ա. Սիմոնյանի,


2015թ. հոկտեմբերի 15-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանի`
ծնված 1988թ. դեկտեմբերի 3-ին Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, աշխատում է «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» փակ բաժնետիրական ընկերության էներգոարտադրամասում որպես ջրամատակարարման օպերատոր, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքի Մելիք-Ստեփանյան փողոցի թիվ 42 շենքի թիվ 44 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13806715 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 03-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար` «որ նա ձեռք է բերել և ապօրինի կերպով կրել է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող` արհեստագործական եղանակով ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ հոդակապաիրանային դանակ, որը նրա մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. օգոստոսի 18-ին, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում։»։
2015թ. սեպտեմբերի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, նույն օրը ստացվել և 2015թ. սեպտեմբերի 25-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հոկտեմբերի 05-ին նշանակվել է դատական քննության։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
2015թ. օգոստոսի 18-ին, ժամը 1810-ին, Երևանում, Հյուսիսային պողոտայում, ամբաստանյալ Մխիթար Հովհաննիսյանը տաբատի ձախ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով պատրաստված, ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք` հոդակապաիրանային դանակ։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկաններ Ա. Սարգսյանը և Վ. Մինասյանը նկատելով ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանի տաբատի ձախ գրպանում դանակի ամրակին նմանակվող իր` մոտեցել և պահանջել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը։ Մ. Հովհաննիսյանը կատարել է ոստիկանների պահանջը, որից հետո, սառը զենք կրելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ընթացքում նրա տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է վերոհիշյալ սառը զենքը։

Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Հովհաննիսյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, խնամքի տակ ունի մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխա` 2013թ. դեկտեմբերի 23-ին ծնված Հասմիկ Մխիթարի Հովհաննիսյանը։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Մխիթար Հովհաննիսյանի` դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. օգոստոսի 17-ին Կապան քաղաքից եկել է Երևան` շրջագայելու, քաղաքին ծանոթանալու և Սևան գնալու նպատակով։ Իր գրպանում կրել է դանակ` հաց կտրելու և այլ կենցաղային նպատակներով օգտագործելու համար։
2015թ. օգոստոսի 18-ին այդ դանակը կրելով տաբատի գրպանում` զբոսնել է Երևանի Հյուսիսային պողոտայում, որի ընթացքում իրեն են մոտեցել այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկաննները և պահանջել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը։ Ինքը կատարել է նրանց պահանջը, որից հետո իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այնտեղ ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է այդ դանակը։
Չի իմացել, որ այդ դանակը կրելն արգելված է։ Դանակն իր մոտ կրելով` որևէ հակաօրինական արարք կատարելու նպատակ չի ունեցել։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարած արարքի համար և խնդրում է իր նկատմամբ մեղմ պատիժ սահմանել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից` հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 30, 35/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 31-ի թիվ 2401-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «*Փորձաքննության ներկայացված հոդակապաիրանային դանակը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակների նմանողությամբ, հանդիսանում է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 18-19/
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան Ա. Սարգսյանի` որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, 2015թ. օգոստոսի 18-ին ներկայացված զեկուցագրով, որի համաձայն` նույն օրը, ժամը 1800-ի սահմաններում Երևանի Հյուսիսային պողոտայի և Պուշկին փողոցի հատող խաչմերուկի մոտ ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի ոստիկան Վ. Մինասյանի հետ ծառայություն իրականացնելիս նկատել են մի երիտասարդի, ում տաբատի ձախ գրպանից երևացել է դանակի ամրակին նմանվող իր։ Մոտեցել են նրան և պահանջել ցուցադրել տվյալ իրը։ Նա ցուցադրել է դա և դրել նույն գրպանը։ Դրանից հետո այդ երիտասարդին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին` ապօրինի սառը զենք կրելու կասկածանքով։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա ՀՀ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքի Մելիք-Ստեփանյան փողոցի թիվ 42 շենքի թիվ 44 բնակարանի բնակիչ, 1988թ. դեկտեմբերի 03-ին ծնված Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանն է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 2/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելու մասին 2015թ. օգոստոսի 18-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Մխիթար Հովհաննիսյանը սառը զենք կրելու կասկածանքով նույն օրը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 3, 15/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2015թ. օգոստոսի 18-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Մխիթար Հովհաննիսյանը նույն օրը, ժամը 1820-ին ենթարկվել է անձնական խուզարկության և նրա տաբատի առջևի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է նաև մեկ հատ սև մետաղյա բացովի դանակ, որի ընդհանուր երկարությունը փակված վիճակում 13 սմ է եղել, իսկ բացված վիճակում` 23 սմ, շեղբի երկարությունը` 11 սմ։ Մ. Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ դանակն իրենն է։
/գ.թ. 5, 15/
Ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանի մոտից հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող դանակով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 20/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Հաշվի առնելով վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի հետ, հաշվի առնելով նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ` ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը, կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մ. Հովհաննիսանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը հիմնավոր է ընտրված և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում նրա կողմից` նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու և դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Մխիթար Արմենի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 15-10-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 18-11-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 26-01-2016
Էջերի քանակ 49, 38
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 27-01-2016
Էջերի քանակը 49, 38