Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0226/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Էդգար Գևորգյան
Էդգար Գևորգյան Աշոտի
Էդգար Գևորգյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-03-31 | 14:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-12-22 | 17:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-12-16 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-27 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-12 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-06 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-30 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-16 | 14:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ հ.
ԵԿԴ/0226/01/15
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0226/01/15
դատավոր` Ա.Վարդանյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
պաշտպան Ա.ՄԱԴՈՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Է.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
տուժող Կ.ԲԵՐԲԵՐՅԱՆԻ
2016 թվականի մարտի 31-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի շահերի պաշտպան Աղավնի Մադոյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Էդգար Գևորգյանի կողմից Կարապետ Բերբերյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, 02.05.2015 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13146515 քրեական գործը:
02.05.2015 թվականին Կարապետ Բերբերյանը թիվ 13146515 քրեական գործով ճանաչվել է որպես տուժող:
07.05.2015 թվականի որոշմամբ Էդգար Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.05.2015 թվականի որոշմամբ հետախուզվող Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
08.05.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանն ինքնակամ ներկայացել է իրավապահներին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.05.2015 թվականի որոշմամբ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված երկու ամիս ժամանակով կալանավորումը վերահաստատվել է:
27.05.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի համապատասխան որոշումներով Էդգար Գևորգյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է:
27.08.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մեղադրանքի ծավալում ներառելով լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1389/լ եզրակացության հետևությունները։
17.09.2015 թվականի որոշմամբ գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի և վերջինիս կնոջ` Վարվառա Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Նույն որոշմամբ անհայտ անձի կողմից Էդգար Գևորգյանի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ պատճառելու վերաբերյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Էդգար Գևորգյանի բողոքի բացակայության հիմքով։
22.09.2015 թվականին թիվ 13146515 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
07.12.2015 թվականին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թովմասյանը որոշում է կայացրել սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի հայտարարության կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի արարքում պաշտոնական լիազորություններն անցնելու հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Էդգար Աշոտի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3/երեք/ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի մայիսի 8-ից:
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Կարապետ Բերբերյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը համարվել է լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է. գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ վերցված բաճկոնի պատյանը վերադարձնել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրավարտիքը` տուժող Կարապետ Բերբերյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի շահերի պաշտպան Աղավնի Մադոյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 04-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ից 21։00-ի սահմաններում, Երևանի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող իր տան ննջասենյակում կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել իր կնոջ հոր` Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի հետ, որի ընթացքում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է նրա կրծքավանդակին և դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, որից հետո դիմել է փախուստի:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի վիճարկվող դատավճռով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա։ Մասնավորապես, Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը:
Դատարանը փաստացի հաշվի չի առել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքները, մասնավորապես՝ կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինքնակամ ներկայանալը և վարույթն իրականացնող մարմնին ակտիվորեն օժանդակելը, նախկինում ոչնչով արատավորված չլինելը, դրականորեն բնութագրվելը, խնամքին մանկահասակ, երկու երեխաների առկայությունը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելով, առանց պատճառաբանության, անհիմն կերպով հանգել է հետևութան, որ վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որպիսի հետևությունը հիմնավորված չէ և չի բխում գործի փաստական տվյալներից։
Ըստ բողոքաբերի, նման հետևության հանգելով Դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի մի շարք ներմերի խախտումներ, մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչպես նաև թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջի խախտում: Դատարանը որևէ ձևով չի պատճառաբանել թե ինչից ելնելով է հանգել հետևության, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը պետք է կրի նշանակված պատիժը։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ Դատարանը դատավճռում թեև շարադրել է ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես` նրա անկեղծորեն զղջալը, նախկինում արատավորված չլինելը, խնամքին մանկահասակ երկու երեխաների առկայությունը, դրականորեն բնութագրվելը, միաժամանակ արձանագրել, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, սակայն այդ փաստերը պատրանքային ձևով շարադրելով, իրական գնահատման չի արժանացրել և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության տեսանկյունից չի դիտարկել։
Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի, Դատարանը հաշվի չի առել արարքը կատարելու շարժառիթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համապատասխան դրույթների մեջբերմամբ, բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը պետք է քննարկեր նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և Էդգար Գևորգյանի` որպես պատժի ենթարկված անձի՝ ուղղվելու նպատակների իրացման՝ իրացվելիության հարցը, ինչը Դատարանը չի արել և որևէ պատճառաբանություն այդ առումով չի բերել։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի ուղղվելու մասին կարող է վկայել արարքից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ նա տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դրանով իսկ օգնելով նախաքննության մարմնին և դատարանին՝ ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելուն, անկեղծորեն զղջացել ու զղջում է կատարածի համար, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբևէ չի խոչընդոտել գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, հաշտվել է տուժող՝ Կարապետ Բերբերյանի հետ։
Բողոքաբերի համոզմամբ, Դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 140-րդ հոդվածի պահանջը:
Դատարանը գործում առկա փաստերով հաստատված համարելով, որ պատիժ նշանակելու պահին Էդգար Գևորգյանի խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, հանգել է հետևության, որ Էդգար Գևորգյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկում։
Վերագրվող հանցանքի բնույթից ելնելով, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի կողմից միայն անկեղծորեն զղջալը և մի շարք մեղմացնող հանգամանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տեսանկյունից դիտարկելիս արդեն իսկ բավարար պայման են հանդիսանում հանգելու հետևության, որ դրանով իսկ իրականացել են պատժի նպատակները և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը ուղղվելու համար կարիք չունի ազատազրկման ձևով պատժի ենթարկվելու, կամ էլ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու։ Սույն գործի համար կարևոր նշանակություն ունի նաև արարքի կատարման շարժառիթը: Սույն գործի փաստական հանգամանքներից ակնհայտ է, որ վեճը ծագել է կենցաղային հողի վրա։
Մեջբերելով վկաներ Ռոզա Բերբերյանի և Վարվառա Այվազյանի, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի և տուժող Կարապետ Բերբերյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը նշված տեսանկյունից հարցը քննարկելիս, պետք է հաշվի առներ, որ Էդգար Գևորգյանը երիտասարդ է, նախկինում ոչնչով չարատավորված, խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները և ազատազրկման ձևով պատիժ կրելիս կխաթարվի սոցիալական արդարության բուն էությունը և դրանով ոչ թե կկանխվեն հանցագործությունները, այլ մի երիտասարդի, որը կյանքում հանգամանքների բերումով թույլ է տվել քրեական օրենքով արգելված արարք, կործանման պատճառ կհանդիսանա, արդյունքում կկործանվի մի հայ ընտանիք։ Բացի այդ, Դատարանը ուշադրության չի արժանացրել նրանց ընտանիքում ծագած կենցաղային վեճի պայմանները, որը պատճառ է հանդիսացել Էդգար Գևորգյանի արարքի։ Սակայն արարքի համար նշանակված պատիժն էլ ըստ էության ոչ թե ինքնանպատակ է, այլ այն պետք է ծառայի պատժի նպատակներին։ Մինչդեռ, այս պարագայում ռեալ պատժի նշանակումը ուղղակիորեն դեմ է պատիժ նշանակելու սկզբունքներին։
Անդրադառնալով մեղադրական եզրակացությունում նշված այն հանգամանքին, որ Ավագ Արզումանյանը գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, ապա նման բան լինել չէր կարող, քանի որ Ավագ Արզումանյանի ծառայության չներկայանալու միակ պատճառը ընտանեկան հոգսերն էին, հատկապես հոր առանց ձեռքերի մնալու պատճառով իրենց տնտեսությունը վարելը և ընտանիքի հանապազօրյա հացի խնդիրը լուծելը։ Այսինքն, ՌԴ մեկնելու հանգամանքն այս իրավիճակում անտրամաբանական է և սխալ տպավորություն է ստեղծում դատարանների առաջ։ Մինչդեռ միայն անձնագիրը պարզ զննելով ակնհայտ կդառնա, որ Ավագ Արզումանյանը այդ ժամանակահատվածում չի հատել ՀՀ սահմանը և չի եղել ՌԴ-ում։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Նշանակված պատիժը կրելու պարտականությունից ազատելու հնարավորություն է նախատեսում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ գործում առկա հանգամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ վերլուծության պարագայում Դատարանը կհանգեր հետևության առ այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և վերջինիս նկատմամբ որոշակի ժամկետով փորձաշրջան նշանակելով կիրականանա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակները։
Գտել է, որ առկա են բավարար իրավական և փաստական հիմքեր ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու և Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիառմամբ՝ պայմանականորեն չկիրառելու։
Ելնելով վերոգրյալից, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պայմանականորեն չկիրառել։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի պահանջների` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
(...)
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
(...)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…):
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն քրեական գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: (տե´ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը):
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Մի շարք որոշումներով անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հայտնել, իսկ այնուհետև վերահաստատել է իր իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ. «չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե´ս Խաչիկ Ղազարյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը):
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ. «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել է Ա.Շահբազյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշումներ հայտնել առ այն, որ. «(…) [Դ]ատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (…)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը»։
Ա.Շահբազյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների, մասնավորապես` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման վրա ազդող գործոններին և արձանագրել հետևյալը. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար։ Քննարկվող հանցագործության հանրային առավել բարձր վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ համապատասխան հակաիրավական արարքի արդյունքում մարդուն պատճառվում է վնաս, որը խիստ բացասական է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, այլև նրանով, որ կարող է առաջ բերել ավելի ծանր հետևանքներ՝ ընդհուպ մինչև տուժողի մահ։ Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի (…)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը կարող է կատարվել տարբեր եղանակներով։ Մասնավորապես, հանցավորը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս կարող է պատճառել՝ իր ֆիզիկական հնարավորությունները գործադրելով (ձեռքով կամ ոտքով հարվածելով, հրել-վայր գցելով, մարմնի որևէ մաս ջարդելով և այլն), տարբեր գործիքներ, իրեր կամ առարկաներ (դանակ, կացին, մուրճ, մետաղյա ձող, քար և այլն) օգտագործելով, զանազան մեխանիզմներ, միջոցներ կամ նյութեր (հրազեն, թույն, թմրանյութ և այլն) կիրառելով, տարերային աղետի իրադրությունը կամ առավել վտանգի աղբյուրն օգտագործելով և այլն։ Քննարկվող հանցագործության կատարման նշված եղանակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը։
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման` առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին։ Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները»: (տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշումը)։
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, գնահատել է՝ երիտասարդ լինելը (համաձայն «BA» սերիայի 1573625 համարի անձնագրի` ծնվել է 1978թ. հոկտեմբերի 21-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. մայիսի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների):
Որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, Դատարանը դիտել է` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2012 թվականի մայիսի 4-ին ծնված Մարինա Էդգարի Գևորգյանի և 2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ծնված Սյուզի Էդգարի Բերբերյանի առկայությունը (ըստ ծննդյան ԱԲ սերիայի 221771 համարի, ԱԲ սերիայի 048058 համարի, ինչպես նաև հայրության ճանաչման ԱԲ սերիայի 291322 համարի վկայականների պատճենների)։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատժի նշանակման հարցին, Դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը` Դատարանը գտել է, որ վերջինս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով, որն ամբաստանյալը պետք է կրի։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առել Վարդան Մանասյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0144/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը։ Տվյալ որոշման համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելիս և որպես արդյունք` հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար ուշադրության պետք է արժանանա արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքները, միջոցները, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տեղակայումը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանանա նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Տվյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ հանցագործության բարձր հանրային վտանգավորության մասին են վկայում արարքը կտրող-ծակող գործիքով կատարելը, ինչպես նաև դրանով տուժողի մարմնի կենսականորեն կարևոր օրգաններին հարվածելը, մինչդեռ դատարանները հաշվի չեն առել արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքը, մարմնական վնասվածքի բնույթը, տեղակայումը, հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքի նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումը սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրել է, որ տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախակողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, անուղղակի դիտավորությամբ (ուղղակի դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել, ավելին՝ դրա մասին նշումներ չկան նաև Է.Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ), այդ գործիքի մեկ հարվածով։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև վնասվածք պատճառելուն նախորդող իրավիճակն ու զարգացումները, դրան նախորդած վեճի պատճառը և հանգամանքները, ամբաստանյալի և տուժողի անձը, ամբաստանյալի հոգեբանական առանձնահատկությունները` ներընտանեկան ամուսին-կին փոխհարաբերությունների համատեքստում, ամբաստանյալի և տուժողի միջև մերձավոր ազգակցական կապի առկայությունը, որոնք ևս պատժի և քրեաիրավական ներգործության միջոցների արդարացիությունը կանխորոշող ոչ պակաս կարևոր փաստարկներ են, քանզի բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունը, հանցանքը կատարելու հանգամանքները։
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը փաստել է, որ սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժաչափի շրջանակներում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այդ պատիժը կրելու հիմնավոր փաստարկներ են, սակայն նույն հանգամանքները և ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները վկայում են նաև վերջինս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նվազագույն պատիժ նշանակելու հնարավորության, ավելին` անհրաժեշտության մասին։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առել այն, որ` քննվող դեպքը տեղի է ունեցել մերձավոր ազգակցական կապի մեջ գտնվող անձանց` փեսայի և աներոջ միջև, տուժողն ընդունում է ծագած ներընտանեկան վեճի թեժացմանն իր «մեղավորության» բաժինը (պնդել է ամբաստանյալի կնոջը և փոքրահասակ երեխաներին ժամանակավոր բնակության նպատակով իր տուն տեղափոխելու մտադրությունը, թեև ամբաստանյալը դրան կտրականապես դեմ է եղել, որի մասին հայտարարել է հրապարակավ), հաշտվել է ամբաստանյալի հետ, ամբաստանյալի խնամքին են երկու փոքրահասակ` 2 և 3 տարեկան երեխաները, ամբաստանյալի և տուժողի դստեր միջև առկա է ամուսնական կյանքը շարունակելու և փոքրահասակ երեխաների դաստիարակությամբ համատեղ զբաղվելու մտադրություն։
Դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ փաստարկները ծանրակշիռ են, հնարավորություն են ընձեռում սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով նվազագույն պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համատեքստում վերոնշյալ պատիժն է արդարացի և անհրաժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակարամարության հարցը լուծելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի կատարման եղականը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, այնպես էլ վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԵԿԴ/0226/01/15
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0226/01/15
դատավոր` Ա.Վարդանյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
պաշտպան Ա.ՄԱԴՈՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Է.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
տուժող Կ.ԲԵՐԲԵՐՅԱՆԻ
2016 թվականի մարտի 31-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի շահերի պաշտպան Աղավնի Մադոյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Էդգար Գևորգյանի կողմից Կարապետ Բերբերյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, 02.05.2015 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13146515 քրեական գործը:
02.05.2015 թվականին Կարապետ Բերբերյանը թիվ 13146515 քրեական գործով ճանաչվել է որպես տուժող:
07.05.2015 թվականի որոշմամբ Էդգար Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.05.2015 թվականի որոշմամբ հետախուզվող Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
08.05.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանն ինքնակամ ներկայացել է իրավապահներին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.05.2015 թվականի որոշմամբ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված երկու ամիս ժամանակով կալանավորումը վերահաստատվել է:
27.05.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի համապատասխան որոշումներով Էդգար Գևորգյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է:
27.08.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մեղադրանքի ծավալում ներառելով լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1389/լ եզրակացության հետևությունները։
17.09.2015 թվականի որոշմամբ գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի և վերջինիս կնոջ` Վարվառա Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Նույն որոշմամբ անհայտ անձի կողմից Էդգար Գևորգյանի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ պատճառելու վերաբերյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Էդգար Գևորգյանի բողոքի բացակայության հիմքով։
22.09.2015 թվականին թիվ 13146515 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
07.12.2015 թվականին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թովմասյանը որոշում է կայացրել սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի հայտարարության կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի արարքում պաշտոնական լիազորություններն անցնելու հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Էդգար Աշոտի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3/երեք/ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի մայիսի 8-ից:
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Կարապետ Բերբերյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը համարվել է լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է. գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ վերցված բաճկոնի պատյանը վերադարձնել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրավարտիքը` տուժող Կարապետ Բերբերյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի շահերի պաշտպան Աղավնի Մադոյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 04-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ից 21։00-ի սահմաններում, Երևանի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող իր տան ննջասենյակում կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել իր կնոջ հոր` Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի հետ, որի ընթացքում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է նրա կրծքավանդակին և դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, որից հետո դիմել է փախուստի:
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի վիճարկվող դատավճռով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա։ Մասնավորապես, Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը:
Դատարանը փաստացի հաշվի չի առել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքները, մասնավորապես՝ կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինքնակամ ներկայանալը և վարույթն իրականացնող մարմնին ակտիվորեն օժանդակելը, նախկինում ոչնչով արատավորված չլինելը, դրականորեն բնութագրվելը, խնամքին մանկահասակ, երկու երեխաների առկայությունը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելով, առանց պատճառաբանության, անհիմն կերպով հանգել է հետևութան, որ վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որպիսի հետևությունը հիմնավորված չէ և չի բխում գործի փաստական տվյալներից։
Ըստ բողոքաբերի, նման հետևության հանգելով Դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի մի շարք ներմերի խախտումներ, մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչպես նաև թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջի խախտում: Դատարանը որևէ ձևով չի պատճառաբանել թե ինչից ելնելով է հանգել հետևության, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը պետք է կրի նշանակված պատիժը։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ Դատարանը դատավճռում թեև շարադրել է ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես` նրա անկեղծորեն զղջալը, նախկինում արատավորված չլինելը, խնամքին մանկահասակ երկու երեխաների առկայությունը, դրականորեն բնութագրվելը, միաժամանակ արձանագրել, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, սակայն այդ փաստերը պատրանքային ձևով շարադրելով, իրական գնահատման չի արժանացրել և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության տեսանկյունից չի դիտարկել։
Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի, Դատարանը հաշվի չի առել արարքը կատարելու շարժառիթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համապատասխան դրույթների մեջբերմամբ, բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը պետք է քննարկեր նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և Էդգար Գևորգյանի` որպես պատժի ենթարկված անձի՝ ուղղվելու նպատակների իրացման՝ իրացվելիության հարցը, ինչը Դատարանը չի արել և որևէ պատճառաբանություն այդ առումով չի բերել։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի ուղղվելու մասին կարող է վկայել արարքից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ նա տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դրանով իսկ օգնելով նախաքննության մարմնին և դատարանին՝ ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելուն, անկեղծորեն զղջացել ու զղջում է կատարածի համար, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբևէ չի խոչընդոտել գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, հաշտվել է տուժող՝ Կարապետ Բերբերյանի հետ։
Բողոքաբերի համոզմամբ, Դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 140-րդ հոդվածի պահանջը:
Դատարանը գործում առկա փաստերով հաստատված համարելով, որ պատիժ նշանակելու պահին Էդգար Գևորգյանի խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, հանգել է հետևության, որ Էդգար Գևորգյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկում։
Վերագրվող հանցանքի բնույթից ելնելով, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի կողմից միայն անկեղծորեն զղջալը և մի շարք մեղմացնող հանգամանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տեսանկյունից դիտարկելիս արդեն իսկ բավարար պայման են հանդիսանում հանգելու հետևության, որ դրանով իսկ իրականացել են պատժի նպատակները և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը ուղղվելու համար կարիք չունի ազատազրկման ձևով պատժի ենթարկվելու, կամ էլ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու։ Սույն գործի համար կարևոր նշանակություն ունի նաև արարքի կատարման շարժառիթը: Սույն գործի փաստական հանգամանքներից ակնհայտ է, որ վեճը ծագել է կենցաղային հողի վրա։
Մեջբերելով վկաներ Ռոզա Բերբերյանի և Վարվառա Այվազյանի, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի և տուժող Կարապետ Բերբերյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը նշված տեսանկյունից հարցը քննարկելիս, պետք է հաշվի առներ, որ Էդգար Գևորգյանը երիտասարդ է, նախկինում ոչնչով չարատավորված, խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները և ազատազրկման ձևով պատիժ կրելիս կխաթարվի սոցիալական արդարության բուն էությունը և դրանով ոչ թե կկանխվեն հանցագործությունները, այլ մի երիտասարդի, որը կյանքում հանգամանքների բերումով թույլ է տվել քրեական օրենքով արգելված արարք, կործանման պատճառ կհանդիսանա, արդյունքում կկործանվի մի հայ ընտանիք։ Բացի այդ, Դատարանը ուշադրության չի արժանացրել նրանց ընտանիքում ծագած կենցաղային վեճի պայմանները, որը պատճառ է հանդիսացել Էդգար Գևորգյանի արարքի։ Սակայն արարքի համար նշանակված պատիժն էլ ըստ էության ոչ թե ինքնանպատակ է, այլ այն պետք է ծառայի պատժի նպատակներին։ Մինչդեռ, այս պարագայում ռեալ պատժի նշանակումը ուղղակիորեն դեմ է պատիժ նշանակելու սկզբունքներին։
Անդրադառնալով մեղադրական եզրակացությունում նշված այն հանգամանքին, որ Ավագ Արզումանյանը գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, ապա նման բան լինել չէր կարող, քանի որ Ավագ Արզումանյանի ծառայության չներկայանալու միակ պատճառը ընտանեկան հոգսերն էին, հատկապես հոր առանց ձեռքերի մնալու պատճառով իրենց տնտեսությունը վարելը և ընտանիքի հանապազօրյա հացի խնդիրը լուծելը։ Այսինքն, ՌԴ մեկնելու հանգամանքն այս իրավիճակում անտրամաբանական է և սխալ տպավորություն է ստեղծում դատարանների առաջ։ Մինչդեռ միայն անձնագիրը պարզ զննելով ակնհայտ կդառնա, որ Ավագ Արզումանյանը այդ ժամանակահատվածում չի հատել ՀՀ սահմանը և չի եղել ՌԴ-ում։
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Նշանակված պատիժը կրելու պարտականությունից ազատելու հնարավորություն է նախատեսում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ գործում առկա հանգամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ վերլուծության պարագայում Դատարանը կհանգեր հետևության առ այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և վերջինիս նկատմամբ որոշակի ժամկետով փորձաշրջան նշանակելով կիրականանա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակները։
Գտել է, որ առկա են բավարար իրավական և փաստական հիմքեր ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու և Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիառմամբ՝ պայմանականորեն չկիրառելու։
Ելնելով վերոգրյալից, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պայմանականորեն չկիրառել։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի պահանջների` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
(...)
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
(...)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…):
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն քրեական գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: (տե´ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը):
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Մի շարք որոշումներով անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հայտնել, իսկ այնուհետև վերահաստատել է իր իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ. «չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե´ս Խաչիկ Ղազարյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը):
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ. «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել է Ա.Շահբազյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշումներ հայտնել առ այն, որ. «(…) [Դ]ատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (…)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը»։
Ա.Շահբազյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների, մասնավորապես` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման վրա ազդող գործոններին և արձանագրել հետևյալը. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար։ Քննարկվող հանցագործության հանրային առավել բարձր վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ համապատասխան հակաիրավական արարքի արդյունքում մարդուն պատճառվում է վնաս, որը խիստ բացասական է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, այլև նրանով, որ կարող է առաջ բերել ավելի ծանր հետևանքներ՝ ընդհուպ մինչև տուժողի մահ։ Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի (…)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը կարող է կատարվել տարբեր եղանակներով։ Մասնավորապես, հանցավորը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս կարող է պատճառել՝ իր ֆիզիկական հնարավորությունները գործադրելով (ձեռքով կամ ոտքով հարվածելով, հրել-վայր գցելով, մարմնի որևէ մաս ջարդելով և այլն), տարբեր գործիքներ, իրեր կամ առարկաներ (դանակ, կացին, մուրճ, մետաղյա ձող, քար և այլն) օգտագործելով, զանազան մեխանիզմներ, միջոցներ կամ նյութեր (հրազեն, թույն, թմրանյութ և այլն) կիրառելով, տարերային աղետի իրադրությունը կամ առավել վտանգի աղբյուրն օգտագործելով և այլն։ Քննարկվող հանցագործության կատարման նշված եղանակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը։
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման` առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին։ Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները»: (տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշումը)։
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, գնահատել է՝ երիտասարդ լինելը (համաձայն «BA» սերիայի 1573625 համարի անձնագրի` ծնվել է 1978թ. հոկտեմբերի 21-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. մայիսի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների):
Որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, Դատարանը դիտել է` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2012 թվականի մայիսի 4-ին ծնված Մարինա Էդգարի Գևորգյանի և 2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ծնված Սյուզի Էդգարի Բերբերյանի առկայությունը (ըստ ծննդյան ԱԲ սերիայի 221771 համարի, ԱԲ սերիայի 048058 համարի, ինչպես նաև հայրության ճանաչման ԱԲ սերիայի 291322 համարի վկայականների պատճենների)։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատժի նշանակման հարցին, Դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը` Դատարանը գտել է, որ վերջինս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով, որն ամբաստանյալը պետք է կրի։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առել Վարդան Մանասյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0144/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը։ Տվյալ որոշման համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելիս և որպես արդյունք` հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար ուշադրության պետք է արժանանա արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքները, միջոցները, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տեղակայումը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանանա նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Տվյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ հանցագործության բարձր հանրային վտանգավորության մասին են վկայում արարքը կտրող-ծակող գործիքով կատարելը, ինչպես նաև դրանով տուժողի մարմնի կենսականորեն կարևոր օրգաններին հարվածելը, մինչդեռ դատարանները հաշվի չեն առել արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքը, մարմնական վնասվածքի բնույթը, տեղակայումը, հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքի նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումը սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրել է, որ տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախակողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, անուղղակի դիտավորությամբ (ուղղակի դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել, ավելին՝ դրա մասին նշումներ չկան նաև Է.Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ), այդ գործիքի մեկ հարվածով։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև վնասվածք պատճառելուն նախորդող իրավիճակն ու զարգացումները, դրան նախորդած վեճի պատճառը և հանգամանքները, ամբաստանյալի և տուժողի անձը, ամբաստանյալի հոգեբանական առանձնահատկությունները` ներընտանեկան ամուսին-կին փոխհարաբերությունների համատեքստում, ամբաստանյալի և տուժողի միջև մերձավոր ազգակցական կապի առկայությունը, որոնք ևս պատժի և քրեաիրավական ներգործության միջոցների արդարացիությունը կանխորոշող ոչ պակաս կարևոր փաստարկներ են, քանզի բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունը, հանցանքը կատարելու հանգամանքները։
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը փաստել է, որ սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժաչափի շրջանակներում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այդ պատիժը կրելու հիմնավոր փաստարկներ են, սակայն նույն հանգամանքները և ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները վկայում են նաև վերջինս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նվազագույն պատիժ նշանակելու հնարավորության, ավելին` անհրաժեշտության մասին։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առել այն, որ` քննվող դեպքը տեղի է ունեցել մերձավոր ազգակցական կապի մեջ գտնվող անձանց` փեսայի և աներոջ միջև, տուժողն ընդունում է ծագած ներընտանեկան վեճի թեժացմանն իր «մեղավորության» բաժինը (պնդել է ամբաստանյալի կնոջը և փոքրահասակ երեխաներին ժամանակավոր բնակության նպատակով իր տուն տեղափոխելու մտադրությունը, թեև ամբաստանյալը դրան կտրականապես դեմ է եղել, որի մասին հայտարարել է հրապարակավ), հաշտվել է ամբաստանյալի հետ, ամբաստանյալի խնամքին են երկու փոքրահասակ` 2 և 3 տարեկան երեխաները, ամբաստանյալի և տուժողի դստեր միջև առկա է ամուսնական կյանքը շարունակելու և փոքրահասակ երեխաների դաստիարակությամբ համատեղ զբաղվելու մտադրություն։
Դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ փաստարկները ծանրակշիռ են, հնարավորություն են ընձեռում սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով նվազագույն պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համատեքստում վերոնշյալ պատիժն է արդարացի և անհրաժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակարամարության հարցը լուծելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի կատարման եղականը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, այնպես էլ վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0226/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի և
Հռիփսիմե Ղազարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող« Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության դատախազ` Տիգրան Ենոքյանի,
տուժող` Կարապետ Բերբերյանի,
պաշտպան` Աղավնի Մադոյանի,
նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 22-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի`
Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` (ծնված 1978թ. հոկտեմբերի 21-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` փոքրահասակ երկու երե¬խաներ, չի աշխատել, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Շահումյան 4-րդ փողոցի 51-րդ տանը, փաստացի բնակվել է Երևանի Նորք-Մարաշի 10-րդ փողոցի 9-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬վոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. մայիսի 8-ից)։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13146515 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. մայիսի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` քաղ. Էդգար Գևորգյանի կողմից Կարապետ Բերբերյանի առողջությանը ծանր վնաս պատ¬ճառելու դեպքի առթիվ։
2015թ. մայիսի 7-ին որոշում է կայացվել Էդգար Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրա նկատմամբ նույն օրը հայտա¬րար¬վել է հետախուզում։
2015թ. մայիսի 7-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` հետախուզվող Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2015թ. մայիսի 8-ին մեղադրյալ Էդգար Գևորգյանն ինքնակամ ներկայացել է իրավա¬պահ¬նե¬րին։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանը, մեղադրյալ Էդգար Գևորգյանի մասնակցությամբ վերստին քննության առնե¬լով նա¬խաքննական մարմ¬նի միջնոր¬դութ¬յունը, այն բավարարել և նրա նկատ¬¬մամբ որ¬պես խա¬փանման մի¬ջոց է ընտրել կալանա¬վո¬րում` երկու ամսով, որի ժամկետը հետա¬գայում երկա¬րաց¬վել է։
2015թ. մայիսի 27-ին Էդգար Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. օգոստոսի 27-ին Էդգար Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մե¬ղադրանքի ծավալում ներառելով լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1389/լ եզրակա¬ցության հետևությունները։
2015թ. սեպտեմբերի 17-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել գործով տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանի և վերջինիս կին Վարվառա Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախա¬տեսված հանցակազմի բացակա¬յութ¬յան հիմքով։ Նույն որոշմամբ անհայտ անձի կողմից Էդգար Գևորգյա¬նի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնաս¬վածք¬ներ պատճառելու վերաբերյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հե¬տապնդում չի իրականացվել` Էդգար Գևորգյանի բողոքի բացակայության հիմքով։
2015թ. սեպտեմբերի 22-ին քրեական գործը Էդգար Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ (մե¬ղադրա¬կան եզրակացությունը կազմել է ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանը) ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2015թ. սեպտեմբերի 24-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2015թ. դեկտեմբերի 7-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թով¬մասյանը որոշում է կայացրել սույն գործով ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի հայտարարության կա¬պակցությամբ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի արարքում պաշտոնական լիազո¬րություն¬ներն անցնելու հանցա¬կազ¬մի բացակայության հիմքով։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը տուժող Կարապետ Բերբերյանին դիտավորությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, որպիսի գործողություն¬ներն արտահայտվել են հետևալում.
Այսպես, 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ից 21։00-ի սահմաններում, Երևանի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող իր տան ննջասենյակում փոքրահասակ երկու երեխաներին և կնոջը հորական տուն ժամանակավորապես տեղափոխելու հարցի շուրջ կնոջ հայր Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի ծագած վիճաբանության ընթաց¬քում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է վերջինիս կրծքա¬վանդակին և նրան դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքա¬վան¬դակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերք, որն է ուղեկցվել է ձախակողմյան ենթա¬մաշկային էմֆի¬զեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, այսինքն` Էդգար Գևորգյա¬նը կատարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճա¬նա¬չեց մաս¬նակիորեն` ընդունելով տուժող Կ.Բերբերյանին հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատ¬ճա¬ռելու փաստը, սակայն պնդեց, թե իբր նրան հարվածել է անզգուշորեն, ինքնապաշտպանական բնազդով, ձեռքին ընկած ձկնորսական գործիքով։
Վերոնշյալ հանգամանքներում տուժողին մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ ամ¬բաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատճառա¬բա¬նութ¬յուններն անհիմն են և մտա¬ցածին, հե¬տապնդում են առավել խիստ պատիժ նախատեսող հանցագործության համար քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վությունից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ, այդ պատճառաբանությունները հերք¬վել, իսկ առա¬ջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաստատվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կար¬գե¬րի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնա¬հատ¬ման արդյունքներով.
Իր իսկ իրարամերժ ցուցմունքների համադրմամբ Դատարանի արժևորած փաստական տվյալ¬ներով.
Այսպես, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին տուն է եկել անտրամադիր, քանի որ հաջորդ օրը երեխայի ծննդյան տարեդարձ էր, իսկ ինքը ֆինանսական խնդիրներից նեղված էր։ Կնոջ` Ռոզայի հետ վիճաբանություն է ծագել, որի կա¬պակցությամբ, վեր¬ջինս զանգահարել է մորը և քիչ անց իրենց տուն են եկել կնոջ ծնողները` Կարա¬պետը և Վարվառան, ինչպես նաև կնոջ եղբայր Գևորգը։ Վիճաբանությունը շարունակվել է նաև նրանց հետ, քանի որ զո¬քանչը ցանկացել է դստերը և թոռներին տանել նրանց տուն, ինչն իր համար անընդունելի էր, քանի որ շատ է սիրում կնոջն ու երեխաներին։ Նրանց զգուշացրել է, որ երբեք թույլ չի տա իր ըն¬տա¬նեկան հարցերին խառնվել։ Ռոզան չէր ցանկանում գնալ ծնողների հետ, սակայն նրա մայր Վար¬վառան վերջնագիր է ներկայացրել դստերը` կամ հայրական տունը, կամ ամուսինը։ Ռոզան պնդել է, որ չի թողնի իրեն և երեխաների հետ չի գնա հորական տուն, նշել նաև, որ ծնողների հեռա¬նալուց հետո ամուսիններով կխոսեն և կհաշտվեն։ Երեխաներին տանելու հարցի շուրջ վիճաբանութ¬յան է բռնվել կնոջ հոր` Կարապետ Բերբերյանի հետ, արդեն ննջասենյակում փոխադարձաբար հար¬վածել են միմյանց, հայտնվել գետինին, Կարապետը բռնել է իր կոկորդից, որի հետևանքով իր շունչը կտրվել է։ Եր¬կուսով հատակին գտնվելու ժամանակ նույն սենյակում մահճակալի հետ¬նա¬մա¬սում տե¬ղադրված ձկնոր¬սական պարագաներից վերցրել է ինչ-որ գործիք, դրանով հարվածել է Կարա¬պետին, ապա ոտքի կանգնել և հեռացել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ծեծկռտուքի պահին սենյակում էին գտնվում Ռոզան, Վար¬վառան և իր հայր Աշոտ Գևորգյանը, Ռոզան և Վարվառան ևս հարվածում էին իրեն, առաջինը հարվածել է Կարապետը, ինչին նախորդել է իր պնդումներն այն մասին, որ թույլ չի տա երեխաներին և Ռոզային իրենց տնից տանել։ Քաշքշուկից Կարապետի հետ միասին կոտրել են մահճակալը, ինքը հայտնվել է գետնին, Կա¬րա¬պետն` իր վրա, ով զայրացած խեղդել է իրեն, ինչից իր շունչը կտրվել է։ Կնոջ մայրն ու Ռոզան ձեռքերով և ոտքերով նույն¬պես հարվածել են, վերջինս անգամ կծել է իրեն։ Չի հիշում, թե ձկնոր¬սա¬կան պա¬րագաներից կոնկրետ որ գործիքն է իր ձեռքն ընկել, հատուկ առարկա չի փնտրել, վերցրել է առաջին պատահած իրը, քանի որ խեղդվում էր և ցանկանում էր ազատվել Կարապետից, նույնիսկ հորն է օգնության կանչել։ Այդ առարկան նետել է բակում` տնից հեռանալիս, մութ էր, չի նկատել, թե որ ուղղությամբ։ Վե¬րոնշյալ ձկնորսական գործիքների մեջ կար նաև դանա¬կատիպ գործիք, որը հողի մեջ է ամրացվում։ Հարվածել է աջ ձեռքով, սակայն չի հիշում, թե կնոջ հոր մարմնի որ հատվածին, կողքից է հարվածել։ Իր ձախ բազկի և աջ ուսահոդի շրջանների քերծ¬վածքները, աջ ծնկա¬հոդի շրջանի վերքը ստացել է արդեն դեպքից հետո, տնից հեռանալիս, բակում թիթեղյա առարկային դիպչելու հետևանքով։
Դատարանում նշեց նաև, որ դեպքը չպետք է տեղի ունենար, քանի որ իրենց հարաբե¬րութ¬յուն¬ները միշտ շատ լավ են եղել, փոխադարձ հարգանք կա, Կարապետի բորբոքվելու պատճառն ըստ էութ¬յան եղել է այն, որ վերջինս շատ է սիրում դստերը։ Նշեց նաև, որ ծեծկռտուքի ընթացքում, մինչ կա¬նանց ննջա¬սենյակ մտնելը, Կարապետն ու ինքը փոխադարձաբար հայհոյել են միմյանց։
Հայտնեց նաև, որ իր կնոջ եղբայր Գևորգը չի միջամտել իրենց վիճաբանությանը, ասել է, որ դա իրենց ներ¬ընտանեկան խնդիր է, նրան չի վերաբերում, որից հետո դուրս է եկել ծխելու, քանի որ հոր ներկա¬յությամբ նա չի ծխում։
Հայրն է իրեն աշխատանքից բերել տուն, որից հետո գնացել է հաց և երեխաների համար տակ¬դիր գնելու, իսկ տուն վերադառնալուց հետո վիճաբանության սկզբում գտնվել է հյուրասենյակում, այնուհետև մտել է նաև ննջասենյակ, միջամտել է քաշքշուկին, ցանկացել է բաժանել իրենց։
Քննիչից դժգոհ է, քանի որ վերջինս ցինիզմով է վերաբերվել իրավիճակին, ինքն անգամ ընդհա¬տել է առերես հարցաքննությունը, քանի որ նրա պահվածքն անընդունելի էր իր համար։ Թեև քննիչին հայտնել է, որ ինքը հարվածել է ձկնորսական գործիքներից մեկով, վերջինս իրեն համոզել է գրել, թե իբր կնոջ հորը դանակով է հարվածել` մեկնաբանելով, թե այդպես իր և ընտանիքի համար ավելի լավ կլինի։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո նշեց, որ քննիչի կողմնորոշմամբ է գրել շարադրված հանգամանքները։ Քննիչի մոտ չի հայտնել, որ իր կինը նույնպես հարվածել է իրեն, քանի որ ցանկացել է նրան զերծ պահել հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից, բացի քննիչից, այլ պաշտոնատար անձ ևս համոզել է գրել իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ` խոստանալով, թե` «աներդ ու զոքանչդ տուգանքով կպրծնեն, իսկ քեզ կալանք չեն տա»։ Խնդրեց հիմք ընդունել Դատարանում տված ցուցմունքները` պնդելով, որ նախաքննության ընթացքում որոշ հանգա¬մանքներ գրվել են քննիչի կողմնորոշմամբ, քանի որ չի ցանկացել, որ իր հարազատները քրեա¬կան պատասխանատվության ենթարկվեն, ինչպես նաև հավատացել է, որ այդպես բոլորի համար լավ կլինի։
Տուժող Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի ցուց¬մունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր դուստր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել հեռախոսը փոխանցել իր կնոջը` Վարվառա Այվազյանին, որից հետո անհանգիստ տոնով իրենց կանչել է նրանց տուն։ Ինքն իր կնոջ և որդու` Գևորգ Բերբերյանի հետ միասին գնացել են Ռոզայի տուն, որտեղ գտնվել է նաև նրա ամուսինը` Էդգար Գևորգյանը։ Իր կինը դիտողություն է արել Էդգարին` դստեր հետ վատ վարվելու համար, որից հետո իրենք առաջարկել են Ռոզային և նրա երեխաներին տանել իրենց տուն։ Էդգար Գևորգյանը դրան չի համաձայնել, ինչից իր և նրա միջև վիճաբանություն է ծագել, որի ընթացքում նրանց տուն է եկել նաև Էդգարի հայրը` Աշոտ Գևորգյանը։ Իրենք խոսել են տան հյուրասենյակում, այնուհետև վիճաբանությունը տեղափոխվել է ննջասենյակ։ Այնտեղ, նկատելով, որ Էդգարը հրում է Ռոզային, բորբոքվել ու բարկացել է դրանից, հարվածել է Էդգարին, ընդհուպ ցանկացել է նրան սպանել, բռնել է նրա կոկորդից, խփել է նաև նրա գլխին, ծեծել է նրան։ Եթե Էդգարն անգամ հարվածել է իրեն, դա կատարել է վախից։ Էդգարի կոկորդից բռնած նրան խեղդելու ընթացքում իր ոտքը սայթաքել է, Էդգարի հետ միասին ընկել են մահճակալի վրա, որից այն կոտրվել է, Էդգարը հայտնվել է գետնին, իսկ ինքը` նրա մարմնի վրա, համարյա նրա վրա «չոքած» դիրքում։ Կոկորդից խեղդել է նրան, հարվածել, Էդգարն իրեն մի կերպ հրել ու դուրս է պրծել և հենց այդ պահին զգացել է, որ բերանից արյուն է գալիս։ Էդգարը հեռացել է, իսկ ինքն օգնության է կանչել հարազատներին` ասելով, որ շունչը կտրվում է։ Նրանք հասել են օգնության, որից հետո այլ մանրա¬մասներ չի հիշում։ Վիճաբանության պահին վրդովված էր, չի նկատել` արդյոք իր կինն ու Ռոզան Էդգարին ևս հարվածել են, թե` ոչ։
Հարցերին պատասխանելիս պնդեց, որ Էդգարն իրեն հարվածելու կամ վնասելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի ցանկացել է դուրս պրծնել իր հարվածներից։ Նշեց, որ կողոսկրի կոտրվածքը ստա¬ցել էր դեռևս 1992-1993 թվականներին, ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ, այն քննվող դեպքի ժամանակ չէր կարող պատճառվել։
Նշեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն հարցաքննել է վիրահատությունից հե¬տո, նա է արձանագրել իր ցուցմունքը, վերջում էլ իրեն ստորագրել է տվել, այն դեպքում, երբ ինքը «գի¬տակցություն չի ունեցել», եղել է ծանր վիճակում, հետագայում է պարզել, որ իր ցուցմունքներում նշված են հանգամանքներ, որոնք իրականությանը չեն համապատասխանում։ Անգամ առերես հար¬ցաքննության ժամանակ, երբ քննիչը կարդացել է իր ցուցմունքը, որում նշված է եղել նաև այն մասին, թե իբր Էդգարն իրեն դանակով է հարվածել, այդ անճշտության մասին հայտնել է քննիչին, նրան հորդորել է ուղղել իր ցուցմունքը, քանի որ իրականում նման բան չի ասել, զգուշացրել է նաև, որ նրա դեմ կբողոքի։ Նշեց նաև, որ թեև իրա¬կա¬նությունը հայտնել է քննիչին, վերջինս այլ կերպ է արձանագրել` համոզելով, թե իբր այդպես իրենց համար լավ կլինի։
Նշեց, որ ինքն ու փեսան թշնամիներ չեն, միշտ համերաշխ են ապրել, վերջինս անգամ մի որոշ ժամանակ ընտանիքով իր տանն է բնակվել, իսկ վեճի պատճառ է հանդիսացել այն, որ ինքը ցանկացել է մինչև Էդգարի հանդարտվելն իր աղջկան և թոռներին տանել իր տուն, իսկ վերջինս դրան չի համա¬ձայնել։ Էդգարին բնութագրեց որպես հոգատար անձնավորության, նշեց, որ մշտապես հարգալից է եղել թե՛ իր, թե՛ ընտանիքի մյուս անդամների հանդեպ, երբեք նրան նման վիճակում չէր տեսել, հնարավոր է` այդ օրն ինչ-որ պատճառով նա բարկացած էր։
Նշեց, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ պահանջ կամ բողոք չունի, նրան որդու պես է ըն¬դունում, խնդրեց նրան քրեական պատասխանատվության չենթարկել։
Գնահատելով մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքների վերաբերյալ տուժող Կա¬րապետ Բերբերյանի հրապարակված ու հետազոտված նախաքննական և դատաքննական հակա¬սական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ գործով ամբաստանյալին «խեղդելու» վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալներ նախաքննության ողջ ժամանա¬կահատվածում նա չի հայտնել, այն հակասում է խեղդելու իրադրության վերաբերյալ վկա Աշոտ Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքներին։ Տուժող Կ.Բերբերյանի դատաքննական այդ ցուց¬մունք¬ներն արհես¬տածին են, պայմա¬նավորված են գործով ամբաստանյալի հետ մերձավոր ազգակ¬ցա¬կան կապի առկայության, ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքն հաստատելու և այդ կերպ վիճակը հնա¬րա¬վորինս մեղ¬մե¬լու շարժառիթով` նկատի ունենալով, որ վերջինս հանդիսանում է դստեր ամուսինը և միաժամանակ իր մանկահասակ երկու թոռների հայրը։
Վկա Ռոզա Կարապետի Բերբերյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, իր տանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է իր ամուսնու` Էդգար Գևորգյանի հետ և իրենց վեճը գնալով թեժացել է։ Քանի որ այդ ընթացքում իրենց փոքրահասակ երեխաները լաց են եղել, զանգահարել է իր ծնողներին և հուզված տոնով կանչել իրենց տուն, որտեղ պետք է գար նաև Էդգարի հայրը։ Ժամը 20։30-ից 20։45-ի սահմաններում եկել են իր ծնողները և եղբայրը, որից հետո իր և ամուսնու միջև վեճն ինքնըստինքյան դադարել է։ Կարապետ Բերբերյանն իրենց վրա բարկացել է և ամոթանք տվել։ Այդ ընթացքում տուն է եկել նաև իր սկեսրայրը, որը նույնպես իրենց դիտողություն է արել։ Կարապետ Բերբերյանն ասել է, որ իրեն և երեխաներին կտանի հայրական տուն, ինչից իր ամուսինը զայրացել է` ասելով, որ իր կինն ու երեխաները կմնան տանը։ Դրանից հետո իր ամուսինը և հայրը սկսել են բարձրաձայն վիճաբանել, որի ընթացքում միմյանց նաև հայհոյել են։ Վիճաբանությունը տան հյուրասենյակից տեղափոխվել է ննջասենյակ, որ¬տեղ միմյանց փոխադարձ հարվածել են, հոր բերանից արյուն է եկել, ինքը հասկացել է, որ Էդգարն ինչ-որ բանով վնասել է իր հորը։ Դրանից հետո եղբայրն իրենց հորը տեղափոխել է հիվան¬դանոց։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ հոր և Էդգարի միջև քաշքշուկը սկսվել է այն բանից, երբ Էդգարն իր ծնողներից պահանջել է չխառնվել իրենց ընտանեկան հարցերին, քանի որ իր ծնողները ցանկացել են իրեն և երեխաներին տանել հայրական տուն, որին Էդգարը դեմ էր։ Վեր¬ջինս հրել է իրեն, այդ պահին հայրը մտել է սենյակ և տեսնելով դա` դիմել է Էդգարին` պահանջելով չնե¬ղաց¬նել և չհրել իրեն, որից նրանք սկսել են միմյանց քաշքշել։ Այդ ընթացքում ննջասենյակում էր գտնվում նաև իր մայրը։ Խառնաշփոթից և երեխաների լացից չի նկատել, թե հայ¬րը ինչ հանգամանք¬ներում է կտրած-ծակած վնասվածքը ստացել։
Հարցերին պատասխանելիս` նշեց նաև, որ քաշքշուկը սկսվել է ննջարանում, հայրն Էդգարին քաշել է մի կողմ, սկսել են բռունցքներով փոխադարձաբար միմյանց հարվածել, հոր հրելուց հետո նրանք բախվել են մահճակալին, որի հետևանքով մահճակալը կոտրվել է, Էդգարն ու հայրը հայտնվել են գետնին, հայրն ընկել է թիկունքի մասով։ Ինքը սկսել է հարվածել Էդգարին, կծել է նրա ձեռքը, որ հեռու մնա հորից, դրանից հետո հայրը վեր է կացել։ Նշեց, որ փոխադարձ հարվածել են, հայրը ձեռքով հարվածել է Էդգարին, սակայն չի հիշում, թե նրա մարմնի որ մասին, որից Էդգարն ընկել է մահճա¬կալի մոտ` հատակին։ Նշեց, որ հայրը Էդգարի վրայից էր նրան հարվածում, ինքը նույնպես կողքից է հարվածել, հարվածել է Էդգարի ոտքերին։ Էդգարը դեռևս գետնին էր, երբ հայրը բռնել էր Էդգարի կոկորդից։ Այդ պահին է նկատել, որ հոր բերանն արյունոտվեց, հավանաբար, Էդգարն ինչ-որ բան է վերցրել, հնարավոր է` կոտրված մահճակալի փայտյա կտոր, որով և հարվածել է հորը, թեև ինքը հարվածի պահը չի նկատել։ Ննջասենյակի հատակին թափած էին կոտրված անկողնու փայտյա մա¬սեր ու ձկնորսական գործիքները։ Այնուհետև, Էդգարը դուրս է պրծել, տեսնելով հորն այդ վիճա¬կում` ին¬քը շփոթվել է, երեխաներին դուրս է բերել սենյակից։ Երբ հասել է ննջասենյակի և հյուրասենյակի դռան միջև ընկած տարածք` նկատել է, որ հոր թի¬կուն¬քն արյունոտված է։ Էդգարի` ննջասենյակից դուրս գալուց հետո, սենյակում մնացել են ինքը, մայրը և հայրը։ Հայրը բացականչել է` «Էս ինչ արեց, խփեց»։ Էդգարին այլևս տանը չի տեսել։ Ննջա¬¬սենյակի պատին և բաճկոնի պատյանի վրա մի երկու կաթիլ արյուն է նկատել։ Մտածել է, որ Էդ¬գա¬րը փայտով է հարվածել իր հորը, սակայն կոտրված մահճակալի փայտի կտոր¬ների վրա արյուն չի եղել։
Պաշտպանի հարցին նաև պատասխանեց, որ ընկնելուց հետո Էդգարն ըստ էության անպաշտ¬պան վիճակում էր, վերջինս գտնվում էր գետնին, հայրը` նրա վրա ու կոկորդից բռնած նրան խեղդում էր, Էդգարը պաշտպանվում էր, քանի որ բոլորով հարվածում էին նրան։
Դեպքի պահին սենյակում գտնվելու, հոր և Էդգարի փոխադարձ քաշքշուկին և հորը վնասվածք հասցնելուն ականատես լինելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո` հստակեցրեց, որ քննիչի խորհրդով և թելադրանքով է գրել դրանք` նշելով, թե իբր այդ պահին սեն¬յա¬կում չի եղել, հոր և Էդգարի քաշքշուկը չի նկատել, իբր ինքը և հայրն Էդգարին չեն հարվածել, քանի որ քննիչի մեկնաբանմամբ` հակառակը գրելու պարագայում կվնասեր և՛ հորը, և՛ ամուսնուն, անգամ հնարավոր է իրեն և հորը ևս քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկեին։ Նշեց նաև, որ այդ ցուց¬մունքները տալու ժամանակ գտնվել է հոգեպես ընկճված վիճակում, վախեցել է, ուստի համա¬ձայնել և գրել է քննիչի ասածով։
Նշեց նաև, որ ամուսնու հետ ապրել են համերաշխ, սիրում են միմյանց, Էդգարը լավ ամուսին և հայր է, ներկայումս էլ հաշտվել է Էդգարի հետ, չի ցանկանում, որ իր երեխաներն առանց հայր մեծանան, ցանկանում է պահպանել իրենց ընտանիքը։
Վկա Գևորգ Կարապետի Բերբերյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 21։00-ի սահմաններում, իր քույր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրենց տուն և անհանգիստ տոնով մորը կանչել է նրանց տուն` տեղեկացնելով, որ վիճաբանել է ամուսնու հետ։ Ինքն իր ավ¬տոմեքենայով ծնողներին տարել է քրոջ տուն։ Մտնելով ներս` տեսել է, որ քույրը լացակումած վի¬ճա¬կում է, իսկ նրա ամուսին Էդգար Գևորգյանը զայրացած է։ Իր մայրը միջամտել է և դիտողություն արել նրանց, որին Էդգարը պատասխանել է, որ դա իր ընտանեկան գործն է և ոչ ոքի չի վերաբերում։ Իր ծնողներն առաջարկել են Ռոզային և երեխաներին տանել իրենց տուն, ինչից Էդգարը վրդովվել է և ասել, որ իր կինը և երեխաները ոչ մի տեղ չեն գնա։ Խոսակցությունը տեղի է ունեցել տան հյու¬րա¬սենյակում, որտեղ գտնվել է նաև Էդգարի հայրը։ Կարծելով, որ ամեն ինչ կարող է հանդարտվել, դուրս է եկել միջանցք` ծխելու, քանի որ իր հոր ներկայությամբ չի ծխում։ Դրանից հետո 2-3 րոպե անց լսել է իր հոր նախատինքի խոսքերը, սակայն առանձին բառերը չեն լսվել, իսկ 1-2 րոպե անց նկատել է Էդգարին, ով հանգիստ քայլելով դուրս է եկել տնից և հեռացել։
Դրանից հետո լսելով իր մոր և կնոջ անհանգիստ ձայները` ներս է մտել և տեսել, որ հայրը նստած է հատակին, ձեռքը դրել է մարմնի ձախ թիկունքային հատվածին և ասել է. «Ցավում է, մեջքս խփեցի»։ Իր մոր օգնությամբ հանել է հոր վերնահագուստը և թիկունքի ձախ հատվածում` ուսից դեպի ներքև, տեսել մոտ 1 սմ երկարությամբ արյունահոսող կտրած վերք, որից հետո իր ավտոմեքենայով հորը տեղափոխել են հիվանդանոց։
Նախաքննական հակասական ցուցմունքի հրապարակումից և հետազոտությունից հետո նշեց, թե իբր քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ եղել է շատ շփոթված և հուզված, քննիչի հար¬ցադրում¬ներին ի պատասխան` որոշ հանգամանքներ հստակ չի շարադրել, այդ կերպ փորձեց հրա¬ժար¬վել Էդ¬գարի «խփելու» հետևանքով կտրած-ծակած մարմնական վնասվածք ստանալու վերա¬բեր¬յալ հոր ար¬տա¬հայտությունը լսելու վերաբերյալ նախաքննական (գնահատման արդյունքում Դատարանի արժևո¬րած) ցուցմունքից, որի արժանահավատությունը Դատարանում հաստատեց նաև վկա Ռոզա Բերբեր¬յանը։
Վկա Վարվառա Մարտիրոսի Այվազյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր դուստր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրեն և անհանգիստ ձայնով կանչել նրանց տուն։ Դրանից հետո իր ամուսնու և որդու հետ գնացել են աղջկա տուն, որտեղ իր հարցին, թե ինչ է պատահել, ինչու են վիճել, Էդգարը պատասխանել է, որ Ռո¬զան իր կինն է և նրան ինչ կուզի` կասի, սակայն չի հայտնել, թե որն էր վիճաբանության բուն պատ¬ճառը։ Էդգա¬րին առաջարկել է աղջկան և թոռներին տանել իրենց տուն, երբ կհանդարտվեն, դարձյալ կվերադառ¬նան, ինչից Էդգարը բոր¬բոքվել և նշել, որ ոչ ոք իրավունք չունի նրա կնոջն ու երեխաներին տանել նրանց տնից։ Այդ ժա¬մանակ միջամտել է իր ամուսինը` Կարապետ Բերբերյանը, ով ասել է, որ կարող է իրենց աղջկան իր հետ տանել։ Նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն, որի ընթացքում նրանք միմյանց վրա գոռացել են։ Այդ ժամանակ եկել է Էդգարի հայրը` Աշոտ Գևորգյանը, ով նույնպես դիտողություն է արել Էդգարին ու դուրս եկել։ Այնուհետև Էդգարն ու Կարապետը հյուրասենյակից անցել են ննջասեն¬յակ և վեճը շարու¬նակել այնտեղ։ Ինքը ննջասենյակ չի մտել, քանի որ խառը իրավիճակից երեխաները լաց էին լինում և վերջիններիս էր հանգստացնում։ Մի քանի րոպե անց իր փեսան դուրս է եկել ննջասենյակից և քայ¬լե¬լով հեռացել տնից։ Հետո դուրս է եկել իր ամուսինը, նկա¬տել է, որ նրա մարմնի ձախ ետևի կողմից արյու¬նահոսում է, որից հետո որդին նրան տեղափոխել է հի¬վանդանոց։ Մտնելով ննջասենյակ` տեսել է, որ երեխայի մահճակալը գտնվում է կոտրված վիճա¬կում։ Նշեց նաև, որ տեղյակ չէ, թե ով է իր ամուսնուն վնասվածք պատճառել, քանի որ դրան ականատես չի եղել։ Նշեց նաև, որ իր մոտ դանակ չի եղել, փեսային դանակով չի հար¬վածել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ վիճաբանության սկզբում իր` ննջասենյակում գտնվելու ժամանակ բոլորով փոխադարձ հարվածում էին իրար, ինքը ձեռքով նույնպես հարվածել է Էդ¬¬գարին, անգամ ապտակել է նրան` որպես ծնող նրան սթափեցնելու նպատակով։ Իր ամուսինը նույն¬¬պես ձեռքերով «խփել» է Էդգարին, այդ փոխադարձ քաշքշուկից ամուսինն ու Էդգարը ընկել են երեխայի մահճակալի վրա, որից այն կոտրվել է։ Երեխաների ճչոցից հետո նրանցից մեկին դուրս է բերել ննջարանից, որի պատճառով ամուսնու վնասվածք ստանալու պահը չի տեսել։ Դանակ կամ մկրատ չի նկատել, հատակին կոտրված մահճակալի փայտյա կտորներ եղել են, ձկնորսական իրեր` ևս։
Նշեց նաև, որ Էդգարը չորս տարի բնակվել է իրենց տանը և նման բան իրեն թույլ չի տվել, նրանք ամուսիններով միշտ եղել են համերաշխ, ներկայումս էլ հաշտվել են և ընտանիքը պահպանելու մտադրություն ունեն։
Վիճաբանության պահին սենյակում գտնվել են ինքը, ամու¬սինը, դուստրը և Էդգարը, ու թեև ննջա¬սենյակում նեղվածք է, սակայն փոխադարձաբար հարվածել են միմյանց։
Քննիչն իր նկատմամբ որևէ ճնշում չի գործադրել, ուղղակի իր պատմածների հիման վրա վերաշարադրել է և նրա արագ թելադրելու արդյունքում է ինքը ցուցմունքները գրել։ Թեև ինքը քննիչին պատմել է, որ ներկա է գտնվել ննջարանում վիճաբանությանը, հայտնել, որ նույնպես հարվածել է փեսային, որից հետո է միայն դուրս եկել սենյակից, սակայն քննիչի խորհրդով և թելադրանքով այլ կերպ է գրառել ցուցմունքները, հավատացել է նրա խոսքին, որ այդ կերպ ավելի լավ կլինի և ոչ մեկին վնաս չի լինի։ Նշեց, որ Դատարանում հայտնում է իրականությունը։
Միջադեպի պահին ննջասենյակում գտնվող անձանց քանակի, այդ թվում` Էդգարի հոր ներկա գտնվելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքի համապատասխան հատվածը հրապարակելուց և հետազոտելուց հետո` հակասությունը մեկնաբանեց այն հանգամանքով, որ այդ պահին ինքը շփոթ¬ված և զբաղված է եղել երեխաներին հանդարտեցնելով, ուստի հստակ չի հիշում Էդգարի հոր գործո¬ղութ¬¬յունները։
Նշեց նաև, որ իրենք ի սկզբանե Էդգարենց տուն չեն եկել նրա հետ վիճաբանելու կամ նրան հարվածելու նպատակով, ուղղակի ցանկացել են հանգստացնել նրան և հաշտեցնել դստեր հետ, իսկ փեսային հարվածելով` փորձել է որպես ծնող նրան կարգի հրավիրել։
Վկա Աշոտ Ցոլակի Գևորգյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել իր որդու` Էդգար Գևորգյանի կինը` Ռո¬զա Բերբերյանը, խնդրել նրանց համար հաց բերել։ Ժամը 20։30-ի սահմաններում ինքը հացը տարել է նրանց տուն, որտեղ գտնվել են նաև Ռոզայի ծնողները` Կարապետն ու Վարվառան և նրանց որդին։ Վերջիններս ցանկացել են Ռոզային և թոռներին տանել նրանց տուն, իսկ Էդգարն ասել է, որ թույլ չի տա, որ իր ընտանիքը քանդեն։ Ինքը կողմերին դիտողություն է արել, քանի որ նրանք երե¬խա¬ների ներկայությամբ միմյանց վրա գոռում էին, կարգի է հրավիրել նրանց, քանի որ միջադեպից երեխաները լացել են։ Ռոզան ասել է, որ կգնա իր ծնողների հետ, իսկ Էդգարը պատասխանել է, որ դա թույլ չի տա։ Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել տան հյուրասենյակում, այնուհետև տեղափոխվել է ննջա¬սենյակ։ Այնտեղ Կարապետն ու Էդգարը միմյանց ձեռքերով հարվածել են, իսկ ինքը նրանց բաժանել է։ Նրանք փոխադարձ քաշքշել են միմյանց, Ռոզան և Վարվառան նույնպես հարվածել են իր որդուն, Կարապետը Էդգարին հենել է պատին ու կոկորդը բռնել։ Որդու շուրջ նեղվածք էր, քանի որ երեքով` Ռոզան, նրա հայրը և մայրը հասել են որդու վրա, Էդգարի և Կարապետի միջև քաշքշուկի հետևանքով կոտրվել է երեխայի մահճակալը, որի հետևանքով որդին հայտնվել է հատակին։ Նրանք երե¬քով դարձյալ «խփել» են Էդգարին, Կարապետը կիսակռացած դիրքով էր դեպի Էդգարը։ Էդգարը և Կարապետը համարյա կողք-կողքի էին, իսկ Ռոզան և Վարվառան կանգնած դիրքից հարվածում էին որդուն, որից հետո նկատել է, որ Կարապետի բերանն արյունոտ է։ Դրանից հետո Կարապետին բերել են հյուրասենյակ, ապա վերջինիս որդին նրան տեղափոխել է հիվանդանոց, իսկ ինքը երեխաների հետ մնա¬ցել է տանը։ Կարապետին մեքենա տեղափոխելու ժամանակ նրա վերնահագուստի վրա արյուն է նկա¬¬¬տել է, նա վատ է զգացել, սակայն չի կարող բացատրել, թե ինչից էր նրա ինքնազգացողությունը վատացել։
Նշեց, որ Էդգարի վրա վնասվածքներ կամ արյուն չի նկատել, հետագայում է նրանից տե¬ղե¬կացել է, որ կապտուկներ էին առաջացել թևի հատվածում և գլխացավեր է ունեցել, որդու մեկնա¬բան¬մամբ` դրանք առաջացել են փոխադարձ հարվածներից։ Ինքը տեսել է, որ Էդգարին հար¬վա¬ծել են Կա¬րա¬պետը, Վարվառան և Ռոզան։ Վիճաբանության սկզբում ինքը գտնվել է հյուրասեն¬յա¬կում, իսկ Կա¬րա¬պետն ու Էդգարը` ննջասենյակի դռների միջև, ծեծկռտուքը սկսվել է Կարապետից, վեր¬ջինս է առա¬ջինը բռունցքով հարվածել որդու դեմքին, երբ ինքը փորձել է նրանց բաժանել, Կարա¬պետը բռնել էր որդու «վզից», վերջիններս բախվել են երեխայի մահճակալին, որից այն կոտրվել է և դրա հետևան¬քով Էդգարն ու Կարապետը հայտնվել են հատակին։ Նշեց նաև, որ թեև ննջասենյակի տարածքը փոքր է, սակայն չորս հոգով այնտեղ տեղավորվել են, ինքը վիճաբանողներին բաժանելու համար մի կերպ է մոտեցել նրանց, քանի որ նրանք գտնվել են երկու մահճակալների միջև։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ ննջասենյակում այդ պահին գտնվել են ինքը, Էդգարը, Ռոզան, Վարվառան, ինքը փորձում էր հանդարտեցնել նրանց։ Իր համոզմամբ ծեծկռտուքի պատ¬ճառը եղել է այն, որ Ռոզան ցանկացել է երեխաների հետ միասին գնալ հայրական տուն, նրա մայրը նույնպես կողմ էր դրան, իսկ Էդգարը` ոչ։
Հարցերին պատասխանելիս` նշեց նաև, որ ցուցմունքն արձանագրել է քննիչը, իր խոսքերից, քանի որ ակնոցներն իր մոտ չեն եղել, չի կարող մեկնաբանել, թե քննիչն ինչու չի արձանագրել նաև այն, որ ծեծկռտուքի ժամանակ ննջասենյա¬կում են գտնվել նաև Ռոզան, վերջինիս մայրը, ինչպես նաև Կա¬րապետի կողմից որդու կոկորդը բռնելու պահն իր կողմից նկատելու հանգամանքը, թեև այդ ամենի մա¬սին քննիչին բանավոր կարգով պատմել էր։
Դատաբժշկական սկզբնական փորձաքննության 2015թ. մայիսի 14-ի թիվ 766/հ եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի` գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի վնասվածքն ըստ բժշկական փաս¬տաթղթերի` ձախից 9-րդ կողի բեկորային առանց տեղաշարժի կոտրվածքի, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ուղեկցված` ձախակողմյան հեմոպնևմո¬թորաքսի, պնևմոմե¬դիաստինումի ձևով հասցվել են կոտրվածքը` բութ-կոշտ առար¬կայով, իսկ կտրած-ծակած վերքը սուր ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշ¬մամբ նշված ժամկետում, որոնք առաջացրել են առողջութ¬յանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1389/լ եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի` ըստ բժշկական փաստաթղթերի և տուժող Կարապետ Բերբերյանի օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` վերջինիս ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախա¬կողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաս¬տի¬նումով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, միմյանցից հնարավոր չէ տարանջատել, որոնք առաջացրել են առող¬¬ջութ¬յանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։ Վերոնշյալ հետևության փորձագետը հան¬գել է նաև նոր հետազոտության արդյունքներով` դատական ռենտգենոլոգ Գ.Գալստյանի 2015թ. օգոս¬տոսի 5-ին տված թիվ 131 կոն¬սուլ¬տացիոն պատասխանով, համաձայն որի` տուժողի մոտ «Որոշվում է ձախա¬կողմ¬յան ենթամաշկային էմֆիզեմա, մասնակի պնևմոթորաքս, ինչպես նաև 9-րդ կողի հետին հատ¬վածի կոտրվածք միջին թիակային գծով` բեկորների տեղաշարժով»։
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 23.00-ից մինչև 24.00-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ տանը կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով պարզվել է հետևյալը. տան ննջասենյակի դուռը բաց վիճակում է, որի մուտքի դռնից ձախ գտնվում է զգեստապահարանը, բազմոց, երեք աթոռ¬ներ։ Մուտքի դռնից աջ պատին ամրացված կախիչի վրա հայտնաբերվել է բաճկոնի պատյան, որի առջևի ձախ կողմի ստորին հատվածում հայտնաբերվել է արնանման հեղուկի չորացած հետք։ Ննջա¬սենյակի մուտքի դռնից աջ կողմի անկյունում առկա է փայտե մահճակալ-օրորոց, որը կոտրված վիճա¬կում է։ Դրանից դեպի ձախ առկա է մանկական պահարան, իսկ ավելի ձախ` երկտեղանի մահ¬ճակալ։ Գետնին առկա է գորգ։ Ննջասենյակի և դրանում առկա այլ իրերի մանրակրկիտ ուսումնա¬սիրությամբ արնանման հեղուկի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Զննման արդյունքում առգրավվել է արնանման հեղուկի հետքով բաճկոնի պատյանը։
Հագուստի առգրավման արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. մայիսի 3-ին կատարված քննչական այդ գործողության արդյունքներով թիվ 1 համալսարանական կլինիկական հիվանդանոցից վերցվել է քննվող դեպքի պահին տուժող Կարապետ Բերբերյանի կրած սպորտային անդրա¬վար¬տիքը։
Դատակենսաբանական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 4-ի թիվ 170 եզրակացությամբ, հա¬մա¬ձայն որի` քննվող դեպքի վայրի՝ Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ տան զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված բաճկոնի պատ¬¬յանի, ինչպես նաև գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի անդրավար¬տի¬քի վրա տեղակայված կաս¬կածելի հետքերում հաս¬տատ¬վել է մարդկային ծագման արյան առկա¬յություն, որն ըստ արյան «ABO» իզոշճաբանական համա¬կարգի` առաջացել է «AB» խմբի ար¬յուն ունեցող անձից կամ ան¬ձան¬ցից, այդ թվում` կարող էր առա¬ջանար տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանից։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ առգրավ¬ված բաճկոնի պատյանի, ինչպես նաև գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի անդրավար¬տիքի առ¬կա¬¬յությամբ և դրանց զննման արդյունքներով (արձանագրությամբ)։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը տուժող Կարապետ Բերբերյանին դիտավորությամբ պատճառել է վերջինիս կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի վերոնշյալ մասով։
Դատարանը ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևության հան¬գելիս փաստում է, որ վերոնշյալ մարմնական վնասվածքները տուժողին պատճառվել են գործով ամ¬բաս¬¬տանյալ Է.Գևորգյանի հետ տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում, իսկ հանրության համար վտանգավոր ոտնձգության առկայության և դրանից պաշտպանվելու ընթացքում (անհրաժեշտ պաշտ¬պանության կամ դրա սահմանների անցմամբ) տուժողին մարմ¬նա¬կան վնասվածք պատճառելու վերա¬բեր¬յալ ամբաստանյալի և վերջինիս հետ մերձավոր ազգակցա¬կան կապի մեջ գտնվող անձանց վար¬կածը, այն հիմնավորելուն միտված դատաքննական ցուցմունքներն արհեստածին են, հե¬տապնդում են ամբաս¬տանյալի վիճակն արհեստականորեն մեղ¬մելու նպատակ։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հա¬տում՝ երիտասարդ լինելը (համաձայն «BA» սերիայի 1573625 համարի անձնագրի` ծնվել է 1978թ. հոկ¬տեմբերի 21-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտ¬¬րոն 2015թ. մայիսի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների)« իսկ որպես պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2012թ. մայիսի 4-ին ծնված Մարինա Էդգարի Գևորգյանի և 2013թ. հոկտեմբերի 7-ին ծնված Սյուզի Էդ¬¬գարի Բերբերյանի առկայությունը (ըստ ծննդյան ԱԲ սերիայի 221771 համարի, ԱԲ սերիայի 048058 հա¬մարի, ինչպես նաև հայրության ճանաչման ԱԲ սերիայի 291322 համարի վկայականների պատ¬ճեն¬¬ների)։
Դատարանը ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատես¬վածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշա¬նակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու հասարակական վտանգա¬վորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բա¬ցառիկ հան¬գա¬մանք¬ների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բա¬ցա¬¬կայութ¬յունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ վեր¬ջինս նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, որն ամբաս¬տանյալը պետք է կրի։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պա¬տաս¬խանատվութ¬յուն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գամանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում Վարդան Մանասյանի վերաբերյալ 2014թ. օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0144/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորո¬շումը։ Տվյալ որոշման համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստի¬ճանը ճիշտ գնահատելիս և որպես արդյունք` հանցավոր նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար ուշադրության պետք է արժանանա արարքի կատարման եղա¬նակը, օգտա¬գործ¬ված գործիքները, միջոցները, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տե¬ղա¬¬կայումը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանանա նաև կատարված հանրորեն վտան¬գավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերա¬բերմունքը։
Տվյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ հանցագործության բարձր հանրային վտանգավորութ¬յան մասին են վկայում արարքը կտրող-ծակող գործիքով կատարելը, ինչպես նաև դրանով տուժողի մարմնի կենսականորեն կարևոր օրգաններին հարվածելը, մինչդեռ դատարանները հաշվի չեն առել արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքը, մարմնական վնասվածքի բնույթը, տեղա¬կայումը, հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքի նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգե¬բանական վերաբեր¬մունքը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումը սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախա¬կողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաս¬տի¬նումով, պատ¬ճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, անուղղակի դիտավորությամբ (ուղղակի դիտա¬վո¬րությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել, ավելին՝ դրա մասին նշումներ չկան նաև Է.Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրա¬վելու որոշման մեջ), այդ գործիքի մեկ հարվածով։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ պատ¬ժաչափը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև վնասվածք պատճառելուն նախորդող իրավի¬ճակն ու զարգացումները, դրան նախորդած վեճի պատճառը և հանգամանքները, ամբաստանյալի և տու¬ժողի անձը, ամբաստանյալի հոգեբանական առանձնահատկությունները` ներընտանեկան ամուսին - կին փոխհարաբերությունների համատեքստում, ամբաստանյալի և տուժողի միջև մեր¬ձավոր ազ¬գակ¬ցա¬¬¬կան կապի առկայությունը, որոնք ևս պատժի և քրեաիրավական ներգործության միջոց¬ների արդարացիութ¬յունը կանխորոշող ոչ պակաս կարևոր փաստարկներ են, քանզի բնութագրում են հան¬ցավոր անձնա¬վորությունը, հան¬ցանքը կատարելու հանգամանքները։
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի դատաքննությամբ հաս¬տատված հանգամանքները գործով ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիա¬¬¬յով նախատեսված պատժաչափի շրջանակներում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանա¬կե¬լու և այդ պատիժը կրելու հիմնավոր փաստարկներ են, սակայն նույն հանգամանքները և ամբաս¬տան¬յալի անձը բնութագրող տվյալները վկայում են նաև վերջինս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նվա¬զագույն պատիժ նշանակելու հնարավորության, ավելին` անհրաժեշտության մասին։ Նման հետևութ¬յան հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ` քննվող դեպքը տեղի է ունեցել մերձավոր ազգակցա¬կան կապի մեջ գտնվող անձանց` փեսայի և աներոջ միջև, տուժողն ընդունում է ծագած ներընտանեկան վեճի թեժացմանն իր «մեղավորության» բաժինը (պնդել է ամբաստանյալի կնոջը և փոք¬րա¬հասակ երեխաներին ժամանակավոր բնակության նպատակով իր տուն տեղափոխելու մտադրութ¬¬յունը, թեև ամբաս¬տան¬յալը դրան կտրականապես դեմ է եղել, որի մասին հայտարարել է հրա¬պարա¬կավ), հաշտվել է ամ¬բաս¬տանյալի հետ, ամբաստանյալի խնամքին են երկու փոքրահասակ` 2 և 3 տարեկան երեխա¬ները, ամբաստանյալի և տուժողի դստեր միջև առ¬կա է ամուսնական կյանքը շա¬րունակելու և փոքրա¬հասակ երեխաների դաստիարակությամբ համատեղ զբաղվելու մտադրութ¬յուն։ Դատարանի համոզ¬մամբ վերոնշյալ փաստարկները ծանրակշիռ են, հնարավորություն են ընձե¬ռում սույն գործով ամբաս¬տանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով նվա¬զագույն պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համատեքստում վերոնշյալ պատիժն է արդարացի և անհրա¬ժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգնելու, ամբաս¬տանյալ Է.Գևորգյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։
Քննարկելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կա¬լա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմքերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դա¬տա¬¬պար¬տելու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Էդգար Գևորգյանի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետն հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2015թ. մայիսի 8-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետի հոսքը չի ընդհատվել, այն ընդգրկում է 2015թ. մայիսի 8-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի գույ¬քի վրա արգե¬լանք չի կիրառվել« չկա նաև սույն դատական ակտով այն կիրառելու անհրա¬ժեշտություն, տուժողը հրաժար¬վեց ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ քաղաքացիական հայց ներկա¬յաց¬¬նելուց, քրեական գործում բացակայում են դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապա¬ցույց¬ները, սահ¬մա¬¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Անդրադառնալով դատաքննության ընթացքում զննված իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված բաճ¬կոնի պատյանն անհրաժեշտ է վերա¬դարձ¬նել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրա¬վար¬տիքը` տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Էդգար Աշոտի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬¬¬¬տազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Էդգար Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. մայիսի 8-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Կարապետ Բերբերյանին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարել լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրա¬ժարվելու պատճառա¬բա¬նությամբ։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ վերցված բաճկոնի պատյանը վերադարձնել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրավար¬տիքը` տուժող Կարապետ Բերբերյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան ստացման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի և
Հռիփսիմե Ղազարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող« Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության դատախազ` Տիգրան Ենոքյանի,
տուժող` Կարապետ Բերբերյանի,
պաշտպան` Աղավնի Մադոյանի,
նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 22-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի`
Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` (ծնված 1978թ. հոկտեմբերի 21-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` փոքրահասակ երկու երե¬խաներ, չի աշխատել, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Շահումյան 4-րդ փողոցի 51-րդ տանը, փաստացի բնակվել է Երևանի Նորք-Մարաշի 10-րդ փողոցի 9-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬վոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. մայիսի 8-ից)։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13146515 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. մայիսի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` քաղ. Էդգար Գևորգյանի կողմից Կարապետ Բերբերյանի առողջությանը ծանր վնաս պատ¬ճառելու դեպքի առթիվ։
2015թ. մայիսի 7-ին որոշում է կայացվել Էդգար Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրա նկատմամբ նույն օրը հայտա¬րար¬վել է հետախուզում։
2015թ. մայիսի 7-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` հետախուզվող Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։
2015թ. մայիսի 8-ին մեղադրյալ Էդգար Գևորգյանն ինքնակամ ներկայացել է իրավա¬պահ¬նե¬րին։
Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանը, մեղադրյալ Էդգար Գևորգյանի մասնակցությամբ վերստին քննության առնե¬լով նա¬խաքննական մարմ¬նի միջնոր¬դութ¬յունը, այն բավարարել և նրա նկատ¬¬մամբ որ¬պես խա¬փանման մի¬ջոց է ընտրել կալանա¬վո¬րում` երկու ամսով, որի ժամկետը հետա¬գայում երկա¬րաց¬վել է։
2015թ. մայիսի 27-ին Էդգար Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. օգոստոսի 27-ին Էդգար Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մե¬ղադրանքի ծավալում ներառելով լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1389/լ եզրակա¬ցության հետևությունները։
2015թ. սեպտեմբերի 17-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել գործով տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանի և վերջինիս կին Վարվառա Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախա¬տեսված հանցակազմի բացակա¬յութ¬յան հիմքով։ Նույն որոշմամբ անհայտ անձի կողմից Էդգար Գևորգյա¬նի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնաս¬վածք¬ներ պատճառելու վերաբերյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հե¬տապնդում չի իրականացվել` Էդգար Գևորգյանի բողոքի բացակայության հիմքով։
2015թ. սեպտեմբերի 22-ին քրեական գործը Էդգար Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ (մե¬ղադրա¬կան եզրակացությունը կազմել է ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանը) ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2015թ. սեպտեմբերի 24-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2015թ. դեկտեմբերի 7-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թով¬մասյանը որոշում է կայացրել սույն գործով ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի հայտարարության կա¬պակցությամբ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի արարքում պաշտոնական լիազո¬րություն¬ներն անցնելու հանցա¬կազ¬մի բացակայության հիմքով։
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը տուժող Կարապետ Բերբերյանին դիտավորությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, որպիսի գործողություն¬ներն արտահայտվել են հետևալում.
Այսպես, 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ից 21։00-ի սահմաններում, Երևանի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող իր տան ննջասենյակում փոքրահասակ երկու երեխաներին և կնոջը հորական տուն ժամանակավորապես տեղափոխելու հարցի շուրջ կնոջ հայր Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի ծագած վիճաբանության ընթաց¬քում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է վերջինիս կրծքա¬վանդակին և նրան դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքա¬վան¬դակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերք, որն է ուղեկցվել է ձախակողմյան ենթա¬մաշկային էմֆի¬զեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, այսինքն` Էդգար Գևորգյա¬նը կատարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճա¬նա¬չեց մաս¬նակիորեն` ընդունելով տուժող Կ.Բերբերյանին հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատ¬ճա¬ռելու փաստը, սակայն պնդեց, թե իբր նրան հարվածել է անզգուշորեն, ինքնապաշտպանական բնազդով, ձեռքին ընկած ձկնորսական գործիքով։
Վերոնշյալ հանգամանքներում տուժողին մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ ամ¬բաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատճառա¬բա¬նութ¬յուններն անհիմն են և մտա¬ցածին, հե¬տապնդում են առավել խիստ պատիժ նախատեսող հանցագործության համար քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վությունից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ, այդ պատճառաբանությունները հերք¬վել, իսկ առա¬ջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաստատվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կար¬գե¬րի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնա¬հատ¬ման արդյունքներով.
Իր իսկ իրարամերժ ցուցմունքների համադրմամբ Դատարանի արժևորած փաստական տվյալ¬ներով.
Այսպես, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին տուն է եկել անտրամադիր, քանի որ հաջորդ օրը երեխայի ծննդյան տարեդարձ էր, իսկ ինքը ֆինանսական խնդիրներից նեղված էր։ Կնոջ` Ռոզայի հետ վիճաբանություն է ծագել, որի կա¬պակցությամբ, վեր¬ջինս զանգահարել է մորը և քիչ անց իրենց տուն են եկել կնոջ ծնողները` Կարա¬պետը և Վարվառան, ինչպես նաև կնոջ եղբայր Գևորգը։ Վիճաբանությունը շարունակվել է նաև նրանց հետ, քանի որ զո¬քանչը ցանկացել է դստերը և թոռներին տանել նրանց տուն, ինչն իր համար անընդունելի էր, քանի որ շատ է սիրում կնոջն ու երեխաներին։ Նրանց զգուշացրել է, որ երբեք թույլ չի տա իր ըն¬տա¬նեկան հարցերին խառնվել։ Ռոզան չէր ցանկանում գնալ ծնողների հետ, սակայն նրա մայր Վար¬վառան վերջնագիր է ներկայացրել դստերը` կամ հայրական տունը, կամ ամուսինը։ Ռոզան պնդել է, որ չի թողնի իրեն և երեխաների հետ չի գնա հորական տուն, նշել նաև, որ ծնողների հեռա¬նալուց հետո ամուսիններով կխոսեն և կհաշտվեն։ Երեխաներին տանելու հարցի շուրջ վիճաբանութ¬յան է բռնվել կնոջ հոր` Կարապետ Բերբերյանի հետ, արդեն ննջասենյակում փոխադարձաբար հար¬վածել են միմյանց, հայտնվել գետինին, Կարապետը բռնել է իր կոկորդից, որի հետևանքով իր շունչը կտրվել է։ Եր¬կուսով հատակին գտնվելու ժամանակ նույն սենյակում մահճակալի հետ¬նա¬մա¬սում տե¬ղադրված ձկնոր¬սական պարագաներից վերցրել է ինչ-որ գործիք, դրանով հարվածել է Կարա¬պետին, ապա ոտքի կանգնել և հեռացել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ծեծկռտուքի պահին սենյակում էին գտնվում Ռոզան, Վար¬վառան և իր հայր Աշոտ Գևորգյանը, Ռոզան և Վարվառան ևս հարվածում էին իրեն, առաջինը հարվածել է Կարապետը, ինչին նախորդել է իր պնդումներն այն մասին, որ թույլ չի տա երեխաներին և Ռոզային իրենց տնից տանել։ Քաշքշուկից Կարապետի հետ միասին կոտրել են մահճակալը, ինքը հայտնվել է գետնին, Կա¬րա¬պետն` իր վրա, ով զայրացած խեղդել է իրեն, ինչից իր շունչը կտրվել է։ Կնոջ մայրն ու Ռոզան ձեռքերով և ոտքերով նույն¬պես հարվածել են, վերջինս անգամ կծել է իրեն։ Չի հիշում, թե ձկնոր¬սա¬կան պա¬րագաներից կոնկրետ որ գործիքն է իր ձեռքն ընկել, հատուկ առարկա չի փնտրել, վերցրել է առաջին պատահած իրը, քանի որ խեղդվում էր և ցանկանում էր ազատվել Կարապետից, նույնիսկ հորն է օգնության կանչել։ Այդ առարկան նետել է բակում` տնից հեռանալիս, մութ էր, չի նկատել, թե որ ուղղությամբ։ Վե¬րոնշյալ ձկնորսական գործիքների մեջ կար նաև դանա¬կատիպ գործիք, որը հողի մեջ է ամրացվում։ Հարվածել է աջ ձեռքով, սակայն չի հիշում, թե կնոջ հոր մարմնի որ հատվածին, կողքից է հարվածել։ Իր ձախ բազկի և աջ ուսահոդի շրջանների քերծ¬վածքները, աջ ծնկա¬հոդի շրջանի վերքը ստացել է արդեն դեպքից հետո, տնից հեռանալիս, բակում թիթեղյա առարկային դիպչելու հետևանքով։
Դատարանում նշեց նաև, որ դեպքը չպետք է տեղի ունենար, քանի որ իրենց հարաբե¬րութ¬յուն¬ները միշտ շատ լավ են եղել, փոխադարձ հարգանք կա, Կարապետի բորբոքվելու պատճառն ըստ էութ¬յան եղել է այն, որ վերջինս շատ է սիրում դստերը։ Նշեց նաև, որ ծեծկռտուքի ընթացքում, մինչ կա¬նանց ննջա¬սենյակ մտնելը, Կարապետն ու ինքը փոխադարձաբար հայհոյել են միմյանց։
Հայտնեց նաև, որ իր կնոջ եղբայր Գևորգը չի միջամտել իրենց վիճաբանությանը, ասել է, որ դա իրենց ներ¬ընտանեկան խնդիր է, նրան չի վերաբերում, որից հետո դուրս է եկել ծխելու, քանի որ հոր ներկա¬յությամբ նա չի ծխում։
Հայրն է իրեն աշխատանքից բերել տուն, որից հետո գնացել է հաց և երեխաների համար տակ¬դիր գնելու, իսկ տուն վերադառնալուց հետո վիճաբանության սկզբում գտնվել է հյուրասենյակում, այնուհետև մտել է նաև ննջասենյակ, միջամտել է քաշքշուկին, ցանկացել է բաժանել իրենց։
Քննիչից դժգոհ է, քանի որ վերջինս ցինիզմով է վերաբերվել իրավիճակին, ինքն անգամ ընդհա¬տել է առերես հարցաքննությունը, քանի որ նրա պահվածքն անընդունելի էր իր համար։ Թեև քննիչին հայտնել է, որ ինքը հարվածել է ձկնորսական գործիքներից մեկով, վերջինս իրեն համոզել է գրել, թե իբր կնոջ հորը դանակով է հարվածել` մեկնաբանելով, թե այդպես իր և ընտանիքի համար ավելի լավ կլինի։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո նշեց, որ քննիչի կողմնորոշմամբ է գրել շարադրված հանգամանքները։ Քննիչի մոտ չի հայտնել, որ իր կինը նույնպես հարվածել է իրեն, քանի որ ցանկացել է նրան զերծ պահել հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից, բացի քննիչից, այլ պաշտոնատար անձ ևս համոզել է գրել իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ` խոստանալով, թե` «աներդ ու զոքանչդ տուգանքով կպրծնեն, իսկ քեզ կալանք չեն տա»։ Խնդրեց հիմք ընդունել Դատարանում տված ցուցմունքները` պնդելով, որ նախաքննության ընթացքում որոշ հանգա¬մանքներ գրվել են քննիչի կողմնորոշմամբ, քանի որ չի ցանկացել, որ իր հարազատները քրեա¬կան պատասխանատվության ենթարկվեն, ինչպես նաև հավատացել է, որ այդպես բոլորի համար լավ կլինի։
Տուժող Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի ցուց¬մունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր դուստր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել հեռախոսը փոխանցել իր կնոջը` Վարվառա Այվազյանին, որից հետո անհանգիստ տոնով իրենց կանչել է նրանց տուն։ Ինքն իր կնոջ և որդու` Գևորգ Բերբերյանի հետ միասին գնացել են Ռոզայի տուն, որտեղ գտնվել է նաև նրա ամուսինը` Էդգար Գևորգյանը։ Իր կինը դիտողություն է արել Էդգարին` դստեր հետ վատ վարվելու համար, որից հետո իրենք առաջարկել են Ռոզային և նրա երեխաներին տանել իրենց տուն։ Էդգար Գևորգյանը դրան չի համաձայնել, ինչից իր և նրա միջև վիճաբանություն է ծագել, որի ընթացքում նրանց տուն է եկել նաև Էդգարի հայրը` Աշոտ Գևորգյանը։ Իրենք խոսել են տան հյուրասենյակում, այնուհետև վիճաբանությունը տեղափոխվել է ննջասենյակ։ Այնտեղ, նկատելով, որ Էդգարը հրում է Ռոզային, բորբոքվել ու բարկացել է դրանից, հարվածել է Էդգարին, ընդհուպ ցանկացել է նրան սպանել, բռնել է նրա կոկորդից, խփել է նաև նրա գլխին, ծեծել է նրան։ Եթե Էդգարն անգամ հարվածել է իրեն, դա կատարել է վախից։ Էդգարի կոկորդից բռնած նրան խեղդելու ընթացքում իր ոտքը սայթաքել է, Էդգարի հետ միասին ընկել են մահճակալի վրա, որից այն կոտրվել է, Էդգարը հայտնվել է գետնին, իսկ ինքը` նրա մարմնի վրա, համարյա նրա վրա «չոքած» դիրքում։ Կոկորդից խեղդել է նրան, հարվածել, Էդգարն իրեն մի կերպ հրել ու դուրս է պրծել և հենց այդ պահին զգացել է, որ բերանից արյուն է գալիս։ Էդգարը հեռացել է, իսկ ինքն օգնության է կանչել հարազատներին` ասելով, որ շունչը կտրվում է։ Նրանք հասել են օգնության, որից հետո այլ մանրա¬մասներ չի հիշում։ Վիճաբանության պահին վրդովված էր, չի նկատել` արդյոք իր կինն ու Ռոզան Էդգարին ևս հարվածել են, թե` ոչ։
Հարցերին պատասխանելիս պնդեց, որ Էդգարն իրեն հարվածելու կամ վնասելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի ցանկացել է դուրս պրծնել իր հարվածներից։ Նշեց, որ կողոսկրի կոտրվածքը ստա¬ցել էր դեռևս 1992-1993 թվականներին, ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ, այն քննվող դեպքի ժամանակ չէր կարող պատճառվել։
Նշեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն հարցաքննել է վիրահատությունից հե¬տո, նա է արձանագրել իր ցուցմունքը, վերջում էլ իրեն ստորագրել է տվել, այն դեպքում, երբ ինքը «գի¬տակցություն չի ունեցել», եղել է ծանր վիճակում, հետագայում է պարզել, որ իր ցուցմունքներում նշված են հանգամանքներ, որոնք իրականությանը չեն համապատասխանում։ Անգամ առերես հար¬ցաքննության ժամանակ, երբ քննիչը կարդացել է իր ցուցմունքը, որում նշված է եղել նաև այն մասին, թե իբր Էդգարն իրեն դանակով է հարվածել, այդ անճշտության մասին հայտնել է քննիչին, նրան հորդորել է ուղղել իր ցուցմունքը, քանի որ իրականում նման բան չի ասել, զգուշացրել է նաև, որ նրա դեմ կբողոքի։ Նշեց նաև, որ թեև իրա¬կա¬նությունը հայտնել է քննիչին, վերջինս այլ կերպ է արձանագրել` համոզելով, թե իբր այդպես իրենց համար լավ կլինի։
Նշեց, որ ինքն ու փեսան թշնամիներ չեն, միշտ համերաշխ են ապրել, վերջինս անգամ մի որոշ ժամանակ ընտանիքով իր տանն է բնակվել, իսկ վեճի պատճառ է հանդիսացել այն, որ ինքը ցանկացել է մինչև Էդգարի հանդարտվելն իր աղջկան և թոռներին տանել իր տուն, իսկ վերջինս դրան չի համա¬ձայնել։ Էդգարին բնութագրեց որպես հոգատար անձնավորության, նշեց, որ մշտապես հարգալից է եղել թե՛ իր, թե՛ ընտանիքի մյուս անդամների հանդեպ, երբեք նրան նման վիճակում չէր տեսել, հնարավոր է` այդ օրն ինչ-որ պատճառով նա բարկացած էր։
Նշեց, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ պահանջ կամ բողոք չունի, նրան որդու պես է ըն¬դունում, խնդրեց նրան քրեական պատասխանատվության չենթարկել։
Գնահատելով մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքների վերաբերյալ տուժող Կա¬րապետ Բերբերյանի հրապարակված ու հետազոտված նախաքննական և դատաքննական հակա¬սական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ գործով ամբաստանյալին «խեղդելու» վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալներ նախաքննության ողջ ժամանա¬կահատվածում նա չի հայտնել, այն հակասում է խեղդելու իրադրության վերաբերյալ վկա Աշոտ Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքներին։ Տուժող Կ.Բերբերյանի դատաքննական այդ ցուց¬մունք¬ներն արհես¬տածին են, պայմա¬նավորված են գործով ամբաստանյալի հետ մերձավոր ազգակ¬ցա¬կան կապի առկայության, ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքն հաստատելու և այդ կերպ վիճակը հնա¬րա¬վորինս մեղ¬մե¬լու շարժառիթով` նկատի ունենալով, որ վերջինս հանդիսանում է դստեր ամուսինը և միաժամանակ իր մանկահասակ երկու թոռների հայրը։
Վկա Ռոզա Կարապետի Բերբերյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, իր տանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է իր ամուսնու` Էդգար Գևորգյանի հետ և իրենց վեճը գնալով թեժացել է։ Քանի որ այդ ընթացքում իրենց փոքրահասակ երեխաները լաց են եղել, զանգահարել է իր ծնողներին և հուզված տոնով կանչել իրենց տուն, որտեղ պետք է գար նաև Էդգարի հայրը։ Ժամը 20։30-ից 20։45-ի սահմաններում եկել են իր ծնողները և եղբայրը, որից հետո իր և ամուսնու միջև վեճն ինքնըստինքյան դադարել է։ Կարապետ Բերբերյանն իրենց վրա բարկացել է և ամոթանք տվել։ Այդ ընթացքում տուն է եկել նաև իր սկեսրայրը, որը նույնպես իրենց դիտողություն է արել։ Կարապետ Բերբերյանն ասել է, որ իրեն և երեխաներին կտանի հայրական տուն, ինչից իր ամուսինը զայրացել է` ասելով, որ իր կինն ու երեխաները կմնան տանը։ Դրանից հետո իր ամուսինը և հայրը սկսել են բարձրաձայն վիճաբանել, որի ընթացքում միմյանց նաև հայհոյել են։ Վիճաբանությունը տան հյուրասենյակից տեղափոխվել է ննջասենյակ, որ¬տեղ միմյանց փոխադարձ հարվածել են, հոր բերանից արյուն է եկել, ինքը հասկացել է, որ Էդգարն ինչ-որ բանով վնասել է իր հորը։ Դրանից հետո եղբայրն իրենց հորը տեղափոխել է հիվան¬դանոց։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ հոր և Էդգարի միջև քաշքշուկը սկսվել է այն բանից, երբ Էդգարն իր ծնողներից պահանջել է չխառնվել իրենց ընտանեկան հարցերին, քանի որ իր ծնողները ցանկացել են իրեն և երեխաներին տանել հայրական տուն, որին Էդգարը դեմ էր։ Վեր¬ջինս հրել է իրեն, այդ պահին հայրը մտել է սենյակ և տեսնելով դա` դիմել է Էդգարին` պահանջելով չնե¬ղաց¬նել և չհրել իրեն, որից նրանք սկսել են միմյանց քաշքշել։ Այդ ընթացքում ննջասենյակում էր գտնվում նաև իր մայրը։ Խառնաշփոթից և երեխաների լացից չի նկատել, թե հայ¬րը ինչ հանգամանք¬ներում է կտրած-ծակած վնասվածքը ստացել։
Հարցերին պատասխանելիս` նշեց նաև, որ քաշքշուկը սկսվել է ննջարանում, հայրն Էդգարին քաշել է մի կողմ, սկսել են բռունցքներով փոխադարձաբար միմյանց հարվածել, հոր հրելուց հետո նրանք բախվել են մահճակալին, որի հետևանքով մահճակալը կոտրվել է, Էդգարն ու հայրը հայտնվել են գետնին, հայրն ընկել է թիկունքի մասով։ Ինքը սկսել է հարվածել Էդգարին, կծել է նրա ձեռքը, որ հեռու մնա հորից, դրանից հետո հայրը վեր է կացել։ Նշեց, որ փոխադարձ հարվածել են, հայրը ձեռքով հարվածել է Էդգարին, սակայն չի հիշում, թե նրա մարմնի որ մասին, որից Էդգարն ընկել է մահճա¬կալի մոտ` հատակին։ Նշեց, որ հայրը Էդգարի վրայից էր նրան հարվածում, ինքը նույնպես կողքից է հարվածել, հարվածել է Էդգարի ոտքերին։ Էդգարը դեռևս գետնին էր, երբ հայրը բռնել էր Էդգարի կոկորդից։ Այդ պահին է նկատել, որ հոր բերանն արյունոտվեց, հավանաբար, Էդգարն ինչ-որ բան է վերցրել, հնարավոր է` կոտրված մահճակալի փայտյա կտոր, որով և հարվածել է հորը, թեև ինքը հարվածի պահը չի նկատել։ Ննջասենյակի հատակին թափած էին կոտրված անկողնու փայտյա մա¬սեր ու ձկնորսական գործիքները։ Այնուհետև, Էդգարը դուրս է պրծել, տեսնելով հորն այդ վիճա¬կում` ին¬քը շփոթվել է, երեխաներին դուրս է բերել սենյակից։ Երբ հասել է ննջասենյակի և հյուրասենյակի դռան միջև ընկած տարածք` նկատել է, որ հոր թի¬կուն¬քն արյունոտված է։ Էդգարի` ննջասենյակից դուրս գալուց հետո, սենյակում մնացել են ինքը, մայրը և հայրը։ Հայրը բացականչել է` «Էս ինչ արեց, խփեց»։ Էդգարին այլևս տանը չի տեսել։ Ննջա¬¬սենյակի պատին և բաճկոնի պատյանի վրա մի երկու կաթիլ արյուն է նկատել։ Մտածել է, որ Էդ¬գա¬րը փայտով է հարվածել իր հորը, սակայն կոտրված մահճակալի փայտի կտոր¬ների վրա արյուն չի եղել։
Պաշտպանի հարցին նաև պատասխանեց, որ ընկնելուց հետո Էդգարն ըստ էության անպաշտ¬պան վիճակում էր, վերջինս գտնվում էր գետնին, հայրը` նրա վրա ու կոկորդից բռնած նրան խեղդում էր, Էդգարը պաշտպանվում էր, քանի որ բոլորով հարվածում էին նրան։
Դեպքի պահին սենյակում գտնվելու, հոր և Էդգարի փոխադարձ քաշքշուկին և հորը վնասվածք հասցնելուն ականատես լինելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո` հստակեցրեց, որ քննիչի խորհրդով և թելադրանքով է գրել դրանք` նշելով, թե իբր այդ պահին սեն¬յա¬կում չի եղել, հոր և Էդգարի քաշքշուկը չի նկատել, իբր ինքը և հայրն Էդգարին չեն հարվածել, քանի որ քննիչի մեկնաբանմամբ` հակառակը գրելու պարագայում կվնասեր և՛ հորը, և՛ ամուսնուն, անգամ հնարավոր է իրեն և հորը ևս քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկեին։ Նշեց նաև, որ այդ ցուց¬մունքները տալու ժամանակ գտնվել է հոգեպես ընկճված վիճակում, վախեցել է, ուստի համա¬ձայնել և գրել է քննիչի ասածով։
Նշեց նաև, որ ամուսնու հետ ապրել են համերաշխ, սիրում են միմյանց, Էդգարը լավ ամուսին և հայր է, ներկայումս էլ հաշտվել է Էդգարի հետ, չի ցանկանում, որ իր երեխաներն առանց հայր մեծանան, ցանկանում է պահպանել իրենց ընտանիքը։
Վկա Գևորգ Կարապետի Բերբերյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 21։00-ի սահմաններում, իր քույր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրենց տուն և անհանգիստ տոնով մորը կանչել է նրանց տուն` տեղեկացնելով, որ վիճաբանել է ամուսնու հետ։ Ինքն իր ավ¬տոմեքենայով ծնողներին տարել է քրոջ տուն։ Մտնելով ներս` տեսել է, որ քույրը լացակումած վի¬ճա¬կում է, իսկ նրա ամուսին Էդգար Գևորգյանը զայրացած է։ Իր մայրը միջամտել է և դիտողություն արել նրանց, որին Էդգարը պատասխանել է, որ դա իր ընտանեկան գործն է և ոչ ոքի չի վերաբերում։ Իր ծնողներն առաջարկել են Ռոզային և երեխաներին տանել իրենց տուն, ինչից Էդգարը վրդովվել է և ասել, որ իր կինը և երեխաները ոչ մի տեղ չեն գնա։ Խոսակցությունը տեղի է ունեցել տան հյու¬րա¬սենյակում, որտեղ գտնվել է նաև Էդգարի հայրը։ Կարծելով, որ ամեն ինչ կարող է հանդարտվել, դուրս է եկել միջանցք` ծխելու, քանի որ իր հոր ներկայությամբ չի ծխում։ Դրանից հետո 2-3 րոպե անց լսել է իր հոր նախատինքի խոսքերը, սակայն առանձին բառերը չեն լսվել, իսկ 1-2 րոպե անց նկատել է Էդգարին, ով հանգիստ քայլելով դուրս է եկել տնից և հեռացել։
Դրանից հետո լսելով իր մոր և կնոջ անհանգիստ ձայները` ներս է մտել և տեսել, որ հայրը նստած է հատակին, ձեռքը դրել է մարմնի ձախ թիկունքային հատվածին և ասել է. «Ցավում է, մեջքս խփեցի»։ Իր մոր օգնությամբ հանել է հոր վերնահագուստը և թիկունքի ձախ հատվածում` ուսից դեպի ներքև, տեսել մոտ 1 սմ երկարությամբ արյունահոսող կտրած վերք, որից հետո իր ավտոմեքենայով հորը տեղափոխել են հիվանդանոց։
Նախաքննական հակասական ցուցմունքի հրապարակումից և հետազոտությունից հետո նշեց, թե իբր քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ եղել է շատ շփոթված և հուզված, քննիչի հար¬ցադրում¬ներին ի պատասխան` որոշ հանգամանքներ հստակ չի շարադրել, այդ կերպ փորձեց հրա¬ժար¬վել Էդ¬գարի «խփելու» հետևանքով կտրած-ծակած մարմնական վնասվածք ստանալու վերա¬բեր¬յալ հոր ար¬տա¬հայտությունը լսելու վերաբերյալ նախաքննական (գնահատման արդյունքում Դատարանի արժևո¬րած) ցուցմունքից, որի արժանահավատությունը Դատարանում հաստատեց նաև վկա Ռոզա Բերբեր¬յանը։
Վկա Վարվառա Մարտիրոսի Այվազյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր դուստր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրեն և անհանգիստ ձայնով կանչել նրանց տուն։ Դրանից հետո իր ամուսնու և որդու հետ գնացել են աղջկա տուն, որտեղ իր հարցին, թե ինչ է պատահել, ինչու են վիճել, Էդգարը պատասխանել է, որ Ռո¬զան իր կինն է և նրան ինչ կուզի` կասի, սակայն չի հայտնել, թե որն էր վիճաբանության բուն պատ¬ճառը։ Էդգա¬րին առաջարկել է աղջկան և թոռներին տանել իրենց տուն, երբ կհանդարտվեն, դարձյալ կվերադառ¬նան, ինչից Էդգարը բոր¬բոքվել և նշել, որ ոչ ոք իրավունք չունի նրա կնոջն ու երեխաներին տանել նրանց տնից։ Այդ ժա¬մանակ միջամտել է իր ամուսինը` Կարապետ Բերբերյանը, ով ասել է, որ կարող է իրենց աղջկան իր հետ տանել։ Նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն, որի ընթացքում նրանք միմյանց վրա գոռացել են։ Այդ ժամանակ եկել է Էդգարի հայրը` Աշոտ Գևորգյանը, ով նույնպես դիտողություն է արել Էդգարին ու դուրս եկել։ Այնուհետև Էդգարն ու Կարապետը հյուրասենյակից անցել են ննջասեն¬յակ և վեճը շարու¬նակել այնտեղ։ Ինքը ննջասենյակ չի մտել, քանի որ խառը իրավիճակից երեխաները լաց էին լինում և վերջիններիս էր հանգստացնում։ Մի քանի րոպե անց իր փեսան դուրս է եկել ննջասենյակից և քայ¬լե¬լով հեռացել տնից։ Հետո դուրս է եկել իր ամուսինը, նկա¬տել է, որ նրա մարմնի ձախ ետևի կողմից արյու¬նահոսում է, որից հետո որդին նրան տեղափոխել է հի¬վանդանոց։ Մտնելով ննջասենյակ` տեսել է, որ երեխայի մահճակալը գտնվում է կոտրված վիճա¬կում։ Նշեց նաև, որ տեղյակ չէ, թե ով է իր ամուսնուն վնասվածք պատճառել, քանի որ դրան ականատես չի եղել։ Նշեց նաև, որ իր մոտ դանակ չի եղել, փեսային դանակով չի հար¬վածել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ վիճաբանության սկզբում իր` ննջասենյակում գտնվելու ժամանակ բոլորով փոխադարձ հարվածում էին իրար, ինքը ձեռքով նույնպես հարվածել է Էդ¬¬գարին, անգամ ապտակել է նրան` որպես ծնող նրան սթափեցնելու նպատակով։ Իր ամուսինը նույն¬¬պես ձեռքերով «խփել» է Էդգարին, այդ փոխադարձ քաշքշուկից ամուսինն ու Էդգարը ընկել են երեխայի մահճակալի վրա, որից այն կոտրվել է։ Երեխաների ճչոցից հետո նրանցից մեկին դուրս է բերել ննջարանից, որի պատճառով ամուսնու վնասվածք ստանալու պահը չի տեսել։ Դանակ կամ մկրատ չի նկատել, հատակին կոտրված մահճակալի փայտյա կտորներ եղել են, ձկնորսական իրեր` ևս։
Նշեց նաև, որ Էդգարը չորս տարի բնակվել է իրենց տանը և նման բան իրեն թույլ չի տվել, նրանք ամուսիններով միշտ եղել են համերաշխ, ներկայումս էլ հաշտվել են և ընտանիքը պահպանելու մտադրություն ունեն։
Վիճաբանության պահին սենյակում գտնվել են ինքը, ամու¬սինը, դուստրը և Էդգարը, ու թեև ննջա¬սենյակում նեղվածք է, սակայն փոխադարձաբար հարվածել են միմյանց։
Քննիչն իր նկատմամբ որևէ ճնշում չի գործադրել, ուղղակի իր պատմածների հիման վրա վերաշարադրել է և նրա արագ թելադրելու արդյունքում է ինքը ցուցմունքները գրել։ Թեև ինքը քննիչին պատմել է, որ ներկա է գտնվել ննջարանում վիճաբանությանը, հայտնել, որ նույնպես հարվածել է փեսային, որից հետո է միայն դուրս եկել սենյակից, սակայն քննիչի խորհրդով և թելադրանքով այլ կերպ է գրառել ցուցմունքները, հավատացել է նրա խոսքին, որ այդ կերպ ավելի լավ կլինի և ոչ մեկին վնաս չի լինի։ Նշեց, որ Դատարանում հայտնում է իրականությունը։
Միջադեպի պահին ննջասենյակում գտնվող անձանց քանակի, այդ թվում` Էդգարի հոր ներկա գտնվելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքի համապատասխան հատվածը հրապարակելուց և հետազոտելուց հետո` հակասությունը մեկնաբանեց այն հանգամանքով, որ այդ պահին ինքը շփոթ¬ված և զբաղված է եղել երեխաներին հանդարտեցնելով, ուստի հստակ չի հիշում Էդգարի հոր գործո¬ղութ¬¬յունները։
Նշեց նաև, որ իրենք ի սկզբանե Էդգարենց տուն չեն եկել նրա հետ վիճաբանելու կամ նրան հարվածելու նպատակով, ուղղակի ցանկացել են հանգստացնել նրան և հաշտեցնել դստեր հետ, իսկ փեսային հարվածելով` փորձել է որպես ծնող նրան կարգի հրավիրել։
Վկա Աշոտ Ցոլակի Գևորգյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել իր որդու` Էդգար Գևորգյանի կինը` Ռո¬զա Բերբերյանը, խնդրել նրանց համար հաց բերել։ Ժամը 20։30-ի սահմաններում ինքը հացը տարել է նրանց տուն, որտեղ գտնվել են նաև Ռոզայի ծնողները` Կարապետն ու Վարվառան և նրանց որդին։ Վերջիններս ցանկացել են Ռոզային և թոռներին տանել նրանց տուն, իսկ Էդգարն ասել է, որ թույլ չի տա, որ իր ընտանիքը քանդեն։ Ինքը կողմերին դիտողություն է արել, քանի որ նրանք երե¬խա¬ների ներկայությամբ միմյանց վրա գոռում էին, կարգի է հրավիրել նրանց, քանի որ միջադեպից երեխաները լացել են։ Ռոզան ասել է, որ կգնա իր ծնողների հետ, իսկ Էդգարը պատասխանել է, որ դա թույլ չի տա։ Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել տան հյուրասենյակում, այնուհետև տեղափոխվել է ննջա¬սենյակ։ Այնտեղ Կարապետն ու Էդգարը միմյանց ձեռքերով հարվածել են, իսկ ինքը նրանց բաժանել է։ Նրանք փոխադարձ քաշքշել են միմյանց, Ռոզան և Վարվառան նույնպես հարվածել են իր որդուն, Կարապետը Էդգարին հենել է պատին ու կոկորդը բռնել։ Որդու շուրջ նեղվածք էր, քանի որ երեքով` Ռոզան, նրա հայրը և մայրը հասել են որդու վրա, Էդգարի և Կարապետի միջև քաշքշուկի հետևանքով կոտրվել է երեխայի մահճակալը, որի հետևանքով որդին հայտնվել է հատակին։ Նրանք երե¬քով դարձյալ «խփել» են Էդգարին, Կարապետը կիսակռացած դիրքով էր դեպի Էդգարը։ Էդգարը և Կարապետը համարյա կողք-կողքի էին, իսկ Ռոզան և Վարվառան կանգնած դիրքից հարվածում էին որդուն, որից հետո նկատել է, որ Կարապետի բերանն արյունոտ է։ Դրանից հետո Կարապետին բերել են հյուրասենյակ, ապա վերջինիս որդին նրան տեղափոխել է հիվանդանոց, իսկ ինքը երեխաների հետ մնա¬ցել է տանը։ Կարապետին մեքենա տեղափոխելու ժամանակ նրա վերնահագուստի վրա արյուն է նկա¬¬¬տել է, նա վատ է զգացել, սակայն չի կարող բացատրել, թե ինչից էր նրա ինքնազգացողությունը վատացել։
Նշեց, որ Էդգարի վրա վնասվածքներ կամ արյուն չի նկատել, հետագայում է նրանից տե¬ղե¬կացել է, որ կապտուկներ էին առաջացել թևի հատվածում և գլխացավեր է ունեցել, որդու մեկնա¬բան¬մամբ` դրանք առաջացել են փոխադարձ հարվածներից։ Ինքը տեսել է, որ Էդգարին հար¬վա¬ծել են Կա¬րա¬պետը, Վարվառան և Ռոզան։ Վիճաբանության սկզբում ինքը գտնվել է հյուրասեն¬յա¬կում, իսկ Կա¬րա¬պետն ու Էդգարը` ննջասենյակի դռների միջև, ծեծկռտուքը սկսվել է Կարապետից, վեր¬ջինս է առա¬ջինը բռունցքով հարվածել որդու դեմքին, երբ ինքը փորձել է նրանց բաժանել, Կարա¬պետը բռնել էր որդու «վզից», վերջիններս բախվել են երեխայի մահճակալին, որից այն կոտրվել է և դրա հետևան¬քով Էդգարն ու Կարապետը հայտնվել են հատակին։ Նշեց նաև, որ թեև ննջասենյակի տարածքը փոքր է, սակայն չորս հոգով այնտեղ տեղավորվել են, ինքը վիճաբանողներին բաժանելու համար մի կերպ է մոտեցել նրանց, քանի որ նրանք գտնվել են երկու մահճակալների միջև։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ ննջասենյակում այդ պահին գտնվել են ինքը, Էդգարը, Ռոզան, Վարվառան, ինքը փորձում էր հանդարտեցնել նրանց։ Իր համոզմամբ ծեծկռտուքի պատ¬ճառը եղել է այն, որ Ռոզան ցանկացել է երեխաների հետ միասին գնալ հայրական տուն, նրա մայրը նույնպես կողմ էր դրան, իսկ Էդգարը` ոչ։
Հարցերին պատասխանելիս` նշեց նաև, որ ցուցմունքն արձանագրել է քննիչը, իր խոսքերից, քանի որ ակնոցներն իր մոտ չեն եղել, չի կարող մեկնաբանել, թե քննիչն ինչու չի արձանագրել նաև այն, որ ծեծկռտուքի ժամանակ ննջասենյա¬կում են գտնվել նաև Ռոզան, վերջինիս մայրը, ինչպես նաև Կա¬րապետի կողմից որդու կոկորդը բռնելու պահն իր կողմից նկատելու հանգամանքը, թեև այդ ամենի մա¬սին քննիչին բանավոր կարգով պատմել էր։
Դատաբժշկական սկզբնական փորձաքննության 2015թ. մայիսի 14-ի թիվ 766/հ եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի` գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի վնասվածքն ըստ բժշկական փաս¬տաթղթերի` ձախից 9-րդ կողի բեկորային առանց տեղաշարժի կոտրվածքի, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ուղեկցված` ձախակողմյան հեմոպնևմո¬թորաքսի, պնևմոմե¬դիաստինումի ձևով հասցվել են կոտրվածքը` բութ-կոշտ առար¬կայով, իսկ կտրած-ծակած վերքը սուր ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշ¬մամբ նշված ժամկետում, որոնք առաջացրել են առողջութ¬յանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։
Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1389/լ եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի` ըստ բժշկական փաստաթղթերի և տուժող Կարապետ Բերբերյանի օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` վերջինիս ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախա¬կողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաս¬տի¬նումով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, միմյանցից հնարավոր չէ տարանջատել, որոնք առաջացրել են առող¬¬ջութ¬յանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։ Վերոնշյալ հետևության փորձագետը հան¬գել է նաև նոր հետազոտության արդյունքներով` դատական ռենտգենոլոգ Գ.Գալստյանի 2015թ. օգոս¬տոսի 5-ին տված թիվ 131 կոն¬սուլ¬տացիոն պատասխանով, համաձայն որի` տուժողի մոտ «Որոշվում է ձախա¬կողմ¬յան ենթամաշկային էմֆիզեմա, մասնակի պնևմոթորաքս, ինչպես նաև 9-րդ կողի հետին հատ¬վածի կոտրվածք միջին թիակային գծով` բեկորների տեղաշարժով»։
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 23.00-ից մինչև 24.00-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ տանը կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով պարզվել է հետևյալը. տան ննջասենյակի դուռը բաց վիճակում է, որի մուտքի դռնից ձախ գտնվում է զգեստապահարանը, բազմոց, երեք աթոռ¬ներ։ Մուտքի դռնից աջ պատին ամրացված կախիչի վրա հայտնաբերվել է բաճկոնի պատյան, որի առջևի ձախ կողմի ստորին հատվածում հայտնաբերվել է արնանման հեղուկի չորացած հետք։ Ննջա¬սենյակի մուտքի դռնից աջ կողմի անկյունում առկա է փայտե մահճակալ-օրորոց, որը կոտրված վիճա¬կում է։ Դրանից դեպի ձախ առկա է մանկական պահարան, իսկ ավելի ձախ` երկտեղանի մահ¬ճակալ։ Գետնին առկա է գորգ։ Ննջասենյակի և դրանում առկա այլ իրերի մանրակրկիտ ուսումնա¬սիրությամբ արնանման հեղուկի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Զննման արդյունքում առգրավվել է արնանման հեղուկի հետքով բաճկոնի պատյանը։
Հագուստի առգրավման արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. մայիսի 3-ին կատարված քննչական այդ գործողության արդյունքներով թիվ 1 համալսարանական կլինիկական հիվանդանոցից վերցվել է քննվող դեպքի պահին տուժող Կարապետ Բերբերյանի կրած սպորտային անդրա¬վար¬տիքը։
Դատակենսաբանական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 4-ի թիվ 170 եզրակացությամբ, հա¬մա¬ձայն որի` քննվող դեպքի վայրի՝ Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ տան զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված բաճկոնի պատ¬¬յանի, ինչպես նաև գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի անդրավար¬տի¬քի վրա տեղակայված կաս¬կածելի հետքերում հաս¬տատ¬վել է մարդկային ծագման արյան առկա¬յություն, որն ըստ արյան «ABO» իզոշճաբանական համա¬կարգի` առաջացել է «AB» խմբի ար¬յուն ունեցող անձից կամ ան¬ձան¬ցից, այդ թվում` կարող էր առա¬ջանար տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանից։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ առգրավ¬ված բաճկոնի պատյանի, ինչպես նաև գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի անդրավար¬տիքի առ¬կա¬¬յությամբ և դրանց զննման արդյունքներով (արձանագրությամբ)։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը տուժող Կարապետ Բերբերյանին դիտավորությամբ պատճառել է վերջինիս կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի վերոնշյալ մասով։
Դատարանը ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևության հան¬գելիս փաստում է, որ վերոնշյալ մարմնական վնասվածքները տուժողին պատճառվել են գործով ամ¬բաս¬¬տանյալ Է.Գևորգյանի հետ տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում, իսկ հանրության համար վտանգավոր ոտնձգության առկայության և դրանից պաշտպանվելու ընթացքում (անհրաժեշտ պաշտ¬պանության կամ դրա սահմանների անցմամբ) տուժողին մարմ¬նա¬կան վնասվածք պատճառելու վերա¬բեր¬յալ ամբաստանյալի և վերջինիս հետ մերձավոր ազգակցա¬կան կապի մեջ գտնվող անձանց վար¬կածը, այն հիմնավորելուն միտված դատաքննական ցուցմունքներն արհեստածին են, հե¬տապնդում են ամբաս¬տանյալի վիճակն արհեստականորեն մեղ¬մելու նպատակ։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հա¬տում՝ երիտասարդ լինելը (համաձայն «BA» սերիայի 1573625 համարի անձնագրի` ծնվել է 1978թ. հոկ¬տեմբերի 21-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտ¬¬րոն 2015թ. մայիսի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների)« իսկ որպես պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2012թ. մայիսի 4-ին ծնված Մարինա Էդգարի Գևորգյանի և 2013թ. հոկտեմբերի 7-ին ծնված Սյուզի Էդ¬¬գարի Բերբերյանի առկայությունը (ըստ ծննդյան ԱԲ սերիայի 221771 համարի, ԱԲ սերիայի 048058 հա¬մարի, ինչպես նաև հայրության ճանաչման ԱԲ սերիայի 291322 համարի վկայականների պատ¬ճեն¬¬ների)։
Դատարանը ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատես¬վածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշա¬նակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու հասարակական վտանգա¬վորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բա¬ցառիկ հան¬գա¬մանք¬ների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բա¬ցա¬¬կայութ¬յունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ վեր¬ջինս նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, որն ամբաս¬տանյալը պետք է կրի։
Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պա¬տաս¬խանատվութ¬յուն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գամանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում Վարդան Մանասյանի վերաբերյալ 2014թ. օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0144/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորո¬շումը։ Տվյալ որոշման համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստի¬ճանը ճիշտ գնահատելիս և որպես արդյունք` հանցավոր նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար ուշադրության պետք է արժանանա արարքի կատարման եղա¬նակը, օգտա¬գործ¬ված գործիքները, միջոցները, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տե¬ղա¬¬կայումը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանանա նաև կատարված հանրորեն վտան¬գավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերա¬բերմունքը։
Տվյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ հանցագործության բարձր հանրային վտանգավորութ¬յան մասին են վկայում արարքը կտրող-ծակող գործիքով կատարելը, ինչպես նաև դրանով տուժողի մարմնի կենսականորեն կարևոր օրգաններին հարվածելը, մինչդեռ դատարանները հաշվի չեն առել արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքը, մարմնական վնասվածքի բնույթը, տեղա¬կայումը, հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքի նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգե¬բանական վերաբեր¬մունքը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումը սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախա¬կողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաս¬տի¬նումով, պատ¬ճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, անուղղակի դիտավորությամբ (ուղղակի դիտա¬վո¬րությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել, ավելին՝ դրա մասին նշումներ չկան նաև Է.Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրա¬վելու որոշման մեջ), այդ գործիքի մեկ հարվածով։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ պատ¬ժաչափը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև վնասվածք պատճառելուն նախորդող իրավի¬ճակն ու զարգացումները, դրան նախորդած վեճի պատճառը և հանգամանքները, ամբաստանյալի և տու¬ժողի անձը, ամբաստանյալի հոգեբանական առանձնահատկությունները` ներընտանեկան ամուսին - կին փոխհարաբերությունների համատեքստում, ամբաստանյալի և տուժողի միջև մեր¬ձավոր ազ¬գակ¬ցա¬¬¬կան կապի առկայությունը, որոնք ևս պատժի և քրեաիրավական ներգործության միջոց¬ների արդարացիութ¬յունը կանխորոշող ոչ պակաս կարևոր փաստարկներ են, քանզի բնութագրում են հան¬ցավոր անձնա¬վորությունը, հան¬ցանքը կատարելու հանգամանքները։
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի դատաքննությամբ հաս¬տատված հանգամանքները գործով ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիա¬¬¬յով նախատեսված պատժաչափի շրջանակներում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանա¬կե¬լու և այդ պատիժը կրելու հիմնավոր փաստարկներ են, սակայն նույն հանգամանքները և ամբաս¬տան¬յալի անձը բնութագրող տվյալները վկայում են նաև վերջինս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նվա¬զագույն պատիժ նշանակելու հնարավորության, ավելին` անհրաժեշտության մասին։ Նման հետևութ¬յան հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ` քննվող դեպքը տեղի է ունեցել մերձավոր ազգակցա¬կան կապի մեջ գտնվող անձանց` փեսայի և աներոջ միջև, տուժողն ընդունում է ծագած ներընտանեկան վեճի թեժացմանն իր «մեղավորության» բաժինը (պնդել է ամբաստանյալի կնոջը և փոք¬րա¬հասակ երեխաներին ժամանակավոր բնակության նպատակով իր տուն տեղափոխելու մտադրութ¬¬յունը, թեև ամբաս¬տան¬յալը դրան կտրականապես դեմ է եղել, որի մասին հայտարարել է հրա¬պարա¬կավ), հաշտվել է ամ¬բաս¬տանյալի հետ, ամբաստանյալի խնամքին են երկու փոքրահասակ` 2 և 3 տարեկան երեխա¬ները, ամբաստանյալի և տուժողի դստեր միջև առ¬կա է ամուսնական կյանքը շա¬րունակելու և փոքրա¬հասակ երեխաների դաստիարակությամբ համատեղ զբաղվելու մտադրութ¬յուն։ Դատարանի համոզ¬մամբ վերոնշյալ փաստարկները ծանրակշիռ են, հնարավորություն են ընձե¬ռում սույն գործով ամբաս¬տանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով նվա¬զագույն պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համատեքստում վերոնշյալ պատիժն է արդարացի և անհրա¬ժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգնելու, ամբաս¬տանյալ Է.Գևորգյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։
Քննարկելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կա¬լա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմքերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դա¬տա¬¬պար¬տելու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Էդգար Գևորգյանի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետն հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2015թ. մայիսի 8-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետի հոսքը չի ընդհատվել, այն ընդգրկում է 2015թ. մայիսի 8-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի գույ¬քի վրա արգե¬լանք չի կիրառվել« չկա նաև սույն դատական ակտով այն կիրառելու անհրա¬ժեշտություն, տուժողը հրաժար¬վեց ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ քաղաքացիական հայց ներկա¬յաց¬¬նելուց, քրեական գործում բացակայում են դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապա¬ցույց¬ները, սահ¬մա¬¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Անդրադառնալով դատաքննության ընթացքում զննված իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված բաճ¬կոնի պատյանն անհրաժեշտ է վերա¬դարձ¬նել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրա¬վար¬տիքը` տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Էդգար Աշոտի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬¬¬¬տազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Էդգար Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. մայիսի 8-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Կարապետ Բերբերյանին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարել լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրա¬ժարվելու պատճառա¬բա¬նությամբ։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ վերցված բաճկոնի պատյանը վերադարձնել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրավար¬տիքը` տուժող Կարապետ Բերբերյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան ստացման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0226/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 22-09-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13146515 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էդգար Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իր տան ննջասենյակում կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել իր կնոջ հոր` Կարապետ Բերբերյանի հետ, որի ընթացքում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է նրա կրծքավանդակին և դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ ունեցող մարմնական վնասվածքներ, որից հետո դիմել է փախուստի: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Աշոտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 22-09-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 24-09-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 25-09-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 25-09-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-10-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Ենոքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարապետ |
| Ազգանուն | Բերբերյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 22-12-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 22-12-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0226/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի« քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի և Հռիփսիմե Ղազարյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող« Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատա- խազության դատախազ` Տիգրան Ենոքյանի, տուժող` Կարապետ Բերբերյանի, պաշտպան` Աղավնի Մադոյանի, նույն դատարանում դռնբաց դատական նիստերի կարգով քննեց և 2015թ. դեկտեմբերի 22-ին ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` (ծնված 1978թ. հոկտեմբերի 21-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` փոքրահասակ երկու երե¬խաներ, չի աշխատել, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Շահումյան 4-րդ փողոցի 51-րդ տանը, փաստացի բնակվել է Երևանի Նորք-Մարաշի 10-րդ փողոցի 9-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬վոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. մայիսի 8-ից)։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 13146515 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. մայիսի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` քաղ. Էդգար Գևորգյանի կողմից Կարապետ Բերբերյանի առողջությանը ծանր վնաս պատ¬ճառելու դեպքի առթիվ։ 2015թ. մայիսի 7-ին որոշում է կայացվել Էդգար Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրա նկատմամբ նույն օրը հայտա¬րար¬վել է հետախուզում։ 2015թ. մայիսի 7-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` հետախուզվող Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը։ 2015թ. մայիսի 8-ին մեղադրյալ Էդգար Գևորգյանն ինքնակամ ներկայացել է իրավա¬պահ¬նե¬րին։ Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատարանը, մեղադրյալ Էդգար Գևորգյանի մասնակցությամբ վերստին քննության առնե¬լով նա¬խաքննական մարմ¬նի միջնոր¬դութ¬յունը, այն բավարարել և նրա նկատ¬¬մամբ որ¬պես խա¬փանման մի¬ջոց է ընտրել կալանա¬վո¬րում` երկու ամսով, որի ժամկետը հետա¬գայում երկա¬րաց¬վել է։ 2015թ. մայիսի 27-ին Էդգար Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2015թ. օգոստոսի 27-ին Էդգար Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մե¬ղադրանքի ծավալում ներառելով լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1389/լ եզրակա¬ցության հետևությունները։ 2015թ. սեպտեմբերի 17-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել գործով տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանի և վերջինիս կին Վարվառա Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախա¬տեսված հանցակազմի բացակա¬յութ¬յան հիմքով։ Նույն որոշմամբ անհայտ անձի կողմից Էդգար Գևորգյա¬նի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնաս¬վածք¬ներ պատճառելու վերաբերյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հե¬տապնդում չի իրականացվել` Էդգար Գևորգյանի բողոքի բացակայության հիմքով։ 2015թ. սեպտեմբերի 22-ին քրեական գործը Էդգար Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ (մե¬ղադրա¬կան եզրակացությունը կազմել է ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանը) ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2015թ. սեպտեմբերի 24-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։ 2015թ. դեկտեմբերի 7-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թով¬մասյանը որոշում է կայացրել սույն գործով ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի հայտարարության կա¬պակցությամբ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի արարքում պաշտոնական լիազո¬րություն¬ներն անցնելու հանցա¬կազ¬մի բացակայության հիմքով։ 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը տուժող Կարապետ Բերբերյանին դիտավորությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, որպիսի գործողություն¬ներն արտահայտվել են հետևալում. Այսպես, 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ից 21։00-ի սահմաններում, Երևանի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող իր տան ննջասենյակում փոքրահասակ երկու երեխաներին և կնոջը հորական տուն ժամանակավորապես տեղափոխելու հարցի շուրջ կնոջ հայր Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի ծագած վիճաբանության ընթաց¬քում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է վերջինիս կրծքա¬վանդակին և նրան դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքա¬վան¬դակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերք, որն է ուղեկցվել է ձախակողմյան ենթա¬մաշկային էմֆի¬զեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, այսինքն` Էդգար Գևորգյա¬նը կատարել է հան¬ցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճա¬նա¬չեց մաս¬նակիորեն` ընդունելով տուժող Կ.Բերբերյանին հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատ¬ճա¬ռելու փաստը, սակայն պնդեց, թե իբր նրան հարվածել է անզգուշորեն, ինքնապաշտպանական բնազդով, ձեռքին ընկած ձկնորսական գործիքով։ Վերոնշյալ հանգամանքներում տուժողին մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ ամ¬բաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատճառա¬բա¬նութ¬յուններն անհիմն են և մտա¬ցածին, հե¬տապնդում են առավել խիստ պատիժ նախատեսող հանցագործության համար քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վությունից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ, այդ պատճառաբանությունները հերք¬վել, իսկ առա¬ջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաստատվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կար¬գե¬րի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնա¬հատ¬ման արդյունքներով. Իր իսկ իրարամերժ ցուցմունքների համադրմամբ Դատարանի արժևորած փաստական տվյալ¬ներով. Այսպես, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին տուն է եկել անտրամադիր, քանի որ հաջորդ օրը երեխայի ծննդյան տարեդարձ էր, իսկ ինքը ֆինանսական խնդիրներից նեղված էր։ Կնոջ` Ռոզայի հետ վիճաբանություն է ծագել, որի կա¬պակցությամբ, վեր¬ջինս զանգահարել է մորը և քիչ անց իրենց տուն են եկել կնոջ ծնողները` Կարա¬պետը և Վարվառան, ինչպես նաև կնոջ եղբայր Գևորգը։ Վիճաբանությունը շարունակվել է նաև նրանց հետ, քանի որ զո¬քանչը ցանկացել է դստերը և թոռներին տանել նրանց տուն, ինչն իր համար անընդունելի էր, քանի որ շատ է սիրում կնոջն ու երեխաներին։ Նրանց զգուշացրել է, որ երբեք թույլ չի տա իր ըն¬տա¬նեկան հարցերին խառնվել։ Ռոզան չէր ցանկանում գնալ ծնողների հետ, սակայն նրա մայր Վար¬վառան վերջնագիր է ներկայացրել դստերը` կամ հայրական տունը, կամ ամուսինը։ Ռոզան պնդել է, որ չի թողնի իրեն և երեխաների հետ չի գնա հորական տուն, նշել նաև, որ ծնողների հեռա¬նալուց հետո ամուսիններով կխոսեն և կհաշտվեն։ Երեխաներին տանելու հարցի շուրջ վիճաբանութ¬յան է բռնվել կնոջ հոր` Կարապետ Բերբերյանի հետ, արդեն ննջասենյակում փոխադարձաբար հար¬վածել են միմյանց, հայտնվել գետինին, Կարապետը բռնել է իր կոկորդից, որի հետևանքով իր շունչը կտրվել է։ Եր¬կուսով հատակին գտնվելու ժամանակ նույն սենյակում մահճակալի հետ¬նա¬մա¬սում տե¬ղադրված ձկնոր¬սական պարագաներից վերցրել է ինչ-որ գործիք, դրանով հարվածել է Կարա¬պետին, ապա ոտքի կանգնել և հեռացել։ Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ծեծկռտուքի պահին սենյակում էին գտնվում Ռոզան, Վար¬վառան և իր հայր Աշոտ Գևորգյանը, Ռոզան և Վարվառան ևս հարվածում էին իրեն, առաջինը հարվածել է Կարապետը, ինչին նախորդել է իր պնդումներն այն մասին, որ թույլ չի տա երեխաներին և Ռոզային իրենց տնից տանել։ Քաշքշուկից Կարապետի հետ միասին կոտրել են մահճակալը, ինքը հայտնվել է գետնին, Կա¬րա¬պետն` իր վրա, ով զայրացած խեղդել է իրեն, ինչից իր շունչը կտրվել է։ Կնոջ մայրն ու Ռոզան ձեռքերով և ոտքերով նույն¬պես հարվածել են, վերջինս անգամ կծել է իրեն։ Չի հիշում, թե ձկնոր¬սա¬կան պա¬րագաներից կոնկրետ որ գործիքն է իր ձեռքն ընկել, հատուկ առարկա չի փնտրել, վերցրել է առաջին պատահած իրը, քանի որ խեղդվում էր և ցանկանում էր ազատվել Կարապետից, նույնիսկ հորն է օգնության կանչել։ Այդ առարկան նետել է բակում` տնից հեռանալիս, մութ էր, չի նկատել, թե որ ուղղությամբ։ Վե¬րոնշյալ ձկնորսական գործիքների մեջ կար նաև դանա¬կատիպ գործիք, որը հողի մեջ է ամրացվում։ Հարվածել է աջ ձեռքով, սակայն չի հիշում, թե կնոջ հոր մարմնի որ հատվածին, կողքից է հարվածել։ Իր ձախ բազկի և աջ ուսահոդի շրջանների քերծ¬վածքները, աջ ծնկա¬հոդի շրջանի վերքը ստացել է արդեն դեպքից հետո, տնից հեռանալիս, բակում թիթեղյա առարկային դիպչելու հետևանքով։ Դատարանում նշեց նաև, որ դեպքը չպետք է տեղի ունենար, քանի որ իրենց հարաբե¬րութ¬յուն¬ները միշտ շատ լավ են եղել, փոխադարձ հարգանք կա, Կարապետի բորբոքվելու պատճառն ըստ էութ¬յան եղել է այն, որ վերջինս շատ է սիրում դստերը։ Նշեց նաև, որ ծեծկռտուքի ընթացքում, մինչ կա¬նանց ննջա¬սենյակ մտնելը, Կարապետն ու ինքը փոխադարձաբար հայհոյել են միմյանց։ Հայտնեց նաև, որ իր կնոջ եղբայր Գևորգը չի միջամտել իրենց վիճաբանությանը, ասել է, որ դա իրենց ներ¬ընտանեկան խնդիր է, նրան չի վերաբերում, որից հետո դուրս է եկել ծխելու, քանի որ հոր ներկա¬յությամբ նա չի ծխում։ Հայրն է իրեն աշխատանքից բերել տուն, որից հետո գնացել է հաց և երեխաների համար տակ¬դիր գնելու, իսկ տուն վերադառնալուց հետո վիճաբանության սկզբում գտնվել է հյուրասենյակում, այնուհետև մտել է նաև ննջասենյակ, միջամտել է քաշքշուկին, ցանկացել է բաժանել իրենց։ Քննիչից դժգոհ է, քանի որ վերջինս ցինիզմով է վերաբերվել իրավիճակին, ինքն անգամ ընդհա¬տել է առերես հարցաքննությունը, քանի որ նրա պահվածքն անընդունելի էր իր համար։ Թեև քննիչին հայտնել է, որ ինքը հարվածել է ձկնորսական գործիքներից մեկով, վերջինս իրեն համոզել է գրել, թե իբր կնոջ հորը դանակով է հարվածել` մեկնաբանելով, թե այդպես իր և ընտանիքի համար ավելի լավ կլինի։ Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո նշեց, որ քննիչի կողմնորոշմամբ է գրել շարադրված հանգամանքները։ Քննիչի մոտ չի հայտնել, որ իր կինը նույնպես հարվածել է իրեն, քանի որ ցանկացել է նրան զերծ պահել հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից, բացի քննիչից, այլ պաշտոնատար անձ ևս համոզել է գրել իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ` խոստանալով, թե` «աներդ ու զոքանչդ տուգանքով կպրծնեն, իսկ քեզ կալանք չեն տա»։ Խնդրեց հիմք ընդունել Դատարանում տված ցուցմունքները` պնդելով, որ նախաքննության ընթացքում որոշ հանգա¬մանքներ գրվել են քննիչի կողմնորոշմամբ, քանի որ չի ցանկացել, որ իր հարազատները քրեա¬կան պատասխանատվության ենթարկվեն, ինչպես նաև հավատացել է, որ այդպես բոլորի համար լավ կլինի։ Տուժող Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի ցուց¬մունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր դուստր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրեն և խնդրել հեռախոսը փոխանցել իր կնոջը` Վարվառա Այվազյանին, որից հետո անհանգիստ տոնով իրենց կանչել է նրանց տուն։ Ինքն իր կնոջ և որդու` Գևորգ Բերբերյանի հետ միասին գնացել են Ռոզայի տուն, որտեղ գտնվել է նաև նրա ամուսինը` Էդգար Գևորգյանը։ Իր կինը դիտողություն է արել Էդգարին` դստեր հետ վատ վարվելու համար, որից հետո իրենք առաջարկել են Ռոզային և նրա երեխաներին տանել իրենց տուն։ Էդգար Գևորգյանը դրան չի համաձայնել, ինչից իր և նրա միջև վիճաբանություն է ծագել, որի ընթացքում նրանց տուն է եկել նաև Էդգարի հայրը` Աշոտ Գևորգյանը։ Իրենք խոսել են տան հյուրասենյակում, այնուհետև վիճաբանությունը տեղափոխվել է ննջասենյակ։ Այնտեղ, նկատելով, որ Էդգարը հրում է Ռոզային, բորբոքվել ու բարկացել է դրանից, հարվածել է Էդգարին, ընդհուպ ցանկացել է նրան սպանել, բռնել է նրա կոկորդից, խփել է նաև նրա գլխին, ծեծել է նրան։ Եթե Էդգարն անգամ հարվածել է իրեն, դա կատարել է վախից։ Էդգարի կոկորդից բռնած նրան խեղդելու ընթացքում իր ոտքը սայթաքել է, Էդգարի հետ միասին ընկել են մահճակալի վրա, որից այն կոտրվել է, Էդգարը հայտնվել է գետնին, իսկ ինքը` նրա մարմնի վրա, համարյա նրա վրա «չոքած» դիրքում։ Կոկորդից խեղդել է նրան, հարվածել, Էդգարն իրեն մի կերպ հրել ու դուրս է պրծել և հենց այդ պահին զգացել է, որ բերանից արյուն է գալիս։ Էդգարը հեռացել է, իսկ ինքն օգնության է կանչել հարազատներին` ասելով, որ շունչը կտրվում է։ Նրանք հասել են օգնության, որից հետո այլ մանրա¬մասներ չի հիշում։ Վիճաբանության պահին վրդովված էր, չի նկատել` արդյոք իր կինն ու Ռոզան Էդգարին ևս հարվածել են, թե` ոչ։ Հարցերին պատասխանելիս պնդեց, որ Էդգարն իրեն հարվածելու կամ վնասելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի ցանկացել է դուրս պրծնել իր հարվածներից։ Նշեց, որ կողոսկրի կոտրվածքը ստա¬ցել էր դեռևս 1992-1993 թվականներին, ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ, այն քննվող դեպքի ժամանակ չէր կարող պատճառվել։ Նշեց նաև, որ նախաքննության ընթացքում քննիչն իրեն հարցաքննել է վիրահատությունից հե¬տո, նա է արձանագրել իր ցուցմունքը, վերջում էլ իրեն ստորագրել է տվել, այն դեպքում, երբ ինքը «գի¬տակցություն չի ունեցել», եղել է ծանր վիճակում, հետագայում է պարզել, որ իր ցուցմունքներում նշված են հանգամանքներ, որոնք իրականությանը չեն համապատասխանում։ Անգամ առերես հար¬ցաքննության ժամանակ, երբ քննիչը կարդացել է իր ցուցմունքը, որում նշված է եղել նաև այն մասին, թե իբր Էդգարն իրեն դանակով է հարվածել, այդ անճշտության մասին հայտնել է քննիչին, նրան հորդորել է ուղղել իր ցուցմունքը, քանի որ իրականում նման բան չի ասել, զգուշացրել է նաև, որ նրա դեմ կբողոքի։ Նշեց նաև, որ թեև իրա¬կա¬նությունը հայտնել է քննիչին, վերջինս այլ կերպ է արձանագրել` համոզելով, թե իբր այդպես իրենց համար լավ կլինի։ Նշեց, որ ինքն ու փեսան թշնամիներ չեն, միշտ համերաշխ են ապրել, վերջինս անգամ մի որոշ ժամանակ ընտանիքով իր տանն է բնակվել, իսկ վեճի պատճառ է հանդիսացել այն, որ ինքը ցանկացել է մինչև Էդգարի հանդարտվելն իր աղջկան և թոռներին տանել իր տուն, իսկ վերջինս դրան չի համա¬ձայնել։ Էդգարին բնութագրեց որպես հոգատար անձնավորության, նշեց, որ մշտապես հարգալից է եղել թե՛ իր, թե՛ ընտանիքի մյուս անդամների հանդեպ, երբեք նրան նման վիճակում չէր տեսել, հնարավոր է` այդ օրն ինչ-որ պատճառով նա բարկացած էր։ Նշեց, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ պահանջ կամ բողոք չունի, նրան որդու պես է ըն¬դունում, խնդրեց նրան քրեական պատասխանատվության չենթարկել։ Գնահատելով մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքների վերաբերյալ տուժող Կա¬րապետ Բերբերյանի հրապարակված ու հետազոտված նախաքննական և դատաքննական հակա¬սական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ գործով ամբաստանյալին «խեղդելու» վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալներ նախաքննության ողջ ժամանա¬կահատվածում նա չի հայտնել, այն հակասում է խեղդելու իրադրության վերաբերյալ վկա Աշոտ Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքներին։ Տուժող Կ.Բերբերյանի դատաքննական այդ ցուց¬մունք¬ներն արհես¬տածին են, պայմա¬նավորված են գործով ամբաստանյալի հետ մերձավոր ազգակ¬ցա¬կան կապի առկայության, ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքն հաստատելու և այդ կերպ վիճակը հնա¬րա¬վորինս մեղ¬մե¬լու շարժառիթով` նկատի ունենալով, որ վերջինս հանդիսանում է դստեր ամուսինը և միաժամանակ իր մանկահասակ երկու թոռների հայրը։ Վկա Ռոզա Կարապետի Բերբերյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, իր տանը կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է իր ամուսնու` Էդգար Գևորգյանի հետ և իրենց վեճը գնալով թեժացել է։ Քանի որ այդ ընթացքում իրենց փոքրահասակ երեխաները լաց են եղել, զանգահարել է իր ծնողներին և հուզված տոնով կանչել իրենց տուն, որտեղ պետք է գար նաև Էդգարի հայրը։ Ժամը 20։30-ից 20։45-ի սահմաններում եկել են իր ծնողները և եղբայրը, որից հետո իր և ամուսնու միջև վեճն ինքնըստինքյան դադարել է։ Կարապետ Բերբերյանն իրենց վրա բարկացել է և ամոթանք տվել։ Այդ ընթացքում տուն է եկել նաև իր սկեսրայրը, որը նույնպես իրենց դիտողություն է արել։ Կարապետ Բերբերյանն ասել է, որ իրեն և երեխաներին կտանի հայրական տուն, ինչից իր ամուսինը զայրացել է` ասելով, որ իր կինն ու երեխաները կմնան տանը։ Դրանից հետո իր ամուսինը և հայրը սկսել են բարձրաձայն վիճաբանել, որի ընթացքում միմյանց նաև հայհոյել են։ Վիճաբանությունը տան հյուրասենյակից տեղափոխվել է ննջասենյակ, որ¬տեղ միմյանց փոխադարձ հարվածել են, հոր բերանից արյուն է եկել, ինքը հասկացել է, որ Էդգարն ինչ-որ բանով վնասել է իր հորը։ Դրանից հետո եղբայրն իրենց հորը տեղափոխել է հիվան¬դանոց։ Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ հոր և Էդգարի միջև քաշքշուկը սկսվել է այն բանից, երբ Էդգարն իր ծնողներից պահանջել է չխառնվել իրենց ընտանեկան հարցերին, քանի որ իր ծնողները ցանկացել են իրեն և երեխաներին տանել հայրական տուն, որին Էդգարը դեմ էր։ Վեր¬ջինս հրել է իրեն, այդ պահին հայրը մտել է սենյակ և տեսնելով դա` դիմել է Էդգարին` պահանջելով չնե¬ղաց¬նել և չհրել իրեն, որից նրանք սկսել են միմյանց քաշքշել։ Այդ ընթացքում ննջասենյակում էր գտնվում նաև իր մայրը։ Խառնաշփոթից և երեխաների լացից չի նկատել, թե հայ¬րը ինչ հանգամանք¬ներում է կտրած-ծակած վնասվածքը ստացել։ Հարցերին պատասխանելիս` նշեց նաև, որ քաշքշուկը սկսվել է ննջարանում, հայրն Էդգարին քաշել է մի կողմ, սկսել են բռունցքներով փոխադարձաբար միմյանց հարվածել, հոր հրելուց հետո նրանք բախվել են մահճակալին, որի հետևանքով մահճակալը կոտրվել է, Էդգարն ու հայրը հայտնվել են գետնին, հայրն ընկել է թիկունքի մասով։ Ինքը սկսել է հարվածել Էդգարին, կծել է նրա ձեռքը, որ հեռու մնա հորից, դրանից հետո հայրը վեր է կացել։ Նշեց, որ փոխադարձ հարվածել են, հայրը ձեռքով հարվածել է Էդգարին, սակայն չի հիշում, թե նրա մարմնի որ մասին, որից Էդգարն ընկել է մահճա¬կալի մոտ` հատակին։ Նշեց, որ հայրը Էդգարի վրայից էր նրան հարվածում, ինքը նույնպես կողքից է հարվածել, հարվածել է Էդգարի ոտքերին։ Էդգարը դեռևս գետնին էր, երբ հայրը բռնել էր Էդգարի կոկորդից։ Այդ պահին է նկատել, որ հոր բերանն արյունոտվեց, հավանաբար, Էդգարն ինչ-որ բան է վերցրել, հնարավոր է` կոտրված մահճակալի փայտյա կտոր, որով և հարվածել է հորը, թեև ինքը հարվածի պահը չի նկատել։ Ննջասենյակի հատակին թափած էին կոտրված անկողնու փայտյա մա¬սեր ու ձկնորսական գործիքները։ Այնուհետև, Էդգարը դուրս է պրծել, տեսնելով հորն այդ վիճա¬կում` ին¬քը շփոթվել է, երեխաներին դուրս է բերել սենյակից։ Երբ հասել է ննջասենյակի և հյուրասենյակի դռան միջև ընկած տարածք` նկատել է, որ հոր թի¬կուն¬քն արյունոտված է։ Էդգարի` ննջասենյակից դուրս գալուց հետո, սենյակում մնացել են ինքը, մայրը և հայրը։ Հայրը բացականչել է` «Էս ինչ արեց, խփեց»։ Էդգարին այլևս տանը չի տեսել։ Ննջա¬¬սենյակի պատին և բաճկոնի պատյանի վրա մի երկու կաթիլ արյուն է նկատել։ Մտածել է, որ Էդ¬գա¬րը փայտով է հարվածել իր հորը, սակայն կոտրված մահճակալի փայտի կտոր¬ների վրա արյուն չի եղել։ Պաշտպանի հարցին նաև պատասխանեց, որ ընկնելուց հետո Էդգարն ըստ էության անպաշտ¬պան վիճակում էր, վերջինս գտնվում էր գետնին, հայրը` նրա վրա ու կոկորդից բռնած նրան խեղդում էր, Էդգարը պաշտպանվում էր, քանի որ բոլորով հարվածում էին նրան։ Դեպքի պահին սենյակում գտնվելու, հոր և Էդգարի փոխադարձ քաշքշուկին և հորը վնասվածք հասցնելուն ականատես լինելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո` հստակեցրեց, որ քննիչի խորհրդով և թելադրանքով է գրել դրանք` նշելով, թե իբր այդ պահին սեն¬յա¬կում չի եղել, հոր և Էդգարի քաշքշուկը չի նկատել, իբր ինքը և հայրն Էդգարին չեն հարվածել, քանի որ քննիչի մեկնաբանմամբ` հակառակը գրելու պարագայում կվնասեր և՛ հորը, և՛ ամուսնուն, անգամ հնարավոր է իրեն և հորը ևս քրեական պատասխանատ¬վության ենթարկեին։ Նշեց նաև, որ այդ ցուց¬մունքները տալու ժամանակ գտնվել է հոգեպես ընկճված վիճակում, վախեցել է, ուստի համա¬ձայնել և գրել է քննիչի ասածով։ Նշեց նաև, որ ամուսնու հետ ապրել են համերաշխ, սիրում են միմյանց, Էդգարը լավ ամուսին և հայր է, ներկայումս էլ հաշտվել է Էդգարի հետ, չի ցանկանում, որ իր երեխաներն առանց հայր մեծանան, ցանկանում է պահպանել իրենց ընտանիքը։ Վկա Գևորգ Կարապետի Բերբերյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 21։00-ի սահմաններում, իր քույր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրենց տուն և անհանգիստ տոնով մորը կանչել է նրանց տուն` տեղեկացնելով, որ վիճաբանել է ամուսնու հետ։ Ինքն իր ավ¬տոմեքենայով ծնողներին տարել է քրոջ տուն։ Մտնելով ներս` տեսել է, որ քույրը լացակումած վի¬ճա¬կում է, իսկ նրա ամուսին Էդգար Գևորգյանը զայրացած է։ Իր մայրը միջամտել է և դիտողություն արել նրանց, որին Էդգարը պատասխանել է, որ դա իր ընտանեկան գործն է և ոչ ոքի չի վերաբերում։ Իր ծնողներն առաջարկել են Ռոզային և երեխաներին տանել իրենց տուն, ինչից Էդգարը վրդովվել է և ասել, որ իր կինը և երեխաները ոչ մի տեղ չեն գնա։ Խոսակցությունը տեղի է ունեցել տան հյու¬րա¬սենյակում, որտեղ գտնվել է նաև Էդգարի հայրը։ Կարծելով, որ ամեն ինչ կարող է հանդարտվել, դուրս է եկել միջանցք` ծխելու, քանի որ իր հոր ներկայությամբ չի ծխում։ Դրանից հետո 2-3 րոպե անց լսել է իր հոր նախատինքի խոսքերը, սակայն առանձին բառերը չեն լսվել, իսկ 1-2 րոպե անց նկատել է Էդգարին, ով հանգիստ քայլելով դուրս է եկել տնից և հեռացել։ Դրանից հետո լսելով իր մոր և կնոջ անհանգիստ ձայները` ներս է մտել և տեսել, որ հայրը նստած է հատակին, ձեռքը դրել է մարմնի ձախ թիկունքային հատվածին և ասել է. «Ցավում է, մեջքս խփեցի»։ Իր մոր օգնությամբ հանել է հոր վերնահագուստը և թիկունքի ձախ հատվածում` ուսից դեպի ներքև, տեսել մոտ 1 սմ երկարությամբ արյունահոսող կտրած վերք, որից հետո իր ավտոմեքենայով հորը տեղափոխել են հիվանդանոց։ Նախաքննական հակասական ցուցմունքի հրապարակումից և հետազոտությունից հետո նշեց, թե իբր քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ եղել է շատ շփոթված և հուզված, քննիչի հար¬ցադրում¬ներին ի պատասխան` որոշ հանգամանքներ հստակ չի շարադրել, այդ կերպ փորձեց հրա¬ժար¬վել Էդ¬գարի «խփելու» հետևանքով կտրած-ծակած մարմնական վնասվածք ստանալու վերա¬բեր¬յալ հոր ար¬տա¬հայտությունը լսելու վերաբերյալ նախաքննական (գնահատման արդյունքում Դատարանի արժևո¬րած) ցուցմունքից, որի արժանահավատությունը Դատարանում հաստատեց նաև վկա Ռոզա Բերբեր¬յանը։ Վկա Վարվառա Մարտիրոսի Այվազյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ի սահմաններում, իր դուստր Ռոզա Բերբերյանը զանգահարել է իրեն և անհանգիստ ձայնով կանչել նրանց տուն։ Դրանից հետո իր ամուսնու և որդու հետ գնացել են աղջկա տուն, որտեղ իր հարցին, թե ինչ է պատահել, ինչու են վիճել, Էդգարը պատասխանել է, որ Ռո¬զան իր կինն է և նրան ինչ կուզի` կասի, սակայն չի հայտնել, թե որն էր վիճաբանության բուն պատ¬ճառը։ Էդգա¬րին առաջարկել է աղջկան և թոռներին տանել իրենց տուն, երբ կհանդարտվեն, դարձյալ կվերադառ¬նան, ինչից Էդգարը բոր¬բոքվել և նշել, որ ոչ ոք իրավունք չունի նրա կնոջն ու երեխաներին տանել նրանց տնից։ Այդ ժա¬մանակ միջամտել է իր ամուսինը` Կարապետ Բերբերյանը, ով ասել է, որ կարող է իրենց աղջկան իր հետ տանել։ Նրանց միջև սկսվել է վիճաբանություն, որի ընթացքում նրանք միմյանց վրա գոռացել են։ Այդ ժամանակ եկել է Էդգարի հայրը` Աշոտ Գևորգյանը, ով նույնպես դիտողություն է արել Էդգարին ու դուրս եկել։ Այնուհետև Էդգարն ու Կարապետը հյուրասենյակից անցել են ննջասեն¬յակ և վեճը շարու¬նակել այնտեղ։ Ինքը ննջասենյակ չի մտել, քանի որ խառը իրավիճակից երեխաները լաց էին լինում և վերջիններիս էր հանգստացնում։ Մի քանի րոպե անց իր փեսան դուրս է եկել ննջասենյակից և քայ¬լե¬լով հեռացել տնից։ Հետո դուրս է եկել իր ամուսինը, նկա¬տել է, որ նրա մարմնի ձախ ետևի կողմից արյու¬նահոսում է, որից հետո որդին նրան տեղափոխել է հի¬վանդանոց։ Մտնելով ննջասենյակ` տեսել է, որ երեխայի մահճակալը գտնվում է կոտրված վիճա¬կում։ Նշեց նաև, որ տեղյակ չէ, թե ով է իր ամուսնուն վնասվածք պատճառել, քանի որ դրան ականատես չի եղել։ Նշեց նաև, որ իր մոտ դանակ չի եղել, փեսային դանակով չի հար¬վածել։ Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ վիճաբանության սկզբում իր` ննջասենյակում գտնվելու ժամանակ բոլորով փոխադարձ հարվածում էին իրար, ինքը ձեռքով նույնպես հարվածել է Էդ¬¬գարին, անգամ ապտակել է նրան` որպես ծնող նրան սթափեցնելու նպատակով։ Իր ամուսինը նույն¬¬պես ձեռքերով «խփել» է Էդգարին, այդ փոխադարձ քաշքշուկից ամուսինն ու Էդգարը ընկել են երեխայի մահճակալի վրա, որից այն կոտրվել է։ Երեխաների ճչոցից հետո նրանցից մեկին դուրս է բերել ննջարանից, որի պատճառով ամուսնու վնասվածք ստանալու պահը չի տեսել։ Դանակ կամ մկրատ չի նկատել, հատակին կոտրված մահճակալի փայտյա կտորներ եղել են, ձկնորսական իրեր` ևս։ Նշեց նաև, որ Էդգարը չորս տարի բնակվել է իրենց տանը և նման բան իրեն թույլ չի տվել, նրանք ամուսիններով միշտ եղել են համերաշխ, ներկայումս էլ հաշտվել են և ընտանիքը պահպանելու մտադրություն ունեն։ Վիճաբանության պահին սենյակում գտնվել են ինքը, ամու¬սինը, դուստրը և Էդգարը, ու թեև ննջա¬սենյակում նեղվածք է, սակայն փոխադարձաբար հարվածել են միմյանց։ Քննիչն իր նկատմամբ որևէ ճնշում չի գործադրել, ուղղակի իր պատմածների հիման վրա վերաշարադրել է և նրա արագ թելադրելու արդյունքում է ինքը ցուցմունքները գրել։ Թեև ինքը քննիչին պատմել է, որ ներկա է գտնվել ննջարանում վիճաբանությանը, հայտնել, որ նույնպես հարվածել է փեսային, որից հետո է միայն դուրս եկել սենյակից, սակայն քննիչի խորհրդով և թելադրանքով այլ կերպ է գրառել ցուցմունքները, հավատացել է նրա խոսքին, որ այդ կերպ ավելի լավ կլինի և ոչ մեկին վնաս չի լինի։ Նշեց, որ Դատարանում հայտնում է իրականությունը։ Միջադեպի պահին ննջասենյակում գտնվող անձանց քանակի, այդ թվում` Էդգարի հոր ներկա գտնվելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքի համապատասխան հատվածը հրապարակելուց և հետազոտելուց հետո` հակասությունը մեկնաբանեց այն հանգամանքով, որ այդ պահին ինքը շփոթ¬ված և զբաղված է եղել երեխաներին հանդարտեցնելով, ուստի հստակ չի հիշում Էդգարի հոր գործո¬ղութ¬¬յունները։ Նշեց նաև, որ իրենք ի սկզբանե Էդգարենց տուն չեն եկել նրա հետ վիճաբանելու կամ նրան հարվածելու նպատակով, ուղղակի ցանկացել են հանգստացնել նրան և հաշտեցնել դստեր հետ, իսկ փեսային հարվածելով` փորձել է որպես ծնող նրան կարգի հրավիրել։ Վկա Աշոտ Ցոլակի Գևորգյանի ցուցմունքներով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 20։00-ի սահմաններում, իրեն է զանգահարել իր որդու` Էդգար Գևորգյանի կինը` Ռո¬զա Բերբերյանը, խնդրել նրանց համար հաց բերել։ Ժամը 20։30-ի սահմաններում ինքը հացը տարել է նրանց տուն, որտեղ գտնվել են նաև Ռոզայի ծնողները` Կարապետն ու Վարվառան և նրանց որդին։ Վերջիններս ցանկացել են Ռոզային և թոռներին տանել նրանց տուն, իսկ Էդգարն ասել է, որ թույլ չի տա, որ իր ընտանիքը քանդեն։ Ինքը կողմերին դիտողություն է արել, քանի որ նրանք երե¬խա¬ների ներկայությամբ միմյանց վրա գոռում էին, կարգի է հրավիրել նրանց, քանի որ միջադեպից երեխաները լացել են։ Ռոզան ասել է, որ կգնա իր ծնողների հետ, իսկ Էդգարը պատասխանել է, որ դա թույլ չի տա։ Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել տան հյուրասենյակում, այնուհետև տեղափոխվել է ննջա¬սենյակ։ Այնտեղ Կարապետն ու Էդգարը միմյանց ձեռքերով հարվածել են, իսկ ինքը նրանց բաժանել է։ Նրանք փոխադարձ քաշքշել են միմյանց, Ռոզան և Վարվառան նույնպես հարվածել են իր որդուն, Կարապետը Էդգարին հենել է պատին ու կոկորդը բռնել։ Որդու շուրջ նեղվածք էր, քանի որ երեքով` Ռոզան, նրա հայրը և մայրը հասել են որդու վրա, Էդգարի և Կարապետի միջև քաշքշուկի հետևանքով կոտրվել է երեխայի մահճակալը, որի հետևանքով որդին հայտնվել է հատակին։ Նրանք երե¬քով դարձյալ «խփել» են Էդգարին, Կարապետը կիսակռացած դիրքով էր դեպի Էդգարը։ Էդգարը և Կարապետը համարյա կողք-կողքի էին, իսկ Ռոզան և Վարվառան կանգնած դիրքից հարվածում էին որդուն, որից հետո նկատել է, որ Կարապետի բերանն արյունոտ է։ Դրանից հետո Կարապետին բերել են հյուրասենյակ, ապա վերջինիս որդին նրան տեղափոխել է հիվանդանոց, իսկ ինքը երեխաների հետ մնա¬ցել է տանը։ Կարապետին մեքենա տեղափոխելու ժամանակ նրա վերնահագուստի վրա արյուն է նկա¬¬¬տել է, նա վատ է զգացել, սակայն չի կարող բացատրել, թե ինչից էր նրա ինքնազգացողությունը վատացել։ Նշեց, որ Էդգարի վրա վնասվածքներ կամ արյուն չի նկատել, հետագայում է նրանից տե¬ղե¬կացել է, որ կապտուկներ էին առաջացել թևի հատվածում և գլխացավեր է ունեցել, որդու մեկնա¬բան¬մամբ` դրանք առաջացել են փոխադարձ հարվածներից։ Ինքը տեսել է, որ Էդգարին հար¬վա¬ծել են Կա¬րա¬պետը, Վարվառան և Ռոզան։ Վիճաբանության սկզբում ինքը գտնվել է հյուրասեն¬յա¬կում, իսկ Կա¬րա¬պետն ու Էդգարը` ննջասենյակի դռների միջև, ծեծկռտուքը սկսվել է Կարապետից, վեր¬ջինս է առա¬ջինը բռունցքով հարվածել որդու դեմքին, երբ ինքը փորձել է նրանց բաժանել, Կարա¬պետը բռնել էր որդու «վզից», վերջիններս բախվել են երեխայի մահճակալին, որից այն կոտրվել է և դրա հետևան¬քով Էդգարն ու Կարապետը հայտնվել են հատակին։ Նշեց նաև, որ թեև ննջասենյակի տարածքը փոքր է, սակայն չորս հոգով այնտեղ տեղավորվել են, ինքը վիճաբանողներին բաժանելու համար մի կերպ է մոտեցել նրանց, քանի որ նրանք գտնվել են երկու մահճակալների միջև։ Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ ննջասենյակում այդ պահին գտնվել են ինքը, Էդգարը, Ռոզան, Վարվառան, ինքը փորձում էր հանդարտեցնել նրանց։ Իր համոզմամբ ծեծկռտուքի պատ¬ճառը եղել է այն, որ Ռոզան ցանկացել է երեխաների հետ միասին գնալ հայրական տուն, նրա մայրը նույնպես կողմ էր դրան, իսկ Էդգարը` ոչ։ Հարցերին պատասխանելիս` նշեց նաև, որ ցուցմունքն արձանագրել է քննիչը, իր խոսքերից, քանի որ ակնոցներն իր մոտ չեն եղել, չի կարող մեկնաբանել, թե քննիչն ինչու չի արձանագրել նաև այն, որ ծեծկռտուքի ժամանակ ննջասենյա¬կում են գտնվել նաև Ռոզան, վերջինիս մայրը, ինչպես նաև Կա¬րապետի կողմից որդու կոկորդը բռնելու պահն իր կողմից նկատելու հանգամանքը, թեև այդ ամենի մա¬սին քննիչին բանավոր կարգով պատմել էր։ Դատաբժշկական սկզբնական փորձաքննության 2015թ. մայիսի 14-ի թիվ 766/հ եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի` գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի վնասվածքն ըստ բժշկական փաս¬տաթղթերի` ձախից 9-րդ կողի բեկորային առանց տեղաշարժի կոտրվածքի, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ուղեկցված` ձախակողմյան հեմոպնևմո¬թորաքսի, պնևմոմե¬դիաստինումի ձևով հասցվել են կոտրվածքը` բութ-կոշտ առար¬կայով, իսկ կտրած-ծակած վերքը սուր ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշ¬մամբ նշված ժամկետում, որոնք առաջացրել են առողջութ¬յանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։ Դատաբժշկական լրացուցիչ փորձաքննության 2015թ. օգոստոսի 30-ի թիվ 1389/լ եզրակա¬ցութ¬յամբ, համաձայն որի` ըստ բժշկական փաստաթղթերի և տուժող Կարապետ Բերբերյանի օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` վերջինիս ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախա¬կողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաս¬տի¬նումով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, միմյանցից հնարավոր չէ տարանջատել, որոնք առաջացրել են առող¬¬ջութ¬յանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։ Վերոնշյալ հետևության փորձագետը հան¬գել է նաև նոր հետազոտության արդյունքներով` դատական ռենտգենոլոգ Գ.Գալստյանի 2015թ. օգոս¬տոսի 5-ին տված թիվ 131 կոն¬սուլ¬տացիոն պատասխանով, համաձայն որի` տուժողի մոտ «Որոշվում է ձախա¬կողմ¬յան ենթամաշկային էմֆիզեմա, մասնակի պնևմոթորաքս, ինչպես նաև 9-րդ կողի հետին հատ¬վածի կոտրվածք միջին թիակային գծով` բեկորների տեղաշարժով»։ Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. մայիսի 2-ին` ժամը 23.00-ից մինչև 24.00-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ տանը կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով պարզվել է հետևյալը. տան ննջասենյակի դուռը բաց վիճակում է, որի մուտքի դռնից ձախ գտնվում է զգեստապահարանը, բազմոց, երեք աթոռ¬ներ։ Մուտքի դռնից աջ պատին ամրացված կախիչի վրա հայտնաբերվել է բաճկոնի պատյան, որի առջևի ձախ կողմի ստորին հատվածում հայտնաբերվել է արնանման հեղուկի չորացած հետք։ Ննջա¬սենյակի մուտքի դռնից աջ կողմի անկյունում առկա է փայտե մահճակալ-օրորոց, որը կոտրված վիճա¬կում է։ Դրանից դեպի ձախ առկա է մանկական պահարան, իսկ ավելի ձախ` երկտեղանի մահ¬ճակալ։ Գետնին առկա է գորգ։ Ննջասենյակի և դրանում առկա այլ իրերի մանրակրկիտ ուսումնա¬սիրությամբ արնանման հեղուկի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Զննման արդյունքում առգրավվել է արնանման հեղուկի հետքով բաճկոնի պատյանը։ Հագուստի առգրավման արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2015թ. մայիսի 3-ին կատարված քննչական այդ գործողության արդյունքներով թիվ 1 համալսարանական կլինիկական հիվանդանոցից վերցվել է քննվող դեպքի պահին տուժող Կարապետ Բերբերյանի կրած սպորտային անդրա¬վար¬տիքը։ Դատակենսաբանական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 4-ի թիվ 170 եզրակացությամբ, հա¬մա¬ձայն որի` քննվող դեպքի վայրի՝ Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ տան զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված բաճկոնի պատ¬¬յանի, ինչպես նաև գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի անդրավար¬տի¬քի վրա տեղակայված կաս¬կածելի հետքերում հաս¬տատ¬վել է մարդկային ծագման արյան առկա¬յություն, որն ըստ արյան «ABO» իզոշճաբանական համա¬կարգի` առաջացել է «AB» խմբի ար¬յուն ունեցող անձից կամ ան¬ձան¬ցից, այդ թվում` կարող էր առա¬ջանար տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանից։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ առգրավ¬ված բաճկոնի պատյանի, ինչպես նաև գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի անդրավար¬տիքի առ¬կա¬¬յությամբ և դրանց զննման արդյունքներով (արձանագրությամբ)։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը. Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը տուժող Կարապետ Բերբերյանին դիտավորությամբ պատճառել է վերջինիս կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի վերոնշյալ մասով։ Դատարանը ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևության հան¬գելիս փաստում է, որ վերոնշյալ մարմնական վնասվածքները տուժողին պատճառվել են գործով ամ¬բաս¬¬տանյալ Է.Գևորգյանի հետ տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում, իսկ հանրության համար վտանգավոր ոտնձգության առկայության և դրանից պաշտպանվելու ընթացքում (անհրաժեշտ պաշտ¬պանության կամ դրա սահմանների անցմամբ) տուժողին մարմ¬նա¬կան վնասվածք պատճառելու վերա¬բեր¬յալ ամբաստանյալի և վերջինիս հետ մերձավոր ազգակցա¬կան կապի մեջ գտնվող անձանց վար¬կածը, այն հիմնավորելուն միտված դատաքննական ցուցմունքներն արհեստածին են, հե¬տապնդում են ամբաս¬տանյալի վիճակն արհեստականորեն մեղ¬մելու նպատակ։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հա¬տում՝ երիտասարդ լինելը (համաձայն «BA» սերիայի 1573625 համարի անձնագրի` ծնվել է 1978թ. հոկ¬տեմբերի 21-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտ¬¬րոն 2015թ. մայիսի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների)« իսկ որպես պատասխանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2012թ. մայիսի 4-ին ծնված Մարինա Էդգարի Գևորգյանի և 2013թ. հոկտեմբերի 7-ին ծնված Սյուզի Էդ¬¬գարի Բերբերյանի առկայությունը (ըստ ծննդյան ԱԲ սերիայի 221771 համարի, ԱԲ սերիայի 048058 հա¬մարի, ինչպես նաև հայրության ճանաչման ԱԲ սերիայի 291322 համարի վկայականների պատ¬ճեն¬¬ների)։ Դատարանը ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։ Անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատես¬վածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշա¬նակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը, նրան վերագրվող հանցա¬գոր¬ծութ¬յան բնույթն ու հասարակական վտանգա¬վորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բա¬ցառիկ հան¬գա¬մանք¬ների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բա¬ցա¬¬կայութ¬յունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ վեր¬ջինս նկատ¬մամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, որն ամբաս¬տանյալը պետք է կրի։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պա¬տաս¬խանատվութ¬յուն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬գամանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։ Ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում Վարդան Մանասյանի վերաբերյալ 2014թ. օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0144/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորո¬շումը։ Տվյալ որոշման համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստի¬ճանը ճիշտ գնահատելիս և որպես արդյունք` հանցավոր նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար ուշադրության պետք է արժանանա արարքի կատարման եղա¬նակը, օգտա¬գործ¬ված գործիքները, միջոցները, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տե¬ղա¬¬կայումը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանանա նաև կատարված հանրորեն վտան¬գավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերա¬բերմունքը։ Տվյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ հանցագործության բարձր հանրային վտանգավորութ¬յան մասին են վկայում արարքը կտրող-ծակող գործիքով կատարելը, ինչպես նաև դրանով տուժողի մարմնի կենսականորեն կարևոր օրգաններին հարվածելը, մինչդեռ դատարանները հաշվի չեն առել արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքը, մարմնական վնասվածքի բնույթը, տեղա¬կայումը, հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքի նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգե¬բանական վերաբեր¬մունքը։ Տվյալ իրավական դիրքորոշումը սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է, որ տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախա¬կողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաս¬տի¬նումով, պատ¬ճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, անուղղակի դիտավորությամբ (ուղղակի դիտա¬վո¬րությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել, ավելին՝ դրա մասին նշումներ չկան նաև Է.Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրա¬վելու որոշման մեջ), այդ գործիքի մեկ հարվածով։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ պատ¬ժաչափը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև վնասվածք պատճառելուն նախորդող իրավի¬ճակն ու զարգացումները, դրան նախորդած վեճի պատճառը և հանգամանքները, ամբաստանյալի և տու¬ժողի անձը, ամբաստանյալի հոգեբանական առանձնահատկությունները` ներընտանեկան ամուսին - կին փոխհարաբերությունների համատեքստում, ամբաստանյալի և տուժողի միջև մեր¬ձավոր ազ¬գակ¬ցա¬¬¬կան կապի առկայությունը, որոնք ևս պատժի և քրեաիրավական ներգործության միջոց¬ների արդարացիութ¬յունը կանխորոշող ոչ պակաս կարևոր փաստարկներ են, քանզի բնութագրում են հան¬ցավոր անձնա¬վորությունը, հան¬ցանքը կատարելու հանգամանքները։ Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի դատաքննությամբ հաս¬տատված հանգամանքները գործով ամբաստանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիա¬¬¬յով նախատեսված պատժաչափի շրջանակներում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանա¬կե¬լու և այդ պատիժը կրելու հիմնավոր փաստարկներ են, սակայն նույն հանգամանքները և ամբաս¬տան¬յալի անձը բնութագրող տվյալները վկայում են նաև վերջինս նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նվա¬զագույն պատիժ նշանակելու հնարավորության, ավելին` անհրաժեշտության մասին։ Նման հետևութ¬յան հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ` քննվող դեպքը տեղի է ունեցել մերձավոր ազգակցա¬կան կապի մեջ գտնվող անձանց` փեսայի և աներոջ միջև, տուժողն ընդունում է ծագած ներընտանեկան վեճի թեժացմանն իր «մեղավորության» բաժինը (պնդել է ամբաստանյալի կնոջը և փոք¬րա¬հասակ երեխաներին ժամանակավոր բնակության նպատակով իր տուն տեղափոխելու մտադրութ¬¬յունը, թեև ամբաս¬տան¬յալը դրան կտրականապես դեմ է եղել, որի մասին հայտարարել է հրա¬պարա¬կավ), հաշտվել է ամ¬բաս¬տանյալի հետ, ամբաստանյալի խնամքին են երկու փոքրահասակ` 2 և 3 տարեկան երեխա¬ները, ամբաստանյալի և տուժողի դստեր միջև առ¬կա է ամուսնական կյանքը շա¬րունակելու և փոքրա¬հասակ երեխաների դաստիարակությամբ համատեղ զբաղվելու մտադրութ¬յուն։ Դատարանի համոզ¬մամբ վերոնշյալ փաստարկները ծանրակշիռ են, հնարավորություն են ընձե¬ռում սույն գործով ամբաս¬տանյալ Է.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով նվա¬զագույն պատիժ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համատեքստում վերոնշյալ պատիժն է արդարացի և անհրա¬ժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերա¬կանգնելու, ամբաս¬տանյալ Է.Գևորգյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հան¬ցագոր¬ծությունների կատարումը կանխելու համար։ Քննարկելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կա¬լա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմքերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դա¬տա¬¬պար¬տելու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Էդգար Գևորգյանի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետն հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու պահից` 2015թ. մայիսի 8-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետի հոսքը չի ընդհատվել, այն ընդգրկում է 2015թ. մայիսի 8-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի գույ¬քի վրա արգե¬լանք չի կիրառվել« չկա նաև սույն դատական ակտով այն կիրառելու անհրա¬ժեշտություն, տուժողը հրաժար¬վեց ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ քաղաքացիական հայց ներկա¬յաց¬¬նելուց, քրեական գործում բացակայում են դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապա¬ցույց¬ները, սահ¬մա¬¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։ Անդրադառնալով դատաքննության ընթացքում զննված իրեղեն ապացույցների տնօրինման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված բաճ¬կոնի պատյանն անհրաժեշտ է վերա¬դարձ¬նել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրա¬վար¬տիքը` տուժող Կարապետ Բերբեր¬յանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Էդգար Աշոտի Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազա¬¬¬¬տազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Էդգար Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. մայիսի 8-ից, նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դա¬տավճիռն օրինա¬կան ուժի մեջ մտնելը։ Տուժող Կարապետ Բերբերյանին հանցա¬գոր¬ծությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցն համարել լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրա¬ժարվելու պատճառա¬բա¬նությամբ։ Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ վերցված բաճկոնի պատյանը վերադարձնել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրավար¬տիքը` տուժող Կարապետ Բերբերյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան ստացման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-12-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 257, 103 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 257, 103 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-3601 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 16-05-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 18-05-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 257, 103, 94 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 24-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 257, 103, 94 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0226/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-01-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Աղավնի |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդգար Գևորգյան Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի`ամբաստանյալ Էդգար Աշոտի Գևորգյանի /ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդվածի 1-ին մասով - ազատազրկում 3 տարի ժամկետով/ վերաբերյալ 22.12.2015թ. դատավճիռը և Է.Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառել: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 02-02-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 02-02-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 04-02-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 31-03-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0226/01/15 Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռ, գործ թիվ ԵԿԴ/0226/01/15 դատավոր` Ա.Վարդանյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` պաշտպան Ա.ՄԱԴՈՅԱՆԻ ամբաստանյալ Է.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ տուժող Կ.ԲԵՐԲԵՐՅԱՆԻ 2016 թվականի մարտի 31-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի շահերի պաշտպան Աղավնի Մադոյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. Էդգար Գևորգյանի կողմից Կարապետ Բերբերյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դեպքի առթիվ ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, 02.05.2015 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13146515 քրեական գործը: 02.05.2015 թվականին Կարապետ Բերբերյանը թիվ 13146515 քրեական գործով ճանաչվել է որպես տուժող: 07.05.2015 թվականի որոշմամբ Էդգար Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 07.05.2015 թվականի որոշմամբ հետախուզվող Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ 08.05.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանն ինքնակամ ներկայացել է իրավապահներին։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.05.2015 թվականի որոշմամբ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված երկու ամիս ժամանակով կալանավորումը վերահաստատվել է: 27.05.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի համապատասխան որոշումներով Էդգար Գևորգյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է: 27.08.2015 թվականին Էդգար Գևորգյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով` մեղադրանքի ծավալում ներառելով լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1389/լ եզրակացության հետևությունները։ 17.09.2015 թվականի որոշմամբ գործով տուժող Կարապետ Բերբերյանի և վերջինիս կնոջ` Վարվառա Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Նույն որոշմամբ անհայտ անձի կողմից Էդգար Գևորգյանի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ պատճառելու վերաբերյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` Էդգար Գևորգյանի բողոքի բացակայության հիմքով։ 22.09.2015 թվականին թիվ 13146515 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: 07.12.2015 թվականին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ժ.Թովմասյանը որոշում է կայացրել սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի հայտարարության կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Նազարյանի արարքում պաշտոնական լիազորություններն անցնելու հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Էդգար Աշոտի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3/երեք/ տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի մայիսի 8-ից: Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Տուժող Կարապետ Բերբերյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը համարվել է լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։ Վճռվել է. գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` դեպքի վայրի զննությամբ վերցված բաճկոնի պատյանը վերադարձնել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին, իսկ անդրավարտիքը` տուժող Կարապետ Բերբերյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։ Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի շահերի պաշտպան Աղավնի Մադոյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել: Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 04-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի մայիսի 2-ին` ժամը 20։30-ից 21։00-ի սահմաններում, Երևանի Նորքի 10-րդ փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող իր տան ննջասենյակում կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել իր կնոջ հոր` Կարապետ Սարգսի Բերբերյանի հետ, որի ընթացքում սուր ծակող-կտրող գործիքով հարվածել է նրա կրծքավանդակին և դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող, առողջությանը ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված ձախակողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, որից հետո դիմել է փախուստի: 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով: Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի վիճարկվող դատավճռով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներ, որոնք ազդել են գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա։ Մասնավորապես, Դատարանը չի կիրառել կիրառման ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը: Դատարանը փաստացի հաշվի չի առել ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքները, մասնավորապես՝ կատարած արարքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինքնակամ ներկայանալը և վարույթն իրականացնող մարմնին ակտիվորեն օժանդակելը, նախկինում ոչնչով արատավորված չլինելը, դրականորեն բնութագրվելը, խնամքին մանկահասակ, երկու երեխաների առկայությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելով, առանց պատճառաբանության, անհիմն կերպով հանգել է հետևութան, որ վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որպիսի հետևությունը հիմնավորված չէ և չի բխում գործի փաստական տվյալներից։ Ըստ բողոքաբերի, նման հետևության հանգելով Դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի մի շարք ներմերի խախտումներ, մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչպես նաև թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջի խախտում: Դատարանը որևէ ձևով չի պատճառաբանել թե ինչից ելնելով է հանգել հետևության, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը պետք է կրի նշանակված պատիժը։ Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ Դատարանը դատավճռում թեև շարադրել է ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես` նրա անկեղծորեն զղջալը, նախկինում արատավորված չլինելը, խնամքին մանկահասակ երկու երեխաների առկայությունը, դրականորեն բնութագրվելը, միաժամանակ արձանագրել, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, սակայն այդ փաստերը պատրանքային ձևով շարադրելով, իրական գնահատման չի արժանացրել և նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության տեսանկյունից չի դիտարկել։ Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի, Դատարանը հաշվի չի առել արարքը կատարելու շարժառիթները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համապատասխան դրույթների մեջբերմամբ, բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը պետք է քննարկեր նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և Էդգար Գևորգյանի` որպես պատժի ենթարկված անձի՝ ուղղվելու նպատակների իրացման՝ իրացվելիության հարցը, ինչը Դատարանը չի արել և որևէ պատճառաբանություն այդ առումով չի բերել։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի ուղղվելու մասին կարող է վկայել արարքից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ նա տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դրանով իսկ օգնելով նախաքննության մարմնին և դատարանին՝ ճիշտ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն կատարելուն, անկեղծորեն զղջացել ու զղջում է կատարածի համար, նախաքննության և դատական քննության ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, երբևէ չի խոչընդոտել գործի քննությանը, չի խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, հաշտվել է տուժող՝ Կարապետ Բերբերյանի հետ։ Բողոքաբերի համոզմամբ, Դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 140-րդ հոդվածի պահանջը: Դատարանը գործում առկա փաստերով հաստատված համարելով, որ պատիժ նշանակելու պահին Էդգար Գևորգյանի խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները, հանգել է հետևության, որ Էդգար Գևորգյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական հիմնարկում։ Վերագրվող հանցանքի բնույթից ելնելով, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի կողմից միայն անկեղծորեն զղջալը և մի շարք մեղմացնող հանգամանքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տեսանկյունից դիտարկելիս արդեն իսկ բավարար պայման են հանդիսանում հանգելու հետևության, որ դրանով իսկ իրականացել են պատժի նպատակները և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանը ուղղվելու համար կարիք չունի ազատազրկման ձևով պատժի ենթարկվելու, կամ էլ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու։ Սույն գործի համար կարևոր նշանակություն ունի նաև արարքի կատարման շարժառիթը: Սույն գործի փաստական հանգամանքներից ակնհայտ է, որ վեճը ծագել է կենցաղային հողի վրա։ Մեջբերելով վկաներ Ռոզա Բերբերյանի և Վարվառա Այվազյանի, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի և տուժող Կարապետ Բերբերյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը նշված տեսանկյունից հարցը քննարկելիս, պետք է հաշվի առներ, որ Էդգար Գևորգյանը երիտասարդ է, նախկինում ոչնչով չարատավորված, խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաները և ազատազրկման ձևով պատիժ կրելիս կխաթարվի սոցիալական արդարության բուն էությունը և դրանով ոչ թե կկանխվեն հանցագործությունները, այլ մի երիտասարդի, որը կյանքում հանգամանքների բերումով թույլ է տվել քրեական օրենքով արգելված արարք, կործանման պատճառ կհանդիսանա, արդյունքում կկործանվի մի հայ ընտանիք։ Բացի այդ, Դատարանը ուշադրության չի արժանացրել նրանց ընտանիքում ծագած կենցաղային վեճի պայմանները, որը պատճառ է հանդիսացել Էդգար Գևորգյանի արարքի։ Սակայն արարքի համար նշանակված պատիժն էլ ըստ էության ոչ թե ինքնանպատակ է, այլ այն պետք է ծառայի պատժի նպատակներին։ Մինչդեռ, այս պարագայում ռեալ պատժի նշանակումը ուղղակիորեն դեմ է պատիժ նշանակելու սկզբունքներին։ Անդրադառնալով մեղադրական եզրակացությունում նշված այն հանգամանքին, որ Ավագ Արզումանյանը գտնվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, ապա նման բան լինել չէր կարող, քանի որ Ավագ Արզումանյանի ծառայության չներկայանալու միակ պատճառը ընտանեկան հոգսերն էին, հատկապես հոր առանց ձեռքերի մնալու պատճառով իրենց տնտեսությունը վարելը և ընտանիքի հանապազօրյա հացի խնդիրը լուծելը։ Այսինքն, ՌԴ մեկնելու հանգամանքն այս իրավիճակում անտրամաբանական է և սխալ տպավորություն է ստեղծում դատարանների առաջ։ Մինչդեռ միայն անձնագիրը պարզ զննելով ակնհայտ կդառնա, որ Ավագ Արզումանյանը այդ ժամանակահատվածում չի հատել ՀՀ սահմանը և չի եղել ՌԴ-ում։ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը պետք է հաշվի առներ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։ Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։ Նշանակված պատիժը կրելու պարտականությունից ազատելու հնարավորություն է նախատեսում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ գործում առկա հանգամանքների բազմակողմանի և օբյեկտիվ վերլուծության պարագայում Դատարանը կհանգեր հետևության առ այն, որ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և վերջինիս նկատմամբ որոշակի ժամկետով փորձաշրջան նշանակելով կիրականանա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակները։ Գտել է, որ առկա են բավարար իրավական և փաստական հիմքեր ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու մասով Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու և Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիառմամբ՝ պայմանականորեն չկիրառելու։ Ելնելով վերոգրյալից, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանել և ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պայմանականորեն չկիրառել։ 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (…) 5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը. 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…): Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի պահանջների` բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է` (...) 2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. (...) 4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…): Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն քրեական գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: (տե´ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը): «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը): Մի շարք որոշումներով անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հայտնել, իսկ այնուհետև վերահաստատել է իր իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ. «չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե´ս Խաչիկ Ղազարյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը): Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ. «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Նույն որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել է Ա.Շահբազյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշումներ հայտնել առ այն, որ. «(…) [Դ]ատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (…)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը»։ Ա.Շահբազյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև մարդու առողջության դեմ ուղղված դիտավորյալ հանցագործությունների, մասնավորապես` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման վրա ազդող գործոններին և արձանագրել հետևյալը. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում մարդու առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից ամենավտանգավորի` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու համար։ Քննարկվող հանցագործության հանրային առավել բարձր վտանգավորությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրանով, որ համապատասխան հակաիրավական արարքի արդյունքում մարդուն պատճառվում է վնաս, որը խիստ բացասական է անդրադառնում նրա առողջական վիճակի վրա, այլև նրանով, որ կարող է առաջ բերել ավելի ծանր հետևանքներ՝ ընդհուպ մինչև տուժողի մահ։ Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի (…)։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը կարող է կատարվել տարբեր եղանակներով։ Մասնավորապես, հանցավորը տուժողի առողջությանը ծանր վնաս կարող է պատճառել՝ իր ֆիզիկական հնարավորությունները գործադրելով (ձեռքով կամ ոտքով հարվածելով, հրել-վայր գցելով, մարմնի որևէ մաս ջարդելով և այլն), տարբեր գործիքներ, իրեր կամ առարկաներ (դանակ, կացին, մուրճ, մետաղյա ձող, քար և այլն) օգտագործելով, զանազան մեխանիզմներ, միջոցներ կամ նյութեր (հրազեն, թույն, թմրանյութ և այլն) կիրառելով, տարերային աղետի իրադրությունը կամ առավել վտանգի աղբյուրն օգտագործելով և այլն։ Քննարկվող հանցագործության կատարման նշված եղանակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը։ (…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման` առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին։ Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները»: (տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշումը)։ Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ, գնահատել է՝ երիտասարդ լինելը (համաձայն «BA» սերիայի 1573625 համարի անձնագրի` ծնվել է 1978թ. հոկտեմբերի 21-ին), նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. մայիսի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների): Որպես ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, Դատարանը դիտել է` խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2012 թվականի մայիսի 4-ին ծնված Մարինա Էդգարի Գևորգյանի և 2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ծնված Սյուզի Էդգարի Բերբերյանի առկայությունը (ըստ ծննդյան ԱԲ սերիայի 221771 համարի, ԱԲ սերիայի 048058 համարի, ինչպես նաև հայրության ճանաչման ԱԲ սերիայի 291322 համարի վկայականների պատճենների)։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատժի նշանակման հարցին, Դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։ Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը` Դատարանը գտել է, որ վերջինս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով, որն ամբաստանյալը պետք է կրի։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը Դատարանը հաշվի է առել նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։ Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առել Վարդան Մանասյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0144/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը։ Տվյալ որոշման համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելիս և որպես արդյունք` հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար ուշադրության պետք է արժանանա արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքները, միջոցները, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տեղակայումը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանանա նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։ Տվյալ որոշման մեջ արձանագրվել է, որ հանցագործության բարձր հանրային վտանգավորության մասին են վկայում արարքը կտրող-ծակող գործիքով կատարելը, ինչպես նաև դրանով տուժողի մարմնի կենսականորեն կարևոր օրգաններին հարվածելը, մինչդեռ դատարանները հաշվի չեն առել արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված գործիքը, մարմնական վնասվածքի բնույթը, տեղակայումը, հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքի նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։ Տվյալ իրավական դիրքորոշումը սույն գործով հաստատված փաստական հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրել է, որ տուժողի ստացած մարմնական վնասվածքները` ձախից 9-րդ կողի վնասումով, կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված` ձախակողմյան ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հեմոպնևմոթորաքսով, պնևմոմեդիաստինումով, պատճառվել են սուր ծակող-կտրող գործիքով, անուղղակի դիտավորությամբ (ուղղակի դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և հետազոտվել, ավելին՝ դրա մասին նշումներ չկան նաև Է.Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ), այդ գործիքի մեկ հարվածով։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանի համոզմամբ ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատժաչափը որոշելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև վնասվածք պատճառելուն նախորդող իրավիճակն ու զարգացումները, դրան նախորդած վեճի պատճառը և հանգամանքները, ամբաստանյալի և տուժողի անձը, ամբաստանյալի հոգեբանական առանձնահատկությունները` ներընտանեկան ամուսին-կին փոխհարաբերությունների համատեքստում, ամբաստանյալի և տուժողի միջև մերձավոր ազգակցական կապի առկայությունը, որոնք ևս պատժի և քրեաիրավական ներգործության միջոցների արդարացիությունը կանխորոշող ոչ պակաս կարևոր փաստարկներ են, քանզի բնութագրում են հանցավորի անձնավորությունը, հանցանքը կատարելու հանգամանքները։ Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը փաստել է, որ սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքները գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժաչափի շրջանակներում ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այդ պատիժը կրելու հիմնավոր փաստարկներ են, սակայն նույն հանգամանքները և ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները վկայում են նաև վերջինս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նվազագույն պատիժ նշանակելու հնարավորության, ավելին` անհրաժեշտության մասին։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առել այն, որ` քննվող դեպքը տեղի է ունեցել մերձավոր ազգակցական կապի մեջ գտնվող անձանց` փեսայի և աներոջ միջև, տուժողն ընդունում է ծագած ներընտանեկան վեճի թեժացմանն իր «մեղավորության» բաժինը (պնդել է ամբաստանյալի կնոջը և փոքրահասակ երեխաներին ժամանակավոր բնակության նպատակով իր տուն տեղափոխելու մտադրությունը, թեև ամբաստանյալը դրան կտրականապես դեմ է եղել, որի մասին հայտարարել է հրապարակավ), հաշտվել է ամբաստանյալի հետ, ամբաստանյալի խնամքին են երկու փոքրահասակ` 2 և 3 տարեկան երեխաները, ամբաստանյալի և տուժողի դստեր միջև առկա է ամուսնական կյանքը շարունակելու և փոքրահասակ երեխաների դաստիարակությամբ համատեղ զբաղվելու մտադրություն։ Դատարանի համոզմամբ, վերոնշյալ փաստարկները ծանրակշիռ են, հնարավորություն են ընձեռում սույն գործով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձևով նվազագույն պատիժ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համատեքստում վերոնշյալ պատիժն է արդարացի և անհրաժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակարամարության հարցը լուծելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի կատարման եղականը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, այնպես էլ վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան: Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Էդգար Աշոտի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ամբաստանյալ Էդգար Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 31-03-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 05-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 257, 103, 84 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 05-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 257, 103, 84 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-10365/16 |