Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Հ. Խաչատրյանի,

հանրային պաշտպան Ա. Հոբոսյանի,

տուժողն է Ալի Մուսահի Ղոլամինը,

տուժողի ներկայացուցիչ` Նիմա Նասերի Սալարզադեհի,


2015թ. հոկտեմբերի 21-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Դելիղան Մոհամմադի Աթափուրի (DELIGHAN MOHAMMAD ATAPOUR)
ծնված 1978թ. նոյեմբերի 19-ին, Իրանի Իսլամական Հանրապետության /այսուհետ ԻԻՀ/ Իրաք քաղաքում, ԻԻՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխա, նախկինում չդատված, աշխատում է «Ռոյալ» ակումբում որպես տնօրեն, փաստացի բնակվում է Երևանի Արաբկիր թիվ 23 շենքի թիվ 10 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով։



Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015թ. օգոստոսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15136015 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. սեպտեմբերի 2-ի որոշմամբ Դելիղան Մոհամմադի Աթափուրին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգքրի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2015 թվականի հուլիսի 20-ին ժամը 23։22-ին Երևան քաղաքի Ազատության հրապարակում գործող «Օփիում» ակումբի մոտ Ալի Մուսահի Ղոլամիի առողջությանը անզգուշությամբ պատճառել է ծանր մարմնական վնասվածք։
Այսպես.
Դելիղան Մուհամմեդի Աթափուրը շուրջ ութ ամիս հանդիսանում է Երևան քաղաքի Ազատության հրապարակում գործող նորաբաց «Ռոյալ» ակումբի տնօրենը, որտեղ հիմնականում այցելում են զբոսաշրջիկներ։ Նշված ակումբի անմիջապես հարևանությամբ գործում է ևս նմանատիպ «Օփիում» ակումբը, որտեղ հաճախ այցելել է Ալի Մուսահի Ղոլամին։
2015 թվականի հուլիսի 20-ին Ալի Ղոլամին հերթական անգամ գտնվել է նշված ակումբների մոտ, որտեղ նրան տեսնելով Դ.Աթափուրը մի քանի անգամ դիտողություն է արե` տարածքից հեռանալու համար, քանի որ վերջինս հաճախորդներին հորդորել է ներս չգնալ «Ռոյալ» ակումբ, այլ այցելել «Օփիում» ակումբ։
Նույն օրը արդեն ժամը 23։22-ին Դ.Աթափուրը դուրս գալով ակումբից, կրկին նկատել է Ա.Ղոլամիին նշված տարածքում նստած, որի ժամանակ գտնվելով նյարդայնացած վիճակում, կարծել է, որ վերջինս կրկին հեռացնում է իր հաճախորդներին։ Այդ ընթացքում անմիջապես պահանջել է հեռանալ և միաժամանակ ձեռքերով հրել Ա.Ղոլամիի թիկունքից, որի հետևանքով վերջինս աստիճանահարթակի վրա կորցնելով հավասարակշռությունը, վայր է ընկել գետնին և նրա առողջությանը անզգուշությամբ պատճառել աջ բազկի վերին երրորդականի առաջային մակերեսի, աջ ազդրի վերին երրորդականի կողմնային հետին մակերեսի, աջ սրունքի վերին երորրդականի հետին մակերեսի, ձախ սրունքի միջին երրորդականի հետին մակերեսի արյունազեղումների, ձախ սրունքի միջին երրորդականի հետին մակերեսի, աջ սրունքի ստորին երրորդականի հետին կողմնային մակերեսի քերծվածքների, աջ բազկոսկրի գլխիկի աննշան տեղաշարժով կոտրվածքի ձևերով ծանր մարմնական վնասվածք։
Այսինքն` Դելիղան Մուհամմեդի Աթափուրին մեղսագրվում է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։
2015թ. սեպտեմբերի 9-ին թիվ 15136015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. սեպտեմբերի 10-ին ստացվել և 2015թ. սեպտեմբերի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. սեպտեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հոկտեմբերի 12-ին նշանակելու մասին։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել։


Արագացված դատական քննություն

Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Դ. Աթափուրը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Տուժողի ներկայացուցիչը հայտնեց, որ չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին ամբաստանյալի միջնորդության դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Դ. Աթափուրը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Դ. Աթափուրը նախկինում դատված չի եղել, խնամքին ունի մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխա, որոնցից մեկը` մինչև ութ տարեկան է։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Դ. Աթափուրի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դ. Աթափուրի կողմից, նրա մեղավորությամբ, անզգուշությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Դելիղան Աթափուրի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները` 2002թ. սեպտեմբերի 12-ին ծնված Հասթի Դելիղան Աթափուրը և 2011թ. մայիսի 9-ին ծնված Հելմա Դելիղան Աթափուրը։
Որպես ամբաստանյալ Դ. Աթափուրի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը։
Ամբաստանյալ Դ. Աթափուրի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Դելիղան Աթափուրի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի ձևով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2. Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ։»
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Դելիղան Աթափուրը խնամքին ունի մինչև ութ տարեկան երեխա` դատարանը գտնում է, որ կալանքը որպես պատիժ Դ. Աթափուրի նկատմամբ նշանակվել չի կարող։ Հետևաբար, իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ամբաստանյալ Դ. Աթափուրը ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Դելիղան Աթափուրը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել, որևէ առարկա գործով իրեղեն ապացույց չի ճանաչվել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դ. Աթափուրի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը հիմնավոր է ընտրված և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում նրա կողմից` նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու և դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Դելիղան Մոհամմադի Աթափուրին (DELIGHAN MOHAMMAD ATAPOUR) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի հիսունապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ