ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0216/01/15
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի
դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա.Բեկթաշյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

07 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի

մասնակցությամբ`
պաշտպաններ` Գ.Հարությունյանի
Գ.Մելիքյանի
Գ.Մալխասյանի
ամբաստանյալներ` Ե.Անդրեասյանի
Ա.Բոջուկյանի

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպաններ Գ.Մելիքյանի և Գ.Հարությունյանի, ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Եղիշե Կարենի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արմեն Արթուրի Բոջուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 15101615 քրեական գործը հարուցվել է 13.05.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով: Նույն որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Նախաքննության մարմնի 13.05.2015թ. որոշմամբ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. 2015թ. մայիսի 16-ին Ե.Անդրեասյանը ձերբակալվել է:
4. Նախաքննության մարմնի 2015թ. մայիսի 18-ի որոշմամբ Ա.Բոջուկյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
5. Նախաքննության մարմնի 2015թ. մայիսի 18-ի որոշմամբ Ե.Անդրեասյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
6. Նույն մարմնի 19.05.2015թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:
7. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 19.05.2015թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
8. Նախաքննության մարմնի 06.07.2015թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ:
9. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.07.2015թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը երկարացվել է 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
10. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Պողոսյանի 19.08.2015թ. որոշմամբ թիվ 15101615 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
11. 02.09.2015թ. Ե.Անդրեասյանի և Ա.Բոջուկյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
12. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանի 04.09.2015թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Եղիշե Կարենի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արմեն Արթուրի Բոջուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ընդունվել է վարույթ, իսկ 16.09.2015թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
13. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի դատավճռով Ե.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամանակով:
Ե.Անդրեասյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 16.05.2015թ.-ից:
Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կրման ընթացքում Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակվել է հարկադիր բուժում` <<Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնի խմբի թմրամիջոցների գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ>> ախտորոշման դեմ:
Ա.Բոջուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամանակով:
Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է և վերջինս կալանքի է վերցվել դատական նիստերի դահլիճում:
Ա.Բոջուկյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 15.03.2017 թվականից:
14. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 06.04.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանը:
15. Նույն դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 27.04.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանը:
16. Նույն դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 26.04.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել նաև ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպան Գ.Հարությունյանը:
17. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 15.05.2017թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպաններ Գ.Մելիքյանի և Գ.Հարությունյանի, ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Եղիշե Կարենի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արմեն Արթուրի Բոջուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2017թ. հունիսի 01-ին:
18. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 01.06.2017թ. որոշմամբ պաշտպան Գ.Մալխասյանի միջնորդությունը բավարարվել է և ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխվել է չհեռանալու մասին ստորագրությամբ:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
19. Ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում Երևան քաղաքի Պուշկին փողոցում Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ապօրինի իրացրել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որի մի փոքր մասը Բոջուկյան օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մնացած զգալի չափի` 1.65 գրամ քաշով չորացված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար պահել է սպորտային վերնաշապիկի աջ գրպանում, որը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. մայիսի 12-ին` ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում:
20. Ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում Եղիշե Կարենի Անդրեասյանից առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ապօրինի ձեռք է բերել <<մարիխուանա >> տեսակի թմրամիջոց, որի մի փոքր մասը օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մնացած զգալի չափի` 1.65 գրամ քաշով չորացված <<մարիխուանա >> տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար պահել է սպորտային վերնաշապիկի աջ գրպանում, որը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. մայիսի 12-ին` ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում:

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
21. Պաշտպան Գ.Մալխասյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա և կայացվել է բեկանման ենթակա դատական ակտ։
Դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ սահմանադրության 63-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 7-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 105-րդ, 106-րդ, 107-րդ, 115-րդ, 124-րդ, 125-րդ 126-րդ, 127-րդ հոդվածները, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին եվրոպական կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները, քանի որ քրեադատավարական օրենսդրության նորմերի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով, ապա, գնահատելով քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ ու դրանք համադրելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0216/01/15 դատավճռի հետ, բողոք բերած անձը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների խախտումներ և նյութական իրավունքի հիմնարար խախտում կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը, որը ենթակա չէր կիրառման և այդ խախտումներն ազդել են գործի ելքի վրա, նշանակված պատիժն ակընհայտորեն չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, որոնք առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0216/01/15 դատավճռի բեկանման հիմք է։
Առաջին ատյանի մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված և որպես ապացույց օգտագործված.
-Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու 12.05.2015թ. արձանագրությունը /գ.թ. 4/,
-դատաքիմիական փորձաքննության 12.05.2015թ. թիվ 136Ք-15 եզրակացությունը /գ.թ.17-19/,
-ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանի կողմից 2015թ. մայիսի 14-ին կայացված թիվ 15101615 քրեական գործով 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ 1.65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը /գ.թ. 46/,
որպես ապացույցներ չեն կարող օգտագործվել և դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ վերը նշված նյութերը ձեռք են բերվել քննչական և դատավարական օրենքի էական խախտմամբ, ասվածը հիմնավորվում է հետևյալ կերպ:
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը։ Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ ու դրվել մեղադրանքի հիմքում։
Սույն քրեական գործի ուսումնասիրությունից երևում է, որ նախաքննության մարմինը մեղադրական եզրակացության մեջ և առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում որպես Արմեն Բոջուկյանի մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ նշել են Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 12.05.2015թ. արձանագրությունը, դատաքիմիական փորձաքննության 12.05.2015թ. թիվ 136Ք-15 եզրակացությունը և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանի կողմից 2015թ. մայիսի 14-ին կայացված թիվ 15101615 քրեական գործով 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ իրեղեն ապացույց 1.65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը, սակայն, բողոք բերած անձը հարկ է համարում նշել, որ անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, հետևաբար դրանցից բխող փորձաքննության եզրակացությունը և իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ քրեական գործին կցված իրեղեն ապացույցը ևս անթույլատրելի նյութեր են, քանի որ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանցից բխող ապացույցներին, ուստի այդ ապացույցները պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի և չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում` հետևյալ պատճառաբանություններով:
ա/ համաձայն արդեն իսկ վերը նշված քրեական գործի նյութերի` Արմեն Բոջուկյանը 12.05.2015թ. բերման է ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին ՔՀԲ օպեր լիազոր Ա.Գևորգյանի կողմից, ժամը 18:30-ին և նույն օրը ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ՔՀԲ օպեր լիազոր Ն.Գևորգյանի կողմից 19:00-ից մինչև 19:15-ն ընկած ժամանակահատվածում ենթարկվել է անձնական խուզարկության։
12.05.2015թ. Ա.Բոջուկյանի անձնական խուզարկությունը կատարվել է օպերլիազորի կողմից և խուզարկությանը ընդհանրապես որևէ քննիչ չի մասնակցել։
Օպերլիազորը անձնական խուզարկությունը կատարել է՝ նման քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտումներով, որոնցից հիմնականն այն է, որ նա ընդհանրապես իրավունք չուներ կատարելու այդ խուզարկությունը, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածով, որը սահմանում է հետաքննության մարմնի լիազորությունները, հստակորեն նշված է, որ հետաքննության մարմինը մինչև քրեական գործ հարուցելը նախապատրաստվող նյութերով կարող է կատարել դեպքի վայրի զննություն, հետազոտման համար վերցնել նմուշներ և նշանակել փորձաքննություն։ Հետաքննության մարմիններին մինչև քրեական գործ հարուցելը տրված չի անձնական խուզարկություն կատարելու իրավասություն։
Հետաքննության մարմինը Ա.Բոջուկյանի անձնական խուզարկության արձանագրությամբ որպես ընթերականեր նշված Նարեկ Մակիչի Մարկոսյանին և Վարդան Կառլենի Մելիքսեթյանին չի պարզաբանել որպես ընթերակա իրավունքները և պարտականությունները, դրանց իրացման կարգը, իսկ մասնակիցներին չեն պարզաբանվել ընթերականերին բացարկ հայտնելու հիմքերը և դատավարական կարգը։ Սույն խուզարկությանը կամ մասնակից են դարձվել գործի ելքով շահագրգռված ընթերականեր, կամ գրվել են այդ ընթերակաների անունները և ոչ մի ընթերակա էլ մասնակից չի եղել, ինչն ավելի հավանական է, քանի որ արձանագրությունում յուրաքանչյուր ընթերակայի կողմից առկա ստորագրությունները նույնիսկ անզեն աչքով, առանց որևէ լրացուցիչ հետազոտության ակընհայտորեն տարբերվում են միմյանցից և առկա է հիմնավոր կասկած, որ դրանք ստորագրված չեն ընթերակաների կողմից, այլ դրված են այլ անձի կամ անձանց կողմից։
Նշված փաստերը ողջամտորեն հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ նշված արձանագրությունները կազմվել են ոչ թե անձնական խուզարկություն կատարելու ժամանակ կամ դրանից անմիջապես հետո և դրանցում նշված ընթերակաների մասնակցությամբ, այլ որևէ այլ ժամանակ, առանց ընթերակաների մասնակցության կատարված անօրինական անձնական խուզարկության գործողությանը օրինական պատրանք ստեղծելու համար, խախտելով նաև մասնակցի` Արմեն Բոջուկյանի պաշտպանության իրավունքը՝ խուզարկության արձանագրության պատճեն չհանձնելով ու այդ մասին նշում չկատարելով։
գ/ համաձայն կազմված անձնական խուզարկության արձանագրության՝ <.</.../Անձնական խուզարկության ժամանակ վերջինիս մոտից հայտնաբերվեց.
1/ Սպորտային համազգեստի վերնազգեստի աջ գրպանից սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված 1,8 գրամ ընդհանուր քաշով դեղնականաչավուն զանգված,
2/ <<Ալկաթել>> բջջային հեռախոս 863581025448668 և 863581025448676 գործարանային համարով, որի մեջ տեղադրված է 098-116-882 և 095-116-882 բջջային հեռախոսահամարները։ Ա.Բոջուկյանը հայտարարեց, դեղնականաչավուն զանգվածը համարվում է կանեփի բույսից պատրաստված թմրանյութ և այն գնել է Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցում ոմն Եղիշեից։
Արձանագրությունը կարդացվեց բարձրաձայն, ճիշտ է, դիտողություններ չեղան, որի համար ստորագրում ենք>>։
Հիշյալ արձանագրության մեջ բացակայում է հայտնաբերված <<դեղնականաչավուն զանգվածի>> անհատական հատկանիշների նկարագրությունը, այն բուսական կամ այլ ծագում ունենալու, պարունակության, տեսքի, չափային /մանրացված, խոշոր թերթիկներով և այլն/ տվյալները, այդ հայտնաբերված զանգվածի քաշը պարզելու եղանակը /այն չի կշռվել, սակայն առկա է քաշի վերաբերյալ նշում 1,8 գրամ/, ինչպես նաև համաձայն այդ արձանագրության` այդ զանգվածը չի փաթեթավորվել, չի կնիքվել, բացակայում է նշում, թե այն ում մոտ է պահվել, ինչպիսի պայմաններում` բացառելու համար այն փոխելու հնարավորությունը:
Նախապատրաստվող նյութերով 12.05.2015թ. դատաքիմիական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշում կայացվել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հետաքննության բաժանմունքի ավագ հետաքննիչ Մ.Գասպարյանի կողմից և կայացված որոշման համաձայն` փորձաքննությանն է ներկայացվել Արմեն Բոջուկյանի մոտից հայտնաբերված զանգվածը` նշումով, որ այն կնիքված է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի քարտուղարության կնիքով, սակայն բացակայում է որևէ տեղեկություն, թե այդ զանգվածը, որտեղից և ինչ հանգամանքներում, ինչ ընթացակարգով է հանձնվել հետաքննիչին, ինչ տեսք և առանձնահատկություններ ունի փորձաքննության ներկայացված զանգվածը և այն ով և ինչ հանգամանքներում է փաթեթավորել և կնիքել ոստիկանության քարտուղարության կնիքով և արդյոք Արմեն Բոջուկյանի մոտից հայտնաբերվածն է փաթեթավորվել ու կնիքվել, թե մեկ այլ զանգված /գ.թ. 13/։
Քրեական գործի նյութերում բացակայում է նաև որևէ տեղեկություն կամ ուղեկցական գրություն փորձաքննության նշանակելու մասին որոշումը և ներկայացվող նյութը համապատասխան հիմնարկ ուղարկելու մասին, իսկ փորձաքննության եզրակացության համաձայն փորձագետի կողմից հետաքննիչի որոշմամբ ներկայացված փաթեթը բացվել, ուսումնասիրվել և կշռվել է ոստիկանության Կենտրոնականի ՔՀԲ ավագ օպեր լիազոր Ա.Նիկողոսյանի ներկայությամբ և արձանագրվել է, որ փորձաքննության ներկայացված փաթեթը եղել է կնիքված <<ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին, ծրարների համար N>> կնիքի դրոշմով և փաթեթի վրա առկա են եղել սև ներկանյութով կատարված ստորագրություններ։
Փորձագետի եզրակացությունում նշված փաթեթավորման նկարագրության և անձնական խուզարկության արձանագրության ուսումնասիրությունից պարզվում է նաև, որ 12.05.2015թ. անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունում նկարագրված դեղնականաչավուն զանգվածը եղել է սպիտակ թղթի մեջ փաթաթված, իսկ փորձագետի կողմից եզրակացությամբ նկարագրվել է, որ փորձաքննության ներկայացվել է տետրի վանդակավոր թղթի մեջ լցված վիճակում։
Վերոհիշյալ հանգամանքների վերլուծությունից հետևում է, որ քննիչի կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել 1,65 գրամ քաշով բուսական զանգված /մարիխուանա/, որը քրեական գործում հայտնվել է քրեադատավարական օրենսդրության էական խախտումներով և խիստ կասկածելի հանգամանքներում այն քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով չի հայտնաբերվել և վերցվել, չի նկարագրվել ու չի փաթեթավորվել, որից հետո անհայտ ընթացակարգով առանց փաթեթավորման հանձնվել է հետաքննիչին, որի կողմից ՔՀԲ օպեր լիազորի միջոցով փորձաքննության է ուղարկվել արդեն <<ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի քարտուղարության>> կնիքով կնիքված փաթեթով, առանց փաթեթի վրա ստորագրությունների։ Իսկ փորձագետի կողմից ստացվել և բացվել է արդեն մեկ այլ <<ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին, ծրարների համար N>> կնիքի դրոշմով և սև ներկանյութով կատարված ստորագրություններով փաթեթ, որի միջից հանվել է տետրի վանդակավոր թղթի մեջ լցված վիճակում բուսական ծագում ունեցող զանգված, որն էլ համաձայն եզրակացության` հանդիսացել է թմրամիջոց։
Հետևաբար, առկա է ողջամիտ և հիմնավոր կասկած, որ փորձաքննության ներկայացված զանգվածը փոխվել է կամ /փորձաքննության ուղարկվել է ոչ այն նյութի զանգվածը, որը առգրավվել է Ա.Բոջուկյանի անձնական խուզարկությամբ/, կամ այդ զանգվածի նյութում կատարվել են փոփոխություններ /հայտնաբերված զանգվածի քաշը փոքր է եղել զգալի համարվող չափից /0,5/ գրամից և դրա քաշը ենթարկվել է փոփոխության, ավելացվել է <<մարիխուանա>> թմրամիջոց/, իսկ նշված խախտումները էական են և ազդել են ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Սույն գործով իրավաչափ չեն եղել Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկության ենթարկելու վերաբերյալ 2015թ. մայիսի 12-ի արձանագրությունը, հետևաբար դրանցից բխող փորձագետի թիվ 136Ք-15 եզրակացությունը և իրեղեն ապացույց ճանաչելու որոշմամբ իրեղեն ապացույց 1,65 գրամ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը նույնպես անթույլատրելի նյութեր են, քանի որ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանցից բխող ապացույցներին, որի պայմաններում քրեական հետապնդման մարմինը իրավասու չէր այդ նյութին /ըստ եզրակացության <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը/ իրեղեն ապացույցի նշանակություն տալ, այն իրեղեն ապացույց ճանաչելն միակ իրավաչափ ու օրինական որոշումը, որը կարող է կայացվել իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրանյութի և դրա կապակցությամբ տրված եզրակացության վերաբերյալ, դա նշված նյութերի թմրամիջոցի, փորձագետի եզրակացության, որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիության հաստատումն էր։
Սույն դեպքում կողմնակի դիտորդի մոտ ակնհայտ է, որ թմրամիջոցի բուսական մանր զանգվածի դեպքում այն չի կարող ունենալ այնպիսի առանձնահատկություններ, անհատական հատկանիշներ, որոնցով հնարավոր կլինի հետագայում դրանք ճանաչել, ինչպես նաև հայտնաբերման ժամանակ հաստատված համարել դրա իրական քաշը, ուստի փաթեթի կնիքման պահանջր վերաբերելի է տվյալ դեպքին։
Տվյալ դեպքում նշված իրեղեն ապացույցը դատավարության որևէ մասնակից չի ճանաչել, ուստի վերոշարադրյալը հաշվի առնելով` ակնհայտ է, որ այդ ապացույցը պետք է ճանաչվի անթույլատրելի և չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում, ինչի վերաբերյալ միջնորդություն է հարուցվել դատարանում:
Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգով ըստ էության քննության չառնելով ու հիմնավոր պատճառաբանություններով չհերքելով այդ նյութերի անթույլատրելիության հիմնավորումները, և վերը նշված նյութերը որպես ապացույցներ օգտագործելու անթույլատրելիությունը չհաստատելով ու դնելով մեղադրական դատավճռի հիմքում, խախտել է քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 105-րդ, 106-րդ, 107-րդ, 115-րդ, 124-րդ, 125-րդ 126-րդ, 127-րդ հոդվածները` թույլ տալով քրեադատավարական օրենքի էական խախտում։
Բողոք բերած անձը վերոշարադրյալ հիմնավորումներով ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի միջնորդում է հաստատելու՝ Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու 12.05.2015թ. արձանագրության /գ.թ. 4/ և դրա արդյունքում ձեռք բերված դատաքիմիական փորձաքննության 12.05.2015թ. թիվ 136Ք-15 եզրակացության /գ.թ. 17-19/, ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանի կողմից 2015թ. մայիսի 14-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածի /<<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի/ /գ.թ. 46/ որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը:
Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճռի ապացույցների հետազոտում և գնահատում մասում դատարանը թվարկել է այն բոլոր ապացույցները, որոնք հետազոտվել են դատարանում, իսկ դատավճռի իրավական վերլուծության մասում որպես ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի մեղավորությունը հիմնավորող ապացույցներ առաջին ատյանի դատարանը /բացի վերը թվարկված ապացույցներից, որոնք վիճարկվում են սույն բողոքում/ նշել է նաև Արմեն Բոջուկյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, դրանք համարելով արժանահավատ ապացույցներ։
Նման պայմաններում վերը նշված վիճարկվող նյութերի որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիության հաստատելու պարագայում, որպես Արմեն Բոջուկյանին մեղավորությունը հիմնավորող ապացույցներ մնում են բացառապես վերջինիս կողմից նախաքննության ընթացքում արած խոստովանական ցուցմունքները, քանի որ որևէ այլ ապացույցով չի հաստատվում Արմեն Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված զանգվածի թմրամիջոց հանդիսանալու հանգամանքերը, ինչպես նաև այդ զանգվածի զգալի չափերի լինելու հանգամանքը, այլ խոսքով` Ա.Բոջուկյանի խոստովանական ցուցմունքները որևէ այլ օբյեկտիվ ապացույցով չեն հաստատվում, հետևաբար նման պայմաններում մեղադրական դատավճիռը կայացվել է ապացույցների բավարար ամբողջությամբ չհիմնավորված խոստովանական ցուցմունքի հիման վրա, որն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետի հիմքով դատավճիռը միանշանակ բեկանելու հիմք է, քանի որ մեղավորություն վերաբերյալ դատական ակտը պատճառաբանված չի:
Դատարանում հաստատված փաստերը գնահատելով վկայակոչված նորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` բողոք բերած անձը կարծում է, որ սույն գործում առկա` ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանի նախաքննության ընթացքում տված խոստովանական ցուցմունքը որևէ այլ թույլատրելի ապացույցով չի հիմնավորում, մասնավորապես <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվում վերջինիս կողմից ապօրինի առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու հանցավոր արարքի կատարումն ավելի կոնկրետ որ նրա կողմից Ե.Անդրեասյանից առանց իրացնելու նպատակի ձեռք բերված նյութը հանդիսացել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, կամ որ այդ թմրամիջոցի քաշը եղել է զգալի չափերի /0,5 գրամ և ավելի/։
Ուստի Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու մեղադրանքում պետք է կայացվի արդարացման դատական ակտ, ճանաչվի և հռչակվի հանցանքի կատարման մեջ նրա անմեղությունը։
Դատավճռով նշանակված պատժի համապատասխանությունը կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածի/ խախտումները:
Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանին մեղավոր ճանաչելիս և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, դատական ակտով չի արձանագրել Արմեն Բոջուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` թույլ տալով օրինականության սկզբունքի, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու սկզբունք նորմերի խախտումներ, դատական ակտով չի անդրադարձել ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին, մինչդեռ դատարանը պետք է և պարտավոր էր ղեկավարվել վերը նշված նորմերի պահանջներից, ինչպես նաև՝ պատժի նպատակի, դրա նշանակման, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների իրավական նշանակության բացահայտման, դրանց ներկայացվող չափանիշների սահմանման ու օրենսդրական պահանջների վերլուծության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներով:
Դատարանը նման ակընհայտ խիստ պատիժ չէր նշանակի եթե սույն գործով հաշվի առներ Արմեն Բոջուկյանի վարքագիծը հանցավոր արարքի կատարումից առաջ, դրա ընթացքում և դրանից հետո, արարքի կատարման հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող և պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող գործով հաստատված հետևյալ հանգամանքների առակայությունը, որ
- քննության սկզբնական փուլից սկսած խոստովանել է վերագրվող արարքների կատարման մանրամասները աջակցելով գործով օբյեկտիվ ճշմարտության բացահայտմանը /որն ըստ ՀՀ քրեական օրենքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի և տես՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 02 հունիսի 2009թ. թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշման 31-րդ կետում արտահայտած իրավական դիրքորոշման հանդիսանում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք/, ըստ էության նրա տված ցուցմունքներով է քրեական հետապնդման մարմինը կարողացել լիարժեք բացահայտելու օբյեկտիվ իրականությունը, նաև վերջինիս բնութագրական հանգամանքները /որոնց վերաբերյալ որևէ նշումներ գոյություն չունեն դատական ակտում/,
-Արմեն Բոջուկյանը նախկինում դատապարտված, որևէ կերպ արատավորված չի եղել, երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն,
-ունի մշտական բևակության վայր:
Սակայն, ինչպես նշվել է, դատարանը վերը նշված հանգամանքները ըստ էության չի էլ քննարկել` թույլ տալով քրեադատավարական օրեեքի խախտում։
Բացի վերը շարադրված բնութագրող տվյալներից, Վերաքննիչ քրեական դատարանին են ներկայացվում հետևյալ հանգամանքների վերաբերյալ տեղեկություններ և համապատասխան փաստաթղթեր, որ Ա.Բոջուկյանը`
-ունի զբաղմունք և աշխատանք,
-ավարտել է երաժշտական դպրոց, մասնակցել է ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի օլիմպիադայի գրավելով 1-ին տեղ։
-բնակվում է զառամյալ տատիկի հետ, որը գտնվում է նրա խնամքի ներքո,
-ծառայել է Հայոց բանակում,
-բնակության վայրից հարևանների կողմից բնութագրվում է բացառապես դրականորեն։
Սույն գործի հանգամանքներից հետևում է, որ <<նախաքննության ընթացքում հանցագործության բացահայտմանն աջակցելու>> մեղմացնող հանգամանքն իրական է, դրա առկայությունը հաստատվում է գործի նյութերով, քանի որ Արմեն Բոջուկյանի կողմից հայտնած տեղեկություններն անհայտ են եղել վարույթն իրականացնող մարմնին հետաքրքրություններ են ներկայացրել։ Հետևաբար, դատարանը վերոհիշյալ հանցագործության բացահայտմանն աջակցելու հանգամանքն պատշաճ իրավական ընթացակարգով ընդհանրապես գնահատման չի արժանացրել դատական ակտում արձանագրելով, որ սույն դեպքում Ա.Բոջուկյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան, թույլ տալով էական խախտում։
Շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն բողոքում մեջբերված և վերլուծված փաստական հանգամանքները, բողոք բերած անձը կարծում է, որ Բոջուկյանի նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ է և չի համապատասխանում հանցավորի անձին և կատարված արարքին, առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը նշանակելիս խախտվել են վերոշարադրյալ սկզբունքները, հաշվի չի առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հիշատակված հանգամանքները, և նշված խախտումներն իրենց բնույթով էական են և հանգեցրել են անհամաչափ պատժի նպատակներին չհամապատասխանող ակընհայտ խիստ պատժի նշանակման։
Բացի այդ, դատարանի կողմից փաստացի քննարկման չի առնվել նաև Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման հարցը:
Օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը սահմանելով, չի նախատեսել որևէ սահմանափակում հանցագործության տեսակի, արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, ինչպես նաև անձանց շրջանակի վերաբերյալ, ինչն ենթադրում է, որ դրանք պետք է գնահատել և հաշվի առնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, ինչը որ դատարանը չի կատարել։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում չի անդրադարձել նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին։
Մինչդեռ, գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում, մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է` պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, նշանակել փորձաշրջան՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և փորձաշրջան նշանակելով` հնարավոր էր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, մինչդեռ, դատարանը ինչպես նշվել է, հաստատված չհամարելով պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ըստ էության համակողմանի չգնահատելով պատժի նշանակման և այն կրելու հարցի վերաբերյալ օրենսդրական նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված դիրքորուշումները, թույլ է տվել նյութական նորմի խախտում` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։
Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանի անձը բնութագրող տպալները, արարքից հետո 2015թ. մայիս ամսից մինչև դատավճռի կայացման և արգելանքի վերցնելու պահը, նրա դրսևորած վարքագիծը, սոցիալական առանձնահաակությունները վկայում են, և դատարանին պետք է բերեին այն համոզման ու վստահության, որ Արմեն Բոջուկյանի ուղղվելը և սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։
Հետևաբար, դատարանը հոդվածի սանկցիայով նշանակված առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելով` այդ պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառեր, քանի որ օբյեկտիվորեն առկա, վերը շարադրված հանգամանքների համակցությունը իրական հիմք է դատարանի համար համոզվածություն ու վստահություն ունենալու Ա.Բոջուկյանի` առանց պատիժը փաստացի կրելու պայմաներում ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը պետք է նման հետևության հանգեր սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են քննությանը չխոչընդոտելը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած դրական վարքագծի, այսինքն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի առկայության մասին։
Այսպիսով, դատարանը պետք է փաստեր ու արձանագրեր, որ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու ու այն պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի պատժի արդարացիության էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը` նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինեին տեսանելի և ընկալելի։
Հետևաբար, դատարանը հաշվի առևելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը ինչպես մեղմացնող հանգամանքների, այնպես էլ՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պետք է հանգեր այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի և պետք է փաստեր, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ ևշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանն և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ ամբաստանյալի փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելու վտանգն այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքներ կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կարող է նաև գումարվել այս դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։
22.Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ սահմանադրության 28-րդ, 63-րդ և 66-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-380.1-րդ, 395-398-րդ հոդվածների պահանջներով և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանին բողոք բերած անձը խնդրում է ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ 15.03.2017թ. դատավճռով փոփոխված և որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացնել կամ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ կիրառված կալանավորմանը որպես այլընտրանքային խափանման միջոց թույլատրելի ճանաչել գրավի կիրառումը` սահմանելով գրավի գումար: Խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը ամբողջությամբ բեկանել և հռչակել ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի անմեղությունը մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ: Վերոնշյալ պահանջի չբավարարման դեպքում նշանակված պատժի մասով դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, Ա.Բոջուկյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակել համաչափ մեղմ պատժատեսակ կամ պատժաչափ և/կամ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները, նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
23. Պաշտպան Գ.Մելիքյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում ուսումնասիրելով գործի փաստական հանգամանքները գտնում է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը դատական ստուգման ենթարկելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, դատական ակտ կայացնելիս, յուրաքանչյուր ապացույց չի գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատավճիռը ամբողջովին հակասում է ինչպես ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի որոշումներին, որի արդյունքում դատավարական խախտում թույլ տալով` կայացվել է սխալ դատական ակտ։
Բացի այդ, դատարանը առհասարակ անտեսել է դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական տվյալները, ապացույցների միակողմանի հետազոտման արդյունքում, Եղիշե Անդրեասյանին արդարացնող ապացույցները չի ենթարկվել օբյեկտիվ համադրության, որի արդյունքում անթույլատրելի ապացույցները դրվել են մեղադրական դատավճռի հիմքում, ուստի ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները ի վնաս նրա մեկնաբանելով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին չի տվել հաստատող պատասխաններ, այն դեպքում, երբ պետք է աներ հակառակը, հետևաբար մեղադրական դատավճիռը հիմնված է բացառապես ենթադրությունների վրա և դրանով խախտվել է անմեղության կանխավարկածի դատավարական սկզբունքը, որն հանգեցրել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումների, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 398-րդ հոդվածով և որպես հետևանք հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ դատական ակտ կայացնելուն և ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։
Փաստորեն, դատարանի հետևությունից պարզ է դարձել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերին հաստատող պատասխաններ տալու օրենսդրական պահանջը կատարված չէ և դատարանը չի տվել 1-ին մասի 1-ին կետին հաստատող պատասխան, ավելին դատարանը ներառել է քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույցով չհաստատված, անորոշ և ոչ ճշգրիտ փաստական տվյալներ հանցագործությունը կատարելու ժամանակի և տեղի մասով, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջները, դրանով իսկ կայացրել է նույն օրենսզրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ՝ անօրինական, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտ։
Այսպես, դեռևս պաշտպանական ճառով դատարանի առջև հարց էր բարձրացրել, որ մեղադրանքի կողմը խախտել է ՀՀ Սահամանադրության 67-րդ հոդվածի 1-ին կետով ամրագրված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքը, այն է հանցագործության համար մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի՝ ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրավունք։
Դատարանը որդեգրելով ամեն գնով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու անօրինական ուղին, անտեսել է և նույնիսկ ինքը չի կարողացել ապացուցել և հստակություն մտցնել, ճշգրիտ տվյալ ներառել և վերացականից կոնկրետացնել, թե վերջապես երբ և որտեղ է կատարվել հանցագործությունը։ Դատարանի հետևության մեջ բովանդակության, վերագրվող արարքի հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող փաստական տվյալների վերաբերյալ անորոշությունը առաջացրել է հետևյալ ձևակերպումները՝
1. 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում... է կատարվել հանցագործությունը, այնինչ առկա է անորոշություն և հստակեցված չէ, թե որ օրը և որ ժամին է կատարվել հանցագործությունը։
2. ....Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցում Արմեն Արթուրի Բոջուկյանը Եղիշե Անդրեասյանից առանց իլրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ապօրինի ձեռք է բերել <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց...., այնինչ նշված է Պուշկին փողոցը ընդհանրապես, որը սկսվում է Սարյան փողոցից և ավարտվում Սախարովի հրապարակում, ուստի առկա է անորոշություն, թե որտեղ է կատարվել կոնկրետ հանցագործությունը, փողոցի որ հատվածում, որ հասցեի մոտ։
Փաստորեն, պաշտպանություն կողմի համար մեղադրանքի անորոշությունն առաջացրել է մեղադրանքի և արդյունքում դատարանի եզրահանգման լրիվ և ճշտորեն չընկալելու իրավիճակ, որի արդյունքում փաստորեն, Եղիշե Անդրեասյանը ենթարկվում է պատասխանատվության անորոշ մեղադրանքի առկայության պայմաններում, զրկված լինելով ճիշտ ընկալել առաջադրված մեղադրանքը, որի արդյունքում իրական հնարավորություն չի կարող ստանալ հերքելու կամ հաստատելու այս կամ այն օրը և ժամին, ինչպես նաև կոնկրետ այս կամ այն վայրում հանցագործություն կատարելու մեղադրանքը։
Դրանից հետևում էր, որ երբ պաշտպանության կողմը հարց է բարձրացնում, որ մեղադրանքը անորոշ է և ոչ ճշգրիտ, վերացական, ապա դատարանի պարտականությունն էր անորոշ մեղադրանքի պայմաններում չկայացնել մեղադրական դատավճիռ, քանի որ մեղադրանքի կողմը ակնհայտորեն խախտել է արդար դատաքննության սկզբունքը, ինչպես նաև պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքը, ուստի դատարանը մեղադրական դատավճռով անորոշ ձևակերպումներ նշելով հանցագործությունը ապրիլ-մայիս ամսվա ընթացքում կատարված լինելու վերաբերյալ և այդպես էլ չհստակեցնելով կոնկրետ օրը և ժամը, ինպես նաև Պուշկին փողոցի կոնկրետ որ հասցեում, որ հատվածում է տեղի ունեցել թմրանյութի ենթադրյալ իրացման գործողությունը չի արտահայտել իրավունքի շահը, արդյունքում դատարանն արտահայտելով բացառապես մեղադրողի շահերը խախտել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները ինքնին չի պատճառաբանել առակա անորոշությունները, դրանով իսկ այդ մասով կայացրել է ակնհայտ անօրինական, անհիմն և չպատճառաբանված դատակա ակտ, որը ենթակա է բեկանման։
Փաստորեն, եթե դատարանի դատավճռի հետևություներից չի երևում, թե դատարանը ինչն է վերջնականապես հաստատված համարել, ե՞րբ և որտե՞ղ է կատարվել, ապա արդյոք դատարանի վճռով չի խախտվել Եղիշե Անդրեասյանի պաշտպանության իրավունքը։
ՀՀ Սահմանադրության 67-րդ հոդվածի 1-ին կետի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 358-րդ հոդվածի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի պահանջների համակարգային վերլուծությամբ, բողոք բերած անձը գտնում է, որ հենց այն հանգամանքը, որ գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, իսկ մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում, և վերջապես անձը հանցագործության համար կարող է մեղավոր ճանաչվել բացառապես դատավճռով, հաստատում է պաշտպանության կողմի պնդումները, որ մեղադրանքը և դրա սահմաններից դուրս չգալու օրենսդրական պահանջը կոչված են ապահովելու պաշտպանության իրավունքը, որպեսզի ամբաստանվողը իմանա և ճշգրիտ տեղեկացված լինելով, թե ինչումն է մեղադրվում, արդյունավետ պաշտպանություն իրականացնի, իսկ դատարանն էլ հանդես գալով որպես դրանք չխախտելու երաշխավոր` այդ սահմաններից դուրս չգալով դատաքննության ընթացքում թույլ չտա պաշտպանության իրավունքի խախտում, կայացնի պատճառաբանված դատական ակտ, որը տվյալ դեպքում բացակայում է։
Ուսումնասիրելով դատական գործի նյութերը բողոք բերած անձը պարզել է, որ Եղիշե Անդրեասյանին և Արմեն Բոջուկյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով հանցագործության դեպքի առթիվ քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. մայիսի 13-ին և թվագրվել է թիվ 15101615/գ.թ. 22/։
Քրեական գործ հարուցելու առիթ է հանդիսացել Արմեն Բոջուկյանի վերաբերյալ նախապատրաստված և 20 թերթից բաղկացած նյութերը, ընդ որում հետաքննիչ Մ.Գասպարյանի կողմից 12.05.2015թ. նյութերն ըստ ենթակայության հանձնելու մասին որոշում կայացնելուց հետո քննիչը որևէ գործողություն չի կատարել և անմիջապես հարուցել է քրեական գործը։
Ըստ հետաքննիչ Մ.Գասպարյանի նախապատրաստած նյութերի, մասնավորապես` Արմեն Բոջուկյանի տված բացատրությունների /գ.թ.-6/ պարզվել է, որ <<2015թ. մայիսի 12-ին, ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցները Ա.Ավետիսյան փողոցից թմրանյութ պահելու կասկածանքով ոստիկանության Կենտրոնական բաժին են բերման ենթարկել Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին, որի մոտից անձնական խուզարկությամբ հագին եղած սպորտային վերնազգեստի աջ գրպանից հայտնաբերվել է սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված 1.8 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգված>>։
Անմիջապես հետո քննիչ Պ.Աղաբաբյանի կողմից քրեական գործ հարուցելու մասին որոշում կայացնելուց /գ.թ.-22/, փաստական կողմը նշվել է. <<2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում Երևանի Պուշկինի փողոցում Արմեն Արթուրի Բոջուկյանը ոմն Եղիշից առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ապօրինի ձեռք է բերել <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որի մի փոքր մասը օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մնացած զգալի չափի 1.65 գրամ քաշով չորացված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. մայիսի 12-ին` ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում>>։
Նշված 20 թերթից բաղկացած նյութերում առկա չէ <<....մի փոքր մասը օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մնացած զգալի չափի 1.65 գրամ քաշով չորացված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել>> ձևակերպումը հիմնավորող որևէ տվյալ, մասնավորապես Արմեն Բոջուկյանը Ե.Անդրեասյանից գնված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մի մասը օգտագործելու ձևակերպումը քննիչին հայտնի կարող էր լինել միայն կասկածյալի կարգավիճակում Արմեն Բոջուկյանի հարցաքննության ժամանակ, որը կատարվել է 13.05.2015թ.։ Հարցաքննությունը կատարվել է ժամը 00:37-ից մինչև ժամը 02։25-ը ընկած ժամանակահատվածում։
Ըստ Ա.Բոջուկյանի ցուցմունքի` <<10.000 դրամի դիմաց նրանից գնել եմ մեկ փաթեթի մեջ փաթեթավորված կանեփ տեսակի թմրամիջոց։ Չեմ կարող հայտնել կոնկրետ քաշը, չեմ կշոել, սակայն դրանից մի փոքր հատված օգագործել եմ ծխելու միջոցով։. ..>>
Հաշվի առնելով, որ քրեական գործը հարուցվել է 13.05.2015թ. ամսաթվով, ուստի փաստ է, որ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը քննիչը կարող էր կայացնել միայն մինչև ժամը 00:37-ը։ Միաժամանակ, ուսումնասիրելով մինչև հարցաքննությունը կատարված քննիչի գործողությունները, պարզել է, որ առկա են գրություն /գ.թ.-23/, որոշում խափանման միջոց ընտրելու մասին /գ.թ.-24/, արձանագրություն կասկածյալի պաշտպան ունենալու իրավունքը բացատրելու մասին /գ.թ.-27/, իսկ 28-րդ թերթում արդեն հարցաքննության արձանագրությունն է։
Փաստորեն, եթե քննիչը հարուցման որոշման մեջ նշված Բոջուկյանի կողմից ոմն Եղիշեից գնված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի մի փոքր մասը ծխելու միջոցով օգտագործելու ձևակերպումը կարող էր նշել միայն Ա.Բոջուկյանին հարցաքննելուց հետո, իսկ այն փաստը, որ քննիչին հետագայում հայտնի դարձած փաստական տվյալները նշվել են մինչև այդ կայացված դատավարական որոշման մեջ, նշանակում է, որ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը կեղծ փաստաթուղթ է։
Վերոնշված հիմնավորումները վերլուծելով օրենսդիրի պահանջների շրջանակում, այն է միայն քրեական գործ հարուցելու մասին որոշում կայացնելուց հետո քննիչը կարող էր կազմել և գործին կցել գրություն /գ.թ.-23/, որոշում խափանման միջոց ընտրելու մասին /գ.թ.-24/, արձանագրություն կասկածյալի պաշտպան ունենալու իրավունքը բացատրելու մասին /գ.թ.-27/ և 28-րդ թերթում առկա հարցաքննության արձանագրությունը, հիմք են տալիս պաշտպանության կողմին պնդելու, որ 13.05.2015թ. ամսաթվով քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը հանդիսանում է կեղծ դատավարական փաստաթուղթ։
Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական գործով կատարված դատավարական և քննչական գործողությունները, կազմված մեղադրական եզրակացությունը Եղիշե Անդրեասյանի և Արմեն Բոջուկյանի նկատմամբ իրականացված քրեական հետապնդումը կատարվել են ապօրինի, քրեական գործ հարուցելու մասին կեղծ որոշման հիման վրա, ուստի հիշյալ որոշումը և դրա հիման վրա իրականացված քրեական հետապնդման արդյունքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները անթույլատրելի են և որպես ապացույց օգտագործվել չեն կարող, իսկ իրականացվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։
Վերոգրյալի հիման վրա պետք է ճանաչել քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը որպես կեղծ փաստաթուղթ, հետին թվով կազմված լինելու հիմքով, իսկ 13.05.2015թ. թվագրումով, թիվ 15101615 քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը բացակայության պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա, Եղիշե Անդրեասյանին մեղադրանք առաջադրելու մասին որոշումը, կատարված քննչական և դատավարական գործողություները, այդ մասով կազմված մեղադրական եզրակացությունը ճանաչել անթույլատրելի դատավարական գործողություններ, իսկ դրանց արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները ճանաչել անթույլատրելի և հաստատել դրանց օգտագործման անհնարինությունը, քանի որ դրսևորվել են Եղիշե Անդրեասյանի և Արմեն Բոջուկյանի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների խախտմամբ, վերջիններիս օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ և սահմանափակմամբ ազդել են ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը Եղիշե Անդրեասյանի և Արմեն Բոջուկյանի նկատմամբ և անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Ի դեպ, դատարանը թեև հետաձգել է միջնորդության քննարկումը մինչև վերջնական դատական ակտ կայացնելու համար խորհրդակցական սենյակ հեռանալը, այդուհանդերձ այդ միջնորդության վերաբերյալ որևէ որոշում չի կայացրել, փաստացի խուսափել է և ի ցույց է դրել անկարողությունը ավելի քան հիմնավոր միջնորդությունը մերժել, դրանով իսկ ապացույցել է, որ որպես դատավորն արտահայտել է ոչ թե իրավունքի շահը, այլ մեղադրող կողմի շահերը, արդյունքում կայացրել է ակնհայտ անհիմն, անօրինական և չպատճառաբանված դատական ակտ։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը` Վճռաբեկ դատարանն արձանազրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 3-րդ կետ/: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման` սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
1.Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը և 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը որպես <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց հանդիսանալը հիմնավորող փորձագետի թիվ 136 Ք-15 եզրակացությունը անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու վերաբերյալ հիմնավորումները:
Մեղադրական եզրակացության ուսումնասիրությամբ բողոք բերած անձը պարզել է, որ իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների շարքում դրված է 2015թ. մայիսի 12-ի թվագրումով Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 1-ին հատոր 4/, այդ արձանագրությունը որպես այլ փաստաթուդթ ապացույց ճանաչելու մասին 26.08.2015թ. որոշումը / 2-րդ հատոր, գ.թ. 112-113/, 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը որպես <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց հանդիսանալը հիմնավորող փորձագետի թիվ 136 Ք-15 եզրակացությունը / 1-ին հատոր, գ.թ. 18-19/ և դրա հիման վրա այդ թմրամիջոցը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը / 1-ին հատոր գ.թ. 46/։
2015թ. մայիսի 12-ի թվագրումով Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը կազմվել է քրեադատավարական օրենքի սկզբունքների և այլ դրույթների էական խախտմամբ, ուստի ենթակա է ճանաչման անթույլատրելի ապացույց և դատարանը պարտավոր է հաստատել դրա օգտագործման ահնարինությունը։
Այսպես։ Բերման ենթարկելու դեպքում, օպերատիվ աշխատակիցները պարտավոր էին և կատարել են անձնական խուզարկություն, որը կարգավորվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 229-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, այն է անձնական խուզարկությունը, առանց այդ մասին որոշում կայացնելու, կարող է կատարվել հանցագործության մեջ կասկածվողին բռնելիս և ոստիկանություն կամ այլ իրավապահ մարմին բերելիս։
Համաձայն անձնական խուզարկության արձանագրության` Ա.Բոյուջյանի սպորտային համազգեստի վերնաշապիկի աջ գրպանից հայտնաբերվել է սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված 1.8 գրամ ընդհանուր քաշով դեղնականաչավուն զանգված։
Հարց է առաջանում, թե արձանագրությունը կազմող ավագ օպեր լիազոր Ն.Գևորգյանը ինչպես է պարզել դեղնականաչավուն զանգվածի քաշը և մասնավորապես ընդհանուր 1.8 գրամ հաստատուն, այլ ոչ թե մոտավորապես քաշի առկայությունը, այն դեպքում երբ համաձայն արձանագրության` քաշը պարզելու կապակցությամբ որևէ տեխնիկական միջոց չի օգտագործվել, այլապես կազմողը պարտավոր էր նշել տեխնիկական միջոցի օգտագործման մասին, այդ միջոցի տեսակը, այդ մասին նախազգուշացնել գործողությանը մասնակցող բոլոր անձանց։
Միաժամանակ, հատկանշական է համադրել նաև Ա.Բոջուկյանի ցուցմունքները, համաձայն որոնց ինքը վճարելով 10.000 դրամ և գնելով կանեփը` ինքը չի կշռել և չի իմացել, թե ինչ քաշի է։
Այդ դեպքում ինչպես Ն.Գևորգյանը պարզեց հայտնաբերված զանգվածի ընդհանուր հաստատուն քաշը, այն էլ` նշելով ոչ թե մոտավորապես քաշ, այլ հաստատուն ընդհանուր քաշ, որը ինչպես նշվեց հնարամոր է պարզել միայն համապատասխան կշեռքի միջոցով, հետևաբար, հաշվի առնելով թմրանյութերի հայտնաբերման գործերով քննության առանձնահատկությունները և այն, որ դրանց քաշը կարևոր է արարքը որակելու համար, պաշտպանության կողմը կասկածանքի տակ է դնում Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված զանգվածի քաշի չափը, քանի որ այն իրականում կարող էր ավելի քիչ քանակությամբ լինել, սակայն ոստիկանների կողմից քաշը ավելացվեր, քանի որ ընթերակաների ներկայությամբ հայտնաբերվածը չի կշռվել, որը վկայում է, որ օպերլիազորները անօրինական գործողության արդյունքում իրենց ցանկացած ձևով են նշել քաշը։
Անձնական խուզարկության անօրինական լինելը հիմնավորվում է նաև նրանով, որ հայտնաբերելուց հետո` դեղնականաչավուն զանգվածը չի փաթեթավորվել, ընթերակաների ու մյուս մասնակիցների ներկայությամբ չի կնիքվել փաթեթը, այդ գործողությունը չի հաստատվել մասնակիցների ստորագրությամբ, որով կբացառվեր զանգվածը փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, ուստի Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված զանգվածը և փորձաքննության ներկայացված զանգվածը նույնը չեն եղել, Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերվածը ոչ թե <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց է եղել, այլ բուսական սովորական զանգված, որի ապացույցները կներկայացվեն հետագայում։
Փաստորեն 1.8 գրամ քաշով զանգվածը սույն գործով ապացույց համարվել չի կարող, քանի որ Ա.Բոջուկյանի մոտից հայտնաբերվել է և փորձաքննության է ներկայացվել ապօրինի և պարզ չէ, թե արդյոք հենց հայտնաբերվածն է ներկայացվել, թե փոխվել է։
Այդ կապակցությամբ անդրադարձ է կատարվել փորձագետի եզրակացությանը, որով էլ ապացուցվում է, որ փորձաքննությանը ներկայացվել է այլ զանգված, քան հայտնաբերվել է։
Այսպես։ Եզրակացության զննություն հատվածում նշված է, որ ներկայացվել է թվով 1 սպիտակ գույնի, եզրային մասերից մետաղական ամրակներում ֆիքսված թղթյա փաթեթ ամրակնիքված <<ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին, ծրարների համար կլոր կնիքի դրոշմով, որի վրա առկա են սև գույնի ներկանյութով կատարված ստորագրությունները։
Այնուհետև, փորձագետն արձանագրել է, որ փորձաքննության ներկայացված պահին փաթեթը բացելիս այնտեղից հանվեց 1.79 գրամ քաշով, մասամբ դեղնած, բաց կանաչ գույնի, կանեփանման հոտով բուսական մանրացված զանգված, լցված տետրի վանդակավոր թղթի կտորի մեջ։
Համադրելով անձնական խուզարկության արձանագրության հետ կպարզվի, որ օպեր լիազոր Ն.Գևորգյանը զանգվածի փաթեթավորման և կնիքման գործողություն չի կատարել, այլապես այդ մասին նշում կլիներ արձանագրության մեջ, իսկ թե ինչ ստորագրություններ են առկա եղել փաթեթի վրա, անհայտ է, քանի որ ընթերակաների և մասնակիցների կողմից որևէ փաթեթ ստորագրելու վերաբերյալ նույնպես որևէ նշում կատարված չէ արձանագրությունում։
Բացի այդ, Ն.Գևորգյանը արձանագրել է, որ Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերվել է ընդհանուր 1.8 գրամ քաշով զանգված, սակայն փորձագետը արձանագրել է, որ առկա է 1.79 գրամ, հարց է առաջանում, թե ուր մնաց մնացած 0.01 գրամ զանգվածը, ով ծխելու միջոցով օգտագործեց դա։
Ամենագլխավոր հիմնավորումը, որը ավելի քան կապացուցի ոստիկանների կողմից բուսական զանգվածը <<մարիխուանա>> տեսակի զանգվածի փոխելու փաստը, մասնավորապես արձանագրության համաձայն Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված զանգվածը եղել է սպիտակ գույնի փաթեթի մեջ, այնինչ փորձագետի կողմից բացելուց փաթեթը պարզվել է, որ զանգվածը լցված է եղել տետրի վանդակավոր թղթի կտորի մեջ, որի վերաբերյալ արձանագրության մեջ որևէ նշում առկա չէ, հետևաբար ակնհայտ է, որ օպեր լիազորների կողմից Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերվածը եղել է սպիտակ գույնի թղթի մեջի սովորական բուսական զանգված, որը փոխվել է օպերների մոտ առկա տետրի վանդակավոր թղթի կտորի մեջ փաթեթավորված արդեն իսկ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցում, այսինքն ոչ թե զանգվածը լցվել է այլ փաթեթի մեջ, այլ փոխվել են փաթեթները տարբեր զանգվածներով։
Եթե նույնիսկ պայմանականորեն ընդունվի, որ եղել է այնպես, ինչպես Բոջուկյանն է ցուցմունք տվել և Ե.Անդրեասյանը իրեն վաճառել է կանեփանման զանգված` սպիտակ գույնի փաթեթի մեջ, ապա ինչպես է ստացվել, որ վաճառված սպիտակ գույնի զանգվածով փաթեթը փորձագետներին հասավ վանդակավոր տետրի մեջ լցված և փաթեթավորված զանգվածով:
Դատարանը, քննարկելով սույն միջնորդությունը, պարտավոր է ուշադրություն դարձնել հետևյալ հահգամանքներին.
1. Արձանագրության համաձայն` զանգվածը եղել է սպիտակ թղթե փաթեթի մեջ, իսկ փորձագետի մոտ հասել է սպիտակ թղթե փաթեթի մեջ փաթեթավորված վանդակավոր տետրի կտորի մեջ,
2. Արձանագրության համաձայն` զանգվածը եղել է 1.8 գրամ քաշով, իսկ փորձագետի մոտ հասել է 1.79 գրամ քաշով, այդ կապակցությամբ հատկանշական է նաև ուշադրություն դարձնել Ա.Բոջուկյանի ցուցմունքի այն հատվածին, որ գնելուց հետո ինքը չի կշռել և տեղյակ չի թե ինչ քաշի է եղել զանգվածը, ուստի միայն ոստիկանները կապ ունեն քաշի տարբերության հետ։
3. Արձանագրության համաձայն` հայտնաբերված զանգվածը ընթերակաների ներկայությամբ չի փաթեթավորվել, չի կնիքվել և փաթեթի վրա որևէ ստորագրություն չի գրվել, այնինչ փորձագետի մոտ հասել է փաթեթավորված, և կնիքված վիճակում, ինչ-որ ստորագրություններով։
Այսպիսով, վերը նշված փաստական տվյալների համադրության արդյունքում դատարանը 1.65 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցին իրեղեն ապացույցի նշանակություն կարող է տալ միայն այն դեպքում, եթե դրա անձնական խուզարկության արձանագրությունում մանրամասն նկարագրությամբ կնքելով և այն ձեռք բերելուց անմիջապես հետո կատարված այլ մանրամասն գործողություններով բացառվել է առարկան փոխելու, առանձնահատկությունները, հատկանիշները, պարունակող հետքերն էապես փոփոխելու հնարավորությունը, այնինչ փորձագետի մոտ հասած փաթեթը ոստիկանների կողմից փոփոխվել է և այն չի ինչ հայտնաբերվել է Ա.Բոջուկյանի մոտ, ուստի նշված հիմնավորմամբ բողոք բերած անձը գտնում է, որ 1.65 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը սույն գործով իրեղեն ապացույց հանդիսանալ չի կարող և ենթակա է ճանաչման որպես ապացույց չթույլատրվող նյութ, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը անթույլատրելի դատավարական գործողություն։
Չնայած վերը նշված հիմնավորումները բավական են անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար, այդուհանդերձ, վիճարկվող արձանագրությունը չի համապատասխանում նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի դրույթներին` ներքոնշված հիմնավորմամբ.
1. Օրենսդիրը պահանջում է արձամագրությունում նշել դատավարական գործողության իրականացման վայրը, օրը, ամիսը, տարեթիվը, սկսելու և ավարտելու ժամանակը` րոպեի ճշտությամբ, այնինչ արձանագրությունում չի նշվել գործողությունը սկսելու և ավարտվելու ժամանակը` րոպեի ճշտությամբ։
Չնայած պետք է փաստել, որ արձանագրության առաջին երեսի <<Արձանագրություն>> վերնագրային բառի աջ կողմում ավելացված է` <<ժամը սկ. 19:00, ավ. 19։15>>, սակայն դա նշանակում է, որ արձանագրությունը կազմելուց և ավարտելուց հետո է միայն ավագ օպեր լիազոր Ն.Գևորգյանը ավելացրել է ժամի նշումը այնպես, ինչպես իրեն է պետք եղել, այլապես եթե կողմերի մասնակցությամբ նշված լիներ, ապա այն ոչ թե կնշվեր արձանագրությունից դուրս, այլ արձանագրության սահմաններում, ինչպես ընդունված է, այն է` ամսաթվից անմիջապես հետո:
Փաստորեն, արձանագրության կազմելու և ավարտելու ժամը կեղծիք է, քանի որ հնարավոր չէր կազմված լիներ գործողությանը մասնակցող անձանց ներկայությամբ` առնվազն նրանց կողմից ստորագրությամբ արձանագրությունը հաստատելուց առաջ, բացի այդ, անզեն աչքով երևում է, որ արձանագրությունն այլ անձի ձեռագրով է գրառված, իսկ ժամի նշումը` այլ ձեռագրով։
2. Օրենսդիրը պահանջում է հիշյալ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն` ...արձանագրությունում նշվում են դատավարական գործողությանը մասնակցող յուրաքանչյուր անձի ազգանունը, անունը, հայրանունը, անհրաժեշտության դեպքում հասցեն և անձնական այլ տվյալներ, այնինչ համաձայն արձանագրության, գործողությանը մասնակից է դարձվել ՔՀԲ ավագ օպեր լիազոր Ա.Գևորգյանը, սակայն նշված չէ վերջինիս ամբողջական տվյալները, անունը և հայրանունը, նրա հասցեն և անձնական այլ տվյալներ։
3. Օրենսդիրը պահանջում է հիշյալ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`...արձանագրությունը ներկայացվում է՝ դատավարական գործողությանը մասնակցած անձանց ծանոթացման համար։ Ընդ որում, նշված անձանց բացատրվում է արձանագրությունում լրացումներ և ուղղումներ կատարելու իրենց իրավունքը։ Այս արձանագրությունում լրացումներ և ուղղումներ կատարելու վերաբերյալ բոլոր հայտարարությունները ստորագրում են դատավարական գործողությանը մասնակցած անձինք, այնինչ, չնայած գործողությանը մասնակից են դարձվել ընթերակաները, Ա.Բոջուկյանը և ոմն Ա.Գևորգյանը, այդուհանդերձ առկա չէ գրառում, որ նրանց բացատրվել է արձանագրությունում լրացումներ և ուղղումներ կատարելու իրենց իրավունքը, իսկ ոմն Ա.Գևորգյանն ընդհանրապես չի ստորագրել արձանագրությունը։
4. Օրենսդիրը պահանջում է հիշյալ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն ...արձանագրությունը պետք է պարունակի նաև գրառումներ դատավարական գործողության մասնակիցներին իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները բացատրելու, պարտականությունները չկատարելու հետևանքները պարզաբանելու, դատավարական գործողության իրականացման ընդհանուր կարգը բացատրելու մասին, ինչը հավաստվում է դատավարական գործողության մասնակիցների ստորագրությամբ, այնինչ, չնայած գործողությանը մասնակից են դարձվել ընթերականեր Նարեկ Մարկոսյանը և Վարդան Մելիքսեթյանը, խուզարկվող Արմեն Արթուրի Բոջուկյանը, ՔՀԲ ավագ օպեր լիազոր Ա.Գևորգյանը, սակայն, առկա չէ գրառում, որ նրանց պարզաբանվել է իրենց իրավունքներն ու պարտականություններն, պարտականությունները չկատարելու հետևանքները պարզաբանելու, դատավարական գործողության իրականացման ընդհանուր կարգը բացատրելու մասին նշումներ, առավել ևս այն դեպքում, երբ Ա.Բոջուկյանը գործողությանը մասնակցում էր առանց փաստաբանի կամ պաշտպանի մասնակցության, և չէր բացառվում, որ այդ դեպքում վերջինս ցանկություն հայտներ պաշտպան ներգրավվեր և վերջինիս մասնակցությամբ կատարվեր հետագա քննչական գործողությունները, ուստի ակնհայտ է, որ այդ արձանագրությունը կազմվել է ոչ միայն Ա.Բոջուկյանի, այլն ընթերականեր Նարեկ Մարկոսյանի և Վարդան Մելիքսեթյանի, ՔՀԲ ավագ օպերլիազոր Ն.Գևորգյանի իրավունքների և օրինական շահերի էական խախտմամբ։
Բացի 29-րդ հոդվածի խախտումներից, փաստորեն քննիչը նաև խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի պահանջները, այն է` դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը պարտավոր են կասկածյալին, մեղադրյալին, տուժողին, քաղաքացիական հայցվորին, քաղաքացիական պատասխանողին և նրանց ներկայացուցիչներին, քննչական գործողություններին մասնակցող այլ անձանց պարզաբանել նրանց իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև պարտականությունները չկատարելու հետևանքները, այնինչ, ինչպես վերը նշվեց, քննիչը պարտավորված լինելով նաև 198-րդ հոդվածի համաձայն, ընդ որում դա նրա ոչ թե իրավունքն է, այլ պարտավորությունը, Ա.Բոջուկյանին, ընթերականերին և օպերլիազորին չի պարզաբանել նրանց իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև պարտականությունները չկատարելու հետևանքները։
Բացի 29-րդ հոդվածի խախտումներից, փաստորեն քննիչը նաև խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 81-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները, այն է` ընթերական քրեական գործով չշահագրգռված ՝ Հայաստանի Հանրապետության չափահաս քաղաքացին է, որին քրեական հետապնդման մարմինը հրավիրում է մասնակցելու քննչական գործողության կատարմանը՝ հաստատելու համար դրա կատարման փաստը, բովանդակությունը, ընթացքը և արդյունքները։
Հիշյալ արձանագրությունների մեջ նշված չէ ընթերականեր Նարեկ Մարկոսյանի և Վարդան Մելիքսեթյանի` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսանալու փաստը։
Ի դեպ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ընթերական պետք է ունակ լինի լրիվ և ճշտորեն ընկալելու իր ներկայությամբ կատարվող գործողությունները, այնինչ արձանագրությունից չի երևում այդ ընթերակաները ունակ են լրիվ և ճշտորեն ընկալելու իրենց ներկայությամբ կատարվող գործողությունը, այլ կերպ ասած` արդյոք նրանք մեղսունակ են, արդյոք չեն տառապում հոգեկան հիվանդությամբ և այլ ֆիզիկական արատների պատճառով չեն համապատասխանում 2-րդ մասում նշված չափանիշներին։
Հետևաբար այն, որ արձանագրության մեջ նշված չէ ընթերակաների քաղաքացիությունը և նրանց ունակ լինելը լրիվ և ճշտորեն ընկալելու իրենց ներկայությամբ կատարվող գործողությունը, այդպիսի ապացույցների բացակայության պայմաններում, փաստ է դառնում, որ քննիչը նաև խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 81-րդ հոդվածի պահանջները։
Այսպիսով բողոք բերած անձը գտնում է, որ անձնական խուզարկության գործողությունը կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրի 29-րդ, 81-րդ և 198-րդ հոդվածների դրույթների էական խախտմամբ։
Հարկ է համարում դատարանի ուշադրությունը հրավիրել այն փաստին, որ դատաքիմիական փորձաքննությունը նշանակվել է հետաքննիչ Մ.Գասպարյանի կողմից այն դեպքում, երբ վերջինս տվյալ քննությունը վարելու իրավասությամբ հետաքննության մարմնի պետի կողմից չի լիազորվել և նրան չի հանձնարարվել։ Դա պարզ երևում է զեկուցագրի վրա կատարված մակագրությունից, որտեղ նշված է, որ քննությունը հանձնարարված է Ս.Պողոսյանին, այնինչ Մ.Գասպարյանին հանձնարարելու վերաբերյալ մակագրություն առկա չէ։
Վերոգրյալը նաև հաստատում է որ փորձաքննությունը նշանակել է քրեական գործով նման լիազորություն չունեցող անձը, ուստի առկա է անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի հիմքը։
Ամփոփելով վերը բերված հիմնավորումները` հարկ է վիճարկվող գործողությունը վերլուծել նաև որպես ապացույց օգտագործման թույլատրելիության շրջանականում, քանի որ ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
-աղբյուրի օրինականություն ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս/,
-ձեռքբերման միջոցների օրինականությունը, դրանք է` պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները.
-դատավարական ձևակերպում` ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման.
-լիազորված սուբյեկտ. այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Վերոգրյալի հիման վրա պետք է փաստել, որ այդ խախտումները այնքանով են էական, որ համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և մասնավորապես 398-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված կանոններին, այն է` քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ են դատական քննության ժամանակ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 17-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 18-րդ և 23-րդ հոդվածներով ամրագրված սկզբունքների և այլ ընդհանուր դրույթների, տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրի 29-րդ և 198-րդ հոդվածների դրույթների խախտումները, որոնք գործին մասնակցող Ա.Բոջուկյանին և Ե.Անդրեասյանին՝ օրենքով երաշխավորված իրավունքներից զրկելու կամ դրանցում սահմանափակելու կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտմանը, ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ուստի վերը նշված նորմերի վերլուծությունը փաստում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը մեղադրանքի հիմքում կարող էր դնել և օգտագործել սույն օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ կատարված քննչական և դատավարական գործողությունների արձանագրությունները, այնինչ, անձնական խուզարկություն կատարելու գործողությունը ենթակա է ճանաչման անթույլատրելի քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույց, ուստի պաշտպանական կողմը վիճարկելով այդ արձանագրության և նրանում առկա տվյալների հավաստիությունը, բողոք բերած անձինք դատարանին միջնորդություն էին ներկայացրել և խնդրել էին.
1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա, մեղադրական եզրակացության մեջ որպես ապացույց նշված գ.թ 1-ին հատոր 4-րդ էջում առկա, 2015թ. մայիսի 12-ի թվագրումով Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը և գ.թ. 1-ին հատոր 18-19-րդ էջերում առկա 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը որպես <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց հանդիսանալը հիմնավորող փորձագետի թիվ 136 Ք-15 եզրակացությունը ճանաչել անթույլատրելի ապացույցներ, իսկ գ.թ. 2-րդ հատոր 112-113-րդ էջերում առկա, այդ արձանագրությունը որպես այլ փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 26.08.2015թ. որոշումը անթույլատրելի դատավարական գործողություն և հանել մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցների շարքից հաստատելով դրանց օգսսսգործման ահնարինությունը։
2. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի և 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիման վրա, գ.թ. 1-ին հատոր 46 էջում առկա, 1.65 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը ճանաչել անթույլատրելի դատավարական գործողություն, իսկ թմրամիջոցը ճանաչել անթույլատրելի ապացույց և չտալ իրեղեն ապացույցի նշանակություն, հանել մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցների շարքից` հաստատելով դրանց օգտագործման ահնարինությունը։
Ինչ վերաբերվում է մնացած ապացույցներին, ապա դրանցից և ոչ մեկը չի հաստատում Եղիշե Անդրեասյանի կողմից նրան մեղսագրվող հանցագործությունները կատարելու մեղադրանքը և այդ կապակցությամբ արված դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը։
Նման պայմաններում չփարատված է մնում պաշտպանության կողմի այն պնդումը, որ Ե.Անդրեասյանը չի կատարել իրեն վերագրվող հանցագործությունը և որևէ թույլատրելի ապացույցով չի հերքվել հակառակը, ուստի դատարանը մինչև մեղավոր ճանաչելը նախ և առաջ պետք է հաշվի առներ, որ խախտվել է պաշտպանության իրավունքը և առաջադրված մեղադրանքի որևէ թույլատրելի ապացույցով չհաստատվելու պայմաններում դատարանը օբյեկտիվորեն զրկված էր իր պաշտպանյալի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հնարավորությունից, ուստի, պաշտպանյալը պետք է ճանաչվեր անմեղ և արդարացվեր։
Թույլատրելի ապացույցների վերլուծությամբ և համադրությամբ դատարանը պարտավոր էր հիմնավոր հետևության հանգել և ներքին համոզմունք ձեռք բերել, որ թմրանյութի իրացման դեպք տեղի չի ունեցել, որը հիմնավորվում է ներքոնշված ապացույցների օբյեկտիվ համադրությամբ։
Այսպես։ Դատավճռի հիմքում դրված և սույն գործով միակ ապացույցին` Արմեն Բոջուկյանի իրարամերժ, հակասական ցուցմունքներին, բողոք բերած անձը խնդրում է դատարանին հետազոտելիս հաշվի առնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները։
Այդ ցուցմունքները այնքանով են իրականությունից հեռու, որ բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ ծավալի հետազոտության արդյունքում դատարանը պետք է հանգեր այն համոզման, որ հենց այդ ցուցմունքներով հերքվում է Եղիշե Անդրեասյանի կողմից Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված դեղնականաչավուն զանգվածի հետ առընչությունն ընդհանրապես և բացառում 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց թմրանյութ վաճառելու հանգամանքը։
Դրա համար անհրաժեշտ էր ընդամենը Ա.Բոջուկյանի` տարբեր ժամանակ քննությանը հայտնած փաստական տվյալները և դրանց օբյեկտիվ վերլուծությունը։
Ա.Բոջուկյանը անձնական խուզարկության ժամանակ հայտարարել է. <<Ա.Բուջուկյանը հայտարարեց, որ դեղնականաչավուն զանգվածը համարվում է կանեփի բույսից պատրաստված թմրանյութ և այն գնել է....>>։
12.05.2015թ. բացատրություն տալիս հայտնել է. <<Մոտ մեկ ամիս է, որ ժամանակ առ ժամանակ օգտագործում է կանեփի բույսից պատրաստված թմրամիջոց, ծխելու միջոցով։ Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ մեկ շաբաթ առաջ վերոնշված կանեփի բույսին նմանվող թմրամիջոց եմ գնել, մեկ փաթեթը 10.000 /տաս հագար/ դրամով, ք. Երևան Պուշկին փողոցի բնակիչ, ոմն Եղիշից, որը մոտ 26-28 տարիքի տղամարդ է, որը ես օգտագործել եմ իմ ծխելու համար։ Մոտ 5 օր առաջ ես դարձյալ հանդիպել եմ Եղիշին, որին տվել եմ երեսուն հագար դրամ, որպեսզի ինձ 2 փաթեթ հոլանդական կանեփից պատրաստված թմրանյութ տար, մեկ փաթեթը` տասնհինգ հազար դրամով։ Ես այսօր պայմանավորվել էի Եղիշի հետ, որպեսզի տրված գումարի դիմաց վերցնեի երկու փաթեթ <<մարիխուանա>>, սակայն չեմ հասցրել նրան հանդիպել, քանի որ ինձ հանդիպեցին ոստիկանները և բերման ենթարկեցին.... >>:
Ա.Բոջուկյանը կասկածյալի կարգավիճակում 13.05.2015թ. ցուցմունք տալիս հայտնել է. <<...մոտ երկու շաբաթ է ինչ սկսել եմ օգտագործել կանեփի բույսից պատրաստված թմրամիջոց` ծխելու միջոցով։ Շուրջ 15 տարի առաջ ծանոթացել եմ Եղիշեի հետ....
Այս օրվանից մոտ երկու շաբաթ առաջ, կոնկրետ օրը չեմ հիշում, Եղիշին պատահաբար հանդիպել եմ Հ.Քոչարի փողոցի <<Կրպակ>> խանութի մոտ և վերջինիս հետ խոսելու ընթացքում ճշտել եմ, որ նրա հեռախոսահամարներն են 091409791 և 055186007։ Նրա հետ խոսակցության ընթացքում տեղեկացել եմ, որ ինձ կարող է վաճառել կանեփի տեսքով թմրամիջոց, որը ինձ անհրաժեշտ էր իմ անձնական օգտագործման համար` մոտակա ժամանակներս տեղի ունենալիք հարսանիքի ժամանակ։ Նշեմ, որ այդ թմրամիջոցը միմիայն ինձ համար էր և այն որևէ մեկին չէի տալու։ Այդ օրվանից մեկ շաբաթ անց նշված Եղիշեն ինձ զանգահարել է իր վերը նշված հեռախոսահամարներից մեկով, կոնկրետ չեմ հիշում, թե որով, նաև չեմ հիշում իմ որ հեռախոսահամարին է զանգ տվել և ասաց, որ կարող է ինձ վաճառել կանեփի տեսքով թմրամիջոց, որը լավ որակի է, նաև պայմանավորվել ենք նույն օրը հանդիպել ք.Երևան Պուշկինի փողոցի վրա։ Պայմանավորված օրը, որի ամսաթիվը ներկայումս չեմ հիշում` Եղիշեին հանդիպել եմ ք. Երևան, Պուշկինի փողոցի վրա և 10.000 /տաս հագար/ դրամի ղիմաց նրանից գնել եմ մեկ փաթեթի մեջ փաթեթավորված կանեփ տեսակի թմրամիջոց։ Չեմ կարող հայտնել կոնկրետ քաշը, չեմ կշռել, սակայն դրանից մի փոքր հատված օգտագործել եմ ծխելու միջոցով։ Այդ մասը օգտագործել եմ հանդիպումից հետո, երբ Եղիշեն իմ հետ չէր և տեսնելով, որ այն լավ որակի չէ, որոշել էի հետ վերադարձնել և մեկ այլ տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերեի այս օրվանից մոտ 5 օր կրկին կոնկրետ օրը չեմ հիշում նշված Եղիշեին հանդիպել եմ նույն վայրում` Պուշկին փողոցի վրա և նրան տվել եմ 30.000 ՀՀ դրամ, որպեսզի ինձ 2 փաթեթ հոլանդական կանեփից պատրաստված թմրանյութ տար, մեկ փաթեթը 15.000 ՀՀ դրամով, սակայն չեմ պատկերացնում, թե որքան կկազմեր այդ քաշը: 12.05.2015թ. պետք է հանդիպեի ըստ պայմանավորվածության Եղիշին, որպեսզի վերցնեի 2 փաթեթ թմրանյութը, սակայն դա ինձ չհաջողվեց, քանի որ ոստիկանները ինձ բերման են ենթարկել ... :>>:
Քննիչի հարցին, Եղիշեի արտաքին տեսքը նկարագրելու վերաբերյալ.<<...Եղիշեի ազգանուն հայրանունը չգիտեմ, նրա վերաբերյալ ոչ մի տվյալ չունեմ։ Եղիշեի արտաքին տեսքը ներկա պահին չեմ կարող նկարագրել, քանի որ նրան հաճախակի չեմ տեսնում։…>>:
Ա.Բոջուկյանը կասկածյալի կարգավիճակում 13.05.2015թ. լրացուցիչ ցուցմունք տալիս քննիչի հարցին կապված մեկ ամիս թմրամիջոց օգտագործելու և վատ որակի թմրամիջոց հանդիսանալու հետ, պատասխանել է.<<...քանի որ նախկինում ես օգտագործելիս չեմ եղել որևէ թմրամիջոց, ըստ այդմ, կարող եմ ասել, որ չեմ հասկանում անգամ նրանց տարբերությունը, ուղղակի որևէ փոփոխություն չզգալով ֆիզիկական վիճակիս վրա, ենթադրեցի որ Եղիշից ձեռք բերած թմրամիջոցը լավ որակի չի։ Նորից նշեմ, որ բացի այդ անգամից, ես ընդհանրապես որևէ մեկից թմրամիջոց ձեռք չեմ բերել և չեմ օգտագործել >>:
Քննիչի հարցին, թե ինչու 30.000 դրամ գումարը տալու ժամանակ հետ չի տվել անորակ թմրամիջոցը, պատասխանել է.<<...այդ ժամանակ նախորդ անգամվա վերցրածը ինձ մոտ չի եղել, բայց պայմանավորվել եմ, որ հետ եմ վերադարձնելու։ Այդ ժամանակ Եղիշեին հայտնել եմ, որ լավ որակի թմրամիջոց չի եղել, ուղղակի այդ ժամանակ նրան գումար եմ տվել, որպեսզի արագ և ավելի լավը ձեռք բերի ինձ համար>>:
Քննիչի հարցին, Եղիշեի արտաքին տեսքը նկարագրելու վերաբերյալ. <<... Նշված Եղիշեն 26-28 տարեկան է, սպիտակամաշկ է, սև մազերով, հաստ ունքերով, միջին չափի քթով, միջահասակ, ճակատ և դնչի հատվածները գրեթե սիմետրիկ են և միջին չափսի են։ Տեսնելու դեպքում կճանաչեմ...>>:
Ա.Բոջուկյանը մեղադրյալի կարգավիճակում 18.05.2015թ. տվել է նույնաբովանդակ ցուցմունք և հրաժարվել է այլ հարցերի պատասխանել, միայն քննիչին է ներկայացրել 6 թերթից բաղկացած իր և Եղիշեի միջև տեղի ունեցած ֆեյսբուքյան հաղորդագրություները։
Փաստորեն ըստ Բոջուկյանի.
1. Մեկ շաբաթ առաջը 12.05.2015թ.ից, մայիսի 5-ն է, երբ գնել է Եղիշից <<մարիխուանա>>։
2. 5 օր առաջը` 12.05.2015թ.ից մայիսի 7-ն է, երբ 30.000 դրամ է տվել հոլանդական թմրանյութ գնելու համար։
3. Երկու շաբաթ առաջը մայիսի 12-ից մայիսի 28-29-ն է, երբ հանդիպել են և փոխանակվել հեռախոսահամարներով։
4. Այդ օրվանից մեկ շաբաթ անցը` մայիսի 5-6-են, որը համընկնում է։
Որպեսզի պարզեն Ա.Բոջուկյանի ցուցմունքների հակասական և իրարամերժ լինելու փաստը, այն պետք է համադրել քրեական գործի մյուս ապացույցների` Եղիշե Անդրեասյանի ցուցմունքների, հեռախոսահամարների վերծանումների հետ։
Մասնավորապես Ե.Անդրեասյանը հերքել է 10.000 դրամի դիմաց <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց վաճառելու փաստը, նման խոսկացություն կամ պայմանավորվածություն ունենալու և բացառությամբ 80.000 ՀՀ դրամի գումար վերցնելու և դրա վերադարձման շուրջ լարված խոսակցությունների, այլ շփում չի եղել։ Եղիշեն հերքել է նաև <<Կրպակ>> խանութի մոտ հանդիպումը և հեռախոսահամարի վտխանցումը, որը կատարվել է ֆեյսբուքյան հաղորդագրությունների միջոցով։
Այսպես։ Ըստ Արմեն Բոջուկյանի ցուցմունքների` կարելի է եզրակացնել, որ հանդիպումը <<Կրպակ>> խանութի մոտ կայացել է ապրիլ ամսվա վերջին, ուստի դատարանի ուշադրությունը հրավիրվում է այն հանգամանքին, որ Եղիշի <<Այֆոն 5>> հեռախոսը և 091409791 հեռախոսահամարը ապրիլի 14-ից մինչև մայիսի 4-ը գտնվել են գրավատանը և չի օգտագործվել և հարց է առաջանում, թե Եղիշը ոնց կարող էր այդ համարը տալ Արմենին։
Ինչ վերաբերում է 055186007 հեռախոսահամարին, ապա Եղիշը այդ հեռախոսահամարը ձեռք է բերել ապրիլի 27-ին հյուսիսային պողոտայի Օրանժի օֆիսից որը հաստատում է Օրանժի կողմից քննչական բաժին ներկայացված վերծանումների տվյալներով, որտեղ հստակ նշված է ձեռք բերման օրը և ամսաթիվը։ Առաջին զանգը այդ հեռախոսահամարից Եղիշը կատարել է անմիջապես ձեռք բերելուց հետո` ապրիլի 27-ին, ժամը 20:10-ին և հաջորղ զանգերը կատարվել են մինչև ժամը 23:59-ը և բոլոր զանգերը գրանցվել են միայն Կենտրոնում և մեկը մյուսի նկատմամբ կազմել են 15-ից-30 րոպե, իսկ դա նշանակում է, որ այդ օրը 27.04.2015թ. Եղիշը չէր կարող գտնվել Հ.Քոչար փողոցում` <<Կրպակ>> խանութի մոտ և չէր կարող իր հեռախոսահամարը տալ Արմենին և վերցնել նրա 098116882 հեռախոսահամարը։
Ապրիլի 28-ին, 29-ին և 30-ին Եղիշը բազմաթիվ մուտքային և ելքային զանգեր է ունեցել 055186007 հեռախոսահամարին, բայց ոչ մեկը չի գրանցվել ոչ միայն <<ԿՐՊԱԿ>> խանութի մոտակայքում, այլ նաև չի գրանցվել առհասարակ ամբողջ Արաբկիր վարչական շրջանում։
Այս ամենը փաստում է այն մասին, Ա.Բոջուկյանի տված ցուցմունքի մեջ նշված <<Այդ օրվանից /13.05.2015թ./ մոտ 2 շաբաթ առաջ հանդիպել եմ Հ.Քոչար փողոցի <<Կրպակ>> խանութի մոտ և վերջինիս հետ /նկատի ունի Եղիշին/ խոսելու ընթացքում ճշտել եմ, որ նրա հեռախոսահամարներն են 091409791 և 055186007>>, առնվազն ժամկետի առումով չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ սկսած ապրիփ 27-ից մինչև ապրիլը 30-ը ներառյալ, Եղիշեի 055186007 հեռախոսահամարից ոչ մի զանգ չի գրանցվել Արաբկիրի շրջանում և փաստացի չկա այլ ապացույց, որ հանդիպումը <<Կրպակ>> խանութի մոտ կայացել է ապրիլ ամսվա վերջին։
Դատարանում Արմենը հարցերին պատսախանելիս` ցուցմունք է տվել, որ հնարավոր է որ հանդիպումը <ԿՐՊԱԿ> խանութի մոտ եղել է մարտ ամսին, այսինքն հակասում է իր նախորդ տրված ցուցմունքին, քանի որ մեկ բան է երկու շաբաթ և այլ բան է առնվազն 1,5 ամիս։
Իհարկե այդքան ուշադրություն չէր դարձվի տարբեր ժամանակ իրար հակասող և իրարամերժ ցուցմունքներին, սակայն ապացուցում է, որ Արմենը ամեն կերպ չհաջողված փորձ է կատարում ստելով և խճճելով` սուտը իրականություն դարձնել։
Այսպես։ Դատարանը ներկայացնելով Արմեն Բոջուկյանի նախաքննական ցուցմունքները նշել է. <<Արմեն Բոջուկյանը 2015թ. մայիսի 13-ին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ նաև պայմանավորվել ու նույն օրը հանդիպել Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցի վրա>>:
Իրականաև Արմեն Բոջուկյանի ցուցմունքներում Պռոշյան փողոցի անուն չի տվել։
Դատավճռի 9-րդ էջում նշված է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվել է ցուցմունք տալ։ Այնինչ դատարանը ճիշտ չի ներկայացրել իրականությունը, այն, որ Բոջուկյան Արմենը դատարանում թեև ցուցմունք չի տվել, այնուհանդերձ բավականին երկար ժամանակ խոսել է և պատասխանել է ավելի քան 70 հարցերի, որոնք ըստ էության ցուցմունք են։
Մասնավորապես, փաստաբան Գուրգեն Հարությունյանի այն հարցին, թե. <<Ինչ քանակի <<մարիխուանա>> եք օգտագործել, որ նշել եք մի փոքր քանակը օգտագործել եք, Բոջուկյանը պատասխանեց - <<մի սիգարետ>>: <<…Թե ինչ փաթեթի մեջ էր, փաթեթավորված էր, թե չէ>>, Բոջուկյանը պատասխանել է, որ <<սպիտակ թղթի մեջ էր>>.- և այնուհետև պարզաբանել է, <<որ իր մոտ հայտնաբերված դեղնականաչագույն զանգվածը եղել է փաթեթավորված սպիտակ Ա4 ֆորմատի թղթի մեջ>>։
Արմեն Բոջուկյանը պատասխանել է նաև, որ իր հանդիպումը Եղիշի հետ <<Կրպակ>> խանութի մոտ եղել է մարտ ապրիլ ամսին, չնայած նրա նոր նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներում և տարրեր օրերին տրված ցուցմունքներում ներկայացրել է, որ <<Կրպակ>>> խանութի մոտ Եղիշեի հետ հանդիպել է մայիսի 12-ից երկու շաբաթ առաջ։
Դատախազը դատարանում ներկայացրել է Արմեն Բոջուկյանի կողմից ոստիկանությունում կազմված և ստորագրված պարտավորագիրը չհեռանալու մասին, որին Արմեն Բոջուկյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում չհեռանալու մասին պարտավորագիր չի ստորագրել, այլ ստորագրել է քննիչի մոտ և քննիչի ազգանունը Ա.Գևորգյան չէ։ Նշել է, որ իր մոտի եղածից ծխել է բայց, դա զիբիլ եր, որովհետև ոչինչ չզգաց:
Նշված չէ նաև այն, որ Արմեն Բոջուկյանը փաստաբանի այն հարցին, թե որտեղ եք պահել թմրամիջոցը ստանալու պահից մինչև բռնվելու պահը, Բոջուկյանը պատասխանել է, որ նույն շորի գրպանում:
Դատավորի հարցին, թե ինչ գործ ուներ այդ փաթեթը քեզ մոտ, Արմենը պատասխանել է, որ չգիտեի որ ինձ մոտ է, գրպանս մնացել էր, որի մասին տեղյակ չէի:
Պետք է նաև հատուկ անդրադառնալ փորձագետ Կարինե Պետրոսյանի դատաքննական ցուցմունքին և փաստել, որ վերջինս օպերատիվ աշխատակիցների հետ միասին փորձաքննության ընթացքում թույլ է տվել չարաշահումներ։
Մասնավորապես նշել է, թե. <<....քննիչի կողմից ներկայացված կից գրության վրա նշվում է ով է ստանում, իսկ ժամը նշվում է իրենց վարույթի մեջ։ Հայտնել է, որ փորձանմուշը պետք է լինի 100 մ/լ պետք է լինի մեզ և մոտ կես գրամ մազի փորձանմուշ, որը կլինի բավարար։ Հայտնել է, որ ինքը պարտավոր չէ իր եզրակացության մեջ նշել, թե որքան է փորձանմուշ վերցրել, քանի որ դրա համար առկա է համապատասխան արձանագրություն>>։
Նաև փորձագետը հաստատեց, որ փորձանմուշը վեցրվել է նարկոլոգիական կենտրոնում, այնինչ դատարանը այդ ցուցմունքի հատվածը չի նշել դատավճռում։
Այնինչ, քրեական գործում առկա չէ արձանագրություն, այն էլ ընթերակաների մասնակցությամբ կազմված, որը կհաստատեր, որ իրականում հենց Բոջուկյանից է վերցվել մազի և մեզի փորձանմուշ, բացի այդ, պետք է նշված լիներ նաև մեզի խտությունը և ջերմաստիճանը: Այնուհետև պետք է նշված լիներ մազի և մեզի պահպանման կոնկրետ կենտրոնի որ աշխատակցին է հանձվել պահպանության մինչև փորձաքննության կատարումը:
Փորձագետի եզրակացության մեջ նշված է նաև, որ մազի փորձանմուշը 0.2 գրամ է և լաբորատորիայում չօգտագործված մասը ուղարկվել է պահպանման, որը նա իրավունք չուներ անելու։
Վերը եշված ապացույցներով հաստատվում է, որ թմրանյութի իրացում Եղիշի կողմից Արմենին տեղի չի ունեցել, նման հանցանքին բնորոշ փաստական տվյալներ քրեական գործով ձեռք չեն բերվել, իսկ վերը նշված ապացույցներով հաստատվում է դրանց բացակայությունը։
Այսպիսով, փարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնը ենթադրում է դատարանի մոտ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության աստիճանի, բնույթի, մեղավորության և այլ հարցերի հաստատված լինելու վերաբերյալ անվստահության վիճակ, որը հիմնված է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ կայացնելու համար անհրաժեշտ ապացուցողական տեղեկատվության պակասի վրա։ Այս իմաստով կասկածն անվստահության այն վիճակն է, որն ապացույցը գնահատող սուբյեկտի մոտ պետք է առաջանա այն բանի արդյունքում, որ փաստի վերաբերյալ անվերապահ հետևությունը չի բխում ապացույցների հետազոտությունից:
Այսպիսով. անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ /հիմնավոր/ կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։ Անմեղության կանխավարկածն այս տեսանկյունից կարելի է համարել հաղթահարված, եթե ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները ապացուցված են անկասկած, այսինքն այնպես ապացուցված, որ դրանց ճշտությունը խելամիտ մտորելու դեպքում չի կարող խելամիտ կասկածներ առաջացնել առկա ապացույցների բավարարությամբ հաստատված ճանաչելու դեպքում։ Հակառակ դեպքում, եթե այդ հանգամանքները ապացուցված չեն անկասկած, անվերապահորեն, ապա չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալին մեկնաբանելու կանոնի կիրառմամբ պետք է ապացուցված համարել հակառակը։ Եթե ողջամիտ օբյեկտիվ դիտորդի տեսանկյունից գործում առկա ապացույցները բավարար են անձի մեղավորության վերաբերյալ միանշանակ հետևություն անելու համար, ապա մեղադրանքը համարվում է ապացուցված։
Հիմք ընդունելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 31-ը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման իրավական դիրքորոշումները, դատարանը պետք է եզրահանգեր, որ չփարատված կասկածներ հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանն անձի մասնակցության աստիճանին, բնույթին, հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող հատկանիշներին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին։
Վերոգրյալի հիման վրա, դատարանը չէր կարող այլ եզրահանգում անել, քան այն, որ սույն քրեական գործի նախաքննության ընթացքում թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի պահանջի խախտում, ըստ որի` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի, և որ դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակության տան մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում
Նման պայմաններում Արմեն Բոջուկյանի ցուցմունքները լինելով իրարամերժ և հակասական, և վճռորոշ դեր խաղալով` մեղադրական դատավճիռ կայացնելուց դատարանը դրանց տվել է նախապես հաստատված ապացույցի ուժ, քանի որ Եղիշե Անդրեասյանի կողմից Արմեն Բոջուկյանին թմրանյութ իրացնելու մեղադրանքը լոկ էլ չի հաստատվել գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հաստատված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ, որպեսզի դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարեր ամբաստանյալի մեղքը, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Այլ կերպ ասած Եղիշե Անդրեասյանի կողմից նրան վերագրվող հանցագործությունը կատարելու և ապացուցված ճանաչելու վերաբերյալ առկա են չփարատված կասկածներ, ուստի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` դրանք պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ վերջինիս, արդյունքում նա ենթակա է արդարացման։ Այսպիսով, Եղիշե Անդրեասյանին վերագրվող հանցակազմերի դեպքում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամրագրված բողոքարկման հիմքերը։
Բացի այդ, առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված բողոքարկման հիմքերը։
Այսպիսով, բողոք բերած անձը գտնում է, որ ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,մարդու իրավունքների մասին համընդհանուր հռչակագրի 11-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված պաշտպանության իրավունքները խախտվել են վիճարկվող դատավճռով, ուստի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ անօրինական և անհիմն դատական ակտ կայացնելուն։
24. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 362- 365-րդ, 376-383-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 398-րդ և 399-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և փոփոխել, Ե.Անդրասյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ` ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը:
25. Պաշտպան Գ.Հարությունյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ քրեական գործի մինչդատական և դատական վարույթներում ձեռք բերված, դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն առաջադրված մեղադրանքում Եղիշե Անդրեասյանին մեղավոր ճանաչելու համար։
Դատարանը դատավճռում հաստատված է համարել առաջադրված ապօրինի մեղադրանքը, որով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար և կոպիտ խախտումներ, որի արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, խախտում է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի հավասարակշռությունը` հետևյալ հիմնավորումներով:
Դատավճռում վկայակոչվել են գործով ձեռք բերված մի շարք ապացույցներ, որոնցից դատարանը որպես արժանահավատ ու վերաբերելի է գնահատել ներքոհիշյալ փաստական տվյալները.
1. Ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանի ցուցմունքները.
2. Վկա Բադալ Ազարյանի ցուցմունքները.
3. Փորձագետ Կարինե Պետրոսյանի ցուցմունքները.
4. Արմեն Բոջուկյանին աձնական խուզարկության ենթարկելու 2015թ. մայիսի 12-ի արձանագրությունը.
5. Դատաքիմիական փորձաքննության 2015թ. մայիսի 12-ի թիվ 136 Ք-15 եզրակացությունը.
6. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1,65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը.
7. Եղիշե Կարենի Անդրեասյանին Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին 2015թ. մայիսի 16-ին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը.
8. Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-1257 եզրակացությունը.
9. Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 84/15 եզրակացությունը.
10. Ապացույց ճանաչված 17.06.2015թ. <<Արմենթել>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը և դրա զննության արձանագրությունը.
11. ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ՔՀԲ օպերլիազոր Ն.Գևորգյանի զեկուցագիրը։
Իսկ ահա մի քանի փաստական տվյալներ դատարանի կողմից ճանաչվել են ոչ հավաստի։
Դրանք են՝
1. Ամբաստանյալ Եղիշե Անդրեասյանի ցուցմունքները.
2. Էդուարդ Անդրեասյանի ցուցմունքները.
3. Հովսեփ Իգիթյանի ցուցմունքները։
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ ավագ օպեր լիազոր Ն.Գևորգյանի կողմից 2015թ. մայիսի 12-ին կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝
<</.../Անձնական խուզարկության ժամանակ վերջինիս մոտից հայտնաբերվեց.
1/ Սպորտային համազգեստի վերնազգեստի աջ գրպանից սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված 1,8 գրամ ընդհանուր քաշով դեղնականաչավուն զանգված,
2/ <<Ալկաթել>> բջջային հեռախոս 863581025448668 և 863581025448676 գործարանային համարով, որի մեջ տեղադրված է 098-116-882 և 095-116-882 բջջային հեռախոսահամարները։
Ա.Բոջուկյանը հայտարարեց, որ դեղնականաչավուն զանգվածը համարվում է կանեփի բույսից պատրաստված թմրանյութ և այն գնել է Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցում՝ ոմն Եղիշեից։
Արձանագրությունը կարդացվեց բարձրաձայն, ճիշտ է, դիտողություններ չեղան, որի համար ստորագրում ենք>>:
Հիշյալ արձանագրությունը չէր կարող օգտագործվել որպես ապացույց` հետևյալ հիմնավորումներով:
Ինչպես երևում է խուզարկության արձանագրության ուսումնասիրությունից, խուզարկությունը սկսելու և ավարտելու ժամանակը նշված է նմանատիպ արձանագրությունների համար անսովոր տեղում։ Ընդ որում, տեսանելի աչքով էլ երևում է, որ արձանագրության բովանդակության ու ժամանակի մասին գրառումներում ձեռագրերը զգալիորեն տարբերվում են, ինչը նշանակում է, որ ժամանակի մասին գրառումը չի կատարվել արձանագրությունը կազմելու ընթացքում և ամենայն հավանականությամբ այն ավելացվել է շատ ավելի ուշ, այսինքն կեղծվել է։
Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունում նշում չկա այն մասին, թե ով է կատարել անձնական խուզարկությունը, Արմեն Բոջուկյանին արդյոք առաջարկվել է հանձնել իր մոտ գտնվող առգրավման ենթակա առարկաները՝ տվյալ դեպքում դեղնականաչավուն զանգվածը և պարզ չի նա այն կամովին է հանձնել, թե առգրավվել է հարկադիր կարգով։
Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկությունը կատարելիս չնայած քննիչը նշել է, որ հայտնաբերվել է 1,8 գրամ ընդհանուր քաշով դեղնականաչավուն զանգված, սակայն որևէ նշում չկա, թե ինչ տեխնիկական միջոցի գործադրմամբ է որոշվել հայտնաբերված զանգվածի քաշը, խուզարկության մասնակիցներին չի նախազգուշացվել այդ տեխնիկական միջոցի /կշեռքի/ կիրառման, օգտագործման կարգի և պայմանների մասին, հետևաբար չկա որևէ հաստատող փաստ այն մասին, որ Ա.Բոջուկյանից հայտնաբերվել է հենց նշված քանակի դեղնականաչավուն զանգված։
Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկության արձանագրության մեջ մանրամասն չեն նկարագրվել վերցված առարկաները, նշված չէ դրանց անհատական հատկանիշները։ Մասնավորապես, որևէ նշում չկա այն մասին, թե հայտնաբերված դեղնականաչավուն զանգվածն ինչ տեսք ուներ, այն արտաքինից բուսական ծագում ուներ, թե ոչ, դա ինչ-որ խոտաբույսի մանրացված զանգված էր, փոշի, թե մածուցիկ նյութ /օրինակ պլաստիլին/։ Եթե բուսական ծագում ուներ, ապա դրա մեջ միայն խոտաբույսի մանր մասնիկներ էին, թե նաև կային ցողունի կտորներ։ Այդ զանգվածը արտաքինից չոր էր, թե թաց և այլն։
Այս ամենը հատկապես կարևոր նշանակություն ունի մի շարք հանգամանքներ պարզելու համար, օրինակ՝ հայտնաբերված զանգվածն է արդյոք ներկայացվել փորձաքննության, թե ոչ, այն արդյոք խոտաբույս է եղել ու իրենից արդյոք թմրամիջոց է ներկայացրել և այլն։
Կասկած չկա, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված գործերով թմրամիջոց կամ դրան նմանվող զանգված հայտնաբերելուց հետո՝ դրանք վերցնելիս, առգրավելիս պետք է պատշաճ կարգով փաթեթավորվեն և կնիքվեն, որպեսզի հիմնավորվի դրանց նույնականացումը։ Այս դեպքում Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկության արձանագրությունում որևէ նշում չկա այն մասին, որ հայտնաբերված դեղնականաչավուն զանգվածը փաթեթավորվել և կնիքվել է, ինչը մեր մոտ լրջագույն կասկածներ է առաջացնում, որ փորձաքննությանը ներկայացվել է հենց հայտնաբերված զանգվածը։
Հարկ է նշել, որ խուզարկություն կատարելուց հետո, Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերի փաթեթավորված չլինելու վերաբերյալ կասկածներն առավել հաստատվում են այն հիմնավորմամբ, որ անձնական խուզարկության մասին արձանագրության համաձայն` Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցը եղել է սպիտակ թղթի մեջ փաթաթված, իսկ համաձայն փորձագետի եզրակացության՝ այն եղել է վանդակավոր թղթի մեջ։
Բացի այդ, Արմեն Բոջուկյանի մոտ՝ դեղնականաչավուն զանգվածի հետ միասին հայտնաբերվել և վերցվել է նաև Արմեն Բոջուկյանի հեռախոսը, որը նրան վերադարձվել է 2015թ. մայիսի 18-ին, մինչդեռ, 2015թ. մայիսի 13-ին Արմեն Բոջուկյանի հեռախոսին ստացվել է մուտքային զանգ, ու համաձայն հեռախոսազանգերի վերծանումների` նրա 098-11-68-82 հեռախոսահամարին մուտքային զանգ է ստացվել և 11 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսային խոսակցություն է տեղի ունեցել 093-70-91-09 հեռախոսահամարի բաժանորդի միջև, ինչը նշանակում է, որ հեռախոսները ևս փաթեթավորված չեն եղել կամ դրանք բացվել են։
Այսինքն, առգրավված հեռախոսի հետ կատարվել է ապօրինի գործողություն ու այն կարող էր կատարվել նաև հայտնաբերված դեղնականաչավուն զանգվածի հետ։
Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը գրառումներ չի պարունակում այդ քննչական գործողության մասնակիցներին իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները բացատրելու, պարտականությունները չկատարելու հետևանքները պարզաբանելու, դատավարական գործողության իրականացման ընդհանուր կարգը բացատրելու մասին։
Արձանագրությունում որևէ նշում չկա հանցագործության կատարման մեջ կասկածվող Արմեն Բոջուկյանին փաստաբան ունենալու, լռելու, իր մեղավորությունը հիմնավորող տեղեկություններ կամ նյութեր չտրամադրելու և օրենքով նախատեսված այլ իրավունքները պարզաբանելու մասին։
Նշում չկա նաև ընթերականերին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 81-րդ հոդվածով նախատեսված նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները բացատրելու մասին։
Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունում չի ստորագրել մասնակիցներից մեկը՝ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ՔՀԲ ավագ օպերլիազոր, ոստիկանության կապիտան Ա.Գևորգյանը, ու նշում չկա այն մասին, թե ինչու քննիչը նրան արձանագրությունը չի ներկայացրել կամ նա ինչու է հրաժարվել այն ստորագրելուց։
Արձանագրությունում նշում չկա այն մասին, որ դրա պատճենը հանձնվել է խուզարկվող Արմեն Բոջուկյանին։
Խիստ զարմանալի է նաև անձնական խուզարկության մասին արձանագրությունը որպես ապացույց ճանաչելու և 2 անգամ մեղադրական եզրակացությունում վկայակոչելու փաստը։
Խուզարկությունը, այդ թվում նաև անձնական խուզարկությունը քննչական գործողություն է և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` այդ քննչական գործողության արձանագրությունը կազմելուց հետո ավտոնոմ կերպով ապացույցի կարգավիճակ է ստանում։ Քրեական դատավարության օրենսգիրքը խուզարկության և մի շարք այլ քննչական գործողությունների արձանագրություններին ապացույցի նշանակություն տալու համար առանձին որոշման կայացում չի նախատեսում, մինչդեռ սույն գործով մեղադրանքի կողմը նախ այն 26.08.2015թ. որոշմամբ ապացույց է ճանաչել, ապա մեղադրական եզրակացությունում նախ մեկ անգամ վկայակոչել է որպես առանձին ապացույց, ապա մեկ անգամ էլ որպես այլ փաստաթղթի տեսքով ապացույց, ինչն ուղղակի աբսուրդ է։
Այսպիսով, 2015թ. մայիսի 12-ին Արմեն Բոջուկյանի անձնական խուզարկությունը կատարող պաշտոնատար անձինք թույլ են տվել օրինականության սկզբունքի կոպիտ խախտումներ՝ անձնական խուզարկությունը կատարվել և դրա արդյունքների մասին արձանագրությունը կազմվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ, 115-րդ, 225-230-րդ հոդվածների կոպիտ խախտումներով, այսինքն Արմեն Բոջուկյանից ենթադրյալ 1,65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի ձեռքբերման գործընթացն իրականացվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, այդ խախտումներն ազդել են կամ կարող էին ազդել ինչպես անձնական խուզարկության արձանագրության, այնպես էլ իրեղեն ապացույցի, որպես փաստական տվյալի հավաստիության վրա, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 5-րդ կետերը, ինչպես նաև նույն հոդվածի 2-րդ մասն արգելում է նման ապացույցի օգտագործումը, ուստի դրանք պետք է ճանաչվեր որպես ապացույց չթույլատրվող նյութ։
Նման ապացույցի օգտագործման արգելքը սահմանված է նաև ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Նկատի ունենալով, որ 2015թ. մայիսի 12-ին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 136 Ք-15 եզրակացության հիմքում ընկած փաստական տվյալը՝ Արմեն Բոջուկյանից անձնական խուզարկությամբ վերցված 1,8 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածը /1,65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը/ ձեռք է բերվել օրենքի պահանջների խախտմամբ ու թույլատրելի ապացույց չէ, հետևաբար այն որպես հետևանք, հանգեցնում է նաև այդ ապացույցի օգտագործման արդյունքում ձեռք բերված տվյալների անօրինականության և անթույլատրելիության՝ թունավոր ծառի պտուղները ևս թունավոր են հայեցակարգի հիման վրա, ուստի թիվ 136 Ք-15 եզրակացությունը ևս չէր կարող ճանաչվել որպես ապացույց թույլատրվող նյութ ու օգտագործվեր մեղադրանքի նպատակով։
Բացի այդ, փորձագետի թիվ 136 Ք-15 եզրակացության մեջ նշված չէ փորձագետի մասնագիտությունը, որն ըստ ՀՀ. քրեական դատավարության օրենսգրքի 250-րդ հոդվածի՝ փորձաքննության եզրակացության մեջ նշվող պարտադիր տվյալներից է։ Սա կարևոր է այնքանով, որ եզրակացության ուսումնասիրությունից երևում է, որ ըստ էության իրականացվել է համալիր փորձաքննություն՝ բուսաբանական և քիմիական, ու հայտնի չէ` փորձաքննությունն իրականացնող Ա.Սարգսյանը տիրապետու՞մ է արդյոք այդ երկու բնագավառների մասնագիտական գիտելիքների։
Նույն եզրակացության զննություն մասում նշված է. <<Փորձաքննության ներկայացված պահին փաթեթը բացելիս այնտեղից հանվեց 1,79 գրամ քաշով, մասամբ դեղնած, բաց կանաչ գույնի, կանեփանման հոտով բուսական մանրացված զանգված, լցված տետրի վանդակավոր թղթի մեջ>>։
Որևէ տեղ նշում չկա փորձագետի կողմից փորձաքննության ներկայացված զանգվածը կշռելու, օգտագործված չափման միջոց հանդիսացող կշեռքի ու չափագիտության լիազոր մարմնի կողմից դրա տեսակի համապատասխան սերտիֆիկատով հաստատված լինելու մասին։
Եզրակացությունը կարդացողը չի կարող գալ այլ եզրահանգման, քան այն, որ փորձաքննության ընթացքում ևս ներկայացված զանգվածը չի կշռվել, այսինքն փորձագետի կամ փորձագետների կողմից պատշաճ կարգով չի հետազոտվել։
Եղիշե Անդրեասյանի և Արմեն Բոջուկյանի վերաբերյալ գործով կազմված անձնական խուզարկության մասին արձանագրության համաձայն` Ա.Բոջուկյանի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցը եղել է սպիտակ թղթի մեջ փաթաթված, իսկ փորձագետին ներկայացվել է վանդակավոր թղթի մեջ։ Սույն գործով ևս նախաքննական մարմինը լրիվ և բազմակողմանի քննություն չի կատարել, այնուհետև որևէ գնահատական չի տվել հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթների թղթերի առանձնահատկությունների՝ տեսակի և գույնի վերաբերյալ առկա հակասությանը։ Դատարանը նույնպես այդ կապակցությամբ պատշաճ քննություն չի կատարել ու որևէ եզրակացության չի հանգել այդ հակասության կապակցությամբ։
Ակնհայտ է, որ նույնանման փաստական հանգամանքներով երկու գործերով նույն դատավորը՝ Ա.Բեկթաշյանը եկել է տրամաբանորեն հակառակ եզրակացությունների։ Սույն քրեական գործով դատավոր Ա.Բեկթաշյանի կողմից թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածով ամրագրված` օրինականության սկզբունքի խախտում:
Սույն քրեական գործով նախաքննության ընթացքում ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանը 2015թ. մայիսի 16-ին Եղիշե Անդրեասյանին երեք այլ անձանց հետ ճանաչման է ներկայացրել Արմեն Բոջուկյանին, որն էլ իբր թե ճանաչել է վերջինիս։
Քրեական գործով պարզվել և հիմնավորվել է, որ Եղիշե Անդրեասյանը և Արմեն Բոջուկյանը՝ մինչև վերջինիս բռնվելը պարբերաբար շփվել են թե անձնապես և թե կապի միջոցներով։
Արմեն Բոջուկյանը նշել է, թե որտեղ է բնակվում իր վստահորդը, վերջինիս հեռախոսահամարները և այլ նույնականացնող հատկանիշներ, որի արդյունքում ոստիկանները պարզել են Եղիշե Անդրեասյանի ինքնությունը։
Դա հաստատվում է այն փաստով, որ գործում՝ դեռևս նյութերի նախապատրաստման փուլում ձեռք է բերվել Եղիշե Անդրեասյանի լուսանկարով և այլ անձնական տվյալներով փաստաթուղթ /տես` հատոր 1, գ.թ. 11/։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության ուսումնասիրությունից երևում է, որ այդ ապացույցը ձեռք բերելիս ևս չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջները։
Այսպիսով, սույն գործով 2015թ. մայիսի 16-ին կատարված անձին ճանաչման ներկայացնելու գործողությունը կատարվել է քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ, չեն պահպանվել այդ ապացույցի ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները, հետևաբար արդյունքներն արտացոլող արձանագրությունը 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի ուժով չէր կարող համարվել թույլատրելի ապացույց։
Եղիշե Անդրեասյանը մեղադրվում է այն բանում, որ իբր թե իրացրել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, մինչդեռ տոքսիկոքիմիական փորձագետի թիվ 15-1257 եզրակացության համաձայն` նրա մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել է ափիոիդների շարքի <<բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոցի հետքեր։
<<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոցը կիսասինթետիկ /կիսաարհեստական/ միջոց է ու որևէ կապ 9ունի բուսական ծագում ունեցող <<մարիխուանայի>> հետ, հետևաբար այն չի կարող սույն գործով ծառայել ապացուցման առարկա|ի մեջ մտնող որևէ հանգամանք, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող ինչ-որ փաստ հաստատելուն։ Այլ խոսքով, այս փաստական տվյալը որևէ կապ չունի սույն քրեական գործով ապացուցման առարկայի հետ, այսինքն վերաբերելի չէ։
Թերևս, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը թույլատրում է ապացույցի սահմանափակ օգտագործման հնարավորությունը։ Հետևաբար թիվ 15-1257 եզրակացությունը կարող է որպես ապացույց պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ օգտագործվել միայն այնքանով, որքանով, որ կատարված փորձաքննության արդյունքում Ե.Անդրեասյանի մոտ չեն հայտնաբերվել կանաբիսի խմբի թմրամիջոցի հետքեր, ինչը ևս լրացուցիչ հաստատում է այն փաստը, որ իր վստահորդն առնչություն չունի իրեն մեղսագրվող արարքի հետ։
Նշվածից բացի, առկա են նաև տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-1257 եզրակացության՝ որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու բավարար հիմքեր։
Հասկանալու համար, թե ինչ է իրենից ներկայացնում այդ եզրակացությունը ու ինչպես է այն ձեռք բերվել, նախ պետք է հասկանալ, թե ինչ այլ քննչական գործողությունների ու փաստական տվյալների վրա է հիմնված այն։
Գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվում է, որ 2015թ. մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 15101615 քրեական գործով տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն նշանակելու մասին և դրա կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԳԱԱ <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի փորձագետներին։ Որոշվել է փորձաքննությանը ներկայացնել նաև Եղիշե Անդրեասյանին։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 80/:
Քննիչն իր որոշումը և արձանագրության ձևաթուղթ է ուղարկել հետաքննության մարմնին ու հանձնարարել է Ե.Անդրեասյանից ստանալ մազի և մեզի փորձանմուշներ։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 80/:
Քրեական գործով չի կայացվել Եղիշե Անդրեասյանից մազի կամ մեզի նմուշներ ստանալու մասին որոշում։ Իսկ առանց նման որոշման` անձից ցանկացած տեսակի նմուշ ստանալը դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտում է։
Բացի այդ, Եղիշե Անդրեասյանից նմուշների ստացման քննչական գործողությունը կատարվել և դրա ընթացքն արձանագրվել է կոպիտ խախտումներով.
1. Արձանագրությունում չի նշվել այդ քննչական գործողության կատարման վայրը, այն սկսելու և ավարտելու ժամանակը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի խախտում է։
2. Ինչպես երևում է փորձագետի եզրակացության ներածական մասից, նմուշներ ստանալուն մասնակցել է ինչ-որ հերթապահ բժիշկ, այսինքն մասնագետ, որի ազգանունը, անունը, ինչպես նաև անհրաժեշտ այլ տվյալները չեն նշվել արձանագրության մեջ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի խախտում է։
3. Եղիշե Անդրեասյանին չի ծանոթացվել նմուշներ ստանալու մասին որոշումը, քանի որ նման որոշում գոյություն էլ չունի։
4. Կասկածյալ Եղիշե Անդրեասյանին չի ծանոթացվել իր իրավունքները՝ փաստաբան ունենալու, լռելու, իր մեղավորությունը հիմնավորող տեղեկություններ ու նյութեր չտրամադրելու և այլն։
5. Ընթերականերին և մասնագետին ևս չեն բացատրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համապատասխանաբար 81-րդ և 84-րդ հոդվածներով նախատեսված իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի 8-րդ մասի և 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի խախտում է։
6. Արձանագրությունում որևէ նշում չկա այն մասին, թե ինչ հաջորդականությամբ են կատարվել նմուշների ստացման գործողությունները, ինչ միջոցներ են օգտագործվել, ինչ հաջորդականությամբ են վերցվել մազը և մեզը, մարմնի որ մասերից են վերցվել մազի նմուշները, ինչ քանակությամբ։ Որևէ նշում չկա նաև մեզի նմուշի ծավալի մասին։
7. Վերցված նմուշների փաթեթավորման և կնիքման մասին ևս արձանագրությունը տվյալներ չի պարունակում /տես` Հարություն Արշավիրի Հակոբյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԵԱԲԴ/0128/01/09 որոշման 18-րդ կետը/։
8. Արձանագրությունում չկան մասնակիցներից երկուսի՝ Եղիշե Անդրեասյանի և անձը չպարզված հերթապահ բժշկի /մասնագետի/ ստորագրությունները ու չկա գրառում, թե ինչու են բացակայում այդ անձանց ստորագրություններ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի 7-րդ մասի խախտում է։
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջն է, որ վերցված նմուշները կցվեն արձանագրությանը, մինչդեռ սույն գործով կազմված արձանագրությունը այդ մասին տեղեկություն չի պարունակում։ Կարելի է միայն գուշակել, որ դրանք հանձնվել են փորձագիտական հիմնարկին, սակայն դրա մասին ևս նշումներ չկան ու ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետի գրությամբ քննիչին է ուղարկվել միայն նմուշ ստանալու արձանագրությունը։
10. Նմուշներ ստանալու մասին արձանագրության համաձայն դրանք ստացել է Կենտրոնականի բաժնի ՔՀԲ ավագ օ/լ Ա.Նիկողոսյանը՝ իր վարույթում գտնվող թիվ 15101615 քրեական գործով, մինչդեռ հիշյալ քրեական գործը եղել է արդեն քննիչի վարույթում։
Այսպիսով՝ տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-1257 եզրակացության հիմքում ընկած փաստական տվյալը՝ մազի և մեզի նմուշները, ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ, 253-րդ, 255-րդ և 266-րդ հոդվածների էական խախտումներով, հետևաբար այդ եզրակացությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի ուժով չէր կարող ճանաչվել որպես թույլատրելի ապացույց և դրվել Ե.Անդրեասյանի մեղադրանքի հիմքում։ /տես` Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշման 15-րդ, 17-րդ կետերը և Մելինե Միշայի Մարգարյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1- ի թիվ ԵԿԴ/0081/01/11 որոշումը/։
Ինչպես արդեն նշվել է` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ստացված նմուշները պետք է կցվեն արձանագրությանը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ իրեղեն ապացույցներ են նաև այն առարկաները իրենց վրա հանցագործության հետքեր են պահպանել։
Եթե մեղադրանքի կողմը գտել է, որ փորձագետի թիվ 15-1257 եզրակացության մեջ նշված տեղեկությունը ճիշտ է և Ե.Անդրեասյանից վերցված մազի և մեզի նմուշները իրենց վրա հանցագործության /թմրամիջոցի/ հետքեր են պարունակում, ապա պարտավոր էր դրանք կամ առնվազն փորձաքննության ընթացքում դրանց չօգտագործված մասը ճանաչել իրեղեն ապացույց և պահպանել։
Ամեն դեպքում, եթե նույնիսկ դրանք իրեղեն ապացույց չեն ճանաչվել ու հաշվի առնելով, որ մեզի նմուշը կարող էր շուտ փչանալ, ապա մազի նմուշները շուտ փչացող առարկաներ չէին ու դրանք պետք է կցվեին գործին ու պահվեին դրա հետ միասին։
Դրա նպատակը շատ պարզ է. Փորձաքննության կատարումից հետո, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ հետագա փուլերում կողմն իրավունք ունի միջնորդել նշանակել լրացուցիչ կամ կրկնակի փորձաքննություն։ Այլ խոսքով կողմերից մեկը կարող է վիճարկել փորձագետի եզրակացությունը ու վարույթն իրականացնող մարմինները պետք է ամեն ինչ անի, որպեսզի այդ հնարավորությունը նրանք ունենան։ Այլապես տվյալ փաստական տվյալը չի կարող ճանաչվել հավաստի։ Նման ապացույցի օգտագործման արգելքը սահմանված է ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Մինչդեռ, ինչպես պարզվել է փորձագետի հարցաքննության ժամանակ՝ փորձագիտական հիմնարկը ոչ միայն նախաքննական մարմնին չի տրամադրել ապացույց հանդիսացող նմուշները, այլև դրանց հետ կատարել է ապօրինի գործողություններ, այն է` ոչնչացվել է։
Ակնհայտ է, որ այս դեպքում թույլ է տրվել իրեղեն ապացույցների և այլ առարկաների պահպանման քրեադատավարական նորմի խախտում, որն ի դեպ պետք է համապատասխան պաշտոնատար անձանց համար առաջացնի համապատասխան պատասխանատվություն։
Ապացույց ճանաչված 17.06.2015 թ. <<Արմենթել>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը և դրա զննության արձանագրությունը որպես որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու հիմնավորումները:
Սույն քրեական գործով փաստաթուղթ հանդիսացող քննիչի կողմից <<Արմենթել>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը ահռելի տեղեկություն է պարունակում իր մեջ և մեղադրանքի կողմը սահմանված դատավարական ընթացակարգով պետք է հստակեցներ, թե դրանում գտնվող որ տվյալներն ունեն ապացուցողական նշանակություն և որքանով են վերաբերելի տվյալ գործով, սակայն ինչպես զննության արձանագրությունը, այնպես էլ քննիչի 26.08.2015թ. կայացված ապացույց ճանաչելու մասին որոշումն ու մեղադրական եզրակացությունը տեղեկություններ չեն պարունակում այդ ապացույցների և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապի մասին, այսինքն այն մեղադրանքի նպատակով օգտագործել ուղղակի հնարավոր չէ։
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ՔՀԲ օպերլիազոր Ն.Գևորգյանի զեկուցագիրը որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հաստատելու հիմնավորումները;
Ինչ վերաբերվում է օպերլիազորի կողմից ներկայացված զեկուցագրին, ապա այդ փաստաթուղթը կազմվել է այս գործի շրջանակում այդ պաշտոնյայի կողմից իր լիազորություններն իրականացնելու կապակցությամբ։ Դրանով ոստիկանության աշխատակիցն ուղղակի տեղեկացրել է իր ղեկավարին ինչ-որ իրադարձությունների մասին։ Այդ զեկուցագիրը չի կարող քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները հաստատելու միջոց հանդիսանալ։
Այն նաև իր վրա հանցագործության հետքեր չի պարունակում, հանցավոր գործողությունների օբյեկտ չի հանդիսացել, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկա կամ փաստաթուղթ չէ, հանցագործությունը հայտնաբերելու, գործի փաստական հանգամանքները պարզելու, մեղավորներին ի հայտ բերելու, մեղադրանքը հերքելու կամ պատասխանատվությունը մեղմացնելու միջոցներ ծառայելու միջոց չի հանդիսանում ու չի կարող հանդիսանալ, հետևաբար չի էլ կարող օգտագործվել որպես ապացույց։
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության եզրակացության որպես ապացույց օգտագործելու անթույլատրելիությունը հատատելու հիմավորումները
Դատարանը Եղիշե Անդրեասյանի նկատմամբ հարկադիր բուժում նշանակելու մասին իր որոշումը կայացրել է` հիմք ընդունելով գործով նշանակված դատանարկոլոգիական փորձաքննության եզրակացությունը։
Ինչպես երևում է այս քրեական գործի նյութերից՝ քննիչը փորձագետներին է տրամադրել բացառապես փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը։
Փորձագետները նշել են, որ ուսումնասիրվել է տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-1257 եզրակացությունը և ՀՀ ԱՆ <<Նարկոլոգիական կենտրոն>> ՓԲԸ-ից ու <<Ավանի հոգեկան առողջության կենտրոն>> ՓԲԸ-ից ստացված գրությունների պատճենները։
Հայտնի չէ, թե այս փաստաթղթերը ինչպես են հետազոտել փորձագետները, եթե քննիչը նրան միայն փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումն է տրամադրել, իսկ իրենց իսկ կողմից վկայակոչված նույն հրահանգի համաձայն` փորձագետը սեփական նախաձեռնությամբ փաստաթղթեր հավաքելու իրավասություն չունի։
Ինչպես երևում է փորձագետի եզրակացությունից` անեմնեստիկ տվյալները փորձագետները վկայակոչել են բացառապես հաշվի առնելով փորձաքննվողի խոսքերը, ինչն ուղղակի չի կարող բավարար համարվել, քանի որ նա կարող էր ոչ ճիշտ տեղեկություներ հայտներ, տեոյակ չլինել մի շարք տվյալների, օրինակ մանուկ ժամանակ տարած հիվանդությունների, հիվանդությունների ժառանգականության և այլնի վերաբերյալ, ինչպես նաև կարող էր դիտավորյալ խեղաթյուրել որոշակի տվյալներ։
Օրինակ՝ նշված է, որ իբր թե Ե.Անդրեասյանը ամուսնալուծված է, մինչդեռ նա երբևէ ամուսնացած չի էլ եղել, տեղեկություններ չկան այն մասին, որ նա մինչև 14 տարեկանը հիվանդանոցներում պարբերաբար բուժում է ստացել` <<կեղծ կրուպ>> ախտորոշմամբ։
Համաձայն եզրակացության` իբր թե Ե.Անդրեասյանը հայտարարել է, որ ինքը շուրջ 10 տարի օգտագործել է թմրամիջոց և ստացել է նաև բուժում, մինչդեռ, ըստ Ե.Անդրեասյանի ինքը պարբերաբար թմրամիջոց օգտագործող չէ և այդպիսի տվյալներ փորձագետին չի հայտնել։
Ընդ որում, Ե.Անդրեասյանը հայտնել է, որ իր հետ զրուցել է ընդամենը մեկ փորձագետ, մի քանի րոպեով, իսկ այն, որ իբր թե հանձնաժողովային փորձաքննություն է իրականացվել, սուտ է և չի համապատասխանում իրականությանը։
Ե.Անդրեասյանի նշված հայտարարությունները հերքող փաստական տվյալներ չկան։
Եղիշե Անդրեասյանի հայտարարության համաձայն` ինքը չի ծառայել զինված ուժերում, քանի ազատված է եղել գլխի տրավմայի պատճառով։
Եղիշե Անդրեասյանի առողջական վիճակի հետազոտման վերաբերյալ Կենտրոն ՏԶԿ-ի կողմից 23.02.2012թ. կազմված ակտի համաձայն՝ նրա մոտ ախտորոշվել է <<Մնացորդային երևույթներ` տարած գանգուղեղային վնասվածքից հետո, ներգանգային հիպերտենզիայով և ցնցումային համախտանիշով>> հիվանդությունը։
Նշված ակտում նույնիսկ ակնարկ չկա թմրանյութեր օգտագործելու մասին, ինչը ՏԶԿ բժիշկները չէին կարող չնկատել։
Ե.Անդրեասյանի զանգուղեղային վնասվածքից առաջացած հիվանդությունը կարող էր առաջացնել նյարդային վիճակի փոփոխության, ինչն էլ փորձագետները, ամենայն հավանականությամբ շփոթել են թմրամոլությանը բնորոշ ախտանիշների հետ։
Հարկ է նշել, որ <<բուպրենորֆին>> պարունակող բազմաթիվ ցավագրկող դեղեր կան։
Մարմնական վիճակի մասին տվյալներում միայն նշվել է կրկին փորձաքննվողի գանգատները, արյան ճնշման չափը և իբր թե լյարդը մեծացած չէ։
Ակնհայտ է, որ այստեղ էլ պատշաճ հետազոտություն չի իրականացվել և պահանջվող ոչ բոլոր հետազոտություններն են իրականացվել, քանի որ եթե իրականացված լինեին, ապա փորձագետը պարտավոր էր մատնանշեր հետազոտությունների արդյունքն ամրագրող փաստաթղթի մասին տեղեկություններ։
Բացի այդ, օրենքի պահանջն է, որ եզրակացությանը կցվեն հետազոտված նմուշները, նյութերը, փաստաթղթերը և այլն, իսկ այս դեպքում որևէ փաստաթուղթ եզրակացությանը կից չի ներկայացվել:
Նույն անմխիթար վիճակը առկա է նաև նյարդային և հոգեկան վիճակների հետազոտության դեպքում։
Ակնհայտ է, որ փորձաքննություն ուղղակի չի էլ իրականացվել, այլ իր վստահորդը ձևական ներկայացվել է փորձագետներին, մի քանի հարց է տրվել ու կազմվել է բացարձակապես չհիմնավորված եզրակացություն, որը չի կարող ճանաչվել հավաստի։
Բացի այդ, խնդիր կա նաև այս ապացույցի վերաբերելիության հետ կապված, քանի որ ինչպես գիտենք, ամբաստանյալները մեղադրվում են մարիխուանա յի ապօրինի շրջանառության հետ կապված արարք կատարելու մեջ, իսկ դրանում ոչ մի տեղեկություն չկա այդ տեսակի թմրամիջոցի վերաբերյալ կամ գործով ապացուցման ենթակա այլ հանգամանքների մասին։
Դատարանը հաշվի չի առել նաև, որ փորձագետներից մեկը՝ այն էլ հանձնաժողովի նախագահը չի ստորագրել եզրակացությունը, այլ նրա փոխարեն ստորագրել է մեկ այլ, հնարավոր է նաև այս բնագավառում հատուկ մասնագիտական գիտելիքներ չունի և չունի նաև փորձաքննություն կատարելու իրավասություն, ինչն ինքնին բացառում է այս փաստաթղթի որպես ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված թույլատրելի և հավաստի ապացույցների համակցությամբ չի հիմնավորվել նաև, որ Եղիշե Անդրեասյանը տառապում է որևէ հիվանդությամբ, հետևաբար նույնիսկ ապօրինի մեղավոր ճանաչելու դեպքում օրինական հիմքեր չկային նրա նկատմամբ հարկադիր բուժում նշանակելու համար։
Եթե նույնիսկ ուշադրություն չդարձնենք գործով ձեռք բերված վերը թվարկված փաստական տվյալների անթույլատրելիությանը և վերաբերելիությանը, ապա ակնհայտ է, որ դրանք իրենց համակցության մեջ բավարար չէին Եղիշե Անդրեասյանին մեղավոր ճանաչելու և դատապարտելու համար, հետևյալ պատճառաբանություններով.
Ինչպես տեսնում ենք դատաքիմիական փորձաքննության 2015թ. մայիսի 12-ի թիվ 136 Ք-15 եզրակացությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված 1,65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը, տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-1257 եզրակացությունը, դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 84/15 եզրակացությունը, ապացույց ճանաչված 17.06.2015 թ. <<Արմենթել>> ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակը և ք61 դրա զննության արձանագրությունը որևէ տեղեկություն չեն պարունակում Եղիշե Անդրեասյանի կողմից թմրամիջոց իրացնելու ենթադրյալ փաստի վերաբերյալ, այլ խոսքով` վերջինիս մեղադրանքը հիմնավորող ուղղակի տեղեկություններ չեն պարունակում։
Եղիշե Անդրեասյանին առաջադրված մեղադրանքին վերաբերելի են՝
1.Մեղադրյալ Արմեն Բոջուկյանի նախաքննական ցուցմունքները.
2. Վկա Բադալ Ազարյանի նախաքննական և դատարանում տված ցուցմունքները.
3. Արմեն Բոջուկյանին աձնական խուզարկության ենթարկելու 2015թ. մայիսի 12-ի արձանագրությունը.
4. 2015թ. մայիսի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Պ.Աղաբաբյանի կողմից կազմված՝ Եղիշե Անդրեասյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը.
Այսինքն, մեղադրանքի կողմից մեղադրական եզրակացությունում շարադրված միայն այս 4 փաստաթղթերում են առկա տվյալներ այն մասին, որ իբր թե իր վստահորդը իրացրել է թմրամիջոց;
1/ Անձական խուզարկության արձանագրության համաձայն` 12.05.2015թ. խուզարկության ժամանակ Ա.Բոջուկյանը հայտարարել է, որ իբր թե հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Երևանի Պուշկինի փողոցում՝ ոմն Եղիշեից։
2/ 12.05.2015թ. տված իր բացատրությունում Արմեն Բոջուկյանը հայտնում է, որ մոտ մեկ ամիս օգտագործում է կանեփից պատրաստված թմրամիջոց։ Մոտ մեկ շաբաթ առաջ է իր մոտ հայտնաբերված կանեփը 10.000 դրամով գնել Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցի բնակիչ ոմն Եղիշեից։ Մոտ 5 օր օր առաջ Եղիշեին տվել է ևս 30.000 դրամ, որպեսզի իր համար ևս 2 փաթեթ հոլանդական կանեփ բերի։ 12.05.2015թ. պայմանավորվել է, որպեսզի հանդիպի Եղիշեին ու վերցնի այդ երկու փաթեթ թմրամիջոցը, սակայն բռնվել է։
3/ Մեղադրյալ Արմեն Բոջուկյանը 2015թ. մայիսի 13-ին որպես կասկածյալ ցուցմունք տալիս նշել է, որ մոտ երկու շաբաթ առաջ սկսել է կանեփի բույսից պատրաստված թմամիջոց գործածել։ Շուրջ 15 տարի առաջ ծանոթացել է Երևան քաղաքի Պուշկինի փողոցում բնակվող Եղիշե անունով տղայի հետ։ Մոտ երկու շաբաթ առաջ Եղիշեին պատահաբար հանդիպել է Երևան քաղաքի Հր. Քոչար փողոցում և վերջինիս հետ զրուցելու ընթացքում ճշտել է, որ նրա հեռախոսահամարներն են՝ 091 409791 և 055 186007։ Եղիշե հետ ունեցած խոսակցության ընթացքում տեղեկացել է, որ վերջինս իրեն կարող է վաճառել կանեփ տեսակի թմրամիջոց, որն իրեն անհրաժեշտ է եղել մոտակա օրերին հարսանիքի ժամանակ իր անձնական օգտագործման համար։ Դրանից մոտ մեկ շաբաթ անց Եղիշեն իրեն զանգահարել է և ասել, որ կարող է իրեն վաճառել կանեփի տեսքով թմրամիջոցը, որը լավ որակի է։ Պայմանավորվել են, նույն օրը հանդիպել Պուշկինի փողոցի վրա, որտեղ 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց Եղիշեից գնել է թղթե փաթեթի մեջ փաթեթավորված կանեփ տեսակի թմրամիջոց, որը չի կշռել և չի իմացել, թե ինչ քաշի է։ Դրա մի փոքր մասն օգտագործել է ծխելու միջոցով ու տեսնելով, որ լավ որակի չէ, որոշել է այն վերադարձնի և մեկ այլ տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերի։ Այս օրվանից /ի նկատի ունի ցուցմունք տալուց/ մի քանի օր անց կրկին հանդիպել է Եղիշեին` Պուշկինի փողոցում և տվել 30.000 դրամ, որպեսզի 2 փաթեթ հոլանդական կանեփից պատրաստված թմրամիջոց տա իրեն՝ մեկ փաթեթը 15.000 դրամով։ 12.05.2015թ. պետք է հանդիպեր Եղիշեն, որպեսզի վերցնի 2 փաթեթ թմրամիջոցը, սակայն չի հաջողվել, քանի որ ոստիկանները բռնել են իրեն, բերման ենթարկել Կենտրոնականի բաժին, որտեղ իր անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբերվել է Եղիշեից ձեռք բերված իր մոտ գտնվող մոտ 1,8 գրամ քաշով կանեփ տեսակի թմրամիջոցը։
Նշել է, որ իբր թե ինքը հիմնական թմրամիջոց օգտագործող չէ, կախվածություն չունի, իսկ բացատրության մեջ սխալմամբ է գրել, որ ժամանակ առ ժամանակ օգտագործել է։
Քննիչի հարցին պատասխանել է, որ Եղիշեի ազգանունը, հայրանունը կամ նրա վերաբերյալ որևէ այլ տեղեկության չի տիրապետում։
2015թ. մայիսի 13-ին տված իր լրացուցիչ ցուցմունքում Ա.Բոջուկյանը դեպքի փաստերի՝ տեղի, ժամանակի և գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների մասին նոր տեղեկություներ չի հայտնել։
2015թ. մայիսի 16-ին ճանաչման ներկայացնելու գործողության ժամանակ Ա.Բոջուկյանը հայտարարել է, որ թմրամիջոցը ձեռք է բերել 2015թ. մայիս ամսվա ընթացքում, կոնկրետ օրը չի հիշում՝ 10.000 դրամով։ Բացի այդ, նույն մայիս ամսվա ընթացքում նույն Եղիշեից 30.000 դրամով փորձել է ձեռք բերել կանեփ տեսակի թմրամիջոց, սակայն չի ստացվել, քանի որ բռնվել է։
2015թ. մայիսի 18-ին 17:58-ից մինչև 18:30-ն ընկած ժամանակահատվածում տված իր լրացուցիչ ցուցմունքում Ա.Բոջուկյանը կրկին դեպքի հանգամանքների՝ տեղի, ժամանակի և գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ փաստերի մասին նոր տեղեկություներ չի հայտնել։
Դրանից 19 րոպե անց՝ ժամը 18:49-ից մինչև 19:15-ը Արմեն Բոջուկյանը երկրորդ լրացուցիչ ցուցմունքն է տալիս և հանձնում 6 էջից բաղկացած ֆեյսբուքյան նամակագրություն քննիչին, սակայն կրկին դեպքի հանգամանքների, իր իսկ կողմից ներկայացված նամակագրության մասին ցուցմունք չի տվել և որևէ տեղեկություն չի հայտնել։
2015թ. մայիսի 18-ին քննիչը՝ Արմեն Բոջուկյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման մեջ նշում է, որ նա թմրամիջոցն իբր թե ձեռք է բերել Եղիշե Անդրեասյանից՝ 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում։
Եթե համադրում ենք մինչև որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման կայացումը Արմեն Բոջուկյանի տված բացատրությունը, ցուցմունքներն ու այլ փաստաթղթերը, ապա գալիս ենք եզրակացության, որ թմրամիջոցի ձեռք բերման ժամանակահատվածը Ա.Բոջուկյանը մատնանշել է 2016 թվականի մայիսի 5-ից 6-ի շրջակայքում և գործում չկա որևէ այլ ապացույց, որ ենթադրյալ արարքը հնարավոր է, որ տեղի ունեցած լինի ապրիլ կամ մայիս ամիսներին։
Որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում կայացնելիս քննիչը որպես հանցանք կատարելու ժամանակահատված նշել է 2015թ. ապրիլի վերջը կամ մայիսի սկիզբը, որից հետո է միայն Բոջուկյանի ցուցմունքում արձանագրվում, որ իբր թե հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել 2015թ. ապրիլի վերջին կամ մայիսի սկզբին։
Ակնհայտ է, որ նախաքննական մարմինն է իրականում կանխորոշել ապացույցների բովանդակությունը։
Ընդ որում, նույն քննիչը նույն վարքագիծը դրսևորել էր նաև մինչև այդ, <<Քրեական գործ հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին>> որոշում կայացնելիս նշել էր, որ Ա.Բոջուկյանը թմրամիջոցի մի փոքր մասն օգտագործել է, այնինչ քրեական գործով նման տեղեկություններ ձեռք չէին բերվել ու այդ բովանդակությամբ ցուցմունք Ա.Բոջուկյանը տվել է հարուցման որոշումը կայացնելուց հետո՝ որպես կասկածյալ հարցաքննության ժամանակ։
Կարծում եմ այս կեղծիքները պետք է դատարանը համապատասխան վերաբերմունքի և իրավական գնահատականի արժանացներ, սակայն չգիտես ինչու անտեսել է։
Ինչևէ. Նույն ցուցմունքում Ա.Բոջուկյանը նշում է, որ մի քանի օր անց փորձել է կապնվել Եղիշեի հետ, սակայն չի ստացվել։
Այդ դեպքում, ինչպես հասկանալ առաջին ցուցմունքում նշված այն տեղեկությունը, որ իբր թե նա Եղիշե Անդրեասյանին հանդիպել է և տվել ևս 30.000 դրամ, որպեսզի 2 փաթեթ թմրամիջոց ևս բերի և ամսի 12-ին իբր թե պետք է հանդիպեր նրան, իսկ ահա որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս նշում է այլ տեղեկություն, այն, որ փորձել է, բայց չի կարողացել կապվել Եղիշեին։
2015թ. մայիսի 18-ին Արմեն Բոջուկյանն իր ցուցմունքի մի մասը պնդել է մեղադրյալ Եղիշե Անդրեասյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ, սակայն բավարարվել են ընդհանուր բնույթի ձևակերպումներով ու դեպքի մանրամասներին կրկին անգամ ուղղակի չի անդրադարձել, ապա հրաժարվել է պատասխանել Ե.Անդրեասյանի հարցերին։
2015թ. հուլիսի 17-ին, օգոստոսի 8-ին Արմեն Բոջուկյանը լրացուցիչ հարցաքննությունների ժամանակ չի պատասխանել քննիչի տված և ոչ մի հարցի։
Դատական ակտում դատարանը խեղաթյուրել է Արմեն Բոջուկյանի կողմից տրված ցուցմունքների բովանդակությունը, որոշ դեպքերում նաև նշել է այնպիսի հանգամանքներ, որոնք Արմեն Բոջուկյանը երբեք չի ասել։ Այլ խոսքով` դատարանը կեղծել է ապացույցի բովանդակությունը.
Դատավճռի 9-րդ էջում նշված է որ ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանը իրեն մեղավոր չճանաչեց և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ։
Այն, որ Արմեն Բոջուկյանը սկզբից հայտարարել է, որ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և հրաժարվել է պատասխանել որոշ հարցերի, դա դեռևս չի նշանակում, որ նա ընդհանրապես ցուցմունք չի տվել։
Մասնավորապես.
- փաստաբան Գուրգեն Հարությունյանի այն հարցին <<Ինչ քանակի <<մարիխուանա>> եք օգտագործել, որ նշել եք մի փոքր քանակը օգտագործել եք>>, Արմեն Բոջուկյանը պատասխանել է՝ <<Մի սիգարետ>>: Մեկ այլ հարցին, թե <<Ինչ փաթեթի մեջ էր, և այն փաթեթավորված էր, թե չէ>>:, Բոջուկյանը պատասխանեց, որ <<Սպիտակ թղթի մեջ էր>> ու այնուհետև պարզաբանում է, որ <<իր մոտ հայտնաբերված դեղնականաչագույն զանգվածը եղել է փաթեթավորված սպիտակ Ա4 ֆորմատի թղթի մեջ>>։
Արմեն Բոջուկյանը իրեն տրված այլ հարցերի պատասխաններում նշել է նաև, որ իր հանդիպումը Եղիշի հետ <<Կրպակ>> խանութի մոտ եղել է մարտ-ապրիլ ամսին, /չնայած նրան որ նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներում և տարբեր օրերին տրված ցուցմունքներում ներկայացրել է, որ <<Կրպակ>> խանութի մոտ Եղիշեի հետ հանդիպել է մայիսի 12-ից երկու շաբաթ առաջ։
Դատախազի հարցին պատասխանել է, որ ոստիկանությունում չհեռանալու մասին պարտավորագիր չի ստորագրել, այլ ստորագրել է քննիչի մոտ, և քննիչի ազգանունը Գևորգյան չէ։ Նշել է, որ իր մոտի եղածից ծխել է բայց դա զիբիլ էր որովհետև ոչինչ չի զգացել։ Բացի այդ, հայտնել է, որ Ամստերդամում 20-22 տարեկանում մարիխուանա է ծխել, սակայն չի ասել, թե քանի անգամ։
Ակնհայտ է, որ դատաքննության ընթացքում Արմեն Բոջուկյանը ցուցմունքներ տվել է ու դատական ակտում արձանագրված այն ձևակերպումը, որ նա հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, իրականությանը չի համապատասխանում։
Եղիշե Անդրեասյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել են բացառապես այնպիսի ապացույցներ, որոնց աղբյուրը գործով շահագրգռված անձ հանդիսացող ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանն է։ Ընդ որում ինչպես Արմեն Բոջուկյանի և նրա ընկեր Բ.Ազարյանի ցուցմունքներում, այնպես էլ հենց այդ անձանց նախաքննական ու դատաքննական փուլերում տված ցուցմունքներում առկա են բազմաթիվ հակասություններ։
Բացառապես Արմեն Բոջուկյանի հայտնած տեղեկությունների հիման վրա կառուցված ու այլ հավաստի ապացույցների համակցությամբ չհաստատված Եղիշե Անդրեասյանին առաջադրված մեղադրանքը հերքվում է ինչպես իր մասնակցությամբ, այնպես էլ գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով.
Դատական ակտում դատարանը առանց բացահայտելու էդուարդ Անդրեասյանի և Հովսեփ Իգիթյանի ցուցմունքների բովանդակությունը, անհասկանալիորեն դրանք գնահատել է ոչ արժանահավատ, սակայն չի նշել, թե ինչն է իրեն նման գնահատականի արժանացնելու հիմք հանդիսացել, որ ապացույցներով են հերքվում այդ ցուցմունքներում առկա տեղեկությունները և նրանց հայտնած որ տեղեկություններն են ոչ հավաստի, հատկապես, եթե այդ անձանց ցուցմունքները հաստատվում են ոչ միայն Եղիշե Անդրեասյանի ցուցմունքներով, այլ նաև Կարեն Անդրեասյանի նախաքննական ցուցմունքով, հեռախոսահամարների վերծանումներով, ինչպես նաև Բադալ Ազարյանի և Արմեն Բոջուկյանի ցուցմունքներում հայտնած տեղեկություններով։
Ակնհայտ է, որ ինչպես մյուս դեպքերում, այս դեպքում էլ դատարանը ապացույցները գնահատել է ոչ թե օրենքով սահմանված կարգով՝ ներքին համոզմունքով, այլ կամայականորեն։
Այսպիսով, ի տարբերություն Ա.Բոջուկյանի հակասական ցուցմունքների և դրանից բխող այլ փաստական տվյալների, Եղիշե Անդրեասյանի ցուցմունքում նշված տեղեկությունները հաստատվում են գործով ձեռք բերված, թույլատրելի ու վերաբերելի բավարար ապացույցների համակցությամբ, ուստի դատարանը պետք է արձանագրեր, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ իր վստահորդը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։
Ակնհայտ է, որ առաջին ատյանի դատարանը չի կիրառել Վճռաբեկ դատարանի բողոքում նշված որոշումների հիմնավորումներն ու ապացույցների բավարարության վերաբերյալ քրեադատավարական նորմերին տրված մեկնաբանությունները և Եղիշե Անդրեասյանին մեղավոր է ճանաչել բացառապես մեկ աղբյուրից ստացված՝ հակասական փաստական տվյալների հիման վրա։ Ընդ որում նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և մեղադրանքի նպատակով օգտագործվող ապացույցների գերակշիռ մեծամասնությունը ձեռք են բերվել և ամրագրվել քրեադատավարական օրենքի կոպիտ խախտումներով։
Դատարանը առավելություն և նախապես հաստատված ապացույցի ուժ է տվել Արմեն Բոջուկյանի նախաքննության ընթացքում հայտնած կասկածելի, գործով ձեռք բերված այլ հավաստի տվյալներով չհաստատված ցուցմունքներին ու հայտարարություններին, մինչդեռ նախաքննության և դատաքննության ձեռք բերված ու դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների վերլուծությամբ չենք կարող գալ այն համոզման, քան այն, որ Եղիշե Անդրեասյանին առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է ու չի հաստատվել գործով ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցությամբ, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ դատարանը չէր կարող գալ այլ համոզման, քան այն, որ ամբաստանյալ Եղիշե Անդրեասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը դատարանում չապացուցվեց, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի դրույթները՝ պետք է կայացներ արդարացման դատավճիռ, ինչը չի արել, այլ խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջները, չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու փոխարեն՝ մեկնաբանելով ի վնաս նրա, գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բացակայության պայմաններում, Եղիշե Անդրեասյանին մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում։
Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանը չի կիրառել սույն բողոքի մեջ մատնանշված Վճռաբեկ դատարանի որոշումների հիմնավորումները, այդ թվում օրենքի մեկնաբանությունները, որոնք կիրառելի էին սույն գործով, որով խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները։
Այսպիսով՝ առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական և նյութական իրավունքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Այդ խախտումները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 397-րդ, 398-րդ և 406-րդ հոդվածների պահանջների համաձայն` դատավճիռը բեկանելու և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով արդարացման դատավճիռ կայացնելու հիմք են։
Եվրոպական դատարանը՝ ներպետական մարմիններում դատաքննության կամ այլ դատական վարույթի տևողության ժամկետը գնահատելիս առաջնորդվում է այն սկզբունքով, համաձայն որի ողջամիտ ժամկետի պահանջի խախտումը կարող է կատարվել միայն պետության մեղքով տեղի ունեցող ձգձգումներով։
Եղիշե Անդրեասյանը կալանքի տակ է գտնվում 2015թ. մայիսի 16-ից։
Նախաքննությունը շուրջ 3,5 ամիս, իսկ դատաքննությունը ավելի քան 1 տարի 6 ամիս։ Դատարանի կողմից նշանակվել է շուրջ 40 դատական նիստ, որոնցից ավելի քան 30-ը չեն կայացել դատավորի կողմից վերապատրաստման դասընթացներին մասնակցելու, արձակուրդում, այլ գործերով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու կամ այլ պատճառաբանություններով։
Եղիշե Անդրեասյանի կամ նրա պաշտպանների մեղքով գործի քննությունը չի ձգձգվել։
Այսպիսով, ակնհայտ է, որ սույն քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմինները և հատկապես դատարանը գործի քննության ընթացքում պատշաճ ջանասիրություն չեն ցուցաբերել, այն անհարկի ձգձգվել է, ինչի արդյունքում խախտվել է արդար դատաքննության տարր հանդիսացող` իր գործի ողջամիտ ժամկետում քննության Եղիշե Անդրեասյանի իրավունքը։
Եթե նույնիսկ մի պահ մոռանանք ապացույցների թույլատրելիության, բավարարության վերաբերյալ վերը նշված պատճառաբանություններն ու ղեկավարվել զուտ Արմեն Բոջուկյանի նախաքննական սուտ ցուցմունքների հիման վրա առաջադրված մեղադրանքներով, ապա չի կարելի գալ այլ եզրահանգման, որ Եղիշե Անդրեասյանին վերագրվող արարքը սխալ է որակվել։
2015թ. օգոստոսի 26-ին նախաքննական մարմնի կողմից որոշում է կայացվել սույն քրեական գործով՝ անհայտ անձի կողմից Եղիշե Անդրեասյանին ապօրինի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցներ իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր քրեական գործ հարուցելու մասին։
Ինչպես տեսնում ենք գործի քննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինները՝ նախաքննական մարմինը և դատարանը չեն մատնանշել, թե որտեղից, ինչ հանգամանքներում է ձեռք բերվել <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը՝ այն անձամբ քաղել, աճեցրել և պատրաստել է Եղիշե Անդրեասյանը, թե ուղղակի օգնել է ձեռք բերել։
Եթե նախաքննական մարմինը, ապա նաև դատարանը հավատում էին Արմեն Բոջուկյանի ցուցմունքներին, ապա նրա ցուցմունքների տրամաբանությունից բխում է, որ Եղիշե Անդրեասյանն ընդամենը նախապես խոստացել է ձեռք բերել թմրամիջոցը, հետևաբար դասական առումով առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված օժանդակության հատկանիշները։
Այս պայմաններում Եղիշե Անդրեասյանը կարող էր մեղավոր ճանաչվել բացառապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու մեջ։
Եղիշե Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ.
ՀՀ քրեական օրենգրքի 266-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժաչափը 3 տարի ժամկետով ազատազրկումն է։ Դատարանը ոչ մի կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչու է նվազագույն պատժաչափից 1,5 տարի ավելի պատիժ նշանակում, ինչպես նաև դատավճռում բացակայում է նաև որևէ պատճառաբանություն, որը կոչված կլիներ հիմնավորելու ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը Եղիշե Անդրեասյանի կողմից կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի որոշումը։
Եղիշե Անդրեասյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է, դատարանն ինքն է արձանագրել, որ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Այս պայմաններում նշանակելով 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ՝ առաջին ատյանի դատարանը խախտել է արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներն ամրագրող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որը ևս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված` քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է։
26. Վերոգրյալի հիման վրա, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ, 376-րդ, 394-րդ, 395-րդ, 397-րդ և 398-րդ հոդվածների պահանջները, << Վերաքննիչ քրեական դատարանից բողոք բերած անձը խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը ամբողջությամբ բեկանել, կայացնել գործն ըստ էության լուծող նոր դատական ակտ, որով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի անմեղությունը: Եթե դատարանը գտնի, որ հնարավոր չէ կատարել բողոքի վերոնշյալ պահանջները, ապա խնդրում է դատավճիռը բեկանել մասնակիորեն, փոխել Ե.Անդրասյանին մեղսագրվող հանցագործության որակումն ավելի թեթև հանցագործության համար պատասխանատվություն նախատեսող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով կամ այն բեկանել պատժի մասով, նշանակել համաչափ մեղմ պատիժ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթների կիրառմամբ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: Վերացնել Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ հարկադիր բուժում նշանակելու դատարանի որոշումը:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի և ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալներին արդարացնելու, կամ ամբաստանյալների նկատմամբ հոդվածով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, իսկ ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպան Գ.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն` դատավճիռը փոփոխելով Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ինչպես նաև դատավճիռը ենթակա է բեկանման Ա.Բոջուկյանի մասով և վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել ու քրեական հետապնդումը դադարեցնել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառով` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I. Ամբաստանյալներ Ե.Անդրեասյանին և Ա.Բոջուկյանին արդարացնելու մասով.
27. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու համար:
28. Ամբաստանյալ Եղիշե Անդրեասյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, սակայն ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…Արմենին ճանաչում է մոտ 15 տարի: Նրա հետ ուսանողական տարիներին շփվել են և հիմնականում իրար հանդիպել են բարերում և գիշերային ակումբներում, սակայն մոտ ընկերություն չեն արել և եղել են ջերմ հարաբերությունների մեջ: 2015թ. փետրվարի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Քոչար փողոցի վրա պատահական հանդիպել է նրան և մինչև <<Հայաստան>> տոնավաճառի մոտ իջել են: Դրանից հետո նրա հետ հանդիպել է ապրիլի 5-ին կամ 6-ին, ինքը եղել է մի փոքր հարբած և եղել է ավտոմեքենայով ու ինքը նրան ասել է, որպեսզի նստի իր ավտոմեքենան և նրան կտանի: Իրենք ավտոմեքենայի մեջ մոտ մեկ ժամ զրուցել են և ինքը պատմել է, որ վիճել է իր նշանածի հետ: Այդ ժամանակ իր հեռախոսին է զանգահարել իր մայրը և հարցրել է, թե որտեղ է, ինքը պատասխանել է, որ Արմենի հետ է և իր հեռախոսը վերցրել է Արմենը և ասել է, որպեսզի չանհանգստանան, որոշ ժամանակ անց իր հեռախոսին է զանգահարել իր եղբայրը` Արմենը, իր հեռախոսով խոսել է իր եղբոր հետ և ասել է, որ Եղիշին կուղեկցի տուն: Ժամը 02:00-ից 03:00-ի սահմաններում ինքը եկել է տուն: Նրանք այդ օրը հեռախոսահամարներով չեն փոխանակվել: Ապրիլի 28-ին <<Ֆեյսբուք>> սոցիալական կայքով նա իրեն գրել է և իրենց գրառումների կեսը ներկայացրել է ոստիկանությանը: 29-ին ինքը զանգահարել է նրան և նրանից պարտքով գումար է խնդրել, քանի որ իր հեռախոսը եղել է գրավադրված գրավատանը, սակայն նա պատասխանել է, որ անգամ 5.000 ՀՀ դրամով չի կարող օգնել: Մայիսի 1-ին, ժամը 13:30-ի սահմաններում ինքը տանից իջել է դուրս և գնել է գարեջուր ու խմելով մտածել, թե ինչպես անի որպեսզի գումար գտնի և իր գրավադրված հեռախոսը հանի: Եվ այդ ժամանակ անծանոթ համարից իրեն է զանգահարել Արմենը և ասել է, որ կա մարդ, ով կարող է իրեն պարտքով տալ գումար: Այդ ժամանակ ինքը գտնվել է իրենց տան մոտի <<Վեդի Ալկոյի>> օֆիսի մոտ ու եղել է մի աղջկա հետ նստած: Ինքը այդ աղջկան ճանապարհել է ու գնացել է Արմենի մոտ: Արմենը միայնակ չի եղել, ինչ-որ ընկերոջ հետ է եղել ու ինքը վերցրել է պարտքով գումար: Ինքը այդ գումարը ուզել է մեկ ժամով: Իր հեռախոսը եղել է գրավադրված 60.000 ՀՀ դրամով և ինքը որոշել հեռախոսը հանելուց հետո շտապ վաճառի և նրա գումարը հետ վերադարձնի: Իր հայրը խոստացել է 30.000 ՀՀ դրամ գումար տալ` հեռախոսը գրավադրելուց հանելու համար: 30.000 ՀՀ դրամի դիմաց ինքը նրանց թմրանյութ խոսք չի տվել: Գնացել է Թումանյան փողոցի կողմ և կատարել է մի քանի զանգ, որպեսզի մնացած 30.000 ՀՀ դրամը գտնի, սակայն չի կարողացել գտնել մնացած գումարը: Ինքը մնացած գումարը չի կարողացել գտնել և գնացել է տուն: Ինքը գնացել է տուն և անջատել է իր հեռախոսահամարը և սպասել է մինչ իր հայրը գա և տա գումար, որպեսզի գրավից հանի հեռախոսը: Ամսի 04-ին ինքը իր հորից վերցրել է` պակասած գումարը և հեռախոսը հետ է վերցրել: Ինքը միացրել է իր հեռախոսը և տեսել է, որ նա իրեն գրել է <<Ֆեյսբուքով>> և ասել է <<արի հանդիպենք>> և ինքը համաձայնվել է: Ժամը 18:30-ին պայմանավորվել են Սարյան փողոցի վրա գտնվող <<5-րդ էլեմենտ>> բարում հանդիպել: Բարում եղել են Արմենը և նրա ընկերները, ու իրեն ասել են` փողը ու՞ր է և ինքը չի ունեցել այդ գումարը և Արմենը ասել է, որ կտա գումարը: Ինքը ասել է, որ ամսի 09-ին գումարը կտա, սակայն չի կարողացել տալ այդ գումարը և այդ օրը նորից հանդիպել են Փարպեցի փողոցի վրա: Արմենը ասել է, որ իրեն ինչ-որ մարդ կա, որ ցանկանում է տեսնել: Իրենք գնացել են մի տեղ ու հանդիպել են ինչ-որ մարդկանց հետ և եղել է նորմալ խոսակցություն և ինքը նրանց ասել է, որ այդ 30.000 ՀՀ դրամը նրանց հետ կտա մինչև ամսի 12-ը: Իրեն զանգեր է եղել այն համարից, որով որ Արմենը իրեն զանգահարել է և դա նրա համարը չի եղել: Այնպես է ստացվել, որ ինքը ամսի 12-ին գնացել է Թբիլիսի, որպեսզի հանդիպի իր ընկերների հետ: Ինքը իր հորը ասել է, որ ցանկանում է գնալ Թբիլիսի և նրա հայրը իրեն ասել է, որպեսզի սպասի միասին գնան և տոմս առնելու ասել է, որպեսզի իր հետ գնան գնեն: Ինքը իր հոր հետ գնացել է ավտոկայան և այնտեղ տոմս չի եղել և ինքը ավտոկայանում հանդիպել է իր ընկերոջը, ով պետք է Թբիլիսի գնար ու ինքը իր հորը ասել է, որպեսզի նրա հետ գնա Թբիլիսի: Իր հայրը իրեն ասել է, որպեսզի գնան վարսավիրանոց` իր մազերը կտրելու, ինչպես նաև այդ օրը առավոտյան ինքը իր հորը ասել է, որ ասել է, որ 30.000 ՀՀ դրամ գումար է պարտք: Ժամը 15:00-ի համար գումար են թողել, որպեսզի տեղ պահեն և գնացել են վարսավիրանոց: Ինքը եղել է իր հոր և հորեղբոր հետ և նրանց ասել է, որպեսզի հանդիպեն այն մարդու հետ ում, որ պետք է գումար հետ տան, սակայն ինքը զանգահարել է ու իրեն ասել է, որ իրենց հարմար չի և 40 րոպե հետո նոր կարող են հանդիպել և իր հայրը ասել է, որպեսզի այդ համարը տա իրեն, նա կզանգի կպայմանավորվի ու կտա գումարը: Մտել են խանութ, գնել են հայկական կոնյակ, բաստուրմա և այլն: Հասել են տուն և ինքը իր իրերը հավաքել է, որպեսզի գնա ավտոկայան և այդ ընթացքում իր հեռախոսի վրա զանգեր է եկել ու ինքը անջատել է իր հեռախոսը: Ինքը իր հորեղբորը ասել է, որպեսզի իր հայրը չտանի գումարը տա, քանի որ իր հայրը եղել է բարկացած: Էդոն զանգահարել և պայմանավորվել է ժամը 18:30-ի վրա` Կոմիտասի կողմերը: Ինքը գնացել է Թբիլիսի և հետ է վերադարձել ամսի 15-ին և տատիկի ծննդյան օրը: Ինքը գնացել շնորհավորել է իր տատիկին և գնացել են տուն, իսկ առավոտյան արթնացել է նրանից, որ ստացել է թուղթ, համաձայն որի ինքը ձերբակալված է: Բադալը զանգահարել է իրենց տուն և վատ է խոսել իր հոր հետ, այդ պատճառով իր հայրը բարկացել է: Նրանք տեղյակ են եղել, որ ինքը գնալու է Թբիլիսի: Ապրիլի 01-ից մինչև 16-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն կանչել են ոստիկանություն և դա կապված է եղել մեկ այլ գործի հետ` ինքը գտնվել է Մերգելյանի այգում և ցանկապատում իր ձեռքը վնասվել է: Իրեն ոստիկանություն հրավիրել են նրա համար, որ ինքը ունեցել է մի ընկերուհի և նրանց տան պատուհանի վրա եղած սետկան ծռվել է և այդ աղջկա տատիկը իր վրա բողոք է գրել, որ դա կատարել է ինքը, սակայն դա եղել է ուրիշ պատմություն: Ինքը ոստիկանություն գնացել է իր անձնագրի համար, քանի որ դրա վրա ջուր է թափել: Բադալ Ազարյանը և Բոջուկյանը տեղյակ են եղել իր ոստիկանություն գնալու մասին:
Ամբաստանյալ Արմեն Բոջուկյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից հրաժարվել է ցուցմունք տալ:
29. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Ե.Անդրեասյանին քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Ա.Բոջուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքներում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, ամբաստանյալներին համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքները հաստատված են քրեական գործով ձեռք բերված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Արմեն Բոջուկյանը 2015թ. մայիսի 13-ին որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…իրեն պարզաբանվել է, թե ինչ արարքի կատարման մեջ է կասկածվում և իրեն առաջադրված հարցերի շուրջ ցուցմունք է տալիս այն մասին, որ գրանցված է Երևան քաղաքի Նար-Դոսի 1-ին ներբանցքի 16-րդ տանը, սակայն մեկ տարի է բնակվում է Ա.Ավետիսյան 80-րդ շենքի 37-րդ բնակարանում` իր տատիկի Լորա Սարգսյանի հետ միասին: Ներկայում չի աշխատում, օգտագործում է 098-116-882, 095-116-882 հեռախոսահամարները, որոնք գրանցված են իր անվամբ: Նախկինում դատված չի եղել: Ավարտել է Երևան քաղաքի Հ.Քոչար փողոցի վրա գտնվող թիվ 56 միջնակարգ դպրոցը, իսկ այնուհետև ԵՊՃՀ Ռադիոտեխնիկայի ֆակուլտետը: Մոտ երկու շաբաթ է, ինչ սկսել է օգտագործել կանեփի թփից պատրաստված թմրամիջոց` ծխելու միջոցով: Շուրջ 15 տարի առաջ ծանոթացել է Եղիշե անունով տղայի հետ, որը բնակվում է Երևան քաղաքի Պուշկին փողոցում, կոնկրետ շենքի և բնակարանի համարները չգիտի: Չի հիշում ինչ հանգամանքներում են ծանոթացել նրա հետ և գրեթե շփում չի ունեցել, ուղղակի եղել են ծանոթներ: Նշված Եղիշին վերջին անգամ հանդիպել էր 5-6 տարի առաջ, սակայն չի հիշում, թե այդ ժամանակ ինչ առիթով են հանդիպել և ինչ խոսակցություն է գնացել: Այդ օրվանից մոտ երկու շաբաթ առաջ, կոնկրետ օրը չի հիշում, Եղիշին պատահական հանդիպել է Հ.Քոչար փողոցի <<Կրպակ>> խանութի մոտ և վերջինիս հետ խոսելու ընթացքում ճշտել է, որ նրա հեռախոսահամարն է 091-40-97-91 և 055-18-60-07: Նրա հետ խոսակցության ընթացքում տեղեկացել է, որ իրեն կարող է վաճառել կանեփի տեսքով թմրամիջոց, որն իրեն անհրաժեշտ է եղել իր անձնական օգտագործման համար մոտակա ժամանակները տեղի ունենալիք հարսանիքի ժամանակ: Նշում է, որ այդ թմրամիջոցը միայն իր համար է և այն որևէ մեկի չէր տալու: Այդ օրվանից մոտ մեկ շաբաթ անց նշված Եղիշը իրեն զանգահարել է իր վերը նշված հեռախոսահամարներից մեկով, կոնկրետ չի հիշում, թե որով նաև չի հիշում իր որ հեռախոսահամարին է զանգ տվել և ասել է, որ կարող է իրեն վաճառել կանեփի տեսքով թմրամիջոց, որը լավ որակի է, նաև պայմանավորվել են նույն օրը հանդիպել Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցի վրա: Պայմանավորված օրը, որի ամսաթիվը ներկայում չի հիշում, Եղիշին հանդիպել է Երևան քաղաքի Պուշկին փողոցի վրա և 10.000 /տաս հազար/ ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է մեկ թղթե փաթեթի մեջ փաթեթավորված կանեփ տեսակի թմրամիջոց: Չի կարող հայտնել կոնկրետ քաշը, չի կշռել, սակայն դրանից մի փոքր հատված օգտագործել է ծխելու միջոցով: Այդ մասը օգտագործել է հանդիպումից հետո, երբ Եղիշը իր հետ չի եղել և տեսնելով, որ այն լավ որակի չի եղել, որոշել է հետ վերադարձնել և մեկ այլ տեսակի կանեփ թմրամիջոց ձեռք բերել: Այդ օրվանից մոտ հինգ օր առաջ, կրկին կոնկրետ օրը չի հիշում, նշված Եղիշին հանդիպել է նույն վայրում Պուշկին փողոցի վրա և նրան տվել է 30.000 ՀՀ դրամ, որպեսզի իրեն 2 փաթեթ հոլանդական կանեփից պատրաստված թմրանյութ տա` մեկ փաթեթը 15.000 ՀՀ դրամով, սակայն չի պատկերացնում որքան կկազմեր դրա քաշը: 12.05.2015թ. պետք է հանդիպեր ըստ պայմանավորվածության Եղիշին, որպեսզի վերցնի 2 փաթեթ թմրանյութը, սակայն դա իրեն չի հաջողվել, քանի որ ոստիկանները իրեն բերման են ենթարկել Կենտրոնականի բաժին, որտեղ անձնական խուզարկության ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է մոտ 1,8 գրամ քաշով կանեփ տեսակի թմրամիջոց, որը ինչպես նշել է` ձեռք է բերել Եղիշից: Բացի այդ, դեպքից երբեք թմրամիջոց չի գնել և ձեռք չի բերել: Եղիշը իրեն չի ասել, թե թմրամիջոցը որտեղից է ձեռք բերել: Ինքը տեղյակ չէ, թե Եղիշը ուրիշի թմրամիջոց իրացրել է, թե ոչ: Եղիշից թմրամիջոց ձեռք բերելու ժամանակ ներկա է գտնվել միայն ինքը և Եղիշը: Օգտագործել է մեկ անգամ Եղիշից ձեռք բերած <<կանեփ>> տեսակի թմրանյութը, բացի նրանից թմրանյութ ոչ ոքից չի ձեռք բերել և չի օգտագործել: Բացատրության մեջ սկզբում նշել է ժամանակ առ ժամանակ օգտագործելու հանգամանք, ի նկատի ունենալով, որ ինքը հիմնական թմրամիջոց օգտագործող չի և կախվածություն չունի թմրամիջոցից: Կրկին նշում է, որ Եղիշից ձեռք բերած թմրամիջոցը որևէ մեկին չի իրացրել, այլ դրա մի մասը օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մյուս մասը իր մոտից հայտնաբերվել է Կենտրոնականի ոստիկանների կողմից: Եղիշի ազգանունը և հայրանումը չգիտի, նրա վերաբերյալ ոչ մի այլ տվյալ չունի: Եղիշեի արտաքինը ներկա պահին չի կարող նկարագրել, քանի որ նրան հաճախակի չի տեսնում միայն կարող է ասել, որ նա 26-28 տարեկան տղամարդ է>>:
2015թ. մայիսի 13-ին Արմեն Բոջուկյանի որպես կասկածյալ լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…իրեն պարզաբանված են իր իրավունքները և պարտականությունները, ներկայումս պաշտպան ունենալ չի ցանկանում, լրացուցիչ ցուցմունքը կգրի ինքը: Քանի որ նախկինում ինքը օգտագործելիս չի եղել որևէ թմրամիջոց, ըստ այդմ կարող է ասել, որ չի հասկանում անգամ նրանց տարբերությունները, ուղղակի որևէ փոփոխություն չզգալով ֆիզիկական վիճակի վրա, ենթադրել է, որ Եղիշից ձեռք բերված թմրամիջոցը լավ որակի չի: Նորից նշում է, որ բացի այդ անգամից, ինքը ընդհանրապես որևէ մեկից թմրամիջոց ձեռք չի բերել և չի օգտագործել: Այդ ժամանակ նախորդ անգամվա վերցրածը իր մոտ չի եղել, բայց պայմանավորվել է, որ հետ է վերադարձնելու: Այդ ժամանակ Եղիշեին հայտնել է, որ լավ որակի թմրամիջոց չի եղել, ուղղակի այդ ժամանակ նրան գումար է տվել, որպեսզի արագ և ավելի լավը ձեռք բերի իր համար: Նշված Եղիշեն 26-28 տարեկան է, սպիտակա մաշկ է, սև մազերով, հաստ հոնքերով, միջին չափի քթով, միջահասակ, ճակատի և դնչի հատվածները գրեթե սիմետրիկ են եղել և միջին չափսի են: Նրան տեսնելու դեպքում կճանաչի, ավելացնում է նաև, որ ինքը որևէ մեկին թմրամիջոց չի իրացրել, նույնիսկ չի էլ հյուրասիրել>>:
2015թ. մայիսի 18-ին Արմեն Բոջուկյանը որպես կասկածյալ լրացուցիչ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…իրեն պարզաբանված են իր իրավունքները և պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի առարկում որ շահերը պաշտպանի փաստաբան Գայանե Ղուլյանը և լրացուցիչ ցուցմունքը կգրի իր ձեռքով: Կոնկրետ չգիտի, թե այն ժամանակ, երբ Եղիշին 30.000 դրամ գումար է տվել, նրանից որքան գրամ թմրամիջոց պետք է ձեռք բերեր, միայն գիտի, որ դրա չափը կլիներ այնքան, ինչքան կբերեր: Նշում է նաև, որ իր և Եղիշի միջև ֆեյսբուք ինտերնետային կայքով տեղի ունեցած նամակագրության մեջ խոսք է գնացել նրանից թմրամիջոց ձեռք բերելու մասին, որի ընթացքում ինքը հետաքրքրվել է, թե ինչ տեսակի թմրամիջոցներ կարող է ձեռք բերել և որքան արժեքով: Նշում է, որ այդ թմրամիջոցները իրեն պետք է եղել միայն իր անձնական ու թաքուն օգտագործման համար: Նշում է նաև, որ Եղիշին ճանաչման ներկայացնելու ժամանակ վերջինին ճանաչել է հոնքերից և այլ դիմագծերից>>:
2015թ. մայիսի 18-ին Արմեն Բոջուկյանը որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն պարզաբանված է իր իրավունքները և պարտականությունները, այդ թվում պաշտպան ունենալու իր իրավունքը, չի առարկում որ շահերը պաշտպանի փաստաբան Գայանե Ղուլյանը և ցուցմունքը կգրի իր ձեռքով: Իրեն պարզաբանվել է իրեն առաջադրված մեղադրանքի էությունը, այն իր համար պարզ է, իրեն մեղավոր է ճանաչում մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, ընդունում է, որ իրականում 2015թ. ապրիլի վերջ մայիսի սկիզբ, օրը կոնկրետ չի հիշում, Երևան քաղաքի Պուշկին փողոցում Եղիշից ձեռք է բերել մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց` 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց, որի մի մասը օգտագործել է, իսկ մյուս մասը հայտանաբերվել է իր մոտ` Կենտրոնական բաժնում: Բացի այդ, մի քանի օր անց փորձել է կապնվել Եղիշի հետ, սակայն չի ստացվել նրա հետ հանդիպել: Ներկայում օգտվելով իր իրավունքներից` հրաժարվում է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց>>:
2015թ. մայիսի 18-ին մեղադրյալ Արմեն Բոջուկյանի և կասկածյալ Եղիշե Անդրեասյանի միջև տեղի ունեցած առերես հարցաքննության ժամանակ Արմեն Բոջուկյանը հայտնել է, որ <<…Եղիշե Անդրեասյանին ծանոթ է շուտվանից` մոտ 10 տարի, վաղուց նրան չէր տեսել, շփվում է որպես ծանոթ: Նրան գումար է վճարել` իր օգտագործման համար <<մարիխուանա>> ձեռք բերելու նպատակով: Հանդիպել է Պուշկին փողոցում, տվել 10.000 դրամ և վերցրել է իր մոտ հայտանաբերված թմրանյութը, որի կոնկրետ չափը չգիտի: Բացի այդ, հետո նույնպես վճարել է արդեն երեսուն հազար` այլ <<մարիխուանա>> ձեռք բերելու համար, սակայն չի վերցրել: Կոնկրետացնում է, որ նրան ասելով ի նկատի ունի առերեսվողին: Հայտնել է, որ լսել է իր հետ առերեսվողին և պնդում է իր ցուցմունքը: Իրեն Եղիշը ասել է, որ կարող է հայթայթել <<մարիխուանա>>, սակայն, թե ինքն է ծախում, թե մեկ այլ ուրիշը, իրեն բոլորովին չի հետաքրքրել, ինքը վճարել է նրան և վերցրել է նրանից: Կոնկրետ երբ, չի հիշում, իրենք հանդիպել են <<Գորոսկոպ>> բառի մոտ` մայիս ամսվա սկզբին, կամ ապրիլ ամսվա վերջին 2015թ.: Երբ իրենք հանդիպել են, Եղիշը եղել է միայնակ: Հայտնել է, որ պնդում է իր ցուցմունքի մեջ գրածը և օրենքով սահմանված կարգով հրաժարվում է հարցերին պատասխանելուց>>:
Վկա Բադալ Ազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…ճանաչում է երկու ամբաստանյալներին: Հայտնել է, որ ամբաստանյալ Արմենին ճանաչում է Մոսկվա քաղաքից և այնտեղ ընկերություն են արել, հետո վերադառնալով Երևան քաղաք շարունակել են իրենց ընկերությունը: Արմենը առավոտյան զանգահարել է իրեն և հայտնել է, որ ոստիկանության բաժնում է` բռնվել է և ասել է, որպեսզի գնա ոստիկանության բաժին: Իրեն ոստիկանության բաժնում Արմենը հայտնել է, որ Եղիշը իրեն զիբիլ է տվել, սակայն չի ասել, նվեր է տվել, թե ոչ` դա եղել թմրանյութ, որը եղել է խոտի ձևով: Ինքը դրա մասին տեղեկացել է ոստիկանության բաժնում` առավոտյան: Ինքը երբ գտնվել է ոստիկանության բաժնում, Արմենին արդեն ոստիկանությունից բաց են թողել և միասին գնացել են: Հետագայում քննիչը զանգահարել է իրեն և կանչել բաժին` որպես վկա հարցաքննվելու համար: Արմենը իրեն ասել է, որ այդ թմրանյութը տվել է իրեն, այլ ոչ թե գնել է: Իր ենթադրությամբ այդ թմրանյութը տվել է, որպեսզի նա օգտագործի>>:
Փորձագետ Կարինե Պետրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…քննիչի կողմից ներկայացված կից գրության վրա նշվում է ով է ստանում, իսկ ժամը նշվում է իրենց վարույթի մեջ: Հայտնել է, որ փորձանմուշը պետք է լինի 100 մ/լ, պետք է լինի մեզ և մոտ կես գրամ մազի փորձանմուշ, որը կլինի բավարար: Հայտնել է, որ ինքը պարտավոր չէ իր եզրակացության մեջ նշել, թե որքան է փորձանմուշ վերցրել, քանի որ դրա համար առկա է համապատասխան արձանագրություն: Հայտնել է, որ իր համար անհրաժեշտ չի, որպեսզի եզրակացության մեջ նշի, թե մեզը ինչ գույնի է: Ինքը միայն պետք է եզրակացության մեջ նշի այն հանգամանքը, որ փորձանմուշը քիչ է: Հայտնել է, որ գոյություն ունի երկրորդ օրինակների պահպանման սառնարան, որն ըստ էության լաբորատորիային չի վերաբերվում, դա նախաձեռնողի համար է և եթե նախաձեռնողը կամ հետազոտվողը հայտնել է, որ երկրորդ օրինակը ի պահ չի թողնում, իրենք դա նրանց հետ կվերադարձնեին, սական իրենք պահել են համատասխան լաբորատորիայում: Եզրակացությանը կցվում են միայն պիտանիները, իսկ կենսաբանական նյութերը չեն կցվում և բոլոր տոքսիկոքիմիական լաբորատորիանները աշխատում են այդ ձևով: Մեզի փորձանմուշում կանեփի հումքից պատրաստված հետքեր չեն հայտնաբերվել: Յուրաքանչուր անձի օրգանիզմ ունի տարբեր ձև` թմրանյութի արտահայտման վերաբերյալ: Փորձանմուշները պահպանվում են երկու ամիս ժամանակով: Եթե փորձաքննվողը հրաժարվում է տալ փորձանմուշ` ինքը նշում է իր փորձաքննության մեջ: Իր եզրակացության մեջ ինքը գրում է այն ինչ որ տեսնում է ու այն, որ ինքը գրել է` չի հայտնաբերվել, դա չի նշանակում, որ չի օգտագործել, կարող է չի հայտնաբերվել>>:
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հրավիրված Էդուարդ Անդրեասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<…հանդիսանում է ամբաստանյալ Եղիշե Անդրեասյանի հորեղբայրը: Հայտնել է, որ ամսի 12-ին, ժամը 12:00-ի մոտ իր եղբայրը զանգահարել է իրեն և ասել է, որպեսզի տեսնի վարսավիրը ազատ է, քանի որ Եղիշը ցանկացել է մազերը կտել: Հետագայում ավտոմեքենայի մեջ ինքը լսել է, որ Եղիշը իր հորը ասում է, որպեսզի 30.000 ՀՀ դրամ տա այդ գումարը վերադարձնելու համար, քանի որ նա պետք է Թբիլիսի գնար: Նրա հայրը ասել է, որպեսզի զանգահարի և պայմանավորվի գումարը տան ու ինքը լսել է, որ Եղիշը զանգել և պայմանավորվել է ժամը 13:00-ին հանդիպել ու նրա հայրը ասել է, որ 40 րոպե դրսում չի սպասի և իջել են տուն որպեսզի Եղիշը իր իրերը վերցնի և գնացել են ավտոկայան: Ավտոկայանում Եղիշը իրեն ասել է, որպեսզի այդ գումարը ինքը այդ տղային տա, քանի որ ամսվա սկզբին այդ տղան զանգահարել և լավ չի խոսել իր հոր հետ և հայրը եղել է բարկացած, և ինքը ասել է, որ խնդիր չկա: Ինքը իր հեռախոսից զանգահարել է Բադալ անունով մի տղայի և ասել է, թե ով է ու ասել է, որ պետք է նրան 30.000 ՀՀ դրամ տա ու նա իրեն ասել է, որ իրեն զանգ կտա: Որոշ ժամանակ անց այդ տղան զանգահարել է իրեն և ասել է, որպեսզի հանդիպեն հաց ուտեն, սակայն ինքը ասել է, որպեսզի հանդիպեն <<Թումանյանի շաուրմայի>> դիմացը և նրան կտա գումարը: Ինքը զանգահարել է այդ տղային և ասել է որպեսզի մի կես ժամ ուշ գան: Իր եղբայրը ցանկացել է տեսնել այդ տղային և իրեն ասել է, որ իր հետ լավ չի խոսել: Ինքը նրան հարցրել է, թե ինչ է հագած լինելու և ինքը նրան արտաքինով ճանաչելով` նրան է տվել 30.000 ՀՀ դրամը ու նրան հարցրել է, թե դա ինչ գումար է, որ Եղիշը վերցրել է և ինքը նրան ասել է, որ այդ գումարը պարտք է: Ինքը տեսել է, որ Բադալը հեռախոսը վերցրել և ինչ-որ մեկին զանգ է տվել ու ինչ-որ բան է հայտնել: Երբ ինքը տեղեկացել է, որ Եղիշին ձերբակալել են, իր եղբոր հետ գնացել է ոստիկանություն և բակում տեսել է Բադալին: Հետագայում ինքը տեղեկացել է, որ Եղիշը մտերիմ է եղել Արմենի հետ, իսկ Բադալի հետ չի եղել ընկերական հարաբերությունների մեջ, սակայն Եղիշը ինչի համար է իրեն տվել Բադալի հեռախոսահամարը այլ ոչ, թե Արմենի, ինքը չի կարող ասել>>:
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հրավիրված Հովսեփ Իգիթյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Եղիշե Անդրեասյանի հայրը` Կարենը հանդիսանում է իր ընկերը և զանգահարել է իրեն և հայտնել է, որ նրա մահացած հոր ծննդյան օրն է և ասել է, որպեսզի մի տեղ նստեն հաց ուտեն: Նրանք միասին գնացել են Թումանյան փողոցի վրա գտնվող <<Խինկալիանոց>>: Ինքը նրանց խոսակցությունից հասկացել է, որ Եղիշեն գումար է վերցրել ինչ-որ մեկից և պարտք է` 30.000 ՀՀ դրամ և, քանի որ Եղիշը գտնվել է Թիբիլիսիում, այդ գումարը ոմն Բադալի պետք է տար Էդիկը կամ Կարենը: Ավտոմեքենայի միջից կապնվել են Բադալի հետ և ասել են, որ ժամը 18:30-ին չեն հասցնում և պետք է հանդիպեն ժամը 19:00-ին: Կարենը այդ գումարը տվել է Էդիկին որպեսզի տա Բադալին: Էդիկը դուրս է եկել և նրա հետևից ինքը նույնպես դուրս է եկել և տեսել է, որ նա գումարը տալիս է ինչ-որ մեկի: Ինքը նկատել է, որ այն տղան ում, որ տվել է գումարը, եղել է խառնված վիճակում: Անկախության օրը ինքը Կարենի և Էդիկի հետ գնացել է սրճարան: Այդ օրը իրենք երբ քայլելիս են եղել, ինքը տեսել է, որ Կարենը ինչ-որ մեկին է մոտենում և խոսել է նրա հետ ու ասել է, որ Եղիշի հայրիկն է և այդ տղային հարցրել է իր տղան <<բառիկ>> է, սակայն այդ տղան ասել է, որ ոչ և Կարենը ասել է, նա ինչի համար է նրա ընկեր Արմենը իր տղայի վրա ցուցմունք տվել, սակայն այդ տղան պատասխանել է, որ Եղիշն է Արմենի վրա ցուցմունք տվել, սակայն Կարենը ասել է, որ նա սխալվում է, Արմենն է ցուցմունք տվել: Այդ տղան զանգահարել է և Արմենին ասել է որպեսզի շուտ իջնի Պուշկինի փողոց: Այդ տղան ասել է, որ Արմենի հետ կճշտի, թե ինչ է եղել և կզանգահարի նրան: Մի 20 րոպե հետո այդ տղան զանգահարել է Կարենին և ասել է, որ փաստաբանները կզանգահարեն միմյանց և ամեն ինչ կճշտվի: Ինքը չգիտի հետագայում ինչ է եղել>>:
Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարության ենթարկելու արձանագրության համաձայն` <<Արմեն Բոջուկյանի սպորտային համազգեստի վերնազգեստի աջ գրպանից հայտնաբերվել է սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված 1.8 գրամ ընդհանուր քաշով դեղնականաչավուն զանգված և ըստ վերջինի հայտարարության` այն հանդիսանում է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերել Եղիշից>>:
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 136 Ք-15 եզրակացության համաձայն` <<փորձաքննությանը ներկայացված 1.65 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսացել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց>>:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.65 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցով:
Եղիշե Կարենի Անդրեասյանին Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` <<Ա.Բոջուկյանը ճանաչել է Ե.Անդրեասյանին հոնքերի կառուցվածքից և հայտարարել է, որ 2015թ. մայիս ամսվա ընթացքում, կոնկրետ օրը չի նշել, վերջինիս 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ձեռք է բերել <<կանեփ>> տեսակի թմրամիջոց>>:
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-1257 եզրակացության համաձայն` <<փորձաքննությանը ներկայացված Եղիշե Կարենի Անդրեասյանի մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են ափիոիդների շարքի <<բուպրենորֆին>> տեսակի դեղամիջոցի հետքեր>>:
Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 84/15 եզրակացության համաձայն` <<Եղիշե Անդրեասյանը տառապում է <<Հոգեկան և վարքային խանգարումներ` ափիոնի խմբի թմրամիջոցների գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ>> ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի, որի համար հակացուցումներ չկան>>:
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող 17.06.2015թ. <<ԱրմենՏել>> ՓԲ ընկերությունից ստացված լազերային սկավառակով և դրա զննության արձանագրության համաձայն` <<2015թ. ապրիլի 29-ին, ժամը 19:30-ին Արմեն Բոջուկյանի 098-11-68-82 հեռախոսահամարին մեկ անգամ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացվել Եղիշե Անդրեասյանի 055-18-60-07 հեռախոսահամարից, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Նաիրի Զարյան 73 հասցեում գործող ալեհավաքի կողմից, այդ հեռախոսազանգի տևողությունը կազմել է 1 րոպե 25 վայրկյան, 2015թ. մայիսի 01-ին 098-11-68-82 հեռախոսահամարից երեք անգամ ելքային հեռախոսազանգեր են կատարվել 055-18-60-07 հեռախոսահամարին՝ համապատասխանաբար ժամը 15:56-ին՝ 15 վայրկյան տևողությամբ, ժամը 16:18-ին՝ 24 վայրկյան տևողությամբ, ժամը 16:32-ին՝ 4 վայրկյան տևողությամբ, որոնք 3-ն էլ սպասարկվել են Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 40 հասցեում գործող ալեհավաքի կողմից:
2015թ. մայիսի 04-ին, ժամը 18:26-ին 098-11-68-82 հեռախոսահամարին մեկ անգամ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացվել Եղիշե Անդրեասյանի անվամբ գրանցված 091-40-97-91 հեռախոսահամարից, որի տևողությունը կազմել է 57 վայրկյան, այն սպասարկվել է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 40 հասցեում գործող ալեհավաքի կողմից: 2015թ. մայիսի 11-ին ժամը 15:07-ին 098-11-68-82 հեռախոսահամարից մեկ անգամ ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել 091-40-97-91 հեռախոսահամարին, որի տևողությունը կազմել է 3 վայրկյան, այն սպասարկվել է Երևան քաղաքի Բաբայան 16 ա հասցեում գործող ալեհավաքի կողմից>>:
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օպերլիազոր Ն.Գևորգյանի զեկուցագրով և Արմեն Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության համաձայն` <<…Ա.Բոջուկյանը հայտարարել է, որ իր մոտ հայտնաբերված զանգվածը <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց է և ձեռք է բերել ոմն Եղիշեից>>:
30. Միևնույն ժամանակ, առաջին ատյանի դատարանը արժանահավատ չի համարել վկաներ Էդուարդ Անդրեասյանի և Հովսեփ Իգիթյանի ցուցմունքները, քանի որ վերջիններս հանդիսանալով համապատասխանաբար ամբաստանյալ Եղիշե Անդրեսյանի հորեղբայրը և հոր ու հորեղբոր մտերիմ ընկերը, իրենց ցուցմունքներով փորձել են օգնել ամբաստանյալին` խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
31. Ինչ վերաբերվում է Ա.Բոջուկյանին 12.05.2015թ. անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունը, ինչպես նաև դրանից հետո ձեռք բերված մյուս ապացույցները որպես քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտումներով ձեռք բերված անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքների պնդումներին, ապա դրանք հիմնավորված չեն` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ա/ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետի համաձայն`
<<2. Հետաքննության մարմինը`
/../
9/ բերման է ենթարկում հանցանքի կատարման մեջ կասկածվող անձանց, զննում և խուզարկում է նրանց, ինչպես նաև ազատում է առանց բավարար հիմքերի բերման ենթարկված անձանց>>:
Վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմի բովանդակությունից բխում է, որ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ-ի ավագ օպերլիազոր Ն.Գևորգյանը իրավասու է եղել բերման ենթարկել թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու մեջ կասկածվող անձին` Արմեն Բոջուկյանին, ինչպես նաև խուզարկելու վերջինիս: Եվ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ քրեական գործ հարուցված լինելը, ինչպես նաև քննիչի մասնակցությունը անձնական խուզարկությանը:
բ/ Վերաքննիչ բողոքներից չի բխում նաև, թե հետաքննության մարմինը Ա.Բոջուկյանի անձնական խուզարկությունը որպես ընթերականեր մասնակցած Ն.Մարկոսյանին և Վ.Մելիքսեթյանին չպատճառաբանելով վերջիններիս` որպես ընթերակա իրավունքները և պարտականությունները, դրանց իրացման կարգը, իսկ մասնակիցներին չպարզաբանելով ընթերականերին բացարկ հայտնելու հիմքերը և կարգը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ո՞ր նորմերն է` խախտել` նկատի ունենալով, որ մատնանշված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածը վերաբերվում է քրեական գործի ընթացքի արձանագրմանը:
գ/ Որևէ կերպ պատճառաբանված չէ նաև, թե անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրության մեջ` հայտնաբերված <<դեղնականաչավուն զանգվածի>> անհատական հատկանիշների նկարագրությունը, այն բուսական կամ այլ ծագում ունենալու, պարունակության, տեսքի, չափային /մանրացված, խոշոր թերթիկներով և այլն/ տվյալները, այդ հայտնաբերված զանգվածի քաշը պարզելու եղանակը չամրագրելը ո՞ր քրեադատավարական նորմերին է հակասում: Պաշտպանության կողմը փորձել է հակասություն գտնել նաև անձնական խուզարկություն կատարելու արձանագրությունում և փորձագետի եզրակացության մեջ նկարագրված դեղնականաչավուն զանգվածի փաթեթավորումների միջև /առաջինում` սպիտակ թուղթ, երկրորդում` տետրի վանդակավոր թուղթ/, անտեսելով, որ տետրի վանդակավոր թուղթն էլ կարող է համարվել և նկարագրվել որպես սպիտակ թուղթ` կախված դիտողի սուբյեկտիվ ընկալումից:
դ/ Անհիմն են նաև հայտնաբերված դեղնականաչավուն զանգվածի քաշը կասկածի տակ դնելու վերաբերյալ պնդումները: Ինչպես երևում է դատաքիմիական փորձաքննության N 136ք-15 եզրակացությունից, <<…փորձաքննության ներկայացված պահին փաթեթը բացելիս այնտեղից հանվել է 1.79 գրամ քաշով, մասամբ դեղնած, բաց կանաչ գույնի, կանեփանման հոտով բուսական մանրացված զանգված>>: Վերոգրյալից երևում է, որ փորձաքննության ներկայացված զանգվածի քաշը գրեթե համընկնում է խուզարկության ժամանակ հայտնաբերվածին, իսկ 0.01 գրամի տարբերությունը կարող է պայմանավորված լինել օգտագործված տարբեր կշեռքներով, ինչպես նաև զանգվածի չորանալու պատճառով/:
ե/ Բողոք բերած նաձանց կողմից կասկածի տկ է դրվում նաև անձնական խուզարկությանը մասնակցած ընթերականեր Նարեկ Մարկոսյանի և Վարդան Մելիքսեթյանի` ՀՀ քաղաքացի հանդիսանալու փաստը, սակայն, վերջիններիս` այլ պետության քաղաքացի կամ քաղաքացիություն չունեցող անձ հանդիսանալու վերաբերյսլ տվյալներ չեն ներկայացվել:
զ/ Վերոգրյալներից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում Ա.Բոջուկյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությունը, ինչպես նաև դատաքմիական փորձաքննության թիվ 136ք-15 եզրակացությունն ու թմրամիջոցը որպես իրեղեն ապացույցներ ճանաչելու մասին որոշումը որպես քրեադատավարական օրենքի խախտմամբ ու հետևաբար` անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքներում առկա պատճառաբանությունները:
32. Վերաքննիչ բողոքներում կասկածի տակ են դրվում նաև Ա.Բոջուկյանի` որպես կասկածյալ և մեղադրյալ տարբեր ժամանակներում տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը` նշելով, որ դրանցում առկա են էական հակասություններ: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը վերլուծելով և գնահատելով վերջինիս վերոնշյալ ցուցմունքները, գտնում է, որ դրանցում առկա չեն էական հակասություններ, իսկ ցուցմունքներում առկա տվյալների չնչին տարբերությունը էական բովանդակային հակասություն չի պարունակում, քանի որ կասկածներ չեն առաջանում թմրամիջոցն իրացնողի անձի, իրացված թմրամիջոցի, իրացման վայրի և այլնի վերաբերյալ:
33. Ինչ վերաբերվում է Ե.Անդրեասյանից մեզի և մազի փորձանմուշներ վերցնելը կոպիտ խախտումներով կատարելու վերաբերյալ պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննիչի կողմից սույն գործով 16.05.2015թ. որոշում է կայացվել տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն նշանակելու մասին, որի եզրափակիչ մասում որոշվել է` <<…թիվ 15101615 քրեական գործով նշանակել տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն և դրա կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԳԱԱ <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՕԱԿ-ին, փորձաքննության ներկայացնել Եղիշե Անդրեասյանին։ Պարզաբանման համար փորձագետին առաջադրել ներքոհիշյալ հարցը` Ե.Անդրեասյանից վերցրած մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են արդյոք թմրամիջոց հանդիսացող նյութեր, եթե, այո՝ ապա, ինչ տեսակի: Փորձագետին ներկայացնել սույն որոշումը և Եղիշե Անդրեասյանին>>։
Ինչպես երևում է տոքսիկոքիմիական փորձաքննության հմ` 15-1257 եզրակացությունից` <<…առաջադրված հարցերի պարզաբանման համար փորձաքննության է ներկայացվել քաղ. Եղիշե Կարենի Անդրեասյանը, որից վերցվել է մազի փորձանմուշ /1,0-1,5 սմ երկարությամբ/ և մեզի փորձանմուշ 2 տարբեր անոթների մեջ։ Մեզի և մազի փորձանմուշները փաթեթավորվել են, կնքվել, որոնց վրա ստորագրել են՝ նախաձեռնողը, հերթապահ բժիշկը։ Հետազոտվող անձը, հրաժարվել է ստորագրելուց, որի մասին կազմվել է արձանագրություն նախաձեռնողի կողմից։ Փաթեթավորված մեզի փորձանմուշի մեկ օրինակը ծախսվում է հետազոտության համար, իսկ մյուս օրինակը պահպանվում է կենսամիջավայրի պահպանման սառնարանում` 2 ամիս ժամկետով -20°C ջերմաստիճանում, որից հետո այն ոչնչացվում է թափվելու միջոցով, նմուշի պիտանելիության ժամկետը լրանալու պատճառով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քննիչն իրավունք ունի ստանալ մարդու, դիակի, կենդանու, նյութի և այլ օբյեկտների հատկությունները բնութագրող նմուշներ, եթե դրանց հետազոտումը գործի համար նշանակություն ունի:
2. Նմուշներ ստանալու մասին քննիչը կայացնում է պատճառաբանված որոշում, որտեղ մասնավորապես պետք է նշվեն` նմուշներ ստացող անձը, ումից պետք է ստացվի նմուշը, ինչ չափով և կոնկրետ ինչ նմուշներ պետք է ստացվեն, երբ և ում պետք է ներկայանա անձը նրանից նմուշներ ստանալու համար, որտեղ և ում պետք է ներկայացվեն նմուշները` դրանք ստանալուց հետո:
3. Անհրաժեշտության դեպքում քննիչը նմուշներ կարող է ստանալ փորձագետի կամ մասնագետի մասնակցությամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 249-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<3. Փորձաքննություն նշանակող անձը կասկածյալին, մեղադրյալին, տուժողին, վկային ներկայացնում է փորձագետին, երբ անհրաժեշտ է հետազոտել նրանց մարմինը կամ հոգեկան վիճակը կամ եթե փորձաքննությանը նրանց մասնակցելն անհրաժեշտ է>>:
Վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Ե.Անդրեասյանից մեզի և մազի փորձանմուշներ վերցրել են քննիչի կողմից տոքսիկոքիմիական փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո` փորձագիտական հիմնարկում համապատասխան հերթապահ բժշկի/մասնագետի/ մասնակցությամբ, այսինքն այդ ընթացքում դատավարական նորմերի էական խախտումներ թույլ չեն տրվել և անհիմն են տոքսիկոքիմիական եզրակացությունը անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ պնդումները:
34. Վերոգրյալների հիման վրա, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանը 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում Երևան քաղաքի Պուշկին փողոցում Արմեն Արթուրի Բոջուկյանին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ապօրինի իրացրել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որի մի փոքր մասը Բոջուկյան օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մնացած զգալի չափի` 1.65 գրամ քաշով չորացված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար պահել է սպորտային վերնաշապիկի աջ գրպանում, որը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. մայիսի 12-ին` ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում:
Այսինքն, կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանը 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում Եղիշե Կարենի Անդրեասյանից առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց ապօրինի ձեռք է բերել <<մարիխուանա >> տեսակի թմրամիջոց, որի մի փոքր մասը օգտագործել է ծխելու միջոցով, իսկ մնացած զգալի չափի` 1.65 գրամ քաշով չորացված <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար պահել է սպորտային վերնաշապիկի աջ գրպանում, որը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 2015թ. մայիսի 12-ին` ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցների կողմից կատարված անձնական խուզարկության արդյունքում:
Այսինքն, կատարել է հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

II. Ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով,
35. Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարածը ծանր հանցագործություն է/, հանցավորի անձը` կատարված արարքում մեղքը չընդունելը և չզղջալը կատարածի համար, արձանագրելով, որ վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն, նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկման ձևով` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
36. Պաշտպան Գ.Հարությունյանի կողմից Վերաքննիչ դատարան ներկայացված գրությամբ հայտնել է, որ <<Ե.Անդրեասյաևը 2004թ. ստացած գանգուղեղային տրավմայի պատճառով վատ աոողջ է և այդ ժամանակից գտնվում է բժշկական հսկողության տակ։ Նա պարբերաբար ստացել է ամբուլատոր և ստացիոնար բուժում, ինչի մասին են վկայում ՀՀ աոողջապահության նախարարության համապատասխան բժշկական հաստատությունների կողմից տրված տեղեկանքները։
23.02.2012թ. <<Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ>> բժշկական կենտրոնում կատարվել է Ե.Անդրեասյանի առողջական հետազոտում, որի արդյունքում վերջինս ԿՌԲՀ-իի որոշմամբ հիվանդությունների ցուցակի 13բ հոդվածի` <<Գանգուղեղի և ողնուղեղի վնասվածքների հետևանք ֆունկիաների չափավոր խանգարումով ախտորոշման>> համաձայն ոչ պիտանի լինելու պատճառով ազատվել է զինվորական ծառայությունից։
Ե.Անդրեասյանը 20.05.2015 թվականից մշտապես գտնվում է <<Նուբարաշեն>> ԲԿՀ-ի նյարդահոգեբույժի հսկողության տակ>>։
Միաժամանակ, պաշտպան Գ.Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանին է ներկայացրել 08.06.2017թ. ստացված ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ-ի <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ի պետ Ա.Հարությունյանի կողմից ստորագրված Ե-40/18-8-4132 գրությունը և Ե.Անդրեասյանի առողջական վիճակի և բուժման մասին բժշկական փաստաթղթերի պատճեները, համաձայն որոնց` <<Ե.Անդրեասյանը մշտապես գտնվում է ԲԱԲ-ի նյարդահոգեբուժի հսկողության տակ <<Անձի օրգանական խանգարում, հետտրավմատիկ էնցեֆալոպատիա հիպերտենզիոն և ցնցումային համախտանիշ վեգետո-անոթայինև կրիզներ>> ախտորոշմամբ, որի ֆոնի վրա զրկանքային պայմաններում նկատվում են գլխուղեղի արյան շրջանառության տրանզիտոր խանգարում։ Ըստ էպիկրիզի` Ե.Անդրեասյանը 11.08.2015թ. մինչև 01.04.2016թ. քրեակատարողական հիմնարկում ստացել է երկարատև ստացիոնար բուժում և այս պահին շարունակում է բուժումը ստանալ, կալանավորման մեջ գտնվելու պայմաններում Ե.Անդրեասյանի գանգուղեղային վնասվածքի պայմաններում նրա մոտ պարբերաբար առաջանում են գլխացավեր, գլխապտույտներ, մկանների ջղաձգվածություն, գիտակցության խանգարման երևույթներ և հիվանդության խիստ սրացումներ>>:
37. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
2. Արգելվում է անձին երկրորդ անգամ դատապարտել նույն հանցագործության համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով>>:
38. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն`
<<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
/…/
4/ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>:
39. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնելու հարցը, հաշվի առնելով կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի առնելով նրա վատառողջ լինելը /վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <<անձի օրգանական խանգարում, հետտրավմատիկ էնցեֆալոպատիա հիպերտենզիոն և ցնցումային համախտանիշ վեգետո-անոթային կրիզներ>> ախտորոշմամբ, որի ֆոնի վրա զրկանքային պայմաններում նկատվում են գլխուղեղի արյան շրջանառության տրանզիտոր խանգարում/, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը հնարավոր է մեղմացնել և նշանակել տվյալ հոդվածով սահմանված նվազագույն պատժաչափը:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` որպես վերջինիս անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը`մեղքը չնդունելը և չզղջալը, որը հիմնավորված չէ, նկատի ունենալով, որ վերոնշյալ հանգամանքերը չեն կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի և հաշվի առնվել վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս:
40. Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար նախատեսված նվազագույն պատժաչափ նշանակելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:

III. Վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառով Ա.Բոջուկյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու մասով.
41. Քննության առնելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար համաչափ մեղմ պատժատեսակ կամ պատժաչափ նշանակելու և/կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի դրույթները կիրառելով` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի պահանջը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն բավարարելու հիմքեր չկան` նկատի ունենալով, որ գործի քննության այս փուլում արդեն իսկ ի հայտ են եկել վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառով Ա.Բոջուկյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը:
42. Ա.Բոջուկյանին առաջադրված մեղադրանքից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վերջինս իրեն վերագրվող արարքը կատարել է 2015թ. ապրիլ-մայիս ամիսների ընթացքում:
43. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1/ երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նախատեսվում կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
44. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն`
<<1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
6/ անցել են վաղեմության ժամկետները>>:
Նույն հոդվածի 5-րդ և 6-րդ մասերի համաձայն`
<<5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 4-րդ մասի համաձայն`
<<3. Դատավճիռը բոլոր դեպքերում ենթակա է բեկանման, եթե`
1/ գործով վարույթի կարճման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման համար հիմքերի առկայության դեպքում առաջին ատյանի դատարանը չի կարճել վարույթը կամ չի դադարեցրել հետապնդումը.
/…/
4. Գտնելով, որ առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել սույն հոդվածի երըորդ մասի 2-11-րդ կետերով նախատեսված խախտում, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատավճիռը և կայացնում նոր դատավճիռ, իսկ 1-ին կետով նախատեսված դեպքում` բեկանում է դատավճիռը, կարճում է գործի վարույթը և դադարեցնում քրեական հետապնդումը>>:
45. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ և արձանագրել, որ <</…/ թեև /…/ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման>> /տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը/:
Լուսինե Ռաֆիկի Նավասարդյանի վերաբերյալ ԵՄԴ/0064/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշման 11-րդ կետում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<11. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` <<Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով>>։
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները։
Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 6-րդ մասի մանրամասն վերլուծությունը mutatis mutandis տե՛ս Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014թ. մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը/։
46. Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանին վերագրվող` ոչ մեծ ծանրության արարքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է երկու տարի, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, իսկ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառով:
Ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում, որ դրա դեմ ամբաստանյալը չի առարկում, ինչպես նաև բացակայում են վաղեմության ժամկետների ընթացքը ընդհատված կամ կասեցված համարելու հիմքերը:
47. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպաններ Գ.Մելիքյանի և ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի պաշտպան Գ.Մալխասյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և ամբաստանյալներին արդարացնելու, կամ վերջիններիս նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան: Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում էմ, որ ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պաշտպան Գ.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման մասնակիորեն` դատավճիռը փոփոխելով Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու մասով, իսկ Ա.Բոջուկյանի մասով դատավճիռը պետք է բեկանել և վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճել ու նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-395-րդ և 399-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Պաշտպաններ Գ.Մելիքյանի և Գ.Մալխասյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
2. Պաշտպան Գ.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
3. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Եղիշե Կարենի Անդրեասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արմեն Արթուրի Բոջուկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` բեկանել և փոփոխել.
4. Արմեն Արթուրի Բոջուկյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործի վարույթը կարճել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Ա.Բոջուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Եղիշե Կարենի Անդրեասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3/երեք/տարի ժամկետով:
6.Ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պահպանել` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Ե.Անդրեասյանի պատժի սկիզբը հաշվել 16.05.2015թ.:
7. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
8. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:






ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ