Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0199/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Ռազմիկ Ավետիսյան
Ռազմիկ Ավետիսյան Նորիկի
Ռազմիկ Ավետիսյան Նորիկի
Ռազմիկ Ավետիսյան
Ռազմիկ Ավետիսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Դանիելյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Համլետ Ասատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Դանիելյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գագիկ Պողոսյան
Վճռաբեկ
Համլետ Ասատրյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-07-31 | 12:15 | 1 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2017-07-04 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-06-01 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-05 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-04-04 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-02-27 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-01-30 | 13:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-12-22 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-14 | 10:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-10-13 | 17:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-07-29 | 15:00 | 1-ին | |||
| Վճռաբեկ | 2016-06-10 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-06-01 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-05-13 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-05-03 | 17:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-04-06 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-29 | 17:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-01 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-01-29 | 15:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-01-15 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-12-14 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-10 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-10-13 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-08-21 | 17:00 | 1 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0199//01/15
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
29 հուլիսի 2016թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ.ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ ԵՎ ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով պաշտպան` Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը՝ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ բավարարելու մասին, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2015 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը:
2015 թվականի փետրվարի 19-ին ձեռբակալվել է Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանը:
2015 թվականի փետրվարի 22-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով:
2015 թվականի հունիսի 23-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, այն բանի համար, որ նա տառապում է <Էպիլեպսիա> հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ, գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից, 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11.30-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման <ֆոլկսվագեն> մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով` Նորք-Մարաշի կողմից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ աջ մայթեզրիզ մոտ 0,5 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ:
Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել <Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ՃԵԿ-ի 65, 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ` այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ, իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը, կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս, որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում, աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սաշիկի Կարապետյանին, այնուհետ բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանի և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյաններին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին, որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարաի առաջացումը`ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.08.2015թ. <Դատական քննության նշանակելու մասին> որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի շահերի պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանը հղումներ կատարելով <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ և մարդու իրավունքների եվրապական դատարանների որոշ դատական ակտերի, ՀՀ Սահմանադրության ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի առանձին հոդվածների վրա, խնդրել է Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց վերացնել և նրան ազատել կալանքից, կամ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքը փոխել գրավով:
Պաշտպանության կողմը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը երկրորդ կարգի հաշմանդամ է, նրա առողջական վիճակը բավականին ծանր է եղել կալանքն ընտրելու պահին: Կալանավորման ընթացքում բազմաթիվ անգամներ նրա առողջական վիճակը ծայրաստիճան վատթարացել է, նա բազմաթիվ անգամներ տեղափոխվել է տարբեր բժշկական կենտրոններ և ստացել տարբեր բուժումներ, սակայն դրանք չեն կարողացել կարգավորել Ռ.Ավետիսյանի առողջությունը: Վերջին ժամանակաշրջանում Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատթարացել է և նրան մահամերձ վիճակում 17.04.2016թ. տեղափոխել են Էրեբունի ԲԿ, որտեղ էլ այս պահին բուժվում է:
Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ գործի նյութերում առկա բազմաթիվ բժշկական փաստաթղթերը հաստատում են, որ նա չի կարող կալանքի տակ գտնվել:
Պատճառաբանվել է նաև, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը բացառապես բնութագրվում է դրական, նախկինում դատապարտված չի եղել, աշխատում է, նա ամուսնացած է, խնամքին ունի երեք անձ, ունի մշտական բնակության վայր, վատառողջ է, նա հաշմանդամ է; Վթարից հետո նա և նրա հարազատները ամեն կերպ օգնել են տուժողների ընտանիքներին, փորձել են իրենց հնարավորությունների չափով մեղմացնել պատճառված վնասները: Անգամ տուժողների իրավահաջորդը զգացված լինելով այդ վերաբերմունքից գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռազմիկ Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ, այլ իր առողջական վիճակի համար տեղափոխվի հիվանդանոց և բուժում ստանա:
Գտել է, որ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելը կխախտի <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասւն> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշմամբ.
Բավարարվել է պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ սահմանվել է 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամն ու այն Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից:
Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ <Դատապարտյալների հիվանդանոց> քրեակատարողական հիմնարկի պետին:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել դատախազը և տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է որոշում կայացնել ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի որոշումը վերցնելու մասին։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական:
Դատարանը Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթները, ուստի և որոշումը ենթակա է վերացման:
Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.02.2015թ. որոշման համաձայն. /…/ դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման, քանի որ առկա Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու պայմաններն ու հիմքերը, այսինքն՝ նախաքննության այս փուլում առկա են մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար և ողջամիտ կասկածներ, որ մեղադրյալն առնչվում է իրեն վերագրող արարքին և ազատության մեջ մնալով՝ կարող է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչնդոտել մինչդատական վարույթում գործի քննությանը։
Քննության առնելով գրավը՝ որպես կալանքի այլրնտրանքային խափանման միջոց, կիրառելու հնարավորության մասին պաշտպանի և մեղադրյալի միջնորդությունը, դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է մերժման՝ վերր շարադրված պատճառաբանությամբ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.06.2015թ. որոշմամբ վերը նշված նույն պատճառաբանություններով վերջին անգամ ևս երկու ամսով երկարացվել է Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետն ու մերժվել է գրավի կիրառումը։
2016թ. հունիսի 10-֊ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելու մասին պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունր որոշել է այն բավարարել և ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավոր ազատելը ճանաչել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ՝ սահմանել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ ու այն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից։
Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ին կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական։ Դատարանր Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունր բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվեցիայի 5-րդ հոդվածր, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերր, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներր, ուստի և որոշումր ենթակա է վերացման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նախաքննության և դատաքննության րնթացքում ձեռք բերված ապացույցներով և դատաավտոտեխնիկական, դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացություններով հիմնավորել և հաստատվել է, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանին ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը, որը նախատեսվում է ազատազրկում 4-10 տարի ժամկետով և իմ խորին համոզմամբ դատարանր պետք է կայացնի մեղադրական դատավճռի և նշանակի պատիժ ազատազրկման ձևով և նման պայմաններում գրավի կիրառումը թույլատրելի համարելը ճիշտ չէ։ Կամ ինչն էր խանգարում դատարանին, որ այդ հարցին անդրադառնար դատական ակտով, դա այն դեպքում, երբ դատաքննությունը դեռ չի ավարտվել, հնարավոր են լինեն նոր միջնորդություններ, նոր ապացույցներ հետազոտելու կարիք զգացվի, մանավանդ, որ դատարանը չսպասելով պաշտպանական կողմի միջնորդությանը, իր նախաձեռնությամբ նշանակեց լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն:
Պետք է նշեմ, որ նախաքննության րնթացքում տրվել է հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություն, որտեղ հիմնավորապես և մանրամասն տրվել է բոլոր հարցերի պատասխանը, իսկ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը հստակեցնելով իրենց հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացություևը, դատավարության մասնակիցների բոլոր հարցերին պատասխանելով, տվեց հստակ պատասխաններ, մասնավորապես նշելով որ բժշկական ցուցումներով և մասնագիտական գրականության և ընդհանուր բժշկական մտահոգումներով էպիլեպսիայով հիվանդին կտրականապես ավտոմեքենա վարելը արգելված է։ Եվ իրենց հանձնաժողովի կողմից կատարված ուսումնասիրությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի մոտ էպիլեպսիա հիվանդությունը հաստատվել է։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում, նա հնարավորություն է ունենում հարմար դիրք ընդունել, ծնկի գալ, կքանստել, պառկել, ավտոմեքենան արգելակել կամ արագությունր նվազեցնել։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում նա մինչև վատանալը կարողանում է քայլեր ձեռնարկել վտանգից խուսափելու համար։
19.02.2015թ. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը։
Նույն օրը Ռազմիկ Ավետիսյանը ձերբակալվել է։
22.02.2015թ. Ռ.Ավետիսյանր ներգրավվել է որպես մեղադրայլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նույն օրը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք–Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարվել է քննիչի միջնորդությանը և Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ, որպես խափանման միջոց կիրառել է կալանք երկու ամիս ժամանակով։ Դատարանր կալանքը կիրառելիս և հետագայում կալանքի ժամկետը երկարացնելիս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրայալը առնչվում է իրեն վերագրվող արարքին և ազատության մեջ մնալով կարող է թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարության մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում գործի քննությանը և գրավի կիրառումը մերժել է վերը նշված պատճառաբանությամբ։ Պետք է ասեմ, որ գործի դատաքննությունր դեռ չի ավարտվել, քանի որ նշանակվել է լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն, դեռ չեն հետազոտվել բոլոր ապացույցներր, այսինքն դեռ չեն վերացել այն խոչընդոտները, որ ամբաստանյալը կարող է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ե պատժից, ինչպես նաև կարող է անօրինական ազդեցություն գործել դատավարության մասնակիցների վրա և խոչրնդոտել գործի քննությունը։
Տուժող կողմր դատարանին ներկայացրել է քաղաքացիական հայցի պահանջ, խնդրել է մեղավոր անձից, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանից հօգուտ տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի բռնագանձել 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ, որպես վթարի հետևանքով պատճառված անմիջական վնաս և 1.250.000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, որպես գերեզմանների բարեկարգման և այլ ծախսեր, մինչև օրս քաղ. հայցի հարցը լուծված չէ։ Պաշտպանական կողմը դատարանին միջնորդելով խնդրում է կալանավորումր փոխարինել գրավով և գրավի չափը մեծահոգաբար թողնում է դատարանի հայեցողությանր, այնինչ լավ կլիներ, որ նույն մեծահոգաբար էլ տուժողին պատճառված վնասը վերականգնեին։ Դա այն դեպքում, որ տուժողին պատճառված վնասի դիմաց առաջարկում են 1.000.000 ՀՀ դրամ, և ասում են, դատարանում հայտարարեք, որ քաղ. հայցի պահանջ չունենք, իսկ մնացած գումարը դատավճռից հետո կտանք կամ էլ ապահովագրական րնկերությունը կփոխհատուցի։
Այդ պատճառով էլ տուժող կողմը դեպոզիտ հաշվին մուծված գումարր չի կարող ստանալ։
ՀՀ քր. դատ օր֊ի 135 հոդվածի համաձայն՝
1. Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող է կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանր՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցևելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժր կրելուց.
5) խոչրնդոաել դատարանի դատավճռի կատարմանր։
3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն րնտրելու հարցր լուծելիս հաշվի են առնվում՝
1) վերադրվող արարքի բնույթր ե վտանգավորության աստիճանը.
2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձր.
3) տարիքր և առողջական վիճակր.
4) սեռր.
5) զբաղմունքի տեսակը.
6) ընտանեկան դրությունր և խնամարկյալների առկայությունր.
7) գույքային դրությունր.
8) բնակության մշտական վայրի առկայությունր.
9) այլ էական հանգամանքներ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Գրավը (...) ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձեով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքր։ Վ
Վերր նշված հոդվածների, ինչպես նան Վճռաբել դատարանի իրավական դիրքորոշումից (մասնավորապես Ա.ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՝ՎԲ– 132/07/) պարզ է դառնում, որ սույն քրեական գործով կան հիմնավորված ենթադրություններ այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանր կալանքի տակ չգտնվելով կարող է դրսեորել ոչ պաաշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանր և արդարադատությանը, առավել ևս այն դեպքում, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիտանր ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն առաջադրված մեղադարանքը չի րնդունում, գործում չզղջալու ոչ մի նշույլ ցույց չի տալիս։
Գտնում եմ, որ կայացրած որոշմամբ դատարանը խախտել է ՀՀ քր. դատ. օր-ի 134,135, 136,143, հոդվածների պահանջները, ուստի գտնում եմ, որ վերաքննության կարգով պետք է ստուգվի վերը նշված որոշման օրինակությունը և հիմնավորվածությունր։
Դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Թիվ ԵԿԴ/0199/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ի որոշումը բեկանել և փոփոխել ու ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի։
Վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ դատարանի հիշյալ որոշումը օրինական և հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <Սույն հոդվածի 1-ին կետի <գ> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող (է) կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Գրավը (...) հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը։
2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից։
/.../>:
Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <35. (...) անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում՝ պայմանով, որ֊ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա /..../:
Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի, մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։
36. Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում <քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է <մասնավորապես>> բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն։ Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ։
Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը։ (տե՛ս Ասլան Հովհաննեսի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 36-րդ կետը)։
Դ.Ալիխանյանի գործով կայացված որոշմամբ զարգացնելով նշված դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու թույլատրելիության կամ անթույլատրելիության վերաբերյալ իր եզրահանգումները դատարանը պետք է հիմնավորի գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով։ Այլ խոսքով՝ անհրաժեշտ է կիրառել դատական ակտի պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ՝ կալանքը գրավով փոխարինելը մերժելու մասին դատարանի հետևությունները հիմնավորել գործի փաստական տվյալներով և ոչ թե բավարարվել ՀՀ քրեաղատավարական օրենքով նախատեսված հիմքերի պարզ շարադրանքով>։
Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <(...) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս։ Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, llijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81)։ (...)> (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը)։
Զարգացնելով նշված իրավական դիրքորոշումը, նկատի ունենալով արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի գնահատման կարևորությունը գրավի անթույլատրելության հարցը քննարկելիս և այդ կապակցությամբ համադրելով Վ.Պողոսյանի և Գ..Մադաթյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Ս.Մարգարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրում է, որ <(...)գրավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ։ (Սամվել Մարգարյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0138/06/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. մարտի 28-ի որոշում)։
Դատարանը սույն բողոքով վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ <ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանն ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի երեք անձ, առաջին անգամ է դատապարտվում, վատառողջ է և մասնակիորեն հատուցել է տուժող Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը։ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, հիմնավոր կասկածի առկայությունը, ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառված լինելու փաստը, գրավի կիրառման թույլատրելիության մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները, ամբաստանյալի դրական բնութագիրը, անձը, սեռը, վատառողջ լինելու, մշտական բնակության վայր ունենալու, տուժած Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցված լինելու, դատաքննությամբ քրեական գործի ապացույցների հետազոտությունն ավարտված լինելու հանգամանքները և նկատի ունենալով, որ նրան վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը թեև էական նշանակություն ունեն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների ուժով, մասնավորապես՝ ապացույցների հետազոտումն ավարտելուց հետո, նվազել է հավանականությունը, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է խոչընդոտել քննությանը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից ամբաստանյալի թաքնվելու վերաբերյալ կալանավորման հիմքին, ապա դատարանը, նկատի ունենալով նաև վերոգրյալները, հանգում է հետևության, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը կարող է փոխարինվել գրավով, ինչը բավարար ու գործուն միջոց կարող է հանդիսանալ նրա հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալը 1 տարի 3 ամսից ավելի գտնվում է արգելանքի տակ։
/.../
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ միջնորդությամբ չհաստատվեց, որ տուժողների իրավահաջորդը գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռ.Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ։
Միաժամանակ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի մոտ ախտորոշված հիվանդությունները ներառված են ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված՝ <Պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների> ցանկում։>
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումներից բխող անհրաժեշտությամբ անդրադառնալով ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին՝ հարկ է նշել, որ դատարանն անդրադառնալով դրանց և արժեվորելով դրանց առկայությունը, առանց բավարար հիմքերի հանգել է հակառակ եզրահանգման։
Այնինչ սույն գործով հաստատված է, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը մինչ վրաերթը գիտակցել է իր մոտ հիվանդության առկայության հանգամանքը և հասկացել, որ նման պայմաններում բավական մեծ է իր կողմից ավտոմեքենա վարելու հանրային վտանգավորության աստիճանը և դրա հետևանքով վտանգի առաջացման բարձր հավանականությունը, այսինքն վերջինիս գերծողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է։
Ընդ որում՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները հաստատում են, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը վրաերթի պահին մեքենան գիտակցելով իր մոտ հիվանդության առկայությունը։ Այս հանգամանքը վերը նշված նախադեպային իրավական դիրքոշումների համատեքստում խիստ բացասաբար են բնութագրում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։
Անդրադառնալով դատական ակտի վերը մեջբերված պատճառաբանություններին՝ անհրաժեշտ է նշել, որ դատարանը, հակառակ Ասլան Ավետիսյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման, կատարել է գրավի անթույլատրելիության հիմքերի սահմանափակ մեկնաբանություն և փաստերի շարադրմամբ ցույց տվել, թե իբր գրավի անթույլատրելության օրենսդրական հիմքերը բացակայոււմ են։ Դատարանն անտեսել է, որ գրավի անթույլատրելության հիմքերը սահմանափակ չեն և քրեադատավարական օրենքն ընդամենը մասնավորեցրել է դրանցից մի քանիսը, ուստի գրավի թույլատրելիության հարցը պետք է քննարկել խափանման միջոցների կիրառման ընդհանուր հի
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
29 հուլիսի 2016թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ.ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ ԵՎ ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով պաշտպան` Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը՝ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ բավարարելու մասին, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2015 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը:
2015 թվականի փետրվարի 19-ին ձեռբակալվել է Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանը:
2015 թվականի փետրվարի 22-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով:
2015 թվականի հունիսի 23-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, այն բանի համար, որ նա տառապում է <Էպիլեպսիա> հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ, գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից, 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11.30-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման <ֆոլկսվագեն> մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով` Նորք-Մարաշի կողմից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ աջ մայթեզրիզ մոտ 0,5 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ:
Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել <Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ՃԵԿ-ի 65, 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ` այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ, իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը, կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս, որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում, աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սաշիկի Կարապետյանին, այնուհետ բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանի և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյաններին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին, որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարաի առաջացումը`ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.08.2015թ. <Դատական քննության նշանակելու մասին> որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի շահերի պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանը հղումներ կատարելով <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ և մարդու իրավունքների եվրապական դատարանների որոշ դատական ակտերի, ՀՀ Սահմանադրության ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի առանձին հոդվածների վրա, խնդրել է Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց վերացնել և նրան ազատել կալանքից, կամ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքը փոխել գրավով:
Պաշտպանության կողմը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը երկրորդ կարգի հաշմանդամ է, նրա առողջական վիճակը բավականին ծանր է եղել կալանքն ընտրելու պահին: Կալանավորման ընթացքում բազմաթիվ անգամներ նրա առողջական վիճակը ծայրաստիճան վատթարացել է, նա բազմաթիվ անգամներ տեղափոխվել է տարբեր բժշկական կենտրոններ և ստացել տարբեր բուժումներ, սակայն դրանք չեն կարողացել կարգավորել Ռ.Ավետիսյանի առողջությունը: Վերջին ժամանակաշրջանում Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատթարացել է և նրան մահամերձ վիճակում 17.04.2016թ. տեղափոխել են Էրեբունի ԲԿ, որտեղ էլ այս պահին բուժվում է:
Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ գործի նյութերում առկա բազմաթիվ բժշկական փաստաթղթերը հաստատում են, որ նա չի կարող կալանքի տակ գտնվել:
Պատճառաբանվել է նաև, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը բացառապես բնութագրվում է դրական, նախկինում դատապարտված չի եղել, աշխատում է, նա ամուսնացած է, խնամքին ունի երեք անձ, ունի մշտական բնակության վայր, վատառողջ է, նա հաշմանդամ է; Վթարից հետո նա և նրա հարազատները ամեն կերպ օգնել են տուժողների ընտանիքներին, փորձել են իրենց հնարավորությունների չափով մեղմացնել պատճառված վնասները: Անգամ տուժողների իրավահաջորդը զգացված լինելով այդ վերաբերմունքից գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռազմիկ Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ, այլ իր առողջական վիճակի համար տեղափոխվի հիվանդանոց և բուժում ստանա:
Գտել է, որ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելը կխախտի <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասւն> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշմամբ.
Բավարարվել է պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ սահմանվել է 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամն ու այն Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից:
Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ <Դատապարտյալների հիվանդանոց> քրեակատարողական հիմնարկի պետին:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել դատախազը և տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է որոշում կայացնել ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի որոշումը վերցնելու մասին։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական:
Դատարանը Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթները, ուստի և որոշումը ենթակա է վերացման:
Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.02.2015թ. որոշման համաձայն. /…/ դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման, քանի որ առկա Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու պայմաններն ու հիմքերը, այսինքն՝ նախաքննության այս փուլում առկա են մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար և ողջամիտ կասկածներ, որ մեղադրյալն առնչվում է իրեն վերագրող արարքին և ազատության մեջ մնալով՝ կարող է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչնդոտել մինչդատական վարույթում գործի քննությանը։
Քննության առնելով գրավը՝ որպես կալանքի այլրնտրանքային խափանման միջոց, կիրառելու հնարավորության մասին պաշտպանի և մեղադրյալի միջնորդությունը, դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է մերժման՝ վերր շարադրված պատճառաբանությամբ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.06.2015թ. որոշմամբ վերը նշված նույն պատճառաբանություններով վերջին անգամ ևս երկու ամսով երկարացվել է Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետն ու մերժվել է գրավի կիրառումը։
2016թ. հունիսի 10-֊ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելու մասին պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունր որոշել է այն բավարարել և ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավոր ազատելը ճանաչել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ՝ սահմանել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ ու այն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից։
Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ին կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական։ Դատարանր Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունր բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվեցիայի 5-րդ հոդվածր, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերր, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներր, ուստի և որոշումր ենթակա է վերացման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նախաքննության և դատաքննության րնթացքում ձեռք բերված ապացույցներով և դատաավտոտեխնիկական, դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացություններով հիմնավորել և հաստատվել է, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանին ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը, որը նախատեսվում է ազատազրկում 4-10 տարի ժամկետով և իմ խորին համոզմամբ դատարանր պետք է կայացնի մեղադրական դատավճռի և նշանակի պատիժ ազատազրկման ձևով և նման պայմաններում գրավի կիրառումը թույլատրելի համարելը ճիշտ չէ։ Կամ ինչն էր խանգարում դատարանին, որ այդ հարցին անդրադառնար դատական ակտով, դա այն դեպքում, երբ դատաքննությունը դեռ չի ավարտվել, հնարավոր են լինեն նոր միջնորդություններ, նոր ապացույցներ հետազոտելու կարիք զգացվի, մանավանդ, որ դատարանը չսպասելով պաշտպանական կողմի միջնորդությանը, իր նախաձեռնությամբ նշանակեց լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն:
Պետք է նշեմ, որ նախաքննության րնթացքում տրվել է հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություն, որտեղ հիմնավորապես և մանրամասն տրվել է բոլոր հարցերի պատասխանը, իսկ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը հստակեցնելով իրենց հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացություևը, դատավարության մասնակիցների բոլոր հարցերին պատասխանելով, տվեց հստակ պատասխաններ, մասնավորապես նշելով որ բժշկական ցուցումներով և մասնագիտական գրականության և ընդհանուր բժշկական մտահոգումներով էպիլեպսիայով հիվանդին կտրականապես ավտոմեքենա վարելը արգելված է։ Եվ իրենց հանձնաժողովի կողմից կատարված ուսումնասիրությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի մոտ էպիլեպսիա հիվանդությունը հաստատվել է։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում, նա հնարավորություն է ունենում հարմար դիրք ընդունել, ծնկի գալ, կքանստել, պառկել, ավտոմեքենան արգելակել կամ արագությունր նվազեցնել։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում նա մինչև վատանալը կարողանում է քայլեր ձեռնարկել վտանգից խուսափելու համար։
19.02.2015թ. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը։
Նույն օրը Ռազմիկ Ավետիսյանը ձերբակալվել է։
22.02.2015թ. Ռ.Ավետիսյանր ներգրավվել է որպես մեղադրայլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նույն օրը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք–Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարվել է քննիչի միջնորդությանը և Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ, որպես խափանման միջոց կիրառել է կալանք երկու ամիս ժամանակով։ Դատարանր կալանքը կիրառելիս և հետագայում կալանքի ժամկետը երկարացնելիս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրայալը առնչվում է իրեն վերագրվող արարքին և ազատության մեջ մնալով կարող է թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարության մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում գործի քննությանը և գրավի կիրառումը մերժել է վերը նշված պատճառաբանությամբ։ Պետք է ասեմ, որ գործի դատաքննությունր դեռ չի ավարտվել, քանի որ նշանակվել է լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն, դեռ չեն հետազոտվել բոլոր ապացույցներր, այսինքն դեռ չեն վերացել այն խոչընդոտները, որ ամբաստանյալը կարող է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ե պատժից, ինչպես նաև կարող է անօրինական ազդեցություն գործել դատավարության մասնակիցների վրա և խոչրնդոտել գործի քննությունը։
Տուժող կողմր դատարանին ներկայացրել է քաղաքացիական հայցի պահանջ, խնդրել է մեղավոր անձից, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանից հօգուտ տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի բռնագանձել 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ, որպես վթարի հետևանքով պատճառված անմիջական վնաս և 1.250.000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, որպես գերեզմանների բարեկարգման և այլ ծախսեր, մինչև օրս քաղ. հայցի հարցը լուծված չէ։ Պաշտպանական կողմը դատարանին միջնորդելով խնդրում է կալանավորումր փոխարինել գրավով և գրավի չափը մեծահոգաբար թողնում է դատարանի հայեցողությանր, այնինչ լավ կլիներ, որ նույն մեծահոգաբար էլ տուժողին պատճառված վնասը վերականգնեին։ Դա այն դեպքում, որ տուժողին պատճառված վնասի դիմաց առաջարկում են 1.000.000 ՀՀ դրամ, և ասում են, դատարանում հայտարարեք, որ քաղ. հայցի պահանջ չունենք, իսկ մնացած գումարը դատավճռից հետո կտանք կամ էլ ապահովագրական րնկերությունը կփոխհատուցի։
Այդ պատճառով էլ տուժող կողմը դեպոզիտ հաշվին մուծված գումարր չի կարող ստանալ։
ՀՀ քր. դատ օր֊ի 135 հոդվածի համաձայն՝
1. Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող է կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանր՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցևելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժր կրելուց.
5) խոչրնդոաել դատարանի դատավճռի կատարմանր։
3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն րնտրելու հարցր լուծելիս հաշվի են առնվում՝
1) վերադրվող արարքի բնույթր ե վտանգավորության աստիճանը.
2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձր.
3) տարիքր և առողջական վիճակր.
4) սեռր.
5) զբաղմունքի տեսակը.
6) ընտանեկան դրությունր և խնամարկյալների առկայությունր.
7) գույքային դրությունր.
8) բնակության մշտական վայրի առկայությունր.
9) այլ էական հանգամանքներ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Գրավը (...) ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձեով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքր։ Վ
Վերր նշված հոդվածների, ինչպես նան Վճռաբել դատարանի իրավական դիրքորոշումից (մասնավորապես Ա.ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՝ՎԲ– 132/07/) պարզ է դառնում, որ սույն քրեական գործով կան հիմնավորված ենթադրություններ այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանր կալանքի տակ չգտնվելով կարող է դրսեորել ոչ պաաշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանր և արդարադատությանը, առավել ևս այն դեպքում, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիտանր ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն առաջադրված մեղադարանքը չի րնդունում, գործում չզղջալու ոչ մի նշույլ ցույց չի տալիս։
Գտնում եմ, որ կայացրած որոշմամբ դատարանը խախտել է ՀՀ քր. դատ. օր-ի 134,135, 136,143, հոդվածների պահանջները, ուստի գտնում եմ, որ վերաքննության կարգով պետք է ստուգվի վերը նշված որոշման օրինակությունը և հիմնավորվածությունր։
Դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Թիվ ԵԿԴ/0199/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ի որոշումը բեկանել և փոփոխել ու ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի։
Վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ դատարանի հիշյալ որոշումը օրինական և հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <Սույն հոդվածի 1-ին կետի <գ> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող (է) կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Գրավը (...) հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը։
2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից։
/.../>:
Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <35. (...) անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում՝ պայմանով, որ֊ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա /..../:
Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի, մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։
36. Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում <քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է <մասնավորապես>> բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն։ Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ։
Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը։ (տե՛ս Ասլան Հովհաննեսի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 36-րդ կետը)։
Դ.Ալիխանյանի գործով կայացված որոշմամբ զարգացնելով նշված դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու թույլատրելիության կամ անթույլատրելիության վերաբերյալ իր եզրահանգումները դատարանը պետք է հիմնավորի գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով։ Այլ խոսքով՝ անհրաժեշտ է կիրառել դատական ակտի պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ՝ կալանքը գրավով փոխարինելը մերժելու մասին դատարանի հետևությունները հիմնավորել գործի փաստական տվյալներով և ոչ թե բավարարվել ՀՀ քրեաղատավարական օրենքով նախատեսված հիմքերի պարզ շարադրանքով>։
Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <(...) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս։ Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, llijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81)։ (...)> (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը)։
Զարգացնելով նշված իրավական դիրքորոշումը, նկատի ունենալով արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի գնահատման կարևորությունը գրավի անթույլատրելության հարցը քննարկելիս և այդ կապակցությամբ համադրելով Վ.Պողոսյանի և Գ..Մադաթյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Ս.Մարգարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրում է, որ <(...)գրավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ։ (Սամվել Մարգարյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0138/06/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. մարտի 28-ի որոշում)։
Դատարանը սույն բողոքով վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ <ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանն ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի երեք անձ, առաջին անգամ է դատապարտվում, վատառողջ է և մասնակիորեն հատուցել է տուժող Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը։ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, հիմնավոր կասկածի առկայությունը, ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառված լինելու փաստը, գրավի կիրառման թույլատրելիության մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները, ամբաստանյալի դրական բնութագիրը, անձը, սեռը, վատառողջ լինելու, մշտական բնակության վայր ունենալու, տուժած Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցված լինելու, դատաքննությամբ քրեական գործի ապացույցների հետազոտությունն ավարտված լինելու հանգամանքները և նկատի ունենալով, որ նրան վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը թեև էական նշանակություն ունեն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների ուժով, մասնավորապես՝ ապացույցների հետազոտումն ավարտելուց հետո, նվազել է հավանականությունը, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է խոչընդոտել քննությանը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից ամբաստանյալի թաքնվելու վերաբերյալ կալանավորման հիմքին, ապա դատարանը, նկատի ունենալով նաև վերոգրյալները, հանգում է հետևության, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը կարող է փոխարինվել գրավով, ինչը բավարար ու գործուն միջոց կարող է հանդիսանալ նրա հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալը 1 տարի 3 ամսից ավելի գտնվում է արգելանքի տակ։
/.../
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ միջնորդությամբ չհաստատվեց, որ տուժողների իրավահաջորդը գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռ.Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ։
Միաժամանակ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի մոտ ախտորոշված հիվանդությունները ներառված են ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված՝ <Պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների> ցանկում։>
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումներից բխող անհրաժեշտությամբ անդրադառնալով ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին՝ հարկ է նշել, որ դատարանն անդրադառնալով դրանց և արժեվորելով դրանց առկայությունը, առանց բավարար հիմքերի հանգել է հակառակ եզրահանգման։
Այնինչ սույն գործով հաստատված է, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը մինչ վրաերթը գիտակցել է իր մոտ հիվանդության առկայության հանգամանքը և հասկացել, որ նման պայմաններում բավական մեծ է իր կողմից ավտոմեքենա վարելու հանրային վտանգավորության աստիճանը և դրա հետևանքով վտանգի առաջացման բարձր հավանականությունը, այսինքն վերջինիս գերծողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է։
Ընդ որում՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները հաստատում են, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը վրաերթի պահին մեքենան գիտակցելով իր մոտ հիվանդության առկայությունը։ Այս հանգամանքը վերը նշված նախադեպային իրավական դիրքոշումների համատեքստում խիստ բացասաբար են բնութագրում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։
Անդրադառնալով դատական ակտի վերը մեջբերված պատճառաբանություններին՝ անհրաժեշտ է նշել, որ դատարանը, հակառակ Ասլան Ավետիսյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման, կատարել է գրավի անթույլատրելիության հիմքերի սահմանափակ մեկնաբանություն և փաստերի շարադրմամբ ցույց տվել, թե իբր գրավի անթույլատրելության օրենսդրական հիմքերը բացակայոււմ են։ Դատարանն անտեսել է, որ գրավի անթույլատրելության հիմքերը սահմանափակ չեն և քրեադատավարական օրենքն ընդամենը մասնավորեցրել է դրանցից մի քանիսը, ուստի գրավի թույլատրելիության հարցը պետք է քննարկել խափանման միջոցների կիրառման ընդհանուր հի
ԵԿԴ/0199/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
31 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՉԱԽՈՅԱՆԻ
տուժողներ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
տուժողի ներկայացուցիչ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
պաշտպաններ Լ.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ
Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ
Մ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի` ծնված 21.08.1965թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնացած, խնամքին 3 անձ և բարձրագույն կրթությամբ, վատա-ռողջ, աշխատել է «ՀՀ ԳԱԱ ՖԿՊԻ» ՊՈԱԿ-ում՝ որպես իրավաբան, չդատված, բնակվել է` ք.Երևան, Նորք, հ. 150 տուն, 2015թ. փետրվարի 19-ից մինչև 2016թ. հունիսի 10-ը՝ 1 տարի 3 ամիս 22 օր, գտնվել է արգելանքի տակ, 2016թ. նոյեմբերի 16-ից գտնվում է արգելանքի տակ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Փար-սադանյանը 19.02.2015թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է թիվ 60101515 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ։
19.02.2015թ. ձերբակալվել է Ռ.Ավետիսյանը։
Քննիչի 22.02.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ` որպես խափան-ման միջոց, կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով։
Քննիչի 23.07.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2015թ. հուլիսի 31-ին թիվ 60101515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2015թ. օգոստոսի 5-ի ո-րոշմամբ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվա-ծի 3-րդ մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. օգոստոսի 14-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ« գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակ-ցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը« իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտա-գործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից« 2015թ. փետրվարի 19-ին, ժամը 11.30-ի սահմաններում« իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով՝ Նորք-Մարաշի կող-մից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ« աջ մայթեզրից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ« շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ։ Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայ-քին` թույլ է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի« ՃԵԿ-ի 65« 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գոր-ծողություններ« այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավա-րումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս« որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում« աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սա-շիկի Կարապետյանին« այնուհետև բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանին և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյան-ներին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին« որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ« իսկ Աննա Հա-րությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնա-կան վնասվածքներ« տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն« դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը, 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11.30-ի սահմաններում« վարելով իր անձնական օգտագործման «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան, կնոջ՝ վկա Գայանե Ժամկոչյանի հետ միասին Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով ընթացել է Հերացի փո-ղոցի ուղղությամբ՝ աջ մայթեզրից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ և շուրջ 40 կմ/ժամ արա-գությամբ։ Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի դիմացի հատված, ամբաստան-յալ Ռ.Ավետիսյանը կատարել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապա-հովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ու ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այս-ինքն՝ որպես ճանապարհային երթևեկության մասնակից չպահպանելով Հայաստանի Հան-րապետության կառավարության հաստատած ճանապարհային երթևեկության կանոնները, իր գործողություններով ստեղծել է վթարային իրադրություն` չընտրելով իր վարած ավտոմե-քենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ« իսկ իր ընթացագոտով« մայթեզ-րից շուրջ 20 սմ հեռավորությամբ իր ուղղությամբ քայլող տուժող Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած, ժամանակին կատարած արգելակումով՝ մինչև վերջինիս հասնելը, չկանգնեցնելով ավտոմեքենան կամ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով նրան, իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել նրան, որից հետո բարձրանալով մայթ` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն տուժող Աննա Հարությունյանին ու նրա որդիներ Տիգ-րան և Արման Հարությունյաններին, այնուհետև ընդհարվել է ցանկապատին ու կանգնել։ Վրաերթի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյանները մահացել են, իսկ տուժողներ Անահիտ Կարապետյանի և Աննա Հարությունյանի առողջությանը պատճառվել է ծանր վնաս։
Դատաքննությամբ նաև պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը տառապել է ավտոմեքենա վարելը բացառող, գիտակցության կորստով ուղեկցվող «Էպիլեպսիա» ախտո-րոշմամբ հիվանդությամբ (ինչի մասին իմացել է, նկատի ունենալով, որ նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ), և դեպքի պահին՝ մինչև վրաերթերը կատարելը, նույնպես ունեցել է էպինոպա, որին հաջորդել է գիտակցության կորուստը։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց։
Ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքըն-նական ցուցմունքի համաձայն` ինքն ունի առողջական խնդիրներ« մասնավորապես՝ ման-կուց տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ, որի համար 1986թ-ին ստացել է վերջին բուժումը։ Նախկինում պատահել է, որ տանը վատացել է, գիտակցությունը կորցրել և վայր է ընկել։ 2005թ. տարել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ« իսկ 2006թ. տարել է սրտի վիրահատու-թյուն։ 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11։30-ի սահմաններում «Վոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայով« կնոջ` Գայանե Ժամկոչյանի հետ« ընթացել է Արմենակյան փողո-ցով Հերացի փողոցի ուղղությամբ« աջ մայթից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ« շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ։ Չհասած Նորք-Մարաշ թաղապետարանի շենքին` չի հիշում« թե իր հետ ինչ է կատարվել և հիշում է միայն« որ մի երիտասարդ բացել է մեքենայի իր կողմի դուռը« որից հետո տեսնելով« որ կնոջ դեմքն արյունոտված է« իջել է մեքենայից և, անցնելով մեքե-նայի մյուս կողմ« կնոջն ուղեկցել է դեպի թաղապետարանի շենք` լվացվելու։ Կնոջը թողնելով թաղապետարանում` քանի որ հագին եղած բաճկոնը արյունոտված է եղել« զանգահարել է որդուն և ասել« որպեսզի վերջինս իրեն բերի մաքուրը և Արմենակյան փողոցով քայլել է դեպի իրենց տան կողմ` որդուն ընդառաջ։ Այդ ընթացքում իր կողքին կանգնել է ճանապարհային ոստիկանության մի ավտոմեքենա« և տեսուչը հարցրել է իր անուն ազգանունն ու պահանջել նստել իր կողմից վարած ավտոմեքենան« որը կատարելուց հետո միասին մոտեցել են թաղա-պետարանի շենքին և այդ ժամանակ տեսել է« որ ինքն ավտոմեքենայով ընդհարվել է ցան-կապատին։ Դեպքի վայրում տեղեկացել է« որ կատարել է վրաերթ« սակայն այլ մանրամաս-ներ չի իմացել« որից հետո իրեն հրավիրել են ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք` պար-զաբանելով« որ դա կատարվում է իր անվտանգությունն ապահովելու նպատակով« քանի որ նշված դեպքով վրաերթի է ենթարկել մանկասայլակով երեխաների` իրենց մոր հետ և մի տա-տիկի։
Թաղապետարանի առջևով ընթանալիս աչքերի դիմաց չի սևացել« գլխապտույտ չի ունեցել« ըստ իր պատկերացման՝ ունեցել է գիտակցության կորուստ և չի լսել կնոջ ձայնն ու չի զգացել« թե ինչպես է ընդհարվում մարդկանց« բորդյուրին և ցանկապատին։
Ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն` ինքը 10 տա-րեկանում ունեցել է «Էպիլեպսիա» հիվանդություն, սակայն բուժվել է և 40 տարվա ընթաց-քում գիտակցության կորուստ չի ունեցել։ 18 տարեկանում բժշկական զննություն է անցել, ծառայել է բանակում և իր մոտ ոչ մի հիվանդություն չի հայտնաբերվել։ Բանակում ծառա-յելուց հետո գլխացավեր է ունեցել, սակայն կրկին բժշկական հետազոտություն է անցել և իր մոտ ոչ մի հիվանդություն չի հայտնաբերվել։
Նախաքննության ընթացքում, երբ դեպքից մոտ 5 ժամ անց ցուցմունք է տվել, հնարա-վոր է, որ գտնվել է ոչ ադեկվատ վիճակում և ճիշտ տվյալներ չի հայտնել։
Պնդեց, որ վրաերթի պահին ունեցել է գիտակցության կորուստ, որը հնարավոր է, որ առաջացած լինի զարկերակային բարձր ճնշման պատճառով։
Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ Աննա Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում, ինքն իր զույգ որդիների հետ Արմե-նակյան փողոցով՝ թաղապետարանի շենքի մայթով, քայլելիս է եղել։ Որդիներից Տիգրանը լացել է, ինչի պատճառով գրկել է նրան, իսկ Արմանը մնացել է մանկասայլակի մեջ։ Այդ ըն-թացքում փողոցի վերևի մասից ինչ-որ հարվածի ձայն է լսել, մի պահ նայել է այդ կողմ ու տեսել« որ շատ արագ սև «Վոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենա է ոլոր-մոլոր ընթանում։ Դրանից հետո ինքը պտտվել և զբաղվել է երեխայով։
Իրենից մոտ 20 մետր հեռավորության վրա մի տատիկ է կանգնած եղել։
Երբ ինքը գիտակցության է եկել «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» հիվանդանոցում, իմա-ցել է, որ վրարերթի է ենթարկվել և «երեխային շպրտել է իր ձեռքից», սակայն ինքը նման բան չի հիշում։ Իմացել է նաև, որ վերը նշված ավտոմեքենան առաջինը հարվածել է իրենից քիչ հեռու կանգնած տատիկին, իսկ հետո իրեն։
Տուժող Անահիտ Կարապետյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում, ինքը միայնակ Նորքի «Մարիամ Աստվածածին» եկեղեցուց վերադառնալիս է եղել տուն և քայլել է Նորքի թաղապետարանի շենքի ուղղությամբ` մայթի կողքով։ Այդ ժամանակ մի ավտոմեքենա հարվածել է աջ ոտքին` վրաերթի ենթարկելով ի-րեն։ Դրանից հետո շտապօգնության ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են հիվանդանոց« որտեղ էլ իմացել է, որ իր ոտքն ու ձեռքը ջարդվել է։
Վկա Գայանե Ժամկոչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում« ամուսնու` Ռազ-միկ Ավետիսյանի հետ միասին նրան պատկանող «Վոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 հա-մարանիշով ավտոմեքենայով ընթացել են Արմենակյան փողոցով Հերացու փողոցի ուղղու-թյամբ« նորմալ արագությամբ« աջակողմյան մայթից մոտ 30-40 սմ հեռավորության վրա։ Հասնելով Արմենակյան փողոցում գտնվող թաղապետարանի շենքին` իրենց ավտոմեքենա-յից մոտ 7-8 մետր հեռավորության վրա նկատել է մի տարեց կնոջ« ով մայթի կողքով՝ փողոցի բանուկ մասով« մայթից մոտ 20 սմ հեռավորությամբ դանդաղ քայլելիս է եղել դեպի իրենց՝ դեմ-դիմաց։ Երբ շատ կարճ տարածություն է մնացել« որ հասնեն այդ կնոջը« մտածել է« որ ամուսինը ձախ կընդունի՝ այդ կնոջը շրջանցելու համար« սակայն երբ ավտոմեքենայի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել նրան« ինքը բղավել է« միևնույն ժամանակ պտտվել ու նայել այդ կնոջ կողմը« որից հետո« երբ նորից շրջվել դեպի ամուսինը« տեսել է« որ նա անգիտակից վի-ճակում է։ Այդ ընթացքում ավտոմեքենան դուրս գալով մայթ` առջևի մասով ընդհարվել է եր-կաթե ցանկապատին« որի հետևանքով ինքը դեմքով հարվածվել է դիմապակուն ու ստացել մարմնական վնասվածքներ։ Անգիտակից ասելով ինքն ի նկատի ունի, որ ամուսինը գտնվել է անշարժ վիճակում և չի պատասխանել իր հարցերին, աչքերը եղել են բաց, սակայն միայն աչքերի սպիտակն է երևացել, իսկ գլուխը ներքև իջեցված է եղել։ Դրանից հետո« անծանոթ մարդիկ բացել են մեքենայի դուռը և պահանջել« որպեսզի Ռազմիկն իջնի մեքենայից« սա-կայն նա չի կարողացել դա անել« քանի որ գտնվել է անգիտակից վիճակում։ Մոտ 2-3 րոպե անց ուշքի գալով« ամուսինը չի հասկացել« թե ինչ է կատարվել ու, տեսնելով« որ իր քթից արյուն է հոսում« իջել է մեքենայից և իրեն ուղեկցել է թաղապետարանի շենք՝ լվացվելու, որից հետո վերադարձել է դեպքի վայր։ Թաղապետարանի աշխատակիցների խոսակցություննե-րից տեղեկացել է« որ ամուսինն մեքենայով մայթ բարձրանալուց հետո ավտոմեքենայի առ-ջևի մասով վրաերթի է ենթարկել մի կնոջ և մանկասայլում գտնվող նրա զույգ որդիներին« որոնցից մեկը մահացել է« իսկ մյուսին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Դրանից հետո պատա-հական ավտոմեքենայով գնացել է «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոն« որտեղ համա-պատասխան բուժօգնություն ստանալուց հետո գնացել է տուն։
Ամուսինը տառապել է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ, իսկ 2005թ-ին տարել է սրտի վիրահատություն։ Իրեն հայտնի է, որ Ռազմիկը «Էպիլեպսիա» հիվանդությունը ձեռք է բերել բանակում ծառայելուց հետո և համապատասխան բուժում է ստացել։ Իրենց 20 տարվա համատեղ կյանքի ընացքում երբեք չի իմացել, որ Ռ.Ավետիսյանը որևէ տեղ բուժում ստացած լինի և երբեք չի տեսել, որ նա ցնցումներ ունենա, իսկ Ռազմիկն էլ իր հերթին այդ մասին իրեն ոչինչ չի պատմել։
Ինքն ու Ռազմիկն ավտոմեքենայի մեջ հանգիստ զրուցել են, իրենցից ոչ ոք չի նյար-դայնացել և միմյանց հետ չեն վիճել։ Երբ տարեց կինը գտնվել է իրենցից 16-17 մետր հեռա-վորության վրա, այդ պահից սկսած իրենք այլևս չեն զրուցել։
Վկա Գայանե Ժամկոչյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն ու Ռազմիկը ավտոմեքենայի մեջ զրուցել են մինչև խաչմերուկ հասնելը։ Երբ դեմքին հարված է զգացել, նկատել է, որ Ռ.Ավետիսյանը ձեռքերը ղեկից թողել է և նայում է իր կողմ՝ գլուխը դե-պի իրեն, սակայն նա գիտակցությունը կորցրած վիճակում է եղել։
Իր և Ռազմիկի ամուսնությունից հետո՝ խոսակցության ընթացքում, Ռազմիկի մայրն ասել է, որ Ռազմիկը 10 տարեկանում «Էպիլեպսիա» հիվանդությունն է ունեցել, սակայն բուժվել է, իսկ դրանից հետո նրա քույրը պատահական իրեն ասել է, որ Ռազմիկի մոտ բա-նակից հետո է առաջացել այդ հիվանդությունը։
Վկա Հակոբ Հակոբյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմուն-քի համաձայն` 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ առավոտյան ժամը 09.00-ից, գտնվել է իր աշխա-տավայրում՝ Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեում։ Նույն օրը՝ ժամը 11.30-ի սահման-ներում, փողոցի կողմից լսել է ուժեղ հարվածի ձայն և, անմիջապես դուրս գալով փողոց« տե-սել է« որ թաղապետարանի շենքի դիմաց գտնվող ցանկապատին ընդհարվել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի մի ավտոմեքենա« որը թեքությամբ կանգնած է եղել մայթին։ Մոտեցել է մեքենային և հետնամասից անցել դեպի վարորդի դռան կողմ« որի ընթացքում այնտեղ հավաքված կանայք ասել են« որ մեքենայի առջևի մասի և ցանկապատի արանքում երեխա կա։ Դա լսելով` ուշա-դրությունը կենտրոնացրել է դեպի այդ կողմ և տեսել դեֆորմացված մանկասայլակ« որի մեջ երևացել է երեխայի գլուխ։ Անմիջապես բացել է մեքենայի վարորդի դուռը« որպեսզի կարո-ղանա մեքենան հետ քաշել և երեխային օգնություն ցույց տալ։ Այդ ժամանակ տեսել է« որ մե-քենայի վարորդը գլուխը դեպի ներքև իջեցրած` գտնվում է անշարժ վիճակում« իսկ առջևի ուղևորի նստատեղին եղել է մի կին« որի դեմքն ամբողջությամբ արյունոտված է եղել։ Մի քա-նի անգամ բարձր ձայնով դիմելով վարորդին` պահանջել է իջնել մեքենայից« սակայն նա չի պատասխանել։ Ավելի բարձր գոռալուց հետո վարորդը բարձրացրել է գլուխը և տեսել է« որ նա Նորքի բնակիչ Ռազմիկն է։ Այդ ժամանակ դարձյալ նրանից պահանջել է իջնել մեքենա-յից« սակայն նա պատասխանել է« թե ինչու իջնի մեքենայից« ինչ է պատահել։ Զգալով« որ նրա հետ ինչ-որ բան է կատարվում և նա չի գիտակցում« թե ինչ է կատարվել« նրան մեքե-նայից դուրս է բերել« որից հետո հավաքված մարդկանցով հետ են քաշել մեքենան և երեխա-յին հանել մանկասայլակից։ Հավաքվածներից մեկը երեխային պատահական ավտոմեքե-նայով տեղափոխել է հիվանդանոց։ Այդ ժամանակ տեսել է ցանկապատից ներս գտնվող երեխայի մորը« ում հավաքված կանայք օգնություն ցույց տալիս են եղել։ Միաժամանակ, տեղեկացել է« որ ևս մի երեխա է տուժել« և նրան արդեն տեղափոխել են հիվանդանոց։ Կարճ ժամանակ անց դեպքի վայր ժամանած շտապօգնության մեքենայով երեխաների մորը տե-ղափոխել են հիվանդանոց« իսկ հետագայում տեղեկացել է« որ Ռազմիկը վրաերթի է ենթար-կած եղել նաև հետիոտն տարեց կնոջ։
Երբ մոտեցել է Ռազմիկի ավտոմեքենային և բացել նրա դուռը« վերջինս մոտ 2-3 րոպե գտնվել է անշարժ վիճակում« հարցերին չի պատասխանել, իսկ երբ ուշքի է եկել« եղել է տար-օրինակ վիճակում և չի գիտակցել« թե ինչ է կատարվել։
Վկա Հ.Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ ինքը բացել է Ռ.Ա-վետիսյանի ավտոմեքենայի դուռը, նրա գլուխն իջեցված է եղել ղեկի վրա, սակայն չի կարող ասել, թե վերջինս քանի րոպե չի արձագանքել։ Հետո Ռ.Ավետիսյանը գլուխը բարձրացրել է և նրան հորդորել են իջնել ավտոմեքենայից։ Նա հարցրել է, թե ինչ է պատահել, ինչու պետք է իջնի ավտոմեքենայից։ Ռ.Ավետիսյանին ավտոմեքենայից քաշելով դուրս են հանել և ուղեկ-ցել են թաղապետարան՝ լվացվելու։ Ռ.Ավետիսյանի կողքին եղել է նաև նրա կինը, ում նույն-պես ուղեկցել են թաղապետարան։ Ինքը Ռ.Ավետիսյանին՝ ավտոմեքենայից իջեցնելուց հե-տո, չի տեսել, սակայն հետո տեսել է, որ նա թաղապետարանից քայլելով մոտեցել և նստել է ոստիկանության աշխատակցի մեքենան։
Վկա Արմեն Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն իր «Օպել» մակնի-շի ավտոմեքենայով միայնակ ընթանալիս է եղել Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով Հերացու փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով թաղապետարանի շենքին ու տեսնելով, որ վթար է տեղի ունեցել, կանգնել է, որպեսզի օգնություն ցույց տա։ Ռ.Ավետիսյանի ավտոմեքենան կանգնած է եղել մայթեզրին, իսկ մանկապարտեզի ցանկապատի մոտ սայլակ է եղել, որի մեջ երեխաներ են եղել։ Հետո ինքը նկատել է, որ ավտոմեքենայի ղեկին Ռազմիկ Ավետիսյանն է, ում ինքը ճանաչում է որպես իրենց բակի բնակչի, սակայն նրան Արմեն անունով է ճանաչել։
Մոտ 2 մետր հեռավորությունից տեսել է, որ Ռ.Ավետիսյանը գլուխը կախած է և կար-ծես գիտակցությունն էլ կորցրած։ Ռ.Ավետիսյանի կողքին մի կին է եղել, որի դեմքն արյու-նոտ է եղել։ Մի տղամարդ փորձել է բացել Ռ.Ավետիսյանի դուռը և նրան հարցեր է տվել, սա-կայն նա չի պատասխանել հարցերին, անշարժ վիճակում է եղել։ Ռազմիկին և նշված կնոջն իջեցրել են ավտոմեքենայից, և ավտոմեքենան հետընթացով հեռացրել են, որպեսզի կարո-ղանան երեխաներին մանկասայլակից դուրս բերել։ Ինքը նկատել է, որ երեխաներից մեկի գլուխը վնասված է։ Այդ երեխան տեղում մահացել է, որից հետո մի տղամարդ նրան տարել է հիվանդանոց, իսկ մյուս երեխային մինչ իր մոտենալն արդեն տեղափոխած են եղել հիվան-դանոց։
Դատաբժշկական փորձաքննության 06.03.2015թ. թիվ 353/հ եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Հարությունյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ճակատի« աջ արմնկահոդի շրջանների քերծվածքների« աջ ազդրոսկրի մ/3-ի փակ կոտրվածքի ձևով« պատճառված են բութ առարկաների ազդեցությամբ« հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանա-կին« հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը ծանր վնաս` նկատի ունենալով ընդ-հանուր աշխատունակության ոչ պակաս« քան 1/3-ի կայուն կորուստը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 06.03.2015թ. թիվ 355/հ եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Կարապետյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` աջից վերհոնքային շրջանի քերծվածքի« ձախ բազկոսկրի վ/3-ի« աջ մեծ ոլոքի վերին երրորդի փակ կոտրվածքների ձևով« պատճառված են բութ առարկաների ազդեցությամբ, հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանակին« հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը ծանր վնաս` նկատի ունենալով ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս« քան 1/3-ի կայուն կորուստը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 13.03.2015թ. թիվ 598 եզրակացության համա-ձայն՝ Գ.Ժամկոչյանի մարմնական վնասվածքը՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի« քթի լորձաթաղանթի պատռված վերքի ձևով« հասցվել են բութ« կոշտ առարկաներով« հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգա-մանքում« որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Դատաբժշկական փորձաքննության 25.03.2015թ. թիվ 222 եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Հարությունյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն կենսական ֆունկցիա-ների խանգարումից, գլխուղեղի արտահայտված այտուցից« գանգուղեղային բաց« բութ վը-նասվածք ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է բժշկական փաստա-թղթերի և դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածք-ների առկայություններով՝ արյունազեղում գլխի մաշկի տակ« քերծվածք և արյոււնազեղում ձախ ակնակապճային շրջանում« գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքներ« ուղեղանյութի կետավոր արյունազեղումներ« գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում« ինչպես նաև գլխուղեղի արտահայտված այտուցին բնորոշ կազմաբանական և ձևաբանական փոփոխութ-յուններ։ Նշված վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայով« կենդանության օրոք, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին« այդպիսիք կենդանի անձանց մոտ ունեն առող-ջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ« մահվան հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ և բերել են մահվան։
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև հետևյալ վնաս-վածքները՝ ձախ անրակի կոտրվածք« աջից 7-8-րդ կողոսկրերի կոտրվածքներ« որոնք ևս հասցվել են կենդանության օրոք, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին« բութ առար-կայով« այդպիսիք իրենց սովորական ընթացքի դեպքում ունեն առողջությանը միջին ծան-րության վնասի պատճառման հատկանիշներ և մահվան հետ չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ։ Բոլոր վերը նկարագրված վնասվածքները կարող էին առաջանալ շարժվող ավ-տոտրանսպորտային միջոցի տարբեր արտացցված մակերեսների ներգործություններից, հնարավոր է որոշման մեջ նկարագրված հանգամանքներում։ Դիակի դատաբժշկական փոր-ձաքննությամբ հայտնաբերված վերքերը գլխի շրջանում« կետավոր վերքերը« աջ և ձախ ստորանրակային« աջ և ձախ նախաբազուկների և աջ սրունք-թաթային հոդի շրջաններում« հետևանք են բուժմիջամտությունների։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով անվադողի անցմանը բնորոշ և հատուկ խմբի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների՝ Ա.Հարությունյանը կենդանութ-յան օրոք գործնականում եղել է առողջ։
Դատաբժշկական փորձաքննության 30.03.2015թ. թիվ 205 եզրակացության համա-ձայն՝ Տ.Հարությունյանի մահը վրա է հասել կյանքի հետ անհամատեղելի մարմնական վը-նասվածքների` համակցված գանգուղեղային բաց« կրծքավանդակի« որովայնի փակ« բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատա-բժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություննե-րով` սալջարդ վերքեր` գլխի ճակատային« գլխի աջից գագաթ-ծոծրակային շրջաններում« քերծվածքներ` աջ ակնակապճի« աջից վերին շրթունքի« աջից քունքային« աջ հոնքի« աջ աչքի շրջաններում« արյունազեղում` գլխամաշկի տակ« զույգ քունքամկանների շրջաններում« գան-գի թաղի« գանգի հիմի կոտրվածքներ« գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում« գլխու-ղեղի ուղեղանյութի արյունազեղում և ջնջխում« ձախից 7-9-րդ կողոսկրերի կոտրվածքներ« ձախ թոքերի« լյարդի պատռվածքներ։ Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք« բութ առարկաների ներգործությամբ« այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա ծանր մարմնական վնասվածքների պատճառման հատկանիշներ« որոնք մահվան պատճառի հետ գտնվում են պատճառական կապի մեջ և բերել են մահվան։
Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների՝ Տ.Հարությունյանը կեն-դանության օրոք գործնականում եղել է առողջ։
Տ.Հարությունյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով ան-վադողի անցմանը բնորոշ և հատուկ խմբի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության 21.05.2015թ. թիվ 73/հձ եզրա-կացության համաձայն՝
1. 3. 12. Համաձան փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի և ըստ փորձաքննության ընթացքում իրականացված հետազոտությունների արդյունքների՝ Ռ. Ավետիսյանը տառապել է և տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ« որի պատճառները ստույգ ասել հնարավոր չէ։
2. «Էպիլեպսիա» հիվանդության առկայության պայմաններում՝ մինչ վրաերթ-վթարի պահը, Ռ.Ավետիսյանը կարող էր ունենալ գիտակցության կորուստ և այն կարող էր կրել ակնթարթային բնույթ։
4. Համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալնե-րի` Ռ.Ավետիսյանը նախկինում՝ 2005թ-ին, տարել է սրտամկանի ինֆարկտ։ Սրտամկանի ինֆարկտ հիվանդությունը կրած անձանց համար այն չի հանդիսանում խոչընդոտ ակտիվ գործողություններ կատարելու համար« ինչ վերաբերվում է ավտոմեքենայի վարելու խնդրին« ապա դրա պարզաբանումը դուրս է փորձաքննության շրջանակներից« քանի որ դա ունի ան-հատական մոտեցում` կախված յուրաքանչյուր առանձին դեպքից« իսկ «Էպիլեպսիա» հի-վանդությամբ տառապելու պայմաններում ավտոմեքենայի վարումը կտրականապես արգել-ված է։ Վերոնշվածի կապակցությամբ հարկ է նշել« որ սրտային հիվանդությունների նո-պաների ժամանակ հիվանդները հնարավորություն են ունենում հիմնականում կանխազգալ ինքնազգացողության վատացումը և ձեռնարկել նախազգուշական միջոցներ« այն դեպքում« երբ էպինոպաների ժամանակ զրկված են լինում նման հնարավորությունից« քանի որ էպինո-պաները շատ հաճախ լինում են առանց որևէ նախանշանների և գիտակցության կորուստը լինում է ակնթարթային և անձին զրկում է որևէ ինքնուրույն նպատակային գործողություններ կատարելու հնարավորությունից։
5. 6. «Էպիլեպսիա» հիվանդությունը« որը հայտնաբերվել է Ռ.Ավետիսյանի մոտ« կա-րող էր պատճառ հանդիսանալ գիտակցության ակնթարթային կորստի« այդ թվում այն կարող էր լինել և վրաերթ-վթարի պահին« սակայն հարկ է նշել« որ ներկայումս որոշել« թե Ռ.Ավե-տիսյանի մոտ 19.02.2015թ. վրաերթ-վթարի պահին եղել է արդյոք էպինոպա և դրանով պայ-մանավորված գիտակցության կորուստ« թե ոչ, հնարավոր չէ։
7. Որոշել էպինոպայի տևողությունը հնարավոր չէ« քանի որ այն կարող է տևել վայր-կյաններից մինչև մոտ 5-6 րոպե։
8. Որոշել« թե Ռ.Ավետիսյանը մինչև վրաերթ-վթարը և այդ պահին ունեցել է արդյոք գիտակցության կորուստ և էպինոպա« ինչպես նաև ունեցել է արդյոք մինչ այդ ինքնազգացո-ղության վատացման նախանշաններ« թե ոչ« հնարավոր չէ։
10. Վթարթ-վթարի պահին« եթե Ռ.Ավետիսյանը գտնվել է էպինոպայի մեջ« հնարավոր է« որ չստանար մարմնական վնասվածքներ« կախված այն հանգամանքից« որ էպինոպաները սովորաբար սկսվում են մկանների գերձգվածությամբ« որը կարող է հետագայում փոխվել ցնցումների. մկանների գերձգվածությունը կարող է պատճառ հանդիսանալ տվյալ վթարի մե-խանիզմի պայմաններում մարմինը ֆիզիկապես` անգիտակցաբար ֆիքսված լինելուն և սա-կավ մարմնական վնասվածքներ ստանալուն« անգամ նաև չստանալուն։
11. Էպինոպայից և գիտակցության կորստից հետո (եթե այդպիսին լիներ) չի բացառ-վում« որ Ռ.Ավետիսյանը վրաերթ-վթարից հետո գիտակցության գալով կատարեր իր կողմից նշված գործողություները։
13. Ռ.Ավետիսյանի հիվանդությունները« որոնցով ներկայումս տառապում է նա և որոնք արձանագրված են բժշկական փաստաթղթերում« ընդգրկված չեն ՀՀ կառավարության 2006թ. մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկում։
Փորձագետ Գ.Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ բժշկական տեսանկյունից «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ տառափպող անձանց խստիվ արգելվում է մեքենա վարել։ Երբ էպինոպան սկսվում է, հիվանդն իրեն կառավարելու ժամանակ է ունենում, մասնավո-րապես՝ կարող է ծնկի գալ, նստել կամ մեքենան արգելակել։ Էպիլեպսիան այն հիվանդու-թյունն է, որ եթե մարդն ունենում է, ապա հնարավոր չէ, որ նա դրա մասին չիմանա։ Այն դե-ղամիջոցը, որն օգտագործում է ամբաստանյալը, հանգստացնող դեղամիջոց է, որն ազդում է մարդու վրա ու մարդու ռեակցիան դանդաղում է և այդ վիճակում մեքենա վարելն արգելվում է։
Եզրակացության մեջ նշված «ակնթարթային բնույթ» հասկացությունը չի նշանակում միանգամից գիտակցության կորուստ, նա պետք է զգար, որ դա իր մոտ առաջանում է և կա-րող էր կանխել վթարը։ Էպինոպայից հետո, երբ մարդը գիտակցության է գալիս, ճանաչում է շրջապատը և լրիվ սովորական մարդ է դառնում, ուղղակի շարժումների մեջ որոշակի դան-դաղկոտություն է նկատվում։
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 15.04.2015թ. հ. 08381508 եզրակացութ-յան համաձայն՝ փորձաքննության տրամադրված վիճակում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 ավտոմոբիլի բանվորական արգելակային համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և դրա այնպիսի անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` ավտոմեքենա-յի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով« չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի ղեկային կառավարման համակարգը` ի հաշիվ վթարային բնույթի վնասվածքների առկայության« գտնվում է տեխնիկապես անսարք վիճակում« սակայն նշված համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` շարժման ուղղությունը փոխելու առումով« չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում ի հաշիվ վթարային բնույթի վնասվածք-ների առկայության« «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի կախոցը գտնվում է տեխնիկապես անաշխատունակ վիճակում« իսկ առջևի աջ կողմի անիվը ճնշազրկ-ված վիճակում« սակայն ավտոմեքենայի ընթացային մասի` կախոցների ու անիվների այն-պիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի ընթացքի անկայունություն կամ անկա-ռավարելիություն« չհայտնաբերվեցին։
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 15.07.2015թ. հ. 29261508 եզրակացութ-յան համաձայն` առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի կողմից տվյալ պատահարը կանխելու տեխնիկական հնարավորութ-յուն ունենալու հարցը« ինչպես նաև վերջինիս գործողությունները տեխնիկական տեսակետից գնահատել ՃԵԿ-ի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մա-սին» ՀՀ օրենքի պահանջների տեսանկյունից« հնարավոր չի եղել« քանի որ այն դուրս է ավ-տոտեխնիկական փորձագետի իրավասության սահմաններից և ենթակա է իրավական գնա-հատման` ելնելով ՃԵԿ-ի 65, 66, 67 կետերի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտան-գության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի վերոհիշյալ պահանջների տեսանկյունից։
Լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 20.07.2015թ. հ. 33301508 եզ-րակացության համաձայն՝ առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ պատահարը կանխելու տեխնիկական հնարավո-րություն ունեցել է և նա« չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավա-րումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Ա.Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած, ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս« իր վա-րած ավգտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Անահիտ Խաչիկի Կարապետյանին« այնուհետև բարձրանալով մայթ` վրաերթի է ենթարկել Աննա Միքայելի Հարությունյանին« Տիգրան ու Արման Արմենի Հարությունյաններին« ապա ընդհարվել նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին« տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու նշված առումներով էլ թույլ տվել ՃԵԿ-ի 65« 66« 67 կետերի ու «Ճանապարհային երթևեկու-թյան անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի վերոհիշյալ պահանջներին հակասող գործողություններ և դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահա-րի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։
Առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբի-լի վարորդը երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ պատահարը կանխելու նպատակով« պետք է ընտրեր իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Ա.Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած« ժամա-նակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան կանգնեցներ մինչև հետիոտ-նին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից շրջանցեր վերջինիս« դրանով իսկ խու-սափելով իր վարած ավտոմեքենայի անկառավարելի դառնալուց ու ճանապարհի երթևեկելի մասից դուրս գալուց« ինչի տեխնիկական հնարավորությունը տվյալ ճանապարհատրանս-պորտային իրադրության պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտո-մոբիլի վարորդն ակնհայտորեն ունեցել է։
Քիմիական, հետքաբանական և մանրաթելային փորձաքննության 08.07.2015թ. Հմ` 08801504 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի առաջամասում առկա են մեխանիկական վնաս-վածքներ ու հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևան-քով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին և կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ« որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը« փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով։ «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավ-տոմոբիլի հատակային մակերևույթների վրա հետազոտման պահին վրաանցմանը և քար-շարկմանը բնորոշ մեխանիկական վնասվածքներ ու առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտ-նաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված Ա.Հարությունյանի հագուստների վրա առանձնա-հատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Տ.Հարու-թյունյանի ներկայացված մեկ զույգ գուլպայի« զուգագուլպայի« բոդիի« ժակետի« վարդագույն ժակետի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չկան։ Տ. Հարությունյանի մյուս հագուստների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջա-ցող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված երրորդ փաթեթում առկա հագուստների վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր« կոշիկների ներ-բաններին` սահքին բնորոշ հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված չորրորդ փաթեթում առկա ժակետի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Չորրորդ փաթեթում առկա մյուս հագուստների վրա հայտնա-բերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր« կոշիկների ներբաններին՝ սահքին բնորոշ հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված հագուստների և կո-շիկների վրա վրաանցմանը և քարշարկմանը բնորոշ մեխանիկական վնասվածքներ և առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված սպիտակ և երկնագույն ուղղանկյունաձև վերմակի« մուգ կապույտ գույնի պաստառի« արևի ու կենդանիների պատկերներով ծածկոցի« արջերի պատկերներով ծածկոցի և բեժ ու բալագույն կտորների համակցությամբ կարված ծածկոցի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չեն հայտնաբեր-վել։ Ներկայացված կանաչաերկնագույն կտորից կարված ծածկոցների« մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսացող երկու անիվների ու պլաստմասե դետալի վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ։ Տվյալ վնասվածքներն իրենց հա-մակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին։ Ներկայացված վերմակի, ծածկոցների, պաստառի, մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսա-ցող երկու անիվների ու դրա պլաստմասսե դետալի վրա վրաանցմանը և քարշակմանը բնո-րոշ մեխանիկական վնասվածքներ և առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների, կոշիկների, վերմակի, ծածկոցների, պաստառի, մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսացող երկու անիվների ու պլաստմասսե դետալի վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտ-նաբերվել։
Դեպքի վայրից հայտնաբերված մանկասայլակի բաղկացուցիչ մասերը« անիվները և պլաստմասե դետալը հանդիսանում են միևնույն մանկասայլակի բաղկացուցիչ տարրեր։
Դեպքի վայրից հայտնաբերված և փորձաքննությանը տրամադրված հաշվառման համարանիշի ցուցանակը« հետին տեսանելիության հայելու իրանի երեսվածքը« լուսաանդ-րադարձիչի հիմքը և ցայտապաշտպանի կոտրված բեկորը կարող են հանդիսանալ «Վոլկ-սվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի համապատասխանաբար առջևի հաշվառ-ման համարանիշի ցուցանակը« հետին տեսանելիության աջակողմյան հայելու իրանի երես-վածքը« առջևի վահանի ձախ կողմում տեղադրվող լուսաանդրադարձիչի հիմքը և առջևի աջ անվի ցայտապաշտպանի կոտրված բեկորը։
Փորձաննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտո-մոբիլի առաջամասում և հատակային մակերեսներին լաբորատոր հետազոտության համար պիտանի թելեր և մանրաթելեր չեն հայտնաբերվել։
Դեպքի վայրից առգրավված և փորձաքննությանը ներկայացված դետալներից 34ST 390 գրառումով հ/հ-ի ցուցանակի մակերեսին հայտնաբերվել է կապույտ գույնի թելի հատ-ված« որն ունի ընդհանուր խմբային պատկանելություն մանկական սայլակի կառուցվածքում առկա կապույտ գույնի թելերի հետ և ամենայն հավանականությամբ« անջատվել է փորձա-քննությանը տրամադրված մանկական սայլակից։
Փորձաքննությանը ներկայացված Ա.Հարությունյանի հագուստների, Տ.Հարություն-յանի հագուստների, Անահիտ Կարապետյանի հագուստների և մեկ զույգ ճտքավոր կոշիկ-ների, վերմակի, պաստառի պոլիմերային նյութից պատրաստված դետալի և բեկորի, ցուցա-նակի վրա ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված Աննա Հարությունյանի կոշիկներից և հագուստնե-րից` անդրավարտիքի և ներկայացված ծածկոցի վրա հայտնաբերվել են սպիտակ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիութ-յուն փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի մետաղական կարկասից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված ծածկոցի« մանկասայլակի և «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցի աջակողմյան եզրին ու առջևի աջա-կողմյան անվաթևի վրա հայտնաբերվել են կանաչ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի քըս-վածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրամա-դըրված դեպքի վայրում առկա ցանկապատից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առա-ջին շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի վրա հայտնաբերվել են կարմրա-նարնջագույն« միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրամադրված դեպքի վայրում առկա ցանկապատից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված ծածկոցի վրա հայտնաբերվել են մուգ կապույտ գույնի, մետալիկ դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« հինգ շերտանի ներկածածկույթի մասնիկներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրա-մադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերց-ված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի առաջամասի մետաղական կար-կասի դետալների տարբեր հատվածներում հայտնաբերվել են մուգ կապույտ գույնի, մետա-լիկ« երկշերտանի ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկա-նելություն փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված հետին տեսանելիության հայելու իրանի պոլիմե-րային երեսվածքի արտաքին և ներքին մակերևույթները պատված են մուգ կապույտ գույնի, մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով։ Իրանից վերցված եռաշերտ ներկածած-կույթի նմուշներն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն և համընկնում են փորձաքն-նությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի ձախա-կողմյան հետին տեսանելիության հայելու իրանի երեսվածքից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված Արման Հարությունյանի հագուստներից անջատ-ված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված Աննա Հարությունյանի հագուստներից և մեկ զույգ կիսաճտքավոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել են.
- մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« յոթ շերտա-նի ներկածածկույթի միկրոմասնիկ, որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փոր-ձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
- բաց մոխրագույն վերին (դեկորատիվ) ներկածածկույթի շերտով« երկշերտանի ներ-կածածկույթի միկրոմասնիկ, որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքըն-նությանը տրամադրված դեպքի վայրում առկա խողովակից վերցված ներկածածկույթի նը-մուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված Տիգրան Հարությունյանի հագուստներից անջատ-ված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել է մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« ութ շերտանի ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակ-նիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բո-լոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված Անահիտ Կարապետյանի հագուստներից և մեկ զույգ ճտքավոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել է մուգ կա-պույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« եռաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրա-մադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմեքենայի առջևի վահանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին երեք շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված վերմակից« պաստառից« ծածկոցներից և մանկա-սայլակից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել են.
- մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ, դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« քառաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն «Վոլկս-վագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների` առաջին չորս շերտերի հետ։
- մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« քառաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելություն «Վոլկսվա-գեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմեքենայի առջևի վահանից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների` առաջին չորս շերտերի հետ։
- սպիտակ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սե-ռային պատկանելիություն մանկասայլակի մետաղական կարկասից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
«Ճանապարհա-տրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին» 19.02.2015թ. ար-ձանագրության համաձայն` դեպքը տեղի է ունեցել 19.02.2015թ.՝ ժամը 11։30-ի սահմաննե-րում, Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցում` թիվ 122 հասցեի դիմաց« որտեղ ճանապարհի երթևեկելի մասը ասֆալտապատ և չոր է եղել« ունի 2«5 տոկոս վայրէջք դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ« իսկ փողոցի ընդհանուր լայնությունը կազմում է 9 մետր։ Առկա է վերգետնյա հետիոտնային անցում։ Դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել են մանկասայլակ« երկու հատ մանկասայլակի անիվ« մանկական ծածկոցներ« մեքենայի դեֆորմացված պետհամա-րանիշ« պլաստմասե դետալ« հետին տեսանելիության հայելու իրան« մեքենայի դետալի կը-տոր։ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենան կայանված է եղել Արմենակյան թիվ 122 հաս-ցեի դիմաց` դեպի Հերացի փողոցի կողմ տանող ուղեմասի մայթի մոտ թեքությամբ« իսկ նըշ-ված հասցեի դիմաց« մայթեզրին առկա է եղել քսվածքի հետք 50սմ չափով« ինչպես նաև 6«7մ երկարությամբ պոկված և դեֆորմացված ցանկապատը։ Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ« ասֆալտը չոր« տհեսանելիությունը` անսահմանափակ։
Տրանսպորտային միջոցի զննության մասին 19.02.2015թ. արձանագրության համա-ձայն` «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի վրա դեֆորմացվել են շարժիչի ծածկոցը« տանիքը` առջևի կենտրոնական մասում« առջևի աջ և ձախ անվաթևերը« կոտրվել է դիմապակին« առջևի պահպանիչ վահանը« ռադիատորի ծածկոցը« առջևի աջ լու-սարձակը« աջակողմյան հետին տեսանելիության հայելին։ Առջևի աջ և հետևի ձախ անվա-դողերը եղել են օդազրկված։ Մեքենայի առջևի պահպանիչ վահանի աջ կողմում առկա է եղել կապույտ գույնի մանկական ծածկոց։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի սրահի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված տեղեկանքի հա-մաձայն` Ռազմիկ Ավետիսյանը տառապում է էպիլեպսիայով« գեներալիզացված տոնիկա-կռոնիկ նոպաներով և գտնվում է ամբուլատոր հսկողության տակ մոտ 15 տարի։ Միշտ ընդու-նում է «Ֆելեպսին»։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քր. գործին կցելու մասին» 23.07.2015թ. որոշման համաձայն` Անահիտ կարապետյանի, Աննա Հարությունյանի, Տիգրան ու Արման Հարութ-յունյանների հագուստներն ու կոշիկները, ինչպես նաև մանկասայլակը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ի պահ հանձնելու մասին» 23.07.2015թ. որոշման համաձայն` «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 34ST390 պ/հ ավտոմեքենան ճանաչվել է իրեղեն ապա-ցույց և ի պահ է հանձնվել ՃՈ ծառայությանը։
Հանձնաժողովային լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության 23.09.2016թ. թիվ 139/լ եզրակացության համաձայն` «Հնարավոր էպինոպայի դեպքում` մինչև գիտակցության կորուստ ունենալը, Ռ.Ավետիսյանը կարող էր կատարել որոշակի նպատակային գործողու-թյուններ, մասնավորապես` դեպքի պահին մինչև վրաերթ կատարելը, կանգնեցներ իր վա-րած ավտոմեքենան կամ կատարեր որևէ այլ գործողություն (մանևրեր)` վրաերթից խու-սափելու համար։ Հարկ է նշել, որ նման գործողությունների կատաումը հնարվոր է և բնորոշ է սկսվող էպինոպաներին»։
Միջգերատեսչական դատաբժշկական փորձաքննության 05.05.2017թ. թիվ 31/հձ եզ-րակացության համաձայն` ըստ փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթըղ-թերի տվյալների և փորձաքննության ընթացքում «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բազմապրո-ֆիլային բժշկական կենտրոնում իրականացված հետազոտությունների արդյունքների, Ռազ-միկ Ավետիսյանի մոտ առկա է ախտորոշում` «ՍԻՀ` սրտի իշեմիկ հիվանդություն, հետին-ֆարկտային կարդիոսկրելոզ, աորտոկորոնար շունտավորում, իշեմիկ կարդիոմիոպաթիա, լարվածության ստենոկարդիա, ՖԴ երկրորդ-երրորդ, զարկերակային հիպերտենզիա առա-ջին-երկրորդ, սրտային անբավարարություն-երրորդ, անեմիա չի հայտնաբերվել։ Էպիլեպ-սիա։ Վիրաբուժական պաթոլոգիա չի հայտնաբերվել»։
Ռազմիկ Ավետիսյանի մոտ վերը նշված ախտորոշումները չեն համապատասխանում ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված պատիժը կրելուն խո-չընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկում առկա հիվանդություններից որևէ մեկին, և նրա ներկայիս առողջական վիճակը հակացուցված չէ կալանքի տակ պահելու համար։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավե-տիսյանն ավտոմեքենան վարելիս թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում՝ ինքն իրեն զրկելով վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, այս-ինքն` կատարել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ու ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ՝ ստեղծելով վթարային իրադրություն, ինչով էլ պայմանավորել պատահարի առաջացումը։
Դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը, տառապելով ավտո-մեքենա վարելը բացառող, գիտակցության կորստով ուղեկցվող «Էպիլեպսիա» ախտորոշ-մամբ հիվանդությամբ, ինչի մասին իմացել է, նկատի ունենալով, որ նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ և ստացել է բուժումներ, չէր կարող չգիտակցել, որ ավտոմեքենա վարելու դեպքում նշված հիվանդության պատճառով առաջացող հնարավոր էպինոպայի արդյունքում կարող է ունենալ գիտակցության կորուստ, որի դեպքում հնարավոր է, որ չկարողանա կառավարել իր վարած ավտոմեքենան։
Դատարանը, չբացառելով և ընդունելով, որ վրաերթերից առաջ ամբաստանյալն ունե-ցել է էպինոպա, որին հաջորդել է գիտակցության կորուստը, համակցության մեջ գնահատե-լով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, համոզմունք է հայտնում այն մասին, որ մինչև գիտակցությունը կորցնելը` նա ի վիճակի է եղել կատարելու որոշակի նպատակա-յին գործողություններ, մասնավորապես՝ նա, թույլ չտալով ՀՀ ճանապարհային երթևեկութ-յան կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերով սահմանված պահանջների խախտումներ, կարող էր մինչև վրաերթ կատարելը կանգնեցնել իր վարծ ավտոմեքենան կամ մանևրեր` վրաերթից խուսափելու համար, ինչը չի արել։
Այսպիսով« դատարանը հանգում է եզրակացության« որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյա-նը խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները« որպիսի արարքն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդկանց՝ Տիգրան և Արման Հարությունյանների մահը« իսկ տուժողներ Անա-հիտ Կարապետյանի և Աննա Հարությունյանի առողջությանը նույն արարքով անզգուշութ-յամբ պատճառվել է ծանր վնաս։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ մինչև վրաերթը ունեցել է «Էպիլեպսիա» հիվանդության հետ չկապված գիտակցության կորուստ,
պաշտպան Լ.Բադալյանի այն պատճառաբանություններին, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված գրավոր ապացույցներով հիմնավորվել է« որ դեպքը ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի գիտակցության կորստի հետևանք է« նա վրաերթ- վթարի պահին և դրան նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է անգիտակից վիճակում« այսինքն՝ ի վիճակի չի եղել ղեկավարել իր գործողությունները« ինչը հաստատում է« որ նրա արարքում բացակայում են ոչ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի հատկանիշ-ներով նախատեսված« այլև այլ հանցագործության հանցակազմի տարրերը«
պաշտպան Մ.Բաբայանի այն պատճառաբանություններին« որ Ռ.Ավետիսյանը տա-ռապել է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ և դեպքի պահին ու դրանից հետո ունեցել է գիտակ-ցության կորուստ և չի կարողացել ղեկավարել իր գործողությունները« ինչով հաստատվում է« որ նրա գործողություններում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդված 3-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի տարրերը« բացի դա« դատաբժշկական փորձաքննութ-յան թիվ 139/2 եզրակացությունը չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում« և այն պետք է ճա-նաչվի անթույլատրելի ապացույց« քանի որ 4 փորձագետի փոխարեն այն ստորագրված է 2 փորձագետի կողմից ու նշված եզրակացությունը հակասում է նախկինում տրված եզրակա-ցությանը«
և հանցակազմի բացակայության հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու մասին պաշտպանների խնդրանքին կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ նրան պատժի կրումից ազատելու մասին պաշտպան Լ.Բադալյանի միջնորդությանը կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին պաշտպան Մ.Բա-բայանի միջնորդությանը«
դատարանը, վերը նշված վերլուծությամբ գտնում է, որ դրանք անհիմն են և չեն կարող ամբաստանյալի արդարացման հիմք հանդիսանալ։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ պատճառաբանությամբ ամ-բաստանյալը փորձում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանա-տվությունից և պատժից։
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 139/2 եզրա-կացությունը պաշտպանի կողմից նշված պատճառաբանությամբ չի կարող ճանաչվել ան-թույլատրելի« նկատի ունենալով« որ դատաքննության ընթացքում կայացրած որոշմամբ դա-տարանն արդեն իսկ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին« որ առկա չէ փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնների պահպահման այնպիսի խախտում« ինչը կարող է հիմք հանդիսանալ կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու համար« այսինքն՝ փորձաքննութ-յունը կատարվել է քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ« և այն չի հակասում թիվ 73/հձ եզրակացությանը« այլ լրացնում է այն։
Ինչ վերաբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակե-տի կիրառմամբ ամբաստանյալին պատժի կրումից ազատելու մասին միջնորդությանը« ապա դատարանը գտնում է« որ այն անհիմն է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-դրությամբ սահմանված է դրա կիրառման այլ ընթացակարգ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատա-րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության հա-մար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործության կատարման եղա-նակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյան ձևը, նրա կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, հանցանքը կատարելուն նը-պաստող պայմաններն ու հանցագործության կատարումից հետո ամբաստանյալի դրսևո-րած վարքագիծը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությու-նը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վե-րաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները« հանցագործության կատար-ման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը« հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները« ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքա-գիծը։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նա-խատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատ-մամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին« թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել։ Բացի այդ« դատարանները պետք է գնահատեն« թե տվյալ խախտման արդ-յունքում« ինչպես ընդհանուր առմամբ« այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հա-վանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վը-նաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տրված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը։ Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտան-գավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վե-րաբերմունքը»։
Որպես ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա վատառողջ է և մասնակիորեն հա-տուցել է տուժող Ա.Հարությունյանի ընտանիքին պատճառված վնասը։
Որպես ամբաստայալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական և առաջին անգամ է դատապարտվում։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց-նող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներն ու Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումները, ամբաստանյալի կողմից թույլ տրված խախտումների և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգա-մանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակա-յությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկ-ման, որպիսի պատիժը պետք է կրի, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառելն անհրաժեշտ ու բավարար չի կա-րող համարվել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագոր-ծությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ նրա ուղղվելը հնարավոր է միայն պա-տիժը կրելու պայմաններում։
Դատարանը, ինչպես պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող հանգամանքների, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ վերոգրյալ հետևութ-յուններին հանգելիս ղեկավարվում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք որոշում-ներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներով։ /Տես թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ /0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0085/01/10, ԳԴ1 /0003/01/10 որոշումները/։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հացագործության բնույ-թը, դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի նաև լրացուցիչ պատիժ` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկում։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հաշվառման հա-մարանիշով ավտոմեքենան և դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված դրա պատ-կանելիքները պետք է վերադարձվեն դրա օրինական տիրապետողի (փաստացի սեփակա-նատիրոջ)՝ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի կնոջը՝ Գայանե Ժամկոչյանին, իսկ կոշիկները, հագուստները, մանկասայլակն ու դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված ծածկոց-ները՝ ըստ պատկանելիության, տուժողներ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետ-յանին։
Քննության առնելով Ա.Հարությունյանի ընդդեմ Ռ.Ավետիսյանի՝ գումարի բռնագանձ-ման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը, դատարանը գտնում է, որ Ռազմիկ Ավե-տիսյանից հօգուտ Աննա Հարությունյանի պետք է բռնագանձվի 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի՝ հուղարկավորու-թյան ծախսերի հատուցում, բռնագանձումը տարածելով որպես հանցագործությամբ պատ-ճառված վնասի փոխհատուցում՝ ՀՀ դատական դեպարտամենտի գանձապետական հաշվին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության «Սարաջով» մասնաճյուղում 01.06.2016 թ-ին թիվ 186 անդորրագրով վճարված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի վրա, իսկ մնացած մասով հայցը պետք է թողնվի առանց քննության, նկատի ունենալով, որ այն ենթակա է քննության քաղա-քացիական դատավարության կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը« որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու« որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատ-ճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում« ապացուց-վում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։
2. Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլա-տրվում է« եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին« և քաղաքացի-ական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ« որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յու-րաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու հա-մար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ։
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի« մեղադրյալի կամ նրա դեմ« ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հա-մար։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը« ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից« հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն« կամ մերժում է դրա բավարարումը« կամ այն թողնում է առանց քննության»։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ քա-ղաքացու անձին կամ գույքին« ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հա-տուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադա-տավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել մի շարք գործերով կայացրած որոշումներով և հայտնել է իրավական դիրքորոշումներ, որոնցով ղեկավարվում է նաև դատարանը՝ հարուցված քաղաքացիական հայցը քննության առնելով և այն լուծելիս (Տես՝ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը, 2013 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ՇԴ2/0013/01/11 որոշումը)։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափան-ման միջոցի հարցը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով` տրանս-պորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկման ձևով նշանակ-ված պատժին հաշվակցել Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահած ժամկետը՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 22 (քսաներկու) օրը, և թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս 8 (ութ) օր ժամկետով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 (ե-րեք) տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016թ. նոյեմբերի 16-ից։
Ռազմիկ Ավետիսյանից հօգուտ Աննա Հարությունյանի բռնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի՝ հու-ղարկավորության ծախսերի հատուցում, բռնագանձումը տարածելով որպես հանցագործու-թյամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում՝ ՀՀ դատական դեպարտամենտի գանձապե-տական հաշվին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության «Սարաջով» մասնաճյուղում 01.06.2016 թ-ին թիվ 186 անդորրագրով վճարված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի վրա։
Մնացած՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով քննության ենթակա մասով, Աննա Հարությունյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան և դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված դրա պատկանելիքները վերադարձնել դրա օրի-նական տիրապետողի՝ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի կնոջը՝ Գայանե Ժամկոչյանին, իսկ կոշիկները, հագուստները, մանկասայլակն ու դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավ-ված ծածկոցները՝ ըստ պատկանելիության, վերադարձնել տուժողներ Աննա Հարությունյա-նին և Անահիտ Կարապետյանին։
Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
31 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝
նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՉԱԽՈՅԱՆԻ
տուժողներ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
տուժողի ներկայացուցիչ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
պաշտպաններ Լ.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ
Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ
Մ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ
դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի` ծնված 21.08.1965թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնացած, խնամքին 3 անձ և բարձրագույն կրթությամբ, վատա-ռողջ, աշխատել է «ՀՀ ԳԱԱ ՖԿՊԻ» ՊՈԱԿ-ում՝ որպես իրավաբան, չդատված, բնակվել է` ք.Երևան, Նորք, հ. 150 տուն, 2015թ. փետրվարի 19-ից մինչև 2016թ. հունիսի 10-ը՝ 1 տարի 3 ամիս 22 օր, գտնվել է արգելանքի տակ, 2016թ. նոյեմբերի 16-ից գտնվում է արգելանքի տակ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Փար-սադանյանը 19.02.2015թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է թիվ 60101515 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ։
19.02.2015թ. ձերբակալվել է Ռ.Ավետիսյանը։
Քննիչի 22.02.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ` որպես խափան-ման միջոց, կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով։
Քննիչի 23.07.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
2015թ. հուլիսի 31-ին թիվ 60101515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2015թ. օգոստոսի 5-ի ո-րոշմամբ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվա-ծի 3-րդ մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. օգոստոսի 14-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ« գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակ-ցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը« իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտա-գործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից« 2015թ. փետրվարի 19-ին, ժամը 11.30-ի սահմաններում« իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով՝ Նորք-Մարաշի կող-մից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ« աջ մայթեզրից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ« շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ։ Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայ-քին` թույլ է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի« ՃԵԿ-ի 65« 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գոր-ծողություններ« այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավա-րումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս« որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում« աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սա-շիկի Կարապետյանին« այնուհետև բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանին և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյան-ներին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին« որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ« իսկ Աննա Հա-րությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնա-կան վնասվածքներ« տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն« դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.
Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը, 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11.30-ի սահմաններում« վարելով իր անձնական օգտագործման «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան, կնոջ՝ վկա Գայանե Ժամկոչյանի հետ միասին Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով ընթացել է Հերացի փո-ղոցի ուղղությամբ՝ աջ մայթեզրից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ և շուրջ 40 կմ/ժամ արա-գությամբ։ Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի դիմացի հատված, ամբաստան-յալ Ռ.Ավետիսյանը կատարել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապա-հովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ու ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այս-ինքն՝ որպես ճանապարհային երթևեկության մասնակից չպահպանելով Հայաստանի Հան-րապետության կառավարության հաստատած ճանապարհային երթևեկության կանոնները, իր գործողություններով ստեղծել է վթարային իրադրություն` չընտրելով իր վարած ավտոմե-քենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ« իսկ իր ընթացագոտով« մայթեզ-րից շուրջ 20 սմ հեռավորությամբ իր ուղղությամբ քայլող տուժող Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած, ժամանակին կատարած արգելակումով՝ մինչև վերջինիս հասնելը, չկանգնեցնելով ավտոմեքենան կամ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով նրան, իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել նրան, որից հետո բարձրանալով մայթ` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն տուժող Աննա Հարությունյանին ու նրա որդիներ Տիգ-րան և Արման Հարությունյաններին, այնուհետև ընդհարվել է ցանկապատին ու կանգնել։ Վրաերթի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյանները մահացել են, իսկ տուժողներ Անահիտ Կարապետյանի և Աննա Հարությունյանի առողջությանը պատճառվել է ծանր վնաս։
Դատաքննությամբ նաև պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը տառապել է ավտոմեքենա վարելը բացառող, գիտակցության կորստով ուղեկցվող «Էպիլեպսիա» ախտո-րոշմամբ հիվանդությամբ (ինչի մասին իմացել է, նկատի ունենալով, որ նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ), և դեպքի պահին՝ մինչև վրաերթերը կատարելը, նույնպես ունեցել է էպինոպա, որին հաջորդել է գիտակցության կորուստը։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց։
Ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքըն-նական ցուցմունքի համաձայն` ինքն ունի առողջական խնդիրներ« մասնավորապես՝ ման-կուց տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ, որի համար 1986թ-ին ստացել է վերջին բուժումը։ Նախկինում պատահել է, որ տանը վատացել է, գիտակցությունը կորցրել և վայր է ընկել։ 2005թ. տարել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ« իսկ 2006թ. տարել է սրտի վիրահատու-թյուն։ 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11։30-ի սահմաններում «Վոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայով« կնոջ` Գայանե Ժամկոչյանի հետ« ընթացել է Արմենակյան փողո-ցով Հերացի փողոցի ուղղությամբ« աջ մայթից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ« շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ։ Չհասած Նորք-Մարաշ թաղապետարանի շենքին` չի հիշում« թե իր հետ ինչ է կատարվել և հիշում է միայն« որ մի երիտասարդ բացել է մեքենայի իր կողմի դուռը« որից հետո տեսնելով« որ կնոջ դեմքն արյունոտված է« իջել է մեքենայից և, անցնելով մեքե-նայի մյուս կողմ« կնոջն ուղեկցել է դեպի թաղապետարանի շենք` լվացվելու։ Կնոջը թողնելով թաղապետարանում` քանի որ հագին եղած բաճկոնը արյունոտված է եղել« զանգահարել է որդուն և ասել« որպեսզի վերջինս իրեն բերի մաքուրը և Արմենակյան փողոցով քայլել է դեպի իրենց տան կողմ` որդուն ընդառաջ։ Այդ ընթացքում իր կողքին կանգնել է ճանապարհային ոստիկանության մի ավտոմեքենա« և տեսուչը հարցրել է իր անուն ազգանունն ու պահանջել նստել իր կողմից վարած ավտոմեքենան« որը կատարելուց հետո միասին մոտեցել են թաղա-պետարանի շենքին և այդ ժամանակ տեսել է« որ ինքն ավտոմեքենայով ընդհարվել է ցան-կապատին։ Դեպքի վայրում տեղեկացել է« որ կատարել է վրաերթ« սակայն այլ մանրամաս-ներ չի իմացել« որից հետո իրեն հրավիրել են ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք` պար-զաբանելով« որ դա կատարվում է իր անվտանգությունն ապահովելու նպատակով« քանի որ նշված դեպքով վրաերթի է ենթարկել մանկասայլակով երեխաների` իրենց մոր հետ և մի տա-տիկի։
Թաղապետարանի առջևով ընթանալիս աչքերի դիմաց չի սևացել« գլխապտույտ չի ունեցել« ըստ իր պատկերացման՝ ունեցել է գիտակցության կորուստ և չի լսել կնոջ ձայնն ու չի զգացել« թե ինչպես է ընդհարվում մարդկանց« բորդյուրին և ցանկապատին։
Ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն` ինքը 10 տա-րեկանում ունեցել է «Էպիլեպսիա» հիվանդություն, սակայն բուժվել է և 40 տարվա ընթաց-քում գիտակցության կորուստ չի ունեցել։ 18 տարեկանում բժշկական զննություն է անցել, ծառայել է բանակում և իր մոտ ոչ մի հիվանդություն չի հայտնաբերվել։ Բանակում ծառա-յելուց հետո գլխացավեր է ունեցել, սակայն կրկին բժշկական հետազոտություն է անցել և իր մոտ ոչ մի հիվանդություն չի հայտնաբերվել։
Նախաքննության ընթացքում, երբ դեպքից մոտ 5 ժամ անց ցուցմունք է տվել, հնարա-վոր է, որ գտնվել է ոչ ադեկվատ վիճակում և ճիշտ տվյալներ չի հայտնել։
Պնդեց, որ վրաերթի պահին ունեցել է գիտակցության կորուստ, որը հնարավոր է, որ առաջացած լինի զարկերակային բարձր ճնշման պատճառով։
Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ Աննա Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում, ինքն իր զույգ որդիների հետ Արմե-նակյան փողոցով՝ թաղապետարանի շենքի մայթով, քայլելիս է եղել։ Որդիներից Տիգրանը լացել է, ինչի պատճառով գրկել է նրան, իսկ Արմանը մնացել է մանկասայլակի մեջ։ Այդ ըն-թացքում փողոցի վերևի մասից ինչ-որ հարվածի ձայն է լսել, մի պահ նայել է այդ կողմ ու տեսել« որ շատ արագ սև «Վոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենա է ոլոր-մոլոր ընթանում։ Դրանից հետո ինքը պտտվել և զբաղվել է երեխայով։
Իրենից մոտ 20 մետր հեռավորության վրա մի տատիկ է կանգնած եղել։
Երբ ինքը գիտակցության է եկել «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» հիվանդանոցում, իմա-ցել է, որ վրարերթի է ենթարկվել և «երեխային շպրտել է իր ձեռքից», սակայն ինքը նման բան չի հիշում։ Իմացել է նաև, որ վերը նշված ավտոմեքենան առաջինը հարվածել է իրենից քիչ հեռու կանգնած տատիկին, իսկ հետո իրեն։
Տուժող Անահիտ Կարապետյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում, ինքը միայնակ Նորքի «Մարիամ Աստվածածին» եկեղեցուց վերադառնալիս է եղել տուն և քայլել է Նորքի թաղապետարանի շենքի ուղղությամբ` մայթի կողքով։ Այդ ժամանակ մի ավտոմեքենա հարվածել է աջ ոտքին` վրաերթի ենթարկելով ի-րեն։ Դրանից հետո շտապօգնության ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են հիվանդանոց« որտեղ էլ իմացել է, որ իր ոտքն ու ձեռքը ջարդվել է։
Վկա Գայանե Ժամկոչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում« ամուսնու` Ռազ-միկ Ավետիսյանի հետ միասին նրան պատկանող «Վոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 հա-մարանիշով ավտոմեքենայով ընթացել են Արմենակյան փողոցով Հերացու փողոցի ուղղու-թյամբ« նորմալ արագությամբ« աջակողմյան մայթից մոտ 30-40 սմ հեռավորության վրա։ Հասնելով Արմենակյան փողոցում գտնվող թաղապետարանի շենքին` իրենց ավտոմեքենա-յից մոտ 7-8 մետր հեռավորության վրա նկատել է մի տարեց կնոջ« ով մայթի կողքով՝ փողոցի բանուկ մասով« մայթից մոտ 20 սմ հեռավորությամբ դանդաղ քայլելիս է եղել դեպի իրենց՝ դեմ-դիմաց։ Երբ շատ կարճ տարածություն է մնացել« որ հասնեն այդ կնոջը« մտածել է« որ ամուսինը ձախ կընդունի՝ այդ կնոջը շրջանցելու համար« սակայն երբ ավտոմեքենայի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել նրան« ինքը բղավել է« միևնույն ժամանակ պտտվել ու նայել այդ կնոջ կողմը« որից հետո« երբ նորից շրջվել դեպի ամուսինը« տեսել է« որ նա անգիտակից վի-ճակում է։ Այդ ընթացքում ավտոմեքենան դուրս գալով մայթ` առջևի մասով ընդհարվել է եր-կաթե ցանկապատին« որի հետևանքով ինքը դեմքով հարվածվել է դիմապակուն ու ստացել մարմնական վնասվածքներ։ Անգիտակից ասելով ինքն ի նկատի ունի, որ ամուսինը գտնվել է անշարժ վիճակում և չի պատասխանել իր հարցերին, աչքերը եղել են բաց, սակայն միայն աչքերի սպիտակն է երևացել, իսկ գլուխը ներքև իջեցված է եղել։ Դրանից հետո« անծանոթ մարդիկ բացել են մեքենայի դուռը և պահանջել« որպեսզի Ռազմիկն իջնի մեքենայից« սա-կայն նա չի կարողացել դա անել« քանի որ գտնվել է անգիտակից վիճակում։ Մոտ 2-3 րոպե անց ուշքի գալով« ամուսինը չի հասկացել« թե ինչ է կատարվել ու, տեսնելով« որ իր քթից արյուն է հոսում« իջել է մեքենայից և իրեն ուղեկցել է թաղապետարանի շենք՝ լվացվելու, որից հետո վերադարձել է դեպքի վայր։ Թաղապետարանի աշխատակիցների խոսակցություննե-րից տեղեկացել է« որ ամուսինն մեքենայով մայթ բարձրանալուց հետո ավտոմեքենայի առ-ջևի մասով վրաերթի է ենթարկել մի կնոջ և մանկասայլում գտնվող նրա զույգ որդիներին« որոնցից մեկը մահացել է« իսկ մյուսին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Դրանից հետո պատա-հական ավտոմեքենայով գնացել է «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոն« որտեղ համա-պատասխան բուժօգնություն ստանալուց հետո գնացել է տուն։
Ամուսինը տառապել է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ, իսկ 2005թ-ին տարել է սրտի վիրահատություն։ Իրեն հայտնի է, որ Ռազմիկը «Էպիլեպսիա» հիվանդությունը ձեռք է բերել բանակում ծառայելուց հետո և համապատասխան բուժում է ստացել։ Իրենց 20 տարվա համատեղ կյանքի ընացքում երբեք չի իմացել, որ Ռ.Ավետիսյանը որևէ տեղ բուժում ստացած լինի և երբեք չի տեսել, որ նա ցնցումներ ունենա, իսկ Ռազմիկն էլ իր հերթին այդ մասին իրեն ոչինչ չի պատմել։
Ինքն ու Ռազմիկն ավտոմեքենայի մեջ հանգիստ զրուցել են, իրենցից ոչ ոք չի նյար-դայնացել և միմյանց հետ չեն վիճել։ Երբ տարեց կինը գտնվել է իրենցից 16-17 մետր հեռա-վորության վրա, այդ պահից սկսած իրենք այլևս չեն զրուցել։
Վկա Գայանե Ժամկոչյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն ու Ռազմիկը ավտոմեքենայի մեջ զրուցել են մինչև խաչմերուկ հասնելը։ Երբ դեմքին հարված է զգացել, նկատել է, որ Ռ.Ավետիսյանը ձեռքերը ղեկից թողել է և նայում է իր կողմ՝ գլուխը դե-պի իրեն, սակայն նա գիտակցությունը կորցրած վիճակում է եղել։
Իր և Ռազմիկի ամուսնությունից հետո՝ խոսակցության ընթացքում, Ռազմիկի մայրն ասել է, որ Ռազմիկը 10 տարեկանում «Էպիլեպսիա» հիվանդությունն է ունեցել, սակայն բուժվել է, իսկ դրանից հետո նրա քույրը պատահական իրեն ասել է, որ Ռազմիկի մոտ բա-նակից հետո է առաջացել այդ հիվանդությունը։
Վկա Հակոբ Հակոբյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմուն-քի համաձայն` 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ առավոտյան ժամը 09.00-ից, գտնվել է իր աշխա-տավայրում՝ Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեում։ Նույն օրը՝ ժամը 11.30-ի սահման-ներում, փողոցի կողմից լսել է ուժեղ հարվածի ձայն և, անմիջապես դուրս գալով փողոց« տե-սել է« որ թաղապետարանի շենքի դիմաց գտնվող ցանկապատին ընդհարվել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի մի ավտոմեքենա« որը թեքությամբ կանգնած է եղել մայթին։ Մոտեցել է մեքենային և հետնամասից անցել դեպի վարորդի դռան կողմ« որի ընթացքում այնտեղ հավաքված կանայք ասել են« որ մեքենայի առջևի մասի և ցանկապատի արանքում երեխա կա։ Դա լսելով` ուշա-դրությունը կենտրոնացրել է դեպի այդ կողմ և տեսել դեֆորմացված մանկասայլակ« որի մեջ երևացել է երեխայի գլուխ։ Անմիջապես բացել է մեքենայի վարորդի դուռը« որպեսզի կարո-ղանա մեքենան հետ քաշել և երեխային օգնություն ցույց տալ։ Այդ ժամանակ տեսել է« որ մե-քենայի վարորդը գլուխը դեպի ներքև իջեցրած` գտնվում է անշարժ վիճակում« իսկ առջևի ուղևորի նստատեղին եղել է մի կին« որի դեմքն ամբողջությամբ արյունոտված է եղել։ Մի քա-նի անգամ բարձր ձայնով դիմելով վարորդին` պահանջել է իջնել մեքենայից« սակայն նա չի պատասխանել։ Ավելի բարձր գոռալուց հետո վարորդը բարձրացրել է գլուխը և տեսել է« որ նա Նորքի բնակիչ Ռազմիկն է։ Այդ ժամանակ դարձյալ նրանից պահանջել է իջնել մեքենա-յից« սակայն նա պատասխանել է« թե ինչու իջնի մեքենայից« ինչ է պատահել։ Զգալով« որ նրա հետ ինչ-որ բան է կատարվում և նա չի գիտակցում« թե ինչ է կատարվել« նրան մեքե-նայից դուրս է բերել« որից հետո հավաքված մարդկանցով հետ են քաշել մեքենան և երեխա-յին հանել մանկասայլակից։ Հավաքվածներից մեկը երեխային պատահական ավտոմեքե-նայով տեղափոխել է հիվանդանոց։ Այդ ժամանակ տեսել է ցանկապատից ներս գտնվող երեխայի մորը« ում հավաքված կանայք օգնություն ցույց տալիս են եղել։ Միաժամանակ, տեղեկացել է« որ ևս մի երեխա է տուժել« և նրան արդեն տեղափոխել են հիվանդանոց։ Կարճ ժամանակ անց դեպքի վայր ժամանած շտապօգնության մեքենայով երեխաների մորը տե-ղափոխել են հիվանդանոց« իսկ հետագայում տեղեկացել է« որ Ռազմիկը վրաերթի է ենթար-կած եղել նաև հետիոտն տարեց կնոջ։
Երբ մոտեցել է Ռազմիկի ավտոմեքենային և բացել նրա դուռը« վերջինս մոտ 2-3 րոպե գտնվել է անշարժ վիճակում« հարցերին չի պատասխանել, իսկ երբ ուշքի է եկել« եղել է տար-օրինակ վիճակում և չի գիտակցել« թե ինչ է կատարվել։
Վկա Հ.Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ ինքը բացել է Ռ.Ա-վետիսյանի ավտոմեքենայի դուռը, նրա գլուխն իջեցված է եղել ղեկի վրա, սակայն չի կարող ասել, թե վերջինս քանի րոպե չի արձագանքել։ Հետո Ռ.Ավետիսյանը գլուխը բարձրացրել է և նրան հորդորել են իջնել ավտոմեքենայից։ Նա հարցրել է, թե ինչ է պատահել, ինչու պետք է իջնի ավտոմեքենայից։ Ռ.Ավետիսյանին ավտոմեքենայից քաշելով դուրս են հանել և ուղեկ-ցել են թաղապետարան՝ լվացվելու։ Ռ.Ավետիսյանի կողքին եղել է նաև նրա կինը, ում նույն-պես ուղեկցել են թաղապետարան։ Ինքը Ռ.Ավետիսյանին՝ ավտոմեքենայից իջեցնելուց հե-տո, չի տեսել, սակայն հետո տեսել է, որ նա թաղապետարանից քայլելով մոտեցել և նստել է ոստիկանության աշխատակցի մեքենան։
Վկա Արմեն Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն իր «Օպել» մակնի-շի ավտոմեքենայով միայնակ ընթանալիս է եղել Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով Հերացու փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով թաղապետարանի շենքին ու տեսնելով, որ վթար է տեղի ունեցել, կանգնել է, որպեսզի օգնություն ցույց տա։ Ռ.Ավետիսյանի ավտոմեքենան կանգնած է եղել մայթեզրին, իսկ մանկապարտեզի ցանկապատի մոտ սայլակ է եղել, որի մեջ երեխաներ են եղել։ Հետո ինքը նկատել է, որ ավտոմեքենայի ղեկին Ռազմիկ Ավետիսյանն է, ում ինքը ճանաչում է որպես իրենց բակի բնակչի, սակայն նրան Արմեն անունով է ճանաչել։
Մոտ 2 մետր հեռավորությունից տեսել է, որ Ռ.Ավետիսյանը գլուխը կախած է և կար-ծես գիտակցությունն էլ կորցրած։ Ռ.Ավետիսյանի կողքին մի կին է եղել, որի դեմքն արյու-նոտ է եղել։ Մի տղամարդ փորձել է բացել Ռ.Ավետիսյանի դուռը և նրան հարցեր է տվել, սա-կայն նա չի պատասխանել հարցերին, անշարժ վիճակում է եղել։ Ռազմիկին և նշված կնոջն իջեցրել են ավտոմեքենայից, և ավտոմեքենան հետընթացով հեռացրել են, որպեսզի կարո-ղանան երեխաներին մանկասայլակից դուրս բերել։ Ինքը նկատել է, որ երեխաներից մեկի գլուխը վնասված է։ Այդ երեխան տեղում մահացել է, որից հետո մի տղամարդ նրան տարել է հիվանդանոց, իսկ մյուս երեխային մինչ իր մոտենալն արդեն տեղափոխած են եղել հիվան-դանոց։
Դատաբժշկական փորձաքննության 06.03.2015թ. թիվ 353/հ եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Հարությունյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ճակատի« աջ արմնկահոդի շրջանների քերծվածքների« աջ ազդրոսկրի մ/3-ի փակ կոտրվածքի ձևով« պատճառված են բութ առարկաների ազդեցությամբ« հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանա-կին« հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը ծանր վնաս` նկատի ունենալով ընդ-հանուր աշխատունակության ոչ պակաս« քան 1/3-ի կայուն կորուստը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 06.03.2015թ. թիվ 355/հ եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Կարապետյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` աջից վերհոնքային շրջանի քերծվածքի« ձախ բազկոսկրի վ/3-ի« աջ մեծ ոլոքի վերին երրորդի փակ կոտրվածքների ձևով« պատճառված են բութ առարկաների ազդեցությամբ, հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանակին« հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը ծանր վնաս` նկատի ունենալով ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս« քան 1/3-ի կայուն կորուստը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 13.03.2015թ. թիվ 598 եզրակացության համա-ձայն՝ Գ.Ժամկոչյանի մարմնական վնասվածքը՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի« քթի լորձաթաղանթի պատռված վերքի ձևով« հասցվել են բութ« կոշտ առարկաներով« հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգա-մանքում« որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Դատաբժշկական փորձաքննության 25.03.2015թ. թիվ 222 եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Հարությունյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն կենսական ֆունկցիա-ների խանգարումից, գլխուղեղի արտահայտված այտուցից« գանգուղեղային բաց« բութ վը-նասվածք ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է բժշկական փաստա-թղթերի և դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածք-ների առկայություններով՝ արյունազեղում գլխի մաշկի տակ« քերծվածք և արյոււնազեղում ձախ ակնակապճային շրջանում« գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքներ« ուղեղանյութի կետավոր արյունազեղումներ« գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում« ինչպես նաև գլխուղեղի արտահայտված այտուցին բնորոշ կազմաբանական և ձևաբանական փոփոխութ-յուններ։ Նշված վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայով« կենդանության օրոք, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին« այդպիսիք կենդանի անձանց մոտ ունեն առող-ջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ« մահվան հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ և բերել են մահվան։
Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև հետևյալ վնաս-վածքները՝ ձախ անրակի կոտրվածք« աջից 7-8-րդ կողոսկրերի կոտրվածքներ« որոնք ևս հասցվել են կենդանության օրոք, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին« բութ առար-կայով« այդպիսիք իրենց սովորական ընթացքի դեպքում ունեն առողջությանը միջին ծան-րության վնասի պատճառման հատկանիշներ և մահվան հետ չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ։ Բոլոր վերը նկարագրված վնասվածքները կարող էին առաջանալ շարժվող ավ-տոտրանսպորտային միջոցի տարբեր արտացցված մակերեսների ներգործություններից, հնարավոր է որոշման մեջ նկարագրված հանգամանքներում։ Դիակի դատաբժշկական փոր-ձաքննությամբ հայտնաբերված վերքերը գլխի շրջանում« կետավոր վերքերը« աջ և ձախ ստորանրակային« աջ և ձախ նախաբազուկների և աջ սրունք-թաթային հոդի շրջաններում« հետևանք են բուժմիջամտությունների։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով անվադողի անցմանը բնորոշ և հատուկ խմբի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների՝ Ա.Հարությունյանը կենդանութ-յան օրոք գործնականում եղել է առողջ։
Դատաբժշկական փորձաքննության 30.03.2015թ. թիվ 205 եզրակացության համա-ձայն՝ Տ.Հարությունյանի մահը վրա է հասել կյանքի հետ անհամատեղելի մարմնական վը-նասվածքների` համակցված գանգուղեղային բաց« կրծքավանդակի« որովայնի փակ« բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատա-բժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություննե-րով` սալջարդ վերքեր` գլխի ճակատային« գլխի աջից գագաթ-ծոծրակային շրջաններում« քերծվածքներ` աջ ակնակապճի« աջից վերին շրթունքի« աջից քունքային« աջ հոնքի« աջ աչքի շրջաններում« արյունազեղում` գլխամաշկի տակ« զույգ քունքամկանների շրջաններում« գան-գի թաղի« գանգի հիմի կոտրվածքներ« գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում« գլխու-ղեղի ուղեղանյութի արյունազեղում և ջնջխում« ձախից 7-9-րդ կողոսկրերի կոտրվածքներ« ձախ թոքերի« լյարդի պատռվածքներ։ Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք« բութ առարկաների ներգործությամբ« այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա ծանր մարմնական վնասվածքների պատճառման հատկանիշներ« որոնք մահվան պատճառի հետ գտնվում են պատճառական կապի մեջ և բերել են մահվան։
Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների՝ Տ.Հարությունյանը կեն-դանության օրոք գործնականում եղել է առողջ։
Տ.Հարությունյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով ան-վադողի անցմանը բնորոշ և հատուկ խմբի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության 21.05.2015թ. թիվ 73/հձ եզրա-կացության համաձայն՝
1. 3. 12. Համաձան փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի և ըստ փորձաքննության ընթացքում իրականացված հետազոտությունների արդյունքների՝ Ռ. Ավետիսյանը տառապել է և տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ« որի պատճառները ստույգ ասել հնարավոր չէ։
2. «Էպիլեպսիա» հիվանդության առկայության պայմաններում՝ մինչ վրաերթ-վթարի պահը, Ռ.Ավետիսյանը կարող էր ունենալ գիտակցության կորուստ և այն կարող էր կրել ակնթարթային բնույթ։
4. Համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալնե-րի` Ռ.Ավետիսյանը նախկինում՝ 2005թ-ին, տարել է սրտամկանի ինֆարկտ։ Սրտամկանի ինֆարկտ հիվանդությունը կրած անձանց համար այն չի հանդիսանում խոչընդոտ ակտիվ գործողություններ կատարելու համար« ինչ վերաբերվում է ավտոմեքենայի վարելու խնդրին« ապա դրա պարզաբանումը դուրս է փորձաքննության շրջանակներից« քանի որ դա ունի ան-հատական մոտեցում` կախված յուրաքանչյուր առանձին դեպքից« իսկ «Էպիլեպսիա» հի-վանդությամբ տառապելու պայմաններում ավտոմեքենայի վարումը կտրականապես արգել-ված է։ Վերոնշվածի կապակցությամբ հարկ է նշել« որ սրտային հիվանդությունների նո-պաների ժամանակ հիվանդները հնարավորություն են ունենում հիմնականում կանխազգալ ինքնազգացողության վատացումը և ձեռնարկել նախազգուշական միջոցներ« այն դեպքում« երբ էպինոպաների ժամանակ զրկված են լինում նման հնարավորությունից« քանի որ էպինո-պաները շատ հաճախ լինում են առանց որևէ նախանշանների և գիտակցության կորուստը լինում է ակնթարթային և անձին զրկում է որևէ ինքնուրույն նպատակային գործողություններ կատարելու հնարավորությունից։
5. 6. «Էպիլեպսիա» հիվանդությունը« որը հայտնաբերվել է Ռ.Ավետիսյանի մոտ« կա-րող էր պատճառ հանդիսանալ գիտակցության ակնթարթային կորստի« այդ թվում այն կարող էր լինել և վրաերթ-վթարի պահին« սակայն հարկ է նշել« որ ներկայումս որոշել« թե Ռ.Ավե-տիսյանի մոտ 19.02.2015թ. վրաերթ-վթարի պահին եղել է արդյոք էպինոպա և դրանով պայ-մանավորված գիտակցության կորուստ« թե ոչ, հնարավոր չէ։
7. Որոշել էպինոպայի տևողությունը հնարավոր չէ« քանի որ այն կարող է տևել վայր-կյաններից մինչև մոտ 5-6 րոպե։
8. Որոշել« թե Ռ.Ավետիսյանը մինչև վրաերթ-վթարը և այդ պահին ունեցել է արդյոք գիտակցության կորուստ և էպինոպա« ինչպես նաև ունեցել է արդյոք մինչ այդ ինքնազգացո-ղության վատացման նախանշաններ« թե ոչ« հնարավոր չէ։
10. Վթարթ-վթարի պահին« եթե Ռ.Ավետիսյանը գտնվել է էպինոպայի մեջ« հնարավոր է« որ չստանար մարմնական վնասվածքներ« կախված այն հանգամանքից« որ էպինոպաները սովորաբար սկսվում են մկանների գերձգվածությամբ« որը կարող է հետագայում փոխվել ցնցումների. մկանների գերձգվածությունը կարող է պատճառ հանդիսանալ տվյալ վթարի մե-խանիզմի պայմաններում մարմինը ֆիզիկապես` անգիտակցաբար ֆիքսված լինելուն և սա-կավ մարմնական վնասվածքներ ստանալուն« անգամ նաև չստանալուն։
11. Էպինոպայից և գիտակցության կորստից հետո (եթե այդպիսին լիներ) չի բացառ-վում« որ Ռ.Ավետիսյանը վրաերթ-վթարից հետո գիտակցության գալով կատարեր իր կողմից նշված գործողություները։
13. Ռ.Ավետիսյանի հիվանդությունները« որոնցով ներկայումս տառապում է նա և որոնք արձանագրված են բժշկական փաստաթղթերում« ընդգրկված չեն ՀՀ կառավարության 2006թ. մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկում։
Փորձագետ Գ.Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ բժշկական տեսանկյունից «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ տառափպող անձանց խստիվ արգելվում է մեքենա վարել։ Երբ էպինոպան սկսվում է, հիվանդն իրեն կառավարելու ժամանակ է ունենում, մասնավո-րապես՝ կարող է ծնկի գալ, նստել կամ մեքենան արգելակել։ Էպիլեպսիան այն հիվանդու-թյունն է, որ եթե մարդն ունենում է, ապա հնարավոր չէ, որ նա դրա մասին չիմանա։ Այն դե-ղամիջոցը, որն օգտագործում է ամբաստանյալը, հանգստացնող դեղամիջոց է, որն ազդում է մարդու վրա ու մարդու ռեակցիան դանդաղում է և այդ վիճակում մեքենա վարելն արգելվում է։
Եզրակացության մեջ նշված «ակնթարթային բնույթ» հասկացությունը չի նշանակում միանգամից գիտակցության կորուստ, նա պետք է զգար, որ դա իր մոտ առաջանում է և կա-րող էր կանխել վթարը։ Էպինոպայից հետո, երբ մարդը գիտակցության է գալիս, ճանաչում է շրջապատը և լրիվ սովորական մարդ է դառնում, ուղղակի շարժումների մեջ որոշակի դան-դաղկոտություն է նկատվում։
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 15.04.2015թ. հ. 08381508 եզրակացութ-յան համաձայն՝ փորձաքննության տրամադրված վիճակում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 ավտոմոբիլի բանվորական արգելակային համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և դրա այնպիսի անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` ավտոմեքենա-յի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով« չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի ղեկային կառավարման համակարգը` ի հաշիվ վթարային բնույթի վնասվածքների առկայության« գտնվում է տեխնիկապես անսարք վիճակում« սակայն նշված համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` շարժման ուղղությունը փոխելու առումով« չհայտնաբերվեցին։
Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում ի հաշիվ վթարային բնույթի վնասվածք-ների առկայության« «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի կախոցը գտնվում է տեխնիկապես անաշխատունակ վիճակում« իսկ առջևի աջ կողմի անիվը ճնշազրկ-ված վիճակում« սակայն ավտոմեքենայի ընթացային մասի` կախոցների ու անիվների այն-պիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի ընթացքի անկայունություն կամ անկա-ռավարելիություն« չհայտնաբերվեցին։
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 15.07.2015թ. հ. 29261508 եզրակացութ-յան համաձայն` առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի կողմից տվյալ պատահարը կանխելու տեխնիկական հնարավորութ-յուն ունենալու հարցը« ինչպես նաև վերջինիս գործողությունները տեխնիկական տեսակետից գնահատել ՃԵԿ-ի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մա-սին» ՀՀ օրենքի պահանջների տեսանկյունից« հնարավոր չի եղել« քանի որ այն դուրս է ավ-տոտեխնիկական փորձագետի իրավասության սահմաններից և ենթակա է իրավական գնա-հատման` ելնելով ՃԵԿ-ի 65, 66, 67 կետերի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտան-գության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի վերոհիշյալ պահանջների տեսանկյունից։
Լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 20.07.2015թ. հ. 33301508 եզ-րակացության համաձայն՝ առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ պատահարը կանխելու տեխնիկական հնարավո-րություն ունեցել է և նա« չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավա-րումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Ա.Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած, ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս« իր վա-րած ավգտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Անահիտ Խաչիկի Կարապետյանին« այնուհետև բարձրանալով մայթ` վրաերթի է ենթարկել Աննա Միքայելի Հարությունյանին« Տիգրան ու Արման Արմենի Հարությունյաններին« ապա ընդհարվել նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին« տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու նշված առումներով էլ թույլ տվել ՃԵԿ-ի 65« 66« 67 կետերի ու «Ճանապարհային երթևեկու-թյան անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի վերոհիշյալ պահանջներին հակասող գործողություններ և դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահա-րի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։
Առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբի-լի վարորդը երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ պատահարը կանխելու նպատակով« պետք է ընտրեր իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Ա.Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած« ժամա-նակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան կանգնեցներ մինչև հետիոտ-նին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից շրջանցեր վերջինիս« դրանով իսկ խու-սափելով իր վարած ավտոմեքենայի անկառավարելի դառնալուց ու ճանապարհի երթևեկելի մասից դուրս գալուց« ինչի տեխնիկական հնարավորությունը տվյալ ճանապարհատրանս-պորտային իրադրության պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտո-մոբիլի վարորդն ակնհայտորեն ունեցել է։
Քիմիական, հետքաբանական և մանրաթելային փորձաքննության 08.07.2015թ. Հմ` 08801504 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի առաջամասում առկա են մեխանիկական վնաս-վածքներ ու հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևան-քով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին և կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ« որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը« փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով։ «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավ-տոմոբիլի հատակային մակերևույթների վրա հետազոտման պահին վրաանցմանը և քար-շարկմանը բնորոշ մեխանիկական վնասվածքներ ու առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտ-նաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված Ա.Հարությունյանի հագուստների վրա առանձնա-հատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Տ.Հարու-թյունյանի ներկայացված մեկ զույգ գուլպայի« զուգագուլպայի« բոդիի« ժակետի« վարդագույն ժակետի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չկան։ Տ. Հարությունյանի մյուս հագուստների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջա-ցող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված երրորդ փաթեթում առկա հագուստների վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր« կոշիկների ներ-բաններին` սահքին բնորոշ հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված չորրորդ փաթեթում առկա ժակետի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Չորրորդ փաթեթում առկա մյուս հագուստների վրա հայտնա-բերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր« կոշիկների ներբաններին՝ սահքին բնորոշ հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված հագուստների և կո-շիկների վրա վրաանցմանը և քարշարկմանը բնորոշ մեխանիկական վնասվածքներ և առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված սպիտակ և երկնագույն ուղղանկյունաձև վերմակի« մուգ կապույտ գույնի պաստառի« արևի ու կենդանիների պատկերներով ծածկոցի« արջերի պատկերներով ծածկոցի և բեժ ու բալագույն կտորների համակցությամբ կարված ծածկոցի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չեն հայտնաբեր-վել։ Ներկայացված կանաչաերկնագույն կտորից կարված ծածկոցների« մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսացող երկու անիվների ու պլաստմասե դետալի վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ։ Տվյալ վնասվածքներն իրենց հա-մակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին։ Ներկայացված վերմակի, ծածկոցների, պաստառի, մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսա-ցող երկու անիվների ու դրա պլաստմասսե դետալի վրա վրաանցմանը և քարշակմանը բնո-րոշ մեխանիկական վնասվածքներ և առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների, կոշիկների, վերմակի, ծածկոցների, պաստառի, մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսացող երկու անիվների ու պլաստմասսե դետալի վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտ-նաբերվել։
Դեպքի վայրից հայտնաբերված մանկասայլակի բաղկացուցիչ մասերը« անիվները և պլաստմասե դետալը հանդիսանում են միևնույն մանկասայլակի բաղկացուցիչ տարրեր։
Դեպքի վայրից հայտնաբերված և փորձաքննությանը տրամադրված հաշվառման համարանիշի ցուցանակը« հետին տեսանելիության հայելու իրանի երեսվածքը« լուսաանդ-րադարձիչի հիմքը և ցայտապաշտպանի կոտրված բեկորը կարող են հանդիսանալ «Վոլկ-սվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի համապատասխանաբար առջևի հաշվառ-ման համարանիշի ցուցանակը« հետին տեսանելիության աջակողմյան հայելու իրանի երես-վածքը« առջևի վահանի ձախ կողմում տեղադրվող լուսաանդրադարձիչի հիմքը և առջևի աջ անվի ցայտապաշտպանի կոտրված բեկորը։
Փորձաննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտո-մոբիլի առաջամասում և հատակային մակերեսներին լաբորատոր հետազոտության համար պիտանի թելեր և մանրաթելեր չեն հայտնաբերվել։
Դեպքի վայրից առգրավված և փորձաքննությանը ներկայացված դետալներից 34ST 390 գրառումով հ/հ-ի ցուցանակի մակերեսին հայտնաբերվել է կապույտ գույնի թելի հատ-ված« որն ունի ընդհանուր խմբային պատկանելություն մանկական սայլակի կառուցվածքում առկա կապույտ գույնի թելերի հետ և ամենայն հավանականությամբ« անջատվել է փորձա-քննությանը տրամադրված մանկական սայլակից։
Փորձաքննությանը ներկայացված Ա.Հարությունյանի հագուստների, Տ.Հարություն-յանի հագուստների, Անահիտ Կարապետյանի հագուստների և մեկ զույգ ճտքավոր կոշիկ-ների, վերմակի, պաստառի պոլիմերային նյութից պատրաստված դետալի և բեկորի, ցուցա-նակի վրա ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված Աննա Հարությունյանի կոշիկներից և հագուստնե-րից` անդրավարտիքի և ներկայացված ծածկոցի վրա հայտնաբերվել են սպիտակ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիութ-յուն փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի մետաղական կարկասից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված ծածկոցի« մանկասայլակի և «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցի աջակողմյան եզրին ու առջևի աջա-կողմյան անվաթևի վրա հայտնաբերվել են կանաչ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի քըս-վածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրամա-դըրված դեպքի վայրում առկա ցանկապատից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առա-ջին շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի վրա հայտնաբերվել են կարմրա-նարնջագույն« միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրամադրված դեպքի վայրում առկա ցանկապատից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված ծածկոցի վրա հայտնաբերվել են մուգ կապույտ գույնի, մետալիկ դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« հինգ շերտանի ներկածածկույթի մասնիկներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրա-մադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերց-ված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի առաջամասի մետաղական կար-կասի դետալների տարբեր հատվածներում հայտնաբերվել են մուգ կապույտ գույնի, մետա-լիկ« երկշերտանի ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկա-նելություն փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված հետին տեսանելիության հայելու իրանի պոլիմե-րային երեսվածքի արտաքին և ներքին մակերևույթները պատված են մուգ կապույտ գույնի, մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով։ Իրանից վերցված եռաշերտ ներկածած-կույթի նմուշներն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն և համընկնում են փորձաքն-նությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի ձախա-կողմյան հետին տեսանելիության հայելու իրանի երեսվածքից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված Արման Հարությունյանի հագուստներից անջատ-ված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել։
Փորձաքննությանը ներկայացված Աննա Հարությունյանի հագուստներից և մեկ զույգ կիսաճտքավոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել են.
- մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« յոթ շերտա-նի ներկածածկույթի միկրոմասնիկ, որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փոր-ձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
- բաց մոխրագույն վերին (դեկորատիվ) ներկածածկույթի շերտով« երկշերտանի ներ-կածածկույթի միկրոմասնիկ, որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքըն-նությանը տրամադրված դեպքի վայրում առկա խողովակից վերցված ներկածածկույթի նը-մուշների բոլոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված Տիգրան Հարությունյանի հագուստներից անջատ-ված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել է մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« ութ շերտանի ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակ-նիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բո-լոր շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված Անահիտ Կարապետյանի հագուստներից և մեկ զույգ ճտքավոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել է մուգ կա-պույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« եռաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրա-մադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմեքենայի առջևի վահանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին երեք շերտերի հետ։
Փորձաքննությանը ներկայացված վերմակից« պաստառից« ծածկոցներից և մանկա-սայլակից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել են.
- մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ, դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« քառաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն «Վոլկս-վագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների` առաջին չորս շերտերի հետ։
- մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« քառաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելություն «Վոլկսվա-գեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմեքենայի առջևի վահանից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների` առաջին չորս շերտերի հետ։
- սպիտակ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սե-ռային պատկանելիություն մանկասայլակի մետաղական կարկասից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։
«Ճանապարհա-տրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին» 19.02.2015թ. ար-ձանագրության համաձայն` դեպքը տեղի է ունեցել 19.02.2015թ.՝ ժամը 11։30-ի սահմաննե-րում, Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցում` թիվ 122 հասցեի դիմաց« որտեղ ճանապարհի երթևեկելի մասը ասֆալտապատ և չոր է եղել« ունի 2«5 տոկոս վայրէջք դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ« իսկ փողոցի ընդհանուր լայնությունը կազմում է 9 մետր։ Առկա է վերգետնյա հետիոտնային անցում։ Դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել են մանկասայլակ« երկու հատ մանկասայլակի անիվ« մանկական ծածկոցներ« մեքենայի դեֆորմացված պետհամա-րանիշ« պլաստմասե դետալ« հետին տեսանելիության հայելու իրան« մեքենայի դետալի կը-տոր։ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենան կայանված է եղել Արմենակյան թիվ 122 հաս-ցեի դիմաց` դեպի Հերացի փողոցի կողմ տանող ուղեմասի մայթի մոտ թեքությամբ« իսկ նըշ-ված հասցեի դիմաց« մայթեզրին առկա է եղել քսվածքի հետք 50սմ չափով« ինչպես նաև 6«7մ երկարությամբ պոկված և դեֆորմացված ցանկապատը։ Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ« ասֆալտը չոր« տհեսանելիությունը` անսահմանափակ։
Տրանսպորտային միջոցի զննության մասին 19.02.2015թ. արձանագրության համա-ձայն` «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի վրա դեֆորմացվել են շարժիչի ծածկոցը« տանիքը` առջևի կենտրոնական մասում« առջևի աջ և ձախ անվաթևերը« կոտրվել է դիմապակին« առջևի պահպանիչ վահանը« ռադիատորի ծածկոցը« առջևի աջ լու-սարձակը« աջակողմյան հետին տեսանելիության հայելին։ Առջևի աջ և հետևի ձախ անվա-դողերը եղել են օդազրկված։ Մեքենայի առջևի պահպանիչ վահանի աջ կողմում առկա է եղել կապույտ գույնի մանկական ծածկոց։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի սրահի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված տեղեկանքի հա-մաձայն` Ռազմիկ Ավետիսյանը տառապում է էպիլեպսիայով« գեներալիզացված տոնիկա-կռոնիկ նոպաներով և գտնվում է ամբուլատոր հսկողության տակ մոտ 15 տարի։ Միշտ ընդու-նում է «Ֆելեպսին»։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քր. գործին կցելու մասին» 23.07.2015թ. որոշման համաձայն` Անահիտ կարապետյանի, Աննա Հարությունյանի, Տիգրան ու Արման Հարութ-յունյանների հագուստներն ու կոշիկները, ինչպես նաև մանկասայլակը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ի պահ հանձնելու մասին» 23.07.2015թ. որոշման համաձայն` «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 34ST390 պ/հ ավտոմեքենան ճանաչվել է իրեղեն ապա-ցույց և ի պահ է հանձնվել ՃՈ ծառայությանը։
Հանձնաժողովային լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության 23.09.2016թ. թիվ 139/լ եզրակացության համաձայն` «Հնարավոր էպինոպայի դեպքում` մինչև գիտակցության կորուստ ունենալը, Ռ.Ավետիսյանը կարող էր կատարել որոշակի նպատակային գործողու-թյուններ, մասնավորապես` դեպքի պահին մինչև վրաերթ կատարելը, կանգնեցներ իր վա-րած ավտոմեքենան կամ կատարեր որևէ այլ գործողություն (մանևրեր)` վրաերթից խու-սափելու համար։ Հարկ է նշել, որ նման գործողությունների կատաումը հնարվոր է և բնորոշ է սկսվող էպինոպաներին»։
Միջգերատեսչական դատաբժշկական փորձաքննության 05.05.2017թ. թիվ 31/հձ եզ-րակացության համաձայն` ըստ փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթըղ-թերի տվյալների և փորձաքննության ընթացքում «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բազմապրո-ֆիլային բժշկական կենտրոնում իրականացված հետազոտությունների արդյունքների, Ռազ-միկ Ավետիսյանի մոտ առկա է ախտորոշում` «ՍԻՀ` սրտի իշեմիկ հիվանդություն, հետին-ֆարկտային կարդիոսկրելոզ, աորտոկորոնար շունտավորում, իշեմիկ կարդիոմիոպաթիա, լարվածության ստենոկարդիա, ՖԴ երկրորդ-երրորդ, զարկերակային հիպերտենզիա առա-ջին-երկրորդ, սրտային անբավարարություն-երրորդ, անեմիա չի հայտնաբերվել։ Էպիլեպ-սիա։ Վիրաբուժական պաթոլոգիա չի հայտնաբերվել»։
Ռազմիկ Ավետիսյանի մոտ վերը նշված ախտորոշումները չեն համապատասխանում ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված պատիժը կրելուն խո-չընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկում առկա հիվանդություններից որևէ մեկին, և նրա ներկայիս առողջական վիճակը հակացուցված չէ կալանքի տակ պահելու համար։
Դատարանի վերլուծություն.
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավե-տիսյանն ավտոմեքենան վարելիս թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում՝ ինքն իրեն զրկելով վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, այս-ինքն` կատարել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ու ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ՝ ստեղծելով վթարային իրադրություն, ինչով էլ պայմանավորել պատահարի առաջացումը։
Դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը, տառապելով ավտո-մեքենա վարելը բացառող, գիտակցության կորստով ուղեկցվող «Էպիլեպսիա» ախտորոշ-մամբ հիվանդությամբ, ինչի մասին իմացել է, նկատի ունենալով, որ նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ և ստացել է բուժումներ, չէր կարող չգիտակցել, որ ավտոմեքենա վարելու դեպքում նշված հիվանդության պատճառով առաջացող հնարավոր էպինոպայի արդյունքում կարող է ունենալ գիտակցության կորուստ, որի դեպքում հնարավոր է, որ չկարողանա կառավարել իր վարած ավտոմեքենան։
Դատարանը, չբացառելով և ընդունելով, որ վրաերթերից առաջ ամբաստանյալն ունե-ցել է էպինոպա, որին հաջորդել է գիտակցության կորուստը, համակցության մեջ գնահատե-լով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, համոզմունք է հայտնում այն մասին, որ մինչև գիտակցությունը կորցնելը` նա ի վիճակի է եղել կատարելու որոշակի նպատակա-յին գործողություններ, մասնավորապես՝ նա, թույլ չտալով ՀՀ ճանապարհային երթևեկութ-յան կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերով սահմանված պահանջների խախտումներ, կարող էր մինչև վրաերթ կատարելը կանգնեցնել իր վարծ ավտոմեքենան կամ մանևրեր` վրաերթից խուսափելու համար, ինչը չի արել։
Այսպիսով« դատարանը հանգում է եզրակացության« որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյա-նը խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները« որպիսի արարքն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդկանց՝ Տիգրան և Արման Հարությունյանների մահը« իսկ տուժողներ Անա-հիտ Կարապետյանի և Աննա Հարությունյանի առողջությանը նույն արարքով անզգուշութ-յամբ պատճառվել է ծանր վնաս։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ մինչև վրաերթը ունեցել է «Էպիլեպսիա» հիվանդության հետ չկապված գիտակցության կորուստ,
պաշտպան Լ.Բադալյանի այն պատճառաբանություններին, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված գրավոր ապացույցներով հիմնավորվել է« որ դեպքը ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի գիտակցության կորստի հետևանք է« նա վրաերթ- վթարի պահին և դրան նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է անգիտակից վիճակում« այսինքն՝ ի վիճակի չի եղել ղեկավարել իր գործողությունները« ինչը հաստատում է« որ նրա արարքում բացակայում են ոչ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի հատկանիշ-ներով նախատեսված« այլև այլ հանցագործության հանցակազմի տարրերը«
պաշտպան Մ.Բաբայանի այն պատճառաբանություններին« որ Ռ.Ավետիսյանը տա-ռապել է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ և դեպքի պահին ու դրանից հետո ունեցել է գիտակ-ցության կորուստ և չի կարողացել ղեկավարել իր գործողությունները« ինչով հաստատվում է« որ նրա գործողություններում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդված 3-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի տարրերը« բացի դա« դատաբժշկական փորձաքննութ-յան թիվ 139/2 եզրակացությունը չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում« և այն պետք է ճա-նաչվի անթույլատրելի ապացույց« քանի որ 4 փորձագետի փոխարեն այն ստորագրված է 2 փորձագետի կողմից ու նշված եզրակացությունը հակասում է նախկինում տրված եզրակա-ցությանը«
և հանցակազմի բացակայության հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու մասին պաշտպանների խնդրանքին կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ նրան պատժի կրումից ազատելու մասին պաշտպան Լ.Բադալյանի միջնորդությանը կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին պաշտպան Մ.Բա-բայանի միջնորդությանը«
դատարանը, վերը նշված վերլուծությամբ գտնում է, որ դրանք անհիմն են և չեն կարող ամբաստանյալի արդարացման հիմք հանդիսանալ։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ պատճառաբանությամբ ամ-բաստանյալը փորձում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանա-տվությունից և պատժից։
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 139/2 եզրա-կացությունը պաշտպանի կողմից նշված պատճառաբանությամբ չի կարող ճանաչվել ան-թույլատրելի« նկատի ունենալով« որ դատաքննության ընթացքում կայացրած որոշմամբ դա-տարանն արդեն իսկ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին« որ առկա չէ փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնների պահպահման այնպիսի խախտում« ինչը կարող է հիմք հանդիսանալ կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու համար« այսինքն՝ փորձաքննութ-յունը կատարվել է քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ« և այն չի հակասում թիվ 73/հձ եզրակացությանը« այլ լրացնում է այն։
Ինչ վերաբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակե-տի կիրառմամբ ամբաստանյալին պատժի կրումից ազատելու մասին միջնորդությանը« ապա դատարանը գտնում է« որ այն անհիմն է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-դրությամբ սահմանված է դրա կիրառման այլ ընթացակարգ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատա-րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության հա-մար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործության կատարման եղա-նակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյան ձևը, նրա կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, հանցանքը կատարելուն նը-պաստող պայմաններն ու հանցագործության կատարումից հետո ամբաստանյալի դրսևո-րած վարքագիծը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությու-նը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վե-րաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները« հանցագործության կատար-ման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը« հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները« ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքա-գիծը։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նա-խատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատ-մամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին« թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել։ Բացի այդ« դատարանները պետք է գնահատեն« թե տվյալ խախտման արդ-յունքում« ինչպես ընդհանուր առմամբ« այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հա-վանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վը-նաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տրված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը։ Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտան-գավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վե-րաբերմունքը»։
Որպես ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա վատառողջ է և մասնակիորեն հա-տուցել է տուժող Ա.Հարությունյանի ընտանիքին պատճառված վնասը։
Որպես ամբաստայալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական և առաջին անգամ է դատապարտվում։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց-նող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներն ու Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումները, ամբաստանյալի կողմից թույլ տրված խախտումների և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգա-մանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակա-յությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկ-ման, որպիսի պատիժը պետք է կրի, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառելն անհրաժեշտ ու բավարար չի կա-րող համարվել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագոր-ծությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ նրա ուղղվելը հնարավոր է միայն պա-տիժը կրելու պայմաններում։
Դատարանը, ինչպես պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող հանգամանքների, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ վերոգրյալ հետևութ-յուններին հանգելիս ղեկավարվում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք որոշում-ներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներով։ /Տես թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ /0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0085/01/10, ԳԴ1 /0003/01/10 որոշումները/։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հացագործության բնույ-թը, դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի նաև լրացուցիչ պատիժ` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկում։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հաշվառման հա-մարանիշով ավտոմեքենան և դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված դրա պատ-կանելիքները պետք է վերադարձվեն դրա օրինական տիրապետողի (փաստացի սեփակա-նատիրոջ)՝ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի կնոջը՝ Գայանե Ժամկոչյանին, իսկ կոշիկները, հագուստները, մանկասայլակն ու դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված ծածկոց-ները՝ ըստ պատկանելիության, տուժողներ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետ-յանին։
Քննության առնելով Ա.Հարությունյանի ընդդեմ Ռ.Ավետիսյանի՝ գումարի բռնագանձ-ման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը, դատարանը գտնում է, որ Ռազմիկ Ավե-տիսյանից հօգուտ Աննա Հարությունյանի պետք է բռնագանձվի 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի՝ հուղարկավորու-թյան ծախսերի հատուցում, բռնագանձումը տարածելով որպես հանցագործությամբ պատ-ճառված վնասի փոխհատուցում՝ ՀՀ դատական դեպարտամենտի գանձապետական հաշվին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության «Սարաջով» մասնաճյուղում 01.06.2016 թ-ին թիվ 186 անդորրագրով վճարված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի վրա, իսկ մնացած մասով հայցը պետք է թողնվի առանց քննության, նկատի ունենալով, որ այն ենթակա է քննության քաղա-քացիական դատավարության կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը« որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու« որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատ-ճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում« ապացուց-վում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։
2. Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլա-տրվում է« եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին« և քաղաքացի-ական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ« որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յու-րաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու հա-մար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ։
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի« մեղադրյալի կամ նրա դեմ« ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հա-մար։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը« ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից« հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն« կամ մերժում է դրա բավարարումը« կամ այն թողնում է առանց քննության»։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ քա-ղաքացու անձին կամ գույքին« ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հա-տուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադա-տավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել մի շարք գործերով կայացրած որոշումներով և հայտնել է իրավական դիրքորոշումներ, որոնցով ղեկավարվում է նաև դատարանը՝ հարուցված քաղաքացիական հայցը քննության առնելով և այն լուծելիս (Տես՝ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը, 2013 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ՇԴ2/0013/01/11 որոշումը)։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափան-ման միջոցի հարցը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով` տրանս-պորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկման ձևով նշանակ-ված պատժին հաշվակցել Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահած ժամկետը՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 22 (քսաներկու) օրը, և թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս 8 (ութ) օր ժամկետով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 (ե-րեք) տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016թ. նոյեմբերի 16-ից։
Ռազմիկ Ավետիսյանից հօգուտ Աննա Հարությունյանի բռնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի՝ հու-ղարկավորության ծախսերի հատուցում, բռնագանձումը տարածելով որպես հանցագործու-թյամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում՝ ՀՀ դատական դեպարտամենտի գանձապե-տական հաշվին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության «Սարաջով» մասնաճյուղում 01.06.2016 թ-ին թիվ 186 անդորրագրով վճարված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի վրա։
Մնացած՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով քննության ենթակա մասով, Աննա Հարությունյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան և դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված դրա պատկանելիքները վերադարձնել դրա օրի-նական տիրապետողի՝ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի կնոջը՝ Գայանե Ժամկոչյանին, իսկ կոշիկները, հագուստները, մանկասայլակն ու դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավ-ված ծածկոցները՝ ըստ պատկանելիության, վերադարձնել տուժողներ Աննա Հարությունյա-նին և Անահիտ Կարապետյանին։
Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0199/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-08-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60101515 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռազմիկ Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ տարապելով <Էպիլեպսիա> հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունենալով գիտակցության կորուստ, գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կարուստ ունանելու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից, իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենան վարել է Արմենակյան փողոցով շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամ և թուլ տալով Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության մասին ՀՀ օրենքի մի շարք հոդվածներ` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ, վրաերթի է ենթարկել Անահիտ Կարապետյանին և վերջինիս որդիներին, ապա ընդհարվել է ցանկախատին, որի հետևանքով որդիներին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ Աննա Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հայրանուն | Նորիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-08-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 05-08-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 05-08-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 05-08-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-08-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Չախոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսնթագ |
| Ազգանուն | Բադալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոր Գ.Պողոսյանի սեմինար պարապմունքների մասնակցելու պատճառով 13.10.2015թ. ժամը 16:00-ին նշանակված Ռազմիկ Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական գործով դատական նիստը տեղի չի ունեցել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 10-06-2016 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հայրանուն | Նորիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Վահրամ |
| Ազգանուն | Բեգոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 30-01-2017 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հայրանուն | Նորիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Վահրամ |
| Ազգանուն | Բեգոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 31-07-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 31-07-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0199/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 31 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը՝ նախագահությամբ` դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող Ա.ՉԱԽՈՅԱՆԻ տուժողներ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ տուժողի ներկայացուցիչ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ ամբաստանյալ Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ պաշտպաններ Լ.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ Մ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի` ծնված 21.08.1965թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնացած, խնամքին 3 անձ և բարձրագույն կրթությամբ, վատա-ռողջ, աշխատել է «ՀՀ ԳԱԱ ՖԿՊԻ» ՊՈԱԿ-ում՝ որպես իրավաբան, չդատված, բնակվել է` ք.Երևան, Նորք, հ. 150 տուն, 2015թ. փետրվարի 19-ից մինչև 2016թ. հունիսի 10-ը՝ 1 տարի 3 ամիս 22 օր, գտնվել է արգելանքի տակ, 2016թ. նոյեմբերի 16-ից գտնվում է արգելանքի տակ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Փար-սադանյանը 19.02.2015թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է թիվ 60101515 քրեական գործը և այն ընդունել իր վարույթ։ 19.02.2015թ. ձերբակալվել է Ռ.Ավետիսյանը։ Քննիչի 22.02.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ` որպես խափան-ման միջոց, կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով։ Քննիչի 23.07.2015թ. որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ 2015թ. հուլիսի 31-ին թիվ 60101515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2015թ. օգոստոսի 5-ի ո-րոշմամբ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվա-ծի 3-րդ մասով քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. օգոստոսի 14-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։ Ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ« գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակ-ցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը« իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտա-գործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից« 2015թ. փետրվարի 19-ին, ժամը 11.30-ի սահմաններում« իր անձնական օգտագործման «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով՝ Նորք-Մարաշի կող-մից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ« աջ մայթեզրից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ« շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ։ Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայ-քին` թույլ է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի« ՃԵԿ-ի 65« 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գոր-ծողություններ« այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավա-րումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս« որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում« աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սա-շիկի Կարապետյանին« այնուհետև բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանին և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյան-ներին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին« որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ« իսկ Աննա Հա-րությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնա-կան վնասվածքներ« տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն« դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները. Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը, 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11.30-ի սահմաններում« վարելով իր անձնական օգտագործման «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան, կնոջ՝ վկա Գայանե Ժամկոչյանի հետ միասին Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով ընթացել է Հերացի փո-ղոցի ուղղությամբ՝ աջ մայթեզրից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ և շուրջ 40 կմ/ժամ արա-գությամբ։ Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի դիմացի հատված, ամբաստան-յալ Ռ.Ավետիսյանը կատարել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապա-հովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ու ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այս-ինքն՝ որպես ճանապարհային երթևեկության մասնակից չպահպանելով Հայաստանի Հան-րապետության կառավարության հաստատած ճանապարհային երթևեկության կանոնները, իր գործողություններով ստեղծել է վթարային իրադրություն` չընտրելով իր վարած ավտոմե-քենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ« իսկ իր ընթացագոտով« մայթեզ-րից շուրջ 20 սմ հեռավորությամբ իր ուղղությամբ քայլող տուժող Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած, ժամանակին կատարած արգելակումով՝ մինչև վերջինիս հասնելը, չկանգնեցնելով ավտոմեքենան կամ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով նրան, իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել նրան, որից հետո բարձրանալով մայթ` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն տուժող Աննա Հարությունյանին ու նրա որդիներ Տիգ-րան և Արման Հարությունյաններին, այնուհետև ընդհարվել է ցանկապատին ու կանգնել։ Վրաերթի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյանները մահացել են, իսկ տուժողներ Անահիտ Կարապետյանի և Աննա Հարությունյանի առողջությանը պատճառվել է ծանր վնաս։ Դատաքննությամբ նաև պարզվեց, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը տառապել է ավտոմեքենա վարելը բացառող, գիտակցության կորստով ուղեկցվող «Էպիլեպսիա» ախտո-րոշմամբ հիվանդությամբ (ինչի մասին իմացել է, նկատի ունենալով, որ նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ), և դեպքի պահին՝ մինչև վրաերթերը կատարելը, նույնպես ունեցել է էպինոպա, որին հաջորդել է գիտակցության կորուստը։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց։ Ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքըն-նական ցուցմունքի համաձայն` ինքն ունի առողջական խնդիրներ« մասնավորապես՝ ման-կուց տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ, որի համար 1986թ-ին ստացել է վերջին բուժումը։ Նախկինում պատահել է, որ տանը վատացել է, գիտակցությունը կորցրել և վայր է ընկել։ 2005թ. տարել է սրտամկանի սուր ինֆարկտ« իսկ 2006թ. տարել է սրտի վիրահատու-թյուն։ 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11։30-ի սահմաններում «Վոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայով« կնոջ` Գայանե Ժամկոչյանի հետ« ընթացել է Արմենակյան փողո-ցով Հերացի փողոցի ուղղությամբ« աջ մայթից մոտ 0«5 մետր հեռավորությամբ« շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ։ Չհասած Նորք-Մարաշ թաղապետարանի շենքին` չի հիշում« թե իր հետ ինչ է կատարվել և հիշում է միայն« որ մի երիտասարդ բացել է մեքենայի իր կողմի դուռը« որից հետո տեսնելով« որ կնոջ դեմքն արյունոտված է« իջել է մեքենայից և, անցնելով մեքե-նայի մյուս կողմ« կնոջն ուղեկցել է դեպի թաղապետարանի շենք` լվացվելու։ Կնոջը թողնելով թաղապետարանում` քանի որ հագին եղած բաճկոնը արյունոտված է եղել« զանգահարել է որդուն և ասել« որպեսզի վերջինս իրեն բերի մաքուրը և Արմենակյան փողոցով քայլել է դեպի իրենց տան կողմ` որդուն ընդառաջ։ Այդ ընթացքում իր կողքին կանգնել է ճանապարհային ոստիկանության մի ավտոմեքենա« և տեսուչը հարցրել է իր անուն ազգանունն ու պահանջել նստել իր կողմից վարած ավտոմեքենան« որը կատարելուց հետո միասին մոտեցել են թաղա-պետարանի շենքին և այդ ժամանակ տեսել է« որ ինքն ավտոմեքենայով ընդհարվել է ցան-կապատին։ Դեպքի վայրում տեղեկացել է« որ կատարել է վրաերթ« սակայն այլ մանրամաս-ներ չի իմացել« որից հետո իրեն հրավիրել են ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք` պար-զաբանելով« որ դա կատարվում է իր անվտանգությունն ապահովելու նպատակով« քանի որ նշված դեպքով վրաերթի է ենթարկել մանկասայլակով երեխաների` իրենց մոր հետ և մի տա-տիկի։ Թաղապետարանի առջևով ընթանալիս աչքերի դիմաց չի սևացել« գլխապտույտ չի ունեցել« ըստ իր պատկերացման՝ ունեցել է գիտակցության կորուստ և չի լսել կնոջ ձայնն ու չի զգացել« թե ինչպես է ընդհարվում մարդկանց« բորդյուրին և ցանկապատին։ Ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն` ինքը 10 տա-րեկանում ունեցել է «Էպիլեպսիա» հիվանդություն, սակայն բուժվել է և 40 տարվա ընթաց-քում գիտակցության կորուստ չի ունեցել։ 18 տարեկանում բժշկական զննություն է անցել, ծառայել է բանակում և իր մոտ ոչ մի հիվանդություն չի հայտնաբերվել։ Բանակում ծառա-յելուց հետո գլխացավեր է ունեցել, սակայն կրկին բժշկական հետազոտություն է անցել և իր մոտ ոչ մի հիվանդություն չի հայտնաբերվել։ Նախաքննության ընթացքում, երբ դեպքից մոտ 5 ժամ անց ցուցմունք է տվել, հնարա-վոր է, որ գտնվել է ոչ ադեկվատ վիճակում և ճիշտ տվյալներ չի հայտնել։ Պնդեց, որ վրաերթի պահին ունեցել է գիտակցության կորուստ, որը հնարավոր է, որ առաջացած լինի զարկերակային բարձր ճնշման պատճառով։ Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ Աննա Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում, ինքն իր զույգ որդիների հետ Արմե-նակյան փողոցով՝ թաղապետարանի շենքի մայթով, քայլելիս է եղել։ Որդիներից Տիգրանը լացել է, ինչի պատճառով գրկել է նրան, իսկ Արմանը մնացել է մանկասայլակի մեջ։ Այդ ըն-թացքում փողոցի վերևի մասից ինչ-որ հարվածի ձայն է լսել, մի պահ նայել է այդ կողմ ու տեսել« որ շատ արագ սև «Վոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենա է ոլոր-մոլոր ընթանում։ Դրանից հետո ինքը պտտվել և զբաղվել է երեխայով։ Իրենից մոտ 20 մետր հեռավորության վրա մի տատիկ է կանգնած եղել։ Երբ ինքը գիտակցության է եկել «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» հիվանդանոցում, իմա-ցել է, որ վրարերթի է ենթարկվել և «երեխային շպրտել է իր ձեռքից», սակայն ինքը նման բան չի հիշում։ Իմացել է նաև, որ վերը նշված ավտոմեքենան առաջինը հարվածել է իրենից քիչ հեռու կանգնած տատիկին, իսկ հետո իրեն։ Տուժող Անահիտ Կարապետյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում, ինքը միայնակ Նորքի «Մարիամ Աստվածածին» եկեղեցուց վերադառնալիս է եղել տուն և քայլել է Նորքի թաղապետարանի շենքի ուղղությամբ` մայթի կողքով։ Այդ ժամանակ մի ավտոմեքենա հարվածել է աջ ոտքին` վրաերթի ենթարկելով ի-րեն։ Դրանից հետո շտապօգնության ավտոմեքենայով իրեն տեղափոխել են հիվանդանոց« որտեղ էլ իմացել է, որ իր ոտքն ու ձեռքը ջարդվել է։ Վկա Գայանե Ժամկոչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքի համաձայն՝ 2015թ. փետրարի 19-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում« ամուսնու` Ռազ-միկ Ավետիսյանի հետ միասին նրան պատկանող «Վոլկսվագեն» մակնիշի 34 ST 390 հա-մարանիշով ավտոմեքենայով ընթացել են Արմենակյան փողոցով Հերացու փողոցի ուղղու-թյամբ« նորմալ արագությամբ« աջակողմյան մայթից մոտ 30-40 սմ հեռավորության վրա։ Հասնելով Արմենակյան փողոցում գտնվող թաղապետարանի շենքին` իրենց ավտոմեքենա-յից մոտ 7-8 մետր հեռավորության վրա նկատել է մի տարեց կնոջ« ով մայթի կողքով՝ փողոցի բանուկ մասով« մայթից մոտ 20 սմ հեռավորությամբ դանդաղ քայլելիս է եղել դեպի իրենց՝ դեմ-դիմաց։ Երբ շատ կարճ տարածություն է մնացել« որ հասնեն այդ կնոջը« մտածել է« որ ամուսինը ձախ կընդունի՝ այդ կնոջը շրջանցելու համար« սակայն երբ ավտոմեքենայի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել նրան« ինքը բղավել է« միևնույն ժամանակ պտտվել ու նայել այդ կնոջ կողմը« որից հետո« երբ նորից շրջվել դեպի ամուսինը« տեսել է« որ նա անգիտակից վի-ճակում է։ Այդ ընթացքում ավտոմեքենան դուրս գալով մայթ` առջևի մասով ընդհարվել է եր-կաթե ցանկապատին« որի հետևանքով ինքը դեմքով հարվածվել է դիմապակուն ու ստացել մարմնական վնասվածքներ։ Անգիտակից ասելով ինքն ի նկատի ունի, որ ամուսինը գտնվել է անշարժ վիճակում և չի պատասխանել իր հարցերին, աչքերը եղել են բաց, սակայն միայն աչքերի սպիտակն է երևացել, իսկ գլուխը ներքև իջեցված է եղել։ Դրանից հետո« անծանոթ մարդիկ բացել են մեքենայի դուռը և պահանջել« որպեսզի Ռազմիկն իջնի մեքենայից« սա-կայն նա չի կարողացել դա անել« քանի որ գտնվել է անգիտակից վիճակում։ Մոտ 2-3 րոպե անց ուշքի գալով« ամուսինը չի հասկացել« թե ինչ է կատարվել ու, տեսնելով« որ իր քթից արյուն է հոսում« իջել է մեքենայից և իրեն ուղեկցել է թաղապետարանի շենք՝ լվացվելու, որից հետո վերադարձել է դեպքի վայր։ Թաղապետարանի աշխատակիցների խոսակցություննե-րից տեղեկացել է« որ ամուսինն մեքենայով մայթ բարձրանալուց հետո ավտոմեքենայի առ-ջևի մասով վրաերթի է ենթարկել մի կնոջ և մանկասայլում գտնվող նրա զույգ որդիներին« որոնցից մեկը մահացել է« իսկ մյուսին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Դրանից հետո պատա-հական ավտոմեքենայով գնացել է «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոն« որտեղ համա-պատասխան բուժօգնություն ստանալուց հետո գնացել է տուն։ Ամուսինը տառապել է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ, իսկ 2005թ-ին տարել է սրտի վիրահատություն։ Իրեն հայտնի է, որ Ռազմիկը «Էպիլեպսիա» հիվանդությունը ձեռք է բերել բանակում ծառայելուց հետո և համապատասխան բուժում է ստացել։ Իրենց 20 տարվա համատեղ կյանքի ընացքում երբեք չի իմացել, որ Ռ.Ավետիսյանը որևէ տեղ բուժում ստացած լինի և երբեք չի տեսել, որ նա ցնցումներ ունենա, իսկ Ռազմիկն էլ իր հերթին այդ մասին իրեն ոչինչ չի պատմել։ Ինքն ու Ռազմիկն ավտոմեքենայի մեջ հանգիստ զրուցել են, իրենցից ոչ ոք չի նյար-դայնացել և միմյանց հետ չեն վիճել։ Երբ տարեց կինը գտնվել է իրենցից 16-17 մետր հեռա-վորության վրա, այդ պահից սկսած իրենք այլևս չեն զրուցել։ Վկա Գայանե Ժամկոչյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն ու Ռազմիկը ավտոմեքենայի մեջ զրուցել են մինչև խաչմերուկ հասնելը։ Երբ դեմքին հարված է զգացել, նկատել է, որ Ռ.Ավետիսյանը ձեռքերը ղեկից թողել է և նայում է իր կողմ՝ գլուխը դե-պի իրեն, սակայն նա գիտակցությունը կորցրած վիճակում է եղել։ Իր և Ռազմիկի ամուսնությունից հետո՝ խոսակցության ընթացքում, Ռազմիկի մայրն ասել է, որ Ռազմիկը 10 տարեկանում «Էպիլեպսիա» հիվանդությունն է ունեցել, սակայն բուժվել է, իսկ դրանից հետո նրա քույրը պատահական իրեն ասել է, որ Ռազմիկի մոտ բա-նակից հետո է առաջացել այդ հիվանդությունը։ Վկա Հակոբ Հակոբյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմուն-քի համաձայն` 2015թ. փետրվարի 19-ին՝ առավոտյան ժամը 09.00-ից, գտնվել է իր աշխա-տավայրում՝ Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեում։ Նույն օրը՝ ժամը 11.30-ի սահման-ներում, փողոցի կողմից լսել է ուժեղ հարվածի ձայն և, անմիջապես դուրս գալով փողոց« տե-սել է« որ թաղապետարանի շենքի դիմաց գտնվող ցանկապատին ընդհարվել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի մի ավտոմեքենա« որը թեքությամբ կանգնած է եղել մայթին։ Մոտեցել է մեքենային և հետնամասից անցել դեպի վարորդի դռան կողմ« որի ընթացքում այնտեղ հավաքված կանայք ասել են« որ մեքենայի առջևի մասի և ցանկապատի արանքում երեխա կա։ Դա լսելով` ուշա-դրությունը կենտրոնացրել է դեպի այդ կողմ և տեսել դեֆորմացված մանկասայլակ« որի մեջ երևացել է երեխայի գլուխ։ Անմիջապես բացել է մեքենայի վարորդի դուռը« որպեսզի կարո-ղանա մեքենան հետ քաշել և երեխային օգնություն ցույց տալ։ Այդ ժամանակ տեսել է« որ մե-քենայի վարորդը գլուխը դեպի ներքև իջեցրած` գտնվում է անշարժ վիճակում« իսկ առջևի ուղևորի նստատեղին եղել է մի կին« որի դեմքն ամբողջությամբ արյունոտված է եղել։ Մի քա-նի անգամ բարձր ձայնով դիմելով վարորդին` պահանջել է իջնել մեքենայից« սակայն նա չի պատասխանել։ Ավելի բարձր գոռալուց հետո վարորդը բարձրացրել է գլուխը և տեսել է« որ նա Նորքի բնակիչ Ռազմիկն է։ Այդ ժամանակ դարձյալ նրանից պահանջել է իջնել մեքենա-յից« սակայն նա պատասխանել է« թե ինչու իջնի մեքենայից« ինչ է պատահել։ Զգալով« որ նրա հետ ինչ-որ բան է կատարվում և նա չի գիտակցում« թե ինչ է կատարվել« նրան մեքե-նայից դուրս է բերել« որից հետո հավաքված մարդկանցով հետ են քաշել մեքենան և երեխա-յին հանել մանկասայլակից։ Հավաքվածներից մեկը երեխային պատահական ավտոմեքե-նայով տեղափոխել է հիվանդանոց։ Այդ ժամանակ տեսել է ցանկապատից ներս գտնվող երեխայի մորը« ում հավաքված կանայք օգնություն ցույց տալիս են եղել։ Միաժամանակ, տեղեկացել է« որ ևս մի երեխա է տուժել« և նրան արդեն տեղափոխել են հիվանդանոց։ Կարճ ժամանակ անց դեպքի վայր ժամանած շտապօգնության մեքենայով երեխաների մորը տե-ղափոխել են հիվանդանոց« իսկ հետագայում տեղեկացել է« որ Ռազմիկը վրաերթի է ենթար-կած եղել նաև հետիոտն տարեց կնոջ։ Երբ մոտեցել է Ռազմիկի ավտոմեքենային և բացել նրա դուռը« վերջինս մոտ 2-3 րոպե գտնվել է անշարժ վիճակում« հարցերին չի պատասխանել, իսկ երբ ուշքի է եկել« եղել է տար-օրինակ վիճակում և չի գիտակցել« թե ինչ է կատարվել։ Վկա Հ.Հակոբյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ երբ ինքը բացել է Ռ.Ա-վետիսյանի ավտոմեքենայի դուռը, նրա գլուխն իջեցված է եղել ղեկի վրա, սակայն չի կարող ասել, թե վերջինս քանի րոպե չի արձագանքել։ Հետո Ռ.Ավետիսյանը գլուխը բարձրացրել է և նրան հորդորել են իջնել ավտոմեքենայից։ Նա հարցրել է, թե ինչ է պատահել, ինչու պետք է իջնի ավտոմեքենայից։ Ռ.Ավետիսյանին ավտոմեքենայից քաշելով դուրս են հանել և ուղեկ-ցել են թաղապետարան՝ լվացվելու։ Ռ.Ավետիսյանի կողքին եղել է նաև նրա կինը, ում նույն-պես ուղեկցել են թաղապետարան։ Ինքը Ռ.Ավետիսյանին՝ ավտոմեքենայից իջեցնելուց հե-տո, չի տեսել, սակայն հետո տեսել է, որ նա թաղապետարանից քայլելով մոտեցել և նստել է ոստիկանության աշխատակցի մեքենան։ Վկա Արմեն Գրիգորյանի ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն իր «Օպել» մակնի-շի ավտոմեքենայով միայնակ ընթանալիս է եղել Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով Հերացու փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով թաղապետարանի շենքին ու տեսնելով, որ վթար է տեղի ունեցել, կանգնել է, որպեսզի օգնություն ցույց տա։ Ռ.Ավետիսյանի ավտոմեքենան կանգնած է եղել մայթեզրին, իսկ մանկապարտեզի ցանկապատի մոտ սայլակ է եղել, որի մեջ երեխաներ են եղել։ Հետո ինքը նկատել է, որ ավտոմեքենայի ղեկին Ռազմիկ Ավետիսյանն է, ում ինքը ճանաչում է որպես իրենց բակի բնակչի, սակայն նրան Արմեն անունով է ճանաչել։ Մոտ 2 մետր հեռավորությունից տեսել է, որ Ռ.Ավետիսյանը գլուխը կախած է և կար-ծես գիտակցությունն էլ կորցրած։ Ռ.Ավետիսյանի կողքին մի կին է եղել, որի դեմքն արյու-նոտ է եղել։ Մի տղամարդ փորձել է բացել Ռ.Ավետիսյանի դուռը և նրան հարցեր է տվել, սա-կայն նա չի պատասխանել հարցերին, անշարժ վիճակում է եղել։ Ռազմիկին և նշված կնոջն իջեցրել են ավտոմեքենայից, և ավտոմեքենան հետընթացով հեռացրել են, որպեսզի կարո-ղանան երեխաներին մանկասայլակից դուրս բերել։ Ինքը նկատել է, որ երեխաներից մեկի գլուխը վնասված է։ Այդ երեխան տեղում մահացել է, որից հետո մի տղամարդ նրան տարել է հիվանդանոց, իսկ մյուս երեխային մինչ իր մոտենալն արդեն տեղափոխած են եղել հիվան-դանոց։ Դատաբժշկական փորձաքննության 06.03.2015թ. թիվ 353/հ եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Հարությունյանի ստացած մարմնական վնասվածքը` ճակատի« աջ արմնկահոդի շրջանների քերծվածքների« աջ ազդրոսկրի մ/3-ի փակ կոտրվածքի ձևով« պատճառված են բութ առարկաների ազդեցությամբ« հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանա-կին« հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը ծանր վնաս` նկատի ունենալով ընդ-հանուր աշխատունակության ոչ պակաս« քան 1/3-ի կայուն կորուստը։ Դատաբժշկական փորձաքննության 06.03.2015թ. թիվ 355/հ եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Կարապետյանի ստացած մարմնական վնասվածքները` աջից վերհոնքային շրջանի քերծվածքի« ձախ բազկոսկրի վ/3-ի« աջ մեծ ոլոքի վերին երրորդի փակ կոտրվածքների ձևով« պատճառված են բութ առարկաների ազդեցությամբ, հնարավոր է գործի հանգամանքներում նշված ժամանակին« հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը ծանր վնաս` նկատի ունենալով ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս« քան 1/3-ի կայուն կորուստը։ Դատաբժշկական փորձաքննության 13.03.2015թ. թիվ 598 եզրակացության համա-ձայն՝ Գ.Ժամկոչյանի մարմնական վնասվածքը՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի« քթի լորձաթաղանթի պատռված վերքի ձևով« հասցվել են բութ« կոշտ առարկաներով« հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգա-մանքում« որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Դատաբժշկական փորձաքննության 25.03.2015թ. թիվ 222 եզրակացության համա-ձայն՝ Ա.Հարությունյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն կենսական ֆունկցիա-ների խանգարումից, գլխուղեղի արտահայտված այտուցից« գանգուղեղային բաց« բութ վը-նասվածք ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է բժշկական փաստա-թղթերի և դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածք-ների առկայություններով՝ արյունազեղում գլխի մաշկի տակ« քերծվածք և արյոււնազեղում ձախ ակնակապճային շրջանում« գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքներ« ուղեղանյութի կետավոր արյունազեղումներ« գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում« ինչպես նաև գլխուղեղի արտահայտված այտուցին բնորոշ կազմաբանական և ձևաբանական փոփոխութ-յուններ։ Նշված վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայով« կենդանության օրոք, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին« այդպիսիք կենդանի անձանց մոտ ունեն առող-ջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ« մահվան հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ և բերել են մահվան։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև հետևյալ վնաս-վածքները՝ ձախ անրակի կոտրվածք« աջից 7-8-րդ կողոսկրերի կոտրվածքներ« որոնք ևս հասցվել են կենդանության օրոք, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին« բութ առար-կայով« այդպիսիք իրենց սովորական ընթացքի դեպքում ունեն առողջությանը միջին ծան-րության վնասի պատճառման հատկանիշներ և մահվան հետ չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ։ Բոլոր վերը նկարագրված վնասվածքները կարող էին առաջանալ շարժվող ավ-տոտրանսպորտային միջոցի տարբեր արտացցված մակերեսների ներգործություններից, հնարավոր է որոշման մեջ նկարագրված հանգամանքներում։ Դիակի դատաբժշկական փոր-ձաքննությամբ հայտնաբերված վերքերը գլխի շրջանում« կետավոր վերքերը« աջ և ձախ ստորանրակային« աջ և ձախ նախաբազուկների և աջ սրունք-թաթային հոդի շրջաններում« հետևանք են բուժմիջամտությունների։ Դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով անվադողի անցմանը բնորոշ և հատուկ խմբի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների՝ Ա.Հարությունյանը կենդանութ-յան օրոք գործնականում եղել է առողջ։ Դատաբժշկական փորձաքննության 30.03.2015թ. թիվ 205 եզրակացության համա-ձայն՝ Տ.Հարությունյանի մահը վրա է հասել կյանքի հետ անհամատեղելի մարմնական վը-նասվածքների` համակցված գանգուղեղային բաց« կրծքավանդակի« որովայնի փակ« բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատա-բժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություննե-րով` սալջարդ վերքեր` գլխի ճակատային« գլխի աջից գագաթ-ծոծրակային շրջաններում« քերծվածքներ` աջ ակնակապճի« աջից վերին շրթունքի« աջից քունքային« աջ հոնքի« աջ աչքի շրջաններում« արյունազեղում` գլխամաշկի տակ« զույգ քունքամկանների շրջաններում« գան-գի թաղի« գանգի հիմի կոտրվածքներ« գլխուղեղի սուբարախնոիդալ արյունազեղում« գլխու-ղեղի ուղեղանյութի արյունազեղում և ջնջխում« ձախից 7-9-րդ կողոսկրերի կոտրվածքներ« ձախ թոքերի« լյարդի պատռվածքներ։ Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք« բութ առարկաների ներգործությամբ« այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա ծանր մարմնական վնասվածքների պատճառման հատկանիշներ« որոնք մահվան պատճառի հետ գտնվում են պատճառական կապի մեջ և բերել են մահվան։ Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների՝ Տ.Հարությունյանը կեն-դանության օրոք գործնականում եղել է առողջ։ Տ.Հարությունյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով ան-վադողի անցմանը բնորոշ և հատուկ խմբի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության 21.05.2015թ. թիվ 73/հձ եզրա-կացության համաձայն՝ 1. 3. 12. Համաձան փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի և ըստ փորձաքննության ընթացքում իրականացված հետազոտությունների արդյունքների՝ Ռ. Ավետիսյանը տառապել է և տառապում է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ« որի պատճառները ստույգ ասել հնարավոր չէ։ 2. «Էպիլեպսիա» հիվանդության առկայության պայմաններում՝ մինչ վրաերթ-վթարի պահը, Ռ.Ավետիսյանը կարող էր ունենալ գիտակցության կորուստ և այն կարող էր կրել ակնթարթային բնույթ։ 4. Համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալնե-րի` Ռ.Ավետիսյանը նախկինում՝ 2005թ-ին, տարել է սրտամկանի ինֆարկտ։ Սրտամկանի ինֆարկտ հիվանդությունը կրած անձանց համար այն չի հանդիսանում խոչընդոտ ակտիվ գործողություններ կատարելու համար« ինչ վերաբերվում է ավտոմեքենայի վարելու խնդրին« ապա դրա պարզաբանումը դուրս է փորձաքննության շրջանակներից« քանի որ դա ունի ան-հատական մոտեցում` կախված յուրաքանչյուր առանձին դեպքից« իսկ «Էպիլեպսիա» հի-վանդությամբ տառապելու պայմաններում ավտոմեքենայի վարումը կտրականապես արգել-ված է։ Վերոնշվածի կապակցությամբ հարկ է նշել« որ սրտային հիվանդությունների նո-պաների ժամանակ հիվանդները հնարավորություն են ունենում հիմնականում կանխազգալ ինքնազգացողության վատացումը և ձեռնարկել նախազգուշական միջոցներ« այն դեպքում« երբ էպինոպաների ժամանակ զրկված են լինում նման հնարավորությունից« քանի որ էպինո-պաները շատ հաճախ լինում են առանց որևէ նախանշանների և գիտակցության կորուստը լինում է ակնթարթային և անձին զրկում է որևէ ինքնուրույն նպատակային գործողություններ կատարելու հնարավորությունից։ 5. 6. «Էպիլեպսիա» հիվանդությունը« որը հայտնաբերվել է Ռ.Ավետիսյանի մոտ« կա-րող էր պատճառ հանդիսանալ գիտակցության ակնթարթային կորստի« այդ թվում այն կարող էր լինել և վրաերթ-վթարի պահին« սակայն հարկ է նշել« որ ներկայումս որոշել« թե Ռ.Ավե-տիսյանի մոտ 19.02.2015թ. վրաերթ-վթարի պահին եղել է արդյոք էպինոպա և դրանով պայ-մանավորված գիտակցության կորուստ« թե ոչ, հնարավոր չէ։ 7. Որոշել էպինոպայի տևողությունը հնարավոր չէ« քանի որ այն կարող է տևել վայր-կյաններից մինչև մոտ 5-6 րոպե։ 8. Որոշել« թե Ռ.Ավետիսյանը մինչև վրաերթ-վթարը և այդ պահին ունեցել է արդյոք գիտակցության կորուստ և էպինոպա« ինչպես նաև ունեցել է արդյոք մինչ այդ ինքնազգացո-ղության վատացման նախանշաններ« թե ոչ« հնարավոր չէ։ 10. Վթարթ-վթարի պահին« եթե Ռ.Ավետիսյանը գտնվել է էպինոպայի մեջ« հնարավոր է« որ չստանար մարմնական վնասվածքներ« կախված այն հանգամանքից« որ էպինոպաները սովորաբար սկսվում են մկանների գերձգվածությամբ« որը կարող է հետագայում փոխվել ցնցումների. մկանների գերձգվածությունը կարող է պատճառ հանդիսանալ տվյալ վթարի մե-խանիզմի պայմաններում մարմինը ֆիզիկապես` անգիտակցաբար ֆիքսված լինելուն և սա-կավ մարմնական վնասվածքներ ստանալուն« անգամ նաև չստանալուն։ 11. Էպինոպայից և գիտակցության կորստից հետո (եթե այդպիսին լիներ) չի բացառ-վում« որ Ռ.Ավետիսյանը վրաերթ-վթարից հետո գիտակցության գալով կատարեր իր կողմից նշված գործողություները։ 13. Ռ.Ավետիսյանի հիվանդությունները« որոնցով ներկայումս տառապում է նա և որոնք արձանագրված են բժշկական փաստաթղթերում« ընդգրկված չեն ՀՀ կառավարության 2006թ. մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկում։ Փորձագետ Գ.Հարությունյանի ցուցմունքի համաձայն՝ բժշկական տեսանկյունից «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ տառափպող անձանց խստիվ արգելվում է մեքենա վարել։ Երբ էպինոպան սկսվում է, հիվանդն իրեն կառավարելու ժամանակ է ունենում, մասնավո-րապես՝ կարող է ծնկի գալ, նստել կամ մեքենան արգելակել։ Էպիլեպսիան այն հիվանդու-թյունն է, որ եթե մարդն ունենում է, ապա հնարավոր չէ, որ նա դրա մասին չիմանա։ Այն դե-ղամիջոցը, որն օգտագործում է ամբաստանյալը, հանգստացնող դեղամիջոց է, որն ազդում է մարդու վրա ու մարդու ռեակցիան դանդաղում է և այդ վիճակում մեքենա վարելն արգելվում է։ Եզրակացության մեջ նշված «ակնթարթային բնույթ» հասկացությունը չի նշանակում միանգամից գիտակցության կորուստ, նա պետք է զգար, որ դա իր մոտ առաջանում է և կա-րող էր կանխել վթարը։ Էպինոպայից հետո, երբ մարդը գիտակցության է գալիս, ճանաչում է շրջապատը և լրիվ սովորական մարդ է դառնում, ուղղակի շարժումների մեջ որոշակի դան-դաղկոտություն է նկատվում։ Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 15.04.2015թ. հ. 08381508 եզրակացութ-յան համաձայն՝ փորձաքննության տրամադրված վիճակում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 ավտոմոբիլի բանվորական արգելակային համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և դրա այնպիսի անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` ավտոմեքենա-յի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով« չհայտնաբերվեցին։ Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի ղեկային կառավարման համակարգը` ի հաշիվ վթարային բնույթի վնասվածքների առկայության« գտնվում է տեխնիկապես անսարք վիճակում« սակայն նշված համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` շարժման ուղղությունը փոխելու առումով« չհայտնաբերվեցին։ Փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում ի հաշիվ վթարային բնույթի վնասվածք-ների առկայության« «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի առջևի կախոցը գտնվում է տեխնիկապես անաշխատունակ վիճակում« իսկ առջևի աջ կողմի անիվը ճնշազրկ-ված վիճակում« սակայն ավտոմեքենայի ընթացային մասի` կախոցների ու անիվների այն-պիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ« որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի ընթացքի անկայունություն կամ անկա-ռավարելիություն« չհայտնաբերվեցին։ Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 15.07.2015թ. հ. 29261508 եզրակացութ-յան համաձայն` առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի կողմից տվյալ պատահարը կանխելու տեխնիկական հնարավորութ-յուն ունենալու հարցը« ինչպես նաև վերջինիս գործողությունները տեխնիկական տեսակետից գնահատել ՃԵԿ-ի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մա-սին» ՀՀ օրենքի պահանջների տեսանկյունից« հնարավոր չի եղել« քանի որ այն դուրս է ավ-տոտեխնիկական փորձագետի իրավասության սահմաններից և ենթակա է իրավական գնա-հատման` ելնելով ՃԵԿ-ի 65, 66, 67 կետերի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտան-գության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի վերոհիշյալ պահանջների տեսանկյունից։ Լրացուցիչ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 20.07.2015թ. հ. 33301508 եզ-րակացության համաձայն՝ առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ պատահարը կանխելու տեխնիկական հնարավո-րություն ունեցել է և նա« չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավա-րումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Ա.Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած, ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս« իր վա-րած ավգտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Անահիտ Խաչիկի Կարապետյանին« այնուհետև բարձրանալով մայթ` վրաերթի է ենթարկել Աննա Միքայելի Հարությունյանին« Տիգրան ու Արման Արմենի Հարությունյաններին« ապա ընդհարվել նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին« տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու նշված առումներով էլ թույլ տվել ՃԵԿ-ի 65« 66« 67 կետերի ու «Ճանապարհային երթևեկու-թյան անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի վերոհիշյալ պահանջներին հակասող գործողություններ և դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահա-րի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։ Առաջադրված պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբի-լի վարորդը երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ պատահարը կանխելու նպատակով« պետք է ընտրեր իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ« իսկ հետիոտն Ա.Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած« ժամա-նակին կատարված արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան կանգնեցներ մինչև հետիոտ-նին հասնելը« կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից շրջանցեր վերջինիս« դրանով իսկ խու-սափելով իր վարած ավտոմեքենայի անկառավարելի դառնալուց ու ճանապարհի երթևեկելի մասից դուրս գալուց« ինչի տեխնիկական հնարավորությունը տվյալ ճանապարհատրանս-պորտային իրադրության պայմաններում «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտո-մոբիլի վարորդն ակնհայտորեն ունեցել է։ Քիմիական, հետքաբանական և մանրաթելային փորձաքննության 08.07.2015թ. Հմ` 08801504 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի առաջամասում առկա են մեխանիկական վնաս-վածքներ ու հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևան-քով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին և կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ« որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը« փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով։ «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավ-տոմոբիլի հատակային մակերևույթների վրա հետազոտման պահին վրաանցմանը և քար-շարկմանը բնորոշ մեխանիկական վնասվածքներ ու առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտ-նաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված Ա.Հարությունյանի հագուստների վրա առանձնա-հատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Տ.Հարու-թյունյանի ներկայացված մեկ զույգ գուլպայի« զուգագուլպայի« բոդիի« ժակետի« վարդագույն ժակետի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չկան։ Տ. Հարությունյանի մյուս հագուստների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջա-ցող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված երրորդ փաթեթում առկա հագուստների վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր« կոշիկների ներ-բաններին` սահքին բնորոշ հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված չորրորդ փաթեթում առկա ժակետի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Չորրորդ փաթեթում առկա մյուս հագուստների վրա հայտնա-բերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր« կոշիկների ներբաններին՝ սահքին բնորոշ հետքեր« որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։ Ներկայացված հագուստների և կո-շիկների վրա վրաանցմանը և քարշարկմանը բնորոշ մեխանիկական վնասվածքներ և առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված սպիտակ և երկնագույն ուղղանկյունաձև վերմակի« մուգ կապույտ գույնի պաստառի« արևի ու կենդանիների պատկերներով ծածկոցի« արջերի պատկերներով ծածկոցի և բեժ ու բալագույն կտորների համակցությամբ կարված ծածկոցի վրա առանձնահատուկ մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ և հետքեր չեն հայտնաբեր-վել։ Ներկայացված կանաչաերկնագույն կտորից կարված ծածկոցների« մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսացող երկու անիվների ու պլաստմասե դետալի վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ։ Տվյալ վնասվածքներն իրենց հա-մակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին։ Ներկայացված վերմակի, ծածկոցների, պաստառի, մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսա-ցող երկու անիվների ու դրա պլաստմասսե դետալի վրա վրաանցմանը և քարշակմանը բնո-րոշ մեխանիկական վնասվածքներ և առանձնահատուկ հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստների, կոշիկների, վերմակի, ծածկոցների, պաստառի, մանկասայլակի ու դրա բաղկացուցիչ մասերը հանդիսացող երկու անիվների ու պլաստմասսե դետալի վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտ-նաբերվել։ Դեպքի վայրից հայտնաբերված մանկասայլակի բաղկացուցիչ մասերը« անիվները և պլաստմասե դետալը հանդիսանում են միևնույն մանկասայլակի բաղկացուցիչ տարրեր։ Դեպքի վայրից հայտնաբերված և փորձաքննությանը տրամադրված հաշվառման համարանիշի ցուցանակը« հետին տեսանելիության հայելու իրանի երեսվածքը« լուսաանդ-րադարձիչի հիմքը և ցայտապաշտպանի կոտրված բեկորը կարող են հանդիսանալ «Վոլկ-սվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտոմոբիլի համապատասխանաբար առջևի հաշվառ-ման համարանիշի ցուցանակը« հետին տեսանելիության աջակողմյան հայելու իրանի երես-վածքը« առջևի վահանի ձախ կողմում տեղադրվող լուսաանդրադարձիչի հիմքը և առջևի աջ անվի ցայտապաշտպանի կոտրված բեկորը։ Փորձաննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ ավտո-մոբիլի առաջամասում և հատակային մակերեսներին լաբորատոր հետազոտության համար պիտանի թելեր և մանրաթելեր չեն հայտնաբերվել։ Դեպքի վայրից առգրավված և փորձաքննությանը ներկայացված դետալներից 34ST 390 գրառումով հ/հ-ի ցուցանակի մակերեսին հայտնաբերվել է կապույտ գույնի թելի հատ-ված« որն ունի ընդհանուր խմբային պատկանելություն մանկական սայլակի կառուցվածքում առկա կապույտ գույնի թելերի հետ և ամենայն հավանականությամբ« անջատվել է փորձա-քննությանը տրամադրված մանկական սայլակից։ Փորձաքննությանը ներկայացված Ա.Հարությունյանի հագուստների, Տ.Հարություն-յանի հագուստների, Անահիտ Կարապետյանի հագուստների և մեկ զույգ ճտքավոր կոշիկ-ների, վերմակի, պաստառի պոլիմերային նյութից պատրաստված դետալի և բեկորի, ցուցա-նակի վրա ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված Աննա Հարությունյանի կոշիկներից և հագուստնե-րից` անդրավարտիքի և ներկայացված ծածկոցի վրա հայտնաբերվել են սպիտակ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիութ-յուն փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի մետաղական կարկասից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին բոլոր շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված ծածկոցի« մանկասայլակի և «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցի աջակողմյան եզրին ու առջևի աջա-կողմյան անվաթևի վրա հայտնաբերվել են կանաչ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի քըս-վածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրամա-դըրված դեպքի վայրում առկա ցանկապատից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առա-ջին շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի վրա հայտնաբերվել են կարմրա-նարնջագույն« միաշերտ ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրամադրված դեպքի վայրում առկա ցանկապատից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված ծածկոցի վրա հայտնաբերվել են մուգ կապույտ գույնի, մետալիկ դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« հինգ շերտանի ներկածածկույթի մասնիկներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն փորձաքննությանը տրա-մադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերց-ված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված մանկասայլակի առաջամասի մետաղական կար-կասի դետալների տարբեր հատվածներում հայտնաբերվել են մուգ կապույտ գույնի, մետա-լիկ« երկշերտանի ներկածածկույթի քսվածքներ« որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկա-նելություն փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված հետին տեսանելիության հայելու իրանի պոլիմե-րային երեսվածքի արտաքին և ներքին մակերևույթները պատված են մուգ կապույտ գույնի, մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով։ Իրանից վերցված եռաշերտ ներկածած-կույթի նմուշներն ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն և համընկնում են փորձաքն-նությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի ձախա-կողմյան հետին տեսանելիության հայելու իրանի երեսվածքից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված Արման Հարությունյանի հագուստներից անջատ-ված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը ներկայացված Աննա Հարությունյանի հագուստներից և մեկ զույգ կիսաճտքավոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել են. - մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« յոթ շերտա-նի ներկածածկույթի միկրոմասնիկ, որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փոր-ձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։ - բաց մոխրագույն վերին (դեկորատիվ) ներկածածկույթի շերտով« երկշերտանի ներ-կածածկույթի միկրոմասնիկ, որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքըն-նությանը տրամադրված դեպքի վայրում առկա խողովակից վերցված ներկածածկույթի նը-մուշների բոլոր շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված Տիգրան Հարությունյանի հագուստներից անջատ-ված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել է մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« ութ շերտանի ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակ-նիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների բո-լոր շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված Անահիտ Կարապետյանի հագուստներից և մեկ զույգ ճտքավոր կոշիկներից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել է մուգ կա-պույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« եռաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրա-մադրված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմեքենայի առջևի վահանից վերցված ներկածածկույթի նմուշների` առաջին երեք շերտերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված վերմակից« պաստառից« ծածկոցներից և մանկա-սայլակից անջատված ընդհանուր զանգվածում հայտնաբերվել են. - մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ, դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« քառաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելիություն «Վոլկս-վագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմոբիլի առջևի վահանից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների` առաջին չորս շերտերի հետ։ - մուգ կապույտ գույնի` մետալիկ« դեկորատիվ ներկածածկույթի շերտով« քառաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սեռային պատկանելություն «Վոլկսվա-գեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հ/հ-ի ավտոմեքենայի առջևի վահանից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների` առաջին չորս շերտերի հետ։ - սպիտակ գույնի« միաշերտ ներկածածկույթի միկրոմասնիկ« որն ունի ընդհանուր սե-ռային պատկանելիություն մանկասայլակի մետաղական կարկասից վերցված ներկածած-կույթի նմուշների բոլոր շերտերի հետ։ «Ճանապարհա-տրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին» 19.02.2015թ. ար-ձանագրության համաձայն` դեպքը տեղի է ունեցել 19.02.2015թ.՝ ժամը 11։30-ի սահմաննե-րում, Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցում` թիվ 122 հասցեի դիմաց« որտեղ ճանապարհի երթևեկելի մասը ասֆալտապատ և չոր է եղել« ունի 2«5 տոկոս վայրէջք դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ« իսկ փողոցի ընդհանուր լայնությունը կազմում է 9 մետր։ Առկա է վերգետնյա հետիոտնային անցում։ Դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել են մանկասայլակ« երկու հատ մանկասայլակի անիվ« մանկական ծածկոցներ« մեքենայի դեֆորմացված պետհամա-րանիշ« պլաստմասե դետալ« հետին տեսանելիության հայելու իրան« մեքենայի դետալի կը-տոր։ «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենան կայանված է եղել Արմենակյան թիվ 122 հաս-ցեի դիմաց` դեպի Հերացի փողոցի կողմ տանող ուղեմասի մայթի մոտ թեքությամբ« իսկ նըշ-ված հասցեի դիմաց« մայթեզրին առկա է եղել քսվածքի հետք 50սմ չափով« ինչպես նաև 6«7մ երկարությամբ պոկված և դեֆորմացված ցանկապատը։ Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ« ասֆալտը չոր« տհեսանելիությունը` անսահմանափակ։ Տրանսպորտային միջոցի զննության մասին 19.02.2015թ. արձանագրության համա-ձայն` «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի վրա դեֆորմացվել են շարժիչի ծածկոցը« տանիքը` առջևի կենտրոնական մասում« առջևի աջ և ձախ անվաթևերը« կոտրվել է դիմապակին« առջևի պահպանիչ վահանը« ռադիատորի ծածկոցը« առջևի աջ լու-սարձակը« աջակողմյան հետին տեսանելիության հայելին։ Առջևի աջ և հետևի ձախ անվա-դողերը եղել են օդազրկված։ Մեքենայի առջևի պահպանիչ վահանի աջ կողմում առկա է եղել կապույտ գույնի մանկական ծածկոց։ Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենայի սրահի զննությամբ հայտնաբերված և առգրավված տեղեկանքի հա-մաձայն` Ռազմիկ Ավետիսյանը տառապում է էպիլեպսիայով« գեներալիզացված տոնիկա-կռոնիկ նոպաներով և գտնվում է ամբուլատոր հսկողության տակ մոտ 15 տարի։ Միշտ ընդու-նում է «Ֆելեպսին»։ «Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քր. գործին կցելու մասին» 23.07.2015թ. որոշման համաձայն` Անահիտ կարապետյանի, Աննա Հարությունյանի, Տիգրան ու Արման Հարութ-յունյանների հագուստներն ու կոշիկները, ինչպես նաև մանկասայլակը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։ «Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ի պահ հանձնելու մասին» 23.07.2015թ. որոշման համաձայն` «Ֆոլկսվագեն» մակնիշի 34ST390 պ/հ ավտոմեքենան ճանաչվել է իրեղեն ապա-ցույց և ի պահ է հանձնվել ՃՈ ծառայությանը։ Հանձնաժողովային լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության 23.09.2016թ. թիվ 139/լ եզրակացության համաձայն` «Հնարավոր էպինոպայի դեպքում` մինչև գիտակցության կորուստ ունենալը, Ռ.Ավետիսյանը կարող էր կատարել որոշակի նպատակային գործողու-թյուններ, մասնավորապես` դեպքի պահին մինչև վրաերթ կատարելը, կանգնեցներ իր վա-րած ավտոմեքենան կամ կատարեր որևէ այլ գործողություն (մանևրեր)` վրաերթից խու-սափելու համար։ Հարկ է նշել, որ նման գործողությունների կատաումը հնարվոր է և բնորոշ է սկսվող էպինոպաներին»։ Միջգերատեսչական դատաբժշկական փորձաքննության 05.05.2017թ. թիվ 31/հձ եզ-րակացության համաձայն` ըստ փորձաքննությանը ներկայացված բժշկական փաստաթըղ-թերի տվյալների և փորձաքննության ընթացքում «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բազմապրո-ֆիլային բժշկական կենտրոնում իրականացված հետազոտությունների արդյունքների, Ռազ-միկ Ավետիսյանի մոտ առկա է ախտորոշում` «ՍԻՀ` սրտի իշեմիկ հիվանդություն, հետին-ֆարկտային կարդիոսկրելոզ, աորտոկորոնար շունտավորում, իշեմիկ կարդիոմիոպաթիա, լարվածության ստենոկարդիա, ՖԴ երկրորդ-երրորդ, զարկերակային հիպերտենզիա առա-ջին-երկրորդ, սրտային անբավարարություն-երրորդ, անեմիա չի հայտնաբերվել։ Էպիլեպ-սիա։ Վիրաբուժական պաթոլոգիա չի հայտնաբերվել»։ Ռազմիկ Ավետիսյանի մոտ վերը նշված ախտորոշումները չեն համապատասխանում ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված պատիժը կրելուն խո-չընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկում առկա հիվանդություններից որևէ մեկին, և նրա ներկայիս առողջական վիճակը հակացուցված չէ կալանքի տակ պահելու համար։ Դատարանի վերլուծություն. Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավե-տիսյանն ավտոմեքենան վարելիս թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում՝ ինքն իրեն զրկելով վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, այս-ինքն` կատարել է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ու ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ՝ ստեղծելով վթարային իրադրություն, ինչով էլ պայմանավորել պատահարի առաջացումը։ Դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը, տառապելով ավտո-մեքենա վարելը բացառող, գիտակցության կորստով ուղեկցվող «Էպիլեպսիա» ախտորոշ-մամբ հիվանդությամբ, ինչի մասին իմացել է, նկատի ունենալով, որ նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ և ստացել է բուժումներ, չէր կարող չգիտակցել, որ ավտոմեքենա վարելու դեպքում նշված հիվանդության պատճառով առաջացող հնարավոր էպինոպայի արդյունքում կարող է ունենալ գիտակցության կորուստ, որի դեպքում հնարավոր է, որ չկարողանա կառավարել իր վարած ավտոմեքենան։ Դատարանը, չբացառելով և ընդունելով, որ վրաերթերից առաջ ամբաստանյալն ունե-ցել է էպինոպա, որին հաջորդել է գիտակցության կորուստը, համակցության մեջ գնահատե-լով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, համոզմունք է հայտնում այն մասին, որ մինչև գիտակցությունը կորցնելը` նա ի վիճակի է եղել կատարելու որոշակի նպատակա-յին գործողություններ, մասնավորապես՝ նա, թույլ չտալով ՀՀ ճանապարհային երթևեկութ-յան կանոնների 65-րդ« 66-րդ և 67-րդ կետերով սահմանված պահանջների խախտումներ, կարող էր մինչև վրաերթ կատարելը կանգնեցնել իր վարծ ավտոմեքենան կամ մանևրեր` վրաերթից խուսափելու համար, ինչը չի արել։ Այսպիսով« դատարանը հանգում է եզրակացության« որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյա-նը խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները« որպիսի արարքն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդկանց՝ Տիգրան և Արման Հարությունյանների մահը« իսկ տուժողներ Անա-հիտ Կարապետյանի և Աննա Հարությունյանի առողջությանը նույն արարքով անզգուշութ-յամբ պատճառվել է ծանր վնաս։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի այն պատճառաբանությանը, որ մինչև վրաերթը ունեցել է «Էպիլեպսիա» հիվանդության հետ չկապված գիտակցության կորուստ, պաշտպան Լ.Բադալյանի այն պատճառաբանություններին, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված գրավոր ապացույցներով հիմնավորվել է« որ դեպքը ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի գիտակցության կորստի հետևանք է« նա վրաերթ- վթարի պահին և դրան նախորդող ժամանակահատվածում գտնվել է անգիտակից վիճակում« այսինքն՝ ի վիճակի չի եղել ղեկավարել իր գործողությունները« ինչը հաստատում է« որ նրա արարքում բացակայում են ոչ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի հատկանիշ-ներով նախատեսված« այլև այլ հանցագործության հանցակազմի տարրերը« պաշտպան Մ.Բաբայանի այն պատճառաբանություններին« որ Ռ.Ավետիսյանը տա-ռապել է «Էպիլեպսիա» հիվանդությամբ և դեպքի պահին ու դրանից հետո ունեցել է գիտակ-ցության կորուստ և չի կարողացել ղեկավարել իր գործողությունները« ինչով հաստատվում է« որ նրա գործողություններում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդված 3-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի տարրերը« բացի դա« դատաբժշկական փորձաքննութ-յան թիվ 139/2 եզրակացությունը չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում« և այն պետք է ճա-նաչվի անթույլատրելի ապացույց« քանի որ 4 փորձագետի փոխարեն այն ստորագրված է 2 փորձագետի կողմից ու նշված եզրակացությունը հակասում է նախկինում տրված եզրակա-ցությանը« և հանցակազմի բացակայության հիմքով ամբաստանյալին արդարացնելու մասին պաշտպանների խնդրանքին կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակետի կիրառմամբ նրան պատժի կրումից ազատելու մասին պաշտպան Լ.Բադալյանի միջնորդությանը կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին պաշտպան Մ.Բա-բայանի միջնորդությանը« դատարանը, վերը նշված վերլուծությամբ գտնում է, որ դրանք անհիմն են և չեն կարող ամբաստանյալի արդարացման հիմք հանդիսանալ։ Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ պատճառաբանությամբ ամ-բաստանյալը փորձում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանա-տվությունից և պատժից։ Դատարանը նաև գտնում է, որ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 139/2 եզրա-կացությունը պաշտպանի կողմից նշված պատճառաբանությամբ չի կարող ճանաչվել ան-թույլատրելի« նկատի ունենալով« որ դատաքննության ընթացքում կայացրած որոշմամբ դա-տարանն արդեն իսկ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին« որ առկա չէ փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնների պահպահման այնպիսի խախտում« ինչը կարող է հիմք հանդիսանալ կրկնակի փորձաքննություն նշանակելու համար« այսինքն՝ փորձաքննութ-յունը կատարվել է քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ« և այն չի հակասում թիվ 73/հձ եզրակացությանը« այլ լրացնում է այն։ Ինչ վերաբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակե-տի կիրառմամբ ամբաստանյալին պատժի կրումից ազատելու մասին միջնորդությանը« ապա դատարանը գտնում է« որ այն անհիմն է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-դրությամբ սահմանված է դրա կիրառման այլ ընթացակարգ։ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատա-րանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության հա-մար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, հանցագործության կատարման եղա-նակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորու-թյան ձևը, նրա կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, հանցանքը կատարելուն նը-պաստող պայմաններն ու հանցագործության կատարումից հետո ամբաստանյալի դրսևո-րած վարքագիծը, այնպես էլ` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությու-նը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վե-րաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները« հանցագործության կատար-ման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը« հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները« ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքա-գիծը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է« որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նա-խատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատ-մամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին« թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել։ Բացի այդ« դատարանները պետք է գնահատեն« թե տվյալ խախտման արդ-յունքում« ինչպես ընդհանուր առմամբ« այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հա-վանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վը-նաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տրված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը։ Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտան-գավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վե-րաբերմունքը»։ Որպես ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղ-մացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա վատառողջ է և մասնակիորեն հա-տուցել է տուժող Ա.Հարությունյանի ընտանիքին պատճառված վնասը։ Որպես ամբաստայալի անձը բնութագրող տվյալ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական և առաջին անգամ է դատապարտվում։ Դատաքննությամբ ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրաց-նող հանգամանքներ չարձանագրվեցին։ Դատարանը, հաշվի առնելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներն ու Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումները, ամբաստանյալի կողմից թույլ տրված խախտումների և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգա-մանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակա-յությունն ու ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդ-հանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի ազատազրկ-ման, որպիսի պատիժը պետք է կրի, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ այն պայմանականորեն չկիրառելն անհրաժեշտ ու բավարար չի կա-րող համարվել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագոր-ծությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ նրա ուղղվելը հնարավոր է միայն պա-տիժը կրելու պայմաններում։ Դատարանը, ինչպես պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող հանգամանքների, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ վերոգրյալ հետևութ-յուններին հանգելիս ղեկավարվում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք որոշում-ներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներով։ /Տես թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ /0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0085/01/10, ԳԴ1 /0003/01/10 որոշումները/։ Միաժամանակ, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հացագործության բնույ-թը, դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի նաև լրացուցիչ պատիժ` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկում։ Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հաշվառման հա-մարանիշով ավտոմեքենան և դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված դրա պատ-կանելիքները պետք է վերադարձվեն դրա օրինական տիրապետողի (փաստացի սեփակա-նատիրոջ)՝ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի կնոջը՝ Գայանե Ժամկոչյանին, իսկ կոշիկները, հագուստները, մանկասայլակն ու դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված ծածկոց-ները՝ ըստ պատկանելիության, տուժողներ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետ-յանին։ Քննության առնելով Ա.Հարությունյանի ընդդեմ Ռ.Ավետիսյանի՝ գումարի բռնագանձ-ման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը, դատարանը գտնում է, որ Ռազմիկ Ավե-տիսյանից հօգուտ Աննա Հարությունյանի պետք է բռնագանձվի 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի՝ հուղարկավորու-թյան ծախսերի հատուցում, բռնագանձումը տարածելով որպես հանցագործությամբ պատ-ճառված վնասի փոխհատուցում՝ ՀՀ դատական դեպարտամենտի գանձապետական հաշվին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության «Սարաջով» մասնաճյուղում 01.06.2016 թ-ին թիվ 186 անդորրագրով վճարված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի վրա, իսկ մնացած մասով հայցը պետք է թողնվի առանց քննության, նկատի ունենալով, որ այն ենթակա է քննության քաղա-քացիական դատավարության կարգով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը« որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու« որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատ-ճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում« ապացուց-վում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։ 2. Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլա-տրվում է« եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին« և քաղաքացի-ական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ« որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։ (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յու-րաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու հա-մար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ։ 2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի« մեղադրյալի կամ նրա դեմ« ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հա-մար։ (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը« ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից« հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն« կամ մերժում է դրա բավարարումը« կամ այն թողնում է առանց քննության»։ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է« որ քա-ղաքացու անձին կամ գույքին« ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հա-տուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։ Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադա-տավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել մի շարք գործերով կայացրած որոշումներով և հայտնել է իրավական դիրքորոշումներ, որոնցով ղեկավարվում է նաև դատարանը՝ հարուցված քաղաքացիական հայցը քննության առնելով և այն լուծելիս (Տես՝ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը, 2013 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ ՇԴ2/0013/01/11 որոշումը)։ Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափան-ման միջոցի հարցը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ։ Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտել ազատազրկման 7 (յոթ) տարի ժամկետով` տրանս-պորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 (երեք) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ ազատազրկման ձևով նշանակ-ված պատժին հաշվակցել Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահած ժամկետը՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 22 (քսաներկու) օրը, և թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 8 (ութ) ամիս 8 (ութ) օր ժամկետով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 3 (ե-րեք) տարի ժամկետով։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016թ. նոյեմբերի 16-ից։ Ռազմիկ Ավետիսյանից հօգուտ Աննա Հարությունյանի բռնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի՝ հու-ղարկավորության ծախսերի հատուցում, բռնագանձումը տարածելով որպես հանցագործու-թյամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում՝ ՀՀ դատական դեպարտամենտի գանձապե-տական հաշվին «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ ընկերության «Սարաջով» մասնաճյուղում 01.06.2016 թ-ին թիվ 186 անդորրագրով վճարված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի վրա։ Մնացած՝ քաղաքացիական դատավարության կարգով քննության ենթակա մասով, Աննա Հարությունյանի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «Վոլկսվագեն-Գոլֆ» մակնիշի 34ST390 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան և դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավված դրա պատկանելիքները վերադարձնել դրա օրի-նական տիրապետողի՝ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի կնոջը՝ Գայանե Ժամկոչյանին, իսկ կոշիկները, հագուստները, մանկասայլակն ու դեպքի վայրի զննության ընթացքում առգրավ-ված ծածկոցները՝ ըստ պատկանելիության, վերադարձնել տուժողներ Աննա Հարությունյա-նին և Անահիտ Կարապետյանին։ Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 31-07-2017 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 05-09-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-10-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 353, 88, 122, 128, 103, 134, |
| Գործին կից նյութերը | հավելված 156 թերթից |
| Այլ նշումներ | 4 փաթեթ, կնիքված վիճակում |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-10-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 353, 88, 122, 128, 103, 134, |
| Գործին կից նյութերը | հավելված 156 թերթից |
| Այլ նշումներ | 4 փաթեթ, կնիքված վիճակում |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0199/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-06-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-06-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ռազմիկ Ավետիսյան Վերացնել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի /ՀՀ քր. օր. 242 հոդ. 3-րդ մասով / նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին 10.06.2016թ. որոշումը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 15-06-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-06-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Խալաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ռազմիկ Ավետիսյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի /ՀՀ քր. օր. 242 հոդ. 3-րդ մասով / նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին 10.06.2016թ. որոշումը ու ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-07-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Միջանկյալ դատական ակտը մակագրվել է դատարանի նախագահի կողմից
| Ամսաթիվ | 11-07-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-07-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Պատճառը | ԵԿԴ/0199//01/15 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ 29 հուլիսի 2016թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ.ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ ԵՎ ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով պաշտպան` Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը՝ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ բավարարելու մասին, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 2015 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը: 2015 թվականի փետրվարի 19-ին ձեռբակալվել է Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանը: 2015 թվականի փետրվարի 22-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: 2015 թվականի հունիսի 23-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, այն բանի համար, որ նա տառապում է <Էպիլեպսիա> հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ, գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից, 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11.30-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման <ֆոլկսվագեն> մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով` Նորք-Մարաշի կողմից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ աջ մայթեզրիզ մոտ 0,5 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ: Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել <Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ՃԵԿ-ի 65, 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ` այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ, իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը, կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս, որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում, աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սաշիկի Կարապետյանին, այնուհետ բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանի և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյաններին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին, որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարաի առաջացումը`ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.08.2015թ. <Դատական քննության նշանակելու մասին> որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ: Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի շահերի պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանը հղումներ կատարելով <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ և մարդու իրավունքների եվրապական դատարանների որոշ դատական ակտերի, ՀՀ Սահմանադրության ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի առանձին հոդվածների վրա, խնդրել է Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց վերացնել և նրան ազատել կալանքից, կամ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքը փոխել գրավով: Պաշտպանության կողմը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը երկրորդ կարգի հաշմանդամ է, նրա առողջական վիճակը բավականին ծանր է եղել կալանքն ընտրելու պահին: Կալանավորման ընթացքում բազմաթիվ անգամներ նրա առողջական վիճակը ծայրաստիճան վատթարացել է, նա բազմաթիվ անգամներ տեղափոխվել է տարբեր բժշկական կենտրոններ և ստացել տարբեր բուժումներ, սակայն դրանք չեն կարողացել կարգավորել Ռ.Ավետիսյանի առողջությունը: Վերջին ժամանակաշրջանում Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատթարացել է և նրան մահամերձ վիճակում 17.04.2016թ. տեղափոխել են Էրեբունի ԲԿ, որտեղ էլ այս պահին բուժվում է: Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ գործի նյութերում առկա բազմաթիվ բժշկական փաստաթղթերը հաստատում են, որ նա չի կարող կալանքի տակ գտնվել: Պատճառաբանվել է նաև, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը բացառապես բնութագրվում է դրական, նախկինում դատապարտված չի եղել, աշխատում է, նա ամուսնացած է, խնամքին ունի երեք անձ, ունի մշտական բնակության վայր, վատառողջ է, նա հաշմանդամ է; Վթարից հետո նա և նրա հարազատները ամեն կերպ օգնել են տուժողների ընտանիքներին, փորձել են իրենց հնարավորությունների չափով մեղմացնել պատճառված վնասները: Անգամ տուժողների իրավահաջորդը զգացված լինելով այդ վերաբերմունքից գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռազմիկ Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ, այլ իր առողջական վիճակի համար տեղափոխվի հիվանդանոց և բուժում ստանա: Գտել է, որ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելը կխախտի <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասւն> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշմամբ. Բավարարվել է պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ սահմանվել է 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամն ու այն Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից: Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ <Դատապարտյալների հիվանդանոց> քրեակատարողական հիմնարկի պետին: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել դատախազը և տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է որոշում կայացնել ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի որոշումը վերցնելու մասին։ Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Գտել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական: Դատարանը Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթները, ուստի և որոշումը ենթակա է վերացման: Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.02.2015թ. որոշման համաձայն. /…/ դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման, քանի որ առկա Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու պայմաններն ու հիմքերը, այսինքն՝ նախաքննության այս փուլում առկա են մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար և ողջամիտ կասկածներ, որ մեղադրյալն առնչվում է իրեն վերագրող արարքին և ազատության մեջ մնալով՝ կարող է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչնդոտել մինչդատական վարույթում գործի քննությանը։ Քննության առնելով գրավը՝ որպես կալանքի այլրնտրանքային խափանման միջոց, կիրառելու հնարավորության մասին պաշտպանի և մեղադրյալի միջնորդությունը, դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է մերժման՝ վերր շարադրված պատճառաբանությամբ։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.06.2015թ. որոշմամբ վերը նշված նույն պատճառաբանություններով վերջին անգամ ևս երկու ամսով երկարացվել է Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետն ու մերժվել է գրավի կիրառումը։ 2016թ. հունիսի 10-֊ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելու մասին պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունր որոշել է այն բավարարել և ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավոր ազատելը ճանաչել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ՝ սահմանել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ ու այն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից։ Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ին կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական։ Դատարանր Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունր բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվեցիայի 5-րդ հոդվածր, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերր, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներր, ուստի և որոշումր ենթակա է վերացման հետևյալ պատճառաբանությամբ. Նախաքննության և դատաքննության րնթացքում ձեռք բերված ապացույցներով և դատաավտոտեխնիկական, դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացություններով հիմնավորել և հաստատվել է, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանին ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը, որը նախատեսվում է ազատազրկում 4-10 տարի ժամկետով և իմ խորին համոզմամբ դատարանր պետք է կայացնի մեղադրական դատավճռի և նշանակի պատիժ ազատազրկման ձևով և նման պայմաններում գրավի կիրառումը թույլատրելի համարելը ճիշտ չէ։ Կամ ինչն էր խանգարում դատարանին, որ այդ հարցին անդրադառնար դատական ակտով, դա այն դեպքում, երբ դատաքննությունը դեռ չի ավարտվել, հնարավոր են լինեն նոր միջնորդություններ, նոր ապացույցներ հետազոտելու կարիք զգացվի, մանավանդ, որ դատարանը չսպասելով պաշտպանական կողմի միջնորդությանը, իր նախաձեռնությամբ նշանակեց լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն: Պետք է նշեմ, որ նախաքննության րնթացքում տրվել է հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություն, որտեղ հիմնավորապես և մանրամասն տրվել է բոլոր հարցերի պատասխանը, իսկ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը հստակեցնելով իրենց հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացություևը, դատավարության մասնակիցների բոլոր հարցերին պատասխանելով, տվեց հստակ պատասխաններ, մասնավորապես նշելով որ բժշկական ցուցումներով և մասնագիտական գրականության և ընդհանուր բժշկական մտահոգումներով էպիլեպսիայով հիվանդին կտրականապես ավտոմեքենա վարելը արգելված է։ Եվ իրենց հանձնաժողովի կողմից կատարված ուսումնասիրությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի մոտ էպիլեպսիա հիվանդությունը հաստատվել է։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում, նա հնարավորություն է ունենում հարմար դիրք ընդունել, ծնկի գալ, կքանստել, պառկել, ավտոմեքենան արգելակել կամ արագությունր նվազեցնել։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում նա մինչև վատանալը կարողանում է քայլեր ձեռնարկել վտանգից խուսափելու համար։ 19.02.2015թ. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը։ Նույն օրը Ռազմիկ Ավետիսյանը ձերբակալվել է։ 22.02.2015թ. Ռ.Ավետիսյանր ներգրավվել է որպես մեղադրայլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նույն օրը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք–Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարվել է քննիչի միջնորդությանը և Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ, որպես խափանման միջոց կիրառել է կալանք երկու ամիս ժամանակով։ Դատարանր կալանքը կիրառելիս և հետագայում կալանքի ժամկետը երկարացնելիս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրայալը առնչվում է իրեն վերագրվող արարքին և ազատության մեջ մնալով կարող է թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարության մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում գործի քննությանը և գրավի կիրառումը մերժել է վերը նշված պատճառաբանությամբ։ Պետք է ասեմ, որ գործի դատաքննությունր դեռ չի ավարտվել, քանի որ նշանակվել է լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն, դեռ չեն հետազոտվել բոլոր ապացույցներր, այսինքն դեռ չեն վերացել այն խոչընդոտները, որ ամբաստանյալը կարող է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ե պատժից, ինչպես նաև կարող է անօրինական ազդեցություն գործել դատավարության մասնակիցների վրա և խոչրնդոտել գործի քննությունը։ Տուժող կողմր դատարանին ներկայացրել է քաղաքացիական հայցի պահանջ, խնդրել է մեղավոր անձից, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանից հօգուտ տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի բռնագանձել 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ, որպես վթարի հետևանքով պատճառված անմիջական վնաս և 1.250.000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, որպես գերեզմանների բարեկարգման և այլ ծախսեր, մինչև օրս քաղ. հայցի հարցը լուծված չէ։ Պաշտպանական կողմը դատարանին միջնորդելով խնդրում է կալանավորումր փոխարինել գրավով և գրավի չափը մեծահոգաբար թողնում է դատարանի հայեցողությանր, այնինչ լավ կլիներ, որ նույն մեծահոգաբար էլ տուժողին պատճառված վնասը վերականգնեին։ Դա այն դեպքում, որ տուժողին պատճառված վնասի դիմաց առաջարկում են 1.000.000 ՀՀ դրամ, և ասում են, դատարանում հայտարարեք, որ քաղ. հայցի պահանջ չունենք, իսկ մնացած գումարը դատավճռից հետո կտանք կամ էլ ապահովագրական րնկերությունը կփոխհատուցի։ Այդ պատճառով էլ տուժող կողմը դեպոզիտ հաշվին մուծված գումարր չի կարող ստանալ։ ՀՀ քր. դատ օր֊ի 135 հոդվածի համաձայն՝ 1. Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող է կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանր՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցևելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժր կրելուց. 5) խոչրնդոաել դատարանի դատավճռի կատարմանր։ 3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն րնտրելու հարցր լուծելիս հաշվի են առնվում՝ 1) վերադրվող արարքի բնույթր ե վտանգավորության աստիճանը. 2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձր. 3) տարիքր և առողջական վիճակր. 4) սեռր. 5) զբաղմունքի տեսակը. 6) ընտանեկան դրությունր և խնամարկյալների առկայությունր. 7) գույքային դրությունր. 8) բնակության մշտական վայրի առկայությունր. 9) այլ էական հանգամանքներ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը (...) ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձեով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքր։ Վ Վերր նշված հոդվածների, ինչպես նան Վճռաբել դատարանի իրավական դիրքորոշումից (մասնավորապես Ա.ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՝ՎԲ– 132/07/) պարզ է դառնում, որ սույն քրեական գործով կան հիմնավորված ենթադրություններ այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանր կալանքի տակ չգտնվելով կարող է դրսեորել ոչ պաաշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանր և արդարադատությանը, առավել ևս այն դեպքում, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիտանր ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն առաջադրված մեղադարանքը չի րնդունում, գործում չզղջալու ոչ մի նշույլ ցույց չի տալիս։ Գտնում եմ, որ կայացրած որոշմամբ դատարանը խախտել է ՀՀ քր. դատ. օր-ի 134,135, 136,143, հոդվածների պահանջները, ուստի գտնում եմ, որ վերաքննության կարգով պետք է ստուգվի վերը նշված որոշման օրինակությունը և հիմնավորվածությունր։ Դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, խնդրել է. Թիվ ԵԿԴ/0199/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ի որոշումը բեկանել և փոփոխել ու ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի։ Վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Գտնում է, որ դատարանի հիշյալ որոշումը օրինական և հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <Սույն հոդվածի 1-ին կետի <գ> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող (է) կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝ <1. Գրավը (...) հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը։ 2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից։ /.../>: Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <35. (...) անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում՝ պայմանով, որ֊ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա /..../: Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի, մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։ 36. Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում <քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է <մասնավորապես>> բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն։ Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ։ Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը։ (տե՛ս Ասլան Հովհաննեսի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 36-րդ կետը)։ Դ.Ալիխանյանի գործով կայացված որոշմամբ զարգացնելով նշված դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու թույլատրելիության կամ անթույլատրելիության վերաբերյալ իր եզրահանգումները դատարանը պետք է հիմնավորի գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով։ Այլ խոսքով՝ անհրաժեշտ է կիրառել դատական ակտի պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ՝ կալանքը գրավով փոխարինելը մերժելու մասին դատարանի հետևությունները հիմնավորել գործի փաստական տվյալներով և ոչ թե բավարարվել ՀՀ քրեաղատավարական օրենքով նախատեսված հիմքերի պարզ շարադրանքով>։ Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <(...) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս։ Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, llijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81)։ (...)> (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Զարգացնելով նշված իրավական դիրքորոշումը, նկատի ունենալով արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի գնահատման կարևորությունը գրավի անթույլատրելության հարցը քննարկելիս և այդ կապակցությամբ համադրելով Վ.Պողոսյանի և Գ..Մադաթյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Ս.Մարգարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրում է, որ <(...)գրավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ։ (Սամվել Մարգարյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0138/06/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. մարտի 28-ի որոշում)։ Դատարանը սույն բողոքով վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ <ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանն ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի երեք անձ, առաջին անգամ է դատապարտվում, վատառողջ է և մասնակիորեն հատուցել է տուժող Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը։ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, հիմնավոր կասկածի առկայությունը, ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառված լինելու փաստը, գրավի կիրառման թույլատրելիության մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները, ամբաստանյալի դրական բնութագիրը, անձը, սեռը, վատառողջ լինելու, մշտական բնակության վայր ունենալու, տուժած Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցված լինելու, դատաքննությամբ քրեական գործի ապացույցների հետազոտությունն ավարտված լինելու հանգամանքները և նկատի ունենալով, որ նրան վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը թեև էական նշանակություն ունեն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների ուժով, մասնավորապես՝ ապացույցների հետազոտումն ավարտելուց հետո, նվազել է հավանականությունը, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է խոչընդոտել քննությանը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից ամբաստանյալի թաքնվելու վերաբերյալ կալանավորման հիմքին, ապա դատարանը, նկատի ունենալով նաև վերոգրյալները, հանգում է հետևության, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը կարող է փոխարինվել գրավով, ինչը բավարար ու գործուն միջոց կարող է հանդիսանալ նրա հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալը 1 տարի 3 ամսից ավելի գտնվում է արգելանքի տակ։ /.../ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ միջնորդությամբ չհաստատվեց, որ տուժողների իրավահաջորդը գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռ.Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ։ Միաժամանակ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի մոտ ախտորոշված հիվանդությունները ներառված են ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված՝ <Պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների> ցանկում։> Մեջբերված իրավական դիրքորոշումներից բխող անհրաժեշտությամբ անդրադառնալով ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին՝ հարկ է նշել, որ դատարանն անդրադառնալով դրանց և արժեվորելով դրանց առկայությունը, առանց բավարար հիմքերի հանգել է հակառակ եզրահանգման։ Այնինչ սույն գործով հաստատված է, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը մինչ վրաերթը գիտակցել է իր մոտ հիվանդության առկայության հանգամանքը և հասկացել, որ նման պայմաններում բավական մեծ է իր կողմից ավտոմեքենա վարելու հանրային վտանգավորության աստիճանը և դրա հետևանքով վտանգի առաջացման բարձր հավանականությունը, այսինքն վերջինիս գերծողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է։ Ընդ որում՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները հաստատում են, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը վրաերթի պահին մեքենան գիտակցելով իր մոտ հիվանդության առկայությունը։ Այս հանգամանքը վերը նշված նախադեպային իրավական դիրքոշումների համատեքստում խիստ բացասաբար են բնութագրում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Անդրադառնալով դատական ակտի վերը մեջբերված պատճառաբանություններին՝ անհրաժեշտ է նշել, որ դատարանը, հակառակ Ասլան Ավետիսյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման, կատարել է գրավի անթույլատրելիության հիմքերի սահմանափակ մեկնաբանություն և փաստերի շարադրմամբ ցույց տվել, թե իբր գրավի անթույլատրելության օրենսդրական հիմքերը բացակայոււմ են։ Դատարանն անտեսել է, որ գրավի անթույլատրելության հիմքերը սահմանափակ չեն և քրեադատավարական օրենքն ընդամենը մասնավորեցրել է դրանցից մի քանիսը, ուստի գրավի թույլատրելիության հարցը պետք է քննարկել խափանման միջոցների կիրառման ընդհանուր հիմքերի և պայմանների համատեքստում։ Հատկապես կարևոր է, որ դատական ակտում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի դրույթները մեջբերված են, բացառապես հիմնվելով 2-րդ մասի դրույթների վրա, որոնք իդեպ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն սպառիչ չեն։ Դատարանը գրավի թույլատրելությունը պայմանավորելով նաև այն հանգամանքով, որ <ամբաստանյալի կողմից մասնակիորեն հատուցվել է հանցագործությամբ տուժողին պատճառված վնասը> ակնհայտորեն դուրս է եկել ոչ միայն գրավի թույլատրելիության, այլև առհասարակ խափանման միջոցների կիրառմանը վերաբերելի հարցերի շրջանակից և իրավական նշանակություն տվել մի հանգամանքի, որը տեսական ու գործանական կապ չունի դատարանի առջև բարձրացված հարցի հետ։ Հատկանշական է այն փաստը, որ դատաքննության ընթացքում տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչը նշեց, որ խնդրում է միջնորդությունը մերժել, միաժամանակ ավելացնելով, որ քաղաքացիական հայցի հարցը լուծված չէ, և եթե պաշտպանական կողմը ի վիճակի է գրավի կիրառման համար նախատեսված գումարը վճարել, ապա մինչ այդ թող տուժողներին հանցագործությամբ պատճառված վնասը վերականգնվեր։ Դրան հակառակ՝ առաջին ատյանի դատարանը նշանակություն չի տվել բարձրացված հարցին անմիջականորեն վերաբերելի և խիստ կարևոր հանգամանքի, որը դարձյալ պետք է բացառեր գրավի կիրառումը ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ։ Դատարանն անտեսել է, որ Դազմիկ Ավետիսյանը, ՃԵԿ-ի պահանջների խախտմամբ, տուժողներին վրաերթի է ենթարկել, որոնցից երկուսին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ երկուսին՝ կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, իրեն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում և բազմիցս տվել է իրարամերժ ցուցմունքներ, փորձելով խուսափել ակնկալվող պատժից և պատասխանատվությունից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որպես պատիժ է նախատեսվում միայն ազատազրկում՝ 4-ից 10 տարի ժամանակով և այդ կապակցությամբ մեղադրանքի և տուժող կողմի մտավախությունը, որ սասվելիք պատժի խստությունը կարող է հիմք հանդիսանալ, որ ամբաստանյալը կարող է խուսափել այդ պատիժը կրելուց։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումը թույլատրելի համարելով դատարանն անտեսել է դրա հնարավորությունը բացառող հանգամանքների առկայությունը և արձանագրել ու իրավական նշանակություն է տվել հանգամանքների, որոնք նշանակություն չունեն գրավի կիրառման հարցը քննարկելիս։ Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի պահանջները և չի պահպանել այն մեկնաբանող՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները՝ այդպիսով թույլ տալով դատական սխալ, որը դատական ակտը բեկանելու հիմք է։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Լսելով դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդ կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքների վերաբերյալ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքները պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. խափանման միջոցներն են` 1.կալանավորումը. 2. գրավը. /…/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն. գրավը համարվում է կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց և կիրառվում է միայն այն դեպքում, երբ ստացվել է դատարանի որոշումը` մեղադրյալին կալանավորելու մասին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով ամրագրված են խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը: < /…/ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է` թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. կատարել քրեական օրենքով չթույլատրվող արարք. խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը: Այս հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը> /տես` Արամ Ճուղուրյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ -132/07 որոշումը/: Տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ քննության առնելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունն` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ, գտել է, որ պաշտպանի միջնորդությունը պետք է բավարարել, կիրառել գրավ և քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանին գտնվելն ապահովելու նպատակով մուծվելիք գումարի չափը պետք է սահմանվի 1.000.000 դրամ, /…/: Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է նաև, որ. < /…/ Դատարանը, ելնելով դատաքննությամբ հետազոտված նյութերից, արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանն ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի երեք անձ, առաջին անգամ է դատապարտվում, վատառողջ է և մասնակիորեն հատուցել է տուժող Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը։ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, հիմնավոր կասկածի առկայությունը, ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց, կալանավորում կիրառված լինելու փաստը, գրավի կիրառման թույլատրելիության մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները, ամբաստանյալի դրական բնութագիրը, անձը, սեռը, վատառողջ լինելու, մշտական բնակության վայր ունենալու, տուժող Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցված լինելու, դատաքննությամբ քրեական գործի ապացույցների հետազոտությունն ավարտված լինելու հանգամանքները, և նկատի ունենալով, որ նրան վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը թեև էական նշանակություն ունեն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների ուժով, մասնավորապես՝ ապացույցների հետազոտումն ավարտելուց հետո, նվազել է հավանականությունը, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է խոչընդոտել քննությանը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից ամբաստանյալի թաքնվելու վերաբերյալ կալանավորման հիմքին, ապա դատարանը, նկատի ունենալով նաև վերոգրյալները, հանգում է հետևության, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը կարող է փոխարինվել գրավով, ինչը բավարար ու գործուն միջոց կարող է հանդիսանալ նրա հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալը 1 տարի 3 ամսից ավելի գտնվում է արգելանքի տակ։ /.../ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ միջնորդության քննությամբ չհաստատվեց, որ տուժողների իրավահաջորդը գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռ.Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ։ Միաժամանակ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի մոտ ախտորոշված հիվանդությունները ներառված են ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված՝ <Պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների> ցանկում>։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` դատարան/ վերը նշված եզրահանգումները, քննարկվող պարագայում, չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու համար, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտն այդ մասին պետք է բեկանել և ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի` հետևյալ պատճառաբանությամբ. <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` սույն հոդվածի 1-ին կետի <գ> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատարանը /…/ խափանման միջոց կարող է կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1/ թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2/ խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3/ կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4/ խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5/ խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Գրավը /…/ հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է` քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով: Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը: 2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից: /…/: Մեջբերված իրավադրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Ճուղուրյանի, Ա.Ավետիսյանի, Դ.Ալիխանյանի գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդել և զարգացրել է քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները /տես Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ասլան Հովհաննեսի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 18-րդ, 22-րդ և 36-րդ կետերը և Դավիթ Ալիխանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0138/06/12 որոշման 13-րդ կետը/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի է առնվում վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը: Մեջբերված քրեադատավարական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. </…/ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը /ի թիվս այլոց տես Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81/: /…/>: /տես Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը/: Արարքի հանրային վտանգավորության <բնույթ> և <աստիճան> հասկացությունները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ` իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ. <Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: /…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: /…/>: /տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը/: Համադրելով Վ.Պողոսյանի և Գ.Մադաթյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը, Վճռաբեկ դատարանը Սամվել Գագիկի Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ արձանագրել է, որ գրավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները: Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար: Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ դատարանի որոշմամբ շարադրված հետևությունները, քննարկվող դեպքում, հիմնավոր և բավարար չափով փաստարկված չեն: Մասնավորապես` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս, դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության և գնահատման չի ենթարկել` ինչպես ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին վերագրվող արարքի կատարման եղանակն, այնպես էլ հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը: Վերը նշվածի համատեքստում հարկ է արձանագրել, որ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա տառապում է <Էպիլեպսիա> հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ, գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից, 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11.30-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման <ֆոլկսվագեն> մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով` Նորք-Մարաշի կողմից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ աջ մայթեզրիզ մոտ 0,5 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ: Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել <Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ՃԵԿ-ի 65, 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ` այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ, իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը, կամ էլ անվտանգ մանրևումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս, որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում, աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սաշիկի Կարապետյանին, այնուհետ բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանի և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյաններին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին, որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարաի առաջացումը`ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակային վերլուծությունից ըստ էության հետևում է, որ իրեն վերագրվող արարքի համատեքստում ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը մինչ վրաերթը գիտակցել է հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից: Այսինքն, վերջինիս վերագրվող գործողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է։ Հարկ է արձանագրել նաև, որ ըստ ներկայացվածի սույն գործով դատաքննությունը դեռևս չի ավարտվել և նշանակվել է համապատասխան լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն, այսինքն գործի դատաքննությունը շարունակվելու պարագայում ինքնին չի բացառվում վերջինիս կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հնարավոր հավանականությունը: Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որպես պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկման ձևով` չորսից տաս տարի ժամկետով: Վերը նշված հանգամանքները պատշաճ իրավական վերլուծության և գնահատման չենթարկելու հետևանքով դատարանը զրկված է եղել ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու և նրա հետագա վարքագծի վերաբերյալ հիմնավորված ենթադրություն անելու հնարավորությունից, որպիսի պայմաններում գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել հնարավոր չէ: Քննարկվող պարագայում, կոնկրետ դեպքում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին շարունակվում է վերագրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք, որի համար որպես պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկման ձևով` չորսից տաս տարի ժամկետով: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն ունեն էական նշանակություն` նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում: Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանգում է այն հետևության, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ամբաստանյալն կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քննարկվող պարագայում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ դատարանի որոշումը հիմնավոր չէ, դրա արդյունքում թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ և 143-րդ հոդվածների էական խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի իմաստով հիմք է վիճարկվող դատական ակտն այդ մասին /գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու մասին/ բեկանելու և ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը անթույլատրելի ճանաչելու համար: Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավի գումարը` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը պետք է վերադարձնել գրավատուին: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 288-289 և 394-395 հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքները բավարարել: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշումը՝ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու մասին, բեկանել: Պաշտպանի միջնորդությունը՝ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավ կիրառելու վերաբերյալ, մերժել: Ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի: Որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավի գումարը` 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը վերադարձնել գրավատուին: Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 29-07-2016 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0199//01/15 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ 29 հուլիսի 2016թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ.ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ ԵՎ ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Ա.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԲԵԳՈՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ռ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում դատախազի և տուժողի և տուժողների իրավահաջորդի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով պաշտպան` Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը՝ ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ բավարարելու մասին, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 2015 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը: 2015 թվականի փետրվարի 19-ին ձեռբակալվել է Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանը: 2015 թվականի փետրվարի 22-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.02.2015թ. որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: 2015 թվականի հունիսի 23-ին որոշում է կայացվել Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, այն բանի համար, որ նա տառապում է <Էպիլեպսիա> հիվանդությամբ և դրա հետևանքով նախկինում մի քանի անգամ ունեցել է գիտակցության կորուստ, գիտակցելով հիվանդության հետևանքով ցանկացած պահի էպինոպայի և գիտակցության կորուստ ունենալու հնարավորությունը, իսկ դրա արդյունքում` իր կողմից օգտագործվող առավել վտանգի աղբյուրի կառավարման անհնարինությունն ու դրա հետևանքով հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և առանց բավարար հիմքերի վերացականորեն հույս ունենալով խուսափել դրանցից, 2015թ. փետրվարի 19-ին ժամը 11.30-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման <ֆոլկսվագեն> մակնիշի 34 ST 390 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արմենակյան փողոցով` Նորք-Մարաշի կողմից դեպի Հերացի փողոցի ուղղությամբ աջ մայթեզրիզ մոտ 0,5 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ: Հասնելով Արմենակյան փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել <Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ՃԵԿ-ի 65, 66 և 67 կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ` այն է` չընտրելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի լիարժեք կառավարումն ապահովող ռեժիմ, իսկ հետիոտն Անահիտ Կարապետյանին հայտնաբերելու պահից սկսած ժամանակին կատարած արգելակումով իր վարած ավտոմեքենան չկանգնեցնելով մինչև հետիոտնին հասնելը, կամ էլ անվտանգ մանևրումով ձախից չշրջանցելով վերջինիս, որի արդյունքում իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել իր ընթացագոտում, աջ մայթից շուրջ 20սմ հեռավորությամբ դեպի իր ուղղությամբ քայլող հետիոտն Անահիտ Սաշիկի Կարապետյանին, այնուհետ բարձրանալով մայթին` վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Աննա Սերյոժայի Հարությունյանի և վերջինիս որդիներ Տիգրան և Արման Հարությունյաններին, ապա ընդհարվել է նույն հասցեի դիմաց գտնվող ցանկապատին, որի հետևանքով Տիգրան և Արման Հարությունյաններին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, իսկ Աննա Հարությունյանին և Անահիտ Կարապետյանին` կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարաի առաջացումը`ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.08.2015թ. <Դատական քննության նշանակելու մասին> որոշմամբ՝ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ: Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, դատաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի շահերի պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանը հղումներ կատարելով <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի, Վճռաբեկ և մարդու իրավունքների եվրապական դատարանների որոշ դատական ակտերի, ՀՀ Սահմանադրության ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի առանձին հոդվածների վրա, խնդրել է Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց վերացնել և նրան ազատել կալանքից, կամ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանքը փոխել գրավով: Պաշտպանության կողմը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանը երկրորդ կարգի հաշմանդամ է, նրա առողջական վիճակը բավականին ծանր է եղել կալանքն ընտրելու պահին: Կալանավորման ընթացքում բազմաթիվ անգամներ նրա առողջական վիճակը ծայրաստիճան վատթարացել է, նա բազմաթիվ անգամներ տեղափոխվել է տարբեր բժշկական կենտրոններ և ստացել տարբեր բուժումներ, սակայն դրանք չեն կարողացել կարգավորել Ռ.Ավետիսյանի առողջությունը: Վերջին ժամանակաշրջանում Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատթարացել է և նրան մահամերձ վիճակում 17.04.2016թ. տեղափոխել են Էրեբունի ԲԿ, որտեղ էլ այս պահին բուժվում է: Ռ.Ավետիսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ գործի նյութերում առկա բազմաթիվ բժշկական փաստաթղթերը հաստատում են, որ նա չի կարող կալանքի տակ գտնվել: Պատճառաբանվել է նաև, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը բացառապես բնութագրվում է դրական, նախկինում դատապարտված չի եղել, աշխատում է, նա ամուսնացած է, խնամքին ունի երեք անձ, ունի մշտական բնակության վայր, վատառողջ է, նա հաշմանդամ է; Վթարից հետո նա և նրա հարազատները ամեն կերպ օգնել են տուժողների ընտանիքներին, փորձել են իրենց հնարավորությունների չափով մեղմացնել պատճառված վնասները: Անգամ տուժողների իրավահաջորդը զգացված լինելով այդ վերաբերմունքից գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռազմիկ Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ, այլ իր առողջական վիճակի համար տեղափոխվի հիվանդանոց և բուժում ստանա: Գտել է, որ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելը կխախտի <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասւն> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշմամբ. Բավարարվել է պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ սահմանվել է 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամն ու այն Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից: Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ <Դատապարտյալների հիվանդանոց> քրեակատարողական հիմնարկի պետին: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 10.06.2016թ. որոշման դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել դատախազը և տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Տուժող և տուժողների իրավահաջորդ՝ Ա.Հարությունյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է որոշում կայացնել ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի որոշումը վերցնելու մասին։ Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Գտել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ հունիսի 10-ի կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական: Դատարանը Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթները, ուստի և որոշումը ենթակա է վերացման: Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 22.02.2015թ. որոշման համաձայն. /…/ դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման, քանի որ առկա Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու պայմաններն ու հիմքերը, այսինքն՝ նախաքննության այս փուլում առկա են մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար և ողջամիտ կասկածներ, որ մեղադրյալն առնչվում է իրեն վերագրող արարքին և ազատության մեջ մնալով՝ կարող է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչնդոտել մինչդատական վարույթում գործի քննությանը։ Քննության առնելով գրավը՝ որպես կալանքի այլրնտրանքային խափանման միջոց, կիրառելու հնարավորության մասին պաշտպանի և մեղադրյալի միջնորդությունը, դատարանը գտել է, որ այն ենթակա է մերժման՝ վերր շարադրված պատճառաբանությամբ։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.06.2015թ. որոշմամբ վերը նշված նույն պատճառաբանություններով վերջին անգամ ևս երկու ամսով երկարացվել է Ռ.Ավետիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետն ու մերժվել է գրավի կիրառումը։ 2016թ. հունիսի 10-֊ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելու մասին պաշտպան՝ Վ.Բեգոյանի միջնորդությունր որոշել է այն բավարարել և ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանին կալանքից գրավոր ազատելը ճանաչել է թույլատրելի, որպես գրավի չափ՝ սահմանել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ ու այն Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 դեպոզիտ հաշվին մուծելու մասին ապացույց ստանալու պահից նրան անհապաղ ազատել կալանքից։ Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների րնդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ին կայացրած որոշումն ակնհայտ անհիմն է և անօրինական։ Դատարանր Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ գրավի կիրառման վերաբերյալ միջնորդությունր բավարարելու մասին որոշմամբ խախտել է ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվեցիայի 5-րդ հոդվածր, տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի օրինական շահերր, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներր, ուստի և որոշումր ենթակա է վերացման հետևյալ պատճառաբանությամբ. Նախաքննության և դատաքննության րնթացքում ձեռք բերված ապացույցներով և դատաավտոտեխնիկական, դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացություններով հիմնավորել և հաստատվել է, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանին ՀՀ քր. օր-ի 242 հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը, որը նախատեսվում է ազատազրկում 4-10 տարի ժամկետով և իմ խորին համոզմամբ դատարանր պետք է կայացնի մեղադրական դատավճռի և նշանակի պատիժ ազատազրկման ձևով և նման պայմաններում գրավի կիրառումը թույլատրելի համարելը ճիշտ չէ։ Կամ ինչն էր խանգարում դատարանին, որ այդ հարցին անդրադառնար դատական ակտով, դա այն դեպքում, երբ դատաքննությունը դեռ չի ավարտվել, հնարավոր են լինեն նոր միջնորդություններ, նոր ապացույցներ հետազոտելու կարիք զգացվի, մանավանդ, որ դատարանը չսպասելով պաշտպանական կողմի միջնորդությանը, իր նախաձեռնությամբ նշանակեց լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն: Պետք է նշեմ, որ նախաքննության րնթացքում տրվել է հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություն, որտեղ հիմնավորապես և մանրամասն տրվել է բոլոր հարցերի պատասխանը, իսկ դատարանում հարցաքննված փորձագետ Գագիկ Հարությունյանը հստակեցնելով իրենց հանձնաժողովի կողմից տրված եզրակացություևը, դատավարության մասնակիցների բոլոր հարցերին պատասխանելով, տվեց հստակ պատասխաններ, մասնավորապես նշելով որ բժշկական ցուցումներով և մասնագիտական գրականության և ընդհանուր բժշկական մտահոգումներով էպիլեպսիայով հիվանդին կտրականապես ավտոմեքենա վարելը արգելված է։ Եվ իրենց հանձնաժողովի կողմից կատարված ուսումնասիրությամբ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի մոտ էպիլեպսիա հիվանդությունը հաստատվել է։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում, նա հնարավորություն է ունենում հարմար դիրք ընդունել, ծնկի գալ, կքանստել, պառկել, ավտոմեքենան արգելակել կամ արագությունր նվազեցնել։ էպիլեպսիայով հիվանդր հանկարծակի չի վատանում նա մինչև վատանալը կարողանում է քայլեր ձեռնարկել վտանգից խուսափելու համար։ 19.02.2015թ. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրական օրենսգրքի 242 հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60101515 քրեական գործը։ Նույն օրը Ռազմիկ Ավետիսյանը ձերբակալվել է։ 22.02.2015թ. Ռ.Ավետիսյանր ներգրավվել է որպես մեղադրայլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և նույն օրը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք–Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարվել է քննիչի միջնորդությանը և Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ, որպես խափանման միջոց կիրառել է կալանք երկու ամիս ժամանակով։ Դատարանր կալանքը կիրառելիս և հետագայում կալանքի ժամկետը երկարացնելիս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրայալը առնչվում է իրեն վերագրվող արարքին և ազատության մեջ մնալով կարող է թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, քրեական դատավարության մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում գործի քննությանը և գրավի կիրառումը մերժել է վերը նշված պատճառաբանությամբ։ Պետք է ասեմ, որ գործի դատաքննությունր դեռ չի ավարտվել, քանի որ նշանակվել է լրացուցիչ հանձնաժողովային դատաբժշկական փորձաքննություն, դեռ չեն հետազոտվել բոլոր ապացույցներր, այսինքն դեռ չեն վերացել այն խոչընդոտները, որ ամբաստանյալը կարող է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ե պատժից, ինչպես նաև կարող է անօրինական ազդեցություն գործել դատավարության մասնակիցների վրա և խոչրնդոտել գործի քննությունը։ Տուժող կողմր դատարանին ներկայացրել է քաղաքացիական հայցի պահանջ, խնդրել է մեղավոր անձից, ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանից հօգուտ տուժողի և տուժողի իրավահաջորդի բռնագանձել 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ, որպես վթարի հետևանքով պատճառված անմիջական վնաս և 1.250.000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ, որպես գերեզմանների բարեկարգման և այլ ծախսեր, մինչև օրս քաղ. հայցի հարցը լուծված չէ։ Պաշտպանական կողմը դատարանին միջնորդելով խնդրում է կալանավորումր փոխարինել գրավով և գրավի չափը մեծահոգաբար թողնում է դատարանի հայեցողությանր, այնինչ լավ կլիներ, որ նույն մեծահոգաբար էլ տուժողին պատճառված վնասը վերականգնեին։ Դա այն դեպքում, որ տուժողին պատճառված վնասի դիմաց առաջարկում են 1.000.000 ՀՀ դրամ, և ասում են, դատարանում հայտարարեք, որ քաղ. հայցի պահանջ չունենք, իսկ մնացած գումարը դատավճռից հետո կտանք կամ էլ ապահովագրական րնկերությունը կփոխհատուցի։ Այդ պատճառով էլ տուժող կողմը դեպոզիտ հաշվին մուծված գումարր չի կարող ստանալ։ ՀՀ քր. դատ օր֊ի 135 հոդվածի համաձայն՝ 1. Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող է կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչ դատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանր՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցևելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժր կրելուց. 5) խոչրնդոաել դատարանի դատավճռի կատարմանր։ 3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն րնտրելու հարցր լուծելիս հաշվի են առնվում՝ 1) վերադրվող արարքի բնույթր ե վտանգավորության աստիճանը. 2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձր. 3) տարիքր և առողջական վիճակր. 4) սեռր. 5) զբաղմունքի տեսակը. 6) ընտանեկան դրությունր և խնամարկյալների առկայությունր. 7) գույքային դրությունր. 8) բնակության մշտական վայրի առկայությունր. 9) այլ էական հանգամանքներ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Գրավը (...) ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձեով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքր։ Վ Վերր նշված հոդվածների, ինչպես նան Վճռաբել դատարանի իրավական դիրքորոշումից (մասնավորապես Ա.ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի թիվ ՝ՎԲ– 132/07/) պարզ է դառնում, որ սույն քրեական գործով կան հիմնավորված ենթադրություններ այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանր կալանքի տակ չգտնվելով կարող է դրսեորել ոչ պաաշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանր և արդարադատությանը, առավել ևս այն դեպքում, որ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիտանր ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն առաջադրված մեղադարանքը չի րնդունում, գործում չզղջալու ոչ մի նշույլ ցույց չի տալիս։ Գտնում եմ, որ կայացրած որոշմամբ դատարանը խախտել է ՀՀ քր. դատ. օր-ի 134,135, 136,143, հոդվածների պահանջները, ուստի գտնում եմ, որ վերաքննության կարգով պետք է ստուգվի վերը նշված որոշման օրինակությունը և հիմնավորվածությունր։ Դատախազը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, խնդրել է. Թիվ ԵԿԴ/0199/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. հունիսի 10-ի որոշումը բեկանել և փոփոխել ու ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց գրավի կիրառումը ճանաչել անթույլատրելի։ Վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Գտնում է, որ դատարանի հիշյալ որոշումը օրինական և հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <Սույն հոդվածի 1-ին կետի <գ> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող (է) կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն՝ <1. Գրավը (...) հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով։ Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը։ 2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից։ /.../>: Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <35. (...) անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում՝ պայմանով, որ֊ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա /..../: Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի, մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։ 36. Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում <քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է <մասնավորապես>> բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն։ Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ։ Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը։ (տե՛ս Ասլան Հովհաննեսի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 36-րդ կետը)։ Դ.Ալիխանյանի գործով կայացված որոշմամբ զարգացնելով նշված դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու թույլատրելիության կամ անթույլատրելիության վերաբերյալ իր եզրահանգումները դատարանը պետք է հիմնավորի գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով։ Այլ խոսքով՝ անհրաժեշտ է կիրառել դատական ակտի պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ՝ կալանքը գրավով փոխարինելը մերժելու մասին դատարանի հետևությունները հիմնավորել գործի փաստական տվյալներով և ոչ թե բավարարվել ՀՀ քրեաղատավարական օրենքով նախատեսված հիմքերի պարզ շարադրանքով>։ Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <(...) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս։ Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, llijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81)։ (...)> (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Զարգացնելով նշված իրավական դիրքորոշումը, նկատի ունենալով արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի գնահատման կարևորությունը գրավի անթույլատրելության հարցը քննարկելիս և այդ կապակցությամբ համադրելով Վ.Պողոսյանի և Գ..Մադաթյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Ս.Մարգարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրում է, որ <(...)գրավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ։ (Սամվել Մարգարյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0138/06/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014թ. մարտի 28-ի որոշում)։ Դատարանը սույն բողոքով վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ <ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանն ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, խնամքին ունի երեք անձ, առաջին անգամ է դատապարտվում, վատառողջ է և մասնակիորեն հատուցել է տուժող Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը։ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալները, հիմնավոր կասկածի առկայությունը, ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառված լինելու փաստը, գրավի կիրառման թույլատրելիության մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները, ամբաստանյալի դրական բնութագիրը, անձը, սեռը, վատառողջ լինելու, մշտական բնակության վայր ունենալու, տուժած Ա.Հարությունյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասը մասնակիորեն հատուցված լինելու, դատաքննությամբ քրեական գործի ապացույցների հետազոտությունն ավարտված լինելու հանգամանքները և նկատի ունենալով, որ նրան վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը թեև էական նշանակություն ունեն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների ուժով, մասնավորապես՝ ապացույցների հետազոտումն ավարտելուց հետո, նվազել է հավանականությունը, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է խոչընդոտել քննությանը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից ամբաստանյալի թաքնվելու վերաբերյալ կալանավորման հիմքին, ապա դատարանը, նկատի ունենալով նաև վերոգրյալները, հանգում է հետևության, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը կարող է փոխարինվել գրավով, ինչը բավարար ու գործուն միջոց կարող է հանդիսանալ նրա հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալը 1 տարի 3 ամսից ավելի գտնվում է արգելանքի տակ։ /.../ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ միջնորդությամբ չհաստատվեց, որ տուժողների իրավահաջորդը գրավոր հայտարարություն է տվել այն մասին, որ ինքը համաձայնություն է տալիս, որ Ռ.Ավետիսյանը չգտնվի կալանքի տակ։ Միաժամանակ չհաստատվեց, որ ամբաստանյալի մոտ ախտորոշված հիվանդությունները ներառված են ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. թիվ 825-Ն որոշմամբ հաստատված՝ <Պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների> ցանկում։> Մեջբերված իրավական դիրքորոշումներից բխող անհրաժեշտությամբ անդրադառնալով ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության բնույթին և վտանգավորության աստիճանին՝ հարկ է նշել, որ դատարանն անդրադառնալով դրանց և արժեվորելով դրանց առկայությունը, առանց բավարար հիմքերի հանգել է հակառակ եզրահանգման։ Այնինչ սույն գործով հաստատված է, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը մինչ վրաերթը գիտակցել է իր մոտ հիվանդության առկայության հանգամանքը և հասկացել, որ նման պայմաններում բավական մեծ է իր կողմից ավտոմեքենա վարելու հանրային վտանգավորության աստիճանը և դրա հետևանքով վտանգի առաջացման բարձր հավանականությունը, այսինքն վերջինիս գերծողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է։ Ընդ որում՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները հաստատում են, որ ամբաստանյալ Ռազմիկ Ավետիսյանը վրաերթի պահին մեքենան գիտակցելով իր մոտ հիվանդության առկայությունը։ Այս հանգամանքը վերը նշված նախադեպային իրավական դիրքոշումների համատեքստում խիստ բացասաբար են բնութագրում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Անդրադառնալով դատական ակտի վերը մեջբերված պատճառաբանություններին՝ անհրաժեշտ է նշել, որ դատարանը, հակառակ Ասլան Ավետիսյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման, կատարել է գրավի անթույլատրելիության հիմքերի սահմանափակ մեկնաբանություն և փաստերի շարադրմամբ ցույց տվել, թե իբր գրավի անթույլատրելության օրենսդրական հիմքերը բացակայոււմ են։ Դատարանն անտեսել է, որ գրավի անթույլատրելության հիմքերը սահմանափակ չեն և քրեադատավարական օրենքն ընդամենը մասնավորեցրել է դրանցից մի քանիսը, ուստի գրավի թույլատրելիության հարցը պետք է քննարկել խափանման միջոցների կիրառման ընդհանուր հի |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-07-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 25-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 105 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 25-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 105 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-21399/16 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0199/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 18-08-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Վահրամ |
| Ազգանուն | Բեգոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-09-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 04-11-2016 |
| Մակագրվել է | 13-09-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0199/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 4 նոյեմբերի 2016 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 29-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի պաշտպան Վ.Բեգոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ թիվ 60101515 քրեական գործի շրջանակներում Ռազմիկ Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ¨ նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 14-ի «Դատական քննության նշանակելու մասին» որոշմամբ Ռ.Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ: Նշված քրեական գործի դատաքննության ընթացքում Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 2016 թվականի հունիսի 10-ի որոշմամբ, բավարարելով ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի պաշտպան Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը, Ռ.Ավետիսյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել է թույլատրելի ¨ որպես գրավի չափ սահմանել է 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը: Մեղադրող Հ.Խալաթյանի, տուժող ¨ տուժողի իրավահաջորդ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2016 թվականի հուլիսի 29-ի որոշմամբ բողոքները բավարարել է, բեկանել է Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը, պաշտպան Վ.Բեգոյանի միջնորդությունը մերժել: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել պաշտպան Վ.Բեգոյանը` խնդրելով բեկանել այն ¨ ուժի մեջ թողնել Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ¨ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոք բերած անձը նշել է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումը անօրինական է ¨ չհիմնավորված: Մասնավորապես, այն կայացվել է ՀՀ Սահմանադրության (2005 թվականի փոփոխություններով) 3-րդ, 6-րդ, 14-րդ, 16-18-րդ հոդվածների, «Մարդու իրավունքների ¨ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ, 6-րդ հոդվածների ¨ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 11-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 134-րդ ¨ 135-րդ հոդվածների խախտումներով: Բացի այդ, վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` Դ.Ալիխանյանի գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0138/06/13 ¨ Ա.Կարապետյանի գործով 2014 թվականի մարտի 28-ին ընդունված թիվ ՇԴ/0244/06/13 որոշումներին: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումների ¨ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ¨ որ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետ¨աբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով ¨ 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ռազմիկ Նորիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 29-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ռ.Ավետիսյանի պաշտպան Վ.Բեգոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 04-11-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 09-11-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | թիվ ԵԿԴ/0199/01/15 քրեական գործի հավելվածը` 154 թերթից: |