Գործ հ.
ԵԿԴ/0196/01/15






Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0196/01/15
դատավոր` Գ.Պողոսյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆԻ
Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող Վ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

պաշտպան Ա.ՀՈԲՈՍՅԱՆԻ

ամբաստանյալ Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

տուժող Լ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ

տուժողի ներկայացուցիչ Մ.ԱՐՈՅԱՆԻ


2017 թվականի ապրիլի 06-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի և նրա շահերի պաշտպան Անժելա Հոբոսյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Անդրանիկ Վանիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 28.04.2015 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին ու 325-րդ հոդվածի 1-ին մասերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13144215 քրեական գործը։
10.07.2015 թվականին Սիրվարդ Եսայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ու 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Սիրվարդ Եսայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն՝ չհեռանալու մասին։
20.07.2015 թվականին Անդրանիկ Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ու 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Սույն քրեական գործի շրջանակներում Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել:
2015 թվականի հուլիսի 29-ին թիվ 13144215 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դատավճռով ամբաստանյալներ.
1.Անդրանիկ Վանիկի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել.
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկման` 3/երեք/ տարի ժամկետով,
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ազատազրկման` 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4/չորս/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ հիշյալ ու Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.07.2015 թվականի դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով և վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվելով Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.07.2015 թվականի դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը, որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 8/ութ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, պատժի կրման սկիզբը ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում հաշվելով 2014 թվականի հունիսի 5-ից։
2. Սիրվարդ Պավելի Եսայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել.
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկման` 2/երկու/ տարի ժամկետով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրությունը չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է. ամբաստանյալներ Անդրանիկ Հակոբյանից և Սիրվարդ Եսայանից` հօգուտ «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերության, համապարտությամբ բռնագանձել 225.000 /երկու հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանը 13.01.2017 թվականին` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի վարչակազմին հանձնելու միջոցով բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է կայացնել արդար դատական ակտ և իրեն արդարացնել:
Նույն դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի շահերի պաշտպան Անժելա Հոբոսյանը` 24.01.2017 թվականին` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի գրասենյակ մուտքագրելու միջոցով ևս բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել, ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանին արդարացնել իրեն առաջադրված մեղադրանքներում` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով: Բայց եթե դատարանը այլ եզրահանգման կգա, ապա խնդրել է նրա նկատմամբ սահմանել հնարավորինս մեղմ պատիժ:
Ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանի վերաբերյալ վերաքննիչ բողոք չի ստացվել:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2017թվականի փետրվարի 06-ի որոշմամբ բերված վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատաքննության ընթացքում մեղադրողը` «Առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին» 14.10.2016թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոխել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն բանի համար, որ նա. «խարդախությամբ և կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու միջոցով ուրիշի զգալի չափերի գույքի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր ծանոթ Սիրվարդ Եսայանի հետ, 2013թ. ընթացքում՝ քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ձեռք է բերել իր ծանոթ Լիլիթ Մնացականյանի իրավունք վերապահող, պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող AN0254961 սերիահամարի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը, որը կեղծել է՝ փակցնելով Սիրվարդ Եսայանի կողմից տրամադրված վերջինիս լուսանկարը, այնուհետև, տվյալ անձնագիրն օգտագործելով, 2013թ. դեկտեմբերի 5-ին խաբեությամբ Երևան քաղաքի Սարյան 20/48 հասցեում գործող «Անժելա Աբգարյան» ԱՁ-ին պատկանող համակարգիչների խանութում Սիրվարդ Եսայանը ներկայացել է իբրև Լիլիթ Մնացականյան և, ի սկզբանե որևէ մարում կատարելու մտադրություն չունենալով, Սիրվարդ Եսայանի կողմից Լիլիթ Մնացականյանի անունից «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերության հետ վարկային պայմանագիրը կնքելուց հետո 30.000 ՀՀ դրամ կանխավճարի դիմաց ապառիկ կարգով ձեռք են բերել 255.000 ՀՀ դրամ արժողության «Տոշիբա Պրո Ց50-Ա224» մոդելի նոութբուք տեսակի համակարգիչ, որը Սիրվարդ Եսայանի հետ հափշտակել են՝ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառելով 225.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
Նույն օրը կայացված մեկ այլ որոշմամբ ամբաստանյալ Սիրվարդ Պավելի Եսայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանը գտել է, որ վիճարկվող դատավճիռն անօրինական է, ինքը որևէ հանցավոր արարք չի կատարել, ուստի խնդրել է կայացնել արդար դատական ակտ և իրեն արդարացնել:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի շահերի պաշտպան Անժելա Հոբոսյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի 16.12.2016թ. դատական ակտում առկա է ՀՀ քր. դատ. օր 380.1 հոդվածով սահմանված վերաքննիչ բողոք բերելու հիմքերը, առկա է դատական սխալ, նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը օրինական, հիմնավորված և արդարացի չէ։
Փաստել է, որ Դատարանը, մեղադրական դատավճիռը հիմնավորել է ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանի, վկաներ Լիլիթ Մնացականյանի, Լուսինե Թարխանյանի, Անժելա Աբգարյանի նախաքննական ու դատաքննական ցուցմունքներով, ձեռագրաբանական փորձաքննությամբ, այլ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով։
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցները ՀՀ քր. դատ. օր. 125-127 հոդվածներով իրականում չի համադրել, չի վերլուծել, պատշաճ չի գնահատել և չի էլ պատճառաբանել, թե օրինակ, Անդրանիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը վկա Անժելա Աբգարյանի ցուցմունքով ինչպես է հաստատվում։
Դատարանը, պաշտպանական կողմի միջնորդությունները և ամբաստանյալի անմեղության մասին հիմնավորումները մեկ նախադասությամբ, 1 տողով գտել է անհիմն ու հերքել վերը շարադրված ապացույցներով։
Դատարանն անտեսել է, որ ամբողջ մեղադրանքը հիմնված է 2 մտերիմ ընկերուհիների գործով մյուս ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանի և վկա Լուսինե Թարխանյանի շահագրգիռ ցուցմունքների վրա, որոնք ցուցմունքները միմյանց հետ համաձայնեցրել են, ցանկանում են հանցավոր արարքի մեջ մեղադրեն Անդրանիկ Հակոբյանին, սակայն գործով չկան այլ հետազոտված հավաստի ապացույցներ, որոնք կապացուցեին այն արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանը։ Գործով չկան կոնկրետ լիարժեք, հավաստի ապացույցներ այն մասին, որ օբյեկտիվ կողմից ինչ գործողություններ է կատարել Անդրանիկ Հակոբյանը ՎՏԲ բանկին խաբելու գործընթացում, բացի Սիրվարդ Եսայանի և վկա Լուսինե Թարխանյանի վերացական, շահագրգիռ ցուցմունքներից, իսկ այդ ցուցմունքները այլ օբյեկտիվ փաստերով, հանգամանքներով, տեղեկություններով չեն հաստատվում։
Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանն իր դատական ակտը կայացնելիս չի ղեկավարվել Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշման իրավական դիրքորոշմամբ, չի կիրառել նախադեպային որոշման դրույթները, չի պատճառաբանել, չի պարզաբանել, թե որոնք են այդ վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ու բավարար ապացույցները, փաստական տվյալները, որով հաստատվել է Անդրանիկ Հակոբյանի մեղքը նրան առաջադրված մեղադրանքում։
Ներկայացնելով վկա Անժելա Աբգարյանի դատարանում տված ցուցմունքը, նշել է, որ Դատարանը վերջինիս ցուցմունքը չի գնահատել, չի պատճառաբանել, չի պարզաբանել, թե վկան այդ որ փաստական տվյալներն է հայտնել, որով հաստատել է Անդրանիկ Հակոբյանի մեղքը` նրան առաջադրված մեղադրանքում։
Նախաքննության ժամանակ և դատարանում ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանը որպես համակատարող նշել է Անդրանիկ Հակոբյանի անունը, որ ամբողջը նա է ծրագրել, նա է կատարել, ինքն ընդամենը եղել է օժանդակողի դերում։ Բայց արդյոք դա այդպես է։
Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանն իր հակասական ցուցմունքներով նպատակ է հետապնդում իրեն ներկայացնել որպես մի մարդ, որը լավ չի պատկերացնում իր կատարած գործողությունները և դրա հետևանքները, ասում է մի բան, հետո անմիջապես հերքում այն, թերի ներկայացնում իր գործողությունները, կարծես այնպես է նայել փաստաթղթին, որ հանկարծ անուն չկարդա, նույնիսկ երբ անվան դիմաց է ստորագրել, կրկին իբրև անունը չի կարդացել ու չի իմացել, որ ստորագրում է Լիլիթ Մնացականյանի անվան դիմաց, առանց որևէ հիմքի ամեն ինչ բարդում է Անդրանիկի վրա։ Եթե Սիրվարդ Եսայանը դատարանում հայտնել է, որ ինքն իր լուսանկարը չի տրամադրել Անդրանիկ Հակոբյանին, ապա ինչպես է նախաքննական մարմինը մեղադրանքի մեջ նշել, որ Անդրանիկն է կեղծել անձնագիրը նրա մեջ փակցնելով Սիրվարդ Եսայանի կողմից տրամադրված վերջինիս լուսանկարը։ Այս հակասությունները Դատարանը չի գնահատել։ Ակնհայտ, է նաև, որ ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանի ցուցմունքները ամբողջությամբ հակասում են նաև վկա Անժելա Աբգարյանի ցուցմունքներին, որը կրկին առաջին ատյանի դատարանը չի գնահատել։
Նշել է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանը նախաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն առաջադրված մեղադրանքը և ցուցմունք չի տվել, իսկ դատարանում մեղադրանքը կրկին չի ընդունել:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ, 358-րդ, 360-րդ հոդվածների, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները, գտել է, որ ապացուցված չէ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանին մեղսագրված արարքը։
Նախաքննության ընթացքում այդպես էլ ոչ մի քննություն չի կատարվել պարզելու, թե երբ, ինչ հանգամանքներում և ում կողմից է վերցվել Լիլիթ Մնացականյանի անձնագիրը նրա պայուսակից։ Նախաքննական մարմինը միանգամից անդրադարձել է Լիլիթ Մնացականյանի անձնագիրը կեղծելու հանգամանքին և գտել, որ Սիրվարդ Եսայանի և Լուսինե Թարխանյանի ցուցմունքները բավարար են, որպեսզի այդ արարքը մեղսագրվի Անդրանիկ Հակոբյանին։ Սակայն այդ որ լրացուցիչ ապացույցներով է հիմնավորվել, որ իրոք Անդրանիկ Հակոբյանն է կեղծել Լիլիթ Մնացականյանի անձնագիրը, գուցե դա հենց նրանք են արել Սիրվարդ Եսայանը կամ Լուսինե Թարխանյանը, չէ որ Լիլիթ Մնացականյանը եղել է նրանց մտերիմ ընկերուհին և միայն նրանք որպես մտերիմ ընկերուհիներ կարող էին բացել Լիլիթ Մնացականյանի պայուսակը և այնտեղից վերցնել անձնագիրը, համենայնդեպս Լիլիթ Մնացականյանը ցուցմունք է տվել, որ սեղանի մոտ իր աջ կողմում դրված է եղել իր պայուսակը և իր աջ կողմում նստած է եղել Լուսինե Թարխանյանը, իսկ Անդրանիկը հեռախոսով սենյակում ննջարանում խոսում էր և Անդրանիկը նստած էր մեր դիմաց։
Նախաքննական մարմինը չի էլ պարզել, թե որքանով հիմնավոր է Սիրվարդ Եսայանի ցուցմունքը, թե Անդրանիկը իր նկարը անձնագրին կպցրել է արդուկով։ Միայն նշանակված և ստացված փորձագիտական եզրակացությամբ կարող էր հիմնավորվել, որ անձնագրի մեջ նկարը տեղադրվել է արդուկի միջոցով, ոչ թե այլ եղանակով, որով կհաստատվեր Սիրվարդ Եսայանի վերոնշյալ ցուցմունքը։ Սակայն այդպիսի ապացույց նախաքննական մարմինը ձեռք չի բերել, այդպիսին ձեռք չի բերվել նաև առաջին ատյանի դատարանում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` խարդախությունը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելն է։
Նշել է, որ քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից այդպես էլ պաշտպանական կողմի համար պարզ չի դարձել, թե ում գույքն է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել Անդրանիկ Հակոբյանը։ Եթե հափշտակվել է ՎՏԲ Հայաստան բանկ ՓԲԸ-ին պատկանող գույքը, ապա որևէ փաստաթուղթ չկա քրեական գործի նյութերում և ոչ էլ անգամ ՎՏԲ Հայաստան բանկ ՓԲԸ-ի կողմից ներկայացված քաղ.հայցի մեջ, որ Սարյան փող. 20/48 հասցեում գործող Անժելա Աբգարյան ԱՁ-ին պատկանող համակարգիչների խանութին վճարվել է ՏոշիբաՊրո Ց50-Ա224 մոդելի նոութբուք տեսակի համակարգչի արժեքը 255.000 ՀՀ դրամը և համակարգիչը դարձել է բանկի սեփականությունը։
Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Լ.Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09, Վարդան Մաթևոսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԵՇԴ/0037/01/11, Ռադիկ Պապյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ՏԴ/0053/01/12, Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0120/01/12, Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, բողոքաբերը փաստել է, որ գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների բավարար համակցություն այն մասին, որ Անդրանիկ Հակոբյանն ուղղակի դիտավորություն և շահադիտական նպատակ է ունեցել հափշտակելու ուրիշի գույքը։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ա.Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և բոլոր ցուցմունքներում թե նախաքննական, թե դատաքննական, հերքել է Լիլիթ Մնացականյանի անձնագիրը կեղծելու և խանութից Տոշիբա Պրո Ց50-Ա224 մոդելի նոթբուք տեսակի համակարգիչ ձեռք բերելու հանգամանքը։ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բավարար լինելը և արժանահավատությունը չի պատճառաբանել, որի պայմաններում գտել է, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի մեղքը հաստատված չի կարող համարվել, իսկ դատական ակտի վերլուծական մասը չի համապատասխանում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումների չափանիշներին։
Ըստ բողոքաբերի, Դատարանն անտեսել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով արտահայտված վերը նշված իրավական դիրքորոշումները, որոնք խիստ կարևոր էին սույն գործով արդար դատական ակտի կայացման համար։
Մեջբերում կատարելով Վճռաբեկ դատարանի` Ֆ.Գալստյանի գործով կայացված որոշումից, փաստել է, որ Դատարանը, բացի վերը նշված ապացույցներից 2 մտերիմ ընկերուհիների ցուցմունքներից, ձեռք չի բերել այլ բավարար ու արժանահավատ ապացույցներ այն մասին, որ Անդրանիկ Հակոբյանն ու Սիրվարդ Եսայանը պայմանավորվել են միասին կեղծված անձնագիրն օգտագործելով, խաբեությամբ համակարգիչ ձեռք բերել խանութից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2 մասի համաձայն` իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պատժվում են...:
Դատարանը ոչ մի փաստական տվյալ, ոչ մի լիարժեք ապացույց ձեռք չէր բերել, որ իրոք Անդրանիկ Հակոբյանն է կեղծել Լիլիթ Մնացականյանի անձնագիրը և որ նա նախնական համաձայնությամբ է գործել Սիրվարդ Եսայանի հետ, բայց դատավճռով հաստատված է համարել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանել, ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանին արդարացնել իրեն առաջադրված մեղադրանքներում` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով: Բայց եթե դատարանը այլ եզրահանգման կգա, ապա խնդրել է նրա նկատմամբ սահմանել հնարավորինս մեղմ պատիժ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի և ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու դրանց վերաբերյալ կողմերի պատասխանները, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել՝ պատճառաբանելով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրված հանցանքները։ Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքն ու Լուսինե Թարխանյանի ամուսինը ընկերներ են, սակայն ինքը հաճախ չի գնացել նրանց տուն։ Այդ օրը գնացել է Լուսինեի տուն վերջինիս ամուսնու հրավերով։ Ինքը Սիրվարդից և Լուսինեից 140.000 ՀՀ դրամով համակարգիչ է գնել, իսկ Լուսինեի անձնագիրը կորելու մասին իմացել է քննիչից։ Սիրվարդին ոչ մի տեղ չի ուղարկել, ինքն էլ համակարգչի խանութ չի գնացել։
Ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում և ցուցմունք տվել այն մասին, որ ինքն Անդրանիկ Հակոբյանի հետ ծանոթացել է Լուսինե Թարխանյանի տանը, երբ վատառողջության պատճառով պառկած է եղել նրանց տանը։ Անդրանիկն իրեն պատմել է, որ հոր հետ խնդիրներ և շատ պարտքեր ունի։ Նա խոստացել է օգնել իրեն և իր համար անձնագիր հանել, սակայն դրա դիմաց ինքն էլ պետք է լավություն աներ նրան։ Ինքն ու Անդրանիկը միասին գնացել են, և ինքը նկարվել է անձնագրի համար, իսկ լուսանկարները տվել է Անդրանիկին, սակայն նա իրեն չի ասել, որ իր լուսանկարը փակցնելու է այլ անձանց անձնագրերի մեջ։ Ինքն ու Ա.Հակոբյանը գնացել են խանութ, սկզբից Անդրանիկն է մտել ներս ու պայմանավորվել, որից հետո ինքն է մտել և արդեն լրացրած պատրաստ փաստաթղթերն ստորագրել ու դուրս է եկել, որի համար Անդրանիկն իրեն 10.000 ՀՀ դրամ է տվել։ Այդպիսի երեք դեպք է եղել տարբեր խանութներում, սակայն այդ ժամանակ ինքը համակարգիչ չի տեսել։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ իր ընկերոջ խանութից պետք է համակարգիչ վերցնի ու միասին գնացել են համակարգչի խանութ, սակայն մինչև խանութ գնալն ինքը չի իմացել, թե ինչ պետք է անի։ Խանութ մտնելուց հետո, երբ վաճառողուհին բացել է իր տված անձնագիրը, ինքը տեսել է, որ անձնագրում իր նկարն է փակցված, սակայն անուն ազգանվանն ուշադրություն չի դարձրել և մտածել է, որ դա իր անձնագիրն է, չնայած իմացել է, որ այն կեղծված է։ Այնուհետև, վաճառողն իրեն փաստաթղթեր է տվել ու երկու տեղ մատնանշել է, որ ստորագրի։ Անդրանիկն իրեն ասած է եղել, որ ինքը պետք է նայի, թե անձնագրում ինչպես է ստորագրված և այդպես էլ ստորագրի։ Ինքն այդպես էլ արել է, սակայն տանը նախապես չի պարապել։ Խանութից դուրս գալուց հետո անձնագիրը տվել է Անդրանիկին, իսկ ինքն ու Լուսինեն նստել են այգում և տեսել են, թե ինչպես է Անդրանիկը համակարգիչը դնում տաքսու մեջ և գնում։ Ինքը հասկացել է, որ կեղծիք է կատարում, սակայն դա ֆինանսական խնդիրների պատճառով է արել։ Ինքը հետո է իմացել, որ Լիլիթ Մնացականյանի անձնագիրը կորել է։ Չի տեսել, թե ով է վերցրել այն, սակայն Լիլիթին ինքն է խորհուրդ տվել դիմելու ոստիկանություն։
Դատաքննությամբ հետազոտվել է ամբաստանյալ Ս.Եսայանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ ինքը 2013թ. ընթացքում իր ընկերուհի Լիլիթ Մնացականյանի հետ այցելել է իր մյուս ընկերուհի Լուսինե Թարխանյանի տուն, որտեղ ծանոթացել է վերջինիս ամուսնու ընկեր Անդրանիկ Հակոբյանի հետ և հետագայում նրա հետ մտերմություն արել։ Անդրանիկն իրեն առաջարկել է իր լուսանկարները փակցնել ուրիշների անձնագրերի վրա և դրանցով տարբեր խանութներից ապառիկ կարգով գնել համակարգիչներ` խոստանալով ամեն գործարքից իրեն վճարել 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար։ Ինքը դրան համաձայնվել է, Անդրանիկին տրամադրել իր լուսանկարները, որոնք վերջինս փակցրել է տարբեր անձանց անձնագրերին, որից հետո մտել են մի քանի համակարգիչների խանութներ, այդ թվում՝ նաև Երևանի Սարյան փողոցում գործող համակարգիչների խանութ, որտեղ վերը նշված կեղծ անձնագրերը ներկայացնելով, այլ անձանց անունից ստորագրել է ապառիկի պայմանագրեր, իսկ Անդրանիկ Հակոբյանը վճարել է կանխավճարի գումար։ Դրանից հետո գնված համակարգիչները վերցրել է Անդրանիկ Հակոբյանը, ով իրեն վճարել է պայմանավորված 10.000-ական ՀՀ դրամ գումարը։ Ինչ վերաբերվում է Լիլիթ Մնացականյանի անունից «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերության հետ 05.12.2013թ. իր կողմից կնքված թիվ RL275070 վարկային պայմանագրին, ապա Լիլիթ Մնացականյանի ազգանվան դիմաց ստորագրությունները կատարվել են իր կողմից։ Ներկա է եղել նաև իր ընկերուհի` Լուսինե Թարխանյանը, որն իրենց հետ եկել է տվյալ խանութ։
Ամբաստանյալ Սիրվարդ Եսայանը դատաքննությամբ պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքը։
Դատաքննությամբ հետազոտվել է վկա Լիլիթ Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ 2013թ. նոյեմբեր ամսին հայտնաբերելով, որ կորել է իր անձնագիրը, այդ մասին դիմում է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության Հրազդանի բաժին։ 2015թ. մարտ ամսին ցանկացել է բանկում որպես երաշխավոր հանդես գալ, սակայն դա իրեն չի հաջողվել, քանի որ տվյալ բանկում իրեն հայտնել են, որ իր վարկային պատմությունը լավը չէ և խորհուրդ են տվել դիմել «ՎՏԲ» բանկ։ Ինքը գնացել է տվյալ բանկի Հրազդանի մասնաճյուղ, որտեղ բանկի աշխատողը համակարգչի միջոցով իրեն ցույց է տվել իր տվյալներով անձնագիրը, որտեղ փակցված է եղել իր ընկերուհի Սիրվարդ Եսայանի լուսանկարը։ Այդ կեղծ անձնագրով Երևանի Սարյան փողոցում գործող «Անժելա Աբգարյան» ԱՁ-ի համակարգիչների խանութում իր անունից «ՎՏԲ» բանկի հետ կնքվել է ապառիկի պայմանագիր և վերցվել 255.000 ՀՀ դրամ արժողության «Թոշիբա» մոդելի նոութբուք տեսակի համակարգիչ։ Բանկն իրեն տրամադրել է տվյալ պայմանագրի պատճենը, որտեղ իր հասցեն սխալ է նշված եղել, իսկ իր ազգանվան դիմաց ստորագրություններն իր կողմից չեն կատարված եղել։ Երբ այդ մասին հայտնել է Սիրվարդ Եսայանին, վերջինս խոստովանել է, որ ինքն է ստորագրել պայմանագիրը, գործել է Անդրանիկ Հակոբյանի հետ, ով զբաղվել է անձնագրեր կեղծելով, իսկ ինքը դրանցով գործարքներ է կատարել տարբեր մարդկանց անունից։ Համակարգիչները վերցրել է Անդրանիկը և վաճառել, իսկ իրեն վճարել 10.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ։ 2013 թվականի նոյեմբեր ամսին Սիրվարդ Եսայանի և Անդրանիկի հետ եղել են իրենց ընկերուհի Լուսինեի տանը, որտեղ խնջույք է կազմակերպված եղել։ Այդ ժամանակ կորցրել է իր անձնագիրը, որը փաստորեն գողացել են Անդրանիկը կամ Սիրվարդը և օգտագործել։
Վկա Լիլիթ Մնացականյանը դատաքննությամբ պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքը։
Վկա Անժելա Աբգարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 20-րդ շենքում վարձակալել է տարածք, որտեղ վաճառել է համակարգիչներ և այլ աքսեսուարներ։ Ինքը համակարգիչների վաճառքն իրականացրել է նաև ապառիկ կարգով, որի ժամանակ բանկի անունից հաճախորդների հետ կնքվում է վարկային պայմանագրեր, մի օրինակն ուղարկվում է բանկ և, բանկի կողմից պայմանագիրը հաստատվելուց հետո, նոր միայն ապրանքը հանձնվում է գնորդին։ Ինքը խանութում Սիրվարդ Եսայանին տեսել է, սակայն Անդրանիկ Հակոբյանին չի հիշում։ Գնորդը՝ Ս.Եսայանը, ներկայացրել է իր անձնագիրը և սոցիալական քարտը, որոնք ինքը համակարգչային եղանակով մուտքագրել և ուղարկել է բանկ։ Վարկային պայմանագրում Լիլիթ Մնացականյան անվան տակ ստորագրել է Սիրվարդ Եսայանը, սակայն ներկայացված անձնագրում եղել է Սիրվարդ Եսայանի լուսանկարը։
Դատաքննությամբ հետազոտվել է վկա Լիլիթ Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ 2013թ. իր տանը՝ ք.Երևանի Աճառյան փողոցի 30-րդ շենքի հ. 21 բնակարանում, հավաքվել են իր ծանոթ Անդրանիկը, նրա ընկերուհի Սիրվարդը և վերջինիս ընկերուհի Լիլիթը։ Խնջույքի ժամանակ օղի են օգտագործել, որից Լիլիթը հարբել է։ Երկու օր անց իրեն զանգահարել է Սիրվարդը և հայտնել, որ իր տանը Լիլիթը կորցրել է իր անձնագիրը։ Ինքը Սիրվարդին պատասխանել է, որ Լիլիթի անձնագիրն իր տանը չի գտնվում։ Դրանից մեկ ամիս անց Անդրանիկն իրեն հայտնել է, որ ուրիշների անձնագրերի վրա փակցրել է Սիրվարդի լուսանկարը և իրենք նպատակադրվել են կեղծված անձնագրերով համակարգիչների խանութներից վերցնել նոութբուքներ և վաճառել։ Անդրանիկն իրեն առաջարկել է իրենց հետ գնալ համակարգիչների խանութներ՝ խոստանալով ամեն գործարքից վճարել 10.000-ական ՀՀ դրամ, սակայն չի ասել, թե ինքն ինչի համար պետք է նրանց հետ գնա և ինչ գործողություն պետք է կատարի։ Այդպես, գնացել են մի քանի խանութ, որտեղ ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, չի խոսել, ընդամենը կանգնած է եղել է Սիրվարդի կողքին։ Վերջինս, բացի փաստաթղթեր ստորագրելուց, ոչինչ չի խոսել, քանի որ մինչ այդ տվյալ խանութ է մտել Անդրանիկը և ապառիկի շուրջ պայմանավորվել։ Երևանի Սարյան փողոցում գտնվող համակարգիչների խանութում Սիրվարդը, ուրիշի անձնագիրն օգտագործելով, ստորագրել է ապառիկի պայմանագիրը, այնուհետև Անդրանիկը վերցրել է նոութբուք տեսակի համակարգիչը, իրենց վճարել 10.000-ական ՀՀ դրամ, որից հետո համակարգիչը՝ վաճառելու նպատակով, տարել է Սարյան փողոցում գտնվող Կենտրոնական փոստատան դիմացի այգին։
Վկա Լուսինե Թարխանյանը դատաքննությամբ պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքը։
Համաձայն ձեռագրաբանական փորձաքննության 19.05.2015թ. թիվ 22811501 եզրակացության ՝ թիվ RL275070 պայմանագրի պատճենի ստորին աջ՝ «Վարկառու-Գրավատու» մասում, «Մնացականյան Լիլիթ Ռուբենի» անձնական տվյալների տակ՝ «ստորագրություն» տողագծում, ինչպես նաև 2-րդ թերթի ստորին մասում, «Մնացականյան Լիլիթ Ռուբենի» բառերի դիմաց տեղավորված հետազոտելի ստորագրությունները կատարվել են Սիրվարդ Եսայանի կողմից։
Ըստ «Փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին» 10.07.2015թ. որոշման «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲ ընկերության և Լիլիթ Ռուբենի Մնացականյանի միջև 05.12.2013թ. կնքված թիվ RL275070 պայմանագրի և Սիրվարդ Պավելի Եսայանի լուսանկարով Լիլիթ Ռուբենի Մնացականյանի AN0254961 սերիա-համարի անձնագրի պատճենները թիվ 13144215 քրեական գործով ճանաչվել են որպես այլ ապացույցներ։
Դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի վերլուծություն» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածն ամրագրում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։
2. (...)։
3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…) »։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Շարադրված դրույթների վերլուծությունից երևում է, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն ենթակա է հիմնավորման գործին վերաբերող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0176/01/09 քրեական գործով 24.02.2011թ. կայացված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է։ Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ։ Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա՝ վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնավորությունից և այլն»։
Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալներին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալների կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, քրեական գործի` դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատվող ապացույցները՝ ամբաստանյալ Ս.Եսայանի և վկաների ցուցմունքներն ու մյուս ապացույցները, ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հաստատվում է, որ ամբաստանյալները կատարել են հանցագործություններ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որոնցով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն։
Դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանություններին ու նրա պաշտպանի՝ ամբաստանյալի անմեղության վերաբերյալ ճառի հիմնավորումներին և իրավական վերլուծությանը, գտել է, որ դրանք անհիմն են ու հերքվում են վերը շարադրված ապացույցներով և վերլուծությամբ։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հիմնավոր են, բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանին վերագրվող հանցավոր արարքների որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի հանցավոր արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական օրենքի այն նորմը, որը տվյալ դեպքում ենթակա է եղել կիրառման, ուստի սույն գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի և ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքներն այդ առումով պետք է մերժել:
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն ըստ էության փաստարկված չեն, դրանք պաշտպանական կողմի` գործով ձեռք բերված ապացույցների յուրովի մեկնաբանման արդյունք են, և ինքնին չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու համար:
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս կողմից որևէ հիմնավորում, փաստարկ կամ պատճառաբանություն չի ներկայացվել` իր նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու առումով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցին և այդ առթիվ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, հաշվի է առել ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալ, Դատարանը հաշվի է առել, որ նա բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը դիտել է նրա կողմից հանցանք կատարելու ռեցիդիվը։
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել:
Վերոգրյալից ելնելով, Դատարանը հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանը պետք է դատապարտվի ազատազրկման և պետք է կրի պատիժը, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 48-րդ հոդվածների պահանջները` բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը` ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտն ամբաստանյալ Անդրանիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` մեղմացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Անդրանիկ Վանիկի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ


Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ