Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0193/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
8.21
Պատասխանող
Արթուր Ղազարյան Հայկի
Արթուր Ղազարյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-05 | 11:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-02 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-09-17 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-09-04 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-08-28 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-08-17 | 13:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-08-05 | 15:00 | 2 | Կայացել է |
Գործ
ԵԿԴ/0193/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,05,, հոկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Ա.Շուխյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Վ.Ասատրյանի
Պաշտպաններ Ե.Սարգսյանի
Ռ.Ամիրխանյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Հայկի Ղազարյանի` ծնված 14.12.1977թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, վատառողջ է, հաշվառված է՝ ք.Երևան, Զ.Քանաքեռցու 123 շենք, բնակարան 2 հասցեում, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, կալանքի տակ է 2015թ.-ի հուլիսի 10-ից։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«Երևան քաղաքի Զ.Քանաքեռցու փողոցի թիվ 123 շենքի 2-րդ բնակարանի բնակիչ Արթուր Հայկի Ղազարյանը, գործով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2015թ. հուլիսի 10-ին իր գոտկատեղի ետևի հատվածում ապօրինի կերպով կրել է հրազեն հանդիսացող, «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող՝ 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտներ, որոնք նրա մոտ հայտնաբերվել են 2015թ. հուլիսի 10-ին՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում»։
Փաստի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2015 թվականի հուլիսի 10-ին հարուցվել է քրեական գործ։
Նույն օրը Արթուր Հայկի Ղազարյանը ձերբակալվել է։
2015 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Հայկի Ղազարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 29.07.2015թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանների հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Վ.Ասատրյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` վկաների ցուցմունքները, դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 2047-15 եզրակացությունը, մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված՝ հրազեն հանդիսացող, «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող՝ 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտները, գտավ, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ամբաստանյալը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, հանդիսանում է Հայաստանի Քիք-Բոքսինգի Ազգային ֆեդերացիայի պատվավոր անդամ։
«Կայմ-11» համատիրության նախագահ Վ.Իսպիրյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն՝
«Արթուր Հայկի Ղազարյանը ծնվել է 14.12.1977թ.-ին Երևան քաղաքում։ Ուսումնառել է Խ.Աբովյանի անվան թիվ 84 միջնակարգ դպրոցում։ Դեռևս մանուկ հասակից աչքի է ընկել իր ընկերասիրությամբ, մարդասիրությամբ, թույլերին պաշտպանելու իր առանձնակի մղումով։ Վայելել է և՛ ուսուցիչների, և՛ հասակակիցների, և՛ հարևանների ու ողջ շրջապատի սերն ու հարգանքը։
Դեռ երիտասարդ հասակից նա դրսևորել է սրտացավ, գթառատ և հոգատար վերաբերմունք իրեն դիմած, օգնության կարիք ունեցող յուրաքանչյուրի նկատմամբ, ինչն արտացոլվում է նրա կողմից թե նյութական, թե՛ բարոյախրատական առումներով։ Բազում ու բազմաթիվ են նման օրինակները։ Տարեցների նկատմամբ դրսևորած Արթուրի հարգանքն ու պատկառանքն օրինակելի է երիտասարդների համար։ Արթուրին սիրում և հարգում են բոլոր թաղեցիները։ Իր մարդասիրական վեհ և անկողմնակալ դրսևորումներից բացի Արթուր Ղազարյանը ջատագովն է ազգի, հասարակության, կրոնի և պետականության միասնականությանն ու հզորացմանը, որի ապացույցն է Երևան համայնքի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի կողմից կազմակերպված բազմաթիվ և տարաբնույթ միջոցառումերին իր աջակցությունն ու մասնակցությունը բերելը։ Արթուրն ունի օրինակելի և բազմանդամ ընտանիք` տարեց մայր, կին, երկու որդի և մեկ դուստր։ Նրա զավակներն աչքի են ընկնում իրենց դաստիարակությամբ, հորից ժառանգած՝ մեծերի հանդեպ ունեցած հարգանքով, դպրոցում ցուցաբերած իրենց բարձր առաջադիմությամբ»։
Բացի այդ, ամբաստանյալն արժանացել է մի շարք շնորհակալագրերի։
Մասնավորապես, Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գուգարաց թեմի շնորհակալագրին՝ առ այն, որ՝
«Սիրելի Արթար և Անդրանիկ Ղազարյաններ`
Հանուն Գուգարաց Թեմի Տավուշի Փոխառաջնորդության մեր գնահատանքն ու օրհնությունն ենք բերում Ձեզ` 2008 թվականի հունվարի 8-ին Բերդ քաղաքի զոհված ազատամարտիկների և սոցիալապես անապահով երեխաների մկրտության կազմակերպման և հոգածության համար։
Աղոթում ենք Բարձրյալն Աստված, որ Ձեզ կենաց արևշատություն պարգևի և Ձեր յուրաքանչյուր աստվածահաճո ձեռնարկ արդյունավորի բազում նորանոր հաջողություններով` ի փառս Շամշադին աշխարհի և Հայ Եկեղեցու։
Թող Աստծո Զորավոր Աջը մշտապես հովանի լինի Ձեզ և Ձեր ընտանիքներին»։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դպրոցի տնօրեն Ռ.Խաչատրյանի կողմից տրված շնորհակալագրին, համաձայն որի`
«Տրվում է հայրենասեր, բարերար Արթուր Հայկի Ղազարյանին` հարազատ գյուղի միջնակարգ դպրոցի նկատմամբ ցուցաբերած մարդասիրական վերաբերմունքի համար»։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը՝ Էմիլ Արթուրի Ղազարյան՝ ծնված 2006թ.-ին։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մոր` Ալլա Ալվրցյանի, կնոջ` Մոնիկա Ղազարյանի, ինչպես նաև անչափահաս ևս երկու երեխաների` Հայկ Արթուրի Ղազարյանի՝ ծնված 1998թ.-ին և Էլինա Արթուրի Ղազարյանի՝ ծնված 1999թ.-ին, առկայության հանգամանքը։
/տես` «Կայմ-11» համատիրության կողմից տրված տեղեկանքի դատական նիստի արձանագրությունը,
քրեական գործի նյութերը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև այն, որ նա ունի առողջական խնդիրներ և հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ։
Այս առումով՝ ըստ «Արթմեդ» բժշկական վերականգնողական կենտրոնի կողմից տրված և դատարանին ներկայացված էպիկրիզների և բժշկական փաստաթղթերի՝
Ա.Ղազարյանի մոտ ախտորոշվել է` «անձի օրգանական փսիխոպաթոնման խանգարում, օրգանական աֆեկտիվ խանգարում` հաճախակի դեկոմպեսացիաներով, գիտակցության աֆեկտիվ բնույթի պարոքսիզմերով։ Օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարում, աջ աչքի հետտրավմատիկ միդրեազ, արյունահոսող խրոնիկ թութք»։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության և պատժաչափի հարցերին դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)»։
Սույն քրեական գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. անձը գիտակցում է, որ ապօրինի կերպով ձեռք է բերում, իրացնում, պահում, փոխադրում կամ կրում զենք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր, գիտակցում է իր գործողությունների՝ հանրության համար վտանգավոր բնույթը և ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից ու հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներից հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` կոնկրետ դեպքում՝ կալանքը կամ ազատազրկումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` ԵՇԴ/0029/01/08 նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ`
«13. /.../ այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության, վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«/.../ եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները, սպառիչ չեն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը։
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, Ա.Ղազարյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, իր բնակության վայրի իրավասու մարմնի, ինչպես նաև բազմաթիվ հասարակական կազմակերպությունների և Հայ Առաքելական Եկեղեցու կողմից բնութագրվում է դրականորեն, զբաղվում է բարեգործությամբ, խնամքին ունի մայր, կին, ինչպես նաև 3 անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկը՝ մինչև 14 տարեկան է, հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։ Բացի այդ, նա ունի առողջական խնդիրներ, հանդիսանում է երկրորդ կարգի հաշմանդամ։
Ինչպես արձանագրվեց վերևում՝ Արթուր Ղազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանում ի հայտ չեկան։
Այդուամենայնիվ, հաշվի առնելով Ա.Ղազարյանի անձը բնութագրող՝ վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, դատարանը փաստում է, որ Ա.Ղազարյանին մեղսագրված արարքն իրենից ներկայացնում է հանրային բարձր վտանգավորություն, հատկապես այն առումով, որ հրազեն հանդիսացող «ВИКИНГ» մոդելի 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտները հայտնաբերվել են հենց ամբաստանյալի մոտից, այսինքն, վերջինս կրել է դրանք, ինչն անհամեմատ բարձրացնում է վերջինիս կոմից կատարած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և վկայում պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով կիրառելու ոչ իրավաչափության մասին։
Այլ խոսքով, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հայկի Ղազարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի` այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Միևնույն ժամանակ, վերը նշված հիմնավորումներով դատարանն անթույլատրելի է համարում նաև նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։
Նշված պայմաններում, դատարանն, անդրադառնալով Արթուր Հայկի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, հաշվի առնելով, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում ամբաստանյալը կարող է խուսափել նշանակված՝ իրական պատիժը կրելուց։
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված հրազեն հանդիսացող` «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող` 9մմ /9X19/ տրամաչափի` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա /դրանցից որոշակի քանակությունն օգտագործվել է փորձաքննության ընթացքում՝ փորձարարական կրակոցներ կատարելու նպատակով/ փամփուշտները, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում, պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արթուր Հայկի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
Արթուր Հայկի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հուլիսի 10-ից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված, հրազեն հանդիսացող, ,,ВИКИНГ,, մոդելի, 9 մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռամամթերք հանդիսացող` 9մմ տրամաչափի` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա փամփուշտները, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում ՝ թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0193/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,05,, հոկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Ա.Շուխյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Վ.Ասատրյանի
Պաշտպաններ Ե.Սարգսյանի
Ռ.Ամիրխանյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Հայկի Ղազարյանի` ծնված 14.12.1977թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, վատառողջ է, հաշվառված է՝ ք.Երևան, Զ.Քանաքեռցու 123 շենք, բնակարան 2 հասցեում, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, կալանքի տակ է 2015թ.-ի հուլիսի 10-ից։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«Երևան քաղաքի Զ.Քանաքեռցու փողոցի թիվ 123 շենքի 2-րդ բնակարանի բնակիչ Արթուր Հայկի Ղազարյանը, գործով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2015թ. հուլիսի 10-ին իր գոտկատեղի ետևի հատվածում ապօրինի կերպով կրել է հրազեն հանդիսացող, «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող՝ 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտներ, որոնք նրա մոտ հայտնաբերվել են 2015թ. հուլիսի 10-ին՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում»։
Փաստի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2015 թվականի հուլիսի 10-ին հարուցվել է քրեական գործ։
Նույն օրը Արթուր Հայկի Ղազարյանը ձերբակալվել է։
2015 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Հայկի Ղազարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 29.07.2015թ.-ին։
2.Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանների հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Վ.Ասատրյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` վկաների ցուցմունքները, դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 2047-15 եզրակացությունը, մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված՝ հրազեն հանդիսացող, «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող՝ 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտները, գտավ, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ամբաստանյալը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, հանդիսանում է Հայաստանի Քիք-Բոքսինգի Ազգային ֆեդերացիայի պատվավոր անդամ։
«Կայմ-11» համատիրության նախագահ Վ.Իսպիրյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն՝
«Արթուր Հայկի Ղազարյանը ծնվել է 14.12.1977թ.-ին Երևան քաղաքում։ Ուսումնառել է Խ.Աբովյանի անվան թիվ 84 միջնակարգ դպրոցում։ Դեռևս մանուկ հասակից աչքի է ընկել իր ընկերասիրությամբ, մարդասիրությամբ, թույլերին պաշտպանելու իր առանձնակի մղումով։ Վայելել է և՛ ուսուցիչների, և՛ հասակակիցների, և՛ հարևանների ու ողջ շրջապատի սերն ու հարգանքը։
Դեռ երիտասարդ հասակից նա դրսևորել է սրտացավ, գթառատ և հոգատար վերաբերմունք իրեն դիմած, օգնության կարիք ունեցող յուրաքանչյուրի նկատմամբ, ինչն արտացոլվում է նրա կողմից թե նյութական, թե՛ բարոյախրատական առումներով։ Բազում ու բազմաթիվ են նման օրինակները։ Տարեցների նկատմամբ դրսևորած Արթուրի հարգանքն ու պատկառանքն օրինակելի է երիտասարդների համար։ Արթուրին սիրում և հարգում են բոլոր թաղեցիները։ Իր մարդասիրական վեհ և անկողմնակալ դրսևորումներից բացի Արթուր Ղազարյանը ջատագովն է ազգի, հասարակության, կրոնի և պետականության միասնականությանն ու հզորացմանը, որի ապացույցն է Երևան համայնքի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի կողմից կազմակերպված բազմաթիվ և տարաբնույթ միջոցառումերին իր աջակցությունն ու մասնակցությունը բերելը։ Արթուրն ունի օրինակելի և բազմանդամ ընտանիք` տարեց մայր, կին, երկու որդի և մեկ դուստր։ Նրա զավակներն աչքի են ընկնում իրենց դաստիարակությամբ, հորից ժառանգած՝ մեծերի հանդեպ ունեցած հարգանքով, դպրոցում ցուցաբերած իրենց բարձր առաջադիմությամբ»։
Բացի այդ, ամբաստանյալն արժանացել է մի շարք շնորհակալագրերի։
Մասնավորապես, Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գուգարաց թեմի շնորհակալագրին՝ առ այն, որ՝
«Սիրելի Արթար և Անդրանիկ Ղազարյաններ`
Հանուն Գուգարաց Թեմի Տավուշի Փոխառաջնորդության մեր գնահատանքն ու օրհնությունն ենք բերում Ձեզ` 2008 թվականի հունվարի 8-ին Բերդ քաղաքի զոհված ազատամարտիկների և սոցիալապես անապահով երեխաների մկրտության կազմակերպման և հոգածության համար։
Աղոթում ենք Բարձրյալն Աստված, որ Ձեզ կենաց արևշատություն պարգևի և Ձեր յուրաքանչյուր աստվածահաճո ձեռնարկ արդյունավորի բազում նորանոր հաջողություններով` ի փառս Շամշադին աշխարհի և Հայ Եկեղեցու։
Թող Աստծո Զորավոր Աջը մշտապես հովանի լինի Ձեզ և Ձեր ընտանիքներին»։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դպրոցի տնօրեն Ռ.Խաչատրյանի կողմից տրված շնորհակալագրին, համաձայն որի`
«Տրվում է հայրենասեր, բարերար Արթուր Հայկի Ղազարյանին` հարազատ գյուղի միջնակարգ դպրոցի նկատմամբ ցուցաբերած մարդասիրական վերաբերմունքի համար»։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը՝ Էմիլ Արթուրի Ղազարյան՝ ծնված 2006թ.-ին։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մոր` Ալլա Ալվրցյանի, կնոջ` Մոնիկա Ղազարյանի, ինչպես նաև անչափահաս ևս երկու երեխաների` Հայկ Արթուրի Ղազարյանի՝ ծնված 1998թ.-ին և Էլինա Արթուրի Ղազարյանի՝ ծնված 1999թ.-ին, առկայության հանգամանքը։
/տես` «Կայմ-11» համատիրության կողմից տրված տեղեկանքի դատական նիստի արձանագրությունը,
քրեական գործի նյութերը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև այն, որ նա ունի առողջական խնդիրներ և հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ։
Այս առումով՝ ըստ «Արթմեդ» բժշկական վերականգնողական կենտրոնի կողմից տրված և դատարանին ներկայացված էպիկրիզների և բժշկական փաստաթղթերի՝
Ա.Ղազարյանի մոտ ախտորոշվել է` «անձի օրգանական փսիխոպաթոնման խանգարում, օրգանական աֆեկտիվ խանգարում` հաճախակի դեկոմպեսացիաներով, գիտակցության աֆեկտիվ բնույթի պարոքսիզմերով։ Օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարում, աջ աչքի հետտրավմատիկ միդրեազ, արյունահոսող խրոնիկ թութք»։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության և պատժաչափի հարցերին դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)»։
Սույն քրեական գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. անձը գիտակցում է, որ ապօրինի կերպով ձեռք է բերում, իրացնում, պահում, փոխադրում կամ կրում զենք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր, գիտակցում է իր գործողությունների՝ հանրության համար վտանգավոր բնույթը և ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից ու հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներից հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` կոնկրետ դեպքում՝ կալանքը կամ ազատազրկումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` ԵՇԴ/0029/01/08 նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ`
«13. /.../ այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության, վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«/.../ եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները, սպառիչ չեն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը։
Ինչպես երևում է գործի նյութերից, Ա.Ղազարյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, իր բնակության վայրի իրավասու մարմնի, ինչպես նաև բազմաթիվ հասարակական կազմակերպությունների և Հայ Առաքելական Եկեղեցու կողմից բնութագրվում է դրականորեն, զբաղվում է բարեգործությամբ, խնամքին ունի մայր, կին, ինչպես նաև 3 անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկը՝ մինչև 14 տարեկան է, հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։ Բացի այդ, նա ունի առողջական խնդիրներ, հանդիսանում է երկրորդ կարգի հաշմանդամ։
Ինչպես արձանագրվեց վերևում՝ Արթուր Ղազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանում ի հայտ չեկան։
Այդուամենայնիվ, հաշվի առնելով Ա.Ղազարյանի անձը բնութագրող՝ վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, դատարանը փաստում է, որ Ա.Ղազարյանին մեղսագրված արարքն իրենից ներկայացնում է հանրային բարձր վտանգավորություն, հատկապես այն առումով, որ հրազեն հանդիսացող «ВИКИНГ» մոդելի 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտները հայտնաբերվել են հենց ամբաստանյալի մոտից, այսինքն, վերջինս կրել է դրանք, ինչն անհամեմատ բարձրացնում է վերջինիս կոմից կատարած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և վկայում պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով կիրառելու ոչ իրավաչափության մասին։
Այլ խոսքով, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հայկի Ղազարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի` այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Միևնույն ժամանակ, վերը նշված հիմնավորումներով դատարանն անթույլատրելի է համարում նաև նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։
Նշված պայմաններում, դատարանն, անդրադառնալով Արթուր Հայկի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, հաշվի առնելով, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում ամբաստանյալը կարող է խուսափել նշանակված՝ իրական պատիժը կրելուց։
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված հրազեն հանդիսացող` «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող` 9մմ /9X19/ տրամաչափի` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա /դրանցից որոշակի քանակությունն օգտագործվել է փորձաքննության ընթացքում՝ փորձարարական կրակոցներ կատարելու նպատակով/ փամփուշտները, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում, պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արթուր Հայկի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
Արթուր Հայկի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հուլիսի 10-ից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված, հրազեն հանդիսացող, ,,ВИКИНГ,, մոդելի, 9 մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռամամթերք հանդիսացող` 9մմ տրամաչափի` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա փամփուշտները, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում ՝ թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0193/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-07-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15127015 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արթուր Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա գործով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել հրազեն հանդիսացող <<Վիկինգ>> մոդելի 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող 9մմ/9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտներ, որոնք նրա մոտ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հայրանուն | Հայկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.21 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-07-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 30-07-2015 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 30-07-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-08-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Ամիրխանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Երեմ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 05-10-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 05-10-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0193/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,05,, հոկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի Ա.Շուխյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրող Վ.Ասատրյանի Պաշտպաններ Ե.Սարգսյանի Ռ.Ամիրխանյանի դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արթուր Հայկի Ղազարյանի` ծնված 14.12.1977թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, վատառողջ է, հաշվառված է՝ ք.Երևան, Զ.Քանաքեռցու 123 շենք, բնակարան 2 հասցեում, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, կալանքի տակ է 2015թ.-ի հուլիսի 10-ից։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝ «Երևան քաղաքի Զ.Քանաքեռցու փողոցի թիվ 123 շենքի 2-րդ բնակարանի բնակիչ Արթուր Հայկի Ղազարյանը, գործով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և 2015թ. հուլիսի 10-ին իր գոտկատեղի ետևի հատվածում ապօրինի կերպով կրել է հրազեն հանդիսացող, «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակ և ռազմամթերք հանդիսացող՝ 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտներ, որոնք նրա մոտ հայտնաբերվել են 2015թ. հուլիսի 10-ին՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում»։ Փաստի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2015 թվականի հուլիսի 10-ին հարուցվել է քրեական գործ։ Նույն օրը Արթուր Հայկի Ղազարյանը ձերբակալվել է։ 2015 թվականի հուլիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Հայկի Ղազարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 29.07.2015թ.-ին։ 2.Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանների հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։ Մեղադրող Վ.Ասատրյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։ Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` վկաների ցուցմունքները, դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 2047-15 եզրակացությունը, մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված՝ հրազեն հանդիսացող, «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող՝ 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտները, գտավ, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ամբաստանյալը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ, հանդիսանում է Հայաստանի Քիք-Բոքսինգի Ազգային ֆեդերացիայի պատվավոր անդամ։ «Կայմ-11» համատիրության նախագահ Վ.Իսպիրյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն՝ «Արթուր Հայկի Ղազարյանը ծնվել է 14.12.1977թ.-ին Երևան քաղաքում։ Ուսումնառել է Խ.Աբովյանի անվան թիվ 84 միջնակարգ դպրոցում։ Դեռևս մանուկ հասակից աչքի է ընկել իր ընկերասիրությամբ, մարդասիրությամբ, թույլերին պաշտպանելու իր առանձնակի մղումով։ Վայելել է և՛ ուսուցիչների, և՛ հասակակիցների, և՛ հարևանների ու ողջ շրջապատի սերն ու հարգանքը։ Դեռ երիտասարդ հասակից նա դրսևորել է սրտացավ, գթառատ և հոգատար վերաբերմունք իրեն դիմած, օգնության կարիք ունեցող յուրաքանչյուրի նկատմամբ, ինչն արտացոլվում է նրա կողմից թե նյութական, թե՛ բարոյախրատական առումներով։ Բազում ու բազմաթիվ են նման օրինակները։ Տարեցների նկատմամբ դրսևորած Արթուրի հարգանքն ու պատկառանքն օրինակելի է երիտասարդների համար։ Արթուրին սիրում և հարգում են բոլոր թաղեցիները։ Իր մարդասիրական վեհ և անկողմնակալ դրսևորումներից բացի Արթուր Ղազարյանը ջատագովն է ազգի, հասարակության, կրոնի և պետականության միասնականությանն ու հզորացմանը, որի ապացույցն է Երևան համայնքի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի կողմից կազմակերպված բազմաթիվ և տարաբնույթ միջոցառումերին իր աջակցությունն ու մասնակցությունը բերելը։ Արթուրն ունի օրինակելի և բազմանդամ ընտանիք` տարեց մայր, կին, երկու որդի և մեկ դուստր։ Նրա զավակներն աչքի են ընկնում իրենց դաստիարակությամբ, հորից ժառանգած՝ մեծերի հանդեպ ունեցած հարգանքով, դպրոցում ցուցաբերած իրենց բարձր առաջադիմությամբ»։ Բացի այդ, ամբաստանյալն արժանացել է մի շարք շնորհակալագրերի։ Մասնավորապես, Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գուգարաց թեմի շնորհակալագրին՝ առ այն, որ՝ «Սիրելի Արթար և Անդրանիկ Ղազարյաններ` Հանուն Գուգարաց Թեմի Տավուշի Փոխառաջնորդության մեր գնահատանքն ու օրհնությունն ենք բերում Ձեզ` 2008 թվականի հունվարի 8-ին Բերդ քաղաքի զոհված ազատամարտիկների և սոցիալապես անապահով երեխաների մկրտության կազմակերպման և հոգածության համար։ Աղոթում ենք Բարձրյալն Աստված, որ Ձեզ կենաց արևշատություն պարգևի և Ձեր յուրաքանչյուր աստվածահաճո ձեռնարկ արդյունավորի բազում նորանոր հաջողություններով` ի փառս Շամշադին աշխարհի և Հայ Եկեղեցու։ Թող Աստծո Զորավոր Աջը մշտապես հովանի լինի Ձեզ և Ձեր ընտանիքներին»։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դպրոցի տնօրեն Ռ.Խաչատրյանի կողմից տրված շնորհակալագրին, համաձայն որի` «Տրվում է հայրենասեր, բարերար Արթուր Հայկի Ղազարյանին` հարազատ գյուղի միջնակարգ դպրոցի նկատմամբ ցուցաբերած մարդասիրական վերաբերմունքի համար»։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը՝ Էմիլ Արթուրի Ղազարյան՝ ծնված 2006թ.-ին։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մոր` Ալլա Ալվրցյանի, կնոջ` Մոնիկա Ղազարյանի, ինչպես նաև անչափահաս ևս երկու երեխաների` Հայկ Արթուրի Ղազարյանի՝ ծնված 1998թ.-ին և Էլինա Արթուրի Ղազարյանի՝ ծնված 1999թ.-ին, առկայության հանգամանքը։ /տես` «Կայմ-11» համատիրության կողմից տրված տեղեկանքի դատական նիստի արձանագրությունը, քրեական գործի նյութերը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև այն, որ նա ունի առողջական խնդիրներ և հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ։ Այս առումով՝ ըստ «Արթմեդ» բժշկական վերականգնողական կենտրոնի կողմից տրված և դատարանին ներկայացված էպիկրիզների և բժշկական փաստաթղթերի՝ Ա.Ղազարյանի մոտ ախտորոշվել է` «անձի օրգանական փսիխոպաթոնման խանգարում, օրգանական աֆեկտիվ խանգարում` հաճախակի դեկոմպեսացիաներով, գիտակցության աֆեկտիվ բնույթի պարոքսիզմերով։ Օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարում, աջ աչքի հետտրավմատիկ միդրեազ, արյունահոսող խրոնիկ թութք»։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության և պատժաչափի հարցերին դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։ Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)»։ Սույն քրեական գործով պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Այսպես. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. անձը գիտակցում է, որ ապօրինի կերպով ձեռք է բերում, իրացնում, պահում, փոխադրում կամ կրում զենք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր, գիտակցում է իր գործողությունների՝ հանրության համար վտանգավոր բնույթը և ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի նշված հոդվածի սանկցիան այլընտրանքային է, այն հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից ու հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներից հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ` ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` կոնկրետ դեպքում՝ կալանքը կամ ազատազրկումը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` ԵՇԴ/0029/01/08 նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ` «13. /.../ այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ 14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության, վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ 15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «/.../ եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»։ Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները, սպառիչ չեն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Այլ կերպ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը։ Ինչպես երևում է գործի նյութերից, Ա.Ղազարյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, իր բնակության վայրի իրավասու մարմնի, ինչպես նաև բազմաթիվ հասարակական կազմակերպությունների և Հայ Առաքելական Եկեղեցու կողմից բնութագրվում է դրականորեն, զբաղվում է բարեգործությամբ, խնամքին ունի մայր, կին, ինչպես նաև 3 անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկը՝ մինչև 14 տարեկան է, հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։ Բացի այդ, նա ունի առողջական խնդիրներ, հանդիսանում է երկրորդ կարգի հաշմանդամ։ Ինչպես արձանագրվեց վերևում՝ Արթուր Ղազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանում ի հայտ չեկան։ Այդուամենայնիվ, հաշվի առնելով Ա.Ղազարյանի անձը բնութագրող՝ վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, դատարանը փաստում է, որ Ա.Ղազարյանին մեղսագրված արարքն իրենից ներկայացնում է հանրային բարձր վտանգավորություն, հատկապես այն առումով, որ հրազեն հանդիսացող «ВИКИНГ» մոդելի 9մմ տրամաչափի գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող 9մմ /9X19/ տրամաչափի թվով 17 փամփուշտները հայտնաբերվել են հենց ամբաստանյալի մոտից, այսինքն, վերջինս կրել է դրանք, ինչն անհամեմատ բարձրացնում է վերջինիս կոմից կատարած հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և վկայում պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով կիրառելու ոչ իրավաչափության մասին։ Այլ խոսքով, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հայկի Ղազարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի` այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Միևնույն ժամանակ, վերը նշված հիմնավորումներով դատարանն անթույլատրելի է համարում նաև նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։ Նշված պայմաններում, դատարանն, անդրադառնալով Արթուր Հայկի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, հաշվի առնելով, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում ամբաստանյալը կարող է խուսափել նշանակված՝ իրական պատիժը կրելուց։ Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերված հրազեն հանդիսացող` «ВИКИНГ» մոդելի, 9մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռազմամթերք հանդիսացող` 9մմ /9X19/ տրամաչափի` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա /դրանցից որոշակի քանակությունն օգտագործվել է փորձաքննության ընթացքում՝ փորձարարական կրակոցներ կատարելու նպատակով/ փամփուշտները, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում, պետք է թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը։ 4. Եզրափակիչ մաս Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արթուր Հայկի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ Արթուր Հայկի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հուլիսի 10-ից։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արթուր Հայկի Ղազարյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված, հրազեն հանդիսացող, ,,ВИКИНГ,, մոդելի, 9 մմ տրամաչափի, գործարանային արտադրության ակոսափող ատրճանակը և ռամամթերք հանդիսացող` 9մմ տրամաչափի` փորձաքննության անցկացումից հետո առկա փամփուշտները, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում ՝ թողնել ՀՀ ոստիկանության տնօրինությանը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 05-10-2015 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 06-11-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-11-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 116, 126 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 30-11-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 116, 126 |