Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանի,

հանրային պաշտպան Ա. Ֆանյանի,

տուժող` Ս. Մարտիրոսյանի,

անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանի
օրինական ներկայացուցիչ Ա. Ավետիսյանի,



2015թ. նոյեմբերի 26-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս
Հակոբ Ռոբերտի Ծառուկյանի`
ծնված 1998թ. փետրվարի 26-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, աշխատում է «Մերգելյանի» անվան զբոսայգում որպես հսկիչ-գանձապահ, բնակվում է Երևանի Նար-Դոսի փողոցի թիվ 73ա շենքի թիվ 5 բնակարանում, 2015թ. հունվարի 29-ին ձերբակալվել է, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հունվարի 31-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը, այդ որոշման վերանայման արդյունքում կալանավորումը փոխարինվել է գրավով և 2015թ. փետրվարի 21-ին ազատ է արձակվել` անազատության մեջ մնալով 24 /քսանչորս/ օր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13108115 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. հունվարի 29-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Սամվել Մարտիրոսյանին մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով։
Համաձայն մեղադրական եզրակացության` Հակոբ Ծառուկյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2015թ. հունվարի 29-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում դանակով հարվածել է Սամվել Հակոբի Մարտիրոսյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի հատվածին` վնասելով թոքը, այդ կերպ նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող` ծանր վնաս։
Այսպես.
2015թ. հունվարի 27-ին` ժամը 13-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանի աշակերտ Հակոբ Ռոբերտի Ծառուկյանը դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում վիճաբանել է 11-րդ դասարանի աշակերտների հետ։ Նույն պահին 12-րդ դասարանի աշակերտ Սամվել Հակոբի Մարտիրոսյանը դասասենյակից դուրս գալով, նախատել է վիճաբանողներին, պահանջել է դադարեցնել վիճաբանությունը և չխանգարել դասաժամի նորմալ ընթացքը։ Հ.Ծառուկյանը Ս.Մարտիրոսյանի դիտողությունը ցավագին ընդունելով, դադարեցրել է վիճաբանությունը, միաժամանակ պահանջել է դասաժամերի ավարտից հետո հանդիպել և պարզաբանումներ կատարել։
Նույն օրը` ժամը 15.00-ի սահմաններում, Հ.Ծառուկյանը դպրոցի բակում հանդիպել է Ս.Մարտիրոսյանին, ապա քայլել են դեպի Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ և ընթացքում զրուցել են։ Հ.Ծառուկյանը դպրոցում տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ իրեն դիտողություն կատարելու համար Ս.Մարտիրոսյանից պարզաբանում է պահանջել։ Այդ կապակցությամբ Հ.Ծառուկյանի և Ս.Մարտիրոսյանի միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում վերջիններիս միջև վիճաբանություն և ծեծկռտուք է սկսվել, ապա` Ս.Մարտիրոսյանը հայհոյելով Հ.Ծառուկյանին, դիմել է փախուստի։
2015թ. հունվարի 29-ին` ժամը 11-ի սահմաններում, թիվ 182 ավագ դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում Հ.Ծառուկյանը հանդիպելով Ս.Մարտիրոսյանին նախորդ վիճաբանության ընթացքում իր հասցեին ուղղված հայհոյանքին հակադարձելով, իր հերթին հայհոյանք է հնչեցրել Ս.Մարտիրոսյանի հասցեին։ Վերջինս իրեն ուղղված հայհոյանքը լսելով, մոտեցել է Հակոբ Ծառուկյանին և պարզաբանում պահանջել։ Այդ կապակցությամբ նրանց միջև վիճաբանություն է առաջացել, որի ընթացքում Հ. Ծառուկյանը նախապես իր հետ վերցրած դանակով հարվածել է Ս.Մարտիրոսյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի հատվածին` վնասելով թոքը, նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` կտրած-ծակած թափանցող վնասվածքի ձևով։
Այսինքն, Հակոբ Ծառուկյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։
2015թ. հուլիսի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. հուլիսի 24-ին ստացվել և 2015թ. հուլիսի 28-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. օգոստոսի 03-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. օգոստոսի 12-ին նշանակելու մասին։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանը 2015թ. հունվարի 27-ին, ժամը 13։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182-րդ ավագ դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում վիճաբանել է նույն դպրոցի 11-րդ դասարանի աշակերտների հետ։ Տուժող, նույն դպրոցի 12-րդ դասարանի աշակերտ Սամվել Հակոբի Մարտիրոսյանն այդ պահին դուրս է եկել դասասենյակից և նախատել է վիճաբանողներին` պահանջելով դադարեցնել բղավոցները և չխանգարել դասի նորմալ ընթացքը։ Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը դադարեցրել է վիճաբանությունը` միաժամանակ Ս. Մարտիրոսյանից պահանջելով դասերի ավարտից հետո հանդիպել և պարզաբանումներ կատարել։
Տուժող Ս. Մարտիրոսյանը տեղի ունեցած միջադեպի և կայանալիք հանդիպման մասին հայտնել է իր ընկերներ, նույն դպրոցի աշակերտներ Յուրա Արտյոմի Հարությունյանին և Հայկ Արթուրի Տանանյանին։
Նույն օրը, ժամը 15։00-ի սահմաններում, դպրոցի բակում, տուժող Ս. Մարտիրոսյանը, Յուրա Հարությունյանը և Հայկ Տանանյանը հանդիպել են միմյանց և քայլել դեպի Երևանի Նար-Դոս փողոցի հարևանությամբ գտնվող, «Կրիվո» կոչվող թաղամասի «անտառներ» կոչվող հատված։
Այդտեղ են գնացել նաև անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը, Ալեն Իգիթյանը, Իսահակ Եփրեմյանը և ինքնությունները չպարզված մի խումբ այլ անձիք։ Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը տուժող Ս. Մարտիրոսյանից պարզաբանում է պահանջել` դպրոցում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում իրեն դիտողություն անելու համար։ Այդ պատճառով անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանի, տուժող Ս. Մարտիրոսյանի և մյուսների միջև վիճաբանություն է սկսվել, որի ընթացքում նրանք հարվածել են միմյանց։
Հաջորդ օրը ոչ աշխատանքային լինելու պատճառով` ամբաստանյալն ու տուժողը դպրոց չեն գնացել։
2015թ. հունվարի 29-ին, դպրոց գնալիս` ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանն իր հետ դանակ է վերցրել։ Նույն օրը, ժամը 11։00-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը դպրոցում հանդիպել է տուժող Ս. Մարտիրոսյանին և հայհոյանք է հնչեցրել նրա հասցեին։ Այդ պատճառով տուժող Ս. Մարտիրոսյանի և ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանի միջև կրկին վիճաբանություն է ծագել, որը վերածվել է քաշքշուկի։ Դրա ընթացքում, ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը նախապես իր հետ վերցրած դանակով հարվածել է տուժող Ս. Մարտիրոսյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի հատվածին` նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող, ծանր վնաս` կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վնասվածք` թոքի վնասման ձևով։
Ուսուցիչների և աշակերտների միջամտության արդյունքում միջադեպն ավարտվել է։
Տուժող Ս. Մարտիրոսյանը դուրս է բերել մարմնում խրված դանակը, տվել է նույն դպրոցի աշակերտ, վկա Համլետ Լևոնի Չալդրանյանին, իսկ վերջինս այն փոխանցել է դպրոցի տնօրեն, վկա Ռուզաննա Շուրկայի Ալավերդյանին։
Այնուհետև տուժող Ս. Մարտիրոսյանը տեղափոխվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալ, որտեղ վիրահատվել և ստացել է համապատասխան բուժօգնություն։



Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը ծնվել է 1998թ. փետրվարի 26-ին, Երևանում, բնակվում է ծնողների հետ միասին։ Հ. Ծառուկյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում են հայրը` առաջին խմբի հաշմանդամ Ռոբերտ Ծառուկյանը և մայրը` Աիդա Ավետիսյանը։ Հ. Ծառուկյանն ընտանիքի միակ զավակն է։ Հ. Ծառուկյանի ընտանիքը սոցիալապես անապահով է։
Ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնվեց տարեկան հասակում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, աշխատում է «Մերգելյանի» անվան զբոսայգում որպես հսկիչ-գանձապահ, ավարտել է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցը։

Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է մանրաթելերի քրեագիտական փորձաքննություն (23.03.2015թ., Հմ. 04921505)` «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հակոբ Ռուբենի Ծառուկյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ տուժող Ս. Մարտիրոսյանին ճանաչել է Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182-րդ ավագ դպրոցում սովորելու ընթացքում, նրա հետ մտերիմ հարաբերությունների մեջ չի գտնվել։
2015թ. հունվարի 27-ին, ժամը 13։00-ի սահմաններում, դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում վիճաբանության մեջ է մտել նույն դպրոցի երկու աշակերտների հետ։ Այդ պահին միջանցք է դուրս եկել տուժող Ս. Մարտիրոսյանը և դասընթացը խանգարելու համար նկատողություն է արել իրեն։ Չի համակերպվել Ս. Մարտիրոսյանի կատարած դիտողության հետ և նրան ասել է, որ իրավունք չունի իրեն նկատողություն անելու, որից հետո պայմանավորվել են դասերից հետո հանդիպել։
Նույն օրը, ժամը 15։00-ի սահմաններում, դպրոցի բակում հանդիպել է Ս. Մարտիրոսյանին, նրան առաջարկել է քայլել և զրուցել։ Ս. Մարտիրոսյանի` ֆիզիկապես ուժեղ լինելու պատճառով վերջինիս առաջարկել է քայլել դեպի իր բնակավայր, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում ծանոթներն իրեն օգնության հասնեն։ Երբ հասել են իրենց շենքերի մոտ` վիճաբանել են միմյանց հետ, որը վերածվել է ծեծկռտուքի։ Տուժող Ս. Մարտիրոսյանը վախեցել է, որ իրեն կմիանան բակի ընկերները` իր հասցեին սեռական բնույթի հայհոյանք է հնչեցրել և փախուստի դիմել։ Հայհոյանքը պարզ չի լսվել, սակայն դրա վերջավորությունից հասկացել է, որ Ս. Մարտիրոսյանն իրեն մայր է հայհոյել։ Գոռացել է, որ Ս. Մարտիրոսյանը կանգ առնի, սակայն նա չի կանգնել։
Միջադեպի հաջորդ օրը ոչ աշխատանքային օր է եղել։ Այդ պատճառով դպրոց չի հաճախել և Ս. Մարտիրոսյանին չի հանդիպել։
2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 09-ի սահմաններում տնից դուրս է եկել և գնացել է դպրոց։ Կարծել է, որ Ս. Մարտիրոսյանն իրեն հայհոյելու պատճառով կվախենա և դպրոց չի հաճախի, իսկ հաճախելու դեպքում` հնարավոր է, որ կհանդիպեն միմյանց, իսկ ինքը չի կարող լռել, նույն հայհոյանքով չպատասխանել և այդ դեպքում Ս. Մարտիրոսյանը կփորձի կռվել իր հետ։ Այդ և Ս. Մարտիրոսյանի ֆիզիկապես ուժեղ լինելու հանգամանքները հաշվի առնելով` դպրոց գնալիս իր հետ դանակ է տարել։ Այդ դանակը պահել է հագուստի տակ` գոտու հատվածում։ Մասնակցել է դասերին և երրորդ դասաժամի ավարտից հետո, ժամը 11։00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում` պատահաբար նկատել է Ս. Մարտիրոսյանին և նրա ծնողի հասցեին հայհոյանք է տվել։ Տուժող Ս. Մարտիրոսյանը մոտեցել է իրեն, հարցրել է, թե հայհոյանքն իրեն էր վերաբերվում, որին պատասխանել է, որ իր հետ է։ Այդ պահին Ս. Մարտիրոսյանը «հարձակվել» է իր վրա, իսկ ինքն անմիջապես հագուստի տակից հանել է վերոհիշյալ դանակը, սեղմել է փականի կոճակը և բացելով այն` դրա ծայրով մեկ անգամ հարվածել է տուժող Ս. Մարտիրոսյանի կրծքավանդակին կամ դրանից քիչ ներքև։ Ստույգ հիշում է, որ հարվածել է որովայնի հատվածին։ Տուժողի մարմնից դանակը չի հանել։ Դրանից անմիջապես հետո ինչ-որ մեկն իրեն տարել է դասասենյակ։ Որոշ ժամանակ անց տեղեկացել է, որ Ս. Մարտիրոսյանին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Ավելի ուշ, երբ դեռ գտնվել է դպրոցում` մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին։ Ս. Մարտիրոսյանն իրեն չի հասցրել հարվածել։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում։ Զղջում է կատարած արարքի համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 51-55, 76-77/
Դատաքննության ընթացքում անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից` հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց։
Պատասխանելով մեղադրողի հարցերին` անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը հայտնել է, որ տուժողի հետ գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Տուժողին ինքն է դանակով հարվածել։ Դանակը գտել է մինչ այդ։
Պատասխանելով նախագահողի հարցին` անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանը հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ է տվել, իր նկատմամբ որևէ բռնություն կամ հարկադրանքի միջոց չի կիրառվել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Սամվել Հակոբի Մարտիրոսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ սովորել է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 դպրոցի 12-րդ դասարանում։ Ճանաչում է նույն դպրոցի 123-րդ դասարանի աշակերտ, ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանին։ Նրա հետ տարբեր պատճառներով ժամանակ առ ժամանակ ունեցել է որոշ տարաձայնություններ։ 2015թ. հունվարի 27-ին գտնվել է դպրոցում և մասնակցել է դասերին։ Այդ օրը, ժամը 12։00-ի սահմաններում, դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում Հակոբ Ծառուկյանը բղավել և աղմկել է, որի պատճառով դիտողություն է արել նրան և ասել, որ դրանով խանգարում է դասերի ընթացքը։ Հ. Ծառուկյանը չի ընդունել այդ դիտողությունը և պարզաբանումների նպատակով իրեն ժամադրության է հրավիրել։ Տեղի ունեցածի մասին տեղեկացել է դպրոցի տնօրեն Ռուզաննա Ալավերդյանը։ Վերջինս իրենց հրավիրել է աշխատասենյակ, նախատել, պարտադրել է չշարունակել և վիճաբանության չբռնվել։
Պայմանավորվածության համաձայն` ժամը 13։00-ի սահմաններում, ընկերների` նույն դպրոցի աշակերտներ Յուրա Հարությունյանի և Հայկ Տանանյանի հետ գնացել են հանդիպման վայր։ Այդտեղ իրենց սպասելիս են եղել Հակոբ Ծառուկյանը, Ալեն Իգիթյանը և Իսահակ Եփրեմյանը։ Կարճ ժամանակ անց իրենց միջև վիճաբանություն է ծագել, որը վերածվել է քաշքշուկի և ծեծկռտուքի։ Այդ ամենը տեղի է ունեցել Հակոբ Ծառուկյանի բնակության վայրում, որտեղ մի խումբ այլ տղաներ միացել են նրանց։ Երբ տեսել են, որ չեն կարողանում դիմադրել` նրանց հասցեին հայհոյանք է հնչեցրել և դիմել են փախուստի։ Հաջորդ օրն աշխատանքային չի եղել, ուստի դպրոց չի այցելել և Հակոբ Ծառուկյանին չի հանդիպել։ 2015թ. հունվարի 29-ին, դպրոցում, ժամը 11։00-ի սահմաններում, երբ ավարտվել է 3-րդ դասաժամը և գտնվել է դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում` հանկարծ հանդիպել է Հակոբ Ծառուկյանին և նրա ընկերներին։ Հակոբ Ծառուկյանը նույնպես նկատել է իրեն և առանց այլ բառ փոխանակելու հայհոյանք է հնչեցրել իր ծնողի հասցեին։ Լսելով հնչած հայհոյանքը` մտել է դասասենյակ, ձեռքի ժամացույցը, բջջային հեռախոսը և ոսկյա շղթան թողել է այդտեղ և վերադարձել միջանցք։ Կանգնել է Հ. Ծառուկյանի առջև և հարցրել է, թե ում էր ուղղված հնչած հայհոյանքը։ Հ. Ծառուկյանը հաստատել է, որ հայհոյանքն իրեն է հասցեագրված եղել։ Անմիջապես հարձակվել և փորձել է բռունցքով հարվածել։ Հ. Ծառուկյանը հետ է քաշվել և հարվածը չի դիպել նրան։ Իրենց միջև քաշքշուկ ու ծեծկռտուք է սկսվել։ Քանի որ քիթը վիրահատված է` ձեռքերով փակել է դեմքը, որպեսզի հարվածները դեմքին չհասնեն։ Մի պահ վայր է ընկել, իսկ երբ կրկին ոտքի է կանգնել` արդեն հավաքված են եղել այլ աշակերտներ և ուսուցիչներ, ովքեր միջամտելով` դադարեցրել են ծեծկռտուքը։ Իրեն մի կողմ են տարել և այդ պահին զգացել է, որ մարմնի ձախ կողմը տաքացել է։ Նկատել է, որ արյուն է հոսում ու ձախ թևատակի հատվածում դանակ է խրված։ Մտավախություն է ունեցել, որ հարվածը դիպել է սրտին, ուստի վազքով իջել է բակ։ Այդ ընթացքում հանել է հագուստները և փորձել է դրանցով կապել վերքը։ Դուրս է բերել նաև մարմնում խրված դանակը և փոխանցել է դպրոցի աշակերտ Համլետ Չալդրանյանին։ Այնուհետև իրեն են մոտեցել դպրոցի ուսուցիչները և տեղափոխել ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալ։ Այդտեղ վիրահատվել և ստացել է համապատասխան բուժում։ Վստահ է, որ նշված վնասվածքն իրեն պատճառել է Հակոբ Ծառուկյանը, քանի որ դանակը նկատել է միայն նրա ձեռքում, իսկ մյուսների մոտ ոչինչ չի եղել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գթ. 103-104/
Վկա Արմինե Մերուժանի Օխիկյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ շուրջ հինգ տարի աշխատում է Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցում որպես ուսուցչուհի։ Ճանաչում է դպրոցի աշակերտներ Հակոբ Ծառուկյանին և Սամվել Մարտիրոսյանին։ 2015թ. հունվարի 29-ին գտնվել է աշխատանքի վայրում։ Ժամը 11։00-ի սահմաններում, երբ մոտեցել է 3-րդ և 4-րդ դասաժամերի միջանկյալ ընդմիջման ավարտը` դուրս է եկել 4-րդ հարկում գտնվող դասասենյակից, որպեսզի իջնի 3-րդ հարկ, սակայն միջանցքում նկատել է իրենից շուրջ 30 մետր հեռավորության վրա հավաքված շուրջ տասնհինգ աշակերտների։ Նույն պահին լսել է Սամվել Մարտիրոսյանի` «ինչ ասացիք արա» կամ «ինձ ասացիք արա» արտահայտությունը։ Այնուհետև Սամվել Մարտիրոսյանը քայլել է հավաքվածներին ընդառաջ։ Հավաքվածներին հասնելուն պես նրանց միջև ծեծկռտուք է ծագել։ Անմիջապես մոտեցել է նրանց և փորձել է բաժանել ու դադարեցնել այն։ Քանի որ խառնաշփոթ իրավիճակ է եղել` կոնկրետ չի կարողացել ֆիքսել հավաքվածների գործողությունները։ Ծեծկռտուքին միջամտել և իր հետ միասին փորձել են այն դադարեցնել նաև այլ աշակերտներ և ուսուցիչներ։ Կարճ ժամանակ անց ծեծկռտուքը դադարել է, իսկ հավաքվածները գնացել են տարբեր ուղղություններով։ Աշակերտներին դասարան հրավիրելու համար առաջին հարկ իջնելիս իրեն է մոտեցել իր դասարանի աշակերտ Համլետ Չալդրանյանը։ Նա ցույց է տվել ձեռքում պահած ինչ-որ բան և ասել, որ դանակն իր մոտ է, ի՞նչ անի։ Ինքը պահանջել է դա հանձնել տնօրենին։ Այնուհետև իր դասարանի աշակերտ Ռաֆայել Հարությունյանից տեղեկացել է, որ ծեծկռտուքի ընթացքում Հակոբ Ծառուկյանը դանակահարել է Սամվել Մարտիրոսյանին։ Վիճաբանության և ծեծկռտուքի պատճառն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը չի նկատել, թե ով ում է հարվածել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 35-36/
Վկա Անուշ Վալերիի Ասատրյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ շուրջ չորս տարի աշխատում է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցում որպես ուսուցչուհի։ Ճանաչում է Սամվել Մարտիրոսյանին և հանդիսանում է վերջինիս դասղեկը։ 2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 11։00-ի սահմաններում, երբ ավարտվել է 3-րդ դասաժամը` ինքը գտնվել է դպրոցի 4-րդ հարկում։ Հանկարծ լսել է Սամվել Մարտիրոսյանի` «ինձ ասացիր» բարձր ձայնով արված արտահայտությունը, հասկացել է, որ Սամվել Մարտիրոսյանի հասցեին ինչ-որ վիրավորանք է հնչել։ Լսած արտահայտությունից անմիջապես հետո վիճաբանություն է ծագել։ Շտապել է տնօրենի աշխատասենյակ, որպեսզի այդ մասին տեղեկացնի նրան, իսկ երբ կրկին բարձրացել է 4-րդ հարկի միջանցք` նկատել է վնասված Սամվել Մարտիրոսյանին, ով շփոթված վազել է ներքև։ Գնացել է Սամվել Մարտիրոսյանի հետևից։ Այնուհետև իրենց է մոտեցել դպրոցի տնտեսվարը և նրա ավտոմեքենայով Սամվել Մարտիրոսյանին տեղափոխել են ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալ։ Այդտեղ Սամվել Մարտիրոսյանը վիրահատվել է։
Դանակը տեսել է նույն դպրոցի աշակերտ Համլետի ձեռքում և նրան ասել է, որ այն փոխանցի տնօրենին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 37-38/
Վկա Գայանե Գեորգիի Բերոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 1991թ.-ից աշխատում է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցում որպես ուսուցչուհի։ 2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 11։00-ի սահմաններում նկատել է, որ դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքում շուրջ 15 աշակերտներ հրմշտում են միմյանց։ Դա կանխելու նպատակով բղավել է, որ հանդարտվեն։ Այնուհետև ձեռքի պայուսակը և գրքերը գցել է պատուհանագոգի վրա և ծեծկռտուքի մասնակիցներին բաժանելու նպատակով մոտեցել է նրանց։ Նկատել է, որ Սամվել Մարտիրոսյանին հարվածողները շատ են։ Աշակերտներից Արամ Խաչատրյանի օգնությամբ Սամվել Մարտիրոսյանին առանձնացրել են, որից հետո հրմշտոցը դադարել է։ Այդ ժամանակ իրենց ոչ ոք չի մոտեցել։ Երբ փորձել է հանդարտեցնել Սամվել Մարտիրոսյանին` վերջինս ձեռքով բռնել է որովայնի հատվածը, բղավել է «Վայ, էս ինչ արին, արա» և վազել է ներքև։ Դրանից հետո շուրջը նայել և տեսել է Հակոբ Ծառուկյանին, Դավիթ Դուքյանին, Ալեն Իգիթյանին և այլոց, որոնք չեն տպավորվել։ Այնուհետև աշակերտները մտել են դասասենյակներ, իսկ ինքն իջել է ուսուցչանոց։ Այդտեղ տեղեկացել է, որ Ս. Մարտիրոսյանը դանակի վնասվածք է ստացել և տեղափոխվել է հիվանդանոց։ Այնուհետև տնօրենից տեղեկացել է, որ աշակերտներից մեկը գտել է արյունոտված դանակը, որով էլ հարվածել են Ս. Մարտիրոսյանին և հանձնել տնօրենին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 39-42/
Վկա Համլետ Լևոնի Չալդրանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ սովորում է Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցի 11-րդ դասարանում։ 2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 08։30-ին գնացել է դպրոց և մասնակցել դասերին։ Ժամը 11։00-ի սահմաններում, 3-րդ դասաժամի ավարտից հետո համադասարանցիների հետ գտնվել են դպրոցի 3-րդ հարկում, իսկ երբ ավարտվել է դասամիջոցը և պատրաստվել են բարձրանալ 4-րդ հարկ` աստիճաններին հանդիպել է ուսուցչուհի Անուշ Ասատրյանին, ով բղավելով «Սամվել կանգնիր»` շտապել է ներքև։ Հասկանալով, որ ինչ-որ բան է պատահել` գնացել է նրա հետևից։ Բակում նկատել է Սամվել Մարտիրոսյանին։ Վերջինս գտնվել է կիսամերկ վիճակում։ Մոտեցել է նրանց և տեսել, որ Սամվել Մարտիրոսյանի ձախ թևատակում դանակ է խրված։ Այդ պահին Սամվել Մարտիրոսյանն անզգույշ շարժում է կատարել և նրա թևատակից սև, երկաթյա, արյունոտ դանակը վայր է ընկել գետնին։ Ինքը նկատել է դա, հարցրել է, թե ի՞նչ անի։ Ուսուցչուհի Ա. Ասատրյանը հրահանգել է այն հանձնել տնօրենին։ Նույն պահին իրենց է մոտեցել դպրոցի տնտեսվարը և նրա ավտոմեքենայով Սամվել Մարտիրոսյանին տեղափոխել են հիվանդանոց, իսկ ինքը նշված դանակը տարել և հանձնել է տնօրեն Ռուզաննա Ալավերդյանին։ Ավելի ուշ դպրոցում եղած խոսակցություններից տեղեկացել է, որ Սամվել Մարտիրոսյանին դանակով հարվածել է Հակոբ Ծառուկյանը։ Վիճաբանության առաջացման պատճառն իրեն հայտնի չէ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 45-46/
Վկա Ռուզաննա Շուրկայի Ալավերդյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2011թ.-ից հանդիսանում է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցի տնօրենը։ Ճանաչում է դպրոցի բոլոր աշակերտներին, այդ թվում Սամվել Մարտիրոսյանին և Հակոբ Ծառուկյանին։ 2015թ. հունվարի 27-ին գտնվել է աշխատանքի վայրում։ Փոխտնօրենից տեղեկացել է, որ Սամվել Մարտիրոսյանի և Հակոբ Ծառուկյանի միջև վիճաբանություն է եղել։ Նրանց հրավիրել է իր աշխատասենյակ և առանձնազրույց ունենալով` տեղեկացել է, որ վիճաբանության պատճառը եղել է այն, որ Սամվել Մարտիրոսյանը դիտողություն է արել Հակոբ Ծառուկյանին, իսկ վերջինս չի ընդունել արված դիտողությունը։ Հաշտության եզրեր գտնելով և խրատներով` փորձել է կանխել հետագա զարգացումները։ Իրեն վստահեցրել են, որ հասկացել են ու վիճաբանությունը չեն շարունակելու։ Հունվարի 29-ին կրկին գտնվել է աշխատանքի վայրում, իսկ ժամը 11։00-ի սահմաններում, երբ ընթացել է 3-րդ և 4-րդ դասաժամերի միջանկյալ ընդմիջումը, իր աշխատասենյակ է մտել ուսուցչուհիներից մեկը և հայտնել, որ 4-րդ հարկում աշակերտների միջև ծեծկռտուք է տեղի ունենում։ Դուրս է եկել աշխատասենյակից, շտապել է այնտեղ, սակայն աստիճանավանդակին հանդիպել է Սամվել Մարտիրոսյանին, ով ներքև շտապելով իրեն ասել է` «Տիկին Ալավերդյան ինձ խփեցին»։ Նույն պահին նկատելով Սամվել Մարտիրոսյանի դասղեկին և տնտեսվարին` նրանց հանձնարարել է Սամվել Մարտիրոսյանին շտապ ուղեկցել հիվանդանոց, իսկ մյուս ուսուցիչներին կարգադրել է աշակերտներին տանել դասասենյակներ և շարունակել դասընթացը։ Իրեն է մոտեցել Համլետ Չալդրանյանը և ցույց տալով արյունոտված, սև դանակը` ասել է, որ Սամվել Մարտիրոսյանին այդ դանակով են հարվածել։ Վերցնելով նշված դանակը` փաթաթել է անձեռոցիկում և պահել իր մոտ։ Որոշ ժամանակ անց այն հանձնել է դպրոց այցելած քննիչին։
Սամվել Մարտիրոսյանին տեղափոխելուց հետո ինքը ևս գնացել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալ, որպեսզի տեղեկանա Սամվել Մարտիրոսյանի առողջական վիճակի մասին։ Ավելի ուշ իմացել է, որ Հակոբ Ծառուկյանը ձերբակալվել է` Սամվել Մարտիրոսյանին դանակահարելու համար։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 98-101/
Վկա Սահականուշ Գրիշայի Զաքարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Սամվել Մարտիրոսյանի մայրը։ Որդին սովորում է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանում։ 2015թ. հունվարի 28-ին որդու հետ գտնվել է տանը և նկատել է, որ նա անհանգիստ է։ Նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել։ Նա պատմել է, որ նախորդ օրը, անհեթհեթ պատճառով վիճաբանել է իրենց դպրոցի աշակերտներ Ալեն Իգիթյանի և Հակոբ Ծառուկյանի հետ, իսկ նրանք իրեն ժամադրել են դասերից հետո հանդիպել։ Սամվելն ընկերների հետ գնացել է հանդիպման վայր, որը եղել է Ալեն Իգիթյանի բնակության վայրը։ Երբ Սամվելն ընկերների հետ հասել է այդտեղ` մյուս կողմը նրան սպասելիս է եղել։ Նրանք եղել են 15-20 հոգի։ Այդտեղ ծեծկռտուք է սկսվել։ Երբ Սամվելը հասկացել է, որ չի կարող դիմադրել այդ հարվածներին` հայհոյանք է հնչեցրել նրանց հասցեին և ընկերների հետ փախուստի է դիմել։
Որդուն ծնողական խրատներ տալով` հորդորել է վիճաբանությունը չշարունակել։ Հաջորդ օրը Սամվելը չի ցանկացել դպրոց գնալ և որոշած է եղել դասերից հետո հանդիպել ու հաշտվել նրանց հետ։ Երբ դպրոցից տեղեկացել է, որ մյուս կողմը խոսակցություններ են տարածել, թե Սամվել Մարտիրոսյանը վախեցել է դպրոց հաճախել` փոխել է որոշումը և գնացել է դպրոց։ Նրա գնալուց հետո, 1 կամ 2 ժամ անց զանգահարել է որդուն, որպեսզի հասկանա` արդյոք ամեն ինչ կարգին է, թե ոչ։ Տեղեկացել է, որ որդին դասասենյակում է և դաս է ընթանում։ Մոտ 30 րոպե անց հեռախոսազանգ է ստացել որդու հեռախոսահամարից։ Զանգահարողը մի կին է եղել, իրեն հարցրել է, թե ում հետ է խոսում և անջատել է հեռախոսը։ Անհանգստացել է, անմիջապես զանգահարել է որդու դասղեկին և նրանից տեղեկացել է, որ որդին գտնվում է ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալում։ Դրա մասին հայտնել է ամուսնուն և շտապել են այնտեղ։ Քանի որ որդին վիրահատարանում է եղել` չի կարողացել զրուցել, իսկ հետագայում ինչպես որդուց, այնպես էլ հոսպիտալ այցելած ուսուցիչներից տեղեկացել է, որ որդուն դանակահարել է Հակոբ Ծառուկյանը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 134-136/
Վկա Քնարիկ Գաբրիելի Ջանիկյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զնիվորական հոսպիտալի ընդունարանում որպես բուժքույր։ 2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 11։20-ին ուսուցիչների ուղեկցությամբ հոսպիտալի ընդունարան է այցելել Սամվել Հակոբի Մարտիրոսյանը, բուժօգնություն է խնդրել և հայտնել, որ իրեն դանակահարել են։ Դանակահարության հանգամանքների վերաբերյալ իր հարցերին Ս. Մարտիրոսյանը պատասխանել է, որ վնասվածքը ստացել է թիվ 182-րդ դպրոցում, դասամիջոցի ընթացքում, ոչ համադասարանցու կողմից։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 33-34/
Վկա Հայկ Խաչատուրի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ սովորում է Երևանի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցում։ 2015թ. հունվարի 29-ին գտնվել է դպրոցում և մասնակցել է դասերին։ ժամը 11։00-ի սահմաններում, երբ ավարտվել է 3-րդ դասաժամը` դուրս է եկել դասասենյակից, իջել է լվացվելու, ապա կրկին բարձրացել է 4-րդ հարկ և հանդիպելով ուսուցչուհի Գայանե Բերոյանին ու համադասարանցի Արամ Խաչատրյանին` սկսել է զրուցել նրանց հետ։ Այդ պահին միջանցքում իրարանցում է սկսվել և աշակերտների մեջ վիճաբանություն ու ծեծկռտուք է առաջացել։ Գայանե Բերոյանի և Արամ Խաչատրյանի հետ մոտեցել են վիճաբանողներին։ Տեսել է, որ շուրջ 5-6 հոգի հարվածներ են հասցնում իր համադասարանցի Սամվել Մարտիրոսյանին։ Միջամտել են, Սամվել Մարտիրոսյանին մի կողմ են քաշել և այդ կերպ դադարեցրել են ծեծկռտուքը։ Այնուհետև, փորձել են հանգստացնել Սամվել Մարտիրոսյանին, սակայն վերջինս ձեռքով բռնելով որովայնի հատվածը` բղավել է «վայ արա։ Էս ինչ արին, խփին», որից հետո իջել է ներքև։ Ինքը ևս գնացել է նրա հետևից։ Սամվել Մարտիրոսյանն ընթացքում հանել է հագուստները և դուրս եկել բակ։ Բակում անզգույշ շարժում է կատարել և մարմնում խրված դանակն ընկել է գետնին։ Համլետ Չալդրանյանը վերցրել է դանակը։ Ուսուցչուհի Անուշ Ասատրյանը պարտադրել է Համլետ Չալդրանյանին դանակը տանել և հանձնել տնօրենին։ Այդ պահին իրենց է մոտեցել տնտեսվարը և Անուշ Ասատրյանի հետ նրա ավտոմեքենայով Սամվել Մարտիրոսյանին տեղափոխել են հիվանդանոց։ Ինքը մնացել է դպրոցում։ Այդտեղ տիրող խոսակցություններից տեղեկացել է, որ Սամվել Մարտիրոսյանին դանակով հարվածել է Հակոբ Ծառուկյանը, սակայն տեղյակ չէ, թե որն է եղել դրա պատճառը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 47-48/
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 205/հ եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Ս. Մարտիրոսյանի մարմնական վնասվածքները կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վնասվածքի` թոքի վնասման ձևով, որոնք ուղեկցվել են հեմոպնևմոթորաքս և ենթամաշկային էմֆիզեմայով, հետևանք են կտրող-ծակող գործիքի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 116-117, 154/
Մանրաթելերի քրեագիտական փորձաքննության 2015թ. մարտի 23-ի Հմ. 04921505 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Փորձաքննությանը ներկայացված Հակոբ Ծառուկյանի բաճկոնի գործվածքը շփման կամ հպման պարագայում մանրաթելեր չի արտազատում, իսկ Հ.Ծառուկյանի սպորտային համազգեստի գործվածքը շփման կամ հպման պարագայում արտազատում է իր գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական բամբակյա սև գույնի մանրաթելեր, որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելություն Սամվել Մարտիրոսյանի արտաքին հագուստների մակերեսներին հայտնաբերված բնական բամբակյա սև գույնի մանրաթելերի հետ։ Սույն հանգամանքը թույլ է տալիս եզրակացնել այն մասին որ, փորձաքննությանը ներկայացված Ս.Մարտիրոսյանի արտաքին հագուստների մակերեսներին հայտնաբերված բնական բամբակյա սև գույնի մանրաթելերը հնարավոր է արտազատվել են Հակոբ Ծառուկյանի սպորտային համազգեստից։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված Սամվել Մարտիրոսյանի վերնամասը շփման կամ հպման պարագայում արտազատում է իր գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական բամբակյա բալագույն և անգույն մանրաթելեր, ինչպես նաև քիմիական հարթ կարմիր գույնի /40 մկմ/ մանրաթելեր, իսկ Ս.Մարտիրոսյանի անդրավարտիքը և կոշիկների քուղերը` իրենց գործվածքների կազմի մեջ մտնող բնական բամբակյա կապույտ գույնի (թանաքագույն) և քիմիական հարթ կարմիր գույնի /48 մկմ/ մանրաթելեր։ Սույն հագուստների գործվածքների կազմի մեջ մտնող մանրաթելերից բնական բամբակյա բալագույն, կապույտ գույնի (թանաքագույն) և անգույն, ինչպես նաև քիմիական հարթ կարմիր գույնի /40 մկմ/ մանրաթելերին համասեռ մանրաթելեր հայտնաբերվել են նաև Հակոբ Ծառուկյանի հագուստների մակերեսներին։ Սույն հանգամանքը թույլ է տալիս եզրակացնել այն մասին որ, փորձաքննությանը ներկայացված Հ.Ծառուկյանի արտաքին հագուստների մակերեսներին հայտնաբերված բնական բամբակյա բալագույն, կապույտ գույնի, (թանաքագույն) և անգույն, ինչպես նաև քիմիակական հարթ կարմիր գույնի /40 մկմ/ մանրաթելերը հնարավոր է արտազատվել են Սամվել Մարտիրոսյանի վերնամասից և անդրավարտիքից։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 160-164/
Ս. Մարտիրոսյանի, Հ. Ծառուկյանի արյան նմուշները, սպորտային կոշիկները, սև կիսագուլպաները, սև անթև մայկան, ջեմպրը, ջինսե անդրավարտիքը, բաճկոնը, ապորտային վերնազգեստը, սպորտային անդրավարտիքը և դանակը դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկելու մասին դատակենսաբանական բաժնի դատաբժշկական փորձագետի 2015թ. մայիսի 1-ի թիվ 127 եզրակացությամբ և դրան կից լուսանկարներով, որոնց համաձայն` «Փորձաքննության ներկայացված Ս.Մարտիրոսյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է 0 խմբին։
2. Փորձաքննության ներկայացված Հ.Ծառուկյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է ուղեկցող H հակածնով արյան A խմբին։
3. Փորձաքննության ներկայացված սպորտային ձախ կոշիկի և կոշկաքուղի, սև գույնի անթև մայկայի, ջեմպրի, ջինսե անդրավարտիքի, սպորտային անդրավարտիքի և դանակի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվեց մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն առաջացել է ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի արյան 0 խումբ ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում հնարավոր էր առաջանար Ս. Մարտիրոսյանից։
4. Փորձաքննության ներկայացրած սպորտային աջ կոշիկի, սև գույնի կիսագուլպաների, բաճկոնի, սպորտային վերնազգեստի վրա մանրակրկիտ զննությամբ արնանման կասկածելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։
5. Փորձագետի թիվ 127 եզրակացությանը կցվում է դանակի թվով 2 լուսանկարները։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 178-182/
Դատահետքաբանական և դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 25-ի Հմ. 1551-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «1.2. Փորձաքննությանը ներկայացված սևեռվող շեղբով զսպանակային ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տուրիստական դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։
1. Փորձաքննությանը ներկայացված Ս. Մարտիրոսյանի սվիտրի և անթև շապիկի վրա առկա մեկական վնասվածքները ծակած-կտրած են, առաջացել են միաժամանակ, այսինքն մեկ ներգործության արդյունքում, և կարող էին պատճառվել մեկ սայրանի ծակող-կտրող շեղբ ունեցող գործիքի շեղբի` հնարավոր է փորձաքննությանը ներկայացված դանակի շեղբի ներթափանցման արդյունքում։
2. «Ս. Մարտիրոսյանի կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող վնասվածքը կարող էր արդյոք պատճառվել ներկայացված դանակով» հարցի պարզաբանումը դուրս է դատահետքաբանական, դատաքրեագիտական բնագավառի փորձագետի իրավասության շրջանակներից։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 193-195/
Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին 2015թ. հունվարի 30-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Հակոբ Ծառուկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքի այն հատվածը, որտեղ տեղի ունեցած միջադեպի ընթացքում դանակով հարվածել է Սամվել Մարտիրոսյանին։
Այնուհետև Հ. Ծառուկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Նար-Դոսի փողոցի թիվ 73Ա շենքի ձախակողմյան հատվածում առկա ավտոտնակների հետնամասի տարածքը և հայտարարել է, որ դանակը վերցրել է այդտեղ գտնվող աստիճավանդակների անցքի միջից, իր հետ տարել է դպրոց և կատարել է դանակահարությունը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 68-69/
Վկաներ, Երևան քաղաքի Գ. Էմինի անվան թիվ 182 դպրոցի տնօրեն Ռ. Ալավերդյանի, նույն դպրոցի ուսուցչուհի Գ. Բերոյանի, ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության ավագ փորձագետ Հ. Ոսկանյանի մասնակցությամբ կատարված, դեպքի վայրի զննության մասին 2015թ. հունվարի 29-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` դեպքը տեղի է ունեցել 2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 11։05-ին, դեպքի վայրը հանդիսացել է Երևան քաղաքի Գ. Էմինի անվան թիվ 182 դպրոցի 4-րդ հարկի միջանցքը։ Այդտեղ Գ. Բերոյանը նկատել է վիճաբանող տղաների խմբի, որոնք հրմշտել և հարվածներ են հասցրել միմյանց։ Միջամտել է` վիճաբանությունը կանխելու համար, որի ընթացքում նկատել է, որ Ս. Մարտիրոսյանը ձեռքերով բռնել է որովայնի հատվածը և ասել «վայ արա, էս ինչ արին», այնուհետև արագ իջել աստիճաններով։ Տեսել է, որ Ս. Մարտիրոսյանի ձեռքն արյունոտված է։
Միջանցքում հայտնաբերվել է 8 մմ տրամաչափի արնանման հետք, որը մեկ բամբակե խծուծով վերցվել է փորձագետի կողմից։
Դպրոցի տնօրեն Ռ. Ալավերդյանը հայտարարել է, որ 2015թ. հունվարի 29-ին, ժամը 11։00-ի սահմաններում դպրոցի ուսուցչուհիներից լսել է, որ 4-րդ հարկի միջանցքում աշակերտները կռվում են։ Անմիջապես դուրս է եկել աշխատասենյակից և երրորդ հարկի աստիճանահարթակում հանդիպել է 123-րդ դասարանի աշակերտ Սամվել Մարտիրոսյանին, ով որովայնը ձեռքով բռնած արագ իջնելիս է եղել աստիճաններով։ Իր հարցին Ս. Մարտիրոսյանը պատասխանել է, որ «խփեցին, խփեցին», իսկ 4-րդ հարկից լսել է բղավոցներ` «արյունա, արյունա»։ Այդ ամենը տեսնելով` ուսուցիչներից պահանջել է զանգահարել շտապօգնություն կամ տնտեսվարի ավտոմեքենայով Ս. Մարտիրոսյանին շտապ տեղափոխել հիվանդանոց։ Այնուհետև իրեն է մոտեցել նույն դպրոցի աշակերտներից Համլետ Չալդրանյանը, իրեն է տվել արյունոտված դանակ և հայտնել է, որ այն նկատել է միջադեպի ընթացքում գետնին ընկած և ուսուցիչների պահանջով ներկայացրել իրեն։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 15-17/
Հագուստները ներկայացնելու և վերցնելու մասին 2015թ. հունվարի 29-ի արձանագրություններով, որոնց համաձայն` ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալի ընդունարանում, հերթապահ Կարինե Ռաֆիկի Հովհաննիսյանը ներկայացրել է կոշիկներ և հագուստ, որի օձիքի հատվածում արնանման հետքեր են եղել։ Ներկայացված իրերը քննիչը վերցրել, փաթեթավորվել և կնիքել է համապատասխան կնիքով։
Նույն հոսպիտալի վերակենդանացման բաժանմունքի ավագ բուժքույր Ալլա Իվանի Նահապետյանը քննիչին է ներկայացրել Սամվել Հակոբի Մարտիրոսյանին պատկանող, մուգ կարմիր գույն սվիտերը և սև մայկան, որոնց վրա առկա են եղել արնանման հետքեր։ Ներկայացված իրերը քննիչը վերցրել, փաթեթավորվել և կնիքել է համապատասխան կնիքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 5-6/
Առգրավում կատարելու մասին 2015թ. հունվարի 29-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` առգրավվել են դեպքի ժամանակ Հակոբ Ծառուկյանի հագին եղած հագուստները։ Դրանցից տաբատի ձախ կողային գրպանի ստորին հատվածում առկա են եղել արնանման կաթիլներով հետքեր։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 57/
Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունիսի 26-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված դանակով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ 196-197/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ դիտավորությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992թ. հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք»։
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրականության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտպանության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն` «Յուրաքանչյուր երեխա ունի ֆիզիկական, մտավոր և հոգևոր լիարժեք զարգացման համար անհրաժեշտ կենսապայմանների իրավունք»։
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի. (…)»։
«Պեկինյան կանոնների» 19.1-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներփակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետի համար կիրառված»։
«Երեխայի իրավունքների մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Մասնակից պետությունները ապահովում են, որ. (...)
(բ) ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով։ Երեխայի ձերբակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և գործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր է՝ կարճ ժամանակամիջոցով, (...)»։
«Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի կանոնների («Հավանայի կանոններ») 2-րդ կետը սահմանում է. «Անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներգործության ծայրահեղ միջոց՝ անհրաժեշտ նվազագույն ժամկետով։ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում։ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմից` չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունը»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծելով մեջբերված դրույթները` ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշման 13-րդ կետում արձանագրել է, որ. «13. (…) անչափահասները, պայմանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռնարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա։ Մասնավորապես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատկություններով։ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափահասների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների` ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»։
Նույն օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են` (...)
2) հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս լինելը. (...)
8) հանցանքը սպառնալիքի կամ հարկադրանքի կամ նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության ազդեցության տակ կատարելը. (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Անչափահասները քրեական պատասխանատվության են ենթարկվում, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվում սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան` հաշվի առնելով սույն բաժնում նախատեսված կանոնները»։
Նույն օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը»։
Վերոհիշյալ որոշման 14-14.1-րդ կետերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ. «ՀՀ քրեական օրենսդրությունում անչափահասների նկատմամբ քրեական պատասխանատվության և պատժի հատուկ կանոնների նախատեսումը մարդասիրության սկզբունքի կարևորագույն դրսևորումներից է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ բաժնում նախատեսված են պատժի տեսակների սահմանման և դրանց նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու, պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատելու, վաղեմության ժամկետները հաշվելու և դատվածության մարման հատուկ պայմաններ, որոնք էականորեն բարելավում են անչափահասի վիճակը և լրացուցիչ երաշխիքներ սահմանում նրա իրավունքների պաշտպանությունն ապահովելու համար։ Բացի այդ, անձի տարիքից բխող հոգեկան առանձնահատկություններով պայմանավորված՝ հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս լինելն (14-18 տարեկան) ինքնին քրեական օրենսգրքում նախատեսված է որպես մեղմացուցիչ հանգամանք։
Անչափահասի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից (օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, մարդասիրության սկզբունքներ) բացի (պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման 14-21-րդ կետերը), դատարանը պարտավոր է ղեկավարվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով։ Այսպես` հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ մեկտեղ դատարանը պատիժ նշանակելիս պետք է հատկապես հաշվի առնի`
1) անչափահասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները (ընտանեկան դրությունը, ծնողների և ընտանիքի այլ անդամների հետ հարաբերությունների բնույթը, նյութական վիճակը, կրթությունը, աշխատանքը և այլն),
2) հոգեկանի զարգացման աստիճանը (հուզական ոլորտը, որոշակի իրադրությունում ճիշտ կողմնորոշվելու և իր գործողությունները ղեկավարելու ունակությունը, ինտելեկտի մակարդակը և այլն),
3) առողջության վիճակը (մտավոր և ֆիզիկական առողջության վերաբերյալ առկա տվյալները),
4) անձի այլ առանձնահատկությունները (հետաքրքրությունների շրջանակը, աշխատանքի, կրթության, իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ վերաբերմունքը և այլն),
5) նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը (նրանց միջև առկա հարաբերությունների բնույթը, անչափահասին հանցագործության մղելու եղանակներն ու միջոցները` ֆիզիկական կամ հոգեկան բռնություն, հարկադրանք, համոզում, խաբեություն և այլն)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերը թվարկված հանգամանքները ենթակա են բազմակողմանի հետազոտման անչափահասների վերաբերյալ յուրաքանչյուր գործով։ Միայն դրանց համակողմանի վերլուծության արդյունքում դատարանը կարող է ամբողջական պատկերացում կազմել անչափահասի անձնային և տարիքային առանձնահատկությունների մասին և ընտրել այնպիսի ներգործության միջոց, որն ուղղված կլինի նրա ուղղմանն ու դաստիարակությանը։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծում է նաև, որ անչափահասի նկատմամբ կիրառվող քրեաիրավական ներգործության միջոցը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի ընդհանուր նպատակներից բացի (սոցիալական արդարության վերականգնում, պատժի ենթարկված անձի ուղղում, հանցագործությունների կանխում), պետք է հետապնդի նաև անչափահասի հոգեկան և ֆիզիկական բնականոն զարգացման, նրա բարեկեցությունն ապահովելու հատուկ նպատակ։
14.1. Անչափահասները, գտնվելով զարգացման փուլում և որպես անհատ դեռևս լիարժեք կայացած չլինելով, ավելի են հակված ընկնելու այլ անձանց բացասական ազդեցության տակ։ Հետևաբար բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասի կողմից հանցանքի կատարումը պայմանավորվում է նրա վրա այլ անձանց ազդեցությամբ, անհրաժեշտ է մանրամասն վերլուծության ենթարկել նրանց միջև առկա հարաբերությունների բնույթը, անչափահասի վրա բացասական ներգործության աստիճանը և դրա արդյունքում վրա հասած հետևանքները։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նման ազդեցությունը, գործի հանգամանքներով պայմանավորված, կարող է տարբեր քրեաիրավական նշանակություն ունենալ։ Մասնավորապես, եթե հանցանքը կատարվել է սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության ազդեցությամբ, ապա այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի իմաստով պետք է գնահատվի որպես մեղմացնող հանգամանք։
Վերոգրյալը վերաբերում է այնպիսի սպառնալիքին կամ հարկադրանքին, որն անձին չի զրկում իր կամքով գործելու հնարավորությունից և չի ստեղծում ծայրահեղ անհրաժեշտության վիճակ։ Նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության դեպքում անհրաժեշտ է փաստել, որ նման կախվածությունն իրական է և պայմանավորել է հանցանքի կատարումը։ Այսպես` նյութական կախվածության դեպքում հանցավորը ֆինանսական կախվածության մեջ է գտնվում իրեն ազդեցության տակ գցողից (օրինակ՝ նրա խնամքի տակ է, բնակվում է նրա բնակարանում և այլն), ծառայողական կախվածության դեպքում գործում են ղեկավար և ենթակա հարաբերությունները, իսկ այլ կախվածության տակ պետք է հասկանալ այնպիսի իրավիճակ, երբ ձևավորված հանգամանքների ուժով անձն իրեն պարտական է զգում մեկ այլ անձի նկատմամբ, իսկ վերջինս դա օգտագործելով` հակում է նրան հանցագործության։ Այն կարող է առաջանալ ամուսնական, բարեկամական կամ այլ հարաբերությունների ուժով (կնոջ և ամուսնու, ծնողի և երեխայի, աշակերտի և ուսուցչի, ուսանողի ու դասախոսի միջև և այլն)։
Վերոնշյալ հանգամանքների պարզաբանումն էական նշանակություն ունի հանցագործության մեջ անչափահասի իրական դերը և մասնակցության աստիճանը, հանցավորի անձի և նրա արարքի հանրային վտանգավորությունը ճիշտ գնահատելու և դրան համարժեք պատիժ նշանակելու հարցում։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ։
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը»։
Վերոհիշյալ քրեաիրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք, մասնավորապես` ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08, ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/08, ՏԴ/0094/01/09, ԱՎԴ2/0057/01/09, ԵԱՔԴ/0164/01/09, ԵԱՔԴ/0195/01/09 գործերով կայացված որոշումներում և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորվել այն մասին, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կարող է կիրառվել առնվազն հետևյալ երկու պայմանների առկայության պարագայում` գործի բացառիկ հանգամանքների և խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքի բացահայտմանն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում։ Օրենքում օգտագործվող «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ նշված հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացող մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դուրս են սովորականի շրջանակներից և այն աստիճան առանձնահատուկ են, որ վերածվում են բացառության։ Մասնավորապես, դրանք կարող են կապված լինել հանցագործության շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի, ինչպես նաև այլ հանգամանքների հետ։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։
Անչափահասների քրեական պատասխանատվության բնագավառում վերոգրյալ նորմն ունի կիրառման որոշակի առանձնահատկություններ և ձեռք է բերում հատուկ կարևորություն։ Այսպես, դատարանը պատիժ նշանակելիս պետք է ոչ միայն ղեկավարվի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, այլև հաշվի առնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածում թվարկված հանգամանքները, որոնց համակցությունը կարող է վկայել գործում «բացառիկ» հանգամանքների առկայության մասին և հիմք հանդիսանալ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար։»։
ԵԱՆԴ/0094/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշման 15.1-16-րդ կետերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«15.1. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անչափահասների սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով պայմանավորված` հասարակությունից նրանց երկարատև ժամկետով մեկուսացնելն արդարացված չէ, քանի որ անչափահաս տարիքում անձը հեշտությամբ է ենթարկվում շրջապատի բացասական ազդեցությանը, մեծանում է հանցավոր ենթամշակույթի տարրերը յուրացնելու հավանականությունը։ Մյուս կողմից նրանք, ի տարբերություն չափահասների, ավելի հեշտ են ենթարկվում պատժի ուղղիչ ազդեցությանը։ Հետևաբար դատարանը նախ և առաջ պետք է քննարկի ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատժատեսակի նշանակման հնարավորությունը։ Որոշակի ժամկետով ազատազրկումը` որպես անչափահասների նկատմամբ կիրառվող ամենախիստ պատժատեսակ, պետք է նշանակվի միայն բացառիկ դեպքերում, երբ ներգործության որևէ այլ միջոց չի կարող դրական արդյունք ապահովել։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում արտահայտված դիրքորոշումը վերլուծելով սույն որոշման 13-15-րդ կետերում մեջբերված միջազգային և ներպետական իրավական կարգավորումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անչափահասին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսվում է միայն ազատազրկում պատժատեսակը, դատարանը պետք է քննարկի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ավելի մեղմ պատժամիջոց ընտրելու կամ ավելի ցածր պատժաչափ նշանակելու հնարավորությունը` հաշվի առնելով առկա մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, անչափահասի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, նրա վրա այլոց ազդեցությունը, անձը բնութագրող այլ տվյալները, ինչպես նաև հանցագործության` հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը։ Այս մոտեցումը համահունչ է անչափահասների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային-իրավական փաստաթղթերի բովանդակությանը և հետապնդում է վերջիններիս բնականոն զարգացումն ու բարեկեցությունն ապահովելու իրավաչափ նպատակ։ (...)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թ. նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Հ. Ծառուկյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և ընդունելով մեղքը` զղջացել է կատարած արարքի համար։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցավորի անձը, այն, որ Հ. Ծառուկյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնվեց տարեկան հասակում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ընտանիքի միակ զավակն է, ընտանիքը սոցիալապես անապահով է։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի վերաբերյալ ՎԲ-84/07 քրեական գործով 2007թ. հունիսի 1-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) 4. (…) Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս գործն ըստ էության քննելու իրավասություն ունեցող դատարանները՝ առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանները, ունեն հայեցողություն դրսևորելու ընդարձակ հնարավորություն։ Դա, նախ, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները սահմանելիս օրենսդիրը լայնորեն օգտագործում է գնահատողական ձևակերպումներ` «արդարացի պատիժ», «հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճան»։ Բացի այդ, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ «Դատավորները քրեական գործերը և նյութերը լուծում են իրենց ներքին համոզմամբ՝ ներկայացված ապացույցների պատշաճ հետազոտման հիման վրա»։
Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները։ (…)»։
Քննելով վերոգրյալ հանգամանքները, այդ թվում` անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Ծառուկյանի անձը բնութագրող հատկանիշներն իրենց համակցության մեջ, հաշվի առնելով, որ այդ հանգամանքներից յուրաքանչյուրն իրական է, հաստատված է գործով ձեռք բերված ու դատարանում հետազոտված, վերաբերելի և թույլատրելի ապացույցներով, նկատի ունենալով, որ այդ հանգամանքների համակցության առկայությունը ողջամտորեն նվազեցրել է անձի` Հակոբ Ծառուկյանի հանրային վտանգավորությունը` դատարանը գտնում է, որ այդ հանգամանքների համակցությունը հանդիսանում է ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
Բացի այդ, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնվեց տարեկան լինելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի հնարավորինս նվազ ժամկետով ազատազրկման ձևով, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել անչափահասի բարեկեցությունը, նրա իրավունքների պաշտպանությունն ու բնականոն զարգացումը։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վերոհիշյալ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը հանդիսանում են բացառիկ հանգամանք և էականորեն նվազեցնում հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի Հ. Ծառուկյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից` 3 տարի ժամկետով ազատազրկումից ավելի ցածր պատիժ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. (…) ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով։ Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով։ Կալանքի ժամկետը հաշվվում է օրերով և ամիսներով։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով։
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին` մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում` մեկ օրը երեք ժամի դիմաց։ (…)»։
Հաշվի առնելով, որ Հակոբ Ծառուկյանը 24 /քսանչորս/ օր գտնվել է անազատության մեջ` դատարանը գտնում է, որ այդ ժամկետը պետք է հաշվակցվի նրա նկատմամբ նշանակվող պատժից։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. հունիսի 26-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Սամվել Մարտիրոսյանի հագուստները պետք է վերադարձնել Սամվել Մարտիրոսյանին, անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի հագուստները պետք է վերադարձնել նրա օրինական ներկայացուցչին, իսկ դանակը` պետք է ոչնչացնել։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Հակոբ Ծառուկյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո խափանման միջոց գրավը պետք է վերացնել և գրավի գումար հանդիսացող 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը` մուծված 2015թ. փետրվարի 20-ին Ռոբերտ Պավելի Ծառուկյանի կողմից` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, պետք է հետ վերադարձնել այդ գումարը վճարած Ռոբերտ Պավելի Ծառուկյանին։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են`
(…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասին դատապարտելու դեպքում դատական ծախսերը կարող են դրվել նրա օրինական ներկայացուցչի վրա։»։
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի օրինական ներկայացուցիչ Աիդա Ավետիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձման է ենթակա փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող, 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը` որպես դատական ծախս։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ և 439-442-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ռոբերտի Ծառուկյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և նույն օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով անազատության մեջ պահելու 24 /քսանչորս/ օրը` ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 6 /վեց/ օր ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմանարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի նկատմամբ կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` խափանման միջոց գրավը վերացնել և գրավի գումար հանդիսացող 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամը` մուծված 2015թ. փետրվարի 20-ին Ռոբերտ Պավելի Ծառուկյանի կողմից Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 900013298014 հաշվին, հետ վերադարձնել նրան։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. հունիսի 26-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Սամվել Մարտիրոսյանի հագուստները վերադարձնել Սամվել Մարտիրոսյանին, անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի հագուստները վերադարձնել նրա օրինական ներկայացուցչին, իսկ դանակը` ոչնչացնել։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հակոբ Ծառուկյանի օրինական ներկայացուցիչ Աիդա Ավետիսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախս։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ