ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ



ԵԿԴ/0188/01/15
11 հուլիսի 2016թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ.ԲԻՇԱՐՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Գ.ԼՅՈՒԴՎԻԳՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.04.2016թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց


Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014 թվականի օգոստոսի 01-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված թիվ 62218214 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2015 թվականի հունիսի 26-ին որոշում է կայացվել Արմեն Դանիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2015 թվականի հունիսի 29-ի որոշմամբ թիվ 62218214 քրեական գործից անջատվել է Ա.Դանիելյանի վերաբերյալ մասը և անջատված մասին շնորհվել է 62217015 համար:
2015 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ Ա.Դանիելյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015 թվականի հուլիսի 21-ին թիվ 62217015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.04.2016թ. դատավճռով.
Արմեն Միսակի Դանիելյանը ճանաչվել է անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվել` նրա արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Ա.Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրողը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <նա աշխատելով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՕՀՎ 1-ին բաժնում որպես ավագ օպերլիազոր և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 2012 թվականի մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրի պահանջները նաև իր կողմից կատարված ցույց տալու անձնական և ստուգման հանձնարարագրի կատարումն օրինական ցույց տալու խմբային շահերից ելնելով 2012 թվականի մարտի 30-ի արձանագրության կազմմանը նախորդած տարածքի զննմանը չմասնակցելու պայմաններում նշված արձանագրությունում ստորագրություն դնելու միջոցով ակնհայտ կեղծ գրառում մտցնելով, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք>։

Ընդանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն /այսուհետ` դատարան/ հաստատված է համարել հետևյալը.
ՀՀ ԿԱ նախկին ՊԵԿ նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատարի 2012թ. մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՕՀՎ 1-ին բաժնի ավագ օպերլիազորներ Արմեն Դանիելյանին, Կարեն Աբգարյանին և օպեր-լիազոր Արմեն Սահակյանին հանձնարարվել է 05.08.2010թ.-ից մինչև 31.12.2011թ.-ն ընկած ժամանակաշրջանում <Մետբիտ> ՍՊ ընկերության գործունեության ոլորտում օրենքի և այլ իրավական ակտերի հիման վրա հարկային մարմին ներկայացված հաշվետվությունների, հաշվարկների և այլ փաստաթղթերի արժանահավատությունը պարզելու, ՀՀ օրենքների և այլ իրավական ակտերի պահանջների կատարման նկատմամբ պետական հսկողություն իրականացնելու նպատակով անցկացնել բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգում։
2012թ. մարտի 30-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՕՀՎ 1-ին բաժնի աշխատակից Արտյոմ Ալեքսանյանը, ով ընդգրկված չի եղել ստուգումն իրականացնող խմբում, և Արմեն Սահակյանը <Մետբիտ> ՍՊ ընկերության հիմնադիր Սարգիս Ափիկյանի հետ միասին՝ վերջինիս ավտոմեքենայով, նշված ստուգման շրջանակում գնացել են ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող՝ <Արփինե և Աննա> արտադրական կոոպերատիվին պատկանող, տարածք որտեղ՝ ըստ Ս.Ափիկյանի հայտարարության, գտնվել է <Մետբիտ> ՍՊ ընկերությանը պատկանող բիտումի մնացորդը։ Ժամը 13-14-ի սահմաններում նշված տարածքում կատարվել է զննություն և կազմվել արձանագրություն՝ բիտումի մնացորդ չհայտնաբերելու մասին, որն ստորագրվել է Ա.Ալեքսանյանի, Ա.Սահակյանի և առարկություն ներկայացրած Ս.Ափիկյանի կողմից։ Նույն խմբի անդամ ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանը, գործընկերներին տեղեկացնելով, որ ինքը նրանց կմիանա ավելի ուշ, միայնակ վերը նշված տարածք է գնացել նույն օրը՝ ժամը 16-ից 18-ի սահմաններում, երբ վերը նշված անձինք արդեն իսկ հեռացած են եղել այնտեղից։ Ամբաստանյալը, ստուգելով բիտումի հորը, վերադարձել է ք.Երևան և, աշխատավայրում հանդիպելով վկա Ա.Սահակյանին ու պարզելով, որ նա նույնպես հորում բիտում չի հայտնաբերել, ստորագրել է արդեն իսկ կազմված արձանագրությունը։
Դատարանը եզրահանգել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է, նրա կատարած արարքի մեջ հանցակազմ չկա, հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին նախաքննության մարմնի և մեղադրողի հետևությունները հիմնված են ենթադրությունների վրա, նրան մեղսագրված արարքը նախաքննության ընթացքում գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ու վերաբերելի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ չի հաստատվել և դատաքննությամբ նույնպես չհաստատվեց այն, հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի, նկատի ունենալով նաև, որ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Մեղադրողը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է սույն բողոքն ընդունել վարույթ, բողոքում նշված հիմնավորումներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետին և 400-րդ հոդվածին համապատասխան, ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0188/01/15 քրեական գործով 2016 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը և կայացնել մեղադրական դատավճիռ, որով ամբաստանյալ Արմեն Միսակի Դանիելյանին պաշտոնեական կեղծիք կատարելու համար մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-֊ին մասով՝ նշանակելով պատիժ՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի չափով տուգանք։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԵԿԴ/0188/01/15 քրեական գործով 2016 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ենթակա է բեկանման և փոփոխման, քանի որ դատարանի կողմից թույլ է տրվել դատական սխալ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, հիշյալ որոշման կայացմամբ թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 7-րդ, 25-րդ և 358-րդ հոդվածների էական խախտումներ, ինչպես նաև չի կիրառվել ՀՀ. քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքը, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-֊րդ և 398-րդ հոդվածների իմաստով հիմք է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու համար։
Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է՝ ապահովելու համար՝
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից՝ կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ։
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում՝
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման։>։
Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները։
2. Ոչ ոք չի կարող քրեական գործով ձերբակալվել, խուզարկվել, կալանավորվել, դատապարտվել, ենթարկվել բերման և դատավարական հարկադրանքի այլ միջոցների, ինչպես նաև իրավունքների ու ազատությունների այլ սահմանափակումների այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված հիմքերով և կարգով>։
Նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում։>։
Նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տփալ քրեական գործը լուծելիս։
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե՝
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա,
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար,
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրված բոլոր հետևությունները և որոշումները>։
Մեջբերված քրեադատավարական նորմը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ.
18. Դատական ակտն օրինական է, եթե կայացվել է գործող օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ, և հիմնավորված՝ եթե դրանում արված հետևությունները հիմնված են դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա։ Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
19. Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը՝ լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
20. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված մոտեցմանը համահունչ իրավական դիրքորոշում է հայտնել նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտելով որպես <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 6-֊րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված՝ անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում:
Մինչդեռ, գտել է, որ դատարանի բողոքարկվող դատավճիռը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով դրան ներկայացվող պահանջներին։
Մասնավորապես, դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։
Այսպես, թիվ ԵԿԴ-/0188/01/15 քրեական գործով վարույթն իրականացրած դատարանը (այսուհետ՝ դատարան), նախապատվություն տալով գործով շահագրգռված անձանց ցուցմունքներին, անհիմն կերպով դատաքննությամբ հաստատված է համարել, որ 2012 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 16-ից 18-ի սահմաններում, ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանը միայնակ գնացել է Արտաշատ քաղաքի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող՝ <Արփինե և Աննա> արտադրական կոոպերատիվին պատկանող տարածք, որտեղ ստուգելով բիտումի հորը, վերադարձել է ք.Երևան։ Հիշյալ հանգամանքը հաստատված համարելու որևէ արժանահավատ փաստական տվյալ դատաքննությամբ չի հետազոտվել։ Այդ տարածք մեկնելու հանգամանքն իր ցուցմունքով հայտնել է միայն գործով շահագրգռված ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանը, ում ցուցմունքը դատարանն անհասկանալի պատճառներով արժանահավատ է գնահատել։ Այդ տարածք Արմեն Դանիելյանի կողմից 2012 թվականի մարտի 30-ին գնալու մասին արժանահավատ չեն կարող համարվել նաև վկաներ Արմեն Սահակյանի և Կարեն Աբգարյանի ցուցմունքները, որոնք ամբաստանյալի հետ գտնվում են գործընկերային հարաբերությունների մեջ, ավելին, ամբաստանյալի այդ տարածք գնալու հանգամանքի մասին Արմեն Սահակյանը դատաքննության ընթացքում հայտնեց, որ այդ մասին իրեն ասել է հենց ամբաստանյալը, իսկ Կարեն Աբգարյանն էլ նշեց, թե իբրև կատարված զննությունից հետո ինքը հանդիպել է Ս.Ափիկյանի հետ և նրա հետ ունեցած խոսակցության բովանդակությունից հասկացել է, որ ամբաստանյալը հաստատ գնացել է ու զննել տարածքը։ Բացի այն, որ հիշյալ վկաներն ակնհայտ շահագրգիռ անձինք են, խիստ վերացական է և որպես ցուցմունք չի կարող գնահատվել Կարեն Աբգարյանի հայտնած այն հանգամանքը, որ կատարված զննությունից հետո ինքը հանդիպել է Ս.Ափիկյանի հետ և նրա հետ ունեցած խոսակցության բովանդակությունից է հասկացել, որ ամբաստանյալը հաստատ գնացել է ու զննել տարածքը։ Արմեն Դանիելյանի կողմից 2012 թվականի մարտի 30-֊ի երեկոյան Արտաշատ քաղաքի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածք մեկնելու և այնտեղ առանձին զննում կատարելու մասին ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանի և նրա գործընկերներ, վկաներ Արիմեն Սահակյանի ու Կարեն Աբգարյանի ցուցմունքներին գերապատվություն տալով՝ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածով նախատեսված ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքի պահանջն առ այն, որ. «Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի։ Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում>։
Ընդ որում, դատարանն անհիմն կերպով վերաբերելի ապացույց չի համարել <Զննություն կատարելու մասին> 2014թ. դեկտեմբերի 20-ին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ամբաստանյալ Ա.Դանիելյանի կողմից շահագործված հեռախոսահամարով հեռախոսից կատարված ելքային և մուտքային զանգերը 30.03.2012թ.-ին ք.Երևան տարածքում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկվել են համապատասխանաբար՝ ժամը 13:58:02-ին ու 18:55:10-ին, և ժամը 14:32:42-ին ու 18:53:54-ին, իսկ միջանկյալ հատվածներում մուտքային և ելքային այլ զանգեր չեն կատարվել՝ գտնելով, որ նշված ապացույցով չի կարող հաստատվել, որ ամբաստանյալը հիշյալ միջանկյալ ժամանակահատվածում չի գտնվել ք.Արտաշատում կամ որ այդ ընթացքում նա գտնվել է ք.Երևանում։ Ընդ որում, դատարանն իր դատավճռում նշել է, թե իբրև Արմեն Դանիելյանի ցուցմունքի համաձայն՝ Արտաշատ քաղաք գնալիս իր մոտ հեռախոս չի եղել։ Մինչդեռ, Արմեն Դանիելյանն իր դատաքննական ցուցմունքով ոչ թե հայտնել է միայն Արտաշատ քաղաք մեկնելիս իր անվամբ գրանցված 098-00-05-00 հեռախոսահամարն իր մոտ չգտնվելու մասին, այլ այն մասին, որ հիշյալ հեռախոսահամարն իր մոտ չի գտնվել 2012 թվականի մարտի 30-֊ին, սակայն հիշյալ հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի զննմամբ պարզվել է, որ հիշյալ հեռախոսահամարը նշված օրը՝ ժամը 09:58:04-ին, 09։59։23֊ին, 14:32:42-ին և 18:53:54-ին շահագործվել է <ԿԱ ՊԵԿ շենքի գտնվելու տարածքը սպասարկող՝ Մովսես Խորենացու փողոցի 13ա շենքի ալեհավաք կայանի կողմից, հետևաբար 2012 թվականի մարտի 30-ին այդ հեռախոսահամարն իր մոտ չգտնվելու մասին Արմեն Դանիելյանի դատաքննական ցուցմունքն արժանահավատ չէ։ Դատարանը բողոքարկվող դատավճռում, վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված պաշտոնեական կեղծիքի հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը՝ թեև իրավացիորեն առանձնացրել է դրա դրսևորում հանդիսացող, ամբաստանյալին մեղսագրված՝ պաշտոնական փաստաթղթում կեղծ գրառում մտցնելը, սակայն կամայական մեկնաբանման է ենթարկել հիշյալ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի այդ դրսևորումը՝ Նշելով, թե. <Պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ գրառումներ մտցնելը, իսկական փաստաթղթում այնպիսի փոփոխություններ կատարելն է (ջնջում, քերծվածք, այլ թվականով նշագրում, այլ պաշտոնատար անձի ստորագրության կեղծում և այլն), որոնք աղավաղում են փաստաթղթի իրական բովանդակությունը և չեն համապատասխանում իրականությանը։ Այդ կերպ դատարանը պաշտոնեական կեղծիքի հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մի դրսևորումը նույնացրել է մյուսների հետ, մասնավորապես պաշտոնական փաստաթղթում ակնհայտ կեղծ գրառում մտցնելը նույնացրել է պաշտոնական փաստաթղթում կեղծում, քերվածք, այլ թվական գրառումներ և դրանում փոփոխություններ կատարելու հետ։ Ընդ որում, պաշտոնական փաստաթղթում ակնհայտ կեղծ գրառում մտցնելն անհիմն կերպով նույնացնելով դրանում <ջնջում, քերծվածք, այլ թվականով նշագրում, այլ պաշտոնատար անձի ստորագրության կեղծում> կատարելու հետ, որպիսիք որևէ աղերս չունեն <գրառում> հասկացության հետ՝ դատարանն առնվազ անհիմն կերպով ստորագրությունը գրառում չի համարել մեկնաբանելով, որ. «Էդ.Աղայանի <Արդի հայերենի բացատրական բառարան>–ի համաձայն՝ գրառումը (գրառելը) այն է, ինչ գրի է առնվել։ Մինչդեռ, դատարանի համոզմամբ ստորագրությունը գրի չի առնվում և դրա <գրառմամբ>, եթե, իհարկե, այն չի կեղծվել, արձանագրության բովանդակությունը չի կարող կեղծվել կամ աղավաղվել։
Գտել է, որ դատարանի նման մեկնաբանությունը ոչ միայն անհիմն է, այլ նաև անտրամաբանական։
2012 թվականի մարտի 30-ի արձանագրությունում առկա <(...) կատարեցինք ստուգայց ք.Արտաշատ, Բակունցի 1 հասցեում գտնվող <Արփինե և Աննա> Ա.Կ. պատկանող, նախկինում ասֆալտբետոնի արտադրամասը, որտեղ ըստ <Մետբիտ> ՍՊԸ-ի լիազորված անձ (հիմնադիր) Սարգիս Ափիկյանի գտնվում է բիտումի մնացորդը։ Սակայն տարածքի զննման արդյունքում պարզվել է, որ նշված հասցեում բիտումի մնացորդ չկա։ Արձանագրությունը կազմվեց Ս.Ափիկյանի մասնակցությամբ, ընթերցվեց բարձրաձայն, ճիշտ է, որի համար ստորագրում ենք։> գրառումների պայմաններում հիշյալ արձանագրության կազմմանը նախորդած զննմանը չմասնակցելով հետագայում դրանում ստորագրություն դնելը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ կեղծ գրառում, քանի որ դրված ստորագրությամբ իբրև հաստատվում է՝ 1) ամբաստանյալի կողմից օպերլիազորներ Արտյոմ Ալեքսանյանի և Արմեն Սահակյանի հետ 2012 թվականի մարտի 30-֊ին Արտաշատ քաղաքի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող <Արփինե և Աննա> Ա.Կ. պատկանող, նախկինում ասֆալտ բետոնի արտադրամասը ստուգայց կատարելու,
2) այնտեղ զննում կատարելու,
3) դրա արդյունքում բիտումի մնացորդի բացակայություն հայտնաբերելու,
4) արձանագրությունը Ս.Ափիկյանի մասնակցությամբ կազմված լինելու,
5) արձանագրությունը բարձրաձայն ընթերցվելու և
6) արձանագրության ճիշտ լինելու հանգամանքները։
Մինչդեռ, եթե անգամ հաստատված համարենք այն հանգամանքը, որ նույն օրը երեկոյան ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանը միայնակ գնացել է Արտաշատ քաղաքի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածք, ապա այդ <այցելությամբ> վերջինս կարող էր վերը թվարկված հանգամանքներից պարզել միայն այդ տարածքում բիտումի մնացորդի բացակայության հանգամանքը, իսկ մնացած հանգամանքները հաստատելու առումով նրա կողմից այդ արձանագրությունում դրված ստորագրությունը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ ակնհայտ կեղծ գրառում։ Ընդ որում, դատարանի կողմից վկայակոչված՝Էդ.Աղայանի «Արդի հայերենի բացատրական բառարան>–ում գրառումը (գրառելը) բացատրվում է որպես այն, ինչ գրի է առնվել, որպիսի բացատրության պայմաններում ևս ակնհայտ է, որ ստորագրությունը գրառում է, քանի որ այն գրի է առնվում։
Բողոքարկվող դատավճում դատարանը նշել է. «Քրեական գործի նյութերից և մեղադրական եզրակացությունից հետևում է, որ 2012թ. մարտի 30-ի վերը նշված արձանագրությունն ստորագրվել է ստուգող խմբում չընդգրկված մեկ այլ անձի՝ վկա Ա.Ալեքսանյանի կողմից և չի ստորագրվել այդ խմբում ընդգրկված, սակայն ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածքի զննությանը չմասնակցած անձի՝ վկա Կ. Աբգարյանի կողմից։ Չնայած դրան, նշված փաստաթուղթը չի դադարել պաշտոնեական համարվելուց, ինչը դատարանին հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ ստուգող խմբի երկրորդ անդամի կողմից չստորագրվելու դեպքում անգամ այն չէր կարող համարվել կեղծված կամ ոչ պաշտոնեական փաստաթուղթ, ինչից հետևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի հաստատվել նաև հանցագործության կատարման նպատակն ու դրդումը, նկատի ունենալով, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, որ արձանագրությունը չստորագրելու դեպքում այն կարող էր համարվել կեղծված, ոչ պաշտոնեական կամ այն ամբաստանյալի կողմից չստորագրվելու դեպքում՝ նա կամ խմբի մյուս անդամները կենթարկվեին որևէ պատասխանատվության և այլն։ Դատարանի նշված եզրահանգման հետ կապված հարկ է նշել, որ 2012 թվականի մարտի 30-ին կազմված արձանագրությունը որպես պաշտոնական փաստաթուղթ իրավաբանական փաստ ամրագրելուց զատ իրավական հետևանքներ է առաջացրել ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանի կողմից դրանում կեղծ գրառում մտցնելուց հետո, քանի որ 2012 թվականի սեպտեմբերի 18-֊ին կազմված թիվ 1002042 ստուգման ակտում արձանագրվել է, որ ստուգումն իրականացնող աշխատակիցների կողմից կատարվել է նշված տարածքի այցելություն, որի արդյունքում բիտումի մնացորդ չի արձանագրվել։
Ինչ վերաբերում է դատարանի այն հետևությանը, թե նախաքննության մարմնի կողմից չի հաստատվել նաև հանցագործության կատարման նպատակն ու դրդումը՝ նկատի ունենալով, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, որ արձանագրությունը չստորագրելու դեպքում այն կարող էր համարվել կեղծված, ոչ պաշտոնեական կամ այն ամբաստանյալի կողմից չստորագրվելու դեպքում նա կամ խմբի մյուս անդամները կենթարկվեին որևէ պատասխանատվության, ապա այդպիսին անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նախ, դատարանի նման հետևությունը չի բխում Արմեն Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից։ Մասնավորապես, Արմեն Դանիելանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշմամբ որպես նրա կողմից պաշտոնեական կեղծիք կատարելու շարժառիթ ոչ թե նշվել է արձանագրությունը չկեղծված կամ պաշտոնական ցույց տալու կամ այդպիսին չստորագրելու դեպքում իր կամ խմբի մյուս անդամների կողմից պատասխանատվության ենթարկվելուց խուսափելու մղումները, այլ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 2012 թվականի մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրի պահանջները նաև իր կողմից կատարված ցույց տալու անձնական և ստուգման հանձնարարագրի կատարումն օրինական ցույց տալու խմբային շահերը։
Այն, որ Արմեն Դանիելյանն իրեն մեղսագրվող պաշտոնեկան կեղծիքը կատարել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 2012 թվականի մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրի պահանջները նաև իր կողմից կատարված ցույց տալու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով, հաստատված է և նախաքննությամբ ձեռք բերված, և դատաքննությամբ հետազոտված փաստական տվյալներով։
Մասնավորապես, վկա Արմեն Սահակյանի և հենց ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանի ցուցմունքներով, որոնցով հաստատվել է, որ իրենց ղեկավարության կողմից հանձնարարություն են ստացել 2012 թվականի մարտի 30-ին մեկնելու Արտաշատ քաղաքի Բակունցի 1 հասցե և այնտեղ կատարելու <Մետբիտ> ՍՊ ընկերության կողմից վարձակալված պահեստահորերի զննում։ Ընդ որում, իր դատաքննական ցուցմունքով վկա Արմեն Սահակյանն առավել մանրակրկիտ տեղեկություններ հայտնեց այն մասին, որ 2012 թվականի մարտի 30-ին Սարգիս Ափիկյանն այցելել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՕՀՎ իրենց բաժնի պետի մոտ։ Բաժնի պետն իրենց հանձնարարել է Ափիկյանի հետ վերջինիս մեքենայով մեկնել Արտաշատ քաղաքի Բակունցի 1 հասցե՝ այնտեղ գտնվող պահեստահորերում բիտումի առկայությունը պարզելու նպատակով տեղանքի զննում կատարելու համար։ Հանձնարարությունը ստանալու ժամանակ բաժնի պետի աշխատասենյակում գտնվել են ինքը, Արմեն Դանիելյանը և Արտյոմ Ալեքսանյանը։ Երբ դուրս են եկել բաժնի պետի աշխատասենյակից, միջանցքում Արմեն Դանիելյանն ասել է, որ այլ գործեր ունի և առանձին կգա ու կմասնակցի տեղազննությանը, սակայն տեղազննությանը չի մասնակցել։
Ընդ որում, Արմեն Սահակյանն իր դատաքննական ցուցմունքով հայտնել է նաև, որ 2012 թվականի մարտի 30-ին իր կողմից կազմված արձանագրությունում Արմեն Դանիելյանի ազգանունն ինքն է նշել հենց արձանագրության կազմման ժամանակ, քանի որ, պայմանավորվածության համաձայն, Արմեն Դանիելյանը պետք է գար այդ տեղանք և մասնակցեր զննմանը։ Բացի այդ, Արմեն Սահակյանի թե՛ նախաքննական և թե՛ դատաքննական ցուցմունքներով հաստատվեց, որ Արմեն Դանիելյանի խնդրանքով Արմեն Սահակյանն է վերջինիս տրամադրել արդեն իսկ կազմված արձանագրությունը։ Հիշյալ փաստական տվյալներով, ինչպես նաև 2012 թվականի մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրով, որով Արմեն Դանիելյանն ընդգրկված է եղել <Մետբիտ> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգում իրականացնող խմբում, հաստատվում է, որ Արմեն Դանիելյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է նաև ստուգման հանձնարարագրի կատարումն օրինական ցույց տալու խմբային շահերից ելնելով։
Դատարանը նաև արձանագրել է, որ. «ՀՀ Նախագահի 01.08.1994թ. հրամանագրով հաստատված՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող ձեռնարկություններում, հիմնարկներում, կազմակերպություններում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման կանոնակարգով, ՀՀ կառավարության 17.04.1995թ. որոշմամբ հաստատված՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող ձեռնարկություններում, հիմնարկներում, կազմակերպություններում և անհատ ձեռներեցների մոտ Հայաստանի Հանրապետության հարկային պետական տեսչության մարմինների կողմից ստուգումների և ոաումնասիրությունների իրականացման մասին կարգով, <Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին> ՀՀ օրենքով ու հարկային մարմինների օպերատիվ հետախուզության վարչության ավագ օպերլիազորի պաշտոնի նկարագրով սահմանված չեն, որ ստուգող խմբի անդամները պարտավոր են բացառապես միասին կատարել ստուգման հանձնարարագրում նշված ուսումնասիրությունները, այլ կերպ՝ իրավունք չունեն առանձին-առանձին կատարել ուսումնասիրություն կամ զննություն և ստորագրել միասնական ակտ կամ արձանագրություն։ Դատարանի վերը նշված հետևությունը ևս անհիմն է, քանի որ դատարանի կողմից վկայակոչված իրավական ակտերով ստուգող խմբի վրա ստուգման հանձնարարագրում նշված ուսումնասիրությունները բացառապես միասին կատարելու պարտականություն դրված չլինելու պայմաններում իրավաչափ կարող է գնահատվել ստուգող խմբի անդամի կողմից առանձին ուսումնասիրության կատարումը դրա վերաբերյալ առանձին արձանագրության կազմումը, այլ ոչ թե խմբի այլ անդամների կողմից կատարված այն գործողության վերաբերյալ կազմված արձանագրության ստորագրումը, որի կատարմանը խմբի տվյալ անդամը չի մասնակցել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
<1. Հանցանք կատարած յուրաքանչյուր անձ ենթակա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժի կամ քրեաիրավական այլ ներգործության։ (...)>:
Մինչդեռ, դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին միակողմանի և անհիմն գնահատականներ տալու արդյունքում կայացվել է արդարացման դատավճիռ, որպիսով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսդրության հիշյալ կարևորագույն սկզբունքը։
Այսպիսով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թիվ ԵԿԴ/0188/01/15 քրեական գործով 2016 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը կայացնելիս, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 7-րդ, 25-րդ և 358-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անտեսելով այն հանգամանքը, որ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատվել է Արմեն Միսակի Դանիելյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարումը, որ նա, աշխատելով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՕՀՎ 1-ին բաժնում որպես ավագ օպերլիազոր և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի՝ 2012 թվականի մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրի պահանջները նաև իր կողմից կատարված ցույց տալու անձնական և ստուգման հանձնարարագրի կատարումն օրինական ցույց տալու խմբային շահերից ելնելով, 2012 թվականի մարտի 30-ի արձանագրության կազմմանը նախորդած՝ տարածքի զննմանը չմասնակցելու պայմաններում, նշված արձանագրությունում ստորագրություն դնելու միջոցով ակնհայտ կեղծ գրառում մտցնելով կատարել է պաշտոնեական կեղծիք, ամբաստանյալ Արմեն Միսակի Դանիելյանին անհիմն կերպով ճանաչել է անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1֊-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացրել՝ նրա արարքում հանցակազմ չլինելու պատճառաբանությամբ։

Պաշտպանը վերաքննիչ բողոքի դեմ ներկայացրել է գրավոր պատասխան, խնդրելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 25.04.2016թ. արդարացման դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի կողմից բերված վերաքննի բողոքը` մերժել:
Պասշտպանության կողմը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
Գտել է, որ մեղադրողի կողմից բերված բողոքն անհիմն է, ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանություններով.
Մեղադրողը հիմնավոր պատճառաբանություններ չի ներկայացրել, որով կարող էր հիմնավորել, որ դատարանը թույլ է տվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմերի խախտում: Իր բողոքում բողոքաբերը մատնանշել է ընդհանուր, տեսական բնույթի դատողություններ, ինչպես նաև յուրովի մեկնաբանություններ, որոնք չեն բխում քրեական գործով հետազոտված ապացույցներից:
Պաշտպանության կողմը գտել է, որ Արմեն Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է և անօրինական, մեղադրանքի որոշումը ձևակերպվել է միակողմանի ակնհայտ մեղադրական թեքումով, ենթադրությունների հիման վրա, նրա արարքում բացակայում է պաշտոնեական կեղծիք կատարելու հանցակազմը:
Գտել է, որ Արմեն Դանիելյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը ինչպես սուբյեկտիվ, այնպես էլ օբյեկտիվ կողմի բոլոր դրսևորումներով:
Գտել է, որ դատարանը կատարել է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լիվ և օբյեկտիվ քննություն, որի արդյունքներով կայացրել է օրինական, հիմնավորված, պատճառաբանված և արդարացի դատական ակտ:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել` պատճառաբանելով, որ կեղծիք չի կատարել։
Ամբաստանյալ Ա.Դանիելյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն ընդգրկված է եղել 2012թ. <Մետբիտ> ՍՊ ընկերությունում ստուգումներ իրականացնող խմբի կազմում։
2012թ. մարտի 30-ին նշված ընկերության գույքի՝ բիտումի գտնվելու վայրում՝ ք.Արտաշատում գտնվող տարածքում պետք է կատարվեր զննություն, որին պետք է մասնակցեր նաև ինքը։ Քանի որ ունեցել է այլ հանձնարարություն, ընկերության հիմնադրի՝ Ս.Ափիկյանի հետ նշված տարածք մեկնող գործընկերներին՝ Ա.Ալեքսանյանին ու Ա.Սահակյանին տեղեկացրել է, որ նրանց կմիանա ավելի ուշ։ Մոտավորապես ժամը 18-ի սահմաններում իր ավտոմեքենայով միայնակ գնացել է ք.Արտաշատ, որտեղ հարցուփորձով գտել է Բակունցի 1 հասցեն, ներս է մտել տարածք և, տեսնելով, որ գործընկերնեն արդեն գնացել են, զննել է տարածքը, մասնավորապես՝ բիտումի հորը, և վերադարձել է աշխատավայր, որտեղ հանդիպել է Ա.Սահակյանին և ասել, որ գնացել է վերը նշված տարածք ու չի հայտնաբերել բիտում։ Նա հաստատել է իր ասածն ու իր խնդրանքով տվել արդեն իսկ կազմված և նրա, Ա.Ալեքսանյանի ու Ս.Ափիկյանի կողմից ստորագրված արձանագրությունը, որն ստորագրել է նաև ինքը՝ նախապես ծանոթանալով դրան։
Հաջորդ օրը Ս.Ափիկյանն իրեն հարցրել է՝ գնացի՞ր, ինչին պատասխանել է, որ գնացել է և բիտում չի եղել։
Արձանագրությունն ստորագրելիս որևէ շահ չէր կարող լինել, քանի որ կատարել են իրենց աշխատանքը։ Եթե ինքն անգամ այն չստորագրեր, ապա ոչ մի բան չէր փոխվի։
Ստուգող խմբի կազմում ընդգրկված Կ.Աբգարյանը չի ստորագրել կազմված արձանագրությունը, քանի որ նա այդ օրը չի գնացել և չի զննել վերը նշված տարածքը։
Վկա Արմեն Սահակյանը նույնաբովանդակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. մարտի 30-ին ինքն ու օպերլիազոր Ա.Ալեքսանյանը Ս.Ափիկյանի հետ՝ նրա ավտոմեքենայով գնացել են ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածք՝ զննություն կատարելու սակայն բիտումի մնացորդ չի հայտնաբերվել։ Կազմվել է արձանագրություն, որն ստորագրվել է իր, Ա.Ալեքսանյանի և Ս.Ափիկյանի կողմից, ով նաև նշել է իր առարկությունները։
Նշված տարածքից հեռանալիս Ս.Ափիկյանը, ով ինչպես հասկացել է նույնպես առաջին անգամ է եղել նշված տարածքում, որևէ մեկին չի հանձնարարել փակել տարածքի դարպասները, ինքն էլ դրանք չի փակել, ճանապարհին նույնպես նա հեռախոսով որևէ մեկին չի զանգահարել և նման հանձնարարություն չի տվել։ Ստուգող խմբում ընդգրկված ամբաստանյալն իրենց հետ չի գնացել ք.Արտաշատ, նախապես տեղեկացնելով, որ իրենց ավելի ուշ կմիանա։ Այդ մասին իմացել է նաև Ս.Ափիկյանը։
Ամբաստանյալն իրենց չի միացել, սակայն նույն օրը՝ ժամը 17-ի սահմաններում, երբ իրենց աշխատավայրում հանդիպել է նրան, միանշանակորեն համոզվել է, որ նա գնացել է վերը նշված տարածք, քանի որ նա ասել է, որ հորում բիտում չի եղել և տեսել է, որ հորում խոտ է աճած եղել, ինչը նաև ինքն է տեսած եղել։ Դրանից հետո նրան է տվել արդեն իսկ կազմված արձանագրությունը, որը նա ստորագրել է։
Վկա Կարեն Աբգարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը, ընդգրկված լինելով <Մետբիտ> ՍՊ ընկերությունում ստուգումներ իրականացնող խմբի կազմում, այլ առաջադրանք ունենալու պատճառով չի մասնակցել 2012թ. մարտի 30-ին կատարված զննությանը, սակայն նույն օրը՝ զննություն կատարած Արմենից և Արտյոմից հետո, գնացել է ք.Արտաշատում գտնվող տարածք և իր հերթին կատարել զննություն։
Դրանից հետո, երբ ամբաստանյալի հետ վերադառնալիս են եղել Սյունիքի մարզից, նա իրեն տարել և ցույց է տվել նշված տարածքը, որի դարպասները բաց են եղել և պահակ չի եղել։
Ինքը չի ստորագրել զննության արձանագրությունը, քանի որ չի մասնակցել զննությանը։ Կատարված զննությունից հետո ինքը հանդիպել է Ս.Ափիկյանի հետ և նրա հետ ունեցած խոսակցության բովանդակությունից հասկացել է, որ ամբաստանյալը հաստատ գնացել է ու զննել տարածքը։
Վկա Սարգիս Ափիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012թ. մարտի 30-ին ինքն Ա.Սահակյանի և Ա.Ալեքսանյանի հետ իր ավտոմեքենայով գնացել է ք.Արտաշատ՝ Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածքում իր ընկերությանը պատկանող բիտումի չափագրումներ կատարելու համար։ Սակայն չափագրում չի կատարվել, նրանք միայն զննել են բիտումի հորն ու կազմել արձանագրություն, որում ինքը նշել է իր առարկությունը։ Ժամը 14-ի սահմաններում վերադարձել են ք.Երևան։ Մինչև տարածքից հեռանալը՝ իր վարորդին ասել է, որ տարածքը փակ պահեն, հսկողությունն ուժեղացնեն ու եթե որևէ մեկը գա չափագրում կատարելու՝ իրեն անպայման տեղեկացնեն այդ մասին։ Նա իր ծանոթների միջոցով պետք է իմանար, թե ով է մտնում տարածք։ Տարածքը հսկելու խնդրանքով դիմել է նաև տարածքի սեփականատիրոջը, ով բնակվում է դրա հարևանությամբ։ Դրանից հետո բոլոր այցերի մասին տեղեկացրել են իրեն, սակայն չի կարող պնդել, որ հսկողություն իրականացվել է։ Նշված տարածքի դարպասները մշտապես եղել են փակ և որևէ մարդ չէր կարող մտնել տարածք, քանի որ այն պարսպապատված է եղել կամ փշալարով ցանկապատված, և տարածքում շուն է եղել, թեև չի հիշում այդ օրը շուն տեսել է, թե ոչ։ Ամբաստանյալն իրեն ասել է, որ երբ վերը նշված տարածք է գնացել օրվա երկրորդ կեսին, երբ արդեն մթնշաղ է եղել և զննությունը կատարել է ավտոմեքենայի լուսարձակների լույսի տակ։ Նա չի կարողացել նկարագրել այդ տարածքը, ասել է, որ դարպաս չի տեսել, ուստի համոզվել է, որ նա չի եղել նշված տարածքում։
Վկա՝ ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածքի սեփականատեր, Վարդան Ավագյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը՝ որպես <Արփինե և Աննա> արտադրական կոոպերատիվի նախագահ տարածքի վարձակալության պայմանագիր է կնքել Ս.Ափիկյանի հետ և վարձակալությամբ նրան է հանձնել իր տարածքում գտնվող բիտումի հորերը։
2012թ. դրությամբ նշված տարածքն ունեցել է դարպաս, սակայն այն չի կողպվել, քանի որ տարածքի միայն 10 տոկոսն է եղել պարսպապատ, իսկ մնացած 90 տոկոսը եղել է բաց ու երկաթգծի կողմով բոլորը կարող էին մտնել տարածք։ Տարածքում եղել է պահակ, սակայն նա ոգելից խմիչքի նկատմամբ սեր է ունեցել, մշտապես խմած, հաճախ քնած է եղել և ուշադիր չի եղել։ Եղել է դեպք, որ ինքը մտել է տարածք և նա իրեն չի տեսել։ Ուղղակի խղճալով՝ պահել է նրան։ Բիտում ունենալու դեպքում Ս.Ափիկյանի վարորդը՝ Արսենը, մնացել է տարածքում, սակայն ինքն է հիմնականում հսկել տարածքը, քանի որ բնակվում է դրա հարևանությամբ՝ մոտ 100 մետր հեռավորության վրա և իր տնից թեև տարածքի դարպասները չեն երևում, սակայն երևում է տարածք տանող ճանապարհը։ Չի հիշում մարտ ամսին տարածքում շուն եղել է, թե ոչ, բայց տարածքում շներ եղել են, դրանք կապված են եղել <կաբելների կամ մատոռների մոտ>։
Ս.Ափիկյանի հետ տարածքում եղել են հարկային աշխատողներ, որից հետո նա իրեն ասել է, որ մարդ գալու դեպքում իրեն տեղեկացնի և ուժեղացնի տարածքի հսկողությունը։ Ինքը կոնկրետ հսկողություն չի ուժեղացրել, քանի որ միշտ էլ ուշադիր է եղել, սակայն ստույգ չի կարող ասել, որ եթե մարդ գար՝ ինքը կիմանար այդ մասին, թե՝ ոչ, հնարավոր է, որ եկած էլ լինեն ու ինքը տեսած չլինի։ Պահակը նույնպես իրեն երբեք չի ասել, որ մարդ է եկել։
<Զննություն կատարելու մասին> 20.12.2014թ-ի արձանագրության համաձայն՝ 093-44-00-02 հեռախոսահամարը գրանցված է Արմեն Մելսի Սահակյանի, 098-00-05-00 հեռախոսահամարը՝ Արմեն Միսակի Դանիելյանի, 094-94-11-87 հեռախոսահամարը՝ Գրիգոր Համբարձումի Կարապետյանի, իսկ 094-88-11-82 հեռախոսահամարը՝ <Մետբիտ> ՍՊԸ-ի անվամբ։ 098-00-50-00 հեռախոսահամարից կատարված ելքային զանգերը 30.03.2012 թվականին Երևան քաղաքի տարածքում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկվել են ժամը 13։58։02-ին, ապա՝ 18։55։10-ին, իսկ միջանկյալ հատվածում զանգեր չեն կատարվել։ 098-00-50-00 հեռախոսահամարին ստացված մուտքային զանգերը 30.03.2012 թվականին Երևան քաղաքի տարածքում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկվել են ժամը 14։32։42-ին, ապա՝ ժամը 18։53։54-ին, իսկ միջանկյալ հատվածում մուտքային զանգեր չեն կատարվել։
<Փաստաթուղթը զննելու մասին> 25.06.2015թ.-ի արձանագրության համաձայն՝ 2012թ. մարտի 30-ին կազմված արձանագրությունն ստորագրվել է նաև ամբաստանյալ Ա.Դանիելյանի կողմից։
<Այլ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին> 25.06.2015թ.-ի որոշման համաձայն՝ 06.03.2012թ-ի թիվ 1002042 հանձնարարագիրը և 30.03.2012թ-ին Արտաշատ քաղաքում կազմված արձանագրությունը՝ որպես այլ փաստաթղթեր, ճանաչվել են ապացույց։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված` 06.03.2012թ. թիվ 1002042 հանձնարարագրի համաձայն՝ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի ավագ օպերլիազորներ Ա.Դանիելյանին, Կ.Աբգարյանին և օպերլիազոր Ա.Սահակյանին հանձնարարվել է <Մետբիտ> ՍՊ ընկերությունում անցկացնել բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգում։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված` 30.03.2012թ.-ի արձանագրության համաձայն՝ կատարվել է ստուգայց ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող՝ <Արփինե և Աննա> ԱԿ-ին պատկանող, նախկինում ասֆալտ-բետոնի արտադրամաս, որտեղ ըստ <Մետբիտ> ՍՊ ընկերության լիազորված անձ Ս.Ափիկյանի՝ գտնվել է ընկերության բիտումի մնացորդը։ Սակայն տարածքի զննման արդյունքում պարզվել է, որ նշված հասցեում բիտումի մնացորդ չկա։
Արձանագրությունը կազմվել է Ս.Ափիկյանի մասնակցությամբ, ընթերցվել է բարձրաձայն, որի համար ստորագրել են Ա.Ալեքսանյանը, Ա.Դանիելյանը, Ա.Սահակյանը և Ս.Ափիկյանը։
<Այլ փաստաթղթերն ապացույց ճանաչելու մասին> 07.07.2015թ.-ի որոշման համաձայն՝ 07.07.2015թ-ին ՀՀ ֆինանսների նախարարությունից թիվ 04/11-4/17711-15 գրությամբ ստացված Ա.Դանիելյանին պաշտոնի նշանակելու վերաբերյալ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 08.02.2012թ-ի թիվ 1/277 հրամանի ու ՀՀ ֆինանսների նախարարի 11.11.14թ. թիվ 794-Ա հրամանով հաստատված՝ ՀՀ ՖՆ աշխատակազմի ՕՀՎ և ՆԱ ԳՎ ՕՀՎ ավագ օպերլիազորի պաշտոնի նկարագրի պատճենները՝ որպես այլ փաստաթղթեր, ճանաչվել են ապացույց։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 08.02.2012թ. հ.1/277 հրամանի համաձայն՝ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ օպերատիվ հետախուզության վարչության 8-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազոր Ա.Դանիելյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից և նշանակվել նույն վարչության 1-ին բաժնի ավագ օպերլիազոր։
Որպես այլ փաստաթուղթ՝ ապացույց ճանաչված` օպերատիվ հետախուզության վարչության ավագ օպերլիազորի 121-7-4 պաշտոնի նկարագրի համաձայն՝ այդ փաստաթղթով սահմանված են օպերատիվ հետախուզության վարչության ավագ օպերլիազորի իրավունքները, պարտականությունները, աշխատանքի նպատակը և այլն։
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` դատարան/ եղրահանգել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է, նրա կատարած արարքի մեջ հանցակազմ չկա, հանցանք գործելու մեջ նրա մեղավորության մասին նախաքննության մարմնի և մեղադրողի հետևությունները հիմնված են ենթադրությունների վրա, նրան մեղսագրված արարքը նախաքննության ընթացքում գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ու վերաբերելի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ չի հաստատվել և դատաքննությամբ նույնպես չհաստատվեց այն, հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում նա պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի, նկատի ունենալով նաև, որ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
/…/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում պաշտոնատար անձի կողմից շահադիտական նպատակով կամ անձնական այլ դրդումներով կամ խմբային շահերից ելնելով՝ պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ կամ գրառումներ մտցնելու, կեղծում, քերվածք կամ այլ թվական գրառումներ կամ փոփոխություններ կատարելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթղթեր կազմելու կամ հանձնելու համար։
Դատարանը, վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմը, հարկ է համարում նշել, որ այն ձևական է, հանցագործությունն ավարտված համարելու համար բավական է հոդվածում նշված արարքներից որևէ մեկի կատարումը։ Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը երկընտրելի է և դրսևորվում է հոդվածում թվարկված արարքներից որևէ մեկը կատարելով, այսինքն՝ դրա առկայության համար պետք է կատարվի հոդվածում նշված գործողություններից որևէ մեկը.
1) պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ մտցվեն,
2) պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ գրառումներ մտցվեն,
3) պաշտոնական փաստաթղթերում կեղծում կատարվի,
4) պաշտոնական փաստաթղթերում քերվածք կատարվի,
5) պաշտոնական փաստաթղթերում այլ թվական գրառումներ կատարվեն,
6) պաշտոնական փաստաթղթերում փոփոխություններ կատարվեն,
7) կեղծ փաստաթղթեր կազմվեն,
8) կեղծ փաստաթղթեր հանձնվեն։
Փաստորեն, պաշտոնեական կեղծիքը կարող է լինել նյութական, երբ իսկական փաստաթղթում ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ կամ գրառումներ են կատարվում, և ինտելեկտուալ, երբ կազմվում է ձևով իսկական, բայց բովանդակությամբ ամբողջովին կեղծ փաստաթուղթ։
Պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ գրառումներ մտցնելը, իսկական փաստաթղթում այնպիսի փոփոխություններ կատարելն է (ջնջում, քերծվածք, այլ թվականով նշագրում, այլ պաշտոնատար անձի ստորագրության կեղծում և այլն), որոնք աղավաղում են փաստաթղթի իրական բովանդակությունը և չեն համապատասխանում իրականությանը։
Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ։
Ընդ որում հանցակազմն առկա է միայն այն դեպքում, երբ հոդվածում նշված գործողությունները կատարվում են շահադիտական նպատակով կամ անձնական այլ դրդումներով կամ խմբային շահերից ելնելով, այսինքն՝ նշված հատկանիշերը պարտադիր են հանզակազմի առկայության համար։
Արարքը՝ որպես պաշտոնեական կեղծիք, որակելու համար պետք է առկա լինեն նաև հետևյալ պարտադիր պայմանները. կեղծիք կատարողը պետք է լինի պաշտոնատար անձ և պետք է կեղծվի պաշտոնական փաստաթուղթ։
Սույն քրեական գործի փաստական տվյալների և ապացույցների համաձայն՝ 2012թ. մարտի 30-ի արձանագրությունն ստորագրելիս ամբաստանյալը հանդիսացել է պաշտոնատար անձ, իսկ նշված արձանագրությունը եղել է պաշտոնական փաստաթուղթ, որով հավաստվել է իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ։
Մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ 2012թ. մարտի 30-ի վերը նշված արձանագրությունն իսկական է և դրա բովանդակությունը կեղծված կամ աղավաղված չէ։
Նշված արձանագրության հետազոտմամբ նույնպես հաստատվեց, որ դրա բովանդակությունը կեղծված կամ աղավաղված չէ, դրանում չկան ջնջումներ, քերծվածքներ կամ այլ թվականով նշագրում, այն ստորագրվել է չորս անձի, այդ թվում՝ նաև ամբաստանյալի կողմից։
Գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ արձանագրությունն ստորագրած անձանցից որևէ մեկի ստորագրությունը չի կեղծվել։
Մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել վերը նշված արձանագրությունում ստորագրություն դնելու միջոցով ակնհայտ կեղծ գրառում մտցնելով պաշտոնեական կեղծիք կատարելու համար։
Էդ.Աղայանի <Արդի հայերենի բացատրական բառարան>-ի համաձայն՝ գրառումը (գրառելը) այն է, ինչ գրի է առնվել։ Մինչդեռ, դատարանի համոզմամբ ստորագրությունը գրի չի առնվում և դրա «գրառմամբ», եթե, իհարկե, այն չի կեղծվել, արձանագրության բովանդակությունը չի կարող կեղծվել կամ աղավաղվել։
Քրեական գործի նյութերից և մեղադրական եզրակացությունից հետևում է, որ 2012թ. մարտի 30-ի վերը նշված արձանագրությունն ստորագրվել է ստուգող խմբում չընդգրկված մեկ այլ անձի՝ վկա Ա.Ալեքսանյանի կողմից և չի ստորագրվել այդ խմբում ընդգրկված, սակայն ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածքի զննությանը չմասնակցած անձի՝ վկա Կ.Աբգարյանի կողմից։ Չնայած դրան, նշված փաստաթուղթը չի դադարել պաշտոնեական համարվելուց, ինչը դատարանին հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ ստուգող խմբի երկրորդ անդամի կողմից չստորագրվելու դեպքում անգամ այն չէր կարող համարվել կեղծված կամ ոչ պաշտոնեական փաստաթուղթ, ինչից հետևում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից չի հաստատվել նաև հանցագործության կատարման նպատակն ու դրդումը, նկատի ունենալով, որ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, որ արձանագրությունը չստորագրելու դեպքում այն կարող էր համարվել կեղծված, ոչ պաշտոնեական կամ այն ամբաստանյալի կողմից չստորագրվելու դեպքում՝ նա կամ խմբի մյուս անդամները կենթարկվեին որևէ պատասխանատվության և այլն։
Միաժամանակ, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված ներքին համոզմամբ դատարանը հանգում է հետևության, որ սույն քրեական գործին վերաբերվող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ դատաքննությամբ չի ապացուցվել, որ ամբաստանյալը կատարել է պաշտոնեական կեղծիք, այսինքն՝ <ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 2012 թվականի մարտի 6-ի թիվ 1002042 հանձնարարագրի պահանջները նաև իր կողմից կատարված ցույց տալու անձնական և ստուգման հանձնարարագրի կատարումն օրինական ցույց տալու խմբային շահերից ելնելով, 2012 թվականի մարտի 30-ի արձանագրության կազմմանը նախորդած տարածքի զննմանը չմասնակցելու պայմաններում ստորագրել է նշված արձանագրությունում և, ակնհայտ կեղծ գրառում մտցնելով, կատարել պաշտոնեական կեղծիք>։
Դատարանը արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալն իրեն մեղավոր չի ճանաչել թե՛ նախաքննության, թե դատաքննության ընթացքում, և դատաքննական ցուցմունքով պնդել է, որ չի կատարել իրեն վերագրվող արարքը, քանի որ վերը նշված արձանագրությունը՝ որպես ստուգող խմբում ընդգրկված անձ, ստորագրել է տեղում զննություն կատարելուց հետո։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով՝ վկաներ Ա.Սահակյանի և Կ.Աբգարյանի ցուցմունքներով, հաստատվել է, որ ամբաստանյալը 2012թ. մարտի 30-ի վերը նշված արձանագրությունն ստորագրել է ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածք անձամբ գնալուց և այնտեղ զննություն կատարելուց հետո։
Ընդ որում, վկա Կ.Աբգարյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը վերը նշված արձանագրությունը չի ստորագրել, քանի որ վերոհիշյալ տարածքում զննություն չի կատարել։
Ինչ վերաբերվում է վկա Ս.Ափիկյանի ցուցմունքին, ապա վերը նշված վկաների և վկա Վ.Ավագյանի ցուցմունքներով հերքվել են նրա այն պնդումները, որ ամբաստանյալը չի գնացել ք.Արտաշատի Բակունցի 1 հասցեում գտնվող տարածք, որ այդ տարածքը եղել է պարսպապատ կամ փշալարերով ցանկապատված, 2012թ. մարտի 30-ին իր հանձնարարությամբ նշված տարածքում իրականացվել է ուժեղացված հսկողություն և եթե որևէ մեկն այդ օրը ներս մտներ տարածք՝ իրեն անմիջապես կտեղեկացնեին այդ մասին։
Դատարանը, ելնելով գործի փաստական տվյալներից, գտել է, որ վկա Ս.Ափիկյանի ցուցմունքն արժանահավատ չէ, և նշված ցուցմունքով նա նպատակ է հետապնդում հիմնավորելու, որ վերը նշված տարածքում գտնվող հորում առկա է եղել բիտում, ինչն ստուգող անձանց կողմից չի արձանագրվել։
Դատարանը, անդրադառնալով որպես մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց՝ նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրական եզրակացությամբ գնահատված «Զննություն կատարելու մասին» 20.12.2014թ. արձանագրությանը, համաձայն որի՝ ամբաստանյալ Ա.Դանիելյանի կողմից շահագործված հեռախոսահամարով հեռախոսից կատարված ելքային և մուտքային զանգերը 30.03.2012թ.-ին ք.Երևան տարածքում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկվել են համապատասխանաբար՝ ժամը 13։58։02-ին ու 18։55։10-ին, և ժամը 14։32։42-ին ու 18։53։54-ին, իսկ միջանկյալ հատվածներում մուտքային և ելքային այլ զանգեր չեն կատարվել, գտել է, որ նշված ապացույցով չի կարող հաստատվել, որ ամբաստանյալը հիշյալ միջանկյալ ժամանակահատվածում չի գտնվել ք.Արտաշատում կամ որ այդ ընթացքում նա գտնվել է ք.Երևանում, հետևաբար՝ նշված արձանագրությունը վերաբերելի ապացույց չի կարող համարվել։
Դատարանը նաև արձանագրել է, որ ՀՀ Նախագահի 01.08.1994թ. հրամանագրով հաստատված՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող ձեռնարկություններում, հիմնարկներում, կազմակերպություններում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման կանոնակարգով, ՀՀ կառավարության 17.04.1995թ. որոշմամբ հաստատված՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող ձեռնարկություններում, հիմնարկներում, կազմակերպություններում և անհատ ձեռներեցների մոտ Հայաստանի Հանրապետության հարկային պետական տեսչության մարմինների կողմից ստուգումների և ուսումնասիրությունների իրականացման մասին կարգով, <Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին> ՀՀ օրենքով ու հարկային մարմինների օպերատիվ հետախուզության վարչության ավագ օպերլիազորի պաշտոնի նկարագրով սահմանված չեն, որ ստուգող խմբի անդամները պարտավոր են բացառապես միասին կատարել ստուգման հանձնարարագրում նշված ուսումնասիրությունները, այլ կերպ՝ իրավունք չունեն առանձին-առանձին կատարել ուսումնասիրություն կամ զննություն և ստորագրել միասնական ակտ կամ արձանագրություն։
Հարկ է նշել, որ քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը կամ անգործությունը, որը թեև ձևականորեն պարունակում է սույն օրենսգրքով նախատեսված որևէ արարքի հատկանիշներ, սակայն իր նվազ կարևորության պատճառով հասարակական վտանգավորություն չի նեկայացնում, այսինքն` ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին, հասարակությանը կամ պետությանը էական վնաս չի պատճառել և չէր կարող պատճառել: Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք:
/…/
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
/.../>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում պաշտոնատար անձի կողմից շահադիտական նպատակով կամ անձնական այլ դրդումներով կամ խմբային շահերից ելնելով՝ պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ կամ գրառումներ մտցնելու, կեղծում, քերվածք կամ այլ թվական գրառումներ կամ փոփոխություններ կատարելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթղթեր կազմելու կամ հանձնելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմում որպես այդպիսին ներառված է նաև <շահադիտական նպատակով կամ անձնական այլ դրդումներով կամ խմբային շահերից ելնելով> բառակապակցությունը, ըստ որի պաշտոնատար անձի կողմից պաշտոնական փաստաթղթերում ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ կամ գրառումներ մտցնելը, կեղծում, քերվածք կամ այլ թվական գրառումներ կամ փոփոխություններ կատարելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթղթեր կազմելը կամ հանձնելը պետք է դիտարկվի նաև <շահադիտական նպատակով կամ անձնական այլ դրդումներով կամ խմբային շահերից ելնելով> բառակապակցության համատեքստում:
Այսինքն, նշվածը ևս պետք է դիտարկել, որ որպես քննարկվող հանցակազմին բնորոշ հատկանիշ:
Մինչդեռ, քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <(...) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով:
Նշված պահանջների պահպանման հետ է անմիջականորեն կապված ապացույցների թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցի լուծումը, որն իր հերթին կազմում է ապացույցների գնահատման բաղկացուցիչ մասը:
(...) Ապացույցների գնահատումը` որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին> (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ս.Սաքանյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում, (…) [ն]շված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որն օրենքում ձևակերպված է ընդհանուր տեսքով և կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել` հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները:
(...) [Ա]պացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշում, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
(...) Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…)
[Ն]երքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի համոզմունքն է այն մասին, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգամանքները բացահայտված դիտելու համար:
[Ա]պացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է <<ապացույցների համակցություն>> հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում> (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ և 17-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (...)>:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, օրինականության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, օրինականության, անմեղության կանխավարկածի, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատության, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արմեն Միսակի Դանիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքին և այդ առնչությամբ վերջինիս մեղքը հաստատող ապացույցների վերլուծությանը հարկ է նշել հետևյալը.
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Ս.Ափիկյանի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքներում տեղ գտած տեղեկություններն, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալների համադրությամբ, /կոնկրետ դեպքում/ ինքնին բավարար դիտարկվել չեն կարող Արմեն Միսակի Դանիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը գնահատելու համար:
Հետևաբար, դրանք /կոնկրետ դեպքում/ չեն կարող դիտարկվել որպես հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան մեղադրանքն /ապացուցման առարկան/ հաստատող բավարար փաստական տվյալ:
Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված մյուս ապացույցներին, ապա նշված ապացույցներից.
Հարկ է արձանագրել, որ քրեական գործում առկա.
<Զննություն կատարելու մասին> 20.12.2014թ-ի արձանագրության համաձայն՝ 093-44-00-02 հեռախոսահամարը գրանցված է Արմեն Մելսի Սահակյանի, 098-00-05-00 հեռախոսահամարը՝ Արմեն Միսակի Դանիելյանի, 094-94-11-87 հեռախոսահամարը՝ Գրիգոր Համբարձումի Կարապետյանի, իսկ 094-88-11-82 հեռախոսահամարը՝ <Մետբիտ> ՍՊԸ-ի անվամբ։
098-00-05-00 հեռախոսահամարից կատարված ելքային զանգերը 30.03.2012 թվականին Երևան քաղաքի տարածքում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկվել են ժամը 13։58։02-ին, ապա՝ 18։55։10-ին, իսկ միջանկյալ հատվածում զանգեր չեն կատարվել։ 098-00-05-00 հեռախոսահամարին ստացված մուտքային զանգերը 30.03.2012 թվականին Երևան քաղաքի տարածքում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից սպասարկվել են ժամը 14։32։42-ին, ապա՝ ժամը 18։53։54-ին, իսկ միջանկյալ հատվածում մուտքային զանգեր չեն կատարվել։ /…/:
Նշված փաստական տվյալի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ այնուամենայնիվ նշված հեռախոսահամարից որոշակի միջանկյալ ժամանակահատված` ինչպես ելքային, այնպես էլ մուտքային զանգեր չեն արձանագրվել, ինչն ինքնին չի բացառում նաև այդ առնչությամբ ամբաստանյալի կողմից ներկայացված պատճառաբանության հնարավոր հավանականությունը:
Այլ կերպ ասած, նշվածը հերքելու առումով միանշանակ որպես այդպիսին դիտարկվել չի կարող:
Որպիսի պայմաններում, հիշյալ փաստական տվյալում տեղ գտած տեղեկությունը, սույն գործով /մեղադրանքը հիմնավորելու առումով/ ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալների պատշաճ իրավական վերլուծության և գնահատման համատեքստում, չի կարող դիտարկվել որպես հիմնավոր կասակածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան մեղադրանքն /ապացուցման առարկան/ հաստատող բավարար փաստական տվյալ:
Հետևաբար, այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի բերված պատճառաբանությունները և պնդումներն ըստ էության ոչ միայն չեն հերքվում, այլև որպես չփարատված կասկած պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ պաշպանության կողմի:
Սույն գործով, վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է` Արմեն Միսակի Դանիելյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ:
Սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավական վերլուծության լույսի ներքո, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ ամբաստանյալ Արմեն Միսակի Դանիելյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Հարկ է նշել, որ քննարկվող պարագայում, սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ, բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Արմեն Միսակի Դանիելյանը կատարել է 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Հարկ է արձանագրել նաև, որ գործում առկա <Փաստաթուղթը զննելու մասին> 25.06.2015թ.-ի արձանագրության համաձայն` 2012թ. մարտի 30-ին կազմված արձանագրությունն ստորագրվել է նաև ամբաստանյալ Ա.Դանիելյանի կողմից:
Հարկ է նշել նաև, որ թեև ստորագրությունը որպես այդպիսին գրառում չդիտարկելու և այլնի վերաբերյալ վիճարկվող դատական ակտում տեղ գտած դատարանի հետևությունները, վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ բավարար չափով փաստարկված չեն, սակայն նշվածի վերաբերյալ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, /վերը նշվածի համատեքստում/ ինքնին բավարար չեն և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Ինչ վերաբերում ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանի ստուգող խմբի կազմում ընդգրկված լինելուն, ապա քննարկվող դեպքում, նշված հանգամանքն ինքնին բավարար չէ վերջինիս վերագրվող հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ տարերի առկայությունը հաստատված համարելու համար:
Մինչդեռ, քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:

Բացի այդ, ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում, վերջինիս գործողություններում ձևականորեն /վերագրվող հանցակազմին բնորոշ/ որոշակի հատկանիշներ պարունակելու պարագայում անգամ, քննարկվող դեպքում, այն իր նվազ կարևորության պատճառով իրավական հետևանք առաջացնել չի կարող:
Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով արդարացման դատական ակտ կայացնելու հարցում հանգել է վերջնական ճիշտ եզրակացության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Վերը բերված հիմնավորումներով, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Միսակի Դանիելյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելիս, նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չի տվել, որոնք կարող են ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար վիճարկվող արդարացման դատական ակտն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393 և 394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Արմեն Միսակի Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.04.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ