Գործ
ԵԿԴ/0176/01/15

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա.Արամյանի

2015թ.-ի հուլիսի 22-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի` ծնված
01.06.1959թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ,
ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ,
ամուսնացած, նախկինում չդատված, բնակվում է`
ք.Երևան, Ավան-Առինջ 1/14 շենք 9 բնակարան
հասցեով, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի
188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման
միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։




1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Քրեական գործը հարուցվել է 2015 թվականի մայիսի 12-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչությունից ստացված նյութերի հիման վրա և նախաքննական մարմնի վարույթ է ընդունվել 2015 թվականի մայիսի 21-ին։

Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված փաստական տվյալներով հիմնավորվել է, որ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանը, 2015թ. մայիսի 07-ին, ք. Երևան, Տիգրան Մեծ պողոտայի թիվ 10 շենքի՝ «Պրոմեթեյ Բանկ» ՍՊԸ-ի հարակից տարածքում, առանց համապատասխան լիցենզիայի առկայության, քաղաքացի Արմեն Գառնիկի Զաքարյանից 144.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է 300 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ և ՖՆ աշխատակիցների համատեղ գործողությունների արդյունքում»։

Փաստի առթիվ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության կողմից 2015 թվականի մայիսի 12-ին հարուցվել է քրեական գործ։
26.06.2015թ.-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

2015թ. հունիսի 26-ին Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 07.07.2015թ.-ին։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ամբաստանյալ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանը դատարանում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի մայիսի 7-ին ժամը 13։00-ի սահմաններում Երևանի Տիգրան Մեծ փողոցի վրա զբաղվել է տարադրամի փոխանակմամբ։ Իրեն է մոտեցել մի երիտասարդ` Արմեն անունով, ում նախկինում չի ճանաչել, և առաջարկել է տարադրամ փոխանակել։ Ինքը կատարել է տարադրամի փոխանակում, մասնավորապես, Արմենն իրեն է տվել 300 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց նրան է հանձնել 144.000 ՀՀ դրամ, այսինքն, 1 ԱՄՆ դոլարը փոխանակել է 480 ՀՀ դրամով։ Այդ պահին մոտեցել են ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցները և իրեն և այդ երիտասարդին հրավիրել են ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Երևան քաղաքի քաղաքային վարչության վարչական շենք։
Հայտնել է, որ երբևիցե չի ունեցել արտարժույթի առուվաճառքի իրականացման լիցենզիա, իսկ արտարժույթի փոխանակմամբ զբաղվել է բռնվելուց առաջ մի քանի ամիս։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Գործով վկա Արմեն Զաքարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015թ., օրը և ամիսը չի հիշում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ 10 հասցեի մոտ փոխանակել է 300 ԱՄՆ դոլար գումար, որի դիմաց ստացել է որոշակի ՀՀ դրամ գումար, որի չափը դարձյալ չի մտաբերում։ Վկան հայտնել է, որ գումարի փոխանակումը կատարել է սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդատյանը, ով 1 ԱՄՆ դոլարը փոխանակել է 480 ՀՀ դրամով։ Այնուհետև, իրենց են մոտեցել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցները և իրեն և այդ անձին` Դավիթ Բաղդատյանին, հրավիրել են ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Երևան քաղաքի քաղաքային վարչության վարչական շենք։ Վկան հայտնելով, որ ամբաստանյալին տրված 300 ԱՄՆ դոլար գումարն առգրավվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից, խնդրել է այն վերադարձնել իրեն։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Բացի վերոգրյալ ապացույցներից ամբաստանյալ Դ.Բաղդատյանի մեղքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.

Իրեղեն ապացույց ճանաչված` Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի կողմից 07.05.2015թ. ներկայացված 300 ԱՄՆ դոլար գումարով և Արմեն Գառնիկի Զաքարյանի կողմից նույն օրը ներկայացված 144.000 ՀՀ դրամ գումարով։
/տես` գ.թ. 10, 9, դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես ապացույց ճանաչված` առանց լիցենզիայի արտարժույթի առուվաճառքի վերաբերյալ` 07.05.2015թ. կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի` «Դավիթ Բաղդատյանը 144.000 ՀՀ դրամ գումարով քաղաքացի Արմեն Զաքարյանից գնել է 300 ԱՄՆ դոլար գումար»։

/տես` գ.թ. 4-6, դատական նիստի արձանագրությունը/

Որպես ապացույց ճանաչված` ՀՀ Կենտրոնական բանկի 23.06.2015թ. թիվ 15-4-06/001420-15 գրությամբ, համաձայն որի` «քաղաքացի Դավիթ Բաղդատյանին արտարժույթի առուվաճառքի իրականացման լիցենզիա երբևէ չի տրամադրվել»։
/տես` գ.թ. 38, դատական նիստի արձանագրությունը/

06.05.2015թ. ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի կողմից Արմեն Զաքարյանից հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի` «անհայտ անձը Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ 10 հասցեում գործող «Պրոմեթեյ» բանկի հարևանությամբ իրականացնում է արտարժույթի ապօրինի առուվաճառք»։
/տես` գ.թ. 2 դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանը, 2015թ. մայիսի 07-ին, ք. Երևան, Տիգրան Մեծ պողոտայի թիվ 10 շենքի՝ «Պրոմեթեյ Բանկ» ՍՊԸ-ի հարակից տարածքում, առանց համապատասխան լիցենզիայի առկայության, քաղաքացի Արմեն Գառնիկի Զաքարյանից 144.000 ՀՀ դրամ գումարով գնել է 300 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչը բացահայտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ և ՖՆ աշխատակիցների համատեղ գործողությունների արդյունքում։
Այսինքն, դատարանն արձանագրում է, որ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանը կատարել է արտարժույթի առուվաճառքի իրականացում` առանց համապատասխան լիցենզիայի` հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ուստի վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նախաքննության և դատական քննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի կողմից կատարված արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի տուգանքի ձևով։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի և պատժաչափի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Դատարանը, անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ՝ գտնում է, որ Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Դատարանը տուգանքի չափը որոշելիս հաշվի է առնում ամբաստանյալի գույքային դրությունը, ընտանեկան վիճակն ու ամսեկան վաստակի չափը։ Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված պատիժներից տուգանք պատժատեսակի համապատասխան չափը տվյալ դեպքում հիմնավոր և բավարար է` պատժի նշանակման և դրա արդարացիության օրենսդրական նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար։
Դատարանն, անդրադառնալով Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Միաժամանակ լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 300 /երեք հարյուր/ ԱՄՆ դոլարը պետք է վերադարձնել Արմեն Գառնիկի Զաքարյանին, այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին, իսկ 144.000 /մեկ հարյուր քառասունչորս հազար/ ՀՀ դրամը՝ պետք է բռնագրավել հօգուտ պետությանը՝ որպես հանցագորխության գործիք։

4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 188.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Դավիթ Հարությունի Բաղդատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ ճանաչված՝ 300 /երեք հարյուր/ ԱՄՆ դոլարը վերադարձնել Արմեն Գառնիկի Զաքարյանին, 144.000 /մեկ հարյուր քառասունչորս հազար/ ՀՀ դրամը՝ բռնագրավել հօգուտ պետությանը, իսկ այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն