ԵԿԴ/0162/01/15
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

08 փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանը` նախագահությամբ դատավոր Գ.Պողոսյանի, քարտու-ղարությամբ` Ն.Թումանյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Վ.Ասատրյանի, տուժողներ Գ.Հայ-րապետյանի ու Ի.Չմչյանի, տուժողների ներկայացուցիչ Ա.Հոբոսյանի, պաշտպան Լ.Գասպար-յանի, ամբաստանյալ Մ.Սադոյանի (ծնված 22.05.1960թ-ին Թալինի ՆՎՇՏ-ի Կաքավաձոր գյու-ղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարությամբ՝ աշխատում է «Լորդ-Մարմար» ՍՊ ընկերությունում՝ որպես տնօրեն, ամուսնացած և բարձրագույն կրթությամբ, առողջ, չդատված, բնակվում է՝ ք.Երևան, Սևքարեցի Սաքոյի փողոց, տուն հ. 20), դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Մարմար Սամսոնի Սադոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 118-րդ հոդվածով (2 դրվագ) թիվ ԵԿԴ/0162/01/15 քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին մեղադրողի միջնորդությունը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Մարմար Սամսոնի Սադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118 հոդվածով (2 դրվագ) մե-ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին` ժամը 13։30-ի սահմաններում, դուրս գալով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ 23/1 հասցեում գտնվող Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վար-չական շենքի 2-րդ հարկի դահլիճներից մեկից և տեսնելով, որ իր որդու՝ Խաչիկ Չևչյանի վե-րաբերյալ քննվող քրեական գործով տուժող Իզաբելլա Չմչյանը բռնել է որդու պաշտպանի՝ Ռուզաննա Սիրեկանյանի ձեռքը, վեճի է բռնվել Ի.Չմչյանի հետ, որի ընթացքում 2 անգամ ապտակել և քաշել է վերջինիս մազերից, նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ աջ նախաբազկի ս/3-ի հետին մակերեսի արյունազեղման ձևով։
Բացի այդ, Մարմար Սադոյանը, նույն վիճաբանության ժամանակ տեսնելով վեճին մի-ջամտած Ի.Չմչյանի մորը՝ Գոհար Հայրապետյանին, սկսել է վիճաբանել նաև վերջինիս հետ, որի ընթացքում քաշքշել է նրան և նրա նկատմամբ կատարել բռնի այլ գործողություններ՝ քաշել նրա մազերից, որի արդյունքում Գ.Հայրապետյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճա-ռել է թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ ձախ աչքի ստորին կոպի ճանկռվածքի, աջ դաստակի 4-րդ մատի միջային ֆալանգի ափային մակերեսի արյունա-զեղման ձևերով»։
Դատական քննության ընթացքում մեղադրողը միջնորդեց վաղեմության ժամկետն անց-նելու հիմքով ամբաստանյալ Մ.Սադոյանի նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը։
Տուժող կողմը չառարկեց միջնորդությանը, պաշտպանը միացավ մեղադրողի միջնորդու-թյանը, իսկ ամբաստանյալը, ներկայացնելով գրավոր դիմում, նույնպես խնդրեց իր նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը՝ վաղեմության ժամ-կետն անցնելու հիմքով։
Դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի միջնորդությունն ու հաշվի առնելով կող-մերի կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրողի միջնորդությունը պետք է բավարարվի` հետևյալ պատճառաբանություններով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համա-ձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները։
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը« հայտնաբերելով քրեական հետա-պնդումը բացառող հանգամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետա-պընդումը դադարեցնելու հարցը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից« եթե հանցանքն ավարտ-ված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից։
(...)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վա-ղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու« իսկ շարունակվող հանցագործու-թյան դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից»։
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է« եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության« ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված հա-մարելու պահից։
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է« եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մե-ղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում« անձը չի կարող քրեական պատասխա-նատվության ենթարկվել« եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտ-ված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի« իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի« և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ։
(...)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարած այն արարքները« որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը« կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ...»։
Այսպիսով, ղեկավարվելով վերը նշված հոդվածների պահանջներով և նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալի կողմից դիտավորությամբ կատարված արարքների համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով (2 դրվագ) նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազան-ցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումն ու քրեական գործի նյութերի համաձայն՝ վաղեմու-թյան ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել և կասեցվել, այսինքն` ամբաստանյալը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ ու նրա կատարած հանցանքների ավարտված լինելու օրվանից անցել է երկու տարի, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մ.Սադոյանի նկատ-մամբ պետք է դադարեցվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով (2 դրվագ) քրեական հե-տապնդումն ու կարճվի նրա վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ /0162/01/15 քրեական գործի վարույթը` վա-ղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։
Դատարանը նաև գտնում է, որ Ի.Չմչյանի ընդդեմ Մ.Սադոյանի՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխատուցման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը պետք է թողնը-վի առանց քննության՝ հետևյալ պատճառաբանություններով.
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործության համար մե-ղադրվողը համարվում է անմեղ« քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը թիվ ՇԴ/0008/01/09 գործով 26.11.2009թ. կայացրած որոշմամբ գտել է, որ. «(...) օրենսդիրը որդեգրել է քրեական մեղադրանքի հանդեպ քաղաքացիական հայցի ածանցյալ դերի հայեցակարգը։ Իսկ դրանից բխում է, որ քրեական դատավարությունում քա-ղաքացիական հայցը լուծելու համար դատարանը նախ պետք է ապացուցված համարի տվյալ հանցագործության համար անձի մեղավորությունը, որից հետո միայն կարող է անդրադառնալ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի բնույթի, չափի և դրա հատուցման հետ կապված հարցերին։
Միևնույն ժամանակ, անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքից բխում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորությունը չի կարող ապացուցված համարվել այլ կերպ, քան մեղադրական դատավճռով։ Հետևաբար մեղադրական դատավճռի բացակա-յության պայմաններում դատարանը չի կարող լուծում տալ քաղաքացիական հայցին»։
Նախաքննության մարմնի կողմից Մ.Սադոյանին առաջադրված մեղադրանքում վերջի-նիս մեղավորությունը կամ անմեղությունը ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով դատարանում չի ապացուցվել։ Հետևաբար, մեղսագրված արարքներում նրա մեղքն ապացուցված չլինելու պայմաններում չի կարող ապացուցված հա-մարվել նաև մեղսագրված հանցավոր գործողությունների արդյունքում անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը։
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալները, դատարանը գտնում է, որ օրենքով նախա-տեսված դեպքերում քրեական գործի վարույթի կարճումը հանգեցնում է նաև քրեական գործով հարուցված քաղաքացիական հայցի հետագա քննության դադարեցման, ինչից հետևում է, որ հայցվորի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնվի առանց քննության, որի դեպքում նա իրա-վունք ունի նույն պահանջը ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը, գտնում է, որ այն պետք է վերացվի։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ և 313-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մարմար Սամսոնի Սադոյանի նկատմամբ դադարեցնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով (2դրվագ) քրեական հետապնդումն ու կարճել նրա վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0162/01/15 քրեական գործի վարույթը` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամ-կետն անցած լինելու հիմքով։
Ի.Չմչյանի ընդդեմ Մ.Սադոյանի՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխատուց-ման պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության
Մ.Սադոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ