Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0161/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
7.5
Պատասխանող
Հովհաննես Գևորգյան
Հրաչյա Չանախչյան
Հովհաննես Գևորգյան Էդիկի
Հրաչյա Չանախչյան Օնիկի
Հրաչյա Չանախչյանի
Հովհաննես Գևորգյան
Հրաչյա Չանախչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Երևան քաղաքի դատարան
Վահագն Մելիքյան
Հոդվածներ
Վճռաբեկ
Հոդված 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 361.1-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արմեն Բեկթաշյան
Երևան քաղաքի դատարան
Վահագն Մելիքյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևան քաղաքի դատարան | 2026-07-22 | 11:00 | 4 | |||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2025-08-08 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2025-06-04 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2025-04-04 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2025-02-05 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-11-22 | 10:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-09-12 | 10:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-06-28 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-04-30 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2024-02-09 | 12:30 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-12-14 | 13:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-10-11 | 13:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-07-18 | 14:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-05-30 | 14:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-03-30 | 13:30 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2023-02-16 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-11-28 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-09-28 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-07-07 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-05-17 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-03-30 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-02-14 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2022-01-10 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-11-09 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-09-29 | 17:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-08-25 | 16:30 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-08-13 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-06-08 | 16:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-05-12 | 16:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-04-22 | 16:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-03-24 | 14:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-02-12 | 14:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2021-01-13 | 14:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2020-11-24 | 14:30 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2020-10-27 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2020-10-01 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2020-07-24 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2020-06-29 | 12:30 | 6 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2019-11-07 | 10:30 | 2 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-11-16 | 15:30 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-12-25 | 17:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-12-18 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-12-04 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-11-13 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-10-31 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-10-30 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-10-09 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-09-26 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-09-12 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-08-29 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-08-16 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-07-25 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-06-21 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-06-08 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-06-07 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-05-26 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-05-17 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-04-27 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-04-17 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-04-04 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-03-16 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-02-22 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-02-16 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-02-01 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2017-01-18 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-12-29 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-12-20 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-12-13 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-11-15 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-10-27 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-10-03 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-09-07 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-08-18 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-07-22 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-07-06 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-06-29 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-06-22 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-06-01 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-05-24 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-05-04 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-04-13 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-03-25 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-03-11 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-02-23 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-02-02 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2016-01-14 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-12-22 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-12-04 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-11-16 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-11-06 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-10-27 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-10-09 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-10-01 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-09-03 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-07-28 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևան քաղաքի դատարան | 2015-07-18 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-13 | 17:00 | 5 | Չի կայացել |
ԵԿԴ/0161/01/15
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Գ. ՉԻՉՈՅԱՆԻ
Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ. ԵՆՈՔՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա. ԲԱԲԱՅԱՆԻ
Ա.ՔԱԼԱՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ՝ Հ. ՉԱՆԱԽՉՅԱՆԻ
Հ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
2018 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը՝
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչությանն հետաքննիչ Մ. Խաչատրյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է թիվ 83188113 քրեական գործը և ըստ քննչական ենթակայության ուղարկել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչություն:
2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա. Ալեքսանյանը թիվ 83188113 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հունիսի 20-ին մեղադրյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով նրա փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
2. 2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել թիվ 58209014 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: Գրավով կալանքից ազատելու հնարավորության մասին պաշտպանի միջնորդությունը մերժվել է:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը թիվ 83188113 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ 83188113 քրեական գործը միազվել է 58209014 քրեական գործին, և նախաքննությունը շարունակվել է 58209014 համարով:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը որոշում է կայացրել Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 30.04.2013 թվականին և 04.05.2013 թվականի դուրս գրված էլեկրոնային հաշիվներով <<Մշո Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը 177.600.00 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2.000 տոնա պողպատի ջարդոն և 5.443.200 ՀՀ դրամ արժողությամբ 108 հատ պատի պանել իրացնելու և կատարված գործարքների համար առանձնապես խոշոր չափերով` 31.991.736 ՀՀ դրամի հարկեր, տուրքեր և այլ պարտադիր վճարումներ կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
2015 թվականի մայիսի 25-ին որոշում է կայացվել Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-198-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2015 թվականի մայիսի 25-ին որոշում է կայացվել Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նոր մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Հովհաննես Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել չպարզված անձի կողմից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ անունից <<Մշո Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելուն օժանդակելու, <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության ծառայողի կողմից չարամտորեն խոշոր չափերով հարկերից խուսափելու դեպքերով` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ 58209014 քրեական գործի նյութերով հարուցել նոր քրեական գործ և անջատել առանձին վարույթում:
2015 թվականի հունիսի 17-ին թիվ 58209014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2015 թվականի հունիսի 25-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Բեկթաշյանի վարույթ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել գույքի բռնագրավմամբ:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 04.07.2014 թվականից:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել է անմեղ և արդարացվել:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 04.07.2014 թվականից:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի մարտի 02-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի ապրիլի 05-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի ապրիլի 06-ի որոշմամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել Վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց:
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականցնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված <<Այ-Դի>> կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին:
Նախաքննության մարմնի կողմից Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ծանոթի` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը:
Այսպես.
Հովհաննես Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ, հարկերը վճարելուց:
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված <<Այ-Դի>> կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։
Մեջբերելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Հրաչյա Չանախչյանին և Հովհաննես Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու հիմքում դրված պատճառաբանությունները՝ բողոքաբերը նշել է, որ ըստ դատական ակտում նշված վերոնշյալ պատճառաբանությունների՝ Առաջին ատյանի դատարանը նման հետևությունների է եկել գործով ձեռք բերված ապացույցները վերլուծելու, դրանք այլ ապացույցների հետ համադրելու, դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, բավարարության տեսանկյունից գնահատելու, ինչպես նաև ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելու արդյունքում։
Սակայն դատական ակտում ապացույցները վերլուծելու, համադրելու, դրանց վերաբերելիությունը, թույլատրելիությունը գնահատելու, ինչպես նաև չփարատված կասկածների գոյության մասին որևէ նշում առկա չէ։
Առաջին ատյանի դատարանն ընդհամենը վկայակոչել է վերոնշյալ իրավական ձևակերպումները դատական ակտին պատճառաբանվածության պատրանք հաղորդելու նպատակով։
Ակնհայտ է, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին և Հրաչյա Չանախչյանին արդարացնելու հիմքում դրված պատճառաբանություններն իրարից տարբերվում են ընդամենն ամբաստանյալների անուններով և առաջադրված մեղադրանքի էությամբ։ Մյուս բոլոր նշումներն ամբողջությամբ նույնական են։
Ապացույցներ վերլուծելու որևէ նշում դատական ակտում առկա չէ։ Դատավճռում առկա չեն նաև այն հանգամանքները, որոնք Առաջին ատյանի դատարանը համարել է չփարատված կասկածներ և դրանք մեկնաբանել ամբաստանյալների օգտին։
Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի փորձել հերքել քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված այն ապացույցները, որոնք հիմնավորում են ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մասին։
Առաջին ատյանի դատարանն ուղղակիորեն անտեսել է (որևէ նշանակություն չի տվել) Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները։ Վկայակոչելով ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանի, վկաներ Արամայիս Ավետիսյանի, Ռազմիկ Գևորգյանի, Գևորգ Միլիտոնյանի, Աշոտ Բարսեղյանի, Լաերտ Գևորգյանի, Տիգրան Պետրոսյանի, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի, Սպարտակ Սանթրոսյանի, Ազատ Բագրատյանի, Սամվել Վարդանյանի, Աշոտ Հովսեփյանի, Վլադիկ Առաքելյանի, Գարուշ Մինասյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Սամվել Գևորգյանի, Գագիկ Բադալյանի, Արա Գրիգորյանի, Լիպարիտ Սիմոնյանի, Գևորգ Հովհաննիսյանի, Լեռնիկ Մարտիրոսյանի, Հայկ Հարությունյանի, Գեղամ Բրսոյանի, Լևոն Մարտիրոսյանի, Մարսել Այվազյանի, Ակսել Խաչատրյանի, Դավիթ Աթակեբյանի, Արթուր Քոքոբելյանի, Արմեն Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները, <<Մշո Լայֆ>> կազմակերպության կողմից մի շարք կազմակերպությունների ապրանքներ մատակարարելու կապակցությամբ դուրս գրված հաշիվները, դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձաքննության 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 և 2015 թվականի մարտի 19-ի թիվ 15-0499 եզրակացությունները՝ բողոքաբերը նշել է, որ վկայակոչված ապացույցներով, մասնավորապես՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներով, «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերությանն ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվներով և փորձագետի՝ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 եզրակացությունով հիմնավորվում է, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից 2013 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերության անվամբ 2013 թվականի ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014 թվականի մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժեքով, այդ թվում ԱԱՀ՝ 203.407.027 ՀՀ դրամ։
Բացի այդ, հաստատվում է, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից նշված ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել, հաշվարկ-հաշվետվություններ Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչությունում գրանցվելու պահից՝ 2013 թվականի ապրիլի 16-ից, չեն կազմվել ու չեն ներկայացվել հաշվառման վայրի տարածքային հարկային տեսչություն։
Նշվածը հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծել, որպեսզի «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը 2013-2014 թվականներին կազմած ու հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում՝ 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014 թվականների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը՝ 30.507.200 դրամ գումարով, իսկ ԱԱՀ-ն՝ 202.,493.726 դրամ գումարի չափով, ընդամենը՝ 233.000.926 դրամ գումարի չափով նվազեցվի։
Բացի այդ, փորձագետի 2015 թվականի մարտի 19-ի թիվ 15-0499 եզրակացությամբ և ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հաշվից «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության հաշիվին 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամ փոխանցելու վերաբերյալ քաղվածքներով հիմնավորվում է, որ 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառվել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։
Այս առումով հատկանշական է նաև այն, որ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից որպես իրացված ներկայացված ապրանքները՝ պողպատի և թուջի ջարդոնները, խողովակները և այլն, նշված ծավալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից ձեռքբերված լինելու, կամ դրանք փաստացի ունենալու վերաբերյալ հիմնավոր փաստական տվյալներ քրեական գործի քննության ընթացքում ձեռք չեն բերվել։
Արդյունքում, իր իսկ վերոնշյալ հանցավոր գործողությունների արդյունքում ապօրինի չվճարված հարկերի գումարի՝ 582.063.046 (233,000,926 + 349.062.120) ՀՀ դրամի, հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հովհաննես Գևորգյանի կողմից կամ նրա նախաձեռնությամբ ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամի մեջ ներառված փոխանցվել է նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ Հրաչյա Չանախչյան գումարը փոխանցելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ այն մաս-մաս կանխիկացրել և առձեռն հանձնել Հովհաննես Գևորգյանին։
Այլ խոսքով ասած, Հովհաննես Գևորգյանը թաքցրել է հանցավոր ճանապարհով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսնած հանցանքի կատարմամբ՝ հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու եղանակով) առաջացած առանձնապես խոշոր չափերի դրամական միջոցների իրական բնույթը, դրանք ուղղել, այսպես ասած, «ապրանք ձեռք բերելուն», օրինականացնել դրանք և ապա Հրաչյա Չանախչյանի օժանդակությամբ ստացել կանխիկ ձևով, այդպիսով փոխարկելով հանցավոր ճանապարհով ստացված նշված դրամական միջոցները։
Հատանշական է նաև այն, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է հենց Հովհաննես Գևորգյանի նախաձեռնությամբ նկարագրված հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով։
Բացի այդ, ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի առկայության համար պարտադիր համարվող դրան նախորդող հանցանքի, տվյալ դեպքում՝ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից հարկերից և պարտադիր այլ վճարներից չարամտորեն խուսափելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և այդ կապակցությամբ Հովհաննես Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր։
Վկայակոչելով Ա. Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը՝ բողոքաբերը նշել է, որ վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով և գործի փաստական տվյալները համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված դիրքորոշումների հետ՝ հիմնավորվում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի գործողությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Մեջբերելով Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներ՝ բողոքաբերը գտել է, որ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38–190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքների հիմնավորման համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ բավարար չլինելու մասին Առաջին ատյանի դատարանը տվել է վերացական գնահատական՝ արձանագրային (դեկլարատիվ) կերպով նշելով միայն, որ դրանք բավարար չեն։
Սույն բողոքում վերը վկայակոչված ապացույցների համակցությունն անբավարար համարելու համար Առաջին ատյանի դատարանը պետք է նշեր առավել համոզիչ և պատճառաբանված դատողություններ։
Հատկանշական է, որ վկայակոչված ապացույցների մեծ մասն այնպիսի փաստական տվյալներ են, որոնք առաջացել են քրեական գործից դուրս, մասնավորապես՝ հարկային հաշիվներ, բանկային հաշվի քաղվածքներ, հարկային գործերում արտացոլված տեղեկություններ։ Անառարկելի է, որ դատավարության մասնակիցների կողմից նշված փաստական տվյալները չվիճարկվելու պայմաններում դրանք անհերքելի փաստեր են հանցավոր ճանապարհով դրամական միջոցներ ստանալու և դրանց շրջանառության վերաբերյալ։
Ինչ վերաբերում է գործով հարցաքննված անձանց ցուցմունքներին, մասնավորապես՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներին, որոնցով հիմնավորվում է Հովհաննես Գևորգյանի նախաձեռնությամբ և կազմակերպմամբ կեղծ ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու համար իր կողմից ընկերություն հիմնադրելու, այդ ընկերության միջոցով անապրանք գործարքներ կատարելուն և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից փոխանցված դրամական միջոցները կանխիկացնելուն և Հովհաննես Գևորգյանին հանձնելուն, ապա դրանք ոչ հավաստի գնահատելու վերաբերյալ որևէ դատողություն դատական ակտում առկա չէ։ Ավելին՝ դատարանը գործով մի շարք հանգամանքներ հիմնավորելու համար նշել է հենց Հրաչյա Չանախչյանի վկայակոչված ցուցմունքները։
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներն է գնահատել որպես հավաստի։
Նման պայմաններում Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38-190-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքների հիմնավորման համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար չլինելու մասին դատարանի դատողությունները հիմնազուրկ են։
Այսպիսով՝ ակնհայտ է երկու փաստ՝
Առաջին՝ Հովհաննես Գևորգյանի ծավալած հանցավոր գործունեության արդյունքում առաջացել են դրամական միջոցներ՝ 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով։
Երկրորդ՝ նշված ապօրինի դրամական միջոցներին օրինական տեսք տալով՝ դրանք ընկերության ակտիվներում ներառելով, այլ միջոցների հետ միախառնելով և օրինական ձեռնարկատիրական գործունեության պատրանք ստեղծելով փոխանցվել են հատուկ հանցավոր նպատակով ստեղծված այլ առևտրային կազմակերպության, որից հետո կանխիկացվել և վերադարձվել են փոխանցողին։
Նշված հանցավոր սխեման այլ կերպ, քան հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում հնարավոր չէ որակել։
Կատարված փոխանցումները դուրս են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներից, քանզի նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսված առանց ապրանքների մատակարարման կամ առանց ծառայությունների մատուցման կեղծ փաստաթղթղեր տրամադրելու, ծախսերի կամ եկամուտների վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթղեր (հաշիվ-ապրանքագիր) կազմելու և ներկայացնելու համար, իսկ կատարված փոխանցումները նշված հոդվածով որակման ենթակա չեն։
Իսկ ինչ վերաբերում է գույքին օրինական տեսք տալու դիտավորությանը, ապա դրա առկայությունը հաստատված է մանրակրկիտ պլանավորված և հաջորդաբար իրականացված գործողությունների ամբողջությամբ (առևտրային կազմակերպության հիմնադրում և գրանցում, էլեկտրոնային սարքի ձեռքբերում, փաստաթղթղերի կազմում, բանկային հաշիվների բացում, կազմված հաշվապահական փաստաթղթերին համապատասխան դրամական փոխանցումների իրականացում և գումարի կանխիկացում)։
Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով ապացույցների բավարարության վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական վերոնշյալ դիրքորոշումները, պետք է փաստել, որ գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված սույն բողոքում և Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված ապացույցներն համակցության մեջ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատում են Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելը, ուստի նրանք ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածը, ինչպես նաև Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշումը՝ բողոքաբերը գտել է, որ սույն բողոքում նշված պատճառաբանություններից ելնելով, և հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում չի վերլուծել որևէ ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության և հավաստիության տեսանկյունից, պատշաճ չի գնահատել հավաքված ապացույցների բավարարությունը, չի նշել, թե որ հանգամանքներն է համարում չփարատված կասկածներ, որոնք մեկնաբանել է հօգուտ ամբաստանյալների, նաև ղեկավարվելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված իրավական դիրքորոշումներով, հիմնավորվում է, որ դատական ակտը՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, պատճառաբանված չէ։
Պետք է նշել նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռն ինքնին հակասական է։
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել այնպիսի փաստեր, որոնք ուղղակիորեն վկայում են Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից՝ 38-190–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մասին։
Բացի այդ, դատավճռի եզրափակիչ մասում Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է երկու հակասական որոշումներ.
Հրաչյա Չանախչյանի վերաբերյալ հատվածում (դատավճռի 76-րդ թերթում) նրան մեղավոր է ճանաչել նաև 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Այնուհետև արձանագրել նշված հոդվածով նրան արդարացնելու մասին։
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվաշի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունները՝ քրեական հետապնդումը բացառող հիմքի մատնանշման առումով, նույնպես անհիմն են։
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Հովհաննես Գևորգյանը և Հրաչյա Չանախչյանը նշված մեղադրանքներով ենթակա են արդարացման՝ հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ այն պայմաններում, երթ Առաջին ատյանի դատարանը, այդ կապակցությամբ հիմանվորումներ նշելիս, արձանագրել է ապացույցների անբավարարությունը։
Գործով հավաքված ապացույցներն ակնհայտորեն վկայում են՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքի (հանցագործության հատկանիշներ պարունակող իրադարձության) առկայության և ապացույցների անբավարարության կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները կարող էին վերաբերելի լինել միայն Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմնավորմանը։
Նշված հանգամանքը ևս մեկ անգամ փաստում է դատական ակտի անհիմն և չպատճառաբանված լինելու հանգամանքը։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները, խախտել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածներով սահմանված իրավանորմերը, չի պահպանել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 և 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/14 որոշումներում արտահայտված նախադեպային իրավական դիրքորոշումները՝ թույլ տալով դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի դատավճիռն այդ մասով ենթակա է բեկանման։
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ ԵԱԴԴ/0005/01/17 գործով կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, բեկանել։ Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել արդարացի պատիժ։ Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել արդարացի պատիժ։
Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Հ. Ենոքյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
Ամբաստանյալներ Հ. Գևորգյանը, Հ. Չանախչյանը և վերջինների պաշտպաններ Ա. Բաբայանը և Ա. Քալաշյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել այն:
4. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Ամբաստանյալ` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչել է միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն անապրանք գործարք չի կատարել և պնդում է նախաքննական ցուցմունքը: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է իր կողմից, դրա ողջ գործունեությունը, մինչև ձերբակալվելը, կազմակերպել և իրականացրել է անձամբ: Տարբեր կազմակերպությունների հետ կատարել է տարբեր գործարքներ, ձեռք է բերել ու վաճառել տարբեր ապրանքներ: Բացի իրենից, ընկերության տնօրեններ են աշխատել նաև որդին` Ռազմիկ Գևորգյանը, ընկերը` Աշոտ Բարսեղյանը, և այլ անձինք, սակայն որ ժամանակահատվածում չի հիշում: Նրանք ինքնուրույն ոչինչ չեն կատարել: Բացի այդ, նրանք ոչ մի այլ բան իր ընկերության համար չեն արել, քանի որ տեղյակ չեն եղել ոչ պայմանագրեր կազմելուց, ոչ էլ ապրանքների ձեռքբերումներից ու ընկերություններին իրացնելուց: Ինքը դա կատարել է իր գործը հեշտացնելու համար: Նրանք բանկ են գնացել իր խնդրանքով և բոլոր փողային հարցերի հետ կապված գործերը կատարել են իր տված տվյալների համաձայն: Բոլոր փոխանցումները կատարվել են բանկային փոխանցումներով: Հարկային մարմին հաշվետվություններ ինքն անձամբ է ներկայացրել, սակայն իրեն օգնել է Արամայիսը` սովորեցնելով, թե դա ինչպես անել և ինքն անձամբ է կատարել համակարգչով: Այլ ընկերությունների հետ անապրանք գործողություններ չի կատարել և բոլոր վկաները տվել են ճիշտ ցուցմունքներ: Հրաչյա Չանախչյանն իրեն վաճառել է ապրանքներ և ինքը կնքելով պայմանագիր գնել է այն: Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ չի տվել և ինքը չգիտի, թե ինչու: Ինքը պատրաստ է վճարել իր հարկային պարտականություններն իր մասով:
Ամբաստանյալ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն անապրանք գործողություն չի կատարել և ապրանքները վաճառել է փոխանցումով: Հայտնել է, որ հրաժարվում է նախաքննական իր ցուցմունքներից, քանի որ ինքն այդպիսի ցուցմունքներ տալով փորձել է թեթևացնել գործը, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը հրաժարվել է հարցերին պատասխանելուց:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 05-ին որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ոչ մի պաշտպան չի ուզում, ինքը կպաշտպանի իր շահերը, դա կապված չէ իր նյութական վիճակի հետ, եթե ուզենա պաշտպան ունենալ, կտեղեկացնի: Ներկա պահին իրեն լավ չի զգում, ունի գլխացավ ու խնդրում է այսօր իրեն չհարցաքննել, ինքը ցուցմունք կտա երկուշաբթի օրը` 2014 թվականի հուլիսի 07-ին:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 07-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչում մասամբ, մեղավոր է ճանաչում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ոչ մի փող չի լվացել, հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներ չի օրինականացրել, այլ միայն կատարել է անապրանք գործարքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի հետ` հենց Հովհաննեսի առաջարկով: Ինքը 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն, որը հաշվառել է Արմավիր քաղաքի հարկային տեսչությունում: Քանի որ գիտեին, թե ինչի հետ էր լինելու կապված իրենց գործողությունները, ինքը հարկային մարմնում և պետ ռեգիստրում ներկայացրել է, որ իր ընկերությունը հաշվառվի ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեում. դա հորինված հասցե է և դրա նպատակն, որ հնարավոր չլինի գտնել ընկերությունը: Հենց այդ ժամանակ էլ <<Չանախչյան>> և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանագիր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ: Սկսած այդ ժամանակահատվածից էլ մինչև այդ տարվա մայիս ամիսը բազմաթիվ դեպքերով, ինքը կոնկրետ ամիս ամսաթիվ չի հիշում, Հովհաննես Գևորգյանը փոխանցել է իր ընկերության հաշվին տարբեր չափերի գումարներ` փոխանցման հիմքը նշելով, թե իբր <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ: Չի հիշում, թե ինչ ապրանքներ են նշվել, հիմնականում խողովակներ և մետաղի ջարդոն է նշվել, սակայն թե ինչ քանակությամբ, չգիտի, դա իրեն չի հետաքրքրել: Փոխանցված գումարները եղել են տարբեր չափերի` 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն կամ ավելի քիչ չափով: Ինքն այդ գումարներն իր ընկերության հաշվին նստելու օրերը կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն տվել է Հովհաննեսին առձեռն: Այդ գործը սկսելուց Հովիկը ասել է, որ իր գործողությունների համար իրեն փող կտա, սակայն ստույգ չափ կամ տոկոսավճար իրեն տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսն իրեն տվել է տարբեր գումարներ` հարյուրից երկու հարյուր հազար դրամի չափով. եղել են դեպքեր, որ մի քանի դեպքերով նա իրեն գումար չի տվել և ասել է, որ փոխանցված գումարից նախորդ դեպքերի համար էլ իր հաշվեհամարին գումար թողնի, որն էլ ինքը կատարել է ու հետո այդ գումարները տնօրինել: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից նշված ժամանակահատվածում իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որոնք ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից, որը բացել է <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲ ընկերությունում` Շենգավիթի մասնաճյուղում: Ստացած գումարներն էլ տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, թե նա հետո այդ գումարներն ինչպես է տնօրինել և ինչ է արել դրանց հետ, ինքը չգիտի և չի հարցրել դա իրեն չի հետաքրքրել: Հովհաննեսն ասել է, որ իրենց ընկերությունների գործարքների վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարելու է իր ծանոթ հաշվապահ Արմանը, որին ինքը չի տեսել և չի ճանաչում ինքն էլ հավատացած է եղել, որ ձևակերպումները կատարվում են: Անձամբ ինքը ոչ մի հարկային հաշվետվություն չի ներկայացրել, հաշվապահական ձևակերպումներ չի կատարել ու ոչ մի հաշվապահական փաստաթղթեր չունի և ներկայացնել չի կարող:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը նայել է հարկային հաշիվները, կարող է ասել, որ դրանք ինքը չի կազմել և հարկային տեսչությանը ինքը չի ներկայացրել, անգամ դրանց կազմմանը ներկա չի գտնվել, իր իմանալով ինչպես Հովիկն իրեն ասել է, հաշվետվությունները պետք է կատարեր նրա ծանոթ Արմանը, սակայն թե վերջինն է կազմել այդ հարկային հաշիվները, թե մեկ այլ անձ, ինքը տեղեկություն չունի: Ինքն ադեն նշել է նախկին ցուցմունքում, թե ինչ կերպ է տեղի ունեցել, պնդում է իր նախորդ ցուցմունքները ու նորից նշում է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն ոչ մի ապրանքներ չի վճարել այլ միայն Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունից պարբերաբար գումարներ է փոխանցել իր ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ինքը կանխիկացրել է ու տվել է Հովհաննես Գևորգյանին: Սակայն այդ հաշիվմերի կազմման հետ ինքը ոչ մի կապ չի ունեցել: Երբ ընկերությունը գրանցվել է հարկային մարմնում, այնտեղ իրեն տվել են էլեկտրոնային ծածկագիր և իր ստորագրությունը հաստատող էլեկտրոնային սարք, որոնք ինքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, որպեսզի նա կազմակերպի իր ընկերության հարկային հաշվետվությունների կատարումը: Ինքը պարբերաբար նրան հայտնել է, թե իր ընկերության հարկային հաշվետվությունները կատարվում են, Հովհաննեսը պատասխանել է, որ կատարվում են: Նաև նրան պարբերաբար ասել է, որ պետք է վճարվեն նաև հարկեր և տուրքեր, սակայն նա ասել է, որ դրա հետ ինքը գործ չունի, դեռևս փող չկա դրա համար, ուշացնելով էլ ոչինչ, տուգանքները հետը կվճարի: Էլեկտրոնային ստորագրության սարքը միշտ եղել է Հովհաննեսի մոտ: Ինքը նայել է իրեն ներկայացված փաստաթղթերը և հայտնում է, որ դրանք տեսնում է առաջին անգամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ինքը նույնպես կապ չունի և չգիտի ով է դրանք կազմել, սակայն կարող է ասել, որ տարվա ձմռան վերջին և գարնան սկզբներին Հովհաննես Գևորգյանն իրեն տվել է և ինքը ստորագրել է պայմանագիր, ըստ որի նշված ընկերությունն իբր իր <<Չանախչյան>> ընկերությունը պետք է վճարի տնտեսական ապրանքների և Հովհաննեսի ասելով ինքը մի երեք անգամ գնացել է <<Հայբիզնեսբանկ>> և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից գումարներ է փոխանցել այդ ընկերության հաշվեհամարին, որի տվյալներն իրեն է տվել Հովհաննես Գևորգյանը: Գումարների չափը ասել է Հովհաննեսը, սակայն փոխանցած գումարների կոնկրետ չափն ինքն այժմ չի հիշում, սակայն հաստատապես ասում է, որ դա 123 միլիոն դրամի չափով չի եղել իր հիշելով 5 միլիոն դրամը չի գերազանցել: Համենայնդեպս նշված ընկերությունից ինքը ոչ մի տեսակի ապրանք չի գնել, դա և ինչպես մյուս գործարքները եղել են անապրանք: Հովհաննեսի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ նշել է, որ որոշ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ինքը վաճառել է, սակայն դա ճիշտ չէ ոչ մի ապրանք էլ չի վաճառել ու չի գնել իր ընկերության համար, ուղղակի վախ ունենալով է նշել, որ ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքներ է վաճառել <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությանը, հետո ինքը քննիչին դիմում է գրել` հայտնելով, որ ինքը սխալ է վարվել: Իրեն ոչ ոք չի սպառնացել և ուղղորդել, որ ինքն այս կամ այն ձևով ցուցմունք տա, ուղղակի իր մոտ հիմա էլ կա մտավախություն, որ ինքը ճիշտ ներկայացնելով կարող է վտանգի ենթարկել ընտանիքը, քանի որ խոսքը մեծ գումարների հետ է կապված, համոզված է, որ այդ գումարները Հովհաննեսինն էլ չեն և ինքը չգիտի, թե դա ումն է եղել, այդ իսկ պատճառով ուղղակի խնդրում է որպեսզի իր ընտանիքին վտանգ չլինի, իրեն Հովհաննես Գևորգյանի ոչ էլ մի ուրիշ անձի հետ առերեսում չանեն: Իրեն ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված ինչ գիտի ասել է, ավելին չգիտի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 18-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ճանաչում է միայն Հովհաննես Գևորգյանի որդուն` Ռազմիկին, ում մեկ անգամ, եթե չի սխալվում 2013 թվականի աշնան կեսերին, օրը չի հիշում տեսել է Հովհաննեսենց տանը, երբ վերջինի հրավերով այնտեղ է գնացել ճաշկերույթի և Հովհաննեսն էլ ծանոթացրել է նրա հետ` ասելով, որ իր մեծ տղան է: Բացի այդ դեպքից ինքը Ռազմիկի հետ այլևս չի հանդիպել: Մյուս երկու անձանց չի ճանաչում ու ինքը ներկա պահին է իմացել, որ նրանք զբաղեցրել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իրեն Հովհաննեսն ասել է ու ինքն էլ գիտի, որ նշված ընկերության տնօրենը Հովհաննեսն է: Իր ընկերության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության միջև կատարված անապրանք գործարքների հետ թե Ռազմիկին ու մատնանշված երկու անձինք ինչ առնչություն են ունեցել, ինքը տեղյակ չէ: Ինքը նորից է նշում, որ ինքը միայն գործ է ունեցել Հովհաննես Գևորգյանի հետ իր ընկերության հաշվեհամարին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից փոխանցված բոլոր գումարներն ինքը կանխիկացրել է անձամբ, որից հետո կանխիկացված գումարն ամբողջությամբ տվել է անձամբ Հովհաննեսին, կամ ստանալու օրը կամ էլ ստացման օրից մեկ կամ երկու օր անց ու քանի որ այդպիսի դեպքերը շատ են եղել, ինքը չի կարող մտաբերել և ճշգրիտ ասել, թե որ դեպքում և երբ է կանխիկացրել և երբ է տվել նրան այդ գումարները: Բոլոր այդ դեպքերում էլ Հովհաննեսն է իրեն զանգահարել ու ասել, որ գումաները փոխանցի: Եղել են դեպքեր, երբ պայմանավորվել են Հովհաննեսի հետ հանդիպել Հայրենիք կինոթատրոնի մոտ, որոշված ժամին ինքը գնացել է ու այդ կինոթատրոնի դիմացի մայթում գտնվող <<ՀայԲիզնես>> բանկից կանխիկացրել է փոխանցված գումարները, ու գնալով Հայրենիք կինոթատրոնի շենքի մոտ դրանք ամբողջությամբ տվել է Հովհաննեսին: Վերջինը միշտ եղել է միայնակ, թե ինչ մեքենայով է նա այնտեղ եկել, ինքը չգիտի. իրենք հանդիպել են կինոթատրոնի մոտ, երբ իրենից գումարները վերցրել է առանց հաշվելու և իրենք իրարից հեռացել են: Ինքն արդեն նշել է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի մատակարարման հետ կապված էլեկտրոնային հարկային հաշիվներն ինքը չի կազմել, Հովհաննեսը հենց իր ընկերության հիմնադրման առաջին օրերից վեցրել է այդ հաշիվները կազմելու համար հարկային տեսչության տված սարքը, որը այլևս իրեն չի վերադարձրել: Թե նա է կազմել հարկային հաշվետվությունները, թե մեկ այլ անձ ինքը չի կարող ասել: Ինքն անգամ չգիտի, թե հարկային հաշիվներն ինչ ամսաթվով են կազմվել: Այդ ամենի հետ Լաերտ Գևորգյանն ինչ կապ ունի` ինքը տեղյակ չէ: Գիտի, որ նա Հովհաննեսի հորեղբոր տղան է: Լաերտն իր <<ջիպ>> ավտոմեքենայով Հովհաննեսին բերել է իր հետ հանդիպման և անգամ ավտոմեքենայից չի իջել: Այդ ժամանակ Հովհաննեսին կանխիկացված գումարներ չի տվել: Թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարից կոնկրետ ով է իր ընկերության հաշվեհամարին գումարներ փոխանցել, ինքը չգիտի. իր մոտ տպավորված է որ դա կատարել է Հովհաննեսը: Հովհաննեսն իրեն տվել է գումար, որի կոնկրետ չափը չի հիշում և ինքը դա մուտքագրել է <<Մվ-քեմիքլ>> ընկերության հաշվեհամարին` չիմանալով, թե ինչի համար է դա կատարվում: Հայտնել է, որ ոչ մի տեղեկություն չունի, թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն ինչպիսի ընկերություների հետ ինչպիսի գործարքներ է կատարել, այդ մասին իրեն Հովհաննեսը ոչինչ չի պատմել:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 30-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը լսել է իր և Լաերտ Գևորգյանի միջև կատարված հեռախոսազրույցների ձայնագրությունները և կարդացել է փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված տեքստը, որը կարող է ասել, որ այդ խոսակցություններն ինքը վարել է Հովհաննես Գևորգյանի հորեղբոր որդու` Լաերտ Գևորգյանի հետ, ինքն ունեցել է բնակարանի հետ կապված դատական գործի խնդիր և Լաերտը խոստացել էլ, որ իրեն կօգնի, որ գտնի նորմալ փաստաբանի, ով դատարանում կներկայացնի իր շահերը: Այդ երկու խոսակցություններով ինքը ցանկանում է հանդիպել Լաերտին, որ նա լուծի փաստաբան գտնելու հարցը: Այլմոլորակայիններ ասելով ինքը ի նկատի է ունեցել Հովհաննես Գևորգյանին և նրա ընկերոջը, ում հետ Հովհաննեսը պարբերաբար շատ քանակությամբ ոգելից խմիչքներ է օգտագործում և ինքը գիտի, որ նա շրջան է մեկնել մի քանի օր և զբաղվում է խմելով: Իսկ մոտս բան վերցնելը ինքն ի նկատի է ունեցել գումար վերցնելը, որպեսզի վճարի փաստաբանի վարձը: Միլիոն ու կես գումարի խոսակցությունը Լաերտն իրեն ասել է շեշտելով, որ իր մոտ էլ գումար չկա և չի կարող իրեն օգնել փաստաբանի վճարները հոգալու համար: Դրանից առաջ ինքը Հովհաննեսին խնդրել էր որ Լաերտից հետաքրքրվի, թե նա կարող է իրեն պարտքով գումար տալ, փաստաբանի վարձավճարը հոգալու համար, դա համար էլ Լաերտն իրեն հասկացրել է, որ նա էլ գումար չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 10-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ պնդում է նախորդ ցուցմունքները ինքը փողերի լվացում չի կատարել, երբ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ին փոխանցված գումարները կանխիկացրել ու տվել է Հովհաննեսին, տեղյակ չի եղել ու չի հասկացել, թե ինչ նպատակով է դա կատարում, դրա համար էլ իրեն փողերի լվացման մեջ մեղավոր չի ճանաչում, իսկ անապրանք գործարքներ կատարելու մեջ ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչել, ներկա պահին նշում է, որ դա կատարել է ամբողջ տեղի ունեցածի մասին ինքն իր նախորդ ցուցմունքներում մանրամասն նկարագրել է ամբողջությամբ դրանք պնդում է և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 25-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, քանի որ ինքը կատարել է կեղծ ձեռնարկատիրություն, այսինքն հարկային մարմնից ստացած համապատասխան սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, որպեսզի նա իրականացնի իր ընկերության կողմից իր ընկերության <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին իբր ապրանքներ վաճառելու վերաբերյալ էլեկտրոնային հարկային հաշիվների կազմում, որն էլ կատարվել է: Այդ մասով իրեն մեղավոր է ճանաչում: Սակայն փողերի լվացման օժանդակման մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Քննիչին խնդրել է իր մոտից վերցված երկու հեռախոսները և դրանցում գտնվող հեռախոսաքարտերը հանձնել իր որդուն:
Վկա Գևորգ Միլիտոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդին` Հովհաննես Գևորգյանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և մեկ անգամ այցելել է բանկ: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց հետո ինքը տարել է վիրահատություն: Հովհաննեսին բոլորը <<Նշե>> են դիմել: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե նշված ընկերությունն ինչով է զբաղվում:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գևորգ Միլիտոնյանը հայտնեց, որ քննիչի մոտ գրված ցուցմունքը ճիշտ է և ավելացնելու ոչինչ չունի:
-Վկա Ազատ Բագրատյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի վերջից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ում որպես տնօրեն: Իր դիմումի համաձայն, 2014 թվականի մայիսին ազատվել է աշխատանքից: Աշխատած ժամանակահատվածում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վերին Գետաշեն և Մադինա համայնքների տարածքում հոսող Արգիչի գետի վրա իրականացրել է հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման աշխատանքներ: Ունեցել են համապատասխան լիցենզիա` այդ գործունեությունն իրականացնելու համար: Շինարարական այդ աշխատանքների ընթացքում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն տարբեր ընկերություններից ձեռք է բերել տարբեր սարքավորումներ և շինարարական նյութեր: Ձեռք բերումներ են կատարել նաև <<Մշո-Լայֆ>. ՍՊԸ-ից: Մանրամասներ չի հիշում, թե ինչպես են սկսել աշխատել այդ ընկերության հետ: 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին իրենց ընկերության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջև կնքվել է պայմանագիր` վերջինի կողմից իրենց ընկերությանը 1500 գծային մետր 1420 մմ տրամագծի խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ: Պայմանագիրը ստորագրվել է իր և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի միջև: Հովհաննես Գևորգյանը նախապես զանգահարել է իրեն, տեղեկացրել տեղափոխման վերաբերյալ, կամ մատակարարման ժամանակ եկել է իրենց շինհրապարակ: Երկար ժամանակ է անցել և ինքը չի հիշում, թե նրա հետ որևէ անձ եղել է, թե ոչ: Պայմանագրով նախատեսված ամբողջ ծավալն իրենք ստացել են և որևէ պարտք-պահանջ չեն ունեցել: Խողովակների մատակարարման յուրաքանչյուր դեպքից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել: Մատակարարված ապրանքների վերաբերյալ տվյալներն ինքը տրամադրել է հաշվապահին, իսկ թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվապահական ձևակերպումներն ում կողմից են կատարվել, և ով է հանդիսանում այդ ընկերության հաշվապահը, չգիտի, նրա հետ երբեք չի հանդիպել: Հովհաննեսն ունեցել է Լաերտ անունով բարեկամ, սակայն ինքը բոլոր գործարքները կատարել է Հովհաննեսի հետ: Հայտնել է, որ քննիչի մոտ իր հայտնածը համապատասխանում է իրականությանը:
-Վկա Ղազար Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է <<Վանի>> ՍՊԸ-ն և այդ ժամանակվանից հանդիսանում է ընկերության տնօրենը: 2004 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել ք. Երևան, Արին Բերդի 2, փակուղի 1 հասցեով մոտ 6 հեկտար տարածքը, որն ունեցել է մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինություն և մոտ 300 քառակուսի մետր չափով գրասենյակային շինություն: Այդ տարածքում իր ըկերությունն իրականացրել է երկաթ բետոնի արտադրություն: Վերջին 6 տարիներին, արտադրություն համարյա չի իրականացվել: 2012 թվականի աշնանն իրեն դիմել է ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ գյուղի բնակիչ Հովհաննես Գևորգյանը և խնդրել, որ նրա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի համար վարձակալությամբ հանձնի իր ընկերությանը պատկանող մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինությունը: Նա ասել է, որ իրականացնելու է տնտեսական գործունեություն, հիմնականում կատարելու է խողովակների տրամագծերի վերափոխումներ, այսինքն փոքր չափերի խողովակները միացնելու և դարձնելու է մեծ տրամագծի խողովակներ: Այդ շինությունում ինքն ունեցել է տեղադրված երեք սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է եղել կատարել այդ գործողությունը: 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իր ընկերության և Հովհաննես Գևորգյանին պատկանող <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջև կնքվել է տարածքի վարձակալության պայմանագիր և այդ ժամանակվանից սկսած <<Մշո-Լայֆ> ՍՊԸ-ն իր տարածքում սկսել է իրականացնել նշված գործունեությունը: Գրասենյակային շենքում նա տարածք չի վարձակալել: Ինքը չգիտի, թե վարձակալված տարածքում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կոնկրետ ինչ գործարքներ է իրականացրել, ում հետ և ինչպիսի փաստաթղթային ձևակերպումներ են կատարվել:
-Վկա Աշոտ Բասեղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևորգյանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից, չի հիշում, թե ում միջոցով և ինչ հանգամանքներում են ծանոթացել: 2013 թվականի փետրվարին, հանդիպել է Հովհաննեսի հետ և խոսակցության ընթացքում նրան ասել է, որ ցանկանում է բանկից վարկ վերցնել ու ծավալել գործունեությունը: Իմանալով, որ <<Նշեն>> հանդիսացել է մեծ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն ու զբաղվել է ապրանքների ձեռք բերմամբ ու իրացմամբ, խնդրել է նրան վարկը վերցնել նրա ընկերության անունից, իր սեփական բնակարանն ու հողամասը գրավադրելով: Նոր ընկերություն հիմնադրելով, ինքը չէր կարող ունենալ մեծ շրջանառություն և ստանալ բանկի վստահությունը: <<Նշեն>> համաձայնել է օգնել և 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենը, որպեսզի զբաղվի վարկի ստացման գործով: 2013 թվականի մարտի վերջին, իր խնդրանքով, <<Նշեն>> իրեն ազատել է նշված աշխատանքից, քանի որ վարկի ստացումը չի հաջողվել, <<Հայբիզնեսբանկը>> մերժել է 40 միլիոն դրամի տրամադրումը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, մերժման պատճառն իրեն հայտնի չէ: Ինքը որպես տնօրեն ստորագրել է որոշ բանկային փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե ինչ փաստաթղթեր: Հայտնել է, որ պնդում է նախաքննության ընթացում իր կողմից տրված ցուցմունքը:
-Վկա Ակսել Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<ԱՔՍԱՏԻ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալներին: ՀԷԿ-ի կառուցման համար իրեն անհրաժեշտ է եղել խողովակներ: Ինքը տեսել է կանգնած բեռնատար, որում բարձված են եղել մի քանի խոշոր տրամագծի խողովակներ: Մոտեցել է բեռնատարի վարորդին և ասել, որ իրեն անհրաժեշտ են մեծ տրամագծի խողովակներ: Վարորդը զանգահարել է ինչ-որ մեկին, հետո պայմանավորված օրը, հանդիպել և Երևանի Դավիթաշենի 2-րդ թաղամասի 8-րդ շենքում տեղակայված իրենց գրասենյակում զրուցել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն, հայտնել, որ այդ ընկերությունն ունի արտադրամաս Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում, Արին-Բերդ փողոցի վրա, որտեղ իրականացնում է օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող մետաղյա խողովակների տրամագծերի վերափոխում ավելի մեծ չափերի: Ինքը հայտնել է, որ Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում իրենց ընկերության կողմից կառուցվող ՀԷԿ-ի համար անհրաժեշտ են 820 մմ տրամագծի 2200 գծային մետր խողովակներ: 2013 թվականի օգոստոսի 5-ին, երկու դեպքով բանկային փոխանցումներ է կատարել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին, ընդհանուր փոխանցելով 49.280.000 դրամ: 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, երկու վարորդները, որոնց հետ պայմանագիր է կնքել, սկսել են Հովհաննեսի արտադրամասից խողովակների տեղափոխումը Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում գտնվող շինհրապարակ: Վարորդներն ունեցել են Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը, նախքան տեղափոխում կատարելը կապնվել և պայմանավորվել են նրա հետ, այնուհետև կապալառու ընկերության աշխղեկի կամ վերամբարձի վրա աշխատող անձի հետ, յուրաքանչյուր դեպքում տեղեկացնելով, թե քանի մետր խողովակներ են կոնկրետ օրը տեղափոխելու: Խողովակների ստացման ժամանակ ինքը ներկա չի գտնվել, դրանց ստացման ժամանակ, բացի էլեկտրոնային հարկային հաշիվներից, այլ փաստաթղթեր չեն կազմվել, քանի որ այդպիսի անհրաժեշտություն չի առաջացել:
-Վկա Գեղամ Բրսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ում որպես փոխտնօրեն: Երբ իրենց տնօրենը մահացել է ինքը ժամանակավոր ստանձնել է նրա պաշտոնը, և եղել են կիսատ թողած աշխատանքներ որոնք ինքն ավարտել է: Իրենց ընկերությունը զբաղվել է ՀԷԿ-րի կառուցմամբ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ գործարքներ կնքվել և իրականացվել են, սակայն ինքը լավ չի հիշում, քանի որ այդ գործունեությունը կատարվել է իրենց տնօրենի հետ, իսկ նրա մահից հետո ինքը կատարել է մի քանի գործողություն: Ներկա պահին իրենց տնօրենը հանդիսանում է Նաիրա Սարգսյանը: <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ն կրկին եղել է ՀԷԿ-ր կառուցելու հետ: Տնօրենի մահից հետո եղել են կիսատ բաներ, որոնք մատակարարվել են <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ն: Ինքը մանրամասներ չգիտի, թե ում միջոցով է մատակարարումներ կատարվել: Հայտնել է, որ ինքը քննիչի մոտ տվել է ցուցմունքներ, որտեղ հայտնել է ճշմարտությունը և պնդում է այդ ցուցմունքը:
-Վկա Ռազմիկ Գևորգյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց հայտնելով, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի որդին:
Նախաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ - <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է հոր` Հովհաննես Գևորգյանի կողմից, հիմնադրման օրը, ամիսը և տարեթիվը չի հիշում, այն գործում է մոտ 2-3 տարի: Ընկերության տնօրեն եղել են ինքն ու հայրը, բացի իրենցից, ով է եղել տնօրեն, չգիտի: Ինքը տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտից մինչև նոյեմբերը ներառյալ, իսկ այնուհետև, հոր ձերբակալվելուց հետո, 2014 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներից սկսած, զբաղեցրել է այն: Մնացած ժամանակահատվածներում, որքանով, իր իմանալով, տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է հայրը: Հայրն այդ ընկերությունը հիմնադրել է բիզնես իրականացնելու համար: Ինքն էլ, ելնելով իրավիճակից, քանի որ հայրը ձերբակալվել է, ընկերությունն ունեցել է չկատարված պայմանագրեր և գործեր, դարձել է ընկերության տնօրեն և փորձել ավարտին հասցնել չկատարված աշխատանքները: Անավարտ է մնացել ՀՀ Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում մեծ տրամագծի խողովակաշարի ապամոնտաժումը և մատակարարումը պատվիրատու կազմակերպությանը: Չգիտի, թե ովքեր են աշխատել ընկերությունում: Ճիշտ է 2013 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում զբաղեցրել է ընկերության տնօրենի պաշտոնը, սակայն, ըստ էության, ընկերության տնօրենի իրավունքներն ու պարտականությունները կատարել է հայրը, թե ինչու, չգիտի: Ոչ մի գործարքի կատարմանն ինքը մասնակից չի եղել: Չգիտի, թե կազմակերպությունների հետ հայրը երբ և ինչպիսի գործարքներ է կատարել: Գևորգ Միլիտոնյանը հոր հորեղբոր տղան է: Աշոտ Բարսեղյանին չի ճանաչում և չգիտի, թե նրանք ինչ առնչություն են ունեցել հոր ընկերության հետ, և այդ ընկերության տնօրեններ եղել են, թե` ոչ: Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում, միգուցե նրան տեսել է, սակայն նրա անուն-ազգանունն իրեն ոչինչ չեն ասում: Տեղյակ է, որ նա քրեական գործով նույնպես կալանավորվել է, սակայն թե կոնկրետ ինչի համար, չգիտի: 2013 թվականին, ամիսը և օրը չի մտաբերում, հորից լսել է, որ վերջինի ընկերությունը գործարքներ է կատարել <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հետ, այսինքն հայրիկն այդ ընկերությունից ձեռք է բերել ինչ-որ ապրանքներ, այլ մանրամասներ չգիտի: Անապրանք գործարքների մասին ինքը չի իմացել և կարծում է, որ անապրանք գործարքներ չեն եղել, ոչ ինքը, ոչ հայրը, ոչ Լաերտ Գևորգյանը, որի հետ իրենց ընտանիքն ունի շատ լավ բարեկամական հարաբերություններ, այդպիսի գործողությունների մասնակից չեն եղել: 11.11.2013 թ. դադարել է զբաղեցնել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է գնալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին գումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ անգամ ընկերության հաշվեհամարներից գումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հաշվեհամարին` որպես գումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներ կատարելը: Տնօրեն եղած ժամանակ և հետո, պայմանագրերի, գործարքների էության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ դրանց մասնակից եղած ընկերությունների մասին տեղյակ չի եղել: Չի իմացել և չէր կարող իմանալ կեղծ փաստաթղթերի, անապրանք հաշիվների մասին, քանի որ կատարել է զուտ հոր խնդրանքները: Գումարները, որոնք մուտքագրել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, իրեն հայրը տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի <<Հայրենիք>> կինոթատրոնի դիմաց գտնվող <<Հայբիզնեսբանկ>>, և դրանք մուտքագրի ընկերության հաշվեհամարին, որպես հիմք նշելով <<հաշվի համալրում>>-ը: Ինքն էլ, վերցնելով գումարը, մենակ գնացել է բանկ և հոր տված ամբողջ գումարներով համալրել ընկերության հաշիվը: Ինչ նպատակով է կատարվել այդ համալրումը, չգիտի և չի հիշում, որ հայրը դրա վերաբերյալ իրեն ինչ-որ բան ասած լինի: Այդ գործողություններին Լաերտ Գևորգյանը չի առնչվել: Նաև հոր ասելով գնացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է գումարներ: Հայրն իրեն չի ասել, թե գումարներն ինչի համար են փոխանցվել ընկերությունների հաշվեհամարներին և չի հիշում, թե որքան բանկային այդպիսի գործարքներ է կատարել: Կանխիկացված գումարները տվել է հորը: Չգիտի, թե գումարներն ինչ նպատակով են կանխիկացվել և ում կողմից են տնօրինվել:
-Վկա Սպարտակ Սանթրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալ Գևորգյանին: Գևորգյանին ճանաչում է երեքից–չորս տարի իրենք աշխատել են <<Գ.Ա.Խ. Խաչատրյան>> ՍՊԸ-ի, որը հանդիսացել է իրենց մատակարարը՝ Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման, այսինքն <<Գ.Ա.Խ. Խաչատրյան>> ՍՊԸ-ն եղել է իրենց կապալառուն, իսկ մատակարարը եղել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն: Դրանց բերված բոլոր ապրանքների ձեռքբերման բոլոր փաստաթղթերը առկա են և իրենք ներկայացրել են նախաքննական մարմնին: Գագիկի մահից հետո տակը մնացած են եղել ՌԴ-ից բերված մատոռները և դա միանգամից ձևակերպվել է <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ի վրա և իրենք պարտք պահանջ չունեն նրանց ՍՊԸ-ի հետ: Ինքը տեղյակ չէ, թե որ գործարանից ինչ հանգամանքներում է բերվել: Ինքը Գագիկ Խաչատրյանի հետ եղել են մտերիմ ընկերներ և ամբաստանյալին նրա միջոցով է ճանաչել: Փոխադրամիջոցները կազմակերպել է <<Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ն: Ինքը ինչ գրել է նախաքննության ընթացքում ճիշտ է և պնդում է այն:
-Վկա Մարսել Այվազյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է <<Արաքսշին>> ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն: Ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին` գործնական հարաբերությունների միջոցով: <<Արաքսշին>> ՍՊ ընկերությունը գործունեություն է իրականացրել շինարարության ոլորտում, որպես կապալառու կատարել է բնակելի շենքերի որոշակի շինարարական աշխատանքներ: 2012 թվականի օգոստոս ամսից ճանաչել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանին: Նա մատակարարել է շինանյութ: Նրանց միջև կատարված բոլոր գործարքներն առկա են գրավոր և նրանց միջև պարտք պահանջ առկա չէ: Շինաշխատանքներ է իրականացվել Երևանի Վերին Անտառային փողոցի 220/3 և 220/4 հողատարածքներում կառուցվող բազմահարկ շենքում: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերաբերյալ կարող է միայն ասել, որ առկա է բոլոր պայմանագրերը, իսկ դրանից հետո չգիտի` առկա են պայմանագրեր, թե ոչ: Ինքը չի հիշում, թե որտեղից է ճանաչել ամբաստանյալին, նա առաջարկել է մատչելի գնով շնանյութ և տրանսպորտային միջոցն ապահովել է ամբաստանյալը: հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում մանրամասն ցուցմունք է տվել և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի` պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը:
-Վկա Լաերտ Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներին` Գևորգյանը հանդիսանում է իր հորյեղբոր որդին, իսկ մյուս ամբաստանյալը նրա գործընկերն է: Հիմնադրել է <<Արգամ>> ՍՊԸ-ն, որը գործել է մինչև 2000 թվականը: Ինքը որպես եղբայր օգնել և օժանդակել է իր եղբորը: Հայտնեց, որ Սպարտակ Սանթրոսյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը և իր հորեղբոր որդին նրա համար ապրանք է մատակարարել: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն առնչություն է ունեցել, որպես իր եղբոր ՍՊԸ և օգնել է նրան և բազմաթիվ անգամ ինքը երաշխավորել է և օգնել է նրան: Ինքը տեղյակ չի եղել հաշվապահական հարցերից և միայն տեղեկացել է, որ նրան այդ հարցում օգնել է Արամայիսը: Իր ընկերներից մեկին հաշիվ է պետք եղել և նրանք դուրս գրած չեն եղել և ինքը զանգահարել է Արամայիսին:
-Վկա Արամայիս Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի փետրվարից աշխատում է <<Կոմպասս>>ՍՊԸ-ում որպես գլխավոր հաշվապահ: Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին: Իրենց ՍՊԸ-ն զբաղվել է համակարգչային տեխնիկայի վաճառքով: Գևորգյանին ճանաչել է գյուղից: Երբ նա խնդրել է իրեն նայել իր թղթերը, իրեն ասել է, որ զբաղում է մետաղի ջարդոնների վաճառքով: Ինքն օգնել է, որպեսզի հաշվետվություններն անի և կազմել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով հաշվետվություններ, նա չի ունեցել հաշվապահ: Ինքը որպես գրանցվող աշխատող չի եղել: Ինքը նրա ներկայությամբ նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով կազմել է նրա հաշվետվությունները, իսկ մնացածն ինքն է ներկայացրել: Բացի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության համար ինքն այլ ընկերության համար հաշվետվություններ չի կազմել: Ինքը Հովհաննեսի դուրս գրված տվյալների վրա է հաշվետվություն կազմել: Գևորգյանը հաշվետվություն կազմել չի իմացել: Ինքը Չանախչյանին ճանաչել է և եղել է, որ Հովհաննեսը նրան ասաց լինի զանգահարի իրեն և ճշտի պատրաստ է հաշվետվությունը, թե ոչ: Իր կողմից քննիչի մոտ տված ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը: Ինքը տեսել է, որ բեռնատար է կանգնած և ապրանք են տեղափոխել: Ինքը տեղյակ է եղել, որ նա գրասենյակ չի ունեցել:
-Վկա Դավիթ Աթարբեկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել երկու տարի առաջ և շատ մանրամասներ չի հիշում: Ինքը բավականին մեծ քանակությամբ անասնակեր է գնել Հովհաննես Գևորգյանից: Ինքը հետաքրքրվել է կերերի տեսակներով և գներով: Հովհաննեսը նշել է կերերի արժեքները, առաջադրելով պայման, որ կերերը վաճառելու է միայն հաշվապահական փաստաթղթով ու գումարի վճարումը նրա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը կատարվելու` բանկային փոխանցմամբ: Իրեն ասել է, որ աշխատում է միայն փոխանցումով և ինքը իր ԱՁ-ով կատարել է փոխանուցում: Միայն այդ անգամ է նրանից ապրանք գնել:
-Վկա Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականի վերջից աշխատում է <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ում և 2012 թվականից զբաղեցնում է մատակարաման բաժնի պետի պաշտոնը: Իրենց ընկերությունը ձուլարան է, և աշխատանքները կատարելու համար ձեռք են բերում երկաթի և թուջի ջարդոն, որից հետո համապատասխան ձուլվածքը՝ աղացի գնդերի, երեսպատման սալերի և այլ պատրաստի արտադրանքի տեսքով, իրացրել են: 2013 թվականի մարտ ամսին իր աշխատասենյակ է եկել Հովհաննեսը Լաերտ անունով տղայի հետ և ներկայանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչ, առաջարկել է իրենց ընկերությանը մատակարարել մեծ քանակությամբ պողպատի և թուջի ջարդոն: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ կատարված գործարքների հսկողությունն իրենց ընկերության տնօրեն Կարեն Կարապետյանի ցուցումով, դրված է եղել հանձնաժողովի վրա, որի կազմում ընդգրկված են եղել ինքը, փոխտնօրեն Մ. Կարապետյանը և արտադրամասի պետ Մարտինը: Արտադրամասի պետի և փոխտնօրենի վրա դրված է եղել մատակարարված ապրանքի որակը ստուգելու պարտականությունը: Գիտի, որ մատակարարված այդ ապրանքների վերաբերյալ էլեկտրոնային եղանակով կազմվել են հարկային հաշիվներ: Տարածքն արդեն հանձնվել է իրեն:
-Վկա Սամվել Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականին հիմնադրվել է <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ն, որի տնօրենը հանդիսանում է ինքը: Ընկերությունը հաշվառվել է ՀՀ Կոտայքի ՏՀՏ-ում և զբաղվում է հիդրոտեխնիկական և շինարարական աշխատանքների կատարմամբ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին գնել են խողովակներ: Բոլոր գործարքները կատարվել է հաշվապահության միջոցով: Ձեռք ենք բերել 530 մմ տրամագծի 1250 մետր երկարությամբ խողովակներ: 2013 թվականի փետրվարի 2-ին ընեկրությունը սկսել է <<Կոբու-Արաքս>> կոլեկտորի վրա տեղակայված պոմպակայանի մղման 1250 մետր երկարությամբ խողովակաշարի երկարացման աշխատանքները: Հայտնեց, որ անցել է երկար ժամանակ և շատ մանրամասներ չի հիշում, սակայն պնդում է քննիչի մոտ տրված իր ցուցմունքը:
-Վկա Աշոտ Հովսեփյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2009 թվականին: Հիմնադրման օրվանից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը և 33 տոկոս բաժնեմասի սեփականատերը: Ընկերության հիմնադրման օրվանից սկսել են ՀՀ Լոռու մարզի Կաճաճկուտ համայնքում գտնվող համանուն գետի վրա կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան; ՓՀԷԿ-ի կառուցման համար տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել տարբեր շինարարական նյութեր, այդ թվում նաև 426 մմ, 377 մմ և 325 մմ տրամագծերի խողովակներ; Այդ խողովակներն իրենց ընկերությունը, 2013 թվականի մարտ ամսից մինչև հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ձեռք է բերել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից: ՓՀԷԿ-ի կառուցման կապալառու կազմակերպության` <<ՄՄԼ Շեն>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Շահեն Շահբազյանը 2012 թ. դեկտեմբերի սկզբին իրեն ծանոթացրել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենի հետ, ում ազգանունը Միլիտոնյան է եղել, անունը լավ չի հիշում` Գևորգ, ով հանձն է առել մատակարարել անհրաժեշտ խողովակները: Ընկերությունների անունից կնքվել է պայմանագիր: Խողովակների մատակարարումը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն սկսել է իրականացնել 2013 թվականի մարտից: Շինհրապարակում խողովակներն ընդունել է կապալառու կազմակերպության աշխղեկը` Մեսրոպը, ով արդեն ողջ չէ: Մեսրոպն ամեն խմբաքանակի մատակարարման մասին տեղեկացրել է իրեն: Իրենց ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին վճարել է կանխավճար, այնուհետև մատակարարված խողովակների համար շարունակել են վճարումները:
-Վկա Արա Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին մայրը` Վարդանուշ Սարգսի Գրիգորյանը դառել է <<Ֆենհալ> ՍՊԸ 100 տոկոսի բաժնետեր: 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իրենց ընկերությունը, որի գործունեությունն ամբողջությամբ ղեկավարել և կազմակերպել է ինքը, ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն համայնքի տարածքում, Ախուրյան գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար ստացել է լիցենզիա։ Այդ ժամանակվանից իրենց ընկերությունը սկսել է ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքները: Որպես կապալառու շինարարական աշխատանքները կատարել է <<Գրիգորյանների ՄՈԺ>> ՍՊԸ-ն: Շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր կազմակերպություններից, իսկ 105 գծային մետր 2020 մմ տրամագծի խողովակները` <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից: Եթե չի սխալվում, հենց ՀԷԿ-ի նախագծողները 2013 թվականի հունիսին իրեն տվել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը: Ինքը կապնվել է նրա հետ և պայմանավորվելով, գնացել է Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող նրա ընկերության տարածք: Գիտի, որ Հովհաննեսին բոլորը <<Նշե>> են կոչել: Արտադրամասում եղել են մեծաքանակ խողովակներ, ու այնտեղ կատարվել են խողովակների տրամագծի մեծացումներ, այսինքն համապատասխան եռակցմամբ ստացվել են ավելի մեծ տրամագծի խողովակներ: Ներկայացրել է, որ իր ընկերությանն անհրաժեշտ են 120 գծային մետր 2020 մմ տրամագծի խողովակներ: Հովհաննեսը խոստացել է մատակարարել այդպիսի խողովակներ և պայմանավորվել են, որ խողովակների մեկ գծային մետրի համար, ԱԱՀ-ն հաշվարկված և իր ընկերության շինհրապարակ տեղափոխելու ծախսը ներառյալ, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցումով վճարելու է 180.000 դրամ, ու պետք է դուրս գրվեն էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ: Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով: Հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում ինքը հիշել է ավելի մանրամասն և տվել է ցուցմունք:
-Վկա Արսեն Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի վերջից աշխատում է <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ում: Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, Արա և Սուրիկ Մկրտչյանների կողմից: Քանի որ 2012 թվականի վերջերից նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ-ում, այդ ժամանակվանից համապատասխան լիազորագրով իրեն լիազորել են, որպեսզի ղեկավարի և կոորդինացնի ընկերության գործունեությունը: Ունենալով համապատասխան լիցենզիա, իրենց ընկերությունը ՀՀ Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքի տարածքում, Այրի գետի աջակողմյան վտակի վրա, 2010 կամ 2011 թվականից սկսել է կառուցել փոքր ՀԷԿ: Երբ ընդունվել է աշխատանքի, ՀԷԿ-ի հիմնական կառուցման աշխատանքները կատարված են եղել, կառուցված չի եղել միայն խողովակաշարը: Աշխատանքի ընդունվելուց հետո, ձեռնամուխ է եղել այդ խողովակաշարի կառուցման աշխատանքների կազմակերպմանը: Շինարարական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ են եղել 720 մմ տրամագծի 1.100 գծային մետր խողովակներ, որոնց ձեռք բերման համար ինքը դիմել է տարբեր ծանոթներին: Չի հիշում, ինչ հանգամանքներում է ծանոթացել Հովհաննես Գևորգյանի հետ, որը ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բաժնետեր: Տեղեկանալով, թե իրենց ընկերությանն ինչ քանակության և ինչպիսի խողովակներ են անհրաժեշտ, վերջինս հանձն է առել մատակարարել դրանք, մեկ գծամետրը` 18.000 ՀՀ դրամով, որում ներառված են եղել ԱԱՀ-ն և տեղափոխման ծախսը: Հովհաննեսը միայն պարզաբանել է, որ խողովակներն օգտագործված են, սակայն գտնվում են լավ վիճակում: Իրենց ընկերությունը, սկսած 2013 թվականի հունիսի 19-ից մինչև օգոստոսի 5-ը ներառյալ, վեց դեպքերով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հաշվին բանկային փոխանցումով վճարել է ընդհանուր 19.800.000 դրամ:
-Վկա Լիպարիտ Աշոտի Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<Մարցէներջի>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է որդու ընկերոջ` Ռաֆայել Ղազանչյանի կողմից 2010 թվականին, 2013 թվականի հունվարից որդին` Արման Սիմոնյանը դարձել է այդ ընկերության 20 տոկոսի բաժնետեր: 2013 թվականի հունվարից ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը: 2010 թվականին իրենց ընկերությունը ստացել է ՀՀ Լոռու մարզի Մարցի համայնքում, համանուն գետի վրա` փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզիա: 2013 թվականի փետրվարի սկզբից իրենք սկսել են իրականացնել ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները` ավարտելով դրանք 2014 թվականի հոկտեմբերին: ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները կատարել է <<Բաղրամյանշին>> ԲԲԸ-ն, որի հետ իրենց ընկերությունը կնքել է համապատասխան պայմանագիր: Շինարարական աշխատանքների համար միայն մետաղյա խողովակներն են ձեռք բերվել <<Մարցէներջի>> ՍՊԸ-ի կողմից: Խողովակների մատակարարման համար իրեն զանգահարել են տարբեր կազմակերպություններից, այդ թվում նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, 2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին Հովհաննես Գևորգյանն ասել, որ կարող է մատակարարել պահանջվող 1220 մմ տրամագծի խողովակներ` նշելով, որ ունի ընկերություն ու արտադրամաս, որտեղ հին, սակայն լավ վիճակում գտնվող խողովակների միացմամբ ստանում են նշված չափի խողովակներ: Պայմանավորվել է Հովհաննեսի հետ և գնացել Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ արտադրամաս: Այնտեղ Հովհաննեսը ցույց է տվել 1220 մմ տրամագծի մի քանի խողովակներ և ասել, որ մեկ գծային մետրը, ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված, կարող է վաճառել 100.000 դրամով, որում հաշվարկված է նաև ՀՀ Լոռու մարզի Մարց համայնք տեղափոխման արժեքը: Մի քանի օր անց, ինքը զանգահարել է Հովհաննեսին և ասել, որ ցանկանում է ձեռք բերել խողովակները: Հովհաննեսը հայտնել է, որ մեկ ամսվա մեջ հնարավորություն ունի մատակարարել 300 գծային մետր խողովակներ, որից հետո տեղյակ կպահի, թե ինչ քանակությամբ և որ ժամկետներում է մատակարարելու մյուս խմբաքանակները; Շինարարության համար պահանջվել են մոտ 4.000 գծամետր խողովակներ: Հաջորդ օրն իրենք հանդիպել են Երևանի Հանրապետության հրապարակում, սրճարանում Հովհանննես Գևորգյանի հետ ստորագրել են 30.000.000 դրամ արժողությամբ 300 գծամետր խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ պայմանագիր: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի կողմից մեկ բեռնատարով իրենց շինհրապարակ են մատակարարվել 3 խողովակներ, յուրաքանչյուրը մոտ 11 գծամետր երկարությամբ: Իր հրահանգով, իրենց հաշվապահ Հայրապետ Հայրապետյանը նույն օրը, ընկերության բանկային հաշվից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին փոխանցել է 3.159.000 դրամ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն մատակարարում է կատարել նաև 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին: Նույն օրն իր հրահանգով հաշվապահն իրենց հաշվեհամարից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 3.490.000 դրամ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից հարկային հաշիվը դուրս է գրվել 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և իրենց հաշվապահը համապատասխան հաստատում է կատարել հարկային մարմնի բազայում: Դրանից հետո ինքն այլ կազմակերպություններից ստացել է նմանատիպ խողովակներ մատակարարելու առավել ձեռնտու առաջարկություն, որից հետո հրաժարվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ստանալ խողովակներ:
-Վկա Հայկ Մնացականի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է <<Ագրոսպասարկում>> ԱՄ Վարդենիսի շրջանային միավորում ԲԲԸ-ն և հանդիսանում է ընկերության տնօրենը: Ընկերությունում աշխատում են նաև հաշվապահ Արմեն Հարությունյանը և 4 վարորդներ: Հիմնադրման օրվանից զբաղվել են գյուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմամբ, իսկ 2012 թվականի կեսից ՀՀ հանրային ծառայությունը կարգավորող հանձնաժողովից ընկերությունը ստացել է լիցենզիա-թույլտվություն` ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ գյուղի երկայնքով հոսող Դարանակ գետի վրա ՀԷԿ կառուցելու համար: Այդ ժամանակվանից սկսած, ընկերությունը նշված գետի վրա սկսել է կառուցել ՀԷԿ: Տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել շինարարական նյութեր, խողովակներ, գեներատորներ և այլ ապրանքներ: Ըստ նախագծի, անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել Փ530 և Փ630 տրամագծերի ընդհանուր մոտ 4.000 գծային մետր խողովակներ, և ինքն անձամբ այցելել է ՀՀ տարբեր մարզեր, եղել է Եղվարդում, Նուբարաշենում, Ստեփանավանում, որպեսզի գտնի ապամոնտաժված և էժան գներով այդպիսի խողովակներ: 2013 թվականի ամռան սկզբին, Ստեփանավան քաղաք ուղևորվելիս, ճանապարհի մոտ, դաշտային հատվածում տեսել է դարսված այդպիսի խողովակներ: Անցորդներից ճշտել է, որ դրանք վաճառվում են, նրանցից մեկի տված հեռախոսահամարով զանգահարել է վաճառողին և ասել, որ խողովակները պետք են Վարդենիսի շրջանի Դարանակ գյուղում ՀԷԿ-ի կառուցման համար: Զանգին պատասխանել է Ռազմիկ անունով երիտասարդը: Նրան ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն Վարդենիսի Դարանակ գյուղ: Ռազմիկը նշել է խողովակների գները` Փ630 խողովակի մեկ գծամետրը` 27.000 դրամ, իսկ Փ530-ը` 25.000 դրամ, հայտնելով, որ այդ գումարների մեջ հաշվարկվել են նաև տեղափոխման ծախսերը: Սակարկելուց հետո որոշվել է Փ630 խողովակի մեկ գծամետրի համար, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկած, վճարել 23.000 դրամ, իսկ Փ530-ի` 20.500 դրամ: Հարցին` գումարի վճարումը կատարելու է կանխիկ, թե փոխանցումով, Ռազմիկը պատասխանել է, որ վճարումը կատարվելու է բանկային փոխանցմամբ, ապրանքները նշանակման վայր մատակարարելուց հետո, կնքելու են մատակարարման պայմանագիր և կազմելու են հաշիվ-ֆակտուրաներ: Համաձայնվել և հեռախոսով թելադրել է իր ընկերության ռեկվիզիտները, որպեսզի Ռազմիկը կազմի պայմանագիր, հետո հանդիպեն ու կնքեն այն: Մի քանի օր հետո, վերջինի հետ հանդիպել է Երևանի կենտրոնի բացօթյա սրճարաններից մեկում: Ռազմիկը տվել է նախապատրաստված մատակարարման պայմանագիրը, որում որպես գնորդ նշվել է իր ընկերությունը, իսկ վաճառող` <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն: Այդ պայմանագրի վերջում, նշված ընկերության ռեկվիզիտների տակ դրված է եղել ստորագրություն և այդ ընկերության կնիքը: Ինքը կարդացել է այդ պայմանագիրը, որում նշված է եղել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունն իր ընկերությանը, մի քանի ամիսների ընթացքում, պետք է մատակարարի ընդհանուր մոտ 4.000 գծային մետր Փ630 և Փ530 տրամագծի խողովակներ: Ինքը ստորագրել է պայմանագիրը և վավերացրել այն ընկերության կնիքով, վերցնելով դրա մեկ օրինակը: Մոտ 15 օր անց, խողովակները, դրանց տեղափոխման համար նախատեսված բեռնատարներով, սկսել են տեղափոխվել Դարանակ գյուղ: Յուրաքանչյուր ավտոմեքենայով բերվել են մոտ 100 գծամետր չափով խողովակներ: Տեղափոխված խողովակների ամեն խմբաքանակի համար <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս են գրվել էլեկտրոնային հաշիվներ, և իր ընկերության հաշվապահը հետամուտ է եղել, որպեսզի համացանցով ստուգի և հանի այդ հաշիվները, նոր միայն խողովակների ամեն խմբաքանակի համար <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության հաշվին բանկային փոխանցումով կատարի վճարումները: Ինքը ներկա է գտնվել խողովակների ստացմանը: Խողովակների մատակարարումն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերին: Եղել են կոռոզիայի ենթարկված խողովակներ, որոնք, մոտ 300 գծամետր չափով, ինքը, բեռնատարների վարորդների հետ, ետ է վերադարձրել, ու դրանց փոխարեն ուղարկվել են նորերը: Ռազմիկն իմանալով, որ ինքը ՀԷԿ է կառուցում, իրեն առաջարկել է ձեռք բերել էլեկտրական գեներատորներ, և քանի որ անհրաժեշտ են եղել երկու գեներատորներ, ապա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել օգտագործված գեներատորները: Վճարումը նույնպես կատարել է փոխանցումով: Դրանց ձեռք բերման համար նույնպես պայմանագիր է կնքվել: Խողովակները և երկու գեներատորները տեղադրվել և մոնտաժվել են ՀԷԿ-ում; Իր ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ամբողջությամբ չի վճարել մատակարարված ապրանքների դիմաց, չի հիշում, թե որքան գումար չի վճարել, սակայն դա տեղի է ունեցել Ռազմիկի հետ ձեռք բերած բանավոր պայմանավորվածության համաձայն, ըստ որի` գումարները պետք է վճարվեն ՀԷԿ-ի շահագործումից հետո: Հովհաննես Գևորգյանին 2013 թվականի նոյեմբերին մեկ անգամ տեսել Է Դարանակ գյուղում, երբ ավարտվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից ապրանքների մատակարարումը, նա եկել է մի քանի անձանց հետ և կատարել է մատակարարված խողովակների չափագրում և հաշվարկ: Ռազմիկն այդ ժամանակ Դարանակ գյուղ չի եկել:
-Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Տիգրան Պետրոսյանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2013 թվականի հունվարից դարձել է <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ի հիմնադիրը: ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է վաղուց, ինքը ձեռք է բերել ընկերության հարյուր տոկոս բաժնեմասը և դարձել հիմնադիր-տնօրեն: 2013 թվականի մարտ ամսին ընկերը` Հակոբ Վարդանյանը, նշանակվել է ընկերության տնօրեն, սակայն փաստացի ինքն է իրականացրել ընկերության գործունեությունը, գրանցվելով որպես փոխտնօրեն: Հակոբ Վարդանյանն ապրանքների մատակարարմամբ և կազմակերպության կառավարմամբ չի զբաղվել: Իր ընկերությունն իրականացրել է սև մետաղի, թուջի և պողպատի ջարդոնի առք ու վաճառք: Այդ ապրանքներն ինքը ձեռք է բերել ինչպես տարբեր ընկերություններից և անհատներից: Իրականացրած գործունեության վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարվել են ճիշտ և օրենքի սահմաններում: Ընկերությունը գրանցվել է Երևանի Շենգավիթի ՏՀՏ-ում, հարկային մարմնի հետ ունեցել է կնքված պայմանագիր` հարկային հաշվետվությունները և հաշվապահական ձևակերպումներն էլեկտրոնային եղանակով կատարելու մասին: Ջարդոն է ձեռք բերել նաև <<Նաիրիտ>> ՓԲԸ-ից, <<Մետալ-Ստիլից>>, <<Շինիմպորտից>>, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, <<Գապա>> ՍՊԸ-ից և էլի մի քանի ընկերություններից, որոնց անվանումները չի հիշում: Իսկ ձեռք բերված ջարդոնն իրացրել է միայն <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին: Իր ընկերության հաշվապահական ձևակերպումները կատարել և հաշվետվությունները ներկայացնել է անձամբ: Գեղարքունիքի մարզի Գեղամավան գյուղում ունի հողամաս և ջարդոնի պահեստավորումը կատարել է այտեղ, որտեղից էլ դրանք առաքվել են <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ: 2013 թվականի մայիս ամսին իրեն է դիմել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանը, որին <<Նշե>> են ասում, և հայտնելով, որ տեղյակ է, որ զբաղվում է ջարդոնի ձեռք բերմամբ և իրացմամբ, և որ իրականացնում է մետաղյա խողովակների տրամագծի մեծացում, ունի արտադրամաս ու առաջացած թափոններն էժան գներով կարող է վաճառել իրեն, առաջարկել է մատակարարել ջարդոն: Միասին գնացել են Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող տարածք և տեսել է, որ նա ունի բավականին շատ մետաղի և թուջի ջարդոն: Պայմանավորվել են գների շուրջ, որոնց ստույգ չափը չի հիշում: Մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերը<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից գնել է թուջի և պողպատի ջարդոն: Թե կոնկրետ ինչ քանակության, արժեքի և որ օրերին է ձեռք բերել ջարդոնը, չի հիշում: Չի հիշում, թե ինչ ավտոմեքենաներով են ջարդոնը տեղափոխվել իր կամ <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ի տարածք: Թվով 43 հարկային հաշիվներն օրինական փաստաթղթեր են, դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային եղանակով, ինքն էլ նույն եղանակով ընդունել և հաստատել է դրանք: Դրանցում նշված քանակության և արժեքի ջարդոնը ձեռք է բերել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, և այդ գործարքներն անապրանք չեն եղել: Ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ ապրանքների որոշակի խմբաքանակ մատակարարելուց հետո, ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարելու է վճարում, ինչն էլ կատարել է: Չի հիշում, թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին գումարային պարտք ունի, թե` ոչ: Ձեռք բերված այդ ջարդոնն իր ընկերությունը վաճառել է <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի այլ աշխատակիցներին չի ճանաչում, շփվել է միայն Հովհաննեսի հետ: Վճարումները կատարվել են բանկային փոխանցումների միջոցով: <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հետ իր ընկերությունը որևէ գործարք չի իրականացրել, Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վլադիկ Կիմի Առաքելյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 04-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2002 թվականին հիմնադրել է <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է դրա տնօրենը։ Ընկերությունը որպես հարկատու հաշվառվել է Կապանի ՏՀՏ-ում։ Ընկերությունը զբաղվում է տարբեր ապրանքների մեծածախ առևտրով։ 2012 թվականի դեկտեմբերի վերջին, իրեն զանգահարել է մի անծանոթ և առաջարկել է մատակարարել մետաղյա խողովակներ։ Երևանում հանդիպել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ասել է, որ հանդիսանում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ աշխատակից և առաջարկել է 273 մմ ու 102 մմ տրամագծի խողովակներ։ Համաձայնվել է ձեռք բերել խողովակները, պայմանով, որ ըստ կարգի ձևակերպվի խողովակների առք ու վաճառքը, վճարումը կատարվի բանկային փոխանցմամբ և խողովակները բերվեն Կապան քաղաք։ Պայմանավորվել են արժեքի շուրջ, և ընկերությունների միջև կնքվել է ապրանքի մատակարարման պայմանագիր։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հովհաննեսը կատարել է խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, որի արժեքը կազմել է մոտ 4 միլիոն 700 հազար դրամ։ Պայմանավորվածության համաձայն, գումարը փոխանցել է խողովակների մատակարարումից հետո։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս է գրվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ, որը հաստատվել է իր կողմից։ 2013 թվականի փետրվարի 8-ին և 13-ին, Հովհաննեսը կատարել է նաև խողովակների մյուս երկու խմբաքանակների մատակարարումը։ Նորից դուրս են գրվել հարկային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր կողմից, այնուհետև յուրաքանչյուր խմբաքանակի մատակարարումից հետո, բանկային փոխանցումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է սկզբում 43.500.000 դրամ, ապա՝ 5.800.000 դրամ։ Ձեռք բերված խողովակներն էլ ավելի թանկ գնով վաճառել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գարուշ Սահակի Մինասյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2009 թվականից աշխատում է <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն։ Ընկերության հիմնադիրը մայրն է, Սուսաննա Քոչարյանը։ Ընկերության գործունեությունը ղեկավարվում է իր կողմից։ 2009 թվականից իրենց ընկերությունը ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն գյուղի տարածքում, Ախուրյան գետի վրա, սկսել է կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան։ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի օգոստոսին, և այն հանձնվել է շահագործման։ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց ընկերությանը։ ՀԷԿ-ի կառուցման և գործարկման համար իրենց ընկերությունը ստացել է համապատասխան լիցենզիա։ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներում օգտագործվել են շուրջ 750 գծային մետր տարբեր տրամագծերի և տեսակների խողովակներ, ինչպես մետաղապլաստե, այնպես էլ երկաթյա։ Անհրաժեշտ շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից։ 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իրենց ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 1620 մմ տրամագծի 36 գծային մետր մետաղյա խողովակներ, որի համար <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցմամբ վճարվել է 8.000.000 ՀՀ դրամ։ Քանի որ խողովակների ձեռք բերման հարցով դիմել է տարբեր անձանց և տվել իր հեռախոսահամարը, 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին, իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ում անունը չի հիշում, հնարավոր է, որ այդ անձը էլեկտրոնային հարկային հաշվում նշված Հովհաննես Գևորգյանն է եղել։ Նա ասել է, որ հնարավորություն ունի մատակարարել 1620 մմ տրամագծի խողովակներ։ Ինքը նրան ասել է, որ ընկերության համար անհրաժեշտ է 36 գծային մետր այդպիսի խողովակներ, և ձեռք բերման գործարքը պետք է կատարվի համապատասխան հաշվի դուրս գրմամբ, իսկ վճարումը՝ բանկային փոխանցմամբ։ Զանգահարողը տվել է համաձայնությունը և խոստացել 3 շաբաթվա ընթացքում կատարել մատակարարումը։ Հեռախոսով փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով, և նա իրեն տրամադրել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ համապատասխան ռեկվիզիտները։ Անծանոթը խնդրել է, որպեսզի սկզբում գումար փոխանցվի նշված ընկերության հաշվեհամարին։ Իրենց ընկերության կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 8-ին բանկային փոխանցումով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին ուղարկվել են համապատասխանաբար 3.000.000 և 5.000.000 ՀՀ դրամ։ Քանի որ իրենց ընկերության հաշվապահությունը վարում է ինքը, մի քանի օր անց, հարկային տեսչության համացանցային բազայում տեսել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս է գրվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ իրենց ընկերությանը խողովակներ իրացնելու վերաբերյալ։ Քանի դեռ խողովակների մատակարարումը չի կատարվել, այդ հաշվի դուրսգրումը համապատասխան ձևով չի հաստատել և նշված անձին տեղեկացրել է, որ հաշվի հաստատումը կկատարի խողովակները ստանալուց հետո։ Խողովակների մատակարարումը կատարվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Դրանք իրենց շինհրապարակ են բերվել, եթե չի սխալվում, երկու բեռնատարներով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջոցների հաշվին։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հակոբ Սուրենի Հակոբյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 11-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ հանդիսանում է <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ի տնօրենը։ 2008 թվականին կառուցել և շահագործման են հանձնել <<Այրի>> ՓՀԷԿ-ը։ Կառուցապատման աշխատանքների համար իրենց ընկերությունը պայմանագիր է կնքել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հետ՝ ընդհանուր 40.600.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 720 մմ տրամագծի 1.600 գծային մետր և 630 մմ տրամագծի 400 գծային մետր խողովակների մատակարարման մասին։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն մատակարարել է միայն 720 մմ տրամագծի 1050 գծային մետր խողովակներ, քանի որ կառուցման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են և փոխադարձ համաձայնությամբ դադարեցվել է նաև խողովակների մատակարարումը։ Մատակարարված խողովակների դիմաց <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին վճարել է 30.000.000 դրամ։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սամվել Ժորայի Գևորգյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 16-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2007 թվականից աշխատում է <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ում, հանդիսանում է ընկերության գլխավոր տնօրենը, իսկ դրանից առաջ հանդիսացել է ընկերության մատակարարման գծով տնօրեն։ Իրենց ընկերությունը զբաղվում է մետաղի ձուլմամբ, այսինքն ՀՀ տարածքից ձեռք է բերվում պողպատի և թուջի ջարդոն, որը վառարաններում ձուլվում և վերածվում է պատրաստի արտադրանքի։ Արտադրանքն իրացնում են Հայաստանում, տարբեր պատվիրատու ընկերություններին։ Ընկերության գրասենյակը և 32 հեկտար տարածքով գործարանը գտնվում է Չարենցավան քաղաքում, Մելտոնյան 3 հասցեում։ 2012 թվականի հուլիսի վերջին, իրենց ընկերություն է եկել Հովհաննես Գևորգյանը, ասել, որ հանդիսանում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն և առաջարկել է մինչև 2012 թվականի վերջն իրենց մատակարարել շուրջ 200 տոննա թուջի ջարդոն։ Բանակցությունները նրա հետ վարել է ինքը։ Որոշվել է թուջի ջարդոնի մեկ տոննայի արժեքը՝ ԱԱՀ-ի հետ միասին 105.000 դրամ։ Որոշվել է նաև, որ մատակարարումը կատարվելու է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին։ 31.07.2012 թ. կազմվել է մատակարարման պայմանագիր, որը ստորագրել և վավերացրել է գլխավոր տնօրեն՝ Արտակ Մելտոնյանը։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից սկսվել է թուջի ջարդոնի մատակարարումը։ Հովհաննեսը մատակարարման ժամանակ իրենց մոտ չի եկել, ջարդոնն ուղարկել է բեռնատարներով, այդ մասին նախապես տեղեկացրել է իրեն։ 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին կատարվել է ջարդոնի առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, ջարդոնը բերվել է մեկ բեռնատարով, իսկ օգոստոս ամսին, ևս երկու բեռնատարներով, մատակարարվել են մյուս երկու խմբաքանակները։ Սեպտեմբերին ջարդոնը մատակարարվել է երկու բեռնատարներով, հոկտեմբերին՝ երկու, իսկ նոյեմբերին՝ մեկ բեռնատարով։ Երբ բեռնատարները եկել են գործարանի տարածք, ինքը բարձված բեռնատարները կշռել է գործարանի տարածքում գտնվող 44 տոննա տարողությամբ կշեռքով, որից հետո ջարդոնը դատարկվել է գործարանի տարածքում՝ ջարդոնի համար առանձնացված հատուկ տեղում։ Բեռնատարները կշռվել են նաև դատարկ վիճակում։ Ամեն ամսվա վերջին, ստացած ջարդոնի էլեկտրոնային հարկային հաշիվները, որոնք դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից, իրենց հաշվապահի կողմից հաստատվել են։ Ջարդոնը ստանալուց հետո, ինքը հաշվապահին բանավոր տեղեկացրել է, թե ինչ քանակություն է ստացվել, որպեսզի նա հաստատի դուրս գրված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները։ Այդպես աշխատել են բոլոր մատակարար ընկերությունների հետ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ջարդոնի վերջին խմբաքանակն իրենց ըկերությունը ստացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Ընդհանուր առմամբ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն այդ ժամանակահատվածում իրենց է մատակարարել 132,4 տոննա թուջի ջարդոն, ԱԱՀ հետ միասին հաշված 13.902.000 դրամ արժողությամբ։Ստացված ջարդոնն օգտագործվել է արտադրանքի համար։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գագիկ Գուրգենի Բադալյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 18-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2010 թվականի դեկտեմբերին հիմնադրել է <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ն, որի տնօրենն ինքն է։ 2011 թվականի հոկտեմբերի վերջին, համապատասխան կարգով, իր ընկերությունը ստացել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շենաթաղ համայնքի տարածքում, Լեռնաշեն գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու լիցենզիա։ Շինարարությունը սկսել են 2012 թվականի գարնանը։ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներն իր ընկերության պատվերով, որպես կապալառու, իրականացրել է <<Քիմարդմոնտաժ>> ՍՊԸ-ն։ Անհրաժեշտ շինանյութերը ձեռք է բերել իր ընկերության անվամբ, և կապալառուն իրականացրել է շինարարությունը։ Շինանյութերը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից։ Ինչ վերաբերվում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ 2012 թվականի ապրիլին 4 դեպքով 700 մմ տրամագծով մետաղյա խողովակներ ձեռք բերելուն, ապա այդ ժամանակ իր ընկերությունը նշված ընկերությունից իրոք ձեռք է բերել այդպիսի խողովակներ, որոնց գծամետրի ընդհանուր չափն ամրագրվել է հարկային հաշիվներում։ Ձեռք բերված խողովակների ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 31,5 միլիոն դրամ։ Ծանոթներից հետաքրքրվել է, որտեղից կարող է ձեռք բերել այդպիսի խողովակներ, նրանցից ինչ-որ մեկից վերցրել է Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը և զանգահարել է նրան։ 2012 թվականի մարտի վերջին, հանդիպել է նրա հետ Երևանի Հանրապետության հրապարակում։ Հովհաննեսը եկել է մենակ։ Ինքը նրան ասել է, որ պահանջվում է մոտ 2000 գծային մետր խողովակ։ Հովհաննեսն ասել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կարող է ապահովել մոտավորապես 1000 գծային մետր օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող մետաղյա խողովակներ։ Խողովակների մատակարարման ստորագրել և կնքել են ինքն ու Հովհաննեսը, սրճարաններից մեկում։ Նախապես որոշել են խողովակների մեկ գծամետրի արժեքը՝ ԱԱՀ-ի հետ 22.000 դրամ, նաև որոշել են, որ խողովակների մատակարարումը կատարվելու է Հովհաննեսի ընկերության կողմից և հաշվին, խողովակները բերվելու են Սիսիանի Շենաթաղ համայնքի տարածքում գտնվող շինհրապարակ։ Դրանից հետո, սկվել է խողովակների մատակարարումը։ Որոշակի կանխավճար է փոխանցել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ մյուս վճարումները փոխանցմամբ ուղարկվել են խողովակները ստանալուց հետո։ 1000 գծային մետր խողովակներ մատակարարելուց հետո, Հովհաննեսը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող է ևս 500 գծային մետր խողովակներ մատակարարել։ Կազմել են պայմանագրի հավելված և էլի են խողովակներ մատակարարվել, որոնց կոնկրետ չափը չի հիշում։ Խողովակների մատակարարման համար իր և <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունների անվամբ կազմվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, դրանք դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից, չգիտի, թե կոնկրետ ում կողմից, և իր հաշվապահը համակարգչով հաստատել է դրանց դուրսգրումը։ Ստացված բոլոր խողովակները կապալառուի կողմից մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի կառուցման համար։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գևորգ Սարիբեկի Հովհաննիսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ <<Կոտայքի Ճանապարհների Շահագործման և Շինարարական>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2001 թվականի գարնանը։ Հիմնադիրներից մեկը հանդիսանում ինքն է, հանդիսանում է նաև տնօրենը։ Ըկերությունն իրականացնում է ճանապարհների շինարարություն և շահագործում։ 2013 թվականի օգոստոսին պայմանագիր է կնքել <<Կապավոր>> և <<Խաչհար>> ՍՊԸ-ների հետ, որպես ենթակապալառու իրականացնելու Արտենի-Արագած-Գետափ ճանապարհի 5 կմ 300 մետր հատվածի շինարարական աշխատանքները։ Ըստ պայմանագրի՝ շինարարական աշխատանքների համար նախատեսված նյութերը ձեռք է բերել իր ընկերությունը։ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին, ծանոթներից մեկը տվել է Հովհաննես անունով անձի հեռախոսահամար՝ աշխատանքների համար պահանջվող 520 մմ տրամագծի խողովակների ձեռք բերման շուրջ նրա հետ զրուցելու համար։ Կապնվել և զրուցել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ասել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենն է և վաճառքի համար ունի հետաքրքրող չափի խողովակներ, որոնք օգտագործված են, սակայն գտնվում են լավ վիճակում։ Ինքն ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն ՀՀ Արագածոտնի մարզի Արտենի գյուղի տարածք։ Սակարկել և ի վերջո պայմանավորվել են, որ խողովակները նա կտեղափոխի իր ընկերությանը պատկանող տարածք՝ ՀՀ Կոտայքի մարզ, գյուղ Բալահովիտ։ Հովհաննեսը կատարել է հաշվարկ և հայտնել, որ խողովակների արժեքը, ԱԱՀ-ով և տեղափոխելով հանդերձ կազմելու է 14.000 դրամ։ Իր ընկերության մեքենամեխանիկական պարկի վարիչ՝ Մխիթար Բաղդասարյանը գնացել և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ արտադրամասում տեսել է խողովակների որակը, որից հետո ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների անհրաժեշտ տվյալներով, որպեսզի ձևակերպվի հարկային հաշիվ և խողովակների մատակարարումից հետո կատարվի վճարումը։ Մի քանի օր անց, 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իր ընկերության տարածք են բերվել 520 մմ տրամագծի, 120 գծային մետր, թվով 11 հատ խողովակներ, յուրաքանչյուրը 11 գծային մետրից քիչ ավելի։ Նույն օրը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային տարբերակով դուրս է գրվել խողովակների մատակարարման վերաբերյալ հարկային հաշիվը, որը հաստատվել է իր ընկերության հաշվապահ Մարգուշ Պետրոսյանի կողմից։ Նույն օրն էլ իր կարգադրությամբ Մարգուշ Պետրոսյանն իր ընկերության բանկային հաշվից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվին է փոխանցել խողովակների արժեքի չափով գումարը՝ 1.680.000 դրամը։ Մոտ 2-3 օր անց, այդ խողովակները տեղափոխվել են շինհրապարակ՝ Արտենի գյուղի տարածք։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լեռնիկ Պետրոսի Մարտիրոսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 14-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2005 թվականից աշխատում է <<ԴԱՆԵՍԻԱ>> ՍՊԸ-ում, 2008 թվականից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը։ Ընկերության գրասենյակը և արտադրամասը գտնվում է քաղ. Կապան, Գործարանային 38 հասցեում։ Ընկերությունն իրականացնում է մետաղյա հոլովակների (ռոլիկների), շինարարական սենդվիչների, կղմինդրների, պրոֆնաստիլների և այլ մեխանիկական դետալների արտադրություն։ 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն է զանգահարե մի անձնավորություն, ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն, ասելով, որ Հովհաննես Գևորգյանն է։ Նա առաջարկել է օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող խողովակներ։ Ինքը նրան ասել է, որ արտադրությունում օգտագործվում են 194 մմ, 197 մմ, 159 մմ, 127 մմ և 102 մմ տրամագծի խողովակներ և հետաքրքրվել է դրանց արժեքներով։ Հովհաննեսը խոստացել է զանգահարել ավելի ուշ։ Նույն կամ հաջորդ օրերին, Հովհաննեսը զանգահարել և հայտնել է խողովակներից յուրաքանչյուրի արժեքը։ Առաջարկված գները եղել են շուկայականից ցածր, մեկ տոննան, կախված տրամագծից՝ 250.000-300.000 դրամ, գումարած ԱԱՀ։ Առաջարկն ընդունելի է եղել, քանի որ այդ արժեքների մեջ մտել է նաև խողովակների մատակարարումը Կապան՝ իրենց ընկերության արտադրամաս։ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ իրենց ընկերության հաշվեհամարից սկզբում կատարի կանխավճար, գումարը փոխանցելով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որից հետո կկայանա խողովակների առաջին խմբաքանակի առաքումը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ինքն իրենց ընկերության հաշվեհամարից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 1.000.000 դրամի կանխավճար, որից հետո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կատարվել է ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.850.000 դրամ արժեքով խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը։ Այդ օրը ձևակերպվել է համապատասխան էլեկտրոնային հարկային հաշիվ ու <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշին փոխանցվել է մնացած գումարը՝ 1.850.000 դրամը։ Մյուս խմբաքանակի մատակարարումը Հովհաննեսը կատարել է 2013 թվականի մարտի 7-ին։ Այդ օրը Հովհաննեսն իրենց ընկերության արտադրամաս է մատակարարել ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.688.000 դրամի խողովակներ։ Հետագայում ևս 3 դեպքերով՝ 2013 թվականի մարտի 13-ին և 19-ին, 2014 թվականի փետրվարի 12-ին Հովհաննեսն իրենց ընկերությանը մատակարարել է մյուս խմբաքանակները։ 5 խմբաքանակներով Հովհաննեսը, ընդհանուր առմամբ, մատակարարել է ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 11.718.000 դրամի խողովակներ։ Մատակարարումներից հետո, իրենց ընկերությունը բանկային փոխանցումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին է վճարել վերը նշված գումարն ամբողջությամբ։ Ինչպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, այնպես էլ մյուս ընկերություններից ձեռք բերված մետաղյա խողովակներն օգտագործվել են մետաղյա հոլովակներ (ռոլիկներ) պատրաստելու համար։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լևոն Ժորայի Մարտիրոսյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ մասնագիտությամբ տնտեսագետ է, 2008 թվականին հիմնադրել է <<Մարկոս ԱԻԴ>> ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը։ Ընկերությունը հաշվառված է քաղ. Երևան, Բրյուսովի 21/62 հասցեով, գործունեությունը ծավալում է քաղ. Երևան, Սեբաստիա 222 հասցեով, գրանցված է Երևանի Մաշտոցի ՏՀՏ-ում։ Ընկերությունն իրականացնում է ավտոմեքենաների վերանորոգման, սպասարկման, լվացման ծառայություններ։ Բացի իրենից, ընկերությունում աշխատում են 7 անձիք, հաշվապահն է՝ Գայանե Սողբատյանը։ Ավտոմեքենաների սպասարկումը և վերանորոգումն իրականացնելու համար իրենք ձեռք են բերել և շարունակում են ձեռք բերել տարբեր տեսակի ավտոպահեստամասեր։ Դրանք ձեռք են բերել նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից։ Ինքն ու <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանը պայմանավորվել են, որ Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարի տարբեր ավտոմեքենաների տարբեր երկրների արտադրության ավտոպահեստամասեր։ Այդ մասին իրենց ընկերությունների միջև կնքվել է մատակարարման պայմանագիր, և 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ը, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն իր ընկերությանը պարբերաբար մատակարարել է ավտոպահեստամասեր։ Մատակարարումները եղել են շատ դեպքերով, որոնց թիվը չի հիշում։ Յուրաքանչյուր մատակարարման ժամանակ Հովհաննեսն անձամբ եկել է իրենց աշխատավայր և բերել ավտոպահեստամասերը։ Ապրանքները բերվել են տարբեր բեռնատարներով, փոխադրումն իրականացվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից իր ընկերությանն այդ ընթացքում մատակարարվել է 91 միլիոն ՀՀ դրամից ավել արժեքի ապրանք։ Բոլոր գործարքները կատարվել են օրինական ձևով, այսինքն մատակարարված ապրանքների դիմաց լրացվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր ընկերության կողմից։ Եղել են դեպքեր, որ մատակարարումից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության բանկային հաշվին, նաև պատահել է, որ այդ ընկերությունը ապրանքների մատակարարումը կատարել է, նոր միայն իրենց ընկերության բանկային հաշվից գումար է փոխանցվել նշված ընկերության բանկային հաշվին։ Ունի մատակարարված ապրանքների լուսանկարները, լուսանկարահանումները կատարել է ապրանքներն իրենց ավտոտեխսապսարկման կետ բերելու ժամանակ։ Ճանաչում է Հովհաննեսի հորեղբոր որդի Լաերտ Գևորգյանին, որն օգտվում է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետի ծառայություններից, սակայն նա իրենց ընկերությանը մատակարարված ապրանքների հետ առնչություն չի ունեցել, դա կատարել է Հովհաննեսը և ինքը չգիտի, թե նա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի աշխատակից հանդիսանում է, թե՝ ոչ, և ինչ կապ ունի այդ ընկերության հետ։ Չգիտի, թե Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարած ավտոպահեստամասերը որտեղից է ձեռք բերել և նրա ընկերության հաշվապահական ձևակերպումներում դրանք ինչպես է գրանցել։ Ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս գործարքների հետ կապված, իր ընկերությունում ճիշտ ձևով կատարվել են բոլոր հաշվապահական ձևակերպումները և սահմանված հարկերը միշտ վճարվել են։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Արթուր Օնիկի Քոքոբելյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 06-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2008 թվականից աշխատում է <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ում որպես անվտանգության ինժեներ։ Ընկերության հիմնադիրն է Խաչատուր Քոքոբելյանը, տնօրենը՝ Սևադա Քոքոբելյանը։ 2009 թվականից ինքը կատարել է նաև ընկերության փոխտնօրենի պարտականությունները։ Խաչատուր Քոքոբելյանն ԱԺ պատգամավոր է, և ընկերության գործունեության ղեկավարման հետ կապ չի ունեցել։ Տնօրենը նրա որդին է։ Վերջինս հանդիսանում է նաև <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրենը, ինքն էլ՝ վերջին ընկերության փոխտնօրենը։ 2009 թվականին <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ-ն ստացել է լիցենզիա ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտ համայնքի տարածքում, Պաղջուր գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար։ Այդ ժամանակ <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ն էլ է նախատեսել այլ վայրում կառուցել փոքր ՀԷԿ, ու 2012 թվականի կեսից սկսել է ձեռք բերել անհրաժեշտ շինանյութեր, սակայն քանի որ <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ լիցենզիայի ստացումը ձգձգվել է, ձեռք բերված շինայնութերն օգտագործվել են <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ կողմից Պաղջուր գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար։ 2012 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսների ընթացքում <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 188,4 գծամետր 1020 մմ տրամագծի մետաղյա օգտագործված խողովակներ, մեկ գծային մետրը 54.000 դրամով։ Խողովակների ձեռք բերման բոլոր հարցերով զբաղվել է իրենց ընկերության աշխատակցուհի Տաթևիկ Ավետիսյանը։ Վերջինս <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես գլխավոր հաշվապահ, կատարելով նաև մատակարարման բաժնի պետի պարտականությունները։ 2013 թվականի նոյեմբերին Տաթևիկն իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքից, և ավելի ուշ մեկնել է մշտական բնակության ԱՄՆ։ Բացի Տաթևիկից, խողովակների ձեռք բերմամբ ուրիշ աշխատակիցներ չեն զբաղվել։ Ընկերության տնօրեն՝ Սևադա Քոքոբելյանը միայն ստորագրել է խողովակների ձեռք բերման պայմանագիրը։ Թե Տաթևիկն ինչպես է գտել խողովակներն, ում հետ է պայմանավորվել դրանց ձեռք բերման շուրջ, չգիտի։ Ինքը խողովակները ստացել է շինհրապարակում, Գետահովիտ համայնքում։ Խողովակները բերվել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի կողմից, քանի որ պայմանագրով մատակարարումը նախատասված է եղել կատարել այդ ընկերության կողմից։ Շինհրապարակում ինքը չափել է խողովակները, ստուգել դրանց որակը և ընդունել դրանք, որից հետո զանգահարել է Տաթևիկին և տեղեկացրել, որ խողովակները համապատասխան քանակությամբ բերվել են շինհրապարակ։ Նա էլ կազմակերպել է հարկային հաշիվների հաստատումը և ստացված խողովակների արժեքի չափով գումարների փոխանցումը մատակարար ընկերությանը։ Պայմանագրով նախատեսված է եղել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն պետք է մատակարարի 550 գծային մետր խողովակներ, շուրջ 29 միլիոն դրամ արժեքով, սակայն մատակարարել է մոտ 190 գծային մետր խողովակներ, շուրջ 10 միլիոն դրամ արժեքով։ Թե ինչու է քիչ մատակարարել՝ չգիտի։ Իրենց ընկերությունը վճարումը կատարել է միայն մատակարարված խողովակների դիմաց։ Գետահովիտ համայնքում կառուցված ՀԷԿ-ի շինարարության համար օգտագործվել է շուրջ 1500 գծային մետր նշված չափի և 800 մմ տրամագծի խողովակ։ Այսինքն խողովակներ են ձեռք բերել նաև այլ կազմակերպություններից։ Բոլոր խողովակները, այդ թվում նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք բերվածները, մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի դերիվացիոն խողովակաշարում։ Այդ վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան կատարողական ակտեր։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանին, նրա որդուն՝ Ռազմիկ Գևորգյանին, նրանց ազգակից Լաերտ Գևորգյանին և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ տնօրեն Հրաչյա Չանախչյանին ինքը չի ճանաչում։ Բացի խողովակները բերող վարորդներից, իրենց շինհրապարակ այլ անձիք չեն եկել։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 04.07.2014թ. տրված որոշման հիման վրա, 14.10.2014թ. ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հաշիվների քաղվածքների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ <<Հայբնզնեսբանկ>> ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ <<Հայբնզնեսբանկ>> ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցվել է ընդհանուր՝ 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է։
<<Չանախչյան>> ՍՊԸ կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ից իբր ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, հիմնականում պողպատի և թուջի ջարդոն, մետաղյա խողովակներ, ինչպես նաև այլ ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Տաթևի անապատ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 19-նն ընկած ժամանակահատվածում <<Տաթևի անապատ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 132.292.533 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ագրոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 18 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, դրանցում ամրագրված է, որ 2013 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ագրոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 100.858.513 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ և էլեկտրական գեներատորներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 171.379.800 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 69 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, որոնցում ամրագրված է, որ 2013 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 923.920.171 ՀՀ դրամի պողպատի և թուջի ջարդոն ու այլ ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 43 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 29-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 147.587.006 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն:
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Արաքսշին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Արաքսշին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 50.968.354 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Քարեվարդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2012 թվականի օգոստոսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Քարեվարդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 10.173.600 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Փարթ Մետալ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Փարթ Մետալ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 7.620.261 ՀՀ դրամի պողպատե ջարդոն։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Աքսատի>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 27 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Աքսատի>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 49.235.087 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 21.476.700 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 6 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 25.423.024 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 3-ին և 6-ին <<ԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.472.688 ՀՀ դրամի պողպատե անկյունակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2012 թվականի ապրիլի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 31.428.142 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Դանեսիա>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 5 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Դանեսիա>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 11.718.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 2-ին և 17-ին <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 5.087.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մարկոս-Աիդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 19 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Մարկոս-Աիդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 91.286.577 ՀՀ դրամի ավտոպահեստամասեր։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ -ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել տարբեր ապրանքներ, ինչպես նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կատարել է հողային աշխատանքներ՝ ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 336.104.841 ՀՀ դրամի։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 7-ից մինչև 2012 նոյեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 13.902.000 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Իմաստ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և հոկտեմբերի 10-ին <<Իմաստ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.440.000 ՀՀ դրամի փական և խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 փետրվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 54.071.900 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 18-ից մինչև 2013 հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Էլեկտրաշինարար>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 4-ին <<Էլեկտրաշինարար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.440.000 ՀՀ դրամի տրանսֆորմատոր։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Հայկապալ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 8-ին <<Հայկապալ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 525.000 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ֆիրմա Շուշի>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 31-ին <<Ֆիրմա Շուշի>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.116.800 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Շանթ Սեյրան>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին <<Շանթ Սեյրան>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.050.800 ՀՀ դրամի խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 8.009.997 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Էկո Պանել Շին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 26-ին <<Էկո Պանել Շին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 9.999.000 ՀՀ դրամի մետաղյա ամրաններ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄՄՄԼՇԷՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ին <<ՄՄՄԼՇԷՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.436.490 ՀՀ դրամի խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՌԱԵԼ ԳԷՍ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 19-ին <<ՌԱԵԼ ԳԷՍ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 24.500.000 ՀՀ դրամի ուժային տրանսֆորմատոր, օդային բաժանարար, յուղային անջատիչ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ջերմուկ Տուրբոշին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 16-ին <<Ջերմուկ Տուրբոշին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.330.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն մետաղական խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մեդիսոն Էյբլ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի` 2013 թվականի հուլիսի 17-ին <<Մեդիսոն Էյբլ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.872.003 ՀՀ դրամի խողովակներ և երկաթյա թիթեղ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին <<ԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.680.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 14-ին <<ՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.335.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.800.004 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄԱՐՑ ԷՆԵՐՋԻ>> ընկերությանը ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.640.000 ՀՀ դրամի խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ավտոճանապարհային Մեքենաներ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին <<Ավտոճանապարհային Մեքենաներ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.770.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն երկաթե տակառ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Դավիթ Աթաբեկյան>> ԱՁ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին <<Դավիթ Աթաբեկյան>> ԱՁ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.874.891 ՀՀ դրամի ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՖԵՆՀԱԼ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունվարի 9-ին <<ՖԵՆՀԱԼ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 18.900.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մեգապոլիս Քոնսթրաքշն>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունիսի 9-ին <<Մեգապոլիս Քոնսթրաքշն>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.000.000 ՀՀ դրամի ավազ :
<<Տեխնիկա պլյուս>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 13-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Տեխնիկա պլյուս>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 15.000 ՀՀ դրամի կլոր կնիք։
<<ՇԻԼԱՆ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային թվով 3 հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 27-ից մինչև մարտի 14-ը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՇԻԼԱՆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի ոսպ։
<<Կոմպրեսորների գործարան>> ԲԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 2-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Կոմպրեսորների գործարան>> ԲԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.483.200 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն։
<<Ջերմուկի Հիդրոտեխ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ջերմուկի Հիդրոտեխ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 13.837.200 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Շին Իմպորտ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Շին Իմպորտ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.999.875 ՀՀ դրամի ցինկապատ թիթեղ։
<<ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.840.100 ՀՀ դրամի էլ. տրանսֆորմատոր։
<<ԱԿԱՐ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունվարի 14-ից մինչև փետրվարի 11-ը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ԱԿԱՐ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 1.785.450 ՀՀ դրամի շինանյութեր։
<<Ալֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 3-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ալֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.800.000 ՀՀ դրամի ցանցային անալիզատոր։
<<Նաիրիտ Գործարան>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի նապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվում` 2013 թվականի մայիսի 23-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Նաիրիտ Գործարան>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 117.600 ՀՀ դրամի մետաղի ջարդոն։
<<ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 24-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ում պատվիրել է 25.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված։
<<ԷՆ ՓԻ ՍԻ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հուլիսի 2-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ԷՆ ՓԻ ՍԻ>> ՍՊԸ-ում պատվիրել է 60.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված։
<<Ապավեն Տերմինալ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` որ 2013 թվականի հուլիսի 3-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ապավեն Տերմինալ>> ՍՊԸ-ում պատվիրել է ծառայությունների մատուցում ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 220.720 ՀՀ դրամ արժեքի։
<<Գազպրոմ Արմենիա>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսի 4-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Գազպրոմ Արմենիա>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.386.900 ՀՀ դրամի խողովակներ և մետաղի ջարդոն։
<<ՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 10.108.640 ՀՀ դրամի բենզին։
<<ԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ-ի կողմից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 20-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն <<ԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 123.908.196 ՀՀ դրամի կենցաղային ապրանքներ։
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առգրավված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հարկային գործի համաձայն՝ առկա են 98 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր։
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առգրավված <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հարկային գործում՝ առկա են 15 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր։
Վերը նշված ապացույցները զննելու մասին 05.03.2015 թ. և 14.03.2015 թ. արձանագրությունների առկայությամբ:
26.02.2015 թ. թիվ 14-3593 դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձագիտական եզրակացության համաձայն` փորձագետները հանգել են հետևյալին.
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից, 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման պայմաններում,<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ, 2013թ. ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014թ. մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել էլեկտրոնային թվով 129 /հարույր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվներ, գումարով` 1220198124 դրամ, այդ թվում ԱԱՀ` 203407027 դրամ, իսկ 2014թ. մարտ ամսին <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից, առանց ապրանքների փաստացի ստացման, ստացել է վերջինիս կողմից դուրս գրված թվով երեք հատ էլեկտրոնային հաշիվներ, գումարով` 123908196 դրամ, այդ թվում` ԱԱՀ` 20655496 դրամ: Զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը 2013թ. ապրիլից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրել է անապրանքային գործարքներ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը /ՀՎՀՀ 04422899/, որը 16.04.2013թ.-ից գրանցվել է Արմավիրի ՏՀՏ-ում, մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հաշվարկ-հաշվետվություններ, այսինքն` հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր չի կազմել ու չի ներկայացրել Արմավիրի ՏՀՏ-ին, և բացի այդ, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից որևէ տեսակի հարկեր, վճարներ և տուրքեր չի հաշվարկվել ու վճարվել պետ.բյուջե:
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել ու ցույց տրվել հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` հաշվարկ-հաշվետվություններում, քանի որ նման հաշվարկ-հաշվետվություններ, ընկերությունը` սկսած Արմավիրի ՏՀՏ-ում 16.04.2013թ. հաշվառումից մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը, չի կազմել ու ներկայացրել հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին:
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված` 1220198124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թ.թ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013թ. շահութահարկի և 2013-2014թ.թ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետ.բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը` 30507200 դրամ գումարով, իսկ ԱԱՀ-ն` 202493726 դրամ գումարի չափով, ընդամենը` 233000926 դրամ գումարի չափով: Ելնելով շարադրվածից և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` <<Վնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օգուտ/>> պահանջներից, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ գումարի չափով վնաս, որից բխող տույժերն ու տուգանքները կազմում են, համապատասխանաբար` տույժեր` 69775005 դրամ, տուգանքներ` 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ գումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են, ընդամենը` 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926+պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005+պետությանը պատճառված վնասից տուգանքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014 թվականի փետրվարի 20-ին և 25-ին առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 123.908.196 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 3 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով որքա՞ն է կազմում պետությանը պատճառված վնասի չափը: Այս անապրանք գործարքների իրականացման հետևանքով որքա՞ն է կազմում <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը, դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ի և 29-ի ամսաթվերով թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով չի նվազեցվել ընկերության կողմից պետ.բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը, որովհետև նշված թվով երեք հարկային հաշիվներում ցույց տրված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը և դրանից հաշվարկվող ԱԱՀ-ի գումարը ընկերության կողմից ցույց է տրվել 2014թ. փետրվարի համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկում և բացի այդ, փորձագետները, զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից փաստաթղթային առումով գտնում են, որ ընկերությունը ստուգվող ժամանակաշրջանում չէր կարող քողարկել ՀՀ տարածք ներմուծած և առանց փաստաթղթավորմամբ մաքսային արժեքից ավելի բարձր գներով ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, քանի որ ստուգվող ժամանակաշրջանում ընկերության կողմից ՀՀ տարածք ներմուծված ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունից, /որի մեջ ներառված է թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 103256830 դրամ գումարի ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը/, հաշվարկված ԱԱՀ-ի կրեդիտի և այդ իրացված ապրանքների մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկված ԱԱՀ-ի դեբետի դրական տարբերությունը, այսինքն` պետբյուջե վճարման ենթակա գումարը 2014թ.-ին կազմել է` 17980666 դրամ, որը և ցույց է տրվել 2014թ. փետրվար ամսվա ԱԱՀ-ի հաշվարկում, և բացի այդ, համաձայն ընկերության համար հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից տարվող ԱԱՀ-ի անձնական հաշվի քարտերում և 2013թ. դեկտեմբեր, 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս և հուլիս ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում արտացոլված տվյալների համաձայն, ընկերությունում հիշյալ ժամանակաշրջանի կտրվածքով պակասեցման, այսինքն` դեբետային գերավճար չի առաջանում, դեռ ավելին առաջանում է` 41294092 (5229871+17980666+2926077+1785323+ 4505292+3319701+6167326-620164) դրամ գումարի չափով ԱԱՀ-ի կրեդիտ, որի արդյունքում էլ ընկերության 20.12.2013թ. դրությամբ ունեցած ԱԱՀ-ի 58427575 դրամ գումարի ԱԱՀ-ի դեբետային գերավճարը նվազեցվել և 20.08.2014թ. դրությամբ դարձել է` 17133483 (58427575-41294092) դրամ:
բ) <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ ԱԱՀ-ով հանդերձ` 123908196 դրամ գումարի հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով չի նվազեցվել, թե <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության և թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները, որովհետև <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտ ամսին դուրս գրված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 12390819 դրամ գումարի մեջ ներառված` 20651366 դրամ գումարի ԱԱՀ-ն, ցույց չի տրվել որպես <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունում առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա գումար և չէր էլ կարող ցույց տալ, քանի որ վերջինս ստուգվող ժամանակաշրջանում հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, կոնկրետ դեպքում` շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներ չի կազմել և բացի այդ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից, թե 2013թ. և թե 2014թ. <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության անվամբ դուրս գրված թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվներում նշված ապրանքների ցանկում չի ներառվել <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտի 28-ի և մարտի 29-ի ամսաթվերով դուրս գրված թիվ 0039940440, թիվ 3662117391 և թիվ 8621030664 հարկային հաշիվներում արտացոլված տնտեսական և կանացի հիգիենիկ պարագաներից ոչ մի տեսակի ապրանքներ:
գ) Ելնելով <<ա>> և <<բ>> կետերում նշվածից, փորձագետները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտում են, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս գրման և այդ հարկային հաշիվներում արտացոլված ապրանքները <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից փաստացի չստանալու հետևանքով, թե <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ, թե <<Չանախչյան>> ՍՊ և թե <<Մշո-Լայֆ>>ՍՊ ընկերություններում պետբյուջե վճարման ենթակա հարկերը չեն նվազեցվել, հետևաբար և այդ հարկային հաշիվների դուրս գրման արդյունքում, պետությանը վնաս չի պատճառվել:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<Չանախչյան>> ՍՊԸ և <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում գործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղվա՞ծ են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների գումարների նվազեցմանը>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) Համաձայն <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության` <<Անապրանք փաստաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և /կամ/ վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և /կամ/ հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիսանալ>> պահանջների <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների փաստացի ստացման պայմաններում <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից թվով երեք հարկային հաշիվների ստացման և առանց փաստացի ապրանքների մատակարարման պայմաններում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվների դուրս գրման և վերջինիս հանձնման արդյունքում, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկեր և վճարներ չեն կարող առաջանալ:
բ) Հիշյալ հարցի կապակցությամբ միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության` <<Անապրանք փաստաթղթեր դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տուգանք՝ գործարքի /մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխատանքի/ փաստացի կատարումը հավաստող՝ կազմված փաստաթղթում նշված էական պայմանների /այդ թվում՝ դրանցից որևէ մեկի/ 20 և ավելի տոկոս շեղման դեպքում՝ շեղման /դրամական արտահայտությամբ/ 100 տոկոսի չափով, բայց ոչ պակաս 1 միլիոն դրամից>> պահանջների <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը հանձնման, ինչպես նաև այդ հարկային հաշիվները ստացողի կողմից օգտագործման դեպքում հիշյալ անապրանք թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվները դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ, ինչպես ստուգմամբ, այնպես էլ սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ պետք է կիրառել տուգանք` 1220198124 դրամ գումարի չափով: Իսկ ինչ վերաբերվում է <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ հարկային հաշիվների դուրս գրման արդյունքում, հիշյալ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ այդ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ գումարի չափով տուգանքի կիրառմանը, ապա պետք է նշել, որ ելնելով <<Հարկերի մասին>> օրենքի 31-րդ հոդվածի 7-րդ պար-բերության` <<Փաստաթղթերը չեն համարվում անապրանք և սույն հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը չի կիրառվում, եթե անձն ապրանքների մատակարարման կամ ծառայությունների մատուցման պայմանագրի համաձայն կրում է գործարքը կատարելու պարտավորություն>> պահանջներից և հաշվի առնելով, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ դուրս գրված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ գումարի ապրանքները հնարավորություն է ունեցել մատակարարելու կամ իրացնելու, և բացի այդ, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննիչին 21.08.2014թվականին տրված ցուցմունքում նշել է, որ. <<Ես նայեցի այս փաստաթղթերը, դրանք նույնպես ես տեսնում եմ առաջին անգամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ես կապ չունեմ և չգիտեմ ով է դրանք կազմել, սակայն կարող եմ ասել, որ 2014թ. ձմռան վերջին և գարնան սկզբներին Հովհաննես Գևորգյանը ինձ տվեց և ես ստորագրեցի պայմանագիր, ըստ որի նշված` <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը իբր <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանը պետք է վաճառի տնտեսական ապրանքներ…>> , ինչպես նաև այն հանգամանքն, որ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում, որպես ապրանքների մատակարարման եղանակ նշված են՝ <<ինքնատեղափոխություն>>, իսկ որպես մատակարարվող /առաքվող/ ապրանքների նշանակման վայր /հասցե/ նշված են ԼՂՀ, այլ ոչ թե` <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության գտնվելու վայրի հասցեն, ուստի նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ հիշյալ դրվագով արդեն իսկ նշված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս գրողից և ձեռք բերողից տուգանքի գանձման կամ չգանձման հարցը ենթակա է իրավական գնահատման:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնագետների կողմից կազմված №5010647 և №5010648 ստուգման ակտերով արձանագրված' պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխու՞մ է ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, դրանք ամբո՞ղջ ծավալով և ճի՞շտ մեթոդով են հաշվարկվել, թե ոչ>> հարցի շրջանակներում, կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 24.11.2014թ. ամսաթվով <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության /ՀՎՀՀ 00051702/ կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ>> կազմված տեղեկանքում` <<Ըստ նշված` 24.11.2014թ. թիվ 5010648 ստուգման ակտի պատճառված վնասի չափը կկազմի շահութահարկի մասով` 431400 դրամ և ԱԱՀ-ի մասով` 4479984 դրամ, ընդամենը գումարով` 4911384 դրամ>> նշվածը, այսինքն` 4911984 դրամ գումարի չափով պետությանը պատճառված վնասը, ստուգողների կողմից հաշվարկվել է` ՀՀ Ֆինանսներրի նախարարի <<08>> սեպտեմբերի 2014թ. թիվ 5010648 հանձնարարագրի համաձայն, <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում, 24.11.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 5010648 ստուգման ակտում արձանագրված շահութահարկի և ԱԱՀ-ի դրվագներով ի հայտ բերված խախտումենրի արդյունքում, հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013 թվականի շահութահարկի և 2013թ. մայիս, հունիս, հուլիս, օգոստոս և հոկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. մարտ և ապրիլ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հարկման բազայի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն նվազեցնելու արդյունքում, ընկերությունում` 4911384 (շահութահարկ` 431400+ԱԱՀ`4479984) դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկ առաջանալուց և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` <<Վնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օգուտ/>> պահանջներից ելնելով, այլ ոչ թե ստուգման ակտի` <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով սահմանված գործարքի փաստացի կատարման և /կամ/ գործարքը հավաստող փաստաթղթերում նշված պայմանների համապատասխանության ճշտության>> դրվագով, այսինքն` <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս գրելու արդյունքում ստուգմամբ հիշյալ հարկային հաշիվները դուրս գրողից և ստուգողից գանձման ենթակա ` 12390819 դրամ տուգանքի հաշվարկումից: Հիշյալ վնասի կապակցությամբ պետք է նշել, որ ստուգման ակտով` 4911384 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկի դիմաց հաշվարկված` 494930 դրամ գումարի տուգանքը, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է որպես 4911384 դրամ գումարի վնասից բխող տուգանք: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե հաշվապահական հաշվառման ու տնտեսագիտական տեսանկյունից և թե իրավական առումով, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների` տուգանքը, այդ թվում <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով նախատեսված տուգանքը չի կարող դիտվել, որպես պետությանը պատճառված վնաս:
բ) ՀՀ Ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 22.10.2014թ. ամսաթվով <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ>> կազմված տեղեկանքում, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ գումարի վնաս, որից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են` տույժեր` 69775005 դրամ և տուգանքներ` 130786465 դրամ, այսինքն պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ գումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տուգանքները կազմում են, ընդամենը` 433562396 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե ստուգմամբ և թե սույն փորձաքն-նությամբ` <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանքային հարկային հաշիվներ դուրս գրող անձից և այդ հաշիվները ստացող ու օգտագործող անձից` հաշվարկվել է գանձման ենթակա` 1220198124 դրամ գումարի չափով տուգանք: Հարկ է նշել, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս գրողից և դրանց ստացողից տուգանքի գանձման կամ չգանձման հարցն ենթակա է իրավական գնահատման /մանրամասն տես սույն եզրակացության հետազոտական մասում և թիվ 4-րդ հարցի հետևության <<դ>> կետում և 7-րդ հարցի հետևության <<ա>> կետում:
գ) Ելնելով սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծությունից և վերոհիշյալ <<ա>> ու <<բ>> կետերում նշվածից, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 5010647 և թիվ 5010648 ստուգման ակտերով արձանագրված դրվագներով, թույլ տրված խախտումների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափերի և դրանից բխող տույժերի ու տուգանքների հաշվարկումը` մասնակիորեն է դիտվում, որ այն հաշվարկվել է ճիշտ մեթոդով, քանի որ հաշվարկված վնասի չափերը և տուգանքները մասնակիորեն են բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից և հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներից:
19.03.2015թ. թիվ 15-0499 դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձագիտական եզրակացության համաձայն` փորձագետները հանգել են հետևյալին.
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից 2012 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեությունից առաջացող հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվարկելու ու պետական բյուջե վճարելու համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր են կազմվել ու ներկայացվել ընկերության հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Հետազոտվող ժամանակաշրջանում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած գործարքները սահմանված կարգով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվե՞լ են ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվություններում, հաշվարկներում, հայտարարագրերում և այլ փաստաթղթերում, և դրանց հետ կապված վճարվե՞լ են արդյոք հարկեր և տուրքեր, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափի:>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած գործարքները մասնակիորեն են սահմանված կարգով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվել ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվութ-յուններում, հաշվարկներում, հայտարարագրերում և այլ փաստաթղթերում:
բ/ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեությունից առաջացող հարկերի ու վճարների վերաբերյալ հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ցույց տրված պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերն ու վճարները ոչ ամբողջությամբ է վճարել պետական բյուջե: Այսպես․
- Շահութահարկի գծով 2012թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2012թ. շահութահարկի հաշվարկում ցույց է տրվել պետական բյուջե վճարման ենթակա՝ 1704495 դրամ: Իսկ 2013թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2013թ. շահութահարկի հաշվարկում՝ 2262480 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ շահութահարկի գծով ընկերության կողմից 2013 թվականի 2-րդ, 3-րդ 4-րդ և 2014 թվականի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ ու 4-րդ եռամսյակների համար հաշվարկվել է կանխավճար ընդամենը՝ 2655636 (2013թ.-ի համար՝ 1278368 + 2014թ.-ի համար՝ 1377268) դրամ: Հարկ է նշել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը հաշվարկված շահութահարկի ու կանխավճարի դիմաց 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջե է վճարել ընդամենը՝ 2750838 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015թ. դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը կազմում է՝ 3158284 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է ընդամենը՝ 4217196 (շահութահարկ՝ 3158284 + տույժեր՝ 1058912) դրամ:
- ԱԱՀ-ի գծով ընկերության կողմից, 2012թ.-ի 2-րդ եռամսյակից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց տրված տվյալներով, ընկերությունը պետական բյուջեի նկատմամբ՝ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պարտք չի ունեցել, դեռ ավելին ունեցել է 47275249 դրամ գումարի դեբետային գերավճար: Միաժամանակ պետք է նշել, որ ընկերությունը ԱԱՀ-ի գծով հաշվարկվող ժամանակաշրջանում ընդամենը պետական բյուջե է վճարել 250000 դրամ
- Եկամտային հարկի գծով հաշվարկված հարկերից ընկերությունը վճարել է ընդամենը՝ 939069 դրամ, որի արդյունքում էլ, պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը եկամտային հարկի գծով 02.02.2015 թվականի դրությամբ կազմում է՝ 243379 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է՝ 443537 (եկամտային հարկ՝ 243379 + տույժեր՝ 200158) դրամ:
- Պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարի գծով հաշվարկված պետական բյուջե վճարման ենթակա գումարներից, ընկերությունը վճարել է ընդամենը՝ 394249 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ պարտք չի ունեցել: Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ընկերությունը հաշվարկած ու հաշվարկներում ցույց տրված պարտադիր սոց. ապահովության վճարներն ամբողջությամբ վճարել է պետական բյուջե:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից ինչպիսի՞ հարկային հաշվետվություններ են ներկայացվել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունից իբր ձեռք բերելու գործարքների վերաբերյալ: Դրանց հետ կապված կատարվե՞լ են նվազեցումներ, հարկեր և տուրքեր վճարվե՞լ են, թե ոչ, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափով և որքա՞ն են կազմում նվազեցումները, դրանցից բխող տույժերն ու տուգանքները:>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ով հանդերձ հաշվարկված՝ 1220198124 դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկե-րությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 (հարյուր քսանինը) հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թթ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում 2013թ.-ի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվանցման) ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը՝ 30507200 դրամ գումարի չափով, իսկ ԱԱՀ-ն՝ 202493726 դրամ գումարի չափով:
բ/ <<ա>> կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկից՝ 30507200 դրամ գումարի չափով կատարված նվազեցումից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ 16702692 դրամ և 18304320 դրամ, ընդամենը՝ 35007012 դրամ:
գ/ <<ա>> կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարից՝ 202493726 դրամ գումարի չափով կատարված նավզեցումից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ 53072313 դրամ և 112482145 դրամ, ընդամենը՝ 165554458 դրամ:
դ/ Շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի գծով կատարված՝ ընդամենը՝ 233000926 դրամ գումարի նվազեցումները և դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են՝ 433562396 [հարկեր՝ 233000926 (շահութահարկ՝ 30507200 + ԱԱՀ՝ 202493726) + տույժեր՝ 69775005 + տուգանքներ՝ 130786465] դրամ:
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից վերը նշված ժամանակաշրջանում առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկայացնելու հետևանքով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատ-ճառած վնասի չափը կազմում է՝ 233000926 դրամ, իսկ դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ տույժեր՝ 69775005 դրամ և տուգանքներ՝ 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պատճառված վնասի չափը և դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են ընդամենը՝ 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926 + պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005 + պատճառված վնասից բխող տուգանքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում գործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղված են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների գումարների նվազեցմանը:>> հարցի շրջանականերում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ
ա/ ՀՀ ֆինանսների նախարարի 08.09.2014թ-ի թիվ 5010646 հանձնարարգրի համաձայն, ՀՀ ՖՆ-ի ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում 17.02.2015թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 5010646 ստուգման ակտում արձանագրված դրվագներով, նախաձեռնողի կողմից թիվ 58209014 քրեական գործի շրջանակներում փորձագետներին տրամադրված նյութերում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության հարկային գործում գտնվող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներով և ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից ընկերության համար ըստ հարկատեսակների ու վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված գրանցումներով՝ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտում գործող ու նախաձեռնողի կողմից առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջների շրջանակներում կատարված ճշգրտումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում ստուգվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով տույժ և տուգանքներով հանդերձ առաջանում են ընդամենը՝ 2378934630 դրամ։
Հարկ է նշել, որ 2013թ.-ի կտրվածքով ԱԱՀ-ի գծով ստուգմամբ և սույն փորձաքննությամբ հաշվարկված լրացուցիչ 18343333 դրամ ԱԱՀ-ի գումարից նվազեցվել (հաշվանցվել) է ստուգմամբ հաշվարկված և սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հիմնավոր դիտված 2013 թվականի մայիս ամսվա կտրվածքով ընկերությունում առաջացած հաշվանցման՝ բյուջե վճարման ենթակա՝ 474600 դրամ գումարը, որի արդյունքում էլ 2013 թվականի լրացուցիչ ԱԱՀ-ի ընդհանուր գումարը կազմում է՝ 17868733(18343333 - 474600) դրամ:
բ/ Վերոգրյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն առաջացել են ստորև բերված ժամանակահատվածներում և թույլ տրված խախտումների հետևանքով.
Շահութահարկի գծով 52526558 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 112800784 (շահութահարկ՝ 52526558 + տույժեր՝ 28758291 + տուգանքներ՝ 31515935) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2013 թվականի հաշվետու տարվա համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութահարկի հաշվարկում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթում 2013 թվականի համախառն եկամտի և դրանից նվազեցման ենթակա ծախսերի վերաբերյալ, <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Համախառն եկամուտը հաշվետու տարում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրագումարն է` անկախ դրանց uտացման աղբյուրներից:>> և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Հարկվող շահույթը որոշելիu համա-խառն եկամուտը նվազեցվում է դրա uտացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաuտաթղթերով հիմնավորված ծախuերի չափով:>>, <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ>> պահանջների խախտմամբ՝ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկվող շահույթը նվազեցնելու հետևանքով:
ԱԱՀ-ի գծով 422710967 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 816527916 (հարկ՝ 422710967 + տույժ՝ 152838912 + տուգանք՝ 240978037) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2012թ.-ի 3-րդ եռամսյակի և 2013թվականի մարտ, ապրիլ, օգոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ և մայիս ամիսների համար կազմված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Uույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակաշրջանում իրականացված հարկվող գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են` 1) արտադրական և այլ առեւտրային նպատակներով հանրապետության տարածքում հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված այն ապրան-քների և uտացված այն ծառայությունների գծով մատակարարների կողմից դուրu գրված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարների չափով (բացառությամբ uույն oրենքով uահմանված դեպքերի), որոնց դիմաց բանկի կամ փոuտի միջոցով մատակարարի բանկային հաշվին կատարվել է վճարում, բացառությամբ uույն հոդվածով uահմանված դեպքերի:…>>, նույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետի՝ <<Uույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակաշրջանում իրականացված հարկվող գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են`… 2) հանրապետության տարածք ներմուծված ապրանքների համար, oրենքով uահմանված կարգով և չափերով, Հայաuտանի Հանրապետության մաքuային մարմինների կողմից գանձված (գանձման ենթակա) ԱԱՀ-ի գումարների չափով, եթե uույն oրենքով նախատեuված է ԱԱՀ-ի գանձում ապրանքների ներմուծման պահին:…>>, <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:>> պահանջների խախտմամբ՝ ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվանցման) ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա գումարները անհիմն կերպով ավելացնելու հետևանքով:
Եկամտային հարկի գծով 106825521 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 229407806 (հարկ՝ 106825521 + տույժ՝ 58486973 + տուգանք՝ 64095312) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին 2013 թվականի համար ներկայացված եկամտային հարկի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, <<Եկամտային հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետի՝ <<Հարկային գործակալը հարկի պահում (գանձում) չի իրականացնում, եթե` 1) վճարվող եկամուտները ձեռնարկատիրական գործունեության (ապրանքների մատակարարման, աշխատանքների կատարման, ծառայությունների մատուցման) արդյունք են, և հարկային գործակալի հետ կնքվում է քաղաքացիաիրավական գրավոր պայմանագիր` նշելով հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), անձնագրի տվյալները, Հայաuտանի Հանրապետությունում բնակության հաuցեն և ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման պետական գրանցման վկայականի համարը կամ պետական հաշվառման համարը, կամ…>> պահանջների խախտմամբ, ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու, կոնկրետ դեպքում նախատեսված ձևով գրավոր պայմանագիր չկնքելու կամ ֆիզիկական անձի հետ քաղաքացիաիրավական գրավոր պայմանագիրը (անձնագրի տվյալների և ՀՀ-ում բնակության (հաշվառման) հասցեի պարտադիր նշումով) չկնքելու պայմաններում ֆիզիկական անձանցից ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված եկամուտներից 11% դրույքաչափով եկամտային հարկ չհաշվարկելու և ցույց չտալու հետևանքով:
1220198124 դրամ տուգանքը, թե ստուգմամբ և թե սույն փորձաքննությամբ հաշվարկվել է <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթեր դուրu գրված և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տուգանք` գործարքի (մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխատանքի) փաuտացի կատարումը հավաuտող` կազմված փաuտաթղթում նշված էական պայմանների (այդ թվում` դրանցից որևէ մեկի) 20 և ավելի տոկոu շեղման դեպքում` շեղման (դրամական արտահայտությամբ) 100 տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu 1 միլիոն դրամից>> պահանջների խախտմամբ, թվով 129 հատ էլեկտրոնային հարկային անապրանք հաշիվներ ստանալու և դրանք նույն օրենքի նույն հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան-ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ>>։ պահանջների խախտմամբ, հարկերի հաշվարկման ժամանակ օգտագործելու հետևանքով:
գ/ Վերոգրյալ <<բ>> կետում նշված խախտումները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված են եղել ընկերության կողմից պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և եկամտային հարկի նվազեցմանը:
ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնագետների կողմից կազմված N5010646 ստուգման ակտով արձանագրված պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխում է ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով են հաշվարկվել:
5. Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.
<<(...)Ստուգելով ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
(...) Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումները բխում են հետևյալ փաստական հանգամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք, այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է՝ նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանագրում է, որ վերը նշաված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։ Ինչպես նաև Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ իր ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
(...) Ստուգելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
(...) Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումները բխում են հետևյալ փաստական հանգամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը։
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում՝ մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը՝ նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանագրում է, որ վերը նշավծ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթի՝ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)>>։
6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով դատախազ Հ. Ենոքյանի` վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումը, ամբաստանյալներ Հ. Չանախչյանի, Հ. Գևորգյանի, պաշտպաններ Ա. Բաբայանի և Ա. Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկությունները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումը (կոնվերտացումը) կամ փոխանցումը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, կամ գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելիությունը թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)`
պատժվում է ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(...)։
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(...)՝
պատժվում է ազատազրկմամբ` վեցից տասներկու տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
4. Սույն հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը):
5. Սույն հոդվածի իմաստով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույք է համարվում սույն օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված գույքը, որն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում:»
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածին` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(...) Քննարկվող հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ:
(...) Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն:
11. Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: (...)
Ընդ որում, վերջինը պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը:
(...)14. Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով.
ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից,
բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում),
գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում):
Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից:
15. Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար պատասխանատվություն նախատեսող քրեաիրավական նորմը գնահատելով` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրա ոչ հստակ ձևակերպումը որոշ դեպքերում կարող է դժվարություններ առաջացնել հանցակազմի կիրառման, ինչպես նաև հարակից հանցակազմերից սահմանազատման առումով:
Խոսքը մասնավորապես վերաբերում է հետևյալ ձևակերպմանը. «(…) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)», որի տառացի մեկնաբանության արդյունքում ստացվում է, որ եթե անձը հանցագործության արդյունքում ստացված միջոցները ձեռք է բերում և օգտագործում է իր անձնական կարիքները բավարարելու համար, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի վերոնշյալ պայմանի ուժով մեխանիկորեն դառնում է քննարկվող հանցագործության սուբյեկտ: Նման մոտեցումը չի համապատասխանում գույքի օրինականացման էությանը, քանի որ տվյալ պարագայում բացակայում է այն «լվանալուն» ուղղված դիտավորությունը: Այլ կերպ՝ անձը դիտավորություն չի ունեցել օրինական շրջանառության մեջ դնել հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցները, այլ ընդամենը ցանկացել է օգտվել դրանցից, քանի որ ի վերջո հանցագործությունը կատարվել է հենց այդ միջոցները ձեռք բերելու և դրանցից օգտվելու նպատակով:
Այս դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան օբյեկտիվ կողմից կարող է համընկնել հանցագործության օժանդակության հետ, եթե գույքի ձեռքբերումը եղել է նախապես խոստացված, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի հետ, եթե գույքի ձեռքբերումը նախապես խոստացված չի եղել:
Մինչդեռ տվյալ դեպքում անձը հանցավոր գործունեության արդյունքում ստացված գույքի հետ կապված բոլոր գործողությունները կատարում է մեկ դիտավորությամբ, այն է` համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրը քողարկել կամ խեղաթյուրել և դրանց հաղորդել օրինական տեսք:
16. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված հիմնավորումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը:
17. Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա:
Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (տե՛ս Արսեն Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ 5-րդ մասի հոդվածի համաձայն`
«5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն օժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները:»։
Վերը նշված իրավակարգավորումների լույսի ներքո գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատում է Առաջին ատյանի դիրքորոշումն առ այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի մեղավարությունն իրենց առաջադրված մեղադրանքներում հաստատված համարելու համար։
Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ որևէ փաստական տվյալ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու վերաբերյալ գործի նյութերում առկա չէ։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ գործով ձեռք բերված, այդ թվում նաև մեղադրողի կողմից վերաքննիչ բողոքում մատնանշված, ապացույցներով՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներով, փորձագետի՝ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 եզրակացությունով, «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվներով, վկաներ Արամայիս Ավետիսյանի, Ռազմիկ Գևորգյանի, Գևորգ Միլիտոնյանի, Աշոտ Բարսեղյանի, Լաերտ Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է.
- «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի կողմից 2013 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերության անվամբ 2013 թվականի ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014 թվականի մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժեքով /ներառյալ ԱԱՀ/,
-«Չանախչյան» ՍՊԸ-ի կողմից նշված ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանք գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել, հաշվարկ-հաշվետվություններ չեն կազմվել ու Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչություն գրանցվելու համար չեն ներկայացվել,
-դուրս գրված 129 էլեկտրոնային կեղծ հաշիվների հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց,
-«Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում իր կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ԱԱՀ, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։
-2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ընդհանուր 1.423.011.587 /ներառյալ վերը նշված 349.062.120 և 233.000.926 ՀՀ դրամը/ՀՀ դրամը փոխանցվել է նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և հանձնվել է Հովհաննես Գևորգյանին։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ թեև հաստատված է Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում ընդհանուր 582.063.046 ՀՀ դրամ հարկեր չվճարելու և այն <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ բացված 11500197985100 հաշվեհամարին փոխանցված 1.423.011.587 ՀՀ դրամի մեջ ներառված լինելու հանգամանքը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է նման հետևության հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հովհաննես Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հովհաննես Գևորգյանի՝ այն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավվելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները չեն վկայում <<լվանալուն>> ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով և հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը` ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարում նաև Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի մնացած պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից, Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները ստուգել և գնահատել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում և հանգել է հիմնավոր եզրահանգման ամբաստանյալների անմեղության վերաբերյալ, ուստի Առաջին ատյանի դատական ակտը բեկանելու հիմքեր չկան:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) Արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարումը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է`
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. անհրաժեշտության դեպքում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից խափանման միջոցը կարող է փոխվել:
2. խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը:
3. կալանավորման և գրավի ձևով դատարանի ընտրած խափանման միջոցը կարող է փոփոխվել և վերացվել դատարանի կողմից (...)>>:
01.11.2018 թվականին ընդունվել և 06.11.2018 թվականին ուժի մեջ է մտել <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքը (այսուհետ նաև` <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենք), որի 2-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<3. Համաներում հայտարարելով` պատժից ազատել նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար ազատազրկման ձևով պատիժ չկրած կամ կրած, սակայն դատվածություն չունեցող անձանց, որոնք դատապարտվել են`
1) առավելագույնը վեց տարի ժամկետով ազատազրկման և սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ կրել են ոչ պակաս, քան նշանակված պատժի մեկ երրորդը.
(...)>>:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճռի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջինը դատապարտվել է ազատազրկման` 6 /հինգ/ տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2014 թվականի հուլիսի 04-ից, իսկ Հրաչյա Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանը և Հ. Չանախչյանը սույն որոշումը կայացնելու` 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի դրությամբ, անազատության մեջ են գտնվել 4 տարի 6 ամիս 12 օր, այսինքն` անազատության մեջ են գտնվել Առաջին ատյանի դատարանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճռով համապատասխանաբար 6 տարի և 5 տարի 6 ամիս ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժների մեկ երրորդից ավելին, ինչից հետևում է, որ կոնկրետ դեպքում ամբաստանյալների նկատմամբ առերևույթ կիրառելի կլինի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենքը:
Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալներ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ առերևույթ կիրառելի կլինի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենքը, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճիռը՝ պատժի և քաղաքացիական հայցի մասով, թողնել անփոփոխ:
Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Գ. ՉԻՉՈՅԱՆԻ
Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ. ԵՆՈՔՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա. ԲԱԲԱՅԱՆԻ
Ա.ՔԱԼԱՇՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ՝ Հ. ՉԱՆԱԽՉՅԱՆԻ
Հ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
2018 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը՝
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչությանն հետաքննիչ Մ. Խաչատրյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է թիվ 83188113 քրեական գործը և ըստ քննչական ենթակայության ուղարկել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչություն:
2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա. Ալեքսանյանը թիվ 83188113 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հունիսի 20-ին մեղադրյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով նրա փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
2. 2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել թիվ 58209014 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: Գրավով կալանքից ազատելու հնարավորության մասին պաշտպանի միջնորդությունը մերժվել է:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը թիվ 83188113 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ 83188113 քրեական գործը միազվել է 58209014 քրեական գործին, և նախաքննությունը շարունակվել է 58209014 համարով:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը որոշում է կայացրել Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 30.04.2013 թվականին և 04.05.2013 թվականի դուրս գրված էլեկրոնային հաշիվներով <<Մշո Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը 177.600.00 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2.000 տոնա պողպատի ջարդոն և 5.443.200 ՀՀ դրամ արժողությամբ 108 հատ պատի պանել իրացնելու և կատարված գործարքների համար առանձնապես խոշոր չափերով` 31.991.736 ՀՀ դրամի հարկեր, տուրքեր և այլ պարտադիր վճարումներ կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
2015 թվականի մայիսի 25-ին որոշում է կայացվել Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-198-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2015 թվականի մայիսի 25-ին որոշում է կայացվել Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նոր մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Հովհաննես Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել չպարզված անձի կողմից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ անունից <<Մշո Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելուն օժանդակելու, <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության ծառայողի կողմից չարամտորեն խոշոր չափերով հարկերից խուսափելու դեպքերով` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ 58209014 քրեական գործի նյութերով հարուցել նոր քրեական գործ և անջատել առանձին վարույթում:
2015 թվականի հունիսի 17-ին թիվ 58209014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2015 թվականի հունիսի 25-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Բեկթաշյանի վարույթ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել գույքի բռնագրավմամբ:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 04.07.2014 թվականից:
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել է անմեղ և արդարացվել:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 04.07.2014 թվականից:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի մարտի 02-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի ապրիլի 05-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի ապրիլի 06-ի որոշմամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել Վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց:
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականցնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված <<Այ-Դի>> կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին:
Նախաքննության մարմնի կողմից Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ծանոթի` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը:
Այսպես.
Հովհաննես Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ, հարկերը վճարելուց:
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված <<Այ-Դի>> կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։
Մեջբերելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Հրաչյա Չանախչյանին և Հովհաննես Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու հիմքում դրված պատճառաբանությունները՝ բողոքաբերը նշել է, որ ըստ դատական ակտում նշված վերոնշյալ պատճառաբանությունների՝ Առաջին ատյանի դատարանը նման հետևությունների է եկել գործով ձեռք բերված ապացույցները վերլուծելու, դրանք այլ ապացույցների հետ համադրելու, դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, բավարարության տեսանկյունից գնահատելու, ինչպես նաև ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելու արդյունքում։
Սակայն դատական ակտում ապացույցները վերլուծելու, համադրելու, դրանց վերաբերելիությունը, թույլատրելիությունը գնահատելու, ինչպես նաև չփարատված կասկածների գոյության մասին որևէ նշում առկա չէ։
Առաջին ատյանի դատարանն ընդհամենը վկայակոչել է վերոնշյալ իրավական ձևակերպումները դատական ակտին պատճառաբանվածության պատրանք հաղորդելու նպատակով։
Ակնհայտ է, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին և Հրաչյա Չանախչյանին արդարացնելու հիմքում դրված պատճառաբանություններն իրարից տարբերվում են ընդամենն ամբաստանյալների անուններով և առաջադրված մեղադրանքի էությամբ։ Մյուս բոլոր նշումներն ամբողջությամբ նույնական են։
Ապացույցներ վերլուծելու որևէ նշում դատական ակտում առկա չէ։ Դատավճռում առկա չեն նաև այն հանգամանքները, որոնք Առաջին ատյանի դատարանը համարել է չփարատված կասկածներ և դրանք մեկնաբանել ամբաստանյալների օգտին։
Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի փորձել հերքել քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված այն ապացույցները, որոնք հիմնավորում են ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մասին։
Առաջին ատյանի դատարանն ուղղակիորեն անտեսել է (որևէ նշանակություն չի տվել) Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները։ Վկայակոչելով ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանի, վկաներ Արամայիս Ավետիսյանի, Ռազմիկ Գևորգյանի, Գևորգ Միլիտոնյանի, Աշոտ Բարսեղյանի, Լաերտ Գևորգյանի, Տիգրան Պետրոսյանի, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի, Սպարտակ Սանթրոսյանի, Ազատ Բագրատյանի, Սամվել Վարդանյանի, Աշոտ Հովսեփյանի, Վլադիկ Առաքելյանի, Գարուշ Մինասյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Սամվել Գևորգյանի, Գագիկ Բադալյանի, Արա Գրիգորյանի, Լիպարիտ Սիմոնյանի, Գևորգ Հովհաննիսյանի, Լեռնիկ Մարտիրոսյանի, Հայկ Հարությունյանի, Գեղամ Բրսոյանի, Լևոն Մարտիրոսյանի, Մարսել Այվազյանի, Ակսել Խաչատրյանի, Դավիթ Աթակեբյանի, Արթուր Քոքոբելյանի, Արմեն Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները, <<Մշո Լայֆ>> կազմակերպության կողմից մի շարք կազմակերպությունների ապրանքներ մատակարարելու կապակցությամբ դուրս գրված հաշիվները, դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձաքննության 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 և 2015 թվականի մարտի 19-ի թիվ 15-0499 եզրակացությունները՝ բողոքաբերը նշել է, որ վկայակոչված ապացույցներով, մասնավորապես՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներով, «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերությանն ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվներով և փորձագետի՝ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 եզրակացությունով հիմնավորվում է, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից 2013 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերության անվամբ 2013 թվականի ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014 թվականի մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժեքով, այդ թվում ԱԱՀ՝ 203.407.027 ՀՀ դրամ։
Բացի այդ, հաստատվում է, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից նշված ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել, հաշվարկ-հաշվետվություններ Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչությունում գրանցվելու պահից՝ 2013 թվականի ապրիլի 16-ից, չեն կազմվել ու չեն ներկայացվել հաշվառման վայրի տարածքային հարկային տեսչություն։
Նշվածը հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծել, որպեսզի «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը 2013-2014 թվականներին կազմած ու հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում՝ 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014 թվականների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը՝ 30.507.200 դրամ գումարով, իսկ ԱԱՀ-ն՝ 202.,493.726 դրամ գումարի չափով, ընդամենը՝ 233.000.926 դրամ գումարի չափով նվազեցվի։
Բացի այդ, փորձագետի 2015 թվականի մարտի 19-ի թիվ 15-0499 եզրակացությամբ և ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հաշվից «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության հաշիվին 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամ փոխանցելու վերաբերյալ քաղվածքներով հիմնավորվում է, որ 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառվել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։
Այս առումով հատկանշական է նաև այն, որ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից որպես իրացված ներկայացված ապրանքները՝ պողպատի և թուջի ջարդոնները, խողովակները և այլն, նշված ծավալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից ձեռքբերված լինելու, կամ դրանք փաստացի ունենալու վերաբերյալ հիմնավոր փաստական տվյալներ քրեական գործի քննության ընթացքում ձեռք չեն բերվել։
Արդյունքում, իր իսկ վերոնշյալ հանցավոր գործողությունների արդյունքում ապօրինի չվճարված հարկերի գումարի՝ 582.063.046 (233,000,926 + 349.062.120) ՀՀ դրամի, հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հովհաննես Գևորգյանի կողմից կամ նրա նախաձեռնությամբ ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամի մեջ ներառված փոխանցվել է նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ Հրաչյա Չանախչյան գումարը փոխանցելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ այն մաս-մաս կանխիկացրել և առձեռն հանձնել Հովհաննես Գևորգյանին։
Այլ խոսքով ասած, Հովհաննես Գևորգյանը թաքցրել է հանցավոր ճանապարհով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսնած հանցանքի կատարմամբ՝ հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու եղանակով) առաջացած առանձնապես խոշոր չափերի դրամական միջոցների իրական բնույթը, դրանք ուղղել, այսպես ասած, «ապրանք ձեռք բերելուն», օրինականացնել դրանք և ապա Հրաչյա Չանախչյանի օժանդակությամբ ստացել կանխիկ ձևով, այդպիսով փոխարկելով հանցավոր ճանապարհով ստացված նշված դրամական միջոցները։
Հատանշական է նաև այն, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է հենց Հովհաննես Գևորգյանի նախաձեռնությամբ նկարագրված հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով։
Բացի այդ, ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի առկայության համար պարտադիր համարվող դրան նախորդող հանցանքի, տվյալ դեպքում՝ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից հարկերից և պարտադիր այլ վճարներից չարամտորեն խուսափելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և այդ կապակցությամբ Հովհաննես Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր։
Վկայակոչելով Ա. Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը՝ բողոքաբերը նշել է, որ վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով և գործի փաստական տվյալները համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված դիրքորոշումների հետ՝ հիմնավորվում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի գործողությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Մեջբերելով Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներ՝ բողոքաբերը գտել է, որ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38–190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքների հիմնավորման համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ բավարար չլինելու մասին Առաջին ատյանի դատարանը տվել է վերացական գնահատական՝ արձանագրային (դեկլարատիվ) կերպով նշելով միայն, որ դրանք բավարար չեն։
Սույն բողոքում վերը վկայակոչված ապացույցների համակցությունն անբավարար համարելու համար Առաջին ատյանի դատարանը պետք է նշեր առավել համոզիչ և պատճառաբանված դատողություններ։
Հատկանշական է, որ վկայակոչված ապացույցների մեծ մասն այնպիսի փաստական տվյալներ են, որոնք առաջացել են քրեական գործից դուրս, մասնավորապես՝ հարկային հաշիվներ, բանկային հաշվի քաղվածքներ, հարկային գործերում արտացոլված տեղեկություններ։ Անառարկելի է, որ դատավարության մասնակիցների կողմից նշված փաստական տվյալները չվիճարկվելու պայմաններում դրանք անհերքելի փաստեր են հանցավոր ճանապարհով դրամական միջոցներ ստանալու և դրանց շրջանառության վերաբերյալ։
Ինչ վերաբերում է գործով հարցաքննված անձանց ցուցմունքներին, մասնավորապես՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներին, որոնցով հիմնավորվում է Հովհաննես Գևորգյանի նախաձեռնությամբ և կազմակերպմամբ կեղծ ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու համար իր կողմից ընկերություն հիմնադրելու, այդ ընկերության միջոցով անապրանք գործարքներ կատարելուն և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից փոխանցված դրամական միջոցները կանխիկացնելուն և Հովհաննես Գևորգյանին հանձնելուն, ապա դրանք ոչ հավաստի գնահատելու վերաբերյալ որևէ դատողություն դատական ակտում առկա չէ։ Ավելին՝ դատարանը գործով մի շարք հանգամանքներ հիմնավորելու համար նշել է հենց Հրաչյա Չանախչյանի վկայակոչված ցուցմունքները։
Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներն է գնահատել որպես հավաստի։
Նման պայմաններում Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38-190-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքների հիմնավորման համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար չլինելու մասին դատարանի դատողությունները հիմնազուրկ են։
Այսպիսով՝ ակնհայտ է երկու փաստ՝
Առաջին՝ Հովհաննես Գևորգյանի ծավալած հանցավոր գործունեության արդյունքում առաջացել են դրամական միջոցներ՝ 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով։
Երկրորդ՝ նշված ապօրինի դրամական միջոցներին օրինական տեսք տալով՝ դրանք ընկերության ակտիվներում ներառելով, այլ միջոցների հետ միախառնելով և օրինական ձեռնարկատիրական գործունեության պատրանք ստեղծելով փոխանցվել են հատուկ հանցավոր նպատակով ստեղծված այլ առևտրային կազմակերպության, որից հետո կանխիկացվել և վերադարձվել են փոխանցողին։
Նշված հանցավոր սխեման այլ կերպ, քան հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում հնարավոր չէ որակել։
Կատարված փոխանցումները դուրս են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներից, քանզի նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսված առանց ապրանքների մատակարարման կամ առանց ծառայությունների մատուցման կեղծ փաստաթղթղեր տրամադրելու, ծախսերի կամ եկամուտների վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթղեր (հաշիվ-ապրանքագիր) կազմելու և ներկայացնելու համար, իսկ կատարված փոխանցումները նշված հոդվածով որակման ենթակա չեն։
Իսկ ինչ վերաբերում է գույքին օրինական տեսք տալու դիտավորությանը, ապա դրա առկայությունը հաստատված է մանրակրկիտ պլանավորված և հաջորդաբար իրականացված գործողությունների ամբողջությամբ (առևտրային կազմակերպության հիմնադրում և գրանցում, էլեկտրոնային սարքի ձեռքբերում, փաստաթղթղերի կազմում, բանկային հաշիվների բացում, կազմված հաշվապահական փաստաթղթերին համապատասխան դրամական փոխանցումների իրականացում և գումարի կանխիկացում)։
Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով ապացույցների բավարարության վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական վերոնշյալ դիրքորոշումները, պետք է փաստել, որ գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված սույն բողոքում և Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված ապացույցներն համակցության մեջ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատում են Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելը, ուստի նրանք ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածը, ինչպես նաև Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշումը՝ բողոքաբերը գտել է, որ սույն բողոքում նշված պատճառաբանություններից ելնելով, և հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում չի վերլուծել որևէ ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության և հավաստիության տեսանկյունից, պատշաճ չի գնահատել հավաքված ապացույցների բավարարությունը, չի նշել, թե որ հանգամանքներն է համարում չփարատված կասկածներ, որոնք մեկնաբանել է հօգուտ ամբաստանյալների, նաև ղեկավարվելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված իրավական դիրքորոշումներով, հիմնավորվում է, որ դատական ակտը՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, պատճառաբանված չէ։
Պետք է նշել նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռն ինքնին հակասական է։
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել այնպիսի փաստեր, որոնք ուղղակիորեն վկայում են Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից՝ 38-190–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մասին։
Բացի այդ, դատավճռի եզրափակիչ մասում Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է երկու հակասական որոշումներ.
Հրաչյա Չանախչյանի վերաբերյալ հատվածում (դատավճռի 76-րդ թերթում) նրան մեղավոր է ճանաչել նաև 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Այնուհետև արձանագրել նշված հոդվածով նրան արդարացնելու մասին։
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվաշի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունները՝ քրեական հետապնդումը բացառող հիմքի մատնանշման առումով, նույնպես անհիմն են։
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Հովհաննես Գևորգյանը և Հրաչյա Չանախչյանը նշված մեղադրանքներով ենթակա են արդարացման՝ հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ այն պայմաններում, երթ Առաջին ատյանի դատարանը, այդ կապակցությամբ հիմանվորումներ նշելիս, արձանագրել է ապացույցների անբավարարությունը։
Գործով հավաքված ապացույցներն ակնհայտորեն վկայում են՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքի (հանցագործության հատկանիշներ պարունակող իրադարձության) առկայության և ապացույցների անբավարարության կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները կարող էին վերաբերելի լինել միայն Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմնավորմանը։
Նշված հանգամանքը ևս մեկ անգամ փաստում է դատական ակտի անհիմն և չպատճառաբանված լինելու հանգամանքը։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները, խախտել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածներով սահմանված իրավանորմերը, չի պահպանել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 և 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/14 որոշումներում արտահայտված նախադեպային իրավական դիրքորոշումները՝ թույլ տալով դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի դատավճիռն այդ մասով ենթակա է բեկանման։
Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ ԵԱԴԴ/0005/01/17 գործով կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, բեկանել։ Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել արդարացի պատիժ։ Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել արդարացի պատիժ։
Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Հ. Ենոքյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
Ամբաստանյալներ Հ. Գևորգյանը, Հ. Չանախչյանը և վերջինների պաշտպաններ Ա. Բաբայանը և Ա. Քալաշյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել այն:
4. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Ամբաստանյալ` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչել է միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն անապրանք գործարք չի կատարել և պնդում է նախաքննական ցուցմունքը: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է իր կողմից, դրա ողջ գործունեությունը, մինչև ձերբակալվելը, կազմակերպել և իրականացրել է անձամբ: Տարբեր կազմակերպությունների հետ կատարել է տարբեր գործարքներ, ձեռք է բերել ու վաճառել տարբեր ապրանքներ: Բացի իրենից, ընկերության տնօրեններ են աշխատել նաև որդին` Ռազմիկ Գևորգյանը, ընկերը` Աշոտ Բարսեղյանը, և այլ անձինք, սակայն որ ժամանակահատվածում չի հիշում: Նրանք ինքնուրույն ոչինչ չեն կատարել: Բացի այդ, նրանք ոչ մի այլ բան իր ընկերության համար չեն արել, քանի որ տեղյակ չեն եղել ոչ պայմանագրեր կազմելուց, ոչ էլ ապրանքների ձեռքբերումներից ու ընկերություններին իրացնելուց: Ինքը դա կատարել է իր գործը հեշտացնելու համար: Նրանք բանկ են գնացել իր խնդրանքով և բոլոր փողային հարցերի հետ կապված գործերը կատարել են իր տված տվյալների համաձայն: Բոլոր փոխանցումները կատարվել են բանկային փոխանցումներով: Հարկային մարմին հաշվետվություններ ինքն անձամբ է ներկայացրել, սակայն իրեն օգնել է Արամայիսը` սովորեցնելով, թե դա ինչպես անել և ինքն անձամբ է կատարել համակարգչով: Այլ ընկերությունների հետ անապրանք գործողություններ չի կատարել և բոլոր վկաները տվել են ճիշտ ցուցմունքներ: Հրաչյա Չանախչյանն իրեն վաճառել է ապրանքներ և ինքը կնքելով պայմանագիր գնել է այն: Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ չի տվել և ինքը չգիտի, թե ինչու: Ինքը պատրաստ է վճարել իր հարկային պարտականություններն իր մասով:
Ամբաստանյալ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն անապրանք գործողություն չի կատարել և ապրանքները վաճառել է փոխանցումով: Հայտնել է, որ հրաժարվում է նախաքննական իր ցուցմունքներից, քանի որ ինքն այդպիսի ցուցմունքներ տալով փորձել է թեթևացնել գործը, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը հրաժարվել է հարցերին պատասխանելուց:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 05-ին որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ոչ մի պաշտպան չի ուզում, ինքը կպաշտպանի իր շահերը, դա կապված չէ իր նյութական վիճակի հետ, եթե ուզենա պաշտպան ունենալ, կտեղեկացնի: Ներկա պահին իրեն լավ չի զգում, ունի գլխացավ ու խնդրում է այսօր իրեն չհարցաքննել, ինքը ցուցմունք կտա երկուշաբթի օրը` 2014 թվականի հուլիսի 07-ին:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 07-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչում մասամբ, մեղավոր է ճանաչում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ոչ մի փող չի լվացել, հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներ չի օրինականացրել, այլ միայն կատարել է անապրանք գործարքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի հետ` հենց Հովհաննեսի առաջարկով: Ինքը 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն, որը հաշվառել է Արմավիր քաղաքի հարկային տեսչությունում: Քանի որ գիտեին, թե ինչի հետ էր լինելու կապված իրենց գործողությունները, ինքը հարկային մարմնում և պետ ռեգիստրում ներկայացրել է, որ իր ընկերությունը հաշվառվի ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեում. դա հորինված հասցե է և դրա նպատակն, որ հնարավոր չլինի գտնել ընկերությունը: Հենց այդ ժամանակ էլ <<Չանախչյան>> և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանագիր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ: Սկսած այդ ժամանակահատվածից էլ մինչև այդ տարվա մայիս ամիսը բազմաթիվ դեպքերով, ինքը կոնկրետ ամիս ամսաթիվ չի հիշում, Հովհաննես Գևորգյանը փոխանցել է իր ընկերության հաշվին տարբեր չափերի գումարներ` փոխանցման հիմքը նշելով, թե իբր <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ: Չի հիշում, թե ինչ ապրանքներ են նշվել, հիմնականում խողովակներ և մետաղի ջարդոն է նշվել, սակայն թե ինչ քանակությամբ, չգիտի, դա իրեն չի հետաքրքրել: Փոխանցված գումարները եղել են տարբեր չափերի` 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն կամ ավելի քիչ չափով: Ինքն այդ գումարներն իր ընկերության հաշվին նստելու օրերը կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն տվել է Հովհաննեսին առձեռն: Այդ գործը սկսելուց Հովիկը ասել է, որ իր գործողությունների համար իրեն փող կտա, սակայն ստույգ չափ կամ տոկոսավճար իրեն տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսն իրեն տվել է տարբեր գումարներ` հարյուրից երկու հարյուր հազար դրամի չափով. եղել են դեպքեր, որ մի քանի դեպքերով նա իրեն գումար չի տվել և ասել է, որ փոխանցված գումարից նախորդ դեպքերի համար էլ իր հաշվեհամարին գումար թողնի, որն էլ ինքը կատարել է ու հետո այդ գումարները տնօրինել: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից նշված ժամանակահատվածում իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որոնք ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից, որը բացել է <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲ ընկերությունում` Շենգավիթի մասնաճյուղում: Ստացած գումարներն էլ տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, թե նա հետո այդ գումարներն ինչպես է տնօրինել և ինչ է արել դրանց հետ, ինքը չգիտի և չի հարցրել դա իրեն չի հետաքրքրել: Հովհաննեսն ասել է, որ իրենց ընկերությունների գործարքների վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարելու է իր ծանոթ հաշվապահ Արմանը, որին ինքը չի տեսել և չի ճանաչում ինքն էլ հավատացած է եղել, որ ձևակերպումները կատարվում են: Անձամբ ինքը ոչ մի հարկային հաշվետվություն չի ներկայացրել, հաշվապահական ձևակերպումներ չի կատարել ու ոչ մի հաշվապահական փաստաթղթեր չունի և ներկայացնել չի կարող:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը նայել է հարկային հաշիվները, կարող է ասել, որ դրանք ինքը չի կազմել և հարկային տեսչությանը ինքը չի ներկայացրել, անգամ դրանց կազմմանը ներկա չի գտնվել, իր իմանալով ինչպես Հովիկն իրեն ասել է, հաշվետվությունները պետք է կատարեր նրա ծանոթ Արմանը, սակայն թե վերջինն է կազմել այդ հարկային հաշիվները, թե մեկ այլ անձ, ինքը տեղեկություն չունի: Ինքն ադեն նշել է նախկին ցուցմունքում, թե ինչ կերպ է տեղի ունեցել, պնդում է իր նախորդ ցուցմունքները ու նորից նշում է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն ոչ մի ապրանքներ չի վճարել այլ միայն Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունից պարբերաբար գումարներ է փոխանցել իր ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ինքը կանխիկացրել է ու տվել է Հովհաննես Գևորգյանին: Սակայն այդ հաշիվմերի կազմման հետ ինքը ոչ մի կապ չի ունեցել: Երբ ընկերությունը գրանցվել է հարկային մարմնում, այնտեղ իրեն տվել են էլեկտրոնային ծածկագիր և իր ստորագրությունը հաստատող էլեկտրոնային սարք, որոնք ինքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, որպեսզի նա կազմակերպի իր ընկերության հարկային հաշվետվությունների կատարումը: Ինքը պարբերաբար նրան հայտնել է, թե իր ընկերության հարկային հաշվետվությունները կատարվում են, Հովհաննեսը պատասխանել է, որ կատարվում են: Նաև նրան պարբերաբար ասել է, որ պետք է վճարվեն նաև հարկեր և տուրքեր, սակայն նա ասել է, որ դրա հետ ինքը գործ չունի, դեռևս փող չկա դրա համար, ուշացնելով էլ ոչինչ, տուգանքները հետը կվճարի: Էլեկտրոնային ստորագրության սարքը միշտ եղել է Հովհաննեսի մոտ: Ինքը նայել է իրեն ներկայացված փաստաթղթերը և հայտնում է, որ դրանք տեսնում է առաջին անգամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ինքը նույնպես կապ չունի և չգիտի ով է դրանք կազմել, սակայն կարող է ասել, որ տարվա ձմռան վերջին և գարնան սկզբներին Հովհաննես Գևորգյանն իրեն տվել է և ինքը ստորագրել է պայմանագիր, ըստ որի նշված ընկերությունն իբր իր <<Չանախչյան>> ընկերությունը պետք է վճարի տնտեսական ապրանքների և Հովհաննեսի ասելով ինքը մի երեք անգամ գնացել է <<Հայբիզնեսբանկ>> և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից գումարներ է փոխանցել այդ ընկերության հաշվեհամարին, որի տվյալներն իրեն է տվել Հովհաննես Գևորգյանը: Գումարների չափը ասել է Հովհաննեսը, սակայն փոխանցած գումարների կոնկրետ չափն ինքն այժմ չի հիշում, սակայն հաստատապես ասում է, որ դա 123 միլիոն դրամի չափով չի եղել իր հիշելով 5 միլիոն դրամը չի գերազանցել: Համենայնդեպս նշված ընկերությունից ինքը ոչ մի տեսակի ապրանք չի գնել, դա և ինչպես մյուս գործարքները եղել են անապրանք: Հովհաննեսի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ նշել է, որ որոշ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ինքը վաճառել է, սակայն դա ճիշտ չէ ոչ մի ապրանք էլ չի վաճառել ու չի գնել իր ընկերության համար, ուղղակի վախ ունենալով է նշել, որ ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքներ է վաճառել <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությանը, հետո ինքը քննիչին դիմում է գրել` հայտնելով, որ ինքը սխալ է վարվել: Իրեն ոչ ոք չի սպառնացել և ուղղորդել, որ ինքն այս կամ այն ձևով ցուցմունք տա, ուղղակի իր մոտ հիմա էլ կա մտավախություն, որ ինքը ճիշտ ներկայացնելով կարող է վտանգի ենթարկել ընտանիքը, քանի որ խոսքը մեծ գումարների հետ է կապված, համոզված է, որ այդ գումարները Հովհաննեսինն էլ չեն և ինքը չգիտի, թե դա ումն է եղել, այդ իսկ պատճառով ուղղակի խնդրում է որպեսզի իր ընտանիքին վտանգ չլինի, իրեն Հովհաննես Գևորգյանի ոչ էլ մի ուրիշ անձի հետ առերեսում չանեն: Իրեն ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված ինչ գիտի ասել է, ավելին չգիտի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 18-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ճանաչում է միայն Հովհաննես Գևորգյանի որդուն` Ռազմիկին, ում մեկ անգամ, եթե չի սխալվում 2013 թվականի աշնան կեսերին, օրը չի հիշում տեսել է Հովհաննեսենց տանը, երբ վերջինի հրավերով այնտեղ է գնացել ճաշկերույթի և Հովհաննեսն էլ ծանոթացրել է նրա հետ` ասելով, որ իր մեծ տղան է: Բացի այդ դեպքից ինքը Ռազմիկի հետ այլևս չի հանդիպել: Մյուս երկու անձանց չի ճանաչում ու ինքը ներկա պահին է իմացել, որ նրանք զբաղեցրել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իրեն Հովհաննեսն ասել է ու ինքն էլ գիտի, որ նշված ընկերության տնօրենը Հովհաննեսն է: Իր ընկերության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության միջև կատարված անապրանք գործարքների հետ թե Ռազմիկին ու մատնանշված երկու անձինք ինչ առնչություն են ունեցել, ինքը տեղյակ չէ: Ինքը նորից է նշում, որ ինքը միայն գործ է ունեցել Հովհաննես Գևորգյանի հետ իր ընկերության հաշվեհամարին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից փոխանցված բոլոր գումարներն ինքը կանխիկացրել է անձամբ, որից հետո կանխիկացված գումարն ամբողջությամբ տվել է անձամբ Հովհաննեսին, կամ ստանալու օրը կամ էլ ստացման օրից մեկ կամ երկու օր անց ու քանի որ այդպիսի դեպքերը շատ են եղել, ինքը չի կարող մտաբերել և ճշգրիտ ասել, թե որ դեպքում և երբ է կանխիկացրել և երբ է տվել նրան այդ գումարները: Բոլոր այդ դեպքերում էլ Հովհաննեսն է իրեն զանգահարել ու ասել, որ գումաները փոխանցի: Եղել են դեպքեր, երբ պայմանավորվել են Հովհաննեսի հետ հանդիպել Հայրենիք կինոթատրոնի մոտ, որոշված ժամին ինքը գնացել է ու այդ կինոթատրոնի դիմացի մայթում գտնվող <<ՀայԲիզնես>> բանկից կանխիկացրել է փոխանցված գումարները, ու գնալով Հայրենիք կինոթատրոնի շենքի մոտ դրանք ամբողջությամբ տվել է Հովհաննեսին: Վերջինը միշտ եղել է միայնակ, թե ինչ մեքենայով է նա այնտեղ եկել, ինքը չգիտի. իրենք հանդիպել են կինոթատրոնի մոտ, երբ իրենից գումարները վերցրել է առանց հաշվելու և իրենք իրարից հեռացել են: Ինքն արդեն նշել է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի մատակարարման հետ կապված էլեկտրոնային հարկային հաշիվներն ինքը չի կազմել, Հովհաննեսը հենց իր ընկերության հիմնադրման առաջին օրերից վեցրել է այդ հաշիվները կազմելու համար հարկային տեսչության տված սարքը, որը այլևս իրեն չի վերադարձրել: Թե նա է կազմել հարկային հաշվետվությունները, թե մեկ այլ անձ ինքը չի կարող ասել: Ինքն անգամ չգիտի, թե հարկային հաշիվներն ինչ ամսաթվով են կազմվել: Այդ ամենի հետ Լաերտ Գևորգյանն ինչ կապ ունի` ինքը տեղյակ չէ: Գիտի, որ նա Հովհաննեսի հորեղբոր տղան է: Լաերտն իր <<ջիպ>> ավտոմեքենայով Հովհաննեսին բերել է իր հետ հանդիպման և անգամ ավտոմեքենայից չի իջել: Այդ ժամանակ Հովհաննեսին կանխիկացված գումարներ չի տվել: Թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարից կոնկրետ ով է իր ընկերության հաշվեհամարին գումարներ փոխանցել, ինքը չգիտի. իր մոտ տպավորված է որ դա կատարել է Հովհաննեսը: Հովհաննեսն իրեն տվել է գումար, որի կոնկրետ չափը չի հիշում և ինքը դա մուտքագրել է <<Մվ-քեմիքլ>> ընկերության հաշվեհամարին` չիմանալով, թե ինչի համար է դա կատարվում: Հայտնել է, որ ոչ մի տեղեկություն չունի, թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն ինչպիսի ընկերություների հետ ինչպիսի գործարքներ է կատարել, այդ մասին իրեն Հովհաննեսը ոչինչ չի պատմել:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 30-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը լսել է իր և Լաերտ Գևորգյանի միջև կատարված հեռախոսազրույցների ձայնագրությունները և կարդացել է փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված տեքստը, որը կարող է ասել, որ այդ խոսակցություններն ինքը վարել է Հովհաննես Գևորգյանի հորեղբոր որդու` Լաերտ Գևորգյանի հետ, ինքն ունեցել է բնակարանի հետ կապված դատական գործի խնդիր և Լաերտը խոստացել էլ, որ իրեն կօգնի, որ գտնի նորմալ փաստաբանի, ով դատարանում կներկայացնի իր շահերը: Այդ երկու խոսակցություններով ինքը ցանկանում է հանդիպել Լաերտին, որ նա լուծի փաստաբան գտնելու հարցը: Այլմոլորակայիններ ասելով ինքը ի նկատի է ունեցել Հովհաննես Գևորգյանին և նրա ընկերոջը, ում հետ Հովհաննեսը պարբերաբար շատ քանակությամբ ոգելից խմիչքներ է օգտագործում և ինքը գիտի, որ նա շրջան է մեկնել մի քանի օր և զբաղվում է խմելով: Իսկ մոտս բան վերցնելը ինքն ի նկատի է ունեցել գումար վերցնելը, որպեսզի վճարի փաստաբանի վարձը: Միլիոն ու կես գումարի խոսակցությունը Լաերտն իրեն ասել է շեշտելով, որ իր մոտ էլ գումար չկա և չի կարող իրեն օգնել փաստաբանի վճարները հոգալու համար: Դրանից առաջ ինքը Հովհաննեսին խնդրել էր որ Լաերտից հետաքրքրվի, թե նա կարող է իրեն պարտքով գումար տալ, փաստաբանի վարձավճարը հոգալու համար, դա համար էլ Լաերտն իրեն հասկացրել է, որ նա էլ գումար չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 10-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ պնդում է նախորդ ցուցմունքները ինքը փողերի լվացում չի կատարել, երբ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ին փոխանցված գումարները կանխիկացրել ու տվել է Հովհաննեսին, տեղյակ չի եղել ու չի հասկացել, թե ինչ նպատակով է դա կատարում, դրա համար էլ իրեն փողերի լվացման մեջ մեղավոր չի ճանաչում, իսկ անապրանք գործարքներ կատարելու մեջ ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչել, ներկա պահին նշում է, որ դա կատարել է ամբողջ տեղի ունեցածի մասին ինքն իր նախորդ ցուցմունքներում մանրամասն նկարագրել է ամբողջությամբ դրանք պնդում է և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 25-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, քանի որ ինքը կատարել է կեղծ ձեռնարկատիրություն, այսինքն հարկային մարմնից ստացած համապատասխան սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, որպեսզի նա իրականացնի իր ընկերության կողմից իր ընկերության <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին իբր ապրանքներ վաճառելու վերաբերյալ էլեկտրոնային հարկային հաշիվների կազմում, որն էլ կատարվել է: Այդ մասով իրեն մեղավոր է ճանաչում: Սակայն փողերի լվացման օժանդակման մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Քննիչին խնդրել է իր մոտից վերցված երկու հեռախոսները և դրանցում գտնվող հեռախոսաքարտերը հանձնել իր որդուն:
Վկա Գևորգ Միլիտոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդին` Հովհաննես Գևորգյանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և մեկ անգամ այցելել է բանկ: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց հետո ինքը տարել է վիրահատություն: Հովհաննեսին բոլորը <<Նշե>> են դիմել: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե նշված ընկերությունն ինչով է զբաղվում:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գևորգ Միլիտոնյանը հայտնեց, որ քննիչի մոտ գրված ցուցմունքը ճիշտ է և ավելացնելու ոչինչ չունի:
-Վկա Ազատ Բագրատյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի վերջից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ում որպես տնօրեն: Իր դիմումի համաձայն, 2014 թվականի մայիսին ազատվել է աշխատանքից: Աշխատած ժամանակահատվածում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վերին Գետաշեն և Մադինա համայնքների տարածքում հոսող Արգիչի գետի վրա իրականացրել է հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման աշխատանքներ: Ունեցել են համապատասխան լիցենզիա` այդ գործունեությունն իրականացնելու համար: Շինարարական այդ աշխատանքների ընթացքում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն տարբեր ընկերություններից ձեռք է բերել տարբեր սարքավորումներ և շինարարական նյութեր: Ձեռք բերումներ են կատարել նաև <<Մշո-Լայֆ>. ՍՊԸ-ից: Մանրամասներ չի հիշում, թե ինչպես են սկսել աշխատել այդ ընկերության հետ: 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին իրենց ընկերության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջև կնքվել է պայմանագիր` վերջինի կողմից իրենց ընկերությանը 1500 գծային մետր 1420 մմ տրամագծի խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ: Պայմանագիրը ստորագրվել է իր և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի միջև: Հովհաննես Գևորգյանը նախապես զանգահարել է իրեն, տեղեկացրել տեղափոխման վերաբերյալ, կամ մատակարարման ժամանակ եկել է իրենց շինհրապարակ: Երկար ժամանակ է անցել և ինքը չի հիշում, թե նրա հետ որևէ անձ եղել է, թե ոչ: Պայմանագրով նախատեսված ամբողջ ծավալն իրենք ստացել են և որևէ պարտք-պահանջ չեն ունեցել: Խողովակների մատակարարման յուրաքանչյուր դեպքից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել: Մատակարարված ապրանքների վերաբերյալ տվյալներն ինքը տրամադրել է հաշվապահին, իսկ թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվապահական ձևակերպումներն ում կողմից են կատարվել, և ով է հանդիսանում այդ ընկերության հաշվապահը, չգիտի, նրա հետ երբեք չի հանդիպել: Հովհաննեսն ունեցել է Լաերտ անունով բարեկամ, սակայն ինքը բոլոր գործարքները կատարել է Հովհաննեսի հետ: Հայտնել է, որ քննիչի մոտ իր հայտնածը համապատասխանում է իրականությանը:
-Վկա Ղազար Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է <<Վանի>> ՍՊԸ-ն և այդ ժամանակվանից հանդիսանում է ընկերության տնօրենը: 2004 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել ք. Երևան, Արին Բերդի 2, փակուղի 1 հասցեով մոտ 6 հեկտար տարածքը, որն ունեցել է մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինություն և մոտ 300 քառակուսի մետր չափով գրասենյակային շինություն: Այդ տարածքում իր ըկերությունն իրականացրել է երկաթ բետոնի արտադրություն: Վերջին 6 տարիներին, արտադրություն համարյա չի իրականացվել: 2012 թվականի աշնանն իրեն դիմել է ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ գյուղի բնակիչ Հովհաննես Գևորգյանը և խնդրել, որ նրա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի համար վարձակալությամբ հանձնի իր ընկերությանը պատկանող մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինությունը: Նա ասել է, որ իրականացնելու է տնտեսական գործունեություն, հիմնականում կատարելու է խողովակների տրամագծերի վերափոխումներ, այսինքն փոքր չափերի խողովակները միացնելու և դարձնելու է մեծ տրամագծի խողովակներ: Այդ շինությունում ինքն ունեցել է տեղադրված երեք սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է եղել կատարել այդ գործողությունը: 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իր ընկերության և Հովհաննես Գևորգյանին պատկանող <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջև կնքվել է տարածքի վարձակալության պայմանագիր և այդ ժամանակվանից սկսած <<Մշո-Լայֆ> ՍՊԸ-ն իր տարածքում սկսել է իրականացնել նշված գործունեությունը: Գրասենյակային շենքում նա տարածք չի վարձակալել: Ինքը չգիտի, թե վարձակալված տարածքում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կոնկրետ ինչ գործարքներ է իրականացրել, ում հետ և ինչպիսի փաստաթղթային ձևակերպումներ են կատարվել:
-Վկա Աշոտ Բասեղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևորգյանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից, չի հիշում, թե ում միջոցով և ինչ հանգամանքներում են ծանոթացել: 2013 թվականի փետրվարին, հանդիպել է Հովհաննեսի հետ և խոսակցության ընթացքում նրան ասել է, որ ցանկանում է բանկից վարկ վերցնել ու ծավալել գործունեությունը: Իմանալով, որ <<Նշեն>> հանդիսացել է մեծ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն ու զբաղվել է ապրանքների ձեռք բերմամբ ու իրացմամբ, խնդրել է նրան վարկը վերցնել նրա ընկերության անունից, իր սեփական բնակարանն ու հողամասը գրավադրելով: Նոր ընկերություն հիմնադրելով, ինքը չէր կարող ունենալ մեծ շրջանառություն և ստանալ բանկի վստահությունը: <<Նշեն>> համաձայնել է օգնել և 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենը, որպեսզի զբաղվի վարկի ստացման գործով: 2013 թվականի մարտի վերջին, իր խնդրանքով, <<Նշեն>> իրեն ազատել է նշված աշխատանքից, քանի որ վարկի ստացումը չի հաջողվել, <<Հայբիզնեսբանկը>> մերժել է 40 միլիոն դրամի տրամադրումը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, մերժման պատճառն իրեն հայտնի չէ: Ինքը որպես տնօրեն ստորագրել է որոշ բանկային փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե ինչ փաստաթղթեր: Հայտնել է, որ պնդում է նախաքննության ընթացում իր կողմից տրված ցուցմունքը:
-Վկա Ակսել Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<ԱՔՍԱՏԻ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալներին: ՀԷԿ-ի կառուցման համար իրեն անհրաժեշտ է եղել խողովակներ: Ինքը տեսել է կանգնած բեռնատար, որում բարձված են եղել մի քանի խոշոր տրամագծի խողովակներ: Մոտեցել է բեռնատարի վարորդին և ասել, որ իրեն անհրաժեշտ են մեծ տրամագծի խողովակներ: Վարորդը զանգահարել է ինչ-որ մեկին, հետո պայմանավորված օրը, հանդիպել և Երևանի Դավիթաշենի 2-րդ թաղամասի 8-րդ շենքում տեղակայված իրենց գրասենյակում զրուցել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն, հայտնել, որ այդ ընկերությունն ունի արտադրամաս Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում, Արին-Բերդ փողոցի վրա, որտեղ իրականացնում է օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող մետաղյա խողովակների տրամագծերի վերափոխում ավելի մեծ չափերի: Ինքը հայտնել է, որ Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում իրենց ընկերության կողմից կառուցվող ՀԷԿ-ի համար անհրաժեշտ են 820 մմ տրամագծի 2200 գծային մետր խողովակներ: 2013 թվականի օգոստոսի 5-ին, երկու դեպքով բանկային փոխանցումներ է կատարել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին, ընդհանուր փոխանցելով 49.280.000 դրամ: 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, երկու վարորդները, որոնց հետ պայմանագիր է կնքել, սկսել են Հովհաննեսի արտադրամասից խողովակների տեղափոխումը Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում գտնվող շինհրապարակ: Վարորդներն ունեցել են Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը, նախքան տեղափոխում կատարելը կապնվել և պայմանավորվել են նրա հետ, այնուհետև կապալառու ընկերության աշխղեկի կամ վերամբարձի վրա աշխատող անձի հետ, յուրաքանչյուր դեպքում տեղեկացնելով, թե քանի մետր խողովակներ են կոնկրետ օրը տեղափոխելու: Խողովակների ստացման ժամանակ ինքը ներկա չի գտնվել, դրանց ստացման ժամանակ, բացի էլեկտրոնային հարկային հաշիվներից, այլ փաստաթղթեր չեն կազմվել, քանի որ այդպիսի անհրաժեշտություն չի առաջացել:
-Վկա Գեղամ Բրսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ում որպես փոխտնօրեն: Երբ իրենց տնօրենը մահացել է ինքը ժամանակավոր ստանձնել է նրա պաշտոնը, և եղել են կիսատ թողած աշխատանքներ որոնք ինքն ավարտել է: Իրենց ընկերությունը զբաղվել է ՀԷԿ-րի կառուցմամբ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ գործարքներ կնքվել և իրականացվել են, սակայն ինքը լավ չի հիշում, քանի որ այդ գործունեությունը կատարվել է իրենց տնօրենի հետ, իսկ նրա մահից հետո ինքը կատարել է մի քանի գործողություն: Ներկա պահին իրենց տնօրենը հանդիսանում է Նաիրա Սարգսյանը: <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ն կրկին եղել է ՀԷԿ-ր կառուցելու հետ: Տնօրենի մահից հետո եղել են կիսատ բաներ, որոնք մատակարարվել են <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ն: Ինքը մանրամասներ չգիտի, թե ում միջոցով է մատակարարումներ կատարվել: Հայտնել է, որ ինքը քննիչի մոտ տվել է ցուցմունքներ, որտեղ հայտնել է ճշմարտությունը և պնդում է այդ ցուցմունքը:
-Վկա Ռազմիկ Գևորգյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց հայտնելով, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի որդին:
Նախաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ - <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է հոր` Հովհաննես Գևորգյանի կողմից, հիմնադրման օրը, ամիսը և տարեթիվը չի հիշում, այն գործում է մոտ 2-3 տարի: Ընկերության տնօրեն եղել են ինքն ու հայրը, բացի իրենցից, ով է եղել տնօրեն, չգիտի: Ինքը տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտից մինչև նոյեմբերը ներառյալ, իսկ այնուհետև, հոր ձերբակալվելուց հետո, 2014 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներից սկսած, զբաղեցրել է այն: Մնացած ժամանակահատվածներում, որքանով, իր իմանալով, տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է հայրը: Հայրն այդ ընկերությունը հիմնադրել է բիզնես իրականացնելու համար: Ինքն էլ, ելնելով իրավիճակից, քանի որ հայրը ձերբակալվել է, ընկերությունն ունեցել է չկատարված պայմանագրեր և գործեր, դարձել է ընկերության տնօրեն և փորձել ավարտին հասցնել չկատարված աշխատանքները: Անավարտ է մնացել ՀՀ Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում մեծ տրամագծի խողովակաշարի ապամոնտաժումը և մատակարարումը պատվիրատու կազմակերպությանը: Չգիտի, թե ովքեր են աշխատել ընկերությունում: Ճիշտ է 2013 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում զբաղեցրել է ընկերության տնօրենի պաշտոնը, սակայն, ըստ էության, ընկերության տնօրենի իրավունքներն ու պարտականությունները կատարել է հայրը, թե ինչու, չգիտի: Ոչ մի գործարքի կատարմանն ինքը մասնակից չի եղել: Չգիտի, թե կազմակերպությունների հետ հայրը երբ և ինչպիսի գործարքներ է կատարել: Գևորգ Միլիտոնյանը հոր հորեղբոր տղան է: Աշոտ Բարսեղյանին չի ճանաչում և չգիտի, թե նրանք ինչ առնչություն են ունեցել հոր ընկերության հետ, և այդ ընկերության տնօրեններ եղել են, թե` ոչ: Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում, միգուցե նրան տեսել է, սակայն նրա անուն-ազգանունն իրեն ոչինչ չեն ասում: Տեղյակ է, որ նա քրեական գործով նույնպես կալանավորվել է, սակայն թե կոնկրետ ինչի համար, չգիտի: 2013 թվականին, ամիսը և օրը չի մտաբերում, հորից լսել է, որ վերջինի ընկերությունը գործարքներ է կատարել <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հետ, այսինքն հայրիկն այդ ընկերությունից ձեռք է բերել ինչ-որ ապրանքներ, այլ մանրամասներ չգիտի: Անապրանք գործարքների մասին ինքը չի իմացել և կարծում է, որ անապրանք գործարքներ չեն եղել, ոչ ինքը, ոչ հայրը, ոչ Լաերտ Գևորգյանը, որի հետ իրենց ընտանիքն ունի շատ լավ բարեկամական հարաբերություններ, այդպիսի գործողությունների մասնակից չեն եղել: 11.11.2013 թ. դադարել է զբաղեցնել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է գնալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին գումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ անգամ ընկերության հաշվեհամարներից գումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հաշվեհամարին` որպես գումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներ կատարելը: Տնօրեն եղած ժամանակ և հետո, պայմանագրերի, գործարքների էության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ դրանց մասնակից եղած ընկերությունների մասին տեղյակ չի եղել: Չի իմացել և չէր կարող իմանալ կեղծ փաստաթղթերի, անապրանք հաշիվների մասին, քանի որ կատարել է զուտ հոր խնդրանքները: Գումարները, որոնք մուտքագրել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, իրեն հայրը տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի <<Հայրենիք>> կինոթատրոնի դիմաց գտնվող <<Հայբիզնեսբանկ>>, և դրանք մուտքագրի ընկերության հաշվեհամարին, որպես հիմք նշելով <<հաշվի համալրում>>-ը: Ինքն էլ, վերցնելով գումարը, մենակ գնացել է բանկ և հոր տված ամբողջ գումարներով համալրել ընկերության հաշիվը: Ինչ նպատակով է կատարվել այդ համալրումը, չգիտի և չի հիշում, որ հայրը դրա վերաբերյալ իրեն ինչ-որ բան ասած լինի: Այդ գործողություններին Լաերտ Գևորգյանը չի առնչվել: Նաև հոր ասելով գնացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է գումարներ: Հայրն իրեն չի ասել, թե գումարներն ինչի համար են փոխանցվել ընկերությունների հաշվեհամարներին և չի հիշում, թե որքան բանկային այդպիսի գործարքներ է կատարել: Կանխիկացված գումարները տվել է հորը: Չգիտի, թե գումարներն ինչ նպատակով են կանխիկացվել և ում կողմից են տնօրինվել:
-Վկա Սպարտակ Սանթրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալ Գևորգյանին: Գևորգյանին ճանաչում է երեքից–չորս տարի իրենք աշխատել են <<Գ.Ա.Խ. Խաչատրյան>> ՍՊԸ-ի, որը հանդիսացել է իրենց մատակարարը՝ Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման, այսինքն <<Գ.Ա.Խ. Խաչատրյան>> ՍՊԸ-ն եղել է իրենց կապալառուն, իսկ մատակարարը եղել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն: Դրանց բերված բոլոր ապրանքների ձեռքբերման բոլոր փաստաթղթերը առկա են և իրենք ներկայացրել են նախաքննական մարմնին: Գագիկի մահից հետո տակը մնացած են եղել ՌԴ-ից բերված մատոռները և դա միանգամից ձևակերպվել է <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ի վրա և իրենք պարտք պահանջ չունեն նրանց ՍՊԸ-ի հետ: Ինքը տեղյակ չէ, թե որ գործարանից ինչ հանգամանքներում է բերվել: Ինքը Գագիկ Խաչատրյանի հետ եղել են մտերիմ ընկերներ և ամբաստանյալին նրա միջոցով է ճանաչել: Փոխադրամիջոցները կազմակերպել է <<Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ն: Ինքը ինչ գրել է նախաքննության ընթացքում ճիշտ է և պնդում է այն:
-Վկա Մարսել Այվազյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է <<Արաքսշին>> ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն: Ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին` գործնական հարաբերությունների միջոցով: <<Արաքսշին>> ՍՊ ընկերությունը գործունեություն է իրականացրել շինարարության ոլորտում, որպես կապալառու կատարել է բնակելի շենքերի որոշակի շինարարական աշխատանքներ: 2012 թվականի օգոստոս ամսից ճանաչել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանին: Նա մատակարարել է շինանյութ: Նրանց միջև կատարված բոլոր գործարքներն առկա են գրավոր և նրանց միջև պարտք պահանջ առկա չէ: Շինաշխատանքներ է իրականացվել Երևանի Վերին Անտառային փողոցի 220/3 և 220/4 հողատարածքներում կառուցվող բազմահարկ շենքում: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերաբերյալ կարող է միայն ասել, որ առկա է բոլոր պայմանագրերը, իսկ դրանից հետո չգիտի` առկա են պայմանագրեր, թե ոչ: Ինքը չի հիշում, թե որտեղից է ճանաչել ամբաստանյալին, նա առաջարկել է մատչելի գնով շնանյութ և տրանսպորտային միջոցն ապահովել է ամբաստանյալը: հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում մանրամասն ցուցմունք է տվել և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի` պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը:
-Վկա Լաերտ Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներին` Գևորգյանը հանդիսանում է իր հորյեղբոր որդին, իսկ մյուս ամբաստանյալը նրա գործընկերն է: Հիմնադրել է <<Արգամ>> ՍՊԸ-ն, որը գործել է մինչև 2000 թվականը: Ինքը որպես եղբայր օգնել և օժանդակել է իր եղբորը: Հայտնեց, որ Սպարտակ Սանթրոսյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը և իր հորեղբոր որդին նրա համար ապրանք է մատակարարել: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն առնչություն է ունեցել, որպես իր եղբոր ՍՊԸ և օգնել է նրան և բազմաթիվ անգամ ինքը երաշխավորել է և օգնել է նրան: Ինքը տեղյակ չի եղել հաշվապահական հարցերից և միայն տեղեկացել է, որ նրան այդ հարցում օգնել է Արամայիսը: Իր ընկերներից մեկին հաշիվ է պետք եղել և նրանք դուրս գրած չեն եղել և ինքը զանգահարել է Արամայիսին:
-Վկա Արամայիս Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի փետրվարից աշխատում է <<Կոմպասս>>ՍՊԸ-ում որպես գլխավոր հաշվապահ: Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին: Իրենց ՍՊԸ-ն զբաղվել է համակարգչային տեխնիկայի վաճառքով: Գևորգյանին ճանաչել է գյուղից: Երբ նա խնդրել է իրեն նայել իր թղթերը, իրեն ասել է, որ զբաղում է մետաղի ջարդոնների վաճառքով: Ինքն օգնել է, որպեսզի հաշվետվություններն անի և կազմել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով հաշվետվություններ, նա չի ունեցել հաշվապահ: Ինքը որպես գրանցվող աշխատող չի եղել: Ինքը նրա ներկայությամբ նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով կազմել է նրա հաշվետվությունները, իսկ մնացածն ինքն է ներկայացրել: Բացի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության համար ինքն այլ ընկերության համար հաշվետվություններ չի կազմել: Ինքը Հովհաննեսի դուրս գրված տվյալների վրա է հաշվետվություն կազմել: Գևորգյանը հաշվետվություն կազմել չի իմացել: Ինքը Չանախչյանին ճանաչել է և եղել է, որ Հովհաննեսը նրան ասաց լինի զանգահարի իրեն և ճշտի պատրաստ է հաշվետվությունը, թե ոչ: Իր կողմից քննիչի մոտ տված ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը: Ինքը տեսել է, որ բեռնատար է կանգնած և ապրանք են տեղափոխել: Ինքը տեղյակ է եղել, որ նա գրասենյակ չի ունեցել:
-Վկա Դավիթ Աթարբեկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել երկու տարի առաջ և շատ մանրամասներ չի հիշում: Ինքը բավականին մեծ քանակությամբ անասնակեր է գնել Հովհաննես Գևորգյանից: Ինքը հետաքրքրվել է կերերի տեսակներով և գներով: Հովհաննեսը նշել է կերերի արժեքները, առաջադրելով պայման, որ կերերը վաճառելու է միայն հաշվապահական փաստաթղթով ու գումարի վճարումը նրա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը կատարվելու` բանկային փոխանցմամբ: Իրեն ասել է, որ աշխատում է միայն փոխանցումով և ինքը իր ԱՁ-ով կատարել է փոխանուցում: Միայն այդ անգամ է նրանից ապրանք գնել:
-Վկա Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականի վերջից աշխատում է <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ում և 2012 թվականից զբաղեցնում է մատակարաման բաժնի պետի պաշտոնը: Իրենց ընկերությունը ձուլարան է, և աշխատանքները կատարելու համար ձեռք են բերում երկաթի և թուջի ջարդոն, որից հետո համապատասխան ձուլվածքը՝ աղացի գնդերի, երեսպատման սալերի և այլ պատրաստի արտադրանքի տեսքով, իրացրել են: 2013 թվականի մարտ ամսին իր աշխատասենյակ է եկել Հովհաննեսը Լաերտ անունով տղայի հետ և ներկայանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչ, առաջարկել է իրենց ընկերությանը մատակարարել մեծ քանակությամբ պողպատի և թուջի ջարդոն: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ կատարված գործարքների հսկողությունն իրենց ընկերության տնօրեն Կարեն Կարապետյանի ցուցումով, դրված է եղել հանձնաժողովի վրա, որի կազմում ընդգրկված են եղել ինքը, փոխտնօրեն Մ. Կարապետյանը և արտադրամասի պետ Մարտինը: Արտադրամասի պետի և փոխտնօրենի վրա դրված է եղել մատակարարված ապրանքի որակը ստուգելու պարտականությունը: Գիտի, որ մատակարարված այդ ապրանքների վերաբերյալ էլեկտրոնային եղանակով կազմվել են հարկային հաշիվներ: Տարածքն արդեն հանձնվել է իրեն:
-Վկա Սամվել Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականին հիմնադրվել է <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ն, որի տնօրենը հանդիսանում է ինքը: Ընկերությունը հաշվառվել է ՀՀ Կոտայքի ՏՀՏ-ում և զբաղվում է հիդրոտեխնիկական և շինարարական աշխատանքների կատարմամբ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին գնել են խողովակներ: Բոլոր գործարքները կատարվել է հաշվապահության միջոցով: Ձեռք ենք բերել 530 մմ տրամագծի 1250 մետր երկարությամբ խողովակներ: 2013 թվականի փետրվարի 2-ին ընեկրությունը սկսել է <<Կոբու-Արաքս>> կոլեկտորի վրա տեղակայված պոմպակայանի մղման 1250 մետր երկարությամբ խողովակաշարի երկարացման աշխատանքները: Հայտնեց, որ անցել է երկար ժամանակ և շատ մանրամասներ չի հիշում, սակայն պնդում է քննիչի մոտ տրված իր ցուցմունքը:
-Վկա Աշոտ Հովսեփյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2009 թվականին: Հիմնադրման օրվանից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը և 33 տոկոս բաժնեմասի սեփականատերը: Ընկերության հիմնադրման օրվանից սկսել են ՀՀ Լոռու մարզի Կաճաճկուտ համայնքում գտնվող համանուն գետի վրա կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան; ՓՀԷԿ-ի կառուցման համար տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել տարբեր շինարարական նյութեր, այդ թվում նաև 426 մմ, 377 մմ և 325 մմ տրամագծերի խողովակներ; Այդ խողովակներն իրենց ընկերությունը, 2013 թվականի մարտ ամսից մինչև հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ձեռք է բերել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից: ՓՀԷԿ-ի կառուցման կապալառու կազմակերպության` <<ՄՄԼ Շեն>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Շահեն Շահբազյանը 2012 թ. դեկտեմբերի սկզբին իրեն ծանոթացրել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենի հետ, ում ազգանունը Միլիտոնյան է եղել, անունը լավ չի հիշում` Գևորգ, ով հանձն է առել մատակարարել անհրաժեշտ խողովակները: Ընկերությունների անունից կնքվել է պայմանագիր: Խողովակների մատակարարումը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն սկսել է իրականացնել 2013 թվականի մարտից: Շինհրապարակում խողովակներն ընդունել է կապալառու կազմակերպության աշխղեկը` Մեսրոպը, ով արդեն ողջ չէ: Մեսրոպն ամեն խմբաքանակի մատակարարման մասին տեղեկացրել է իրեն: Իրենց ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին վճարել է կանխավճար, այնուհետև մատակարարված խողովակների համար շարունակել են վճարումները:
-Վկա Արա Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին մայրը` Վարդանուշ Սարգսի Գրիգորյանը դառել է <<Ֆենհալ> ՍՊԸ 100 տոկոսի բաժնետեր: 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իրենց ընկերությունը, որի գործունեությունն ամբողջությամբ ղեկավարել և կազմակերպել է ինքը, ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն համայնքի տարածքում, Ախուրյան գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար ստացել է լիցենզիա։ Այդ ժամանակվանից իրենց ընկերությունը սկսել է ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքները: Որպես կապալառու շինարարական աշխատանքները կատարել է <<Գրիգորյանների ՄՈԺ>> ՍՊԸ-ն: Շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր կազմակերպություններից, իսկ 105 գծային մետր 2020 մմ տրամագծի խողովակները` <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից: Եթե չի սխալվում, հենց ՀԷԿ-ի նախագծողները 2013 թվականի հունիսին իրեն տվել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը: Ինքը կապնվել է նրա հետ և պայմանավորվելով, գնացել է Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող նրա ընկերության տարածք: Գիտի, որ Հովհաննեսին բոլորը <<Նշե>> են կոչել: Արտադրամասում եղել են մեծաքանակ խողովակներ, ու այնտեղ կատարվել են խողովակների տրամագծի մեծացումներ, այսինքն համապատասխան եռակցմամբ ստացվել են ավելի մեծ տրամագծի խողովակներ: Ներկայացրել է, որ իր ընկերությանն անհրաժեշտ են 120 գծային մետր 2020 մմ տրամագծի խողովակներ: Հովհաննեսը խոստացել է մատակարարել այդպիսի խողովակներ և պայմանավորվել են, որ խողովակների մեկ գծային մետրի համար, ԱԱՀ-ն հաշվարկված և իր ընկերության շինհրապարակ տեղափոխելու ծախսը ներառյալ, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցումով վճարելու է 180.000 դրամ, ու պետք է դուրս գրվեն էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ: Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով: Հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում ինքը հիշել է ավելի մանրամասն և տվել է ցուցմունք:
-Վկա Արսեն Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի վերջից աշխատում է <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ում: Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, Արա և Սուրիկ Մկրտչյանների կողմից: Քանի որ 2012 թվականի վերջերից նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ-ում, այդ ժամանակվանից համապատասխան լիազորագրով իրեն լիազորել են, որպեսզի ղեկավարի և կոորդինացնի ընկերության գործունեությունը: Ունենալով համապատասխան լիցենզիա, իրենց ընկերությունը ՀՀ Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքի տարածքում, Այրի գետի աջակողմյան վտակի վրա, 2010 կամ 2011 թվականից սկսել է կառուցել փոքր ՀԷԿ: Երբ ընդունվել է աշխատանքի, ՀԷԿ-ի հիմնական կառուցման աշխատանքները կատարված են եղել, կառուցված չի եղել միայն խողովակաշարը: Աշխատանքի ընդունվելուց հետո, ձեռնամուխ է եղել այդ խողովակաշարի կառուցման աշխատանքների կազմակերպմանը: Շինարարական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ են եղել 720 մմ տրամագծի 1.100 գծային մետր խողովակներ, որոնց ձեռք բերման համար ինքը դիմել է տարբեր ծանոթներին: Չի հիշում, ինչ հանգամանքներում է ծանոթացել Հովհաննես Գևորգյանի հետ, որը ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բաժնետեր: Տեղեկանալով, թե իրենց ընկերությանն ինչ քանակության և ինչպիսի խողովակներ են անհրաժեշտ, վերջինս հանձն է առել մատակարարել դրանք, մեկ գծամետրը` 18.000 ՀՀ դրամով, որում ներառված են եղել ԱԱՀ-ն և տեղափոխման ծախսը: Հովհաննեսը միայն պարզաբանել է, որ խողովակներն օգտագործված են, սակայն գտնվում են լավ վիճակում: Իրենց ընկերությունը, սկսած 2013 թվականի հունիսի 19-ից մինչև օգոստոսի 5-ը ներառյալ, վեց դեպքերով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հաշվին բանկային փոխանցումով վճարել է ընդհանուր 19.800.000 դրամ:
-Վկա Լիպարիտ Աշոտի Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<Մարցէներջի>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է որդու ընկերոջ` Ռաֆայել Ղազանչյանի կողմից 2010 թվականին, 2013 թվականի հունվարից որդին` Արման Սիմոնյանը դարձել է այդ ընկերության 20 տոկոսի բաժնետեր: 2013 թվականի հունվարից ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը: 2010 թվականին իրենց ընկերությունը ստացել է ՀՀ Լոռու մարզի Մարցի համայնքում, համանուն գետի վրա` փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզիա: 2013 թվականի փետրվարի սկզբից իրենք սկսել են իրականացնել ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները` ավարտելով դրանք 2014 թվականի հոկտեմբերին: ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները կատարել է <<Բաղրամյանշին>> ԲԲԸ-ն, որի հետ իրենց ընկերությունը կնքել է համապատասխան պայմանագիր: Շինարարական աշխատանքների համար միայն մետաղյա խողովակներն են ձեռք բերվել <<Մարցէներջի>> ՍՊԸ-ի կողմից: Խողովակների մատակարարման համար իրեն զանգահարել են տարբեր կազմակերպություններից, այդ թվում նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, 2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին Հովհաննես Գևորգյանն ասել, որ կարող է մատակարարել պահանջվող 1220 մմ տրամագծի խողովակներ` նշելով, որ ունի ընկերություն ու արտադրամաս, որտեղ հին, սակայն լավ վիճակում գտնվող խողովակների միացմամբ ստանում են նշված չափի խողովակներ: Պայմանավորվել է Հովհաննեսի հետ և գնացել Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ արտադրամաս: Այնտեղ Հովհաննեսը ցույց է տվել 1220 մմ տրամագծի մի քանի խողովակներ և ասել, որ մեկ գծային մետրը, ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված, կարող է վաճառել 100.000 դրամով, որում հաշվարկված է նաև ՀՀ Լոռու մարզի Մարց համայնք տեղափոխման արժեքը: Մի քանի օր անց, ինքը զանգահարել է Հովհաննեսին և ասել, որ ցանկանում է ձեռք բերել խողովակները: Հովհաննեսը հայտնել է, որ մեկ ամսվա մեջ հնարավորություն ունի մատակարարել 300 գծային մետր խողովակներ, որից հետո տեղյակ կպահի, թե ինչ քանակությամբ և որ ժամկետներում է մատակարարելու մյուս խմբաքանակները; Շինարարության համար պահանջվել են մոտ 4.000 գծամետր խողովակներ: Հաջորդ օրն իրենք հանդիպել են Երևանի Հանրապետության հրապարակում, սրճարանում Հովհանննես Գևորգյանի հետ ստորագրել են 30.000.000 դրամ արժողությամբ 300 գծամետր խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ պայմանագիր: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի կողմից մեկ բեռնատարով իրենց շինհրապարակ են մատակարարվել 3 խողովակներ, յուրաքանչյուրը մոտ 11 գծամետր երկարությամբ: Իր հրահանգով, իրենց հաշվապահ Հայրապետ Հայրապետյանը նույն օրը, ընկերության բանկային հաշվից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին փոխանցել է 3.159.000 դրամ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն մատակարարում է կատարել նաև 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին: Նույն օրն իր հրահանգով հաշվապահն իրենց հաշվեհամարից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 3.490.000 դրամ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից հարկային հաշիվը դուրս է գրվել 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և իրենց հաշվապահը համապատասխան հաստատում է կատարել հարկային մարմնի բազայում: Դրանից հետո ինքն այլ կազմակերպություններից ստացել է նմանատիպ խողովակներ մատակարարելու առավել ձեռնտու առաջարկություն, որից հետո հրաժարվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ստանալ խողովակներ:
-Վկա Հայկ Մնացականի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է <<Ագրոսպասարկում>> ԱՄ Վարդենիսի շրջանային միավորում ԲԲԸ-ն և հանդիսանում է ընկերության տնօրենը: Ընկերությունում աշխատում են նաև հաշվապահ Արմեն Հարությունյանը և 4 վարորդներ: Հիմնադրման օրվանից զբաղվել են գյուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմամբ, իսկ 2012 թվականի կեսից ՀՀ հանրային ծառայությունը կարգավորող հանձնաժողովից ընկերությունը ստացել է լիցենզիա-թույլտվություն` ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ գյուղի երկայնքով հոսող Դարանակ գետի վրա ՀԷԿ կառուցելու համար: Այդ ժամանակվանից սկսած, ընկերությունը նշված գետի վրա սկսել է կառուցել ՀԷԿ: Տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել շինարարական նյութեր, խողովակներ, գեներատորներ և այլ ապրանքներ: Ըստ նախագծի, անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել Փ530 և Փ630 տրամագծերի ընդհանուր մոտ 4.000 գծային մետր խողովակներ, և ինքն անձամբ այցելել է ՀՀ տարբեր մարզեր, եղել է Եղվարդում, Նուբարաշենում, Ստեփանավանում, որպեսզի գտնի ապամոնտաժված և էժան գներով այդպիսի խողովակներ: 2013 թվականի ամռան սկզբին, Ստեփանավան քաղաք ուղևորվելիս, ճանապարհի մոտ, դաշտային հատվածում տեսել է դարսված այդպիսի խողովակներ: Անցորդներից ճշտել է, որ դրանք վաճառվում են, նրանցից մեկի տված հեռախոսահամարով զանգահարել է վաճառողին և ասել, որ խողովակները պետք են Վարդենիսի շրջանի Դարանակ գյուղում ՀԷԿ-ի կառուցման համար: Զանգին պատասխանել է Ռազմիկ անունով երիտասարդը: Նրան ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն Վարդենիսի Դարանակ գյուղ: Ռազմիկը նշել է խողովակների գները` Փ630 խողովակի մեկ գծամետրը` 27.000 դրամ, իսկ Փ530-ը` 25.000 դրամ, հայտնելով, որ այդ գումարների մեջ հաշվարկվել են նաև տեղափոխման ծախսերը: Սակարկելուց հետո որոշվել է Փ630 խողովակի մեկ գծամետրի համար, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկած, վճարել 23.000 դրամ, իսկ Փ530-ի` 20.500 դրամ: Հարցին` գումարի վճարումը կատարելու է կանխիկ, թե փոխանցումով, Ռազմիկը պատասխանել է, որ վճարումը կատարվելու է բանկային փոխանցմամբ, ապրանքները նշանակման վայր մատակարարելուց հետո, կնքելու են մատակարարման պայմանագիր և կազմելու են հաշիվ-ֆակտուրաներ: Համաձայնվել և հեռախոսով թելադրել է իր ընկերության ռեկվիզիտները, որպեսզի Ռազմիկը կազմի պայմանագիր, հետո հանդիպեն ու կնքեն այն: Մի քանի օր հետո, վերջինի հետ հանդիպել է Երևանի կենտրոնի բացօթյա սրճարաններից մեկում: Ռազմիկը տվել է նախապատրաստված մատակարարման պայմանագիրը, որում որպես գնորդ նշվել է իր ընկերությունը, իսկ վաճառող` <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն: Այդ պայմանագրի վերջում, նշված ընկերության ռեկվիզիտների տակ դրված է եղել ստորագրություն և այդ ընկերության կնիքը: Ինքը կարդացել է այդ պայմանագիրը, որում նշված է եղել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունն իր ընկերությանը, մի քանի ամիսների ընթացքում, պետք է մատակարարի ընդհանուր մոտ 4.000 գծային մետր Փ630 և Փ530 տրամագծի խողովակներ: Ինքը ստորագրել է պայմանագիրը և վավերացրել այն ընկերության կնիքով, վերցնելով դրա մեկ օրինակը: Մոտ 15 օր անց, խողովակները, դրանց տեղափոխման համար նախատեսված բեռնատարներով, սկսել են տեղափոխվել Դարանակ գյուղ: Յուրաքանչյուր ավտոմեքենայով բերվել են մոտ 100 գծամետր չափով խողովակներ: Տեղափոխված խողովակների ամեն խմբաքանակի համար <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս են գրվել էլեկտրոնային հաշիվներ, և իր ընկերության հաշվապահը հետամուտ է եղել, որպեսզի համացանցով ստուգի և հանի այդ հաշիվները, նոր միայն խողովակների ամեն խմբաքանակի համար <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության հաշվին բանկային փոխանցումով կատարի վճարումները: Ինքը ներկա է գտնվել խողովակների ստացմանը: Խողովակների մատակարարումն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերին: Եղել են կոռոզիայի ենթարկված խողովակներ, որոնք, մոտ 300 գծամետր չափով, ինքը, բեռնատարների վարորդների հետ, ետ է վերադարձրել, ու դրանց փոխարեն ուղարկվել են նորերը: Ռազմիկն իմանալով, որ ինքը ՀԷԿ է կառուցում, իրեն առաջարկել է ձեռք բերել էլեկտրական գեներատորներ, և քանի որ անհրաժեշտ են եղել երկու գեներատորներ, ապա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել օգտագործված գեներատորները: Վճարումը նույնպես կատարել է փոխանցումով: Դրանց ձեռք բերման համար նույնպես պայմանագիր է կնքվել: Խողովակները և երկու գեներատորները տեղադրվել և մոնտաժվել են ՀԷԿ-ում; Իր ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ամբողջությամբ չի վճարել մատակարարված ապրանքների դիմաց, չի հիշում, թե որքան գումար չի վճարել, սակայն դա տեղի է ունեցել Ռազմիկի հետ ձեռք բերած բանավոր պայմանավորվածության համաձայն, ըստ որի` գումարները պետք է վճարվեն ՀԷԿ-ի շահագործումից հետո: Հովհաննես Գևորգյանին 2013 թվականի նոյեմբերին մեկ անգամ տեսել Է Դարանակ գյուղում, երբ ավարտվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից ապրանքների մատակարարումը, նա եկել է մի քանի անձանց հետ և կատարել է մատակարարված խողովակների չափագրում և հաշվարկ: Ռազմիկն այդ ժամանակ Դարանակ գյուղ չի եկել:
-Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Տիգրան Պետրոսյանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2013 թվականի հունվարից դարձել է <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ի հիմնադիրը: ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է վաղուց, ինքը ձեռք է բերել ընկերության հարյուր տոկոս բաժնեմասը և դարձել հիմնադիր-տնօրեն: 2013 թվականի մարտ ամսին ընկերը` Հակոբ Վարդանյանը, նշանակվել է ընկերության տնօրեն, սակայն փաստացի ինքն է իրականացրել ընկերության գործունեությունը, գրանցվելով որպես փոխտնօրեն: Հակոբ Վարդանյանն ապրանքների մատակարարմամբ և կազմակերպության կառավարմամբ չի զբաղվել: Իր ընկերությունն իրականացրել է սև մետաղի, թուջի և պողպատի ջարդոնի առք ու վաճառք: Այդ ապրանքներն ինքը ձեռք է բերել ինչպես տարբեր ընկերություններից և անհատներից: Իրականացրած գործունեության վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարվել են ճիշտ և օրենքի սահմաններում: Ընկերությունը գրանցվել է Երևանի Շենգավիթի ՏՀՏ-ում, հարկային մարմնի հետ ունեցել է կնքված պայմանագիր` հարկային հաշվետվությունները և հաշվապահական ձևակերպումներն էլեկտրոնային եղանակով կատարելու մասին: Ջարդոն է ձեռք բերել նաև <<Նաիրիտ>> ՓԲԸ-ից, <<Մետալ-Ստիլից>>, <<Շինիմպորտից>>, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, <<Գապա>> ՍՊԸ-ից և էլի մի քանի ընկերություններից, որոնց անվանումները չի հիշում: Իսկ ձեռք բերված ջարդոնն իրացրել է միայն <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին: Իր ընկերության հաշվապահական ձևակերպումները կատարել և հաշվետվությունները ներկայացնել է անձամբ: Գեղարքունիքի մարզի Գեղամավան գյուղում ունի հողամաս և ջարդոնի պահեստավորումը կատարել է այտեղ, որտեղից էլ դրանք առաքվել են <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ: 2013 թվականի մայիս ամսին իրեն է դիմել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանը, որին <<Նշե>> են ասում, և հայտնելով, որ տեղյակ է, որ զբաղվում է ջարդոնի ձեռք բերմամբ և իրացմամբ, և որ իրականացնում է մետաղյա խողովակների տրամագծի մեծացում, ունի արտադրամաս ու առաջացած թափոններն էժան գներով կարող է վաճառել իրեն, առաջարկել է մատակարարել ջարդոն: Միասին գնացել են Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող տարածք և տեսել է, որ նա ունի բավականին շատ մետաղի և թուջի ջարդոն: Պայմանավորվել են գների շուրջ, որոնց ստույգ չափը չի հիշում: Մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերը<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից գնել է թուջի և պողպատի ջարդոն: Թե կոնկրետ ինչ քանակության, արժեքի և որ օրերին է ձեռք բերել ջարդոնը, չի հիշում: Չի հիշում, թե ինչ ավտոմեքենաներով են ջարդոնը տեղափոխվել իր կամ <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ի տարածք: Թվով 43 հարկային հաշիվներն օրինական փաստաթղթեր են, դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային եղանակով, ինքն էլ նույն եղանակով ընդունել և հաստատել է դրանք: Դրանցում նշված քանակության և արժեքի ջարդոնը ձեռք է բերել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, և այդ գործարքներն անապրանք չեն եղել: Ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ ապրանքների որոշակի խմբաքանակ մատակարարելուց հետո, ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարելու է վճարում, ինչն էլ կատարել է: Չի հիշում, թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին գումարային պարտք ունի, թե` ոչ: Ձեռք բերված այդ ջարդոնն իր ընկերությունը վաճառել է <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի այլ աշխատակիցներին չի ճանաչում, շփվել է միայն Հովհաննեսի հետ: Վճարումները կատարվել են բանկային փոխանցումների միջոցով: <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հետ իր ընկերությունը որևէ գործարք չի իրականացրել, Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վլադիկ Կիմի Առաքելյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 04-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2002 թվականին հիմնադրել է <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է դրա տնօրենը։ Ընկերությունը որպես հարկատու հաշվառվել է Կապանի ՏՀՏ-ում։ Ընկերությունը զբաղվում է տարբեր ապրանքների մեծածախ առևտրով։ 2012 թվականի դեկտեմբերի վերջին, իրեն զանգահարել է մի անծանոթ և առաջարկել է մատակարարել մետաղյա խողովակներ։ Երևանում հանդիպել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ասել է, որ հանդիսանում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ աշխատակից և առաջարկել է 273 մմ ու 102 մմ տրամագծի խողովակներ։ Համաձայնվել է ձեռք բերել խողովակները, պայմանով, որ ըստ կարգի ձևակերպվի խողովակների առք ու վաճառքը, վճարումը կատարվի բանկային փոխանցմամբ և խողովակները բերվեն Կապան քաղաք։ Պայմանավորվել են արժեքի շուրջ, և ընկերությունների միջև կնքվել է ապրանքի մատակարարման պայմանագիր։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հովհաննեսը կատարել է խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, որի արժեքը կազմել է մոտ 4 միլիոն 700 հազար դրամ։ Պայմանավորվածության համաձայն, գումարը փոխանցել է խողովակների մատակարարումից հետո։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս է գրվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ, որը հաստատվել է իր կողմից։ 2013 թվականի փետրվարի 8-ին և 13-ին, Հովհաննեսը կատարել է նաև խողովակների մյուս երկու խմբաքանակների մատակարարումը։ Նորից դուրս են գրվել հարկային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր կողմից, այնուհետև յուրաքանչյուր խմբաքանակի մատակարարումից հետո, բանկային փոխանցումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է սկզբում 43.500.000 դրամ, ապա՝ 5.800.000 դրամ։ Ձեռք բերված խողովակներն էլ ավելի թանկ գնով վաճառել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գարուշ Սահակի Մինասյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2009 թվականից աշխատում է <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն։ Ընկերության հիմնադիրը մայրն է, Սուսաննա Քոչարյանը։ Ընկերության գործունեությունը ղեկավարվում է իր կողմից։ 2009 թվականից իրենց ընկերությունը ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն գյուղի տարածքում, Ախուրյան գետի վրա, սկսել է կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան։ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի օգոստոսին, և այն հանձնվել է շահագործման։ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց ընկերությանը։ ՀԷԿ-ի կառուցման և գործարկման համար իրենց ընկերությունը ստացել է համապատասխան լիցենզիա։ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներում օգտագործվել են շուրջ 750 գծային մետր տարբեր տրամագծերի և տեսակների խողովակներ, ինչպես մետաղապլաստե, այնպես էլ երկաթյա։ Անհրաժեշտ շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից։ 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իրենց ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 1620 մմ տրամագծի 36 գծային մետր մետաղյա խողովակներ, որի համար <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցմամբ վճարվել է 8.000.000 ՀՀ դրամ։ Քանի որ խողովակների ձեռք բերման հարցով դիմել է տարբեր անձանց և տվել իր հեռախոսահամարը, 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին, իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ում անունը չի հիշում, հնարավոր է, որ այդ անձը էլեկտրոնային հարկային հաշվում նշված Հովհաննես Գևորգյանն է եղել։ Նա ասել է, որ հնարավորություն ունի մատակարարել 1620 մմ տրամագծի խողովակներ։ Ինքը նրան ասել է, որ ընկերության համար անհրաժեշտ է 36 գծային մետր այդպիսի խողովակներ, և ձեռք բերման գործարքը պետք է կատարվի համապատասխան հաշվի դուրս գրմամբ, իսկ վճարումը՝ բանկային փոխանցմամբ։ Զանգահարողը տվել է համաձայնությունը և խոստացել 3 շաբաթվա ընթացքում կատարել մատակարարումը։ Հեռախոսով փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով, և նա իրեն տրամադրել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ համապատասխան ռեկվիզիտները։ Անծանոթը խնդրել է, որպեսզի սկզբում գումար փոխանցվի նշված ընկերության հաշվեհամարին։ Իրենց ընկերության կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 8-ին բանկային փոխանցումով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին ուղարկվել են համապատասխանաբար 3.000.000 և 5.000.000 ՀՀ դրամ։ Քանի որ իրենց ընկերության հաշվապահությունը վարում է ինքը, մի քանի օր անց, հարկային տեսչության համացանցային բազայում տեսել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս է գրվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ իրենց ընկերությանը խողովակներ իրացնելու վերաբերյալ։ Քանի դեռ խողովակների մատակարարումը չի կատարվել, այդ հաշվի դուրսգրումը համապատասխան ձևով չի հաստատել և նշված անձին տեղեկացրել է, որ հաշվի հաստատումը կկատարի խողովակները ստանալուց հետո։ Խողովակների մատակարարումը կատարվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Դրանք իրենց շինհրապարակ են բերվել, եթե չի սխալվում, երկու բեռնատարներով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջոցների հաշվին։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հակոբ Սուրենի Հակոբյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 11-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ հանդիսանում է <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ի տնօրենը։ 2008 թվականին կառուցել և շահագործման են հանձնել <<Այրի>> ՓՀԷԿ-ը։ Կառուցապատման աշխատանքների համար իրենց ընկերությունը պայմանագիր է կնքել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հետ՝ ընդհանուր 40.600.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 720 մմ տրամագծի 1.600 գծային մետր և 630 մմ տրամագծի 400 գծային մետր խողովակների մատակարարման մասին։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն մատակարարել է միայն 720 մմ տրամագծի 1050 գծային մետր խողովակներ, քանի որ կառուցման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են և փոխադարձ համաձայնությամբ դադարեցվել է նաև խողովակների մատակարարումը։ Մատակարարված խողովակների դիմաց <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին վճարել է 30.000.000 դրամ։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սամվել Ժորայի Գևորգյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 16-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2007 թվականից աշխատում է <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ում, հանդիսանում է ընկերության գլխավոր տնօրենը, իսկ դրանից առաջ հանդիսացել է ընկերության մատակարարման գծով տնօրեն։ Իրենց ընկերությունը զբաղվում է մետաղի ձուլմամբ, այսինքն ՀՀ տարածքից ձեռք է բերվում պողպատի և թուջի ջարդոն, որը վառարաններում ձուլվում և վերածվում է պատրաստի արտադրանքի։ Արտադրանքն իրացնում են Հայաստանում, տարբեր պատվիրատու ընկերություններին։ Ընկերության գրասենյակը և 32 հեկտար տարածքով գործարանը գտնվում է Չարենցավան քաղաքում, Մելտոնյան 3 հասցեում։ 2012 թվականի հուլիսի վերջին, իրենց ընկերություն է եկել Հովհաննես Գևորգյանը, ասել, որ հանդիսանում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն և առաջարկել է մինչև 2012 թվականի վերջն իրենց մատակարարել շուրջ 200 տոննա թուջի ջարդոն։ Բանակցությունները նրա հետ վարել է ինքը։ Որոշվել է թուջի ջարդոնի մեկ տոննայի արժեքը՝ ԱԱՀ-ի հետ միասին 105.000 դրամ։ Որոշվել է նաև, որ մատակարարումը կատարվելու է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին։ 31.07.2012 թ. կազմվել է մատակարարման պայմանագիր, որը ստորագրել և վավերացրել է գլխավոր տնօրեն՝ Արտակ Մելտոնյանը։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից սկսվել է թուջի ջարդոնի մատակարարումը։ Հովհաննեսը մատակարարման ժամանակ իրենց մոտ չի եկել, ջարդոնն ուղարկել է բեռնատարներով, այդ մասին նախապես տեղեկացրել է իրեն։ 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին կատարվել է ջարդոնի առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, ջարդոնը բերվել է մեկ բեռնատարով, իսկ օգոստոս ամսին, ևս երկու բեռնատարներով, մատակարարվել են մյուս երկու խմբաքանակները։ Սեպտեմբերին ջարդոնը մատակարարվել է երկու բեռնատարներով, հոկտեմբերին՝ երկու, իսկ նոյեմբերին՝ մեկ բեռնատարով։ Երբ բեռնատարները եկել են գործարանի տարածք, ինքը բարձված բեռնատարները կշռել է գործարանի տարածքում գտնվող 44 տոննա տարողությամբ կշեռքով, որից հետո ջարդոնը դատարկվել է գործարանի տարածքում՝ ջարդոնի համար առանձնացված հատուկ տեղում։ Բեռնատարները կշռվել են նաև դատարկ վիճակում։ Ամեն ամսվա վերջին, ստացած ջարդոնի էլեկտրոնային հարկային հաշիվները, որոնք դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից, իրենց հաշվապահի կողմից հաստատվել են։ Ջարդոնը ստանալուց հետո, ինքը հաշվապահին բանավոր տեղեկացրել է, թե ինչ քանակություն է ստացվել, որպեսզի նա հաստատի դուրս գրված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները։ Այդպես աշխատել են բոլոր մատակարար ընկերությունների հետ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ջարդոնի վերջին խմբաքանակն իրենց ըկերությունը ստացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Ընդհանուր առմամբ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն այդ ժամանակահատվածում իրենց է մատակարարել 132,4 տոննա թուջի ջարդոն, ԱԱՀ հետ միասին հաշված 13.902.000 դրամ արժողությամբ։Ստացված ջարդոնն օգտագործվել է արտադրանքի համար։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գագիկ Գուրգենի Բադալյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 18-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2010 թվականի դեկտեմբերին հիմնադրել է <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ն, որի տնօրենն ինքն է։ 2011 թվականի հոկտեմբերի վերջին, համապատասխան կարգով, իր ընկերությունը ստացել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շենաթաղ համայնքի տարածքում, Լեռնաշեն գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու լիցենզիա։ Շինարարությունը սկսել են 2012 թվականի գարնանը։ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներն իր ընկերության պատվերով, որպես կապալառու, իրականացրել է <<Քիմարդմոնտաժ>> ՍՊԸ-ն։ Անհրաժեշտ շինանյութերը ձեռք է բերել իր ընկերության անվամբ, և կապալառուն իրականացրել է շինարարությունը։ Շինանյութերը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից։ Ինչ վերաբերվում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ 2012 թվականի ապրիլին 4 դեպքով 700 մմ տրամագծով մետաղյա խողովակներ ձեռք բերելուն, ապա այդ ժամանակ իր ընկերությունը նշված ընկերությունից իրոք ձեռք է բերել այդպիսի խողովակներ, որոնց գծամետրի ընդհանուր չափն ամրագրվել է հարկային հաշիվներում։ Ձեռք բերված խողովակների ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 31,5 միլիոն դրամ։ Ծանոթներից հետաքրքրվել է, որտեղից կարող է ձեռք բերել այդպիսի խողովակներ, նրանցից ինչ-որ մեկից վերցրել է Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը և զանգահարել է նրան։ 2012 թվականի մարտի վերջին, հանդիպել է նրա հետ Երևանի Հանրապետության հրապարակում։ Հովհաննեսը եկել է մենակ։ Ինքը նրան ասել է, որ պահանջվում է մոտ 2000 գծային մետր խողովակ։ Հովհաննեսն ասել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կարող է ապահովել մոտավորապես 1000 գծային մետր օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող մետաղյա խողովակներ։ Խողովակների մատակարարման ստորագրել և կնքել են ինքն ու Հովհաննեսը, սրճարաններից մեկում։ Նախապես որոշել են խողովակների մեկ գծամետրի արժեքը՝ ԱԱՀ-ի հետ 22.000 դրամ, նաև որոշել են, որ խողովակների մատակարարումը կատարվելու է Հովհաննեսի ընկերության կողմից և հաշվին, խողովակները բերվելու են Սիսիանի Շենաթաղ համայնքի տարածքում գտնվող շինհրապարակ։ Դրանից հետո, սկվել է խողովակների մատակարարումը։ Որոշակի կանխավճար է փոխանցել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ մյուս վճարումները փոխանցմամբ ուղարկվել են խողովակները ստանալուց հետո։ 1000 գծային մետր խողովակներ մատակարարելուց հետո, Հովհաննեսը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող է ևս 500 գծային մետր խողովակներ մատակարարել։ Կազմել են պայմանագրի հավելված և էլի են խողովակներ մատակարարվել, որոնց կոնկրետ չափը չի հիշում։ Խողովակների մատակարարման համար իր և <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունների անվամբ կազմվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, դրանք դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից, չգիտի, թե կոնկրետ ում կողմից, և իր հաշվապահը համակարգչով հաստատել է դրանց դուրսգրումը։ Ստացված բոլոր խողովակները կապալառուի կողմից մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի կառուցման համար։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գևորգ Սարիբեկի Հովհաննիսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ <<Կոտայքի Ճանապարհների Շահագործման և Շինարարական>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2001 թվականի գարնանը։ Հիմնադիրներից մեկը հանդիսանում ինքն է, հանդիսանում է նաև տնօրենը։ Ըկերությունն իրականացնում է ճանապարհների շինարարություն և շահագործում։ 2013 թվականի օգոստոսին պայմանագիր է կնքել <<Կապավոր>> և <<Խաչհար>> ՍՊԸ-ների հետ, որպես ենթակապալառու իրականացնելու Արտենի-Արագած-Գետափ ճանապարհի 5 կմ 300 մետր հատվածի շինարարական աշխատանքները։ Ըստ պայմանագրի՝ շինարարական աշխատանքների համար նախատեսված նյութերը ձեռք է բերել իր ընկերությունը։ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին, ծանոթներից մեկը տվել է Հովհաննես անունով անձի հեռախոսահամար՝ աշխատանքների համար պահանջվող 520 մմ տրամագծի խողովակների ձեռք բերման շուրջ նրա հետ զրուցելու համար։ Կապնվել և զրուցել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ասել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենն է և վաճառքի համար ունի հետաքրքրող չափի խողովակներ, որոնք օգտագործված են, սակայն գտնվում են լավ վիճակում։ Ինքն ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն ՀՀ Արագածոտնի մարզի Արտենի գյուղի տարածք։ Սակարկել և ի վերջո պայմանավորվել են, որ խողովակները նա կտեղափոխի իր ընկերությանը պատկանող տարածք՝ ՀՀ Կոտայքի մարզ, գյուղ Բալահովիտ։ Հովհաննեսը կատարել է հաշվարկ և հայտնել, որ խողովակների արժեքը, ԱԱՀ-ով և տեղափոխելով հանդերձ կազմելու է 14.000 դրամ։ Իր ընկերության մեքենամեխանիկական պարկի վարիչ՝ Մխիթար Բաղդասարյանը գնացել և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ արտադրամասում տեսել է խողովակների որակը, որից հետո ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների անհրաժեշտ տվյալներով, որպեսզի ձևակերպվի հարկային հաշիվ և խողովակների մատակարարումից հետո կատարվի վճարումը։ Մի քանի օր անց, 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իր ընկերության տարածք են բերվել 520 մմ տրամագծի, 120 գծային մետր, թվով 11 հատ խողովակներ, յուրաքանչյուրը 11 գծային մետրից քիչ ավելի։ Նույն օրը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային տարբերակով դուրս է գրվել խողովակների մատակարարման վերաբերյալ հարկային հաշիվը, որը հաստատվել է իր ընկերության հաշվապահ Մարգուշ Պետրոսյանի կողմից։ Նույն օրն էլ իր կարգադրությամբ Մարգուշ Պետրոսյանն իր ընկերության բանկային հաշվից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվին է փոխանցել խողովակների արժեքի չափով գումարը՝ 1.680.000 դրամը։ Մոտ 2-3 օր անց, այդ խողովակները տեղափոխվել են շինհրապարակ՝ Արտենի գյուղի տարածք։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լեռնիկ Պետրոսի Մարտիրոսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 14-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2005 թվականից աշխատում է <<ԴԱՆԵՍԻԱ>> ՍՊԸ-ում, 2008 թվականից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը։ Ընկերության գրասենյակը և արտադրամասը գտնվում է քաղ. Կապան, Գործարանային 38 հասցեում։ Ընկերությունն իրականացնում է մետաղյա հոլովակների (ռոլիկների), շինարարական սենդվիչների, կղմինդրների, պրոֆնաստիլների և այլ մեխանիկական դետալների արտադրություն։ 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն է զանգահարե մի անձնավորություն, ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն, ասելով, որ Հովհաննես Գևորգյանն է։ Նա առաջարկել է օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող խողովակներ։ Ինքը նրան ասել է, որ արտադրությունում օգտագործվում են 194 մմ, 197 մմ, 159 մմ, 127 մմ և 102 մմ տրամագծի խողովակներ և հետաքրքրվել է դրանց արժեքներով։ Հովհաննեսը խոստացել է զանգահարել ավելի ուշ։ Նույն կամ հաջորդ օրերին, Հովհաննեսը զանգահարել և հայտնել է խողովակներից յուրաքանչյուրի արժեքը։ Առաջարկված գները եղել են շուկայականից ցածր, մեկ տոննան, կախված տրամագծից՝ 250.000-300.000 դրամ, գումարած ԱԱՀ։ Առաջարկն ընդունելի է եղել, քանի որ այդ արժեքների մեջ մտել է նաև խողովակների մատակարարումը Կապան՝ իրենց ընկերության արտադրամաս։ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ իրենց ընկերության հաշվեհամարից սկզբում կատարի կանխավճար, գումարը փոխանցելով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որից հետո կկայանա խողովակների առաջին խմբաքանակի առաքումը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ինքն իրենց ընկերության հաշվեհամարից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 1.000.000 դրամի կանխավճար, որից հետո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կատարվել է ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.850.000 դրամ արժեքով խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը։ Այդ օրը ձևակերպվել է համապատասխան էլեկտրոնային հարկային հաշիվ ու <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշին փոխանցվել է մնացած գումարը՝ 1.850.000 դրամը։ Մյուս խմբաքանակի մատակարարումը Հովհաննեսը կատարել է 2013 թվականի մարտի 7-ին։ Այդ օրը Հովհաննեսն իրենց ընկերության արտադրամաս է մատակարարել ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.688.000 դրամի խողովակներ։ Հետագայում ևս 3 դեպքերով՝ 2013 թվականի մարտի 13-ին և 19-ին, 2014 թվականի փետրվարի 12-ին Հովհաննեսն իրենց ընկերությանը մատակարարել է մյուս խմբաքանակները։ 5 խմբաքանակներով Հովհաննեսը, ընդհանուր առմամբ, մատակարարել է ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 11.718.000 դրամի խողովակներ։ Մատակարարումներից հետո, իրենց ընկերությունը բանկային փոխանցումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին է վճարել վերը նշված գումարն ամբողջությամբ։ Ինչպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, այնպես էլ մյուս ընկերություններից ձեռք բերված մետաղյա խողովակներն օգտագործվել են մետաղյա հոլովակներ (ռոլիկներ) պատրաստելու համար։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լևոն Ժորայի Մարտիրոսյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ մասնագիտությամբ տնտեսագետ է, 2008 թվականին հիմնադրել է <<Մարկոս ԱԻԴ>> ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը։ Ընկերությունը հաշվառված է քաղ. Երևան, Բրյուսովի 21/62 հասցեով, գործունեությունը ծավալում է քաղ. Երևան, Սեբաստիա 222 հասցեով, գրանցված է Երևանի Մաշտոցի ՏՀՏ-ում։ Ընկերությունն իրականացնում է ավտոմեքենաների վերանորոգման, սպասարկման, լվացման ծառայություններ։ Բացի իրենից, ընկերությունում աշխատում են 7 անձիք, հաշվապահն է՝ Գայանե Սողբատյանը։ Ավտոմեքենաների սպասարկումը և վերանորոգումն իրականացնելու համար իրենք ձեռք են բերել և շարունակում են ձեռք բերել տարբեր տեսակի ավտոպահեստամասեր։ Դրանք ձեռք են բերել նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից։ Ինքն ու <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանը պայմանավորվել են, որ Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարի տարբեր ավտոմեքենաների տարբեր երկրների արտադրության ավտոպահեստամասեր։ Այդ մասին իրենց ընկերությունների միջև կնքվել է մատակարարման պայմանագիր, և 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ը, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն իր ընկերությանը պարբերաբար մատակարարել է ավտոպահեստամասեր։ Մատակարարումները եղել են շատ դեպքերով, որոնց թիվը չի հիշում։ Յուրաքանչյուր մատակարարման ժամանակ Հովհաննեսն անձամբ եկել է իրենց աշխատավայր և բերել ավտոպահեստամասերը։ Ապրանքները բերվել են տարբեր բեռնատարներով, փոխադրումն իրականացվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից իր ընկերությանն այդ ընթացքում մատակարարվել է 91 միլիոն ՀՀ դրամից ավել արժեքի ապրանք։ Բոլոր գործարքները կատարվել են օրինական ձևով, այսինքն մատակարարված ապրանքների դիմաց լրացվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր ընկերության կողմից։ Եղել են դեպքեր, որ մատակարարումից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության բանկային հաշվին, նաև պատահել է, որ այդ ընկերությունը ապրանքների մատակարարումը կատարել է, նոր միայն իրենց ընկերության բանկային հաշվից գումար է փոխանցվել նշված ընկերության բանկային հաշվին։ Ունի մատակարարված ապրանքների լուսանկարները, լուսանկարահանումները կատարել է ապրանքներն իրենց ավտոտեխսապսարկման կետ բերելու ժամանակ։ Ճանաչում է Հովհաննեսի հորեղբոր որդի Լաերտ Գևորգյանին, որն օգտվում է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետի ծառայություններից, սակայն նա իրենց ընկերությանը մատակարարված ապրանքների հետ առնչություն չի ունեցել, դա կատարել է Հովհաննեսը և ինքը չգիտի, թե նա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի աշխատակից հանդիսանում է, թե՝ ոչ, և ինչ կապ ունի այդ ընկերության հետ։ Չգիտի, թե Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարած ավտոպահեստամասերը որտեղից է ձեռք բերել և նրա ընկերության հաշվապահական ձևակերպումներում դրանք ինչպես է գրանցել։ Ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս գործարքների հետ կապված, իր ընկերությունում ճիշտ ձևով կատարվել են բոլոր հաշվապահական ձևակերպումները և սահմանված հարկերը միշտ վճարվել են։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Արթուր Օնիկի Քոքոբելյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 06-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2008 թվականից աշխատում է <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ում որպես անվտանգության ինժեներ։ Ընկերության հիմնադիրն է Խաչատուր Քոքոբելյանը, տնօրենը՝ Սևադա Քոքոբելյանը։ 2009 թվականից ինքը կատարել է նաև ընկերության փոխտնօրենի պարտականությունները։ Խաչատուր Քոքոբելյանն ԱԺ պատգամավոր է, և ընկերության գործունեության ղեկավարման հետ կապ չի ունեցել։ Տնօրենը նրա որդին է։ Վերջինս հանդիսանում է նաև <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրենը, ինքն էլ՝ վերջին ընկերության փոխտնօրենը։ 2009 թվականին <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ-ն ստացել է լիցենզիա ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտ համայնքի տարածքում, Պաղջուր գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար։ Այդ ժամանակ <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ն էլ է նախատեսել այլ վայրում կառուցել փոքր ՀԷԿ, ու 2012 թվականի կեսից սկսել է ձեռք բերել անհրաժեշտ շինանյութեր, սակայն քանի որ <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ լիցենզիայի ստացումը ձգձգվել է, ձեռք բերված շինայնութերն օգտագործվել են <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ կողմից Պաղջուր գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար։ 2012 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսների ընթացքում <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 188,4 գծամետր 1020 մմ տրամագծի մետաղյա օգտագործված խողովակներ, մեկ գծային մետրը 54.000 դրամով։ Խողովակների ձեռք բերման բոլոր հարցերով զբաղվել է իրենց ընկերության աշխատակցուհի Տաթևիկ Ավետիսյանը։ Վերջինս <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես գլխավոր հաշվապահ, կատարելով նաև մատակարարման բաժնի պետի պարտականությունները։ 2013 թվականի նոյեմբերին Տաթևիկն իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքից, և ավելի ուշ մեկնել է մշտական բնակության ԱՄՆ։ Բացի Տաթևիկից, խողովակների ձեռք բերմամբ ուրիշ աշխատակիցներ չեն զբաղվել։ Ընկերության տնօրեն՝ Սևադա Քոքոբելյանը միայն ստորագրել է խողովակների ձեռք բերման պայմանագիրը։ Թե Տաթևիկն ինչպես է գտել խողովակներն, ում հետ է պայմանավորվել դրանց ձեռք բերման շուրջ, չգիտի։ Ինքը խողովակները ստացել է շինհրապարակում, Գետահովիտ համայնքում։ Խողովակները բերվել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի կողմից, քանի որ պայմանագրով մատակարարումը նախատասված է եղել կատարել այդ ընկերության կողմից։ Շինհրապարակում ինքը չափել է խողովակները, ստուգել դրանց որակը և ընդունել դրանք, որից հետո զանգահարել է Տաթևիկին և տեղեկացրել, որ խողովակները համապատասխան քանակությամբ բերվել են շինհրապարակ։ Նա էլ կազմակերպել է հարկային հաշիվների հաստատումը և ստացված խողովակների արժեքի չափով գումարների փոխանցումը մատակարար ընկերությանը։ Պայմանագրով նախատեսված է եղել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն պետք է մատակարարի 550 գծային մետր խողովակներ, շուրջ 29 միլիոն դրամ արժեքով, սակայն մատակարարել է մոտ 190 գծային մետր խողովակներ, շուրջ 10 միլիոն դրամ արժեքով։ Թե ինչու է քիչ մատակարարել՝ չգիտի։ Իրենց ընկերությունը վճարումը կատարել է միայն մատակարարված խողովակների դիմաց։ Գետահովիտ համայնքում կառուցված ՀԷԿ-ի շինարարության համար օգտագործվել է շուրջ 1500 գծային մետր նշված չափի և 800 մմ տրամագծի խողովակ։ Այսինքն խողովակներ են ձեռք բերել նաև այլ կազմակերպություններից։ Բոլոր խողովակները, այդ թվում նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք բերվածները, մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի դերիվացիոն խողովակաշարում։ Այդ վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան կատարողական ակտեր։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանին, նրա որդուն՝ Ռազմիկ Գևորգյանին, նրանց ազգակից Լաերտ Գևորգյանին և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ տնօրեն Հրաչյա Չանախչյանին ինքը չի ճանաչում։ Բացի խողովակները բերող վարորդներից, իրենց շինհրապարակ այլ անձիք չեն եկել։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 04.07.2014թ. տրված որոշման հիման վրա, 14.10.2014թ. ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հաշիվների քաղվածքների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ <<Հայբնզնեսբանկ>> ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ <<Հայբնզնեսբանկ>> ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցվել է ընդհանուր՝ 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է։
<<Չանախչյան>> ՍՊԸ կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ից իբր ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, հիմնականում պողպատի և թուջի ջարդոն, մետաղյա խողովակներ, ինչպես նաև այլ ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Տաթևի անապատ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 19-նն ընկած ժամանակահատվածում <<Տաթևի անապատ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 132.292.533 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ագրոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 18 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, դրանցում ամրագրված է, որ 2013 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ագրոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 100.858.513 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ և էլեկտրական գեներատորներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 171.379.800 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 69 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, որոնցում ամրագրված է, որ 2013 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 923.920.171 ՀՀ դրամի պողպատի և թուջի ջարդոն ու այլ ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 43 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 29-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 147.587.006 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն:
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Արաքսշին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Արաքսշին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 50.968.354 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Քարեվարդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2012 թվականի օգոստոսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Քարեվարդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 10.173.600 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Փարթ Մետալ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Փարթ Մետալ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 7.620.261 ՀՀ դրամի պողպատե ջարդոն։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Աքսատի>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 27 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Աքսատի>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 49.235.087 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 21.476.700 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 6 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 25.423.024 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 3-ին և 6-ին <<ԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.472.688 ՀՀ դրամի պողպատե անկյունակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2012 թվականի ապրիլի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 31.428.142 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Դանեսիա>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 5 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Դանեսիա>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 11.718.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 2-ին և 17-ին <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 5.087.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մարկոս-Աիդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 19 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Մարկոս-Աիդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 91.286.577 ՀՀ դրամի ավտոպահեստամասեր։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ -ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել տարբեր ապրանքներ, ինչպես նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կատարել է հողային աշխատանքներ՝ ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 336.104.841 ՀՀ դրամի։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 7-ից մինչև 2012 նոյեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 13.902.000 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Իմաստ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և հոկտեմբերի 10-ին <<Իմաստ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.440.000 ՀՀ դրամի փական և խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 փետրվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 54.071.900 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 18-ից մինչև 2013 հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Էլեկտրաշինարար>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 4-ին <<Էլեկտրաշինարար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.440.000 ՀՀ դրամի տրանսֆորմատոր։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Հայկապալ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 8-ին <<Հայկապալ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 525.000 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ֆիրմա Շուշի>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 31-ին <<Ֆիրմա Շուշի>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.116.800 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Շանթ Սեյրան>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին <<Շանթ Սեյրան>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.050.800 ՀՀ դրամի խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 8.009.997 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Էկո Պանել Շին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 26-ին <<Էկո Պանել Շին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 9.999.000 ՀՀ դրամի մետաղյա ամրաններ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄՄՄԼՇԷՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ին <<ՄՄՄԼՇԷՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.436.490 ՀՀ դրամի խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՌԱԵԼ ԳԷՍ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 19-ին <<ՌԱԵԼ ԳԷՍ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 24.500.000 ՀՀ դրամի ուժային տրանսֆորմատոր, օդային բաժանարար, յուղային անջատիչ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ջերմուկ Տուրբոշին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 16-ին <<Ջերմուկ Տուրբոշին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.330.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն մետաղական խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մեդիսոն Էյբլ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի` 2013 թվականի հուլիսի 17-ին <<Մեդիսոն Էյբլ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.872.003 ՀՀ դրամի խողովակներ և երկաթյա թիթեղ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին <<ԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.680.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 14-ին <<ՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.335.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.800.004 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄԱՐՑ ԷՆԵՐՋԻ>> ընկերությանը ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.640.000 ՀՀ դրամի խողովակներ :
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ավտոճանապարհային Մեքենաներ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին <<Ավտոճանապարհային Մեքենաներ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.770.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն երկաթե տակառ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Դավիթ Աթաբեկյան>> ԱՁ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին <<Դավիթ Աթաբեկյան>> ԱՁ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.874.891 ՀՀ դրամի ապրանքներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՖԵՆՀԱԼ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունվարի 9-ին <<ՖԵՆՀԱԼ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 18.900.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մեգապոլիս Քոնսթրաքշն>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունիսի 9-ին <<Մեգապոլիս Քոնսթրաքշն>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.000.000 ՀՀ դրամի ավազ :
<<Տեխնիկա պլյուս>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 13-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Տեխնիկա պլյուս>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 15.000 ՀՀ դրամի կլոր կնիք։
<<ՇԻԼԱՆ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային թվով 3 հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 27-ից մինչև մարտի 14-ը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՇԻԼԱՆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի ոսպ։
<<Կոմպրեսորների գործարան>> ԲԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 2-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Կոմպրեսորների գործարան>> ԲԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.483.200 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն։
<<Ջերմուկի Հիդրոտեխ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ջերմուկի Հիդրոտեխ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 13.837.200 ՀՀ դրամի խողովակներ։
<<Շին Իմպորտ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Շին Իմպորտ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.999.875 ՀՀ դրամի ցինկապատ թիթեղ։
<<ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.840.100 ՀՀ դրամի էլ. տրանսֆորմատոր։
<<ԱԿԱՐ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունվարի 14-ից մինչև փետրվարի 11-ը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ԱԿԱՐ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 1.785.450 ՀՀ դրամի շինանյութեր։
<<Ալֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 3-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ալֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.800.000 ՀՀ դրամի ցանցային անալիզատոր։
<<Նաիրիտ Գործարան>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի նապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվում` 2013 թվականի մայիսի 23-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Նաիրիտ Գործարան>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 117.600 ՀՀ դրամի մետաղի ջարդոն։
<<ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 24-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ում պատվիրել է 25.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված։
<<ԷՆ ՓԻ ՍԻ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հուլիսի 2-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ԷՆ ՓԻ ՍԻ>> ՍՊԸ-ում պատվիրել է 60.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված։
<<Ապավեն Տերմինալ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` որ 2013 թվականի հուլիսի 3-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ապավեն Տերմինալ>> ՍՊԸ-ում պատվիրել է ծառայությունների մատուցում ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 220.720 ՀՀ դրամ արժեքի։
<<Գազպրոմ Արմենիա>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսի 4-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Գազպրոմ Արմենիա>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.386.900 ՀՀ դրամի խողովակներ և մետաղի ջարդոն։
<<ՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 10.108.640 ՀՀ դրամի բենզին։
<<ԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ-ի կողմից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 20-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն <<ԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 123.908.196 ՀՀ դրամի կենցաղային ապրանքներ։
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առգրավված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հարկային գործի համաձայն՝ առկա են 98 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր։
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առգրավված <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հարկային գործում՝ առկա են 15 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր։
Վերը նշված ապացույցները զննելու մասին 05.03.2015 թ. և 14.03.2015 թ. արձանագրությունների առկայությամբ:
26.02.2015 թ. թիվ 14-3593 դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձագիտական եզրակացության համաձայն` փորձագետները հանգել են հետևյալին.
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից, 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման պայմաններում,<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ, 2013թ. ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014թ. մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել էլեկտրոնային թվով 129 /հարույր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվներ, գումարով` 1220198124 դրամ, այդ թվում ԱԱՀ` 203407027 դրամ, իսկ 2014թ. մարտ ամսին <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից, առանց ապրանքների փաստացի ստացման, ստացել է վերջինիս կողմից դուրս գրված թվով երեք հատ էլեկտրոնային հաշիվներ, գումարով` 123908196 դրամ, այդ թվում` ԱԱՀ` 20655496 դրամ: Զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը 2013թ. ապրիլից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրել է անապրանքային գործարքներ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը /ՀՎՀՀ 04422899/, որը 16.04.2013թ.-ից գրանցվել է Արմավիրի ՏՀՏ-ում, մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հաշվարկ-հաշվետվություններ, այսինքն` հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր չի կազմել ու չի ներկայացրել Արմավիրի ՏՀՏ-ին, և բացի այդ, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից որևէ տեսակի հարկեր, վճարներ և տուրքեր չի հաշվարկվել ու վճարվել պետ.բյուջե:
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել ու ցույց տրվել հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` հաշվարկ-հաշվետվություններում, քանի որ նման հաշվարկ-հաշվետվություններ, ընկերությունը` սկսած Արմավիրի ՏՀՏ-ում 16.04.2013թ. հաշվառումից մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը, չի կազմել ու ներկայացրել հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին:
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված` 1220198124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թ.թ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013թ. շահութահարկի և 2013-2014թ.թ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետ.բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը` 30507200 դրամ գումարով, իսկ ԱԱՀ-ն` 202493726 դրամ գումարի չափով, ընդամենը` 233000926 դրամ գումարի չափով: Ելնելով շարադրվածից և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` <<Վնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օգուտ/>> պահանջներից, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ գումարի չափով վնաս, որից բխող տույժերն ու տուգանքները կազմում են, համապատասխանաբար` տույժեր` 69775005 դրամ, տուգանքներ` 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ գումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են, ընդամենը` 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926+պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005+պետությանը պատճառված վնասից տուգանքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014 թվականի փետրվարի 20-ին և 25-ին առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 123.908.196 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 3 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով որքա՞ն է կազմում պետությանը պատճառված վնասի չափը: Այս անապրանք գործարքների իրականացման հետևանքով որքա՞ն է կազմում <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը, դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ի և 29-ի ամսաթվերով թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով չի նվազեցվել ընկերության կողմից պետ.բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը, որովհետև նշված թվով երեք հարկային հաշիվներում ցույց տրված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը և դրանից հաշվարկվող ԱԱՀ-ի գումարը ընկերության կողմից ցույց է տրվել 2014թ. փետրվարի համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկում և բացի այդ, փորձագետները, զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից փաստաթղթային առումով գտնում են, որ ընկերությունը ստուգվող ժամանակաշրջանում չէր կարող քողարկել ՀՀ տարածք ներմուծած և առանց փաստաթղթավորմամբ մաքսային արժեքից ավելի բարձր գներով ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, քանի որ ստուգվող ժամանակաշրջանում ընկերության կողմից ՀՀ տարածք ներմուծված ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունից, /որի մեջ ներառված է թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 103256830 դրամ գումարի ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը/, հաշվարկված ԱԱՀ-ի կրեդիտի և այդ իրացված ապրանքների մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկված ԱԱՀ-ի դեբետի դրական տարբերությունը, այսինքն` պետբյուջե վճարման ենթակա գումարը 2014թ.-ին կազմել է` 17980666 դրամ, որը և ցույց է տրվել 2014թ. փետրվար ամսվա ԱԱՀ-ի հաշվարկում, և բացի այդ, համաձայն ընկերության համար հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից տարվող ԱԱՀ-ի անձնական հաշվի քարտերում և 2013թ. դեկտեմբեր, 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս և հուլիս ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում արտացոլված տվյալների համաձայն, ընկերությունում հիշյալ ժամանակաշրջանի կտրվածքով պակասեցման, այսինքն` դեբետային գերավճար չի առաջանում, դեռ ավելին առաջանում է` 41294092 (5229871+17980666+2926077+1785323+ 4505292+3319701+6167326-620164) դրամ գումարի չափով ԱԱՀ-ի կրեդիտ, որի արդյունքում էլ ընկերության 20.12.2013թ. դրությամբ ունեցած ԱԱՀ-ի 58427575 դրամ գումարի ԱԱՀ-ի դեբետային գերավճարը նվազեցվել և 20.08.2014թ. դրությամբ դարձել է` 17133483 (58427575-41294092) դրամ:
բ) <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ ԱԱՀ-ով հանդերձ` 123908196 դրամ գումարի հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով չի նվազեցվել, թե <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության և թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները, որովհետև <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտ ամսին դուրս գրված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 12390819 դրամ գումարի մեջ ներառված` 20651366 դրամ գումարի ԱԱՀ-ն, ցույց չի տրվել որպես <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունում առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա գումար և չէր էլ կարող ցույց տալ, քանի որ վերջինս ստուգվող ժամանակաշրջանում հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, կոնկրետ դեպքում` շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներ չի կազմել և բացի այդ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից, թե 2013թ. և թե 2014թ. <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության անվամբ դուրս գրված թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվներում նշված ապրանքների ցանկում չի ներառվել <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտի 28-ի և մարտի 29-ի ամսաթվերով դուրս գրված թիվ 0039940440, թիվ 3662117391 և թիվ 8621030664 հարկային հաշիվներում արտացոլված տնտեսական և կանացի հիգիենիկ պարագաներից ոչ մի տեսակի ապրանքներ:
գ) Ելնելով <<ա>> և <<բ>> կետերում նշվածից, փորձագետները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտում են, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս գրման և այդ հարկային հաշիվներում արտացոլված ապրանքները <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից փաստացի չստանալու հետևանքով, թե <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ, թե <<Չանախչյան>> ՍՊ և թե <<Մշո-Լայֆ>>ՍՊ ընկերություններում պետբյուջե վճարման ենթակա հարկերը չեն նվազեցվել, հետևաբար և այդ հարկային հաշիվների դուրս գրման արդյունքում, պետությանը վնաս չի պատճառվել:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<Չանախչյան>> ՍՊԸ և <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում գործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղվա՞ծ են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների գումարների նվազեցմանը>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) Համաձայն <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության` <<Անապրանք փաստաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և /կամ/ վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և /կամ/ հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիսանալ>> պահանջների <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների փաստացի ստացման պայմաններում <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից թվով երեք հարկային հաշիվների ստացման և առանց փաստացի ապրանքների մատակարարման պայմաններում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվների դուրս գրման և վերջինիս հանձնման արդյունքում, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկեր և վճարներ չեն կարող առաջանալ:
բ) Հիշյալ հարցի կապակցությամբ միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության` <<Անապրանք փաստաթղթեր դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տուգանք՝ գործարքի /մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխատանքի/ փաստացի կատարումը հավաստող՝ կազմված փաստաթղթում նշված էական պայմանների /այդ թվում՝ դրանցից որևէ մեկի/ 20 և ավելի տոկոս շեղման դեպքում՝ շեղման /դրամական արտահայտությամբ/ 100 տոկոսի չափով, բայց ոչ պակաս 1 միլիոն դրամից>> պահանջների <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը հանձնման, ինչպես նաև այդ հարկային հաշիվները ստացողի կողմից օգտագործման դեպքում հիշյալ անապրանք թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվները դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ, ինչպես ստուգմամբ, այնպես էլ սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ պետք է կիրառել տուգանք` 1220198124 դրամ գումարի չափով: Իսկ ինչ վերաբերվում է <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ հարկային հաշիվների դուրս գրման արդյունքում, հիշյալ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ այդ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ գումարի չափով տուգանքի կիրառմանը, ապա պետք է նշել, որ ելնելով <<Հարկերի մասին>> օրենքի 31-րդ հոդվածի 7-րդ պար-բերության` <<Փաստաթղթերը չեն համարվում անապրանք և սույն հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը չի կիրառվում, եթե անձն ապրանքների մատակարարման կամ ծառայությունների մատուցման պայմանագրի համաձայն կրում է գործարքը կատարելու պարտավորություն>> պահանջներից և հաշվի առնելով, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ դուրս գրված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ գումարի ապրանքները հնարավորություն է ունեցել մատակարարելու կամ իրացնելու, և բացի այդ, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննիչին 21.08.2014թվականին տրված ցուցմունքում նշել է, որ. <<Ես նայեցի այս փաստաթղթերը, դրանք նույնպես ես տեսնում եմ առաջին անգամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ես կապ չունեմ և չգիտեմ ով է դրանք կազմել, սակայն կարող եմ ասել, որ 2014թ. ձմռան վերջին և գարնան սկզբներին Հովհաննես Գևորգյանը ինձ տվեց և ես ստորագրեցի պայմանագիր, ըստ որի նշված` <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը իբր <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանը պետք է վաճառի տնտեսական ապրանքներ…>> , ինչպես նաև այն հանգամանքն, որ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում, որպես ապրանքների մատակարարման եղանակ նշված են՝ <<ինքնատեղափոխություն>>, իսկ որպես մատակարարվող /առաքվող/ ապրանքների նշանակման վայր /հասցե/ նշված են ԼՂՀ, այլ ոչ թե` <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության գտնվելու վայրի հասցեն, ուստի նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ հիշյալ դրվագով արդեն իսկ նշված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս գրողից և ձեռք բերողից տուգանքի գանձման կամ չգանձման հարցը ենթակա է իրավական գնահատման:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնագետների կողմից կազմված №5010647 և №5010648 ստուգման ակտերով արձանագրված' պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխու՞մ է ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, դրանք ամբո՞ղջ ծավալով և ճի՞շտ մեթոդով են հաշվարկվել, թե ոչ>> հարցի շրջանակներում, կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 24.11.2014թ. ամսաթվով <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության /ՀՎՀՀ 00051702/ կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ>> կազմված տեղեկանքում` <<Ըստ նշված` 24.11.2014թ. թիվ 5010648 ստուգման ակտի պատճառված վնասի չափը կկազմի շահութահարկի մասով` 431400 դրամ և ԱԱՀ-ի մասով` 4479984 դրամ, ընդամենը գումարով` 4911384 դրամ>> նշվածը, այսինքն` 4911984 դրամ գումարի չափով պետությանը պատճառված վնասը, ստուգողների կողմից հաշվարկվել է` ՀՀ Ֆինանսներրի նախարարի <<08>> սեպտեմբերի 2014թ. թիվ 5010648 հանձնարարագրի համաձայն, <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում, 24.11.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 5010648 ստուգման ակտում արձանագրված շահութահարկի և ԱԱՀ-ի դրվագներով ի հայտ բերված խախտումենրի արդյունքում, հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013 թվականի շահութահարկի և 2013թ. մայիս, հունիս, հուլիս, օգոստոս և հոկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. մարտ և ապրիլ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հարկման բազայի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն նվազեցնելու արդյունքում, ընկերությունում` 4911384 (շահութահարկ` 431400+ԱԱՀ`4479984) դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկ առաջանալուց և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` <<Վնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օգուտ/>> պահանջներից ելնելով, այլ ոչ թե ստուգման ակտի` <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով սահմանված գործարքի փաստացի կատարման և /կամ/ գործարքը հավաստող փաստաթղթերում նշված պայմանների համապատասխանության ճշտության>> դրվագով, այսինքն` <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս գրելու արդյունքում ստուգմամբ հիշյալ հարկային հաշիվները դուրս գրողից և ստուգողից գանձման ենթակա ` 12390819 դրամ տուգանքի հաշվարկումից: Հիշյալ վնասի կապակցությամբ պետք է նշել, որ ստուգման ակտով` 4911384 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկի դիմաց հաշվարկված` 494930 դրամ գումարի տուգանքը, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է որպես 4911384 դրամ գումարի վնասից բխող տուգանք: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե հաշվապահական հաշվառման ու տնտեսագիտական տեսանկյունից և թե իրավական առումով, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների` տուգանքը, այդ թվում <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով նախատեսված տուգանքը չի կարող դիտվել, որպես պետությանը պատճառված վնաս:
բ) ՀՀ Ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 22.10.2014թ. ամսաթվով <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ>> կազմված տեղեկանքում, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ գումարի վնաս, որից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են` տույժեր` 69775005 դրամ և տուգանքներ` 130786465 դրամ, այսինքն պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ գումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տուգանքները կազմում են, ընդամենը` 433562396 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե ստուգմամբ և թե սույն փորձաքն-նությամբ` <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանքային հարկային հաշիվներ դուրս գրող անձից և այդ հաշիվները ստացող ու օգտագործող անձից` հաշվարկվել է գանձման ենթակա` 1220198124 դրամ գումարի չափով տուգանք: Հարկ է նշել, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս գրողից և դրանց ստացողից տուգանքի գանձման կամ չգանձման հարցն ենթակա է իրավական գնահատման /մանրամասն տես սույն եզրակացության հետազոտական մասում և թիվ 4-րդ հարցի հետևության <<դ>> կետում և 7-րդ հարցի հետևության <<ա>> կետում:
գ) Ելնելով սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծությունից և վերոհիշյալ <<ա>> ու <<բ>> կետերում նշվածից, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 5010647 և թիվ 5010648 ստուգման ակտերով արձանագրված դրվագներով, թույլ տրված խախտումների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափերի և դրանից բխող տույժերի ու տուգանքների հաշվարկումը` մասնակիորեն է դիտվում, որ այն հաշվարկվել է ճիշտ մեթոդով, քանի որ հաշվարկված վնասի չափերը և տուգանքները մասնակիորեն են բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից և հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներից:
19.03.2015թ. թիվ 15-0499 դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձագիտական եզրակացության համաձայն` փորձագետները հանգել են հետևյալին.
<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից 2012 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեությունից առաջացող հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվարկելու ու պետական բյուջե վճարելու համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր են կազմվել ու ներկայացվել ընկերության հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Հետազոտվող ժամանակաշրջանում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած գործարքները սահմանված կարգով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվե՞լ են ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվություններում, հաշվարկներում, հայտարարագրերում և այլ փաստաթղթերում, և դրանց հետ կապված վճարվե՞լ են արդյոք հարկեր և տուրքեր, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափի:>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած գործարքները մասնակիորեն են սահմանված կարգով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվել ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվութ-յուններում, հաշվարկներում, հայտարարագրերում և այլ փաստաթղթերում:
բ/ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեությունից առաջացող հարկերի ու վճարների վերաբերյալ հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ցույց տրված պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերն ու վճարները ոչ ամբողջությամբ է վճարել պետական բյուջե: Այսպես․
- Շահութահարկի գծով 2012թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2012թ. շահութահարկի հաշվարկում ցույց է տրվել պետական բյուջե վճարման ենթակա՝ 1704495 դրամ: Իսկ 2013թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2013թ. շահութահարկի հաշվարկում՝ 2262480 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ շահութահարկի գծով ընկերության կողմից 2013 թվականի 2-րդ, 3-րդ 4-րդ և 2014 թվականի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ ու 4-րդ եռամսյակների համար հաշվարկվել է կանխավճար ընդամենը՝ 2655636 (2013թ.-ի համար՝ 1278368 + 2014թ.-ի համար՝ 1377268) դրամ: Հարկ է նշել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը հաշվարկված շահութահարկի ու կանխավճարի դիմաց 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջե է վճարել ընդամենը՝ 2750838 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015թ. դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը կազմում է՝ 3158284 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է ընդամենը՝ 4217196 (շահութահարկ՝ 3158284 + տույժեր՝ 1058912) դրամ:
- ԱԱՀ-ի գծով ընկերության կողմից, 2012թ.-ի 2-րդ եռամսյակից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց տրված տվյալներով, ընկերությունը պետական բյուջեի նկատմամբ՝ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պարտք չի ունեցել, դեռ ավելին ունեցել է 47275249 դրամ գումարի դեբետային գերավճար: Միաժամանակ պետք է նշել, որ ընկերությունը ԱԱՀ-ի գծով հաշվարկվող ժամանակաշրջանում ընդամենը պետական բյուջե է վճարել 250000 դրամ
- Եկամտային հարկի գծով հաշվարկված հարկերից ընկերությունը վճարել է ընդամենը՝ 939069 դրամ, որի արդյունքում էլ, պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը եկամտային հարկի գծով 02.02.2015 թվականի դրությամբ կազմում է՝ 243379 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է՝ 443537 (եկամտային հարկ՝ 243379 + տույժեր՝ 200158) դրամ:
- Պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարի գծով հաշվարկված պետական բյուջե վճարման ենթակա գումարներից, ընկերությունը վճարել է ընդամենը՝ 394249 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ պարտք չի ունեցել: Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ընկերությունը հաշվարկած ու հաշվարկներում ցույց տրված պարտադիր սոց. ապահովության վճարներն ամբողջությամբ վճարել է պետական բյուջե:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից ինչպիսի՞ հարկային հաշվետվություններ են ներկայացվել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունից իբր ձեռք բերելու գործարքների վերաբերյալ: Դրանց հետ կապված կատարվե՞լ են նվազեցումներ, հարկեր և տուրքեր վճարվե՞լ են, թե ոչ, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափով և որքա՞ն են կազմում նվազեցումները, դրանցից բխող տույժերն ու տուգանքները:>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ով հանդերձ հաշվարկված՝ 1220198124 դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկե-րությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 (հարյուր քսանինը) հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թթ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում 2013թ.-ի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվանցման) ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը՝ 30507200 դրամ գումարի չափով, իսկ ԱԱՀ-ն՝ 202493726 դրամ գումարի չափով:
բ/ <<ա>> կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկից՝ 30507200 դրամ գումարի չափով կատարված նվազեցումից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ 16702692 դրամ և 18304320 դրամ, ընդամենը՝ 35007012 դրամ:
գ/ <<ա>> կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարից՝ 202493726 դրամ գումարի չափով կատարված նավզեցումից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ 53072313 դրամ և 112482145 դրամ, ընդամենը՝ 165554458 դրամ:
դ/ Շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի գծով կատարված՝ ընդամենը՝ 233000926 դրամ գումարի նվազեցումները և դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են՝ 433562396 [հարկեր՝ 233000926 (շահութահարկ՝ 30507200 + ԱԱՀ՝ 202493726) + տույժեր՝ 69775005 + տուգանքներ՝ 130786465] դրամ:
<<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից վերը նշված ժամանակաշրջանում առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկայացնելու հետևանքով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատ-ճառած վնասի չափը կազմում է՝ 233000926 դրամ, իսկ դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ տույժեր՝ 69775005 դրամ և տուգանքներ՝ 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պատճառված վնասի չափը և դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են ընդամենը՝ 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926 + պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005 + պատճառված վնասից բխող տուգանքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում գործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղված են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների գումարների նվազեցմանը:>> հարցի շրջանականերում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ
ա/ ՀՀ ֆինանսների նախարարի 08.09.2014թ-ի թիվ 5010646 հանձնարարգրի համաձայն, ՀՀ ՖՆ-ի ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում 17.02.2015թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 5010646 ստուգման ակտում արձանագրված դրվագներով, նախաձեռնողի կողմից թիվ 58209014 քրեական գործի շրջանակներում փորձագետներին տրամադրված նյութերում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության հարկային գործում գտնվող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներով և ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից ընկերության համար ըստ հարկատեսակների ու վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված գրանցումներով՝ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտում գործող ու նախաձեռնողի կողմից առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջների շրջանակներում կատարված ճշգրտումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում ստուգվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով տույժ և տուգանքներով հանդերձ առաջանում են ընդամենը՝ 2378934630 դրամ։
Հարկ է նշել, որ 2013թ.-ի կտրվածքով ԱԱՀ-ի գծով ստուգմամբ և սույն փորձաքննությամբ հաշվարկված լրացուցիչ 18343333 դրամ ԱԱՀ-ի գումարից նվազեցվել (հաշվանցվել) է ստուգմամբ հաշվարկված և սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հիմնավոր դիտված 2013 թվականի մայիս ամսվա կտրվածքով ընկերությունում առաջացած հաշվանցման՝ բյուջե վճարման ենթակա՝ 474600 դրամ գումարը, որի արդյունքում էլ 2013 թվականի լրացուցիչ ԱԱՀ-ի ընդհանուր գումարը կազմում է՝ 17868733(18343333 - 474600) դրամ:
բ/ Վերոգրյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն առաջացել են ստորև բերված ժամանակահատվածներում և թույլ տրված խախտումների հետևանքով.
Շահութահարկի գծով 52526558 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 112800784 (շահութահարկ՝ 52526558 + տույժեր՝ 28758291 + տուգանքներ՝ 31515935) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2013 թվականի հաշվետու տարվա համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութահարկի հաշվարկում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթում 2013 թվականի համախառն եկամտի և դրանից նվազեցման ենթակա ծախսերի վերաբերյալ, <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Համախառն եկամուտը հաշվետու տարում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրագումարն է` անկախ դրանց uտացման աղբյուրներից:>> և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Հարկվող շահույթը որոշելիu համա-խառն եկամուտը նվազեցվում է դրա uտացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաuտաթղթերով հիմնավորված ծախuերի չափով:>>, <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ>> պահանջների խախտմամբ՝ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկվող շահույթը նվազեցնելու հետևանքով:
ԱԱՀ-ի գծով 422710967 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 816527916 (հարկ՝ 422710967 + տույժ՝ 152838912 + տուգանք՝ 240978037) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2012թ.-ի 3-րդ եռամսյակի և 2013թվականի մարտ, ապրիլ, օգոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ և մայիս ամիսների համար կազմված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Uույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակաշրջանում իրականացված հարկվող գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են` 1) արտադրական և այլ առեւտրային նպատակներով հանրապետության տարածքում հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված այն ապրան-քների և uտացված այն ծառայությունների գծով մատակարարների կողմից դուրu գրված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարների չափով (բացառությամբ uույն oրենքով uահմանված դեպքերի), որոնց դիմաց բանկի կամ փոuտի միջոցով մատակարարի բանկային հաշվին կատարվել է վճարում, բացառությամբ uույն հոդվածով uահմանված դեպքերի:…>>, նույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետի՝ <<Uույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակաշրջանում իրականացված հարկվող գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են`… 2) հանրապետության տարածք ներմուծված ապրանքների համար, oրենքով uահմանված կարգով և չափերով, Հայաuտանի Հանրապետության մաքuային մարմինների կողմից գանձված (գանձման ենթակա) ԱԱՀ-ի գումարների չափով, եթե uույն oրենքով նախատեuված է ԱԱՀ-ի գանձում ապրանքների ներմուծման պահին:…>>, <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:>> պահանջների խախտմամբ՝ ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվանցման) ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա գումարները անհիմն կերպով ավելացնելու հետևանքով:
Եկամտային հարկի գծով 106825521 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 229407806 (հարկ՝ 106825521 + տույժ՝ 58486973 + տուգանք՝ 64095312) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին 2013 թվականի համար ներկայացված եկամտային հարկի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, <<Եկամտային հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետի՝ <<Հարկային գործակալը հարկի պահում (գանձում) չի իրականացնում, եթե` 1) վճարվող եկամուտները ձեռնարկատիրական գործունեության (ապրանքների մատակարարման, աշխատանքների կատարման, ծառայությունների մատուցման) արդյունք են, և հարկային գործակալի հետ կնքվում է քաղաքացիաիրավական գրավոր պայմանագիր` նշելով հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), անձնագրի տվյալները, Հայաuտանի Հանրապետությունում բնակության հաuցեն և ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման պետական գրանցման վկայականի համարը կամ պետական հաշվառման համարը, կամ…>> պահանջների խախտմամբ, ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու, կոնկրետ դեպքում նախատեսված ձևով գրավոր պայմանագիր չկնքելու կամ ֆիզիկական անձի հետ քաղաքացիաիրավական գրավոր պայմանագիրը (անձնագրի տվյալների և ՀՀ-ում բնակության (հաշվառման) հասցեի պարտադիր նշումով) չկնքելու պայմաններում ֆիզիկական անձանցից ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված եկամուտներից 11% դրույքաչափով եկամտային հարկ չհաշվարկելու և ցույց չտալու հետևանքով:
1220198124 դրամ տուգանքը, թե ստուգմամբ և թե սույն փորձաքննությամբ հաշվարկվել է <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթեր դուրu գրված և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տուգանք` գործարքի (մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխատանքի) փաuտացի կատարումը հավաuտող` կազմված փաuտաթղթում նշված էական պայմանների (այդ թվում` դրանցից որևէ մեկի) 20 և ավելի տոկոu շեղման դեպքում` շեղման (դրամական արտահայտությամբ) 100 տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu 1 միլիոն դրամից>> պահանջների խախտմամբ, թվով 129 հատ էլեկտրոնային հարկային անապրանք հաշիվներ ստանալու և դրանք նույն օրենքի նույն հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան-ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ>>։ պահանջների խախտմամբ, հարկերի հաշվարկման ժամանակ օգտագործելու հետևանքով:
գ/ Վերոգրյալ <<բ>> կետում նշված խախտումները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված են եղել ընկերության կողմից պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և եկամտային հարկի նվազեցմանը:
ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնագետների կողմից կազմված N5010646 ստուգման ակտով արձանագրված պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխում է ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով են հաշվարկվել:
5. Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.
<<(...)Ստուգելով ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
(...) Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումները բխում են հետևյալ փաստական հանգամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք, այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է՝ նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանագրում է, որ վերը նշաված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։ Ինչպես նաև Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ իր ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
(...) Ստուգելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
(...) Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումները բխում են հետևյալ փաստական հանգամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը։
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում՝ մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը՝ նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանագրում է, որ վերը նշավծ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթի՝ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)>>։
6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով դատախազ Հ. Ենոքյանի` վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումը, ամբաստանյալներ Հ. Չանախչյանի, Հ. Գևորգյանի, պաշտպաններ Ա. Բաբայանի և Ա. Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկությունները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումը (կոնվերտացումը) կամ փոխանցումը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, կամ գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելիությունը թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)`
պատժվում է ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(...)։
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(...)՝
պատժվում է ազատազրկմամբ` վեցից տասներկու տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
4. Սույն հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը):
5. Սույն հոդվածի իմաստով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույք է համարվում սույն օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված գույքը, որն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում:»
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածին` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(...) Քննարկվող հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ:
(...) Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն:
11. Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: (...)
Ընդ որում, վերջինը պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը:
(...)14. Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով.
ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից,
բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում),
գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում):
Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից:
15. Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար պատասխանատվություն նախատեսող քրեաիրավական նորմը գնահատելով` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրա ոչ հստակ ձևակերպումը որոշ դեպքերում կարող է դժվարություններ առաջացնել հանցակազմի կիրառման, ինչպես նաև հարակից հանցակազմերից սահմանազատման առումով:
Խոսքը մասնավորապես վերաբերում է հետևյալ ձևակերպմանը. «(…) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)», որի տառացի մեկնաբանության արդյունքում ստացվում է, որ եթե անձը հանցագործության արդյունքում ստացված միջոցները ձեռք է բերում և օգտագործում է իր անձնական կարիքները բավարարելու համար, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի վերոնշյալ պայմանի ուժով մեխանիկորեն դառնում է քննարկվող հանցագործության սուբյեկտ: Նման մոտեցումը չի համապատասխանում գույքի օրինականացման էությանը, քանի որ տվյալ պարագայում բացակայում է այն «լվանալուն» ուղղված դիտավորությունը: Այլ կերպ՝ անձը դիտավորություն չի ունեցել օրինական շրջանառության մեջ դնել հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցները, այլ ընդամենը ցանկացել է օգտվել դրանցից, քանի որ ի վերջո հանցագործությունը կատարվել է հենց այդ միջոցները ձեռք բերելու և դրանցից օգտվելու նպատակով:
Այս դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան օբյեկտիվ կողմից կարող է համընկնել հանցագործության օժանդակության հետ, եթե գույքի ձեռքբերումը եղել է նախապես խոստացված, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի հետ, եթե գույքի ձեռքբերումը նախապես խոստացված չի եղել:
Մինչդեռ տվյալ դեպքում անձը հանցավոր գործունեության արդյունքում ստացված գույքի հետ կապված բոլոր գործողությունները կատարում է մեկ դիտավորությամբ, այն է` համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրը քողարկել կամ խեղաթյուրել և դրանց հաղորդել օրինական տեսք:
16. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված հիմնավորումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը:
17. Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա:
Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (տե՛ս Արսեն Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ 5-րդ մասի հոդվածի համաձայն`
«5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն օժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները:»։
Վերը նշված իրավակարգավորումների լույսի ներքո գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատում է Առաջին ատյանի դիրքորոշումն առ այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի մեղավարությունն իրենց առաջադրված մեղադրանքներում հաստատված համարելու համար։
Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ որևէ փաստական տվյալ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու վերաբերյալ գործի նյութերում առկա չէ։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ գործով ձեռք բերված, այդ թվում նաև մեղադրողի կողմից վերաքննիչ բողոքում մատնանշված, ապացույցներով՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներով, փորձագետի՝ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 եզրակացությունով, «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվներով, վկաներ Արամայիս Ավետիսյանի, Ռազմիկ Գևորգյանի, Գևորգ Միլիտոնյանի, Աշոտ Բարսեղյանի, Լաերտ Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է.
- «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի կողմից 2013 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերության անվամբ 2013 թվականի ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014 թվականի մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժեքով /ներառյալ ԱԱՀ/,
-«Չանախչյան» ՍՊԸ-ի կողմից նշված ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանք գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել, հաշվարկ-հաշվետվություններ չեն կազմվել ու Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչություն գրանցվելու համար չեն ներկայացվել,
-դուրս գրված 129 էլեկտրոնային կեղծ հաշիվների հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց,
-«Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում իր կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ԱԱՀ, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։
-2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ընդհանուր 1.423.011.587 /ներառյալ վերը նշված 349.062.120 և 233.000.926 ՀՀ դրամը/ՀՀ դրամը փոխանցվել է նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և հանձնվել է Հովհաննես Գևորգյանին։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ թեև հաստատված է Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում ընդհանուր 582.063.046 ՀՀ դրամ հարկեր չվճարելու և այն <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ բացված 11500197985100 հաշվեհամարին փոխանցված 1.423.011.587 ՀՀ դրամի մեջ ներառված լինելու հանգամանքը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է նման հետևության հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հովհաննես Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հովհաննես Գևորգյանի՝ այն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավվելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները չեն վկայում <<լվանալուն>> ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով և հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը` ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարում նաև Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի մնացած պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից, Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները ստուգել և գնահատել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում և հանգել է հիմնավոր եզրահանգման ամբաստանյալների անմեղության վերաբերյալ, ուստի Առաջին ատյանի դատական ակտը բեկանելու հիմքեր չկան:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) Արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարումը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է`
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով.
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց.
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. անհրաժեշտության դեպքում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից խափանման միջոցը կարող է փոխվել:
2. խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը:
3. կալանավորման և գրավի ձևով դատարանի ընտրած խափանման միջոցը կարող է փոփոխվել և վերացվել դատարանի կողմից (...)>>:
01.11.2018 թվականին ընդունվել և 06.11.2018 թվականին ուժի մեջ է մտել <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքը (այսուհետ նաև` <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենք), որի 2-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
<<3. Համաներում հայտարարելով` պատժից ազատել նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար ազատազրկման ձևով պատիժ չկրած կամ կրած, սակայն դատվածություն չունեցող անձանց, որոնք դատապարտվել են`
1) առավելագույնը վեց տարի ժամկետով ազատազրկման և սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ կրել են ոչ պակաս, քան նշանակված պատժի մեկ երրորդը.
(...)>>:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճռի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջինը դատապարտվել է ազատազրկման` 6 /հինգ/ տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2014 թվականի հուլիսի 04-ից, իսկ Հրաչյա Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանը և Հ. Չանախչյանը սույն որոշումը կայացնելու` 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի դրությամբ, անազատության մեջ են գտնվել 4 տարի 6 ամիս 12 օր, այսինքն` անազատության մեջ են գտնվել Առաջին ատյանի դատարանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճռով համապատասխանաբար 6 տարի և 5 տարի 6 ամիս ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժների մեկ երրորդից ավելին, ինչից հետևում է, որ կոնկրետ դեպքում ամբաստանյալների նկատմամբ առերևույթ կիրառելի կլինի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենքը:
Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալներ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ առերևույթ կիրառելի կլինի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենքը, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճիռը՝ պատժի և քաղաքացիական հայցի մասով, թողնել անփոփոխ:
Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
•ործ ԵԿԴ/0161/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեոր•ի Սար•սյանի
Անի Ավա•յանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Արմեն Փանոսյանի
Հայկ Հակոբյանի
Հակոբ Ենոքյանի
պաշտպաններ` Սլավիկ Պողոսյանի
Կարեն Մեժլումյանի
Անահիտ Բաբայանի
Ավետիս Քալաշյանի
Նարինե Սար•սյանի
2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի` ծնված 06.08.1976 թ., ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր, չդատված, հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոցի, 29-րդ տանը:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանիª ծնված 22.09.1961 թ., Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն, չդատված, հաշվառված էª Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյանի փողոցի, 12-րդ շենքի, 86-րդ բնակարանում:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնի հետաքննիչ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 83188113 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2014 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել Հրաչյա Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչությունում հաշվառված ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն, խախտելով ՙՇահութահարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 47/1–րդ հոդվածի, ՙԱվելացած արժեքի մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ և 33-րդ հոդվածների պահանջները, ընկերության 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2013թ. հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակաշրջանի •ործունեության վերաբերյալ օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր փաստաթղթեր տարածքային հարկային տեսչություն չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց:
Այսպես՝ Հրաչյա Չանախչյանը 30.04.2013թ. և 04.05.2013թ. դուրս •րված էլետրոնային հարկային հաշիվներով ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն է իրացրել 2.000 տոննա պողպատի ջարդոն՝ 177.600.000 դրամ և 108 հատ պատի պանել՝ 5.443.200 դրամ ընդհանուր արժողությամբ, սակայն կատարված •ործարքների վերաբերյալ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր փաստաթղթերը՝ 2013թ. երկրորդ եռամսյակի ԱԱՀ-ի և շահութահարկի հաշվարկներ, տարածքային հարկային տեսչություն չի ներկայացրել ու չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 31.991.736 դրամ հարկերը վարելուց, այդ թվում ԱԱՀ՝ 30.507.200 դրամ, շահութահարկ՝ 1.484.536 դրամ:2014 թվականի հունիսի 20-ին ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործով մեղադրյալ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
2014 թվականի հունիսի 20-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը:
2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 58209014 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա նպատակադրվելով զբաղվել կեղծ ձեռնարկատիրությամբ և ստանալ նյութական օ•ուտներ, առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է առևտրային կազմակերպություն ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, որի անունից, նաև որպես այդ ընկերության տնօրեն, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության տնօրեն Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի դրդմամբ, առանց ապրանքների մատակարարման կազմել է կեղծ փաստաթղթեր, այդ թվում նաև ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ պայմանա•իր, դրանք տրամադրել է վերջինիս, և սկսած ընկերության ստեղծման օրվանից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այդ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության հաշվեհամարից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցվել ընդհանուր մեկ միլիարդ ՀՀ դրամ, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է շուրջ 330 միլիոն ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր վնաս։ Այնուհետև նախնական համաձայնության •ալով Հովհաննես Գևոր•յանի հետ թաքցնելու այդ •ումարների իրական բնույթը և ծա•ման աղբյուրը, վերջինիս հետ նշված ժամանակահատվածում օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ մեկ միլիարդ դրամը, որն արտահայտվել է հետևյալ կերպ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ին ներկայացնելով հիմնավորումներ, որ ստացված •ումարներն օ•տա•ործվելու են ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության աշխատանքային կարիքների համար նյութեր ձեռք բերելու, այլ ծախսեր կատարելու համար, փոխանցման կատարման օրերին կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է •ումարները և տրամադրել է Հովհաննես Գևոր•յանին, նրանից ստանալով տարբեր չափերի դրամական պար•ևներ:
2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևո•յանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա դրդել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին իրականացնելու կեղծ ձեռնարկատիրություն: Վերջինս նպատակադրվելով այդ •ործողություններով ստանալ նյութական օ•ուտներ, առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է առևտրային կազմակերպություն ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, որի անունից, նաև որպես այդ ընկերության տնօրեն, առանց ապրանքների մատակարարման կազմել է կեղծ փաստաթղթեր, այդ թվում նաև ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ պայմանա•իր ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն իբր ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ, որոնք տրամադրել է իրեն, և սկսած ՙՉանախչյան՚ ընկերության ստեղծման օրվանից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այդ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ծերության հաշվեհամարից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել ընդհանուր մեկ միլիարդ ՀՀ դրամ, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է շուրջ 330 միլիոն ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր վնաս: Այնուհետև նախնական համաձայնության •ալով Հրաչյա Չանախչյանի հետ թաքցնելու այդ •ումարների իրական բնույթը և ծա•ման աղբյուրը, վերջինիս հետ նշված ժամանակահատվածում օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով մեկ միլիարդ դրամը, որն արտահայտվել է հետևյալ կերպ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ին ներկայացնելով հիմնավորումներ, որ ստացված •ումարներն օ•տա•ործվելու են ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության աշխատանքային կարիքների համար նյութեր ձեռք բերելու, այլ ծախսեր կատարելու համար, Հրաչյա Չանախչյանը •ումարների ստացման կամ դրանց հաջորդող օրը կանխիկացրել է այդ բոլոր •ումարները և տրամադրել է իրեն, որի համար Հրաչյա Չանախչյանին տվել է տարբեր չափերի դրամական պար•ևներ:
2014 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով:
2014 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Գևոր•յանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործը վարույթ ընդունելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործը թիվ 58209014 քրեական •ործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58209014 քրեական •ործի համարով շարունակելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հ.Չանախչյանի կողմից 30.04.2013թ. դուրս •րված էլեկտրոնային հարկային հաշիվներով ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը 177.600.000 դրամ արժողությամբ 2.000 տոննա պողպատի ջարդոն և 5.443.200 դրամ արժողությամբ 108 հատ պատի պանել իրացնելու, և կատարած •ործարքների համար առանձնապես խոշոր չափերովª 31.991.736 դրամի հարկեր, տուրքեր և այլ պարադիր վճարումներ կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքով նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասինª ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը իրեղեն և այլ ապացույցներ ճանաչելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանքներª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանքներ է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթիª Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին:
Այսպիսով, Հովհաննես Գևոր•յանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս և օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանքներª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևոր•յանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը£
Այսպես.
Հովհաննես Գևոր•յանը, հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին:
2015 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58209014 քրեական •ործի նյութերով նոր քրեական •ործ հարուցելու և առանձին վարույթումª թիվ 58207015 քրեական •ործի համարով շարունակելու մասին:
2016 թվականի օ•ոստոսի 02-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Ապացույցների հետազոտում և •նահատում.
Ամբաստանյալ` Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց միայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը անապրանք •ործարք չի կատարել և պնդում է նախաքննական ցուցմունքը: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է իր կողմից, դրա ողջ •ործունեությունը, մինչև ձերբակալվելը, կազմակերպել և իրականացրել է անձամբ£ Տարբեր կազմակերպությունների հետ կատարել է տարբեր •ործարքներ, ձեռք է բերել ու վաճառել տարբեր ապրանքներ£ Բացի իրենից, ընկերության տնօրեններ են աշխատել նաև որդինª Ռազմիկ Գևոր•յանը, ընկերըª Աշոտ Բարսեղյանը և այլ անձինք, սակայն որ ժամանակահատվածում չի հիշում: Նրանք ինքնուրույն ոչինչ չեն կատարել: Բացի այդ, նրանք ոչ մի այլ բան իր ընկերության համար չեն արել, քանի որ տեղյակ չեն եղել ոչ պայմանա•րեր կազմելուց, ոչ էլ ապրանքների ձեռքբերումներից ու ընկերություններին իրացնելուց£ Ինքը դա կատարել է իր •ործը հեշտացնելու համար£ Նրանք բանկ են •նացել իր խնդրանքով և բոլոր փողային հարցերի հետ կապված •ործերը կատարել են իր տված տվյալների համաձայն£ Բոլոր փոխանցումները կատարվել են բանկային փոխանցումներով: Հարկային մարմին հաշվետվություններ ինքն անձամբ է ներկայացրել, սակայն իրեն օ•նել է Արամայիսըª սովորեցնելով, թե դա ինչպես անել և ինքն անձամբ է կատարել համակար•չով: Այլ ընկերությունների հետ անապրանք •ործողություններ չի կատարել և բոլոր վկաները տվել են ճիշտ ցուցմունքներ: Հրաչյա Չանախչյանը իրեն վաճառել է ապրանքներ և ինքը կնքելով պայմանա•իր •նել է այն: Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ չի տվել և ինքը չ•իտի, թե ինչու: Ինքը պատրաստ է վճարել իր հարկային պարտականություններն իր մասով:
Ամբաստանյալ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն անապրանք •ործողություն չի կատարել և ապրանքները վաճառել է փոխանցումով: Հայտնեց, որ հրաժարվում է նախաքննական իր ցուցմունքներից, քանի որ ինքն այդպիսի ցուցմունքներ տալով փորձել է թեթևացնել •ործը, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը հրաժարվեց հարցերին պատասխանելուց:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 05-ին որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ոչ մի պաշտպան չի ուզում, ինքը կպաշտպանի իր շահերը, դա կապված չէ իր նյութական վիճակի հետ, եթե ուզենա պաշտպան ունենալ, կտեղեկացնի: Ներկա պահին իրեն լավ չի զ•ում, ունի •լխացավ ու խնդրում է այսօր իրեն չհարցաքննել ինքը ցուցմունք կտա երկուշաբթի օրըª 2014 թվականի հուլիսի 7-ին:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 07-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչում մասամբ, մեղավոր է ճանաչում միայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ոչ մի փող չի լվացել, հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներ չի օրինականացրել, այլ միայն կատարել է անապրանք •ործարքներ ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի հետ հենց Հովհաննեսի առաջարկով: Ինքը 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն, որը հաշվառել է Արմավիր քաղաքի հարկային տեսչությունում: Քանի որ •իտեին, թե ինչի հետ էր լինելու կապված իրենց •ործողությունները, ինքը հարկային մարմնում և պետ ռե•իստրում ներկայացրել է, որ իր ընկերությունը որպեսզի հաշվառվի ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեում, դա հորինված հասցե է և դրա նպատակն, որ հնարավոր չլինի •տնել ընկերությունը: Հենց այդ ժամանակ էլ ՙՉանախչյան՚ և ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանա•իր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ: Սկսած այդ ժամանակահատվածից էլ մինչև այդ տարվա մայիս ամիսը բազմաթիվ դեպքերով, ինքը կոնկրետ ամիս ամսաթիվ չի հիշում, Հովհաննես Գևոր•յանը փոխանցել է իր ընկերության հաշվին տարբեր չափերի •ումարներ, փոխանցման հիմքը նշելով, թե իբր ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ: Չի հիշում, թե ինչ ապրանքներ են նշվել, հիմնականում խողովակներ և մետաղի ջարդոն է նշվել, սակայն թե ինչ քանակությամբ, չ•իտի, դա իրեն չի հետաքրքրել: Փոխանցված •ումարները եղել են տարբեր չափերի, 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն կամ ավելի քիչ չափով: Ինքը այդ •ումարները իր ընկերության հաշվին նստելու օրերը կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն տվել է Հովհաննեսին առձեռն: Այդ •ործը սկսելուց Հովիկը ասել է, որ իր •ործողությունների համար իրեն փող կտա, սակայն ստույ• չափ կամ տոկոսավճար իրեն տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսը իրեն տվել է տարբեր •ումար չի տվել փոխանցված •ումարից նա ասել է, որ նախորդ դեպքերի համար էլ իրեն ասել է որ նախորդ դեպքերի համար էլ իր հաշվեհամարին •ումար թողնի, որն էլ ինքը կատարել է ու հետո այդ •ումարները տնօրինել: ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ից նշված ժամանակահատվածում իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որոնք ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից, որը բացել է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերությունումª Շեն•ավիթի մասնաճյուղում: Ստացած •ումարներն էլ տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, թե նա հետո այդ •ումարները ինչպես է տնօրինել և ինչ է արել դրանց հետ ինքը չ•իտի և չի հարցրել դա իրեն չի հետաքրքրել: Հովհաննեսը ասել է, որ իրենց ընկերությունների •ործարքների վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարելու է իր ծանոթ հաշվապահ Արմանը, որին ինքը չի տեսել և չի ճանաչում ինքն էլ հավատացած է եղել, որ ձևակերպումները կատարվում են: Անձամբ ինքը ոչ մի հարկային հաշվետվություն չի ներկայացրելª հաշվապահական ձևակերպումներ չի կատարել ու ոչ մի հաշվապահական փաստաթղթեր չունի և ներկայացնել չի կարող:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը նայել է հարկային հաշիվները, կարող է ասել, որ դրանք ինքը չի կազմել և ինքը չի հարկային տեսչությանը ներկայացրել, ան•ամ դրանց կազմմանը ներկա չի •տնվել, իր իմանալով ինչպես Հովիկն իրեն ասել է հաշվետվությունները պետք է կատարեր նրա ծանոթ Արմանը, սակայն թե վերջինս է կազմել այդ հարկային հաշիվները, թե մեկ այլ անձ, ինքը տեղեկություն չունի: Ինքն ադեն նշել է նախկին ցուցմունքում, թե ինչ կերպ է տեղի ունեցել, պնդում է իր նախորդ ցուցմունքները ու նորից նշում է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն ոչ մի ապրանքներ չի վճարել այլ միայն Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո Լայֆ՚ ընկերությունից պարբերաբար •ումարներ է փոխանցել իր ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ինքը կանխիկացրել է ու տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին: Սակայն այդ հաշիվմերի կազմման հետ ինքը ոչ մի կապ չի ունեցել: Երբ ընկերությունը •րանցվել է հարկային մարմնում, այնտեղ իրեն տվել են էլեկտրոնային ծածկա•իր և իր ստորա•րությունը հաստատող էլեկտրոնային սարք, որոնք ինքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, որպեսզի նա կազմակերպի իր ընկերության հարկային հաշվետվությունների կատարումը: Ինքը պարբերաբար նրան հայտնել է , թե իր ընկերության հարկային հաշվետվությունները կատարվում են, Հովհաննեսը պատասխանել է, որ կատարվում են: Նաև նրան պարբերաբար ասել է, որ պետք է վճարվեն նաև հարկեր և տուրքեր, սակայն նա ասել է, որ դրա հետ ինքը •ործ չունի, դեռևս փող չկա դրա համար, ուշացնելով էլ ոչինչ, տու•անքները հետը կվճարի: Էլեկտրոնային ստորա•րության սարքը միշտ եղել է Հովհաննեսի մոտ: Ինքը նայել է փաստաթղթերը իրեն ներկայացված և հայտնում է, որ դրանք տեսնում է առաջին ան•ամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ինքը նույնպես կապ չունի և չ•իտի ով է դրանք կազմել, սակայն կարող է ասել, որ տարվա ձմռան վերջին և •արնան սկզբներին Հովհաննես Գևոր•յանը իրեն տվել է և ինքը ստորա•րել է պայմանա•իր, ըստ որի նշված ընկերությունը իբր իր ՙՉանախչյան՚ ընկերությունը պետք է վճարի տնտեսական ապրանքների և Հովհաննեսի ասելով ինքը մի երեք ան•ամ •նացել է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից •ումարներ է փոխանցել այդ ընկերության հաշվեհամարին, որի տվյալները իրեն է տվել Հովհաննես Գևոր•յանը: Գումարների չափը ասել է Հովհաննեսը սակայն փոխանցած •ումարների կոնկրետ չափը ինքն այժմ չի հիշում, սակայն հաստատապես ասում է, որ դա 123 միլիոն դրամի չափով չի եղել իր հիշելով 5 միլիոն դրամը չի •երազանցել: Համենայնդեպս նշված ընկերությունից ինքը ոչ մի տեսակի ապրանք չի •նել, դա և ինչպես մյուս •ործարքները եղել են անապրանք: Հովհաննեսի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ նշել է, որ որոշ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ինքը վաճառել է, սակայն դա ճիշտ չէ ոչ մի ապրանք էլ չի վաճառել ու չի •նել իր ընկերության համար, ուղղակի վախ ունենալով է նշել, որ ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքներ է վաճառել ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությանը, հետո ինքը քննիչին դիմում է դրել հայտնելով, որ ինքը սխալ է վարվել: Իրեն ոչ ոք չի սպառնացել և ուղղորդել որ ինքն այս կամ այն ձևով ցուցմունք տա, ուղղակի իր մոտ հիմա էլ կա մտավախություն, որ ինքը ճիշտ ներկայացնելով կարող է վտան•ի ենթարկել ընտանիքը, քանի որ խոսքը մեծ •ումարների հետ է կապված, համոզված է, որ այդ •ումարները Հովհաննեսինբել չէ և ինքը չ•իտի, թե դա ումն է եղել, այդ իսկ պատճառով ուղղակի խնդրում է որպեսզի իր ընտանիքին վտան• չլինի, իրեն Հովհաննես Գևոր•յանի ոչ էլ մի ուրիշ անձի հետ առերեսում չանեն: Իրեն ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված ինչ •իտի ասել է, ավելին չ•իտի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 18-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ճանաչում է միայն Հովհաննես Գևոր•յանի որդունª Ռազմիկին, ում մեկ ան•ամ, եթե չի սխալվում 2013 թվականի աշնան կեսերին, օրը չի հիշում տեսել է Հովհաննեսենց տանը, երբ վերջինի հրավերով այնտեղ է •նացել ճաշկերույթի և Հովհաննեսն էլ ծանոթացրել է նրա հետ ասելով, որ իր մեծ տղան է: Բացի այդ դեպքից ինքը Ռազմիկի հետ այլևս չի հանդիպել: Մյուս երկու անձանց չի ճանաչում ու ինքը ներկա պահին է իմացել, որ նրանք զբաղեցրել են ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իրեն Հովհաննեսը ասել է ու ինքն էլ •իտի որ նշված ընկերության տնօրենը Հովհաննեսն է: Իր ընկերության և ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության միջև կատարված անապրանք •ործարքների հետ թե Ռազմիկին ու մատնանշված երկու անձինք ինչ առնչություն են ունեցել ինքը տեղյակ չէ: Ինքը նորից է նշում, որ ինքը միայն •ործ է ունեցել Հովհաննես Գոևոր•յանի հետ իր ընկերության հաշվեհամարին ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից փոխանցված բոլոր •ումարները ինքը կանխիկացրել է անձամբ, որից հետո կանխիկացված •ումարը ամբողջությամբ տվել է անձամբ Հովհաննեսին, կամ ստանալու օրը կամ էլ ստացման օրից մեկ կամ երկու օր անց ու քանի որ այդպիսի դեպքերը շատ են եղել ինքը չի կարող մտաբերել և ճշ•րիտ ասել, թե որ դեպքում և երբ է կանխիկացրել և երբ է տվել նրան այդ •ումարները: Բոլոր այդ դեպքերում էլ Հովհաննեսն է իրեն զան•ահարել ու ասել, որ •ումաները փոխանցի: Եղել են դեպքեր երբ պայմանավորվել են Հովհաննեսի հետ հանդիպել Հայրենիք կինոթատրոնի մոտ, որոշված ժամին ինքը •նացել է ու այդ կինոթառրոնի դիմացի մայթում •տնվող ՙՀայԲիզնես՚ բանկից կանխիկացրել է փոխանցված •ումարները, ու •նալով Հայրենիք կինոթատրոնի շենքի մոտ դրանք ամբողջությամբ տվել է Հովհաննեսին: Վերջինս միշտ եղել է միայնակ, թե ինչ մեքենայով է նա այնտեղ եկել ինքը չ•իտի իրենք հանդիպել են կինոթատրոնի մոտ, երբ իրենից •ումարները վերցրել է առանց հաշվելու և իրենք իրարից հեռացել են: Ինքն արդեն նշել է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի մատակարարման հետ կապված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները ինքը չի կազմել, Հովհաննեսը հենց իր ընկերության հիմնադրման առաջին օրերից վեցրել է այդ հաշիվները կազմելու համար հարկային տեսչության տված սարքը, որը այլևս իրեն չի վերադարձրել: Թե նա է կազմել հարկային հաշվետվությունները, թե մեկ այլ անձ ինքը չի կարող ասել: Ինքը ան•ամ չ•իտի, թե հարկային հաշիվները ինչ ամսաթվով են կազմվել: Այդ ամենի հետ Լաերտ Գևոր•յանը ինչ կապ ունի ինքը տեղյակ չէ: Գիտի, որ նա Հովհաննեսի հորեղբոր տղան է: Լաերտը իր ՙջիպ՚ ավտոմեքենայով Հովհաննեսին բերել է իր հետ հանդիպման և ան•ամ ավտոմեքենայից չի իջել: Այդ ժամանակ Հովհաննեսին կանխիկացված •ումարներ չի տվել: Թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարից կոնկրետ ով է իր ընկերության հշվեհամարին •ումարներ փոխանցել, ինքը չ•իտի իր մոտ տպավորված է որ դա կատարել է Հովհաննեսը: Հովհաննեսը իրեն տվել է •ումար կոնկրետ չափը չի հիշում և ինքը դա մուտքա•րել է ՙՄվ-քեմիքլ՚ ընկերության հաշվեհամարին չիմանալով, թե ինչի համար է դա կատարվում: Հայտնեց, որ ոչ մի տեղեկություն չունի թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ինչպիսի ընկերություների հետ ինչպիսի •ործարքներ է կատարել, այդ մասին իրեն Հովհաննեսը ոչինչ չի պատմել:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 30-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը լսեց իր և Լաերտ Գևոր•յանի միջև կատարված հեռախոսազրույցների ձայնա•րությունները և կարդացել է փորձա•իտական եզրակացության մեջ նշված տեքստը, որը կարող է ասել, որ այդ խոսակցությունները ինքը վարել է Հովհաննես Գևոր•յանի հորեղբոր որդուª Լաերտ Գևոր•յանի հետ, ինքն ունեցել է բնակարանի հետ կապված դատական •ործի խնդիր և Լաերտը խոստացել էլ, որ իրեն կօ•նի, որ •տնի նորմալ փաստաբանի, ով դատարանում կներկայացնի իր շահերը: Այդ երկու խոսակցություններով ինքը ցանկանում է հանդիպել Լաերտին, որ նա լուծի փաստաբան •տնելու հարցը: Այլմոլորակայիններ ասելով ինքը ի նկատի է ունեցել Հովհաննես Գևոր•յանին և նրա ընկերոջը, ում հետ Հովհաննեսը պարբերաբար շատ քանակությամբ ո•ելից խմիչքներ է օ•տա•ործում և ինքը •իտի, որ նա շրջան է մեկնել մի քանի օր և զբաղվում է խմելով: Իսկ մոտս բան վերցնելը ինքը ի նկատի է ունեցել •ումար վերցնելը, որպեսզի վճարի փաստաբանի վարձը: Միլիոն ու կես •ումարի խոսակցությունը Լաերտն իրեն ասել է շեշտելով, որ իր մոտ էլ •ումար չկա և չի կարող իրեն օ•նել փաստաբանի վճարները հո•ալու համար: Դրանից առաջ ինքը Հովհաննեսին խնդրել էր որ Լաերտից հետաքրքրվի, թե նա կարող է իրեն պարտքով •ումար տալ, փաստաբանի վարձավճարը հո•ալու համար, դա համար էլ Լաերտը իրեն հասկացրել է, որ նա էլ •ումար չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 10-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ պնդում է նախորդ ցուցմունքները ինքը փողերի լվացում չի կատարել, երբ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ին փոխանցված •ումարները կանխիկացրել ու տվել է Հովհանեսին, տեղյակ չի եղել ու չի հասկացել թե ինչ նպատակով է դա կատարում, դրա համար էլ իրեն փողերի լվացման մեջ մեղավոր չի ճանաչում, իսկ անապրանք •ործարքներ կատարելու մեջ ինքը իրեն մեղավոր է ճանաչել, ներկա պահին նշում է որ դա կատարել է ամբողջ տեղի ունեցածի մասին ինքը իր նախորդ ցուցմունքներու մանրամասն նկարա•րել է ամբողջությամբ դրանք պնդում է և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 25-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, քանի որ ինքը կատարել է կեղծ ձեռնարկատիրություն, այսինքն հարկային մարմնից ստացած համապատասխան սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, որպեսզի նա իրականացնի իր ընկերության կողմից իր ընկերության ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին իբր ապրանքներ վաճառելու վերաբերյալ էլեկտրոնային հարկային հաշիվների կազմում, որն էլ կատարվել է:Այդ մասով իրեն մեղավոր է ճանաչում: Սակայն փողերի լվացման օժանդակման մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Քննիչին խնդրել է իր մոտից վերցված երկու հեռախոսները և դրանցում •տնվող հեռախոսաքարտերը հանձնել իր որդուն:
Վկա Գևոր• Միլիտոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդինª Հովհաննես Գևոր•յանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և մեկ ան•ամ այցելել է բանկ: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց հետո ինքը տարել է վիրահատություն: Հովհաննեսին բոլորը ՙՆշե՚ են դիմել: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե նշված ընկերությունը ինչով է զբաղվում:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գևոր• Միլիտոնյանը հայտնեց, որ քննիչի մոտ •րված ցուցմունքը ճիշտ է և ավելացնելու ոչինչ չունի:
Վկա Ազատ Բա•րատյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի վերջից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ում որպես տնօրեն£ Իր դիմումի համաձայն, 2014 թվականի մայիսին ազատվել է աշխատանքից£ Աշխատած ժամանակահատվածում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վերին Գետաշեն և Մադինա համայնքների տարածքում հոսող Ար•իչի •ետի վրա իրականացրել է հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման աշխատանքներ£ Ունեցել են համապատասխան լիցենզիաª այդ •ործունեությունն իրականացնելու համար£ Շինարարական այդ աշխատանքների ընթացքում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն տարբեր ընկերություններից ձեռք է բերել տարբեր սարքավորումներ և շինարարական նյութեր£ Ձեռք բերումներ են կատարել նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Մանրամասներ չի հիշում, թե ինչպես են սկսել աշխատել այդ ընկերության հետ£ 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ին իրենց ընկերության և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջև կնքվել է պայմանա•իրª վերջինիս կողմից իրենց ընկերությանը 1500 •ծային մետր 1420 մմ տրամա•ծի խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ£ Պայմանա•իրը ստորա•րվել է իր և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի միջև£ Հովհաննես Գևոր•յանը նախապես զան•ահարել է իրեն, տեղեկացրել տեղափոխման վերաբերյալ, կամ մատակարարման ժամանակ եկել է իրենց շինհրապարակ£ Երկար ժամանակ է անցել և ինքը չի հիշում, թե նրա հետ որևէ անձ եղել է, թե ոչ: Պայմանա•րով նախատեսված ամբողջ ծավալը իրենք ստացել են և որևէ պարտք-պահանջ չեն ունեցել: Խողովակների մատակարարման յուրաքանչյուր դեպքից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել£ Մատակարարված ապրանքների վերաբերյալ տվյալներն ինքը տրամադրել է հաշվապահին, իսկ թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվապահական ձևակերպմումներն ո±ւմ կողմից են կատարվել, և ո±վ է հանդիսանում այդ ընկերության հաշվապահը, չ•իտի, նրա հետ երբեք չի հանդիպել£ Հովհաննեսը ունեցել է Լաերտ անունով բարեկամ, սակայն ինքը բոլոր •ործարքները կատարել է Հովհաննեսի հետ: Հայտնեց, որ քննիչի մոտ իր հայտնածը համապատասխանում է իրականությանը:
Վկա Ղազար Գրի•որյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է ՙՎանի՚ ՍՊԸ-ն և այդ ժամանակվանից հանդիսանում է ընկերության տնօրենը£ 2004 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել ք. Երևան, Արին Բերդի 2, փակուղի 1 հասցեով մոտ 6 հեկտար տարածքը, որն ունեցել է մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինություն և մոտ 300 քառակուսի մետր չափով •րասենյակային շինություն£ Այդ տարածքում իր ըկերությունն իրականացրել է երկաթբետոնի արտադրություն£ Վերջին 6 տարիներին, արտադրություն համարյա չի իրականացվել£ 2012 թվականի աշնանն իրեն դիմել է ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ •յուղի բնակիչ Հովհաննես Գևոր•յանը և խնդրել, որ նրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի համար վարձակալությամբ հանձնի իր ընկերությանը պատկանող մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինությունը£ Նա ասել է, որ իրականացնելու է տնտեսական •ործունեություն, հիմնականում կատարելու է խողովակների տրամա•ծերի վերափոխումներ, այսինքն փոքր չափերի խողովակները միացնելու և դարձնելու է մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Այդ շինությունում ինքն ունեցել է տեղադրված երեք սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է եղել կատարել այդ •ործողությունը£ 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իր ընկերության և Հովհաննես Գևոր•յանին պատկանող ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջև կնքվել է տարածքի վարձակալության պայմանա•իր, և այդ ժամանակվանից սկսած, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր տարածքում սկսել է իրականացնել նշված •ործունեությունը£ Գրասենյակային շենքում նա տարածք չի վարձակալել£ Ինքը չ•իտի, թե վարձակալված տարածքում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կոնկրետ ինչ •ործարքներ է իրականացրե, ում հետ և ինչպիսի փաստաթղթային ձևակերպումներ են կատարվել£
Վկա Աշոտ Բասեղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևոր•յանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից, չի հիշում, թե ում միջոցով և ինչ հան•ամանքներում են ծանոթացել£ 2013 թվականի փետրվարին, հանդիպել է Հովհաննեսի հետ և խոսակցության ընթացքում նրան ասել է, որ ցանկանում է բանկից վարկ վերցնել ու ծավալել •ործունեությունը£ Իմանալով, որ ՙՆշեն՚ հանդիսացել է մեծ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն ու զբաղվել է ապրանքների ձեռք բերմամբ ու իրացմամբ, խնդրել է նրան վարկը վերցնել նրա ընկերության անունից, իր սեփական բնակարանն ու հողամասը •րավադրելով£ Նոր ընկերություն հիմնադելով, ինքը չէր կարող ունենալ մեծ շրջանառություն և ստանալ բանկի վստահությունը£ ՙՆշեն՚ համաձայնվել է օ•նել և 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենը, որպեսզի զբաղվի վարկի ստացման •ործով£ 2013 թվականի մարտի վերջին, իր խնդրանքով, ՙՆշեն՚ իրեն ազատել է նշված աշխատանքից, քանի որ վարկի ստացումը չի հաջողվել, ՙՀայբիզնեսբանկը՚ մերժել է 40 միլիոն դրամի տրամադրումը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, մերժման պատճառն իրեն հայտնի չէ£ Ինքը որպես տնօրեն ստորա•րել որոշ բանկային փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե ինչ փաստաթղթեր: Հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացում իր կողմից տրված ցուցմունքը:
Վկա Ակսել Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՙԱՔՍԱՏԻ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալներին: ՀԷԿ-ի կառուցման համար իրեն անհրաժեշտ է եղել խողովակներ: Ինքը տեսել է կան•նած բեռնատար, որում բարձված են եղել մի քանի խոշոր տրամա•ծի խողովակներ£ Մոտեցել է բեռնատարի վարորդին և ասել, որ իրեն անհրաժեշտ են մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Վարորդը զան•ահարել է ինչ-որ մեկին, հետո պայմանավորված օրը, հանդիպել և Երևանի Դավիթաշենի 2-րդ թաղամասի 8-րդ շենքում տեղակայված իրենց •րասենյակում զրուցել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն, հայտնել, որ այդ ընկերությունն ունի արտադրամաս Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում, Արին-Բերդ փողոցի վրա, որտեղ իրականացնում է օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող մետաղյա խողովակների տրամա•ծերի վերափոխում ավելի մեծ չափերի£ Ինքը հայտնել է, որ Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում իրենց ընկերության կողմից կառուցվող ՀԷԿ-ի համար անհրաժեշտ են 820 մմ տրամա•ծի 2200 •ծային մետր խողովակներ£ 2013 թվականի օ•ոստոսի 5-ին, երկու դեպքով բանկային փոխանցումներ է կատարել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին, ընդհանուր փոխանցելով 49.280.000 դրամ£ 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, երկու վարորդները, որոնց հետ պայմանա•իր է կնքել, սկսել են Հովհաննեսի արտադրամասից խողովակների տեղափոխումը Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում •տնվող շինհրապարակ£ Վարորդները ունեցել են Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը, նախքան տեղափոխում կատարելը կապնվել և պայմանավորվել են նրա հետ, այնուհետև կապալառու ընկերության աշխղեկի կամ վերամբարձի վրա աշխատող անձի հետ, յուրաքանչյուր դեպքում տեղեկացնելով, թե քանի մետր խողովակներ են կոնկրետ օրը տեղափոխելու£ Խողովակների ստացման ժամանակ ինքը ներկա չի •տնվել, դրանց ստացման ժամանակ, բացի էլեկտրոնային հարկային հաշիվներից, այլ փաստաթղթեր չեն կազմվել, քանի որ այդպիսի անհրաժեշտություն չի առաջացել£
Վկա Գեղամ Բրսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ում որպես փոխտնօրեն: Երբ իրենց տնօրենը մահացել է ինքը ժամանակավոր ստանձնել է նրա պաշտոնը և եղել են կիսատ թողած աշխատանքները որոնք ինքը ավարտել է: Իրենց ընկերությունը զբաղվել է ՀԷԿ-րի կառուցմամբ: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ •ործարքներ կնքվել և իրականացվել են, սակայն ինքը լավ չի հիշում, քանի որ այդ •ործունեությունը կատարվել է իրենց տնօրենի հետ, իսկ նրա մահից հետո ինքը կատարել է մի քանի •ործողություն: Ներկա պահին իրենց տնօրենը հանդիսանում է Նաիրա Սար•սյանը: ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ն կրկին եղել է ՀԷԿ-ր կառուցելու հետ: Տնօրենի մահից հետո եղել են կիսատ բաներ որոնք մատակարարվել են ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ն: Ինքը մանրամասներ չ•իտի, թե ում միջոցով է մատակարարումներ կատարվել: Հայտնեց, որ ինքը քննիչի մոտ տվել է ցուցմունքներ, որտեղ հայտնել է ճշմարտությունը և պնդում է այդ ցուցմունքը:
Վկա Ռազմիկ Գևոր•յանի հրաժարվել է ցուցմունք տալուց հայտնելով, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանի որդին:
Նախաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գևոր•յանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է հորª Հովհաննես Գևոր•յանի կողմից, հիմնադրման օրը, ամիսը և տարեթիվը չի հիշում, այն •ործում է մոտ 2-3 տարի£ Ընկերության տնօրեն եղել են ինքն ու հայրը, բացի իրենցից, ով է եղել տնօրեն, չ•իտի£ Ինքը տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտից մինչև նոյեմբերը ներառյալ, իսկ այնուհետև, հոր ձերբակալվելուց հետո, 2014 թվականի օ•ոստոս-սեպտեմբեր ամիսներից սկսած, զբաղեցրել է այն£ Մնացած ժամանակահատվածներում, որքանով, իր իմանալով, տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է հայրը£ Հայրն այդ ընկերությունը հիմնադրել է բիզնես իրականացնելու համար£ Ինքն էլ, ելնելով իրավիճակից, քանի որ հայրը ձերբակալվել է, ընկերությունն ունեցել է չկատարված պայմանա•րեր և •ործեր, դարձել է ընկերության տնօրեն և փորձել ավարտին հասցնել չկատարված աշխատանքները£ Անավարտ է մնացել ՀՀ Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում մեծ տրամա•ծի խողովակաշարի ապամոնտաժումը և մատակարարումը պատվիրատու կազմակերպությանը£ Չ•իտի, թե ովքեր են աշխատել ընկերությունում£ Ճիշտ է 2013 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում զբաղեցրել է ընկերության տնօրենի պաշտոնը, սակայն, ըստ էության, ընկերության տնօրենի իրավունքներն ու պարտականությունները կատարել է հայրը, թե ինչուª չ•իտի£ Ոչ մի •ործարքի կատարմանն ինքը մասնակից չի եղել£ Չ•իտի, թե կազմակերպությունների հետ հայրը երբ և ինչպիսի •ործարքներ է կատարել£ Գևոր• Միլիտոնյանը հոր հորեղբոր տղան է£ Աշոտ Բարսեղյանին չի ճանաչում և չ•իտի, թե նրանք ինչ առնչություն են ունեցել հոր ընկերության հետ, և այդ ընկերության տնօրեններ եղե±լ են, թեª ոչ£ Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում, մի•ուցե նրան տեսել է, սակայն նրա անուն-ազ•անունն իրեն ոչինչ չեն ասում£ Տեղյակ է, որ նա քրեական •ործով նույնպես կալանավորվել է, սակայն թե կոնկրետ ինչի համարª չ•իտի£ 2013 թվականին, ամիսը և օրը չի մտաբերում, հորից լսել է, որ վերջինիս ընկերությունը •ործարքներ է կատարել ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հետ, այսինքն հայրիկն այդ ընկերությունից ձեռք է բերել ինչ-որ ապրանքներ, այլ մանրամասներ չ•իտի£ Անապրանք •ործարքների մասին ինքը չի իմացել և կարծում է, որ անապրանք •ործարքներ չեն եղել, ոչ ինքը, ոչ հայրը, ոչ Լաերտ Գևոր•յանը, որի հետ իրենց ընտանիքն ունի շատ լավ բարեկամական հարաբերություններ, այդպիսի •ործողությունների մասնակից չեն եղել£ 11.11.2013 թ. դադարել է զբաղեցնել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է •նալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին •ումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ ան•ամ ընկերության հաշվեհամարներից •ումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին, որպես •ումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարմումներ կատարելը£ Տնօրեն եղած ժամանակ և հետո, պայմանա•րերի, •ործարքների էության և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ դրանց մասնակից եղած ընկերությունների մասին տեղյակ չի եղել£ Չի իմացել և չէր կարող իմանալ կեղծ փաստաթղթերիª անապրանք հաշիվների մասին, քանի որ կատարել է զուտ հոր խնդրանքները£ Գումարները, որոնք մուտքա•րել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, իրեն հայրը տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի ՙՀայրենիք՚ կինոթատրոնի դիմաց •տնվող ՙՀայբիզնեսբանկ՚, և դրանք մուտքա•րի ընկերության հաշվեհամարին, որպես հիմք նշելով ՙհաշվի համալրում՚-ը£ Ինքն էլ, վերցնելով •ումարը, մենակ •նացել է բանկ և հոր տված ամբողջ •ումարներով համալրել ընկերության հաշիվը£ Ինչ նպատակով է կատարվել այդ համալրումը, չ•իտի և չի հիշում, որ հայրը դրա վերաբերյալ իրեն ինչ-որ բան ասած լինի£ Այդ •ործողություններին Լաերտ Գևոր•յանը չի առնչվել£ Նաև հոր ասելով •նացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է •ումարներ£ Հայրն իրեն չի ասել, թե •ումարներն ինչի համար են փոխանցվել ընկերությունների հաշվեհամարներին և չի հիշում, թե որքան բանկային այդպիսի •ործարքներ է կատարել£ Կանխիկացված •ումարները տվել է հորը£ Չ•իտի, թե •ումարներն ինչ նպատակով են կանխիկացվել և ում կողմից են տնօրինվել£
Վկա Սպարտակ Սանթրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալ Գևոր•յանին: Գևոր•յանին ճանաչում է երեքից–չորս տարի իրենք աշխատել են ՙԳ.Ա.Խ. Խաչատրյան՚ ՍՊԸ-ի, որը հանդիսացել է իրենց մատակարարըª Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման, այսինքն ՙԳ.Ա.Խ. Խաչատրյան՚ ՍՊԸ-ն եղել է իրենց կապալառուն, իսկ մատակարարը եղել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն: Դրանց բերված բոլոր ապրանքների ձեռքբերման բոլոր փաստաթղթերը առկա են և իրենք ներկայացրել են նախաքննական մարմնին: Գա•իկի մահից հետո տակը մնացաց են եղել ՌԴ-ից բերված մատոռները և դա միան•ամից ձևակերպվել է ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ի վրա և իրենք պարտք պահանջ չունեն նրաց ՍՊԸ-ի հետ: Ինքը տեղյակ չէ, թե որ •ործարանից ինչ հան•ամանքներում է բերվել: Ինքը Գա•իկ Խաչատրյանի հետ եղել են մտերիմ ընկերնեն և ամբաստանյալին նրա միջոցով է ճանաչել: Փոխադրամիջոցները կազմակերպել է ՙԳ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ն: Ինքը ինչ •րել է նախաքննության ընթացքում ճիշտ է և պնդում է այն:
Վկա Մարսել Այվազյանիը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է ՙԱրաքսշին՚ ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն£ Ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանինª •ործնական հարաբերությունների միջոցով: ՙԱրաքսշին՚ ՍՊ ընկերությունը •ործունեություն է իրականացրել շինարարության ոլորտում, որպես կապալառու կատարել է բնակելի շենքերի որոշակի շինարարական աշխատանքներ£ 2012 թվականի օ•ոստոս ամսից ճանաչել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանին£ Նա մատակարարել է շնանյութ: Նրանց միջև կատարված բոլոր •ործարքները առկա են •րավոր և նրանց միջև պարք պահանջ առկա չէ: Շինաշխատանքներ է իրականացվել Երևանի Վերին Անտառային փողոցի 220/3 և 220/4 հողատարածքներում կառուցվող բազմահարկ շենքում: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերաբերյալ կարող է միայն ասել, որ առկա է բոլոր պայմանա•րերը, իսկ դրանից հետո չ•իտի առկա են բայմանա•րեր, թե ոչ: Ինքը չի հիշում, թե որտեղից է ճանաչել ամբաստանյալին, նա առաջարկել մատչելի •նով շնանյութ և տրանսպորտային միջոցը ապահովել է ամբաստանյալը: հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում մանրամասն ցուցմունք է տվել և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունիª պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը:
Վկա Լաերտ Գևոր•յանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներինª Գևոր•յանը հանդիսանուըմ է իր հորյեղբոր որդին, իսկ մյուս ամբաստանյալը նրա •ործընկերն է: Հիմնադրել է ՙԱր•ամ՚ ՍՊԸ-ն, որը •ործել է մինչև 2000 թվականը: Ինքը որպես եղբայր օ•նել և օժանդակել է իր եղբորը: Հայտնեց, որ Սպարտակ Սանթրոսյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը և իր հորեղբոր որդին նրա համար ապրանք է մատակարարել: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը առնչություն է ունեցել, որպես իր եղբոր ՍՊԸ և օ•նել է նրան և բազմաթիվ ան•ամ ինքը երաշխավորել է և օ•նել է նրան: Ինքը տեղյակ չի եղել հաշվապահական հարցերից և միայն տեղեկացել է, որ նրան այդ հարցում օ•նել է Արամայիսը: Իր ընկերներից մեկին հաշիվ է պետք եղել և նրանք դուրս •րած չեն եղել և ինքը զան•ահարել է Արամայիսին:
Վկա Արամայիս Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի փետրվարից աշխատում է ՙԿոմպասս՚ ՍՊԸ-ում որպես •լխավոր հաշվապահ£ Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանին: Իրենց ՍՊԸ-ն զբաղվել է համակար•չային տեխնիկայի վաճառքով: Գևոր•յանին չանաչել է •յուղից: Երբ նա խնդրել է իրեն նայել իր թղթերը իրեն ասել է, որ զբաղում է մետաղի ջարդոնների վաճառքով: Ինքը օ•նել է, որպեսզի հաշվետվությունները անի և կազմել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով հաշվետվություններ, նա չի ունեցել հաշվապահ: Ինքը որպես •րանցվող աշխատող չի եղել: Ինքը նրա ներկայությամբ նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով ինքը կազմել է նրա հաշվետվությունները, իսկ մնացածը ինքն է ներկայացրել: Բացի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության համար ինքը այլ ընկերության համար հաշվետվություններ չի կազմել: Ինքը Հովհաննեսի դուրս •րված տվյալների վրա է հաշվետվություն կազմել: Գևոր•յանը հաշվետվություն կազմել չի իմացել: Ինքը Չանախչյանին ճանաչել է և եղել է, որ Հովհաննեսը նրան ասաց լինի զան•ահարի իրեն և ճշտի պատրաստ է հաշվետվությունը, թե ոչ: Իր կողմից քննիչի մոտ տված ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը: Ինքը տեսել է, որ բեռնատար է կան•նած և ապրանք են տեղափոխել: Ինքը տեղյակ է եղել, որ նա •րասենյակ չի ունեցել:
Վկա Դավիթ Աթարբեկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել երկու տարի առաջ և շատ մանրամասներ չի հիշում: Ինքը բավականին մեծ քանակությամբ անասնակեր է •նել Հովհաննես Գևոր•յանից: Ինքը հետաքրքրվել է կերերի տեսակներով և •ներով£ Հովհաննեսը նշել է կերերի արժեքները, առաջադրելով պայման, որ կերերը վաճառելու է միայն հաշվապահական փաստաթղթով ու •ումարի վճարումը նրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը կատարվելուª բանկային փոխանցմամբ£ Իրեն ասել է, որ աշխատում է միայն փոխանցումով և ինքը իր ԱՁ-ով կատարել է փոխանուցում: Միայն այդ ան•ամ է նրանից ապրանք •նել:
Վկա Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականի վերջից աշխատում է ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ում և 2012 թվականից զբաղեցնում է մատակարաման բաժնի պետի պաշտոնը£ Իրենց ընկերությունը ձուլարան է, և աշխատանքները կատարելու համար ձեռք են բերում երկաթի և թուջի ջարդոն, որից հետո համապատասխան ձուլվածքըª աղացի •նդերի, երեսպատման սալերի և այլ պատրաստի արտադրանքի տեսքով, իրացրել են£ 2013 թվականի մարտ ամսին իր աշխատասենյակ է եկել Հովհաննեսը Լաերտ անունով տղայի հետ և ներկայանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ներկայացուցիչ, առաջարկել է իրենց ընկերությանը մատակարարել մեծ քանակությամբ պողպատի և թուջի ջարդոն£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ կատարված •ործարքների հսկողությունն իրենց ընկերության տնօրեն Կարեն Կարապետյանի ցուցումով, դրված է եղել հանձնաժողովի վրա, որի կազմում ընդ•րկված են եղել ինքը, փոխտնօրեն Մ. Կարապետյանը և արտադրամասի պետ Մարտինը£ Արտադրամասի պետի և փոխտնօրենի վրա դրված է եղել մատակարարված ապրանքի որակը ստու•ելու պարտականությունը£ Գիտի, որ մատակարարված այդ ապրանքների վերաբերյալ էլեկտրոնային եղանակով կազմվել են հարկային հաշիվներ£ Տարածքը արդեն հանձնվել է իրեն:
Վկա Սամվել Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականին հիմնադրվել է ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ն, որի տնօրենը հանդիսանում է ինքը£ Ընկերությունը հաշվառվել է ՀՀ Կոտայքի ՏՀՏ-ում և զբաղվում է հիդրոտեխնիկական և շինարարական աշխատանքների կատարմամբ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին •նել են խողովակներ: Բոլոր •ործարքները կատարվել է հաշվապահության միջոցով: Ձեռք ենք բերել 530 մմ տրամա•ծի 1250 մետր երկարությամբ խողովակներ: 2013 թվականի փետրվարի 2-ին ընեկրությունը սկսել է ՙԿոբու-Արաքս՚ կոլեկտորի վրա տեղակայված պոմպակայանի մղման 1250 մետր երկարությամբ խողովակաշարի երկարացման աշխատանքները£ Հայտնեց, որ անցել է երկար ժամանակ և շատ մանրամասներ չի հիշում, սակայն պնդում է քննիչի մոտ տրված իր ցուցմունքը:
Վկա Աշոտ Հովսեփյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2009 թվականին£ Հիմնադրման օրվանից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը և 33 տոկոս բաժնեմասի սեփականատերը£ Ընկերության հիմնադրման օրվանից սկսել են ՀՀ Լոռու մարզի Կաճաճկուտ համայնքում •տնվող համանուն •ետի վրա կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան£ ՓՀԷԿ-ի կառուցման համար տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել տարբեր շինարարական նյութեր, այդ թվում նաև 426 մմ, 377 մմ և 325 մմ տրամա•ծերի խողովակներ£ Այդ խողովակներն իրենց ընկերությունը, 2013 թվականի մարտ ամսից մինչև հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ձեռք է բերել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ ՓՀԷԿ-ի կառուցման կապալառու կազմակերպությանª ՙՄՄԼ Շեն՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Շահեն Շահբազյանը 2012 թ. դեկտեմբերի սկզբին իրեն ծանոթացրել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենի հետ, ում ազ•անունը Միլիտոնյան է եղել, անունը լավ չի հիշումª Գևոր• ով հանձն է առել մատակարարել անհրաժեշտ խողովակները£ Ընկերությունների անունից կնքվել է պայմանա•իր£ Խողովակների մատակարարումը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն սկսել է իրականացնել 2013 թվականի մարտից£ Շինհրապարակում խողովակներն ընդունել է կապալառու կազմակերպության աշխղեկըª Մեսրոպը, ով արդեն ողջ չէ£ Մեսրոպն ամեն խմբաքանակի մատակարարման մասին տեղեկացրել է իրեն£ Իրենց ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին վճարել է կանխավճար, այնուհետև մատակարարված խողովակների համար շարունակել են վճարումները:
Վկա Արա Գրի•որյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին մայրըª Վարդանուշ Սար•սի Գրի•որյանը դառել է ՙՖենհալ՚ ՍՊԸ 100 տոկոսի բաժնետեր£ 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իրենց ընկերությունը, որի •ործունեությունն ամբողջությամբ ղեկավարել և կազմակերպել է ինքը, ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն համայնքի տարածքում, Ախուրյան •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար ստացել է լիցենզիա£ Այդ ժամանակվանից իրենց ընկերությունը սկսել է ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքները£ Որպես կապալառու շինարարական աշխատանքները կատարել է ՙԳրի•որյանների ՄՈԺ՚ ՍՊԸ-ն£ Շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր կազմակերպություններից, իսկ 105 •ծային մետր 2020 մմ տրամա•ծի խողովակներըª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Եթե չի սխալվում, հենց ՀԷԿ-ի նախա•ծողները 2013 թվականի հունիսին իրեն տվել են ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը£ Ինքը կապնվել է նրա հետ և պայմանավորվելով, •նացել է Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող նրա ընկերության տարածք£ Գիտի, որ Հովհաննեսին բոլորը ՙՆշե՚ են կոչել£ Արտադրամասում եղել են մեծաքանակ խողովակներ, ու այնտեղ կատարվել են խողովակների տրամա•ծի մեծացումներ, այսինքն համապատասխան եռակցմամբ ստացվել են ավելի մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Ներկայացրել է, որ իր ընկերությանն անհրաժեշտ են 120 •ծային մետր 2020 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Հովհաննեսը խոստացել է մատակարարել այդպիսի խողովակներ և պայմանավորվել են, որ խողովակների մեկ •ծային մետրի համար, ԱԱՀ-ն հաշվարկված և իր ընկերության շինհրապարակ տեղափոխելու ծախսը ներառյալ, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցումով վճարելու է 180.000 դրամ, ու պետք է դուրս •րվեն էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ£ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով£ Հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում ինքը հիշել է ավելի մանրամասն և տվել է ցուցմունք:
Վկա Արսեն Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի վերջից աշխատում է ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ում£ Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, Արա և Սուրիկ Մկրտչյանների կողմից£ Քանի որ 2012 թվականի վերջերից նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ-ում, այդ ժամանակվանից համապատասխան լիազորա•րով իրեն լիազորել են, որպեսզի ղեկավարի և կոորդինացնի ընկերության •ործունեությունը£ Ունենալով համապատասխան լիցենզիա, իրենց ընկերությունը ՀՀ Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքի տարածքում, Այրի •ետի աջակողմյան վտակի վրա, 2010 կամ 2011 թվականից սկսել է կառուցել փոքր ՀԷԿ£ Երբ ընդունվել է աշխատանքի, ՀԷԿ-ի հիմնական կառուցման աշխատանքները կատարված են եղել, կառուցված չի եղել միայն խողովակաշարը£ Աշխատանքի ընդունվելուց հետո, ձեռնամուխ է եղել այդ խողովակաշարի կառուցման աշխատանքների կազմակերպմանը£ Շինարարական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ են եղել 720 մմ տրամա•ծի 1.100 •ծային մետր խողովակներ, որոնց ձեռք բերման համար ինքը դիմել է տարբեր ծանոթներին£ Չի հիշում, ինչ հան•ամանքներում է ծանոթացել Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, որը ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բաժնետեր£ Տեղեկանալով, թե իրենց ընկերությանն ինչ քանակության և ինչպիսի խողովակներ են անհրաժեշտ, վերջինս հանձն է առել մատակարարել դրանք, մեկ •ծամետրըª 18.000 ՀՀ դրամով, որում ներառված են եղել ԱԱՀ-ն և տեղափոխման ծախսը£ Հովհաննեսը միայն պարզաբանել է, որ խողովակներն օ•տա•ործված են, սակայն •տնվում են լավ վիճակում£ Իրենց ընկերությունը, սկսած 2013 թվականի հունիսի 19-ից մինչև օ•ոստոսի 5-ը ներառյալ, վեց դեպքերով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հաշվին բանկային փոխանցումով վճարել է ընդհանուր 19.800.000 դրամ£
Վկա Լիպարիտ Աշոտի Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՄարցէներջի՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է որդու ընկերոջª Ռաֆայել Ղազանչյանի կողմից 2010 թվականին, 2013 թվականի հունվարից որդինª Արման Սիմոնյանը դարձել է այդ ընկերության 20 տոկոսի բաժնետեր£ 2013 թվականի հունվարից ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ 2010 թվականին իրենց ընկերությունը ստացել է ՀՀ Լոռու մարզի Մարցի համայնքում, համանուն •ետի վրաª փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզիա£ 2013 թվականի փետրվարի սկզբից իրենք սկսել են իրականացնել ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները, ավարտելով դրանք 2014 թվականի հոկտեմբերին£ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները կատարել է ՙԲաղրամյանշին՚ ԲԲԸ-ն, որի հետ իրենց ընկերությունը կնքել է համապատասխան պայմանա•իր£ Շինարարական աշխատանքների համար միայն մետաղյա խողովակներն են ձեռք բերվել ՙՄարցէներջի՚ ՍՊԸ-ի կողմից£ Խողովակների մատակարարման համար իրեն զան•ահարել են տարբեր կազմակերպություններից, այդ թվում նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, 2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին Հովհաննես Գևոր•յանն ասել, որ կարող է մատակարարել պահանջվող 1220 մմ տրամա•ծի խողովակներ, նշելով, որ ունի ընկերություն ու արտադրամաս, որտեղ հին, սակայն լավ վիճակում •տնվող խողովակների միացմամբ ստանում են նշված չափի խողովակներ£ Պայմանավորվել է Հովհաննեսի հետ և •նացել Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ արտադրամաս£ Այնտեղ Հովհաննեսը ցույց է տվել 1220 մմ տրամա•ծի մի քանի խողովակներ և ասել, որ մեկ •ծային մետրը, ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված, կարող է վաճառել 100.000 դրամով, որում հաշվարկված է նաև ՀՀ Լոռու մարզի Մարց համայնք տեղափոխման արժեքը£ Մի քանի օր անց, ինքը զան•ահարել է Հովհաննեսին և ասել, որ ցանկանում է ձեռք բերել խողովակները£ Հովհաննեսը հայտնել է, որ մեկ ամսվա մեջ հնարավորություն ունի մատակարարել 300 •ծային մետր խողովակներ, որից հետո տեղյակ կպահի, թե ինչ քանակությամբ և որ ժամկետներում է մատակարարելու մյուս խմբաքանակները£ Շինարարության համար պահանջվել են մոտ 4.000 •ծամետր խողովակներ£ Հաջորդ օրն իրենք հանդիպել են Երևանի Հանրապետության հրապարակում, սրճարանում Հովհանննես Գևոր•յանի հետ ստորա•րել են 30.000.000 դրամ արժողությամբ 300 •ծամետր խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ պայմանա•իր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից մեկ բեռնատարով իրենց շինհրապարակ են մատակարարվել 3 խողովակներ, յուրաքանչյուրը մոտ 11 •ծամետր երկարությամբ£ Իր հրահան•ով, իրենց հաշվապահ Հայրապետ Հայրապետյանը նույն օրը, ընկերության բանկային հաշվից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին փոխանցել է 3.159.000 դրամ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն մատակարարում է կատարել նաև 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին£ Նույն օրն իր հրահան•ով հաշվապահն իրենց հաշվեհամարից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 3.490.000 դրամ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից հարկային հաշիվը դուրս է •րվել 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և իրենց հաշվապահը համապատասխան հաստատում է կատարել հարկային մարմնի բազայում£ Դրանից հետո ինքն այլ կազմակերպություններից ստացել է նմանատիպ խողովակներ մատակարարելու առավել ձեռնտու առաջարկություն, որից հետո հրաժարվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ստանալ խողովակներ£
Վկա Հայկ Մնացականի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է ՙԱ•րոսպասարկում՚ ԱՄ Վարդենիսի շրջանային միավորում ԲԲԸ-ն և հանդիսանում է ընկերության տնօրենը£ Ընկերությունում աշխատում են նաև հաշվապահ Արմեն Հարությունյանը և 4 վարորդներ£ Հիմնադրման օրվանից զբաղվել են •յուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմամբ, իսկ 2012 թվականի կեսից ՀՀ հանրային ծառայությունը կար•ավորող հանձնաժողովից ընկերությունը ստացել է լիցենզիա-թույլտվությունª ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ •յուղի երկայնքով հոսող Դարանակ •ետի վրա ՀԷԿ կառուցելու համար£ Այդ ժամանակվանից սկսած, ընկերությունը նշված •ետի վրա սկսել է կառուցել ՀԷԿ£ Տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել շինարարական նյութեր, խողովակներ, •եներատորներ և այլ ապրանքներ£ Ըստ նախա•ծի, անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել Փ530 և Փ630 տրամա•ծերի ընդհանուր մոտ 4.000 •ծային մետր խողովակներ, և ինքն անձամբ այցելել է ՀՀ տարբեր մարզեր, եղել է Եղվարդում, Նուբարաշենում, Ստեփանավանում, որպեսզի •տնի ապամոնտաժված և էժան •ներով այդպիսի խողովակներ£ 2013 թվականի ամռան սկզբին, Ստեփանավան քաղաք ուղևորվելիս, ճանապարհի մոտ, դաշտային հատվածում տեսել է դարսված այդպիսի խողովակներ£ Անցորդներից ճշտել է, որ դրանք վաճառվում են, նրանցից մեկի տված հեռախոսահամարով զան•ահարել է վաճառողին և ասել, որ խողովակները պետք են Վարդենիսի շրջանի Դարանակ •յուղում ՀԷԿ-ի կառուցման համար£ Զան•ին պատասխանել է Ռազմիկ անունով երիտասարդը£ Նրան ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն Վարդենիսի Դարանակ •յուղ£ Ռազմիկը նշել է խողովակների •ներըª Փ630 խողովակի մեկ •ծամետրըª 27.000 դրամ, իսկ Փ530-ըª 25.000 դրամ, հայտնելով, որ այդ •ումարների մեջ հաշվարկվել են նաև տեղափոխման ծախսերը£ Սակարկելուց հետո որոշվել է Փ630 խողովակի մեկ •ծամետրի համար, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկած, վճարել 23.000 դրամ, իսկ Փ530-իª 20.500 դրամ£ Հարցինª •ումարի վճարումը կատարելու է կանխի±կ, թեª փոխանցումով, Ռազմիկը պատասխանել է, որ վճարումը կատարվելու է բանկային փոխանցմամբ, ապրանքները նշանակման վայր մատակարարելուց հետո, կնքելու են մատակարարման պայմանա•իր և կազմելու են հաշիվ-ֆակտուրաներ£ Համաձայնվել և հեռախոսով թելադրել է իր ընկերության ռեկվիզիտները, որպեսզի Ռազմիկը կազմի պայմանա•իր, հետո հանդիպեն ու կնքեն այն£ Մի քանի օր հետո, վերջինիս հետ հանդիպել է Երևանի կենտրոնի բացօթյա սրճարաններից մեկում£ Ռազմիկը տվել է նախապատրաստված մատակարարման պայմանա•իրը, որում որպես •նորդ նշվել է իր ընկերությունը, իսկ վաճառողª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն£ Այդ պայմանա•րի վերջում, նշված ընկերության ռեկվիզիտների տակ դրված է եղել ստորա•րություն և այդ ընկերության կնիքը£ Ինքը կարդացել է այդ պայմանա•իրը, որում նշված է եղել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությունն իր ընկերությանը, մի քանի ամիսների ընթացքում, պետք է մատակարարի ընդհանուր մոտ 4.000 •ծային մետր Փ630 և Փ530 տրամա•ծի խողովակներ£ Ինքը ստորա•րել է պայմանա•իրը և վավերացրել այն ընկերության կնիքով, վերցնելով դրա մեկ օրինակը£ Մոտ 15 օր անց, խողովակները, դրանց տեղափոխման համար նախատեսված բեռնատարներով, սկսել են տեղափոխվել Դարանակ •յուղ£ Յուրաքանչյուր ավտոմեքենայով բերվել են մոտ 100 •ծամետր չափով խողովակներ£ Տեղափոխված խողովակների ամեն խմբաքանակի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս են •րվել էլեկտրոնային հաշիվներ, և իր ընկերության հաշվապահը հետամուտ է եղել, որպեսզի համացանցով ստու•ի և հանի այդ հաշիվները, նոր միայն խողովակների ամեն խմբաքանակի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության հաշվին բանկային փոխանցումով կատարի վճարումները£ Ինքը ներկա է •տնվել խողովակների ստացմանը£ Խողովակների մատակարարումն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերին£ Եղել են կոռոզիայի ենթարկված խողովակներ, որոնք, մոտ 300 •ծամետր չափով, ինքը, բեռնատարների վարորդների հետ, ետ է վերադարձրել, ու դրանց փոխարեն ուղարկվել են նորերը£ Ռազմիկն իմանալով, որ ինքը ՀԷԿ է կառուցում, իրեն առաջարկել է ձեռք բերել էլեկտրական •եներատորներ, և քանի որ անհրաժեշտ են եղել երկու •եներատորներ, ապա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել օ•տա•ործված •եներատորներ£ Վճարումը նույնպես կատարել է փոխանցումով£ Դրանց ձեռք բերման համար նույնպես պայմանա•իր է կնքվել£ Խողովակները և երկու •եներատորները տեղադրվել և մոնտաժվել են ՀԷԿ-ում£ Իր ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ամբողջությամբ չի վճարել մատակարարված ապրանքների դիմաց, չի հիշում, թե որքան •ումար չի վճարել, սակայն դա տեղի է ունեցել Ռազմիկի հետ ձեռք բերած բանավոր պայմանավորվածության համաձայն, ըստ որիª •ումարները պետք է վճարվեն ՀԷԿ-ի շահա•ործումից հետո£ Հովհաննես Գևոր•յանին 2013 թվականի նոյեմբերին մեկ ան•ամ տեսել Է Դարանակ •յուղում, երբ ավարտվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ապրանքների մատակարարումը, նա եկել է մի քանի անձանց հետ և կատարել է մատակարարված խողովակների չափա•րում և հաշվարկ£ Ռազմիկն այդ ժամանակ Դարանակ •յուղ չի եկել£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Տի•րան Պետրոսյանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2013 թվականի հունվարից դարձել է ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիրը£ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է վաղուց, ինքը ձեռք է բերել ընկերության հարյուր տոկոս բաժնեմասը և դարձել հիմնադիր-տնօրեն£ 2013 թվականի մարտ ամսին ընկերըª Հակոբ Վարդանյանը նշանակվել է ընկերության տնօրեն, սակայն փաստացի ինքն է իրականացրել ընկերության •ործունեությունը, •րանցվելով որպես փոխտնօրեն£ Հակոբ Վարդանյանն ապրանքների մատակարարմամբ և կազմակերպության կառավարմամբ չի զբաղվել£ Իր ընկերությունն իրականացրել է սև մետաղի, թուջի և պողպատի ջարդոնի առք ու վաճառք£ Այդ ապրանքներն ինքը ձեռք է բերել ինչպես տարբեր ընկերություններից և անհատներից£ Իրականացրած •ործունեության վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարվել են ճիշտ և օրենքի սահմաններում£ Ընկերությունը •րանցվել է Երևանի Շեն•ավիթի ՏՀՏ-ում, հարկային մարմնի հետ ունեցել է կնքված պայմանա•իրª հարկային հաշվետվությունները և հաշվապահական ձևակերպումներն էլեկտրոնային եղանակով կատարելու մասին£ Ջարդոն է ձեռք բերել նաև ՙՆաիրիտ՚ ՓԲԸ-ից, ՙՄետալ-Ստիլից՚, ՙՇինիմպորտից՚, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, ՙԳապա՚ ՍՊԸ-ից և էլի մի քանի ընկերություններից, որոնց անվանումները չի հիշում£ Իսկ ձեռք բերված ջարդոնն իրացրել է միայն ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին£ Իր ընկերության հաշվապահական ձևակերպումները կատարել և հաշվետվությունները ներկայացնել է անձամբ£ Գեղարքունիքի մարզի Գեղամավան •յուղում ունի հողամաս և ջարդոնի պահեստավորումը կատարել է այտեղ, որտեղից էլ դրանք առաքվել են ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ£ 2013 թվականի մայիս ամսին իրեն է դիմել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանը, որին ՙՆշե՚ են ասում, և հայտնելով, որ տեղյակ է, որ զբաղվում է ջարդոնի ձեռք բերմամբ և իրացմամբ, և որ իրականացնում է մետաղյա խողովակների տրամա•ծի մեծացում, ունի արտադրամաս ու առաջացած թափոններն էժան •ներով կարող է վաճառել իրեն, առաջարկել է մատակարարել ջարդոն£ Միասին •նացել են Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող տարածք և տեսել է, որ նա ունի բավականին շատ մետաղի և թուջի ջարդոն£ Պայմանավորվել են •ների շուրջ, որոնց ստույ• չափը չի հիշում£ Մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից •նել է թուջի և պողպատի ջարդոն£ Թե կոնկրետ ինչ քանակության, արժեքի և որ օրերին է ձեռք բերել ջարդոնը, չի հիշում£ Չի հիշում, թե ինչ ավտոմեքենաներով են ջարդոնը տեղափոխվել իր կամ ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ի տարածք£ Թվով 43 հարկային հաշիվներն օրինական փաստաթղթեր են, դուրս են •րվել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային եղանակով, ինքն էլ նույն եղանակով ընդունել և հաստատել է դրանք£ Դրանցում նշված քանակության և արժեքի ջարդոնը ձեռք է բերել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, և այդ •ործարքներն անապրանք չեն եղել£ Ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ ապրանքների որոշակի խմբաքանակ մատակարարելուց հետո, ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարելու է վճարում, ինչն էլ կատարել է£ Չի հիշում, թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին •ումարային պարտք ունի, թեª ոչ£ Ձեռք բերված այդ ջարդոնն իր ընկերությունը վաճառել է ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի այլ աշխատակիցներին չի ճանաչում, շփվել է միայն Հովհաննեսի հետ£ Վճարումները կատարվել են բանկային փոխանցումների միջոցով£ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հետ իր ընկերությունը որևէ •ործարք չի իրականացրել, Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վլադիկ Կիմի Առաքելյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 04-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2002 թվականին հիմնադրել է ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է դրա տնօրենը£ Ընկերությունը որպես հարկատու հաշվառվել է Կապանի ՏՀՏ-ում£ Ընկերությունը զբաղվում է տարբեր ապրանքների մեծածախ առևտրով£ 2012 թվականի դեկտեմբերի վերջին, իրեն զան•ահարել է մի անծանոթ և առաջարկել է մատակարարել մետաղյա խողովակներ£ Երևանում հանդիպել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ասել է, որ հանդիսանում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ աշխատակից և առաջարկել է 273 մմ ու 102 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Համաձայնվել է ձեռք բերել խողովակները, պայմանով, որ ըստ կար•ի ձևակերպվի խողովակների առք ու վաճառքը, վճարումը կատարվի բանկային փոխանցմամբ և խողովակները բերվեն Կապան քաղաք£ Պայմանավորվել են արժեքի շուրջ, և ընկերությունների միջև կնքվել է ապրանքի մատակարարման պայմանա•իր£ 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հովհաննեսը կատարել է խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, որի արժեքը կազմել է մոտ 4 միլիոն 700 հազար դրամ£ Պայմանավորվածության համաձայն, •ումարը փոխանցել է խողովակների մատակարարումից հետո£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս է •րվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ, որը հաստատվել է իր կողմից£ 2013 թվականի փետրվարի 8-ին և 13-ին, Հովհաննեսը կատարել է նաև խողովակների մյուս երկու խմբաքանակների մատակարարումը£ Նորից դուրս են •րվել հարկային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր կողմից, այնուհետև յուրաքանչյուր խմբաքանակի մատակարարումից հետո, բանկային փոխանցումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է սկզբում 43.500.000 դրամ, ապաª 5.800.000 դրամ£ Ձեռք բերված խողովակներն էլ ավելի թանկ •նով վաճառել է Զան•եզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գարուշ Սահակի Մինասյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2009 թվականից աշխատում է ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն£ Ընկերության հիմնադիրը մայրն է, Սուսաննա Քոչարյանը£ Ընկերության •ործունեությունը ղեկավարվում է իր կողմից£ 2009 թվականից իրենց ընկերությունը ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն •յուղի տարածքում, Ախուրյան •ետի վրա, սկսել է կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան£ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի օ•ոստոսին, և այն հանձնվել է շահա•ործման£ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց ընկերությանը£ ՀԷԿ-ի կառուցման և •ործարկման համար իրենց ընկերությունը ստացել է համապատասխան լիցենզիա£ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներում օ•տա•ործվել են շուրջ 750 •ծային մետր տարբեր տրամա•ծերի և տեսակների խողովակներ, ինչպես մետաղապլաստե, այնպես էլ երկաթյա£ Անհրաժեշտ շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից£ 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իրենց ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 1620 մմ տրամա•ծի 36 •ծային մետր մետաղյա խողովակներ, որի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցմամբ վճարվել է 8.000.000 ՀՀ դրամ£ Քանի որ խողովակների ձեռք բերման հարցով դիմել է տարբեր անձանց և տվել իր հեռախոսահամարը, 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին, իրեն զան•ահարել է մի անծանոթ, ում անունը չի հիշում, հնարավոր է, որ այդ անձը էլեկտրոնային հարկային հաշվում նշված Հովհաննես Գևոր•յանն է եղել£ Նա ասել է, որ հնարավորություն ունի մատակարարել 1620 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Ինքը նրան ասել է, որ ընկերության համար անհրաժեշտ է 36 •ծային մետր այդպիսի խողովակներ, և ձեռք բերման •ործարքը պետք է կատարվի համապատասխան հաշվի դուրս •րմամբ, իսկ վճարումըª բանկային փոխանցմամբ£ Զան•ահարողը տվել է համաձայնությունը և խոստացել 3 շաբաթվա ընթացքում կատարել մատակարարումը£ Հեռախոսով փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով, և նա իրեն տրամադրել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ համապատասխան ռեկվիզիտները£ Անծանոթը խնդրել է, որպեսզի սկզբում •ումար փոխանցվի նշված ընկերության հաշվեհամարին£ Իրենց ընկերության կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 8-ին բանկային փոխանցումով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին ուղարկվել են համապատասխանաբար 3.000.000 և 5.000.000 ՀՀ դրամ£ Քանի որ իրենց ընկերության հաշվապահությունը վարում է ինքը, մի քանի օր անց, հարկային տեսչության համացանցային բազայում տեսել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս է •րվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվª իրենց ընկերությանը խողովակներ իրացնելու վերաբերյալ£ Քանի դեռ խողովակների մատակարարումը չի կատարվել, այդ հաշվի դուրս•րումը համապատասխան ձևով չի հաստատել և նշված անձին տեղեկացրել է, որ հաշվի հաստատումը կկատարի խողովակները ստանալուց հետո£ Խողովակների մատակարարումը կատարվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին£ Դրանք իրենց շինհրապարակ են բերվել, եթե չի սխալվում, երկու բեռնատարներով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջոցների հաշվին£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հակոբ Սուրենի Հակոբյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 11-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ հանդիսանում է ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ի տնօրենը£ 2008 թվականին կառուցել և շահա•ործման են հանձնել ՙԱյրի՚ ՓՀԷԿ-ը£ Կառուցապատման աշխատանքների համար իրենց ընկերությունը պայմանա•իր է կնքել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հետª ընդհանուր 40.600.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 720 մմ տրամա•ծի 1.600 •ծային մետր և 630 մմ տրամա•ծի 400 •ծային մետր խողովակների մատակարարման մասին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն մատակարարել է միայն 720 մմ տրամա•ծի 1050 •ծային մետր խողովակներ, քանի որ կառուցման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են և փոխադարձ համաձայնությամբ դադարեցվել է նաև խողովակների մատակարարումը£ Մատակարարված խողովակների դիմաց ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին վճարել է 30.000.000 դրամ£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սամվել Ժորայի Գևոր•յանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 16-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2007 թվականից աշխատում է ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ում, հանդիսանում է ընկերության •լխավոր տնօրենը, իսկ դրանից առաջ հանդիսացել է ընկերության մատակարարման •ծով տնօրեն£ Իրենց ընկերությունը զբաղվում է մետաղի ձուլմամբ, այսինքն ՀՀ տարածքից ձեռք է բերվում պողպատի և թուջի ջարդոն, որը վառարաններում ձուլվում և վերածվում է պատրաստի արտադրանքի£ Արտադրանքն իրացնում են Հայաստանում, տարբեր պատվիրատու ընկերություններին£ Ընկերության •րասենյակը և 32 հեկտար տարածքով •ործարանը •տնվում է Չարենցավան քաղաքում, Մելտոնյան 3 հասցեում£ 2012 թվականի հուլիսի վերջին, իրենց ընկերություն է եկել Հովհաննես Գևոր•յանը, ասել, որ հանդիսանում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն և առաջարկել է մինչև 2012 թվականի վերջն իրենց մատակարարել շուրջ 200 տոննա թուջի ջարդոն£ Բանակցությունները նրա հետ վարել է ինքը£ Որոշվել է թուջի ջարդոնի մեկ տոննայի արժեքըª ԱԱՀ-ի հետ միասին 105.000 դրամ£ Որոշվել է նաև, որ մատակարարումը կատարվելու է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին£ 31.07.2012 թ. կազմվել է մատակարարման պայմանա•իր, որը ստորա•րել և վավերացրել է •լխավոր տնօրենª Արտակ Մելտոնյանը£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից սկսվել է թուջի ջարդոնի մատակարարումը£ Հովհաննեսը մատակարարման ժամանակ իրենց մոտ չի եկել, ջարդոնն ուղարկել է բեռնատարներով, այդ մասին նախապես տեղեկացրել է իրեն£ 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ին կատարվել է ջարդոնի առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, ջարդոնը բերվել է մեկ բեռնատարով, իսկ օ•ոստոս ամսին, ևս երկու բեռնատարներով, մատակարարվել են մյուս երկու խմբաքանակները£ Սեպտեմբերին ջարդոնը մատակարարվել է երկու բեռնատարներով, հոկտեմբերինª երկու, իսկ նոյեմբերինª մեկ բեռնատարով£ Երբ բեռնատարները եկել են •ործարանի տարածք, ինքը բարձված բեռնատարները կշռել է •ործարանի տարածքում •տնվող 44 տոննա տարողությամբ կշեռքով, որից հետո ջարդոնը դատարկվել է •ործարանի տարածքումª ջարդոնի համար առանձնացված հատուկ տեղում£ Բեռնատարները կշռվել են նաև դատարկ վիճակում£ Ամեն ամսվա վերջին, ստացած ջարդոնի էլեկտրոնային հարկային հաշիվները, որոնք դուրս են •րվել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից, իրենց հաշվապահի կողմից հաստատվել են£ Ջարդոնը ստանալուց հետո, ինքը հաշվապահին բանավոր տեղեկացրել է, թե ինչ քանակություն է ստացվել, որպեսզի նա հաստատի դուրս •րված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները£ Այդպես աշխատել են բոլոր մատակարար ընկերությունների հետ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ջարդոնի վերջին խմբաքանակն իրենց ըկերությունը ստացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին£ Ընդհանուր առմամբ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն այդ ժամանակահատվածում իրենց է մատակարարել 132,4 տոննա թուջի ջարդոն, ԱԱՀ հետ միասին հաշված 13.902.000 դրամ արժողությամբ£ Ստացված ջարդոնն օ•տա•ործվել է արտադրանքի համար£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գա•իկ Գուր•ենի Բադալյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 18-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2010 թվականի դեկտեմբերին հիմնադրել է ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ն, որի տնօրենն ինքն է£ 2011 թվականի հոկտեմբերի վերջին, համապատասխան կար•ով, իր ընկերությունը ստացել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շենաթաղ համայնքի տարածքում, Լեռնաշեն •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու լիցենզիա£ Շինարարությունը սկսել են 2012 թվականի •արնանը£ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներն իր ընկերության պատվերով, որպես կապալառու, իրականացրել է ՙՔիմարդմոնտաժ՚ ՍՊԸ-ն£ Անհրաժեշտ շինանյութերը ձեռք է բերել իր ընկերության անվամբ, և կապալառուն իրականացրել է շինարարությունը£ Շինանյութերը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից£ Ինչ վերաբերվում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ 2012 թվականի ապրիլին 4 դեպքով 700 մմ տրամա•ծով մետաղյա խողովակներ ձեռք բերելուն, ապա այդ ժամանակ իր ընկերությունը նշված ընկերությունից իրոք ձեռք է բերել այդպիսի խողովակներ, որոնց •ծամետրի ընդհանուր չափն ամրա•րվել է հարկային հաշիվներում£ Ձեռք բերված խողովակների ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 31,5 միլիոն դրամ£ Ծանոթներից հետաքրքրվել է, որտեղից կարող է ձեռք բերել այդպիսի խողովակներ, նրանցից ինչ-որ մեկից վերցրել է Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը և զան•ահարել է նրան£ 2012 թվականի մարտի վերջին, հանդիպել է նրա հետ Երևանի Հանրապետության հրապարակում£ Հովհաննեսը եկել է մենակ£ Ինքը նրան ասել է, որ պահանջվում է մոտ 2000 •ծային մետր խողովակ£ Հովհաննեսն ասել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կարող է ապահովել մոտավորապես 1000 •ծային մետր օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող մետաղյա խողովակներ£ Խողովակների մատակարարման ստորա•րել և կնքել են ինքն ու Հովհաննեսը, սրճարաններից մեկում£ Նախապես որոշել են խողովակների մեկ •ծամետրի արժեքըª ԱԱՀ-ի հետ 22.000 դրամ, նաև որոշել են, որ խողովակների մատակարարումը կատարվելու է Հովհաննեսի ընկերության կողմից և հաշվին, խողովակները բերվելու են Սիսիանի Շենաթաղ համայնքի տարածքում •տնվող շինհրապարակ£ Դրանից հետո, սկվել է խողովակների մատակարարումը£ Որոշակի կանխավճար է փոխանցել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ մյուս վճարումները փոխանցմամբ ուղարկվել են խողովակները ստանալուց հետո£ 1000 •ծային մետր խողովակներ մատակարարելուց հետո, Հովհաննեսը զան•ահարել է իրեն և ասել, որ կարող է ևս 500 •ծային մետր խողովակներ մատակարարել£ Կազմել են պայմանա•րի հավելված և էլի են խողովակներ մատակարարվել, որոնց կոնկրետ չափը չի հիշում£ Խողովակների մատակարարման համար իր և ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությունների անվամբ կազմվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, դրանք դուրս են •րվել ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից, չ•իտի, թե կոնկրետ ում կողմից, և իր հաշվապահը համակար•չով հաստատել է դրանց դուրս•րումը£ Ստացված բոլոր խողովակները կապալառուի կողմից մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի կառուցման համար£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գևոր• Սարիբեկի Հովհաննիսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ՙԿոտայքի Ճանապարհների Շահա•ործման և Շինարարական՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2001 թվականի •արնանը£ Հիմնադիրներից մեկը հանդիսանում ինքն է, հանդիսանում է նաև տնօրենը£ Ըկերությունն իրականացնում է ճանապարհների շինարարություն և շահա•ործում£ 2013 թվականի օ•ոստոսին պայմանա•իր է կնքել ՙԿապավոր՚ և ՙԽաչհար՚ ՍՊԸ-ների հետ, որպես ենթակապալառու իրականացնելու Արտենի-Արա•ած-Գետափ ճանապարհի 5 կմ 300 մետր հատվածի շինարարական աշխատանքները£ Ըստ պայմանա•րիª շինարարական աշխատանքների համար նախատեսված նյութերը ձեռք է բերել իր ընկերությունը£ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին, ծանոթներից մեկը տվել է Հովհաննես անունով անձի հեռախոսահամարª աշխատանքների համար պահանջվող 520 մմ տրամա•ծի խողովակների ձեռք բերման շուրջ նրա հետ զրուցելու համար£ Կապնվել և զրուցել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ասել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենն է և վաճառքի համար ունի հետաքրքրող չափի խողովակներ, որոնք օ•տա•ործված են, սակայն •տնվում են լավ վիճակում£ Ինքն ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն ՀՀ Արա•ածոտնի մարզի Արտենի •յուղի տարածք£ Սակարկել և ի վերջո պայմանավորվել են, որ խողովակները նա կտեղափոխի իր ընկերությանը պատկանող տարածքª ՀՀ Կոտայքի մարզ, •յուղ Բալահովիտ£ Հովհաննեսը կատարել է հաշվարկ և հայտնել, որ խողովակների արժեքը, ԱԱՀ-ով և տեղափոխելով հանդերձ կազմելու է 14.000 դրամ£ Իր ընկերության մեքենամեխանիկական պարկի վարիչª Մխիթար Բաղդասարյանը •նացել և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ արտադրամասում տեսել է խողովակների որակը, որից հետո ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների անհրաժեշտ տվյալներով, որպեսզի ձևակերպվի հարկային հաշիվ և խողովակների մատակարարումից հետո կատարվի վճարումը£ Մի քանի օր անց, 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իր ընկերության տարածք են բերվել 520 մմ տրամա•ծի, 120 •ծային մետր, թվով 11 հատ խողովակներ, յուրաքանչյուրը 11 •ծային մետրից քիչ ավելի£ Նույն օրը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային տարբերակով դուրս է •րվել խողովակների մատակարարման վերաբերյալ հարկային հաշիվը, որը հաստատվել է իր ընկերության հաշվապահ Մար•ուշ Պետրոսյանի կողմից£ Նույն օրն էլ իր կար•ադրությամբ Մար•ուշ Պետրոսյանն իր ընկերության բանկային հաշվից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվին է փոխանցել խողովակների արժեքի չափով •ումարըª 1.680.000 դրամը£ Մոտ 2-3 օր անց, այդ խողովակները տեղափոխվել են շինհրապարակª Արտենի •յուղի տարածք£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լեռնիկ Պետրոսի Մարտիրոսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 14-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2005 թվականից աշխատում է ՙԴԱՆԵՍԻԱ՚ ՍՊԸ-ում, 2008 թվականից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ Ընկերության •րասենյակը և արտադրամասը •տնվում է քաղ. Կապան, Գործարանային 38 հասցեում£ Ընկերությունն իրականացնում է մետաղյա հոլովակների (ռոլիկների), շինարարական սենդվիչների, կղմինդրների, պրոֆնաստիլների և այլ մեխանիկական դետալների արտադրություն£ 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն է զան•ահարե մի անձնավորություն, ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն, ասելով, որ Հովհաննես Գևոր•յանն է£ Նա առաջարկել է օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող խողովակներ£ Ինքը նրան ասել է, որ արտադրությունում օ•տա•ործվում են 194 մմ, 197 մմ, 159 մմ, 127 մմ և 102 մմ տրամա•ծի խողովակներ և հետաքրքրվել է դրանց արժեքներով£ Հովհաննեսն խոստացել է զան•ահարել ավելի ուշ£ Նույն կամ հաջորդ օրերին, Հովհաննեսը զան•ահարել և հայտնել է խողովակներից յուրաքանչյուրի արժեքը£ Առաջարկված •ները եղել են շուկայականից ցածր, մեկ տոննան, կախված տրամա•ծիցª 250.000-300.000 դրամ, •ումարած ԱԱՀ£ Առաջարկն ընդունելի է եղել, քանի որ այդ արժեքների մեջ մտել է նաև խողովակների մատակարարումը Կապանª իրենց ընկերության արտադրամաս£ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ իրենց ընկերության հաշվեհամարից սկզբում կատարի կանխավճար, •ումարը փոխանցելով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որից հետո կկայանա խողովակների առաջին խմբաքանակի առաքումը£ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ինքն իրենց ընկերության հաշվեհամարից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 1.000.000 դրամի կանխավճար, որից հետո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կատարվել է ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.850.000 դրամ արժեքով խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը£ Այդ օրը ձևակերպվել է համապատասխան էլեկտրոնային հարկային հաշիվ ու ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշին փոխանցվել է մնացած •ումարըª 1.850.000 դրամը£ Մյուս խմբաքանակի մատակարարումը Հովհաննեսը կատարել է 2013 թվականի մարտի 7-ին£ Այդ օրը Հովհաննեսն իրենց ընկերության արտադրամաս է մատակարարել ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.688.000 դրամի խողովակներ£ Հետա•այում ևս 3 դեպքերովª 2013 թվականի մարտի 13-ին և 19-ին, 2014 թվականի փետրվարի 12-ին Հովհաննեսն իրենց ընկերությանը մատակարարել է մյուս խմբաքանակները£ 5 խմբաքանակներով Հովհաննեսը, ընդհանուր առմամբ, մատակարարել է ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 11.718.000 դրամի խողովակներ£ Մատակարարումներից հետո, իրենց ընկերությունը բանկային փոխանցումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին է վճարել վերը նշված •ումարն ամբողջությամբ£ Ինչպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, այնպես էլ մյուս ընկերություններից ձեռք բերված մետաղյա խողովակներն օ•տա•ործվել են մետաղյա հոլովակներ (ռոլիկներ) պատրաստելու համար£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լևոն Ժորայի Մարտիրոսյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ մասնա•իտությամբ տնտեսա•ետ է, 2008 թվականին հիմնադրել է ՙՄարկոս ԱԻԴ՚ ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ Ընկերությունը հաշվառված է քաղ. Երևան, Բրյուսովի 21/62 հասցեով, •ործունեությունը ծավալում է քաղ. Երևան, Սեբաստիա 222 հասցեով, •րանցված է Երևանի Մաշտոցի ՏՀՏ-ում£ Ընկերությունն իրականացնում է ավտոմեքենաների վերանորո•ման, սպասարկման, լվացման ծառայություններ£ Բացի իրենից, ընկերությունում աշխատում են 7 անձիք, հաշվապահն էª Գայանե Սողբատյանը£ Ավտոմեքենաների սպասարկումը և վերանորո•ումն իրականացնելու համար իրենք ձեռք են բերել և շարունակում են ձեռք բերել տարբեր տեսակի ավտոպահեստամասեր£ Դրանք ձեռք են բերել նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Ինքն ու ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանը պայմանավորվել են, որ Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարի տարբեր ավտոմեքենաների տարբեր երկրների արտադրության ավտոպահեստամասեր£ Այդ մասին իրենց ընկերությունների միջև կնքվել է մատակարարման պայմանա•իր, և 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ը, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր ընկերությանը պարբերաբար մատակարարել է ավտոպահեստամասեր£ Մատակարարումները եղել են շատ դեպքերով, որոնց թիվը չի հիշում£ Յուրաքանչյուր մատակարարման ժամանակ Հովհաննեսն անձամբ եկել է իրենց աշխատավայր և բերել ավտոպահեստամասերը£ Ապրանքները բերվել են տարբեր բեռնատարներով, փոխադրումն իրականացվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից իր ընկերությանն այդ ընթացքում մատակարարվել է 91 միլիոն ՀՀ դրամից ավել արժեքի ապրանք£ Բոլոր •ործարքները կատարվել են օրինական ձևով, այսինքն մատակարարված ապրանքների դիմաց լրացվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր ընկերության կողմից£ Եղել են դեպքեր, որ մատակարարումից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության բանկային հաշվին, նաև պատահել է, որ այդ ընկերությունը ապրանքների մատակարարումը կատարել է, նոր միայն իրենց ընկերության բանկային հաշվից •ումար է փոխանցվել նշված ընկերության բանկային հաշվին£ Ունի մատակարարված ապրանքների լուսանկարները, լուսանկարահանումները կատարել է ապրանքներն իրենց ավտոտեխսապսարկման կետ բերելու ժամանակ£ Ճանաչում է Հովհաննեսի հորեղբոր որդի Լաերտ Գևոր•յանին, որն օ•տվում է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետի ծառայություններից, սակայն նա իրենց ընկերությանը մատակարարված ապրանքների հետ առնչություն չի ունեցել, դա կատարել է Հովհաննեսը և ինքը չ•իտի, թե նա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի աշխատակից հանդիսանում է, թեª ոչ, և ինչ կապ ունի այդ ընկերության հետ£ Չ•իտի, թե Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարած ավտոպահեստամասերը որտեղից է ձեռք բերել և նրա ընկերության հաշվապահական ձևակերպումներում դրանք ինչպես է •րանցել£ Ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս •ործարքների հետ կապված, իր ընկերությունում ճիշտ ձևով կատարվել են բոլոր հաշվապահական ձևակերպումները և սահմանված հարկերը միշտ վճարվել են£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Արթուր Օնիկի Քոքոբելյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 06-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2008 թվականից աշխատում է ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ում որպես անվտան•ության ինժեներ£ Ընկերության հիմնադիրն է Խաչատուր Քոքոբելյանը, տնօրենըª Սևադա Քոքոբելյանը£ 2009 թվականից ինքը կատարել է նաև ընկերության փոխտնօրենի պարտականությունները£ Խաչատուր Քոքոբելյանն ԱԺ պատ•ամավոր է, և ընկերության •ործունեության ղեկավարման հետ կապ չի ունեցել£ Տնօրենը նրա որդին է£ Վերջինս հանդիսանում է նաև ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրենը, ինքն էլª վերջին ընկերության փոխտնօրենը£ 2009 թվականին ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ-ն ստացել է լիցենզիա ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտ համայնքի տարածքում, Պաղջուր •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար£ Այդ ժամանակ ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ն էլ է նախատեսել այլ վայրում կառուցել փոքր ՀԷԿ, ու 2012 թվականի կեսից սկսել է ձեռք բերել անհրաժեշտ շինանյութեր, սակայն քանի որ ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ լիցենզիայի ստացումը ձ•ձ•վել է, ձեռք բերված շինայնութերն օ•տա•ործվել են ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ կողմից Պաղջուր •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար£ 2012 թվականի հուլիս-օ•ոստոս ամիսների ընթացքում ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 188,4 •ծամետր 1020 մմ տրամա•ծի մետաղյա օ•տա•ործված խողովակներ, մեկ •ծային մետրը 54.000 դրամով£ Խողովակների ձեռք բերման բոլոր հարցերով զբաղվել է իրենց ընկերության աշխատակցուհի Տաթևիկ Ավետիսյանը£ Վերջինս ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես •լխավոր հաշվապահ, կատարելով նաև մատակարարման բաժնի պետի պարտականությունները£ 2013 թվականի նոյեմբերին Տաթևիկն իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքից, և ավելի ուշ մեկնել է մշտական բնակության ԱՄՆ£ Բացի Տաթևիկց, խողովակների ձեռք բերմամբ ուրիշ աշխատակիցներ չեն զբաղվել£ Ընկերության տնօրենª Սևադա Քոքոբելյանը միայն ստորա•րել է խողովակների ձեռք բերման պայմանա•իրը£ Թե Տաթևիկն ինչպես է •տել խողովակներն, ում հետ է պայմանավորվել դրանց ձեռք բերման շուրջ, չ•իտի£ Ինքը խողովակները ստացել է շինհրապարակում, Գետահովիտ համայնքում£ Խողովակները բերվել են ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից, քանի որ պայմանա•րով մատակարարումը նախատասված է եղել կատարել այդ ընկերության կողմից£ Շինհրապարակում ինքը չափել է խողովակները, ստու•ել դրանց որակը և ընդունել դրանք, որից հետո զան•ահարել է Տաթևիկին և տեղեկացրել, որ խողովակները համապատասխան քանակությամբ բերվել են շինհրարպարակ£ Նա էլ կազմակերպել է հարկային հաշիվների հաստատումը և ստացված խողովակների արժեքի չափով •ումարների փոխանցումը մատակարար ընկերությանը£ Պայմանա•րով նախատեսված է եղել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն պետք է մատակարարի 550 •ծային մետր խողովակներ, շուրջ 29 միլիոն դրամ արժեքով, սակայն մատակարարել է մոտ 190 •ծային մետր խողովակներ, շուրջ 10 միլիոն դրամ արժեքով£ Թե ինչու է քիչ մատակարարելª չ•իտի£ Իրենց ընկերությունը վճարումը կատարել է միայն մատակարարված խողովակների դիմաց£ Գետահովիտ համայնքում կառուցված ՀԷԿ-ի շինարարության համար օ•տա•ործվել է շուրջ 1500 •ծային մետր նշված չափի և 800 մմ տրամա•ծի խողովակ£ Այսինքն խողովակներ են ձեռք բերել նաև այլ կազմակերպություններից£ Բոլոր խողովակները, այդ թվում նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք բերվածները, մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի դերիվացիոն խողովակաշարում£ Այդ վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան կատարողական ակտեր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանին, նրա որդունª Ռազմիկ Գևոր•յանին, նրանց ազ•ակից Լաերտ Գևոր•յանին և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ տնօրեն Հրաչյա Չանախչյանին ինքը չի ճանաչում£ Բացի խողովակները բերող վարորդներից, իրենց շինհրապարակ այլ անձիք չեն եկել£
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 04.07.2014թ. տրված որոշման հիման վրա, 14.10.2014թ. ՀՀ կենտրոնական բանկից առ•րավվածª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշիվների քաղվածքների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ՙՀայբնզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ ՙՀայբնզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցվել է ընդհանուրª 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է£
ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ից իբր ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, հիմնականում պողպատի և թուջի ջարդոն, մետաղյա խողովակներ, ինչպես նաև այլ ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՏաթևի անապատ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 19-նն ընկած ժամանակահատվածում ՙՏաթևի անապատ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 132.292.533 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱ•րոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 18 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, դրանցում ամրա•րված է, որ 2013 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱ•րոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 100.858.513 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ և էլեկտրական •եներատորներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 15-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 171.379.800 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 69 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, որոնցում ամրա•րված է, որ 2013 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 923.920.171 ՀՀ դրամի պողպատի և թուջի ջարդոն ու այլ ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 43 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 29-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 147.587.006 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱրաքսշին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱրաքսշին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 50.968.354 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՔարեվարդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2012 թվականի օ•ոստոսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՔարեվարդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 10.173.600 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՓարթ Մետալ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՓարթ Մետալ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 7.620.261 ՀՀ դրամի պողպատե ջարդոն£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱքսատի՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 27 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱքսատի՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 49.235.087 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 21.476.700 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 6 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 25.423.024 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 3-ին և 6-ին ՙԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.472.688 ՀՀ դրամի պողպատե անկյունակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2012 թվականի ապրիլի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 31.428.142 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԴանեսիա՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 5 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԴանեսիա՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 11.718.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 2-ին և 17-ին ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 5.087.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄարկոս-Աիդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 19 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՄարկոս-Աիդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 91.286.577 ՀՀ դրամի ավտոպահեստամասեր£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ -ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել տարբեր ապրանքներ, ինչպես նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կատարել է հողային աշխատանքներª ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 336.104.841 ՀՀ դրամի£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ից մինչև 2012 նոյեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 13.902.000 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԻմաստ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և հոկտեմբերի 10-ին ՙԻմաստ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.440.000 ՀՀ դրամի փական և խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 փետրվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 54.071.900 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 18-ից մինչև 2013 հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷլեկտրաշինարար՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 4-ին ՙԷլեկտրաշինարար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.440.000 ՀՀ դրամի տրանսֆորմատոր£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՀայկապալ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 8-ին ՙՀայկապալ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 525.000 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖիրմա Շուշի՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 31-ին ՙՖիրմա Շուշի՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.116.800 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՇանթ Սեյրան՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ՙՇանթ Սեյրան՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.050.800 ՀՀ դրամի խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 8.009.997 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷկո Պանել Շին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՙԷկո Պանել Շին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 9.999.000 ՀՀ դրամի մետաղյա ամրաններ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄՄՄԼՇԷՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ին ՙՄՄՄԼՇԷՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.436.490 ՀՀ դրամի խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՌԱԵԼ ԳԷՍ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 19-ին ՙՌԱԵԼ ԳԷՍ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 24.500.000 ՀՀ դրամի ուժային տրանսֆորմատոր, օդային բաժանարար, յուղային անջատիչ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՋերմուկ Տուրբոշին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 16-ին ՙՋերմուկ Տուրբոշին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.330.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն մետաղական խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄեդիսոն Էյբլ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի` 2013 թվականի հուլիսի 17-ին ՙՄեդիսոն Էյբլ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.872.003 ՀՀ դրամի խողովակներ և երկաթյա թիթեղ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՙԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.680.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ՙՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.335.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.800.004 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄԱՐՑ ԷՆԵՐՋԻ՚ ընկերությանը ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.640.000 ՀՀ դրամի խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱվտոճանապարհային Մեքենաներ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՙԱվտոճանապարհային Մեքենաներ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.770.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն երկաթե տակառ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԴավիթ Աթաբեկյան՚ ԱՁ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՙԴավիթ Աթաբեկյան՚ ԱՁ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.874.891 ՀՀ դրամի ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖԵՆՀԱԼ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունվարի 9-ին ՙՖԵՆՀԱԼ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 18.900.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄե•ապոլիս Քոնսթրաքշն՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունիսի 9-ին ՙՄե•ապոլիս Քոնսթրաքշն՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.000.000 ՀՀ դրամի ավազ :
ՙՏեխնիկա պլյուս՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 13-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՏեխնիկա պլյուս՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 15.000 ՀՀ դրամի կլոր կնիք£
ՙՇԻԼԱՆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային թվով 3 հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 27-ից մինչև մարտի 14-ը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՇԻԼԱՆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի ոսպ£
ՙԿոմպրեսորների •ործարան՚ ԲԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 2-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԿոմպրեսորների •ործարան՚ ԲԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.483.200 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն£
ՙՋերմուկի Հիդրոտեխ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՋերմուկի Հիդրոտեխ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 13.837.200 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՇին Իմպորտ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՇին Իմպորտ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.999.875 ՀՀ դրամի ցինկապատ թիթեղ£
ՙՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.840.100 ՀՀ դրամի էլ. տրանսֆորմատոր£
ՙԱԿԱՐ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունվարի 14-ից մինչև փետրվարի 11-ը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱԿԱՐ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 1.785.450 ՀՀ դրամի շինանյութեր£
ՙԱլֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 3-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱլֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.800.000 ՀՀ դրամի ցանցային անալիզատոր£
ՙՆաիրիտ Գործարան՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի նապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվում` 2013 թվականի մայիսի 23-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՆաիրիտ Գործարան՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 117.600 ՀՀ դրամի մետաղի ջարդոն£
ՙՀՀ Փորձա•իտական կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 24-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՀՀ Փորձա•իտական կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ում պատվիրել է 25.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված£
ՙԷՆ ՓԻ ՍԻ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հուլիսի 2-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԷՆ ՓԻ ՍԻ՚ ՍՊԸ-ում պատվիրել է 60.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված£
ՙԱպավեն Տերմինալ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` որ 2013 թվականի հուլիսի 3-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱպավեն Տերմինալ՚ ՍՊԸ-ում պատվիրել է ծառայությունների մատուցում ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 220.720 ՀՀ դրամ արժեքի£
ՙԳազպրոմ Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԳազպրոմ Արմենիա՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.386.900 ՀՀ դրամի խողովակներ և մետաղի ջարդոն£
ՙՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 10.108.640 ՀՀ դրամի բենզին£
ՙԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 20-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն ՙԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 123.908.196 ՀՀ դրամի կենցաղային ապրանքներ£
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հարկային •ործի համաձայնª առկա են 98 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր£
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հարկային •ործումª առկա են 15 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր£
Վերը նշված ապացույցները զննելու մասին 05.03.2015 թ. և 14.03.2015 թ. արձանա•րությունների առկայությամ:
26.02.2015 թ. թիվ 14-3593 դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական փորձա•իտական եզրակացության համաձայն` փորձա•ետները հան•ել են հետևյալին.
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից, 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատա¬կարարման պայմաններում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ, 2013թ. ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014թ. մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է •րվել էլեկտրոնային թվով 129 /հարույր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվներ, •ումարով` 1220198124 դրամ, այդ թվում ԱԱՀ` 203407027 դրամ, իսկ 2014թ. մարտ ամսին ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից, առանց ապրանքների փաստացի ստացման, ստացել է վերջինիս կողմից դուրս •րված թվով երեք հատ էլեկտրոնային հաշիվներ, •ումարով` 123908196 դրամ, այդ թվում` ԱԱՀ` 20655496 դրամ: Զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը 2013թ. ապրիլից մինչև 2014թ. օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրել է անապրանքային •ործարքներ : Միաժա¬մանակ պետք է նշել, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը /ՀՎՀՀ 04422899/, որը 16.04.2013թ.-ից •րանցվել է Արմավիրի ՏՀՏ-ում, մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հաշվարկ-հաշվետվություններ, այսինքն` հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր չի կազմել ու չի ներկայացրել Արմավիրի ՏՀՏ-ին, և բացի այդ, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից որևէ տեսակի հարկեր, վճարներ և տուրքեր չի հաշվարկվել ու վճարվել պետ.բյուջե:
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային •ործարքներից •ոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել ու ցույց տրվել հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` հաշվարկ-հաշվետվություններում, քանի որ նման հաշվարկ-հաշվետվություններ, ընկերությունը` սկսած Արմավիրի ՏՀՏ-ում 16.04.2013թ. հաշվառումից մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը, չի կազմել ու ներկայացրել հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին:
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված` 1220198124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերութ¬յանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարա-վորություն է ստեղծվել, որպեսզի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թ.թ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013թ. շահութահարկի և 2013-2014թ.թ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետ.բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը` 30507200 դրամ •ումարով, իսկ ԱԱՀ-ն` 202493726 դրամ •ումարի չափով, ընդամենը` 233000926 դրամ •ումարի չափով: Ելնելով շարադրվածից և ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` ՙՎնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերական•նելու համար, նրա •ույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օ•ուտ/՚ պահանջներից, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտվում է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ •ումարի չափով վնաս, որից բխող տույժերն ու տու•անքները կազմում են, համապատասխանաբար` տույժեր` 69775005 դրամ, տու•անքներ` 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ •ումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում են, ընդամենը` 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926+պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005+պետությանը պատճառված վնասից տու•անքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկե¬րության կողմից 2014 թվականի փետրվարի 20-ին և 25-ին առանց ապրանքների մատա¬կարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 123.908.196 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 3 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով որքա՞ն է կազմում պետությանը պատճառված վնասի չափը: Այս անապրանք •ործարքների իրականացման հետևանքով որքա՞ն է կազմում ՙՉանախչյան՚ ԱՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը, դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ի և 29-ի ամսաթվերով թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով չի նվազեցվել ընկերության կողմից պետ.բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի •ումարը, որովհետև նշված թվով երեք հարկային հաշիվներում ցույց տրված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը և դրանից հաշվարկվող ԱԱՀ-ի •ումարը ընկերության կողմից ցույց է տրվել 2014թ. փետրվարի համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկում և բացի այդ, փորձա•ետները, զուտ հաշվապա¬հական հաշվառման տեսանկյունից փաստաթղթային առումով •տնում են, որ ընկերությունը ստու•վող ժամանակաշրջանում չէր կարող քողարկել ՀՀ տարածք ներմուծած և առանց փաստաթղթավորմամբ մաքսային արժեքից ավելի բարձր •ներով ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, քանի որ ստու•վող ժամանա¬կաշրջանում ընկերության կողմից ՀՀ տարածք ներմուծված ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունից, /որի մեջ ներառված է թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 103256830 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը/, հաշվարկված ԱԱՀ-ի կրեդիտի և այդ իրացված ապրանքների մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկված ԱԱՀ-ի դեբետի դրական տարբերությունը, այսինքն` պետ.բյուջե վճարման ենթակա •ումարը 2014թ.-ին կազմել է` 17980666 դրամ, որը և ցույց է տրվել 2014թ. փետրվար ամսվա ԱԱՀ-ի հաշվարկում, և բացի այդ, համաձայն ընկերության համար հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից տարվող ԱԱՀ-ի անձնական հաշվի քարտերում և 2013թ. դեկտեմբեր, 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս և հուլիս ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում արտա¬ցոլված տվյալների համաձայն, ընկերությունում հիշյալ ժամանակաշրջանի կտրվածքով պակասեցման, այսինքն` դեբետային •երավճար չի առաջանում, դեռ ավելին առաջանում է` 41294092 (5229871+17980666+2926077+1785323+ 4505292+3319701+6167326-620164) դրամ •ումարի չափով ԱԱՀ-ի կրեդիտ, որի արդյունքում էլ ընկերության 20.12.2013թ. դրությամբ ունեցած ԱԱՀ-ի 58427575 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ի դեբետային •երավճարը նվազեցվել և 20.08.2014թ. դրությամբ դարձել է` 17133483 (58427575-41294092) դրամ:
բ) ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ ԱԱՀ-ով հանդերձ` 123908196 դրամ •ումարի հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով չի նվազեցվել, թե ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության և թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները, որովհետև ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը ՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտ ամսին դուրս •րված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 12390819 դրամ •ումարի մեջ ներառված` 20651366 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ն, ցույց չի տրվել որպես ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունում առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա •ումար և չէր էլ կարող ցույց տալ, քանի որ վերջինս ստու•վող ժամանակաշրջանում հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, կոնկրետ դեպքում` շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներ չի կազմել և բացի այդ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից, թե 2013թ. և թե 2014թ. ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության անվամբ դուրս •րված թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվներում նշված ապրանք¬ների ցանկում չի ներառվել ՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտի 28-ի և մարտի 29-ի ամսաթվերով դուրս •րված թիվ 0039940440, թիվ 3662117391 և թիվ 8621030664 հարկային հաշիվներում արտացոլված տնտեսական և կանացի հի•իենիկ պարա•աներից ոչ մի տեսակի ապրանքներ:
•) Ելնելով ՙա՚ և ՙբ՚ կետերում նշվածից, փորձա•ետները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտում են, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս •րման և այդ հարկային հաշիվներում արտացոլված ապրանք¬ները ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից փաստացի չստանալու հետևանքով, թե ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ, թե ՙՉանախչյան՚ ՍՊ և թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերու¬թյուններում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկերը չեն նվազեցվել, հետևաբար և այդ հարկային հաշիվների դուրս •րման արդյունքում, պետությանը վնաս չի պատճառվել:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ և ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում •ործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղվա՞ծ են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների •ումարների նվազեցմանը՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) Համաձայն ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության` ՙԱնապրանք փաստաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և /կամ/ վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և /կամ/ հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիսանալ՚ պահանջների ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների փաստացի ստացման պայմաններում ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից թվով երեք հարկային հաշիվների ստացման և առանց փաստացի ապրանքների մատակարարման պայմաններում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվների դուրս •րման և վերջինիս հանձնման արդյունքում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերութ¬յունում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկեր և վճարներ չեն կարող առաջանալ:
բ) Հիշյալ հարցի կապակցությամբ միաժամանակ պետք է նշել, որ ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության` ՙԱնապրանք փաստաթղթեր դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տու•անքª •ործարքի /մատա¬կարարված ապրանքի, մատուցված ծառա¬յութ¬յան կամ կատարված աշխատանքի/ փաստացի կատարումը հավաստողª կազմված փաստաթղթում նշված էական պայմանների /այդ թվումª դրանցից որևէ մեկի/ 20 և ավելի տոկոս շեղման դեպքումª շեղման /դրամական արտահայ¬տությամբ/ 100 տոկոսի չափով, բայց ոչ պակաս 1 միլիոն դրամից՚ պահանջների ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը հանձնման, ինչպես նաև այդ հարկային հաշիվները ստացողի կողմից օ•տա•ործման դեպքում հիշյալ անապրանք թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվները դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ, ինչպես ստու•մամբ, այնպես էլ սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ պետք է կիրառել տու•անք` 1220198124 դրամ •ումարի չափով: Իսկ ինչ վերաբերվում է ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ հարկային հաշիվների դուրս •րման արդյունքում, հիշյալ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ այդ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ •ումարի չափով տու•անքի կիրառմանը, ապա պետք է նշել, որ ելնելով ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 7-րդ պար-բերության` ՙՓաստաթղթերը չեն համարվում անապրանք և սույն հոդվածով նախա¬տեսված պատասխանատվությունը չի կիրառվում, եթե անձն ապրանքների մատակարարման կամ ծառայությունների մատուցման պայմանա•րի համաձայն կրում է •ործարքը կա¬տարելու պարտավորություն՚ պահանջներից և հաշվի առնելով, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ դուրս •րված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ •ումարի ապրանքները հնարավորություն է ունեցել մատակարարելու կամ իրացնելու, և բացի այդ, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննիչին 21.08.2014թվականին տրված ցուցմունքում նշել է, որ. ՙԵս նայեցի այս փաստաթղթերը, դրանք նույնպես ես տեսնում եմ առաջին ան•ամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ես կապ չունեմ և չ•իտեմ ով է դրանք կազմել, սակայն կարող եմ ասել, որ 2014թ. ձմռան վերջին և •արնան սկզբներին Հովհաննես Գևոր•յանը ինձ տվեց և ես ստորա•րեցի պայմանա•իր, ըստ որի նշված` ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը իբր ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությանը պետք է վաճառի տնտեսական ապրանքներ…՚ , ինչպես նաև այն հան•ամանքն, որ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում, որպես ապրանքների մատակարարման եղանակ նշված են` ՙինքնատեղափոխություն՚, իսկ որպես մատա¬կա¬րարվող /առաքվող/ ապրանքների նշանակման վայր /հասցե/ նշված են ԼՂՀ, այլ ոչ թե` ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության •տնվելու վայրի հասցեն, ուստի նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ հիշյալ դրվա•ով արդեն իսկ նշված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս •րողից և ձեռք բերողից տու•անքի •անձման կամ չ•անձման հարցը ենթակա է իրավական •նահատման:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՀՀ ֆինանսների նախարարության օպե¬րատիվ հետախուզության վարչության մասնա•ետների կողմից կազմված №5010647 և №5010648 ստու•ման ակտերով արձա¬նա•րված' պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխու՞մ է ՀՀ հարկային օրենսդրության պա¬հանջ¬ներից, դրանք ամբո՞ղջ ծավալով և ճի՞շտ մեթոդով են հաշվարկվել, թե ոչ՚ հարցի շրջանակներում, կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննու¬թյամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 24.11.2014թ. ամսաթվով ՙՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության /ՀՎՀՀ 00051702/ կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ՚ կազմված տեղեկանքում` ՙԸստ նշված` 24.11.2014թ. թիվ 5010648 ստու•ման ակտի պատ¬ճառված վնասի չափը կկազմի շահութահարկի մասով` 431400 դրամ և ԱԱՀ-ի մասով` 4479984 դրամ, ընդամենը •ումարով` 4911384 դրամ՚ նշվածը, այսինքն` 4911984 դրամ •ումարի չափով պետությանը պատճառված վնասը, ստու•ողների կողմից հաշվարկվել է` ՀՀ Ֆինանսներրի նախարարի ՙ08՚ սեպտեմբերի 2014թ. թիվ 5010648 հանձնարարա•րի հա¬մաձայն, ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբե¬րությունների և հար¬կային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատար¬ման ճշտության ստու•ման արդյունքում, 24.11.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 5010648 ստու•ման ակտում արձանա•րված շահութահարկի և ԱԱՀ-ի դրվա•ներով ի հայտ բերված խախ¬տումենրի արդյունքում, հարկման համար հիմք հանդի¬սացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013 թվականի շահութահարկի և 2013թ. մայիս, հունիս, հուլիս, օ•ոստոս և հոկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. մարտ և ապրիլ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հարկման բազայի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն նվազեցնելու արդյունքում, ընկերությունում` 4911384 (շահութահարկ` 431400+ԱԱՀ`4479984) դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկ առաջանալուց և ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` ՙՎնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերական•նելու համար, նրա •ույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օ•ուտ/՚ պահանջներից ելնելով, այլ ոչ թե ստու•ման ակտի` ՙՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով սահմանված •ործարքի փաստացի կատարման և /կամ/ •ործարքը հավաստող փաստաթղթերում նշված պայմանների համապատասխանության ճշտության՚ դրվա•ով, այսինքն` ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս •րելու արդյունքում ստու•մամբ հիշյալ հարկային հաշիվները դուրս •րողից և ստու•ողից •անձման ենթակա ` 12390819 դրամ տու•անքի հաշվարկումից: Հիշյալ վնասի կա¬պակ¬ցությամբ պետք է նշել, որ ստու•ման ակտով` 4911384 դրամ •ումարի լրացուցիչ հարկի դիմաց հաշվարկված` 494930 դրամ •ումարի տու•անքը, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է որպես 4911384 դրամ •ումարի վնասից բխող տու•անք: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե հաշվապահական հաշվառման ու տնտեսա•իտական տեսանկյունից և թե իրավական առումով, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պա¬հանջ¬ների` տու•անքը, այդ թվում` ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով նախա¬տեսված տու•անքը չի կարող դիտվել, որպես պետությանը պատճառված վնաս:
բ) ՀՀ Ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 22.10.2014թ. ամսաթվով ՙՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ՚ կազմված տեղեկանքում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ •ումարի վնաս, որից բխող տույժերն ու տու•անքները համապատասխանաբար կազմում են` տույժեր` 69775005 դրամ և տու•անքներ` 130786465 դրամ, այսինքն պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ •ումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տու•անքները կազմում են, ընդամենը` 433562396 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե ստու•մամբ և թե սույն փորձաքն-նությամբ` ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անունից ՙՄշո-Լայֆ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանքային հարկային հաշիվներ դուրս •րող անձից և այդ հաշիվները ստացող ու օ•տա•ործող անձից` հաշվարկվել է •անձման ենթակա` 1220198124 դրամ •ումարի չափով տու•անք: Հարկ է նշել, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս •րողից և դրանց ստացողից տու•անքի •անձման կամ չ•անձման հարցն ենթակա է իրավական •նահատման /մանրա¬մասն տես սույն եզրակացության հետազոտական մասում և թիվ 4-րդ հարցի հետևության ՙդ՚ կետում և 7-րդ հարցի հետևության ՙա՚ կետում:
•) Ելնելով սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծությունից և վերոհիշյալ ՙա՚ ու ՙբ՚ կետերում նշվածից, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 5010647 և թիվ 5010648 ստու•ման ակտերով արձանա•րված դրվա•ներով, թույլ տրված խախտումների հետևանքով պետությանը պատ¬ճառված վնասի չափերի և դրանից բխող տույժերի ու տու•անքների հաշվարկումը` մասնակիորեն է դիտվում, որ այն հաշվարկվել է ճիշտ մեթոդով, քանի որ հաշվարկված վնասի չափերը և տու•անքները մասնակիորեն են բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջ¬ներից և հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներից:
19.03.2015թ. թիվ 15-0499 դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական փորձա•իտական եզրակացության համաձայն` փորձա•ետները հան•ել են հետևյալին.
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2012 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրա¬կան •ործունեությունից առաջացող հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվար¬կելու ու պետական բյուջե վճարելու համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետ¬վություն¬ներ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր են կազմվել ու ներկա¬յացվել ընկերության հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՀետազոտվող ժամանակաշրջանում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած •ործարքները սահմանված կար•ով փաստա¬թղթավորվել ու արտացոլվե՞լ են ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվություններում, հաշվար-կներում, հայտարարա•րերում և այլ փաստաթղթերում, և դրանց հետ կապված վճարվե՞լ են արդյոք հարկեր և տուրքեր, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափի:՚ հարցի շրջանա¬կ¬ներում կա¬տարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվա¬պահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած •ործարքները մասնակիորեն են սահմանված կար•ով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվել ՏՀՏ ներկայացրած հաշ¬վետվութ-յուններում, հաշվարկներում, հայտարարա•րերում և այլ փաստաթղթերում:
բ/ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ծավալած ձեռնարկատիրական •ործունեությունից առաջացող հարկերի ու վճարների վերա¬բերյալ հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած հաշվետվություններում ու հաշվար¬կներում ցույց տրված պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերն ու վճարները ոչ ամբողջությամբ է վճարել պետական բյուջե: Այսպեսª
- Շահութահարկի •ծով 2012թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2012թ. շահութա¬հարկի հաշվարկում ցույց է տրվել պետական բյուջե վճարման ենթակաª 1704495 դրամ: Իսկ 2013թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2013թ. շահութահարկի հաշվարկումª 2262480 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ շահութահարկի •ծով ընկերության կողմից 2013 թվականի 2-րդ, 3-րդ 4-րդ և 2014 թվականի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ ու 4-րդ եռամսյակների համար հաշվարկվել է կանխավճար ընդամենըª 2655636 (2013թ.-ի համարª 1278368 + 2014թ.-ի համարª 1377268) դրամ: Հարկ է նշել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը հաշվարկված շահութահարկի ու կանխավճարի դիմաց 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջե է վճարել ընդամենըª 2750838 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015թ. դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը կազմում էª 3158284 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է ընդամենըª 4217196 (շահութահարկª 3158284 + տույժերª 1058912) դրամ:
- ԱԱՀ-ի •ծով ընկերության կողմից, 2012թ.-ի 2-րդ եռամսյակից մինչև 2014թ.-ի մայիս ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց տրված տվյալներով, ընկերությունը պետական բյուջեի նկատմամբª 02.02.2015 թվականի դրությամբ պարտք չի ունեցել, դեռ ավելին ունեցել է 47275249 դրամ •ումարի դեբետային •երավճար: Միաժամանակ պետք է նշել, որ ընկերությունը ԱԱՀ-ի •ծով հաշվարկվող ժամանակաշրջանում ընդամենը պետական բյուջե է վճարել 250000 դրամ
- Եկամտային հարկի •ծով հաշվարկված հարկերից ընկերությունը վճարել է ընդամենըª 939069 դրամ, որի արդյունքում էլ, պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը եկամտային հարկի •ծով 02.02.2015 թվականի դրությամբ կազմում էª 243379 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում էª 443537 (եկամտային հարկª 243379 + տույժերª 200158) դրամ:
- Պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարի •ծով հաշվարկված պետական բյուջե վճարման ենթակա •ումարներից, ընկերությունը վճարել է ընդամենըª 394249 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ պարտք չի ունեցել: Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ընկերությունը հաշվարկած ու հաշվարկներում ցույց տրված պարտադիր սոց. ապահո¬վութ¬յան վճարներն ամբողջությամբ վճարել է պետական բյուջե:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից ինչ¬պի¬սի՞ հարկային հաշվետվություններ են ներկայացվել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունից իբր ձեռք բերելու •ործարքների վերաբերյալ: Դրանց հետ կապված կատարվե՞լ են նվազեցումներ, հարկեր և տուրքեր վճարվե՞լ են, թե ոչ, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափով և որքա՞ն են կազ¬մում նվազե¬ցումները, դրանցից բխող տույժերն ու տու•անքները:՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշ¬վապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոս¬տոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ով հանդերձ հաշվարկվածª 1220198124 դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկե-րությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 (հարյուր քսանինը) հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թթ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդի¬սացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում 2013թ.-ի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեց¬ման (հաշվանցման) ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութա¬հարկըª 30507200 դրամ •ումարի չափով, իսկ ԱԱՀ-նª 202493726 դրամ •ումարի չափով:
բ/ ՙա՚ կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկիցª 30507200 դրամ •ումարի չափով կատարված նվազեցումից բխող տույժերն ու տու•անքները համապա¬տասխանաբար կազմում ենª 16702692 դրամ և 18304320 դրամ, ընդամենըª 35007012 դրամ:
•/ ՙա՚ կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի •ումարիցª 202493726 դրամ •ումարի չափով կատարված նավզեցումից բխող տույժերն ու տու•անքները համապա¬տասխանաբար կազմում ենª 53072313 դրամ և 112482145 դրամ, ընդամենըª 165554458 դրամ:
դ/ Շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի •ծով կատարվածª ընդամենըª 233000926 դրամ •ումարի նվազեցումները և դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում ենª 433562396 [հարկերª 233000926 (շահութահարկª 30507200 + ԱԱՀª 202493726) + տույժերª 69775005 + տու•անքներª 130786465] դրամ:
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից վերը նշված ժամանակաշրջանում առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողութ¬յամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկա¬յացնելու հետևանքով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատ-ճառած վնասի չափը կազմում էª 233000926 դրամ, իսկ դրանից բխող տույժերն ու տու•ան¬քները համապատասխանաբար կազմում ենª տույժերª 69775005 դրամ և տու•անքներª 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պատճառված վնասի չափը և դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում են ընդամենըª 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926 + պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005 + պատ¬ճառ¬ված վնասից բխող տու•անքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության պետական բյու¬ջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապա¬հական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում •ործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղված են պետա¬կան բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների •ումարների նվազեց¬մանը:՚ հարցի շրջանականերում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսան¬կյունից դիտվում է, որ
ա/ ՀՀ ֆինանսների նախարարի 08.09.2014թ-ի թիվ 5010646 հանձնարար•րի համա¬ձայն, ՀՀ ՖՆ-ի ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստու•ման արդյունքում 17.02.2015թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 5010646 ստու•ման ակտում արձանա•րված դրվա•ներով, նախա¬ձեռնողի կողմից թիվ 58209014 քրեական •ործի շրջանակներում փորձա•ետներին տրա¬մադրված նյութերում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հարկային •ործում •տնվող փաստա¬թղթերում արտացոլված տվյալներով և ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից ընկե¬րության համար ըստ հարկատեսակների ու վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված •րանցումներովª հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտում •ործող ու նախաձեռնողի կողմից առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահան¬ջների շրջանակներում կատարված ճշ•րտումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկե¬րությունում ստու•¬վող ժամանակաշրջանի կտրվածքով տույժ և տու•անքներով հանդերձ առաջանում են ընդամենըª 2378934630 դրամ£
Հարկ է նշել, որ 2013թ.-ի կտրվածքով ԱԱՀ-ի •ծով ստու•մամբ և սույն փորձաքննութ¬յամբ հաշվարկված լրացուցիչ 18343333 դրամ ԱԱՀ-ի •ումարից նվազեցվել (հաշվանցվել) է ստու•մամբ հաշվարկված և սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հիմնավոր դիտված 2013 թվականի մայիս ամսվա կտրվածքով ընկերությունում առաջացած հաշվանցմանª բյուջե վճարման ենթակաª 474600 դրամ •ումարը, որի արդյունքում էլ 2013 թվականի լրացուցիչ ԱԱՀ-ի ընդհանուր •ումարը կազմում էª17868733(18343333 - 474600) դրամ:
բ/ Վերո•րյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն առաջացել են ստորև բեր¬ված ժամանակահատվածներում և թույլ տրված խախտումների հետևանքով.
Շահութահարկի •ծով 52526558 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•անքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 112800784 (շահութահարկª 52526558 + տույժերª 28758291 + տու•անքներª 31515935) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2013 թվականի հաշվետու տարվա համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութա¬հարկի հաշվարկում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթում 2013 թվականի համախառն եկամտի և դրանից նվազեցման ենթակա ծախսերի վերաբերյալ, ՙՇա-հութա¬հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙՀամախառն եկամուտը հաշվետու տա¬րում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրա•ումարն է` անկախ դրանց uտացման աղ¬բյուր¬¬ներից:՚ և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙՀարկվող շահույթը որոշելիu համա-խառն եկամուտը նվազեցվում է դրա uտացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաuտաթղթերով հիմնավորված ծախuերի չափով:՚, ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբե¬րությանª ՙԱնապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան¬ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահանջների խախտմամբª ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկվող շահույթը նվազեցնելու հետևանքով:
ԱԱՀ-ի •ծով 422710967 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•ան¬քներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 816527916 (հարկª 422710967 + տույժª 152838912 + տու•անքª 240978037) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2012թ.-ի 3-րդ եռամսյակի և 2013թ.-ի մարտ, ապրիլ, օ•ոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ և մայիս ամիսների համար կազմված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստա¬թղթերում, ՙԱԱՀ-ի մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙUույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակա¬շրջանում իրականացված հարկվող •ործարքների (•ործառնութ¬յունների) հար¬կվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի •ումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են` 1) արտադրական և այլ առեւտրային նպատակներով հանրապետության տարածքում հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված այն ապրան-քների և uտացված այն ծառայությունների •ծով մատակարարների կողմից դուրu •րված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի •ումարների չափով (բացառությամբ uույն oրենքով uահմանված դեպքերի), որոնց դիմաց բանկի կամ փոuտի միջոցով մատակարարի բանկային հաշվին կատարվել է վճարում, բացառությամբ uույն հոդվածով uահմանված դեպքերի:…՚, նույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետիª ՙUույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակա-շրջանում իրակա¬նացված հարկվող •որ¬ծարքների (•ործառնությունների) հարկվող շրջանա¬ռության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի •ումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են`… 2) հանրապե¬տության տարածք ներմուծ¬ված ապրանքների համար, oրենքով uահմանված կար•ով և չափերով, Հայաuտանի Հանրա¬պետության մաքuային մարմինների կողմից •անձված (•անձման ենթակա) ԱԱՀ-ի •ումար¬ների չափով, եթե uույն oրենքով նախատեuված է ԱԱՀ-ի •անձում ապրանքների ներմուծման պահին:…՚, ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերությանª ՙԱնապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հար¬կերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան¬ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահան¬ջների խախ¬տմամբª ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվան¬ցման) ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հար¬կային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնելու միջոցով ԱԱՀ-ի կրե-դիտից նվազեցման ենթակա •ումար¬ները անհիմն կերպով ավելացնելու հետևանքով:
Եկամտային հարկի •ծով 106825521 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•անքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 229407806 (հարկª 106825521 + տույժª 58486973 + տու•անքª 64095312) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին 2013 թվականի համար ներկայացված եկամտային հարկի հաշվար¬կներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, ՙԵկամտա¬յին հար¬կի մասին՚ ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետիª ՙՀարկային •ործակալը հարկի պահում (•անձում) չի իրականացնում, եթե` 1) վճարվող եկամուտները ձեռնար¬կատի¬րական •ործունեության (ապրանքների մատակարարման, աշխատանքների կատար¬ման, ծառայությունների մատուցման) արդյունք են, և հարկային •ործակալի հետ կնքվում է քաղաքացիաիրավական •րավոր պայմանա•իր` նշելով հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), անձնա•րի տվյալները, Հայաuտանի Հանրապետությունում բնակության հաuցեն և ձեռնարկատիրական •ործունեության իրականացման պետական •րանցման վկայականի համարը կամ պետական հաշվառման համարը, կամ…՚ պահանջների խախտմամբ, ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնե¬լու, կոնկրետ դեպքում նախատեսված ձևով •րավոր պայմանա•իր չկնքելու կամ ֆիզի¬կա¬կան անձի հետ քաղաքացիաիրավական •րավոր պայմանա•իրը (անձնա•րի տվյալների և ՀՀ-ում բնակության (հաշվառման) հասցեի պարտադիր նշումով) չկնքելու պայմաններում ֆիզիկա¬կան անձանցից ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված եկամուտներից 11% դրույքա¬չափով եկամտային հարկ չհաշվարկելու և ցույց չտալու հետևան¬քով:
1220198124 դրամ տու•անքը, թե ստու•մամբ և թե սույն փորձաքննությամբ հաշ¬վար¬¬կվել է ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերությանª ՙԱնապ¬րանք փաuտա¬թղթեր դուրu •րված և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տու•անք` •ործարքի (մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխա¬տանքի) փաuտացի կատարումը հավաuտող` կազմված փաuտաթղթում նշված էական պայ¬մանների (այդ թվում` դրանցից որևէ մեկի) 20 և ավելի տոկոu շեղման դեպքում` շեղման (դրամական արտահայտությամբ) 100 տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu 1 միլիոն դրամից:՚ պահանջների խախտմամբ, թվով 129 հատ էլեկտրոնային հարկային անապ¬րանք հաշիվներ ստանալու և դրանք նույն օրենքի նույն հոդվածի 6-րդ պարբերությանª ՙԱնապրանք փաuտա¬թղթերը հարկ վճարողների կողմից հար¬կերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկա¬յին պարտավորությունների նվազեց¬ման և (կամ) հաշվան-ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահանջների խախտմամբ, հարկերի հաշվար¬կման ժամանակ օ•տա•ործելու հետևանքով:
•/ Վերո•րյալ ՙբ՚ կետում նշված խախտումները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված են եղել ընկերության կողմից պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և եկամտային հարկի նվազեցմանը:
ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնա¬•ետների կողմից կազմված N5010646 ստու•ման ակտով արձանա•րված պետությանը պատ¬ճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխում է ՀՀ հար¬կային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով են հաշվարկվել:
Դատարանը արձանա•րում է որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղքը չընդունելը հերքվում է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով: Բացի այդ դատարանը արձանա•րում է, որ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից դատարանում նախաքննական ցուցմունքներից հրաժարվելը նպատակ է հետապնդում օ•նելու նաև Հովհաննես Գևոր•յանին խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Ստու•ելով ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` դատարանը •տնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցա•ործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըանթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում •ործի հան•ամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով, սույն օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավա•յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ •ործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական •ործառույթը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. ՙ(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի •ործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հան•ամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) •ործում բացակայում է որևէ ապացույց •ործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հան•ամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հան•ամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հան•ամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է •ործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո•րյալը չի նշանակում, որ հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հան•ամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)՚:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո •նահատելով սույն քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումները բխում են հետևյալ փաստական հան•ամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը օրինականացրել էª հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույք այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված •ույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խղաթյուրել այդ •ույքի հանցավոր ծա•ումը:
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքումª մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանա•րում է, որ վերը նշաված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Ինչպես նաև Դատարանը արձանա•րում է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանն ընդունել է այն փաստը, որ իր ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերա•րվող ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Հիմք ընդունելով վերո•րյալը` Դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•քի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին մեղսա•րվող հանցավոր արարքի փաստական հան•ամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Դատարանը, •տնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րվող արաքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներին, վերո•րյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և •նահատման արդյունքում Դատարանը •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանըª կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Այսպես.
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթիª Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց:
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը:
Այսպիսով, Հովհաննես Գևոր•յանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Ապացուցված է Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անձը դրականորեն բնութա•րող հան•ամանք է դիտում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կատարած արարքի` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, նրա անձը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքում իր մեղավորությունը մասնակի ընդունելը և զղջալը, կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքա•իծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցա•ործություններ կատարելուց, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքները կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի և 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել •ույքի բռնա•րավմամբ:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ստու•ելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` դատարանը •տնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցա•ործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըանթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում •ործի հան•ամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով, սույն օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավա•յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ •ործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական •ործառույթը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. ՙ(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի •ործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հան•ամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) •ործում բացակայում է որևէ ապացույց •ործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հան•ամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հան•ամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հան•ամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է •ործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո•րյալը չի նշանակում, որ հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հան•ամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)՚:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո •նահատելով սույն քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումները բխում են հետևյալ փաստական հան•ամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը օժանդակել է Հովհաննես Գևոր•յանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը£
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքումª մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքըª նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանա•րում է, որ վերը նշավծ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Հիմք ընդունելով վերո•րյալը` Դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•քի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղսա•րվող հանցավոր արարքի փաստական հան•ամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Դատարանը, •տնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րվող արաքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, վերո•րյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և •նահատման արդյունքում Դատարանը •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը, ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Այսպես.
Հովհաննես Գևոր•յանը, հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին:
Ապացուցված է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անձը դրականորեն բնութա•րող հան•ամանք է դիտում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, նրա անձը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքում իր մեղավորությունը մասնակի ընդունելը և զղջալը, կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքա•իծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցա•ործություններ կատարելուց, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի:
Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օ•տին և ինչ չափով:
Անդրադառնալով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից հօ•ուտ պետական բյուջե որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում համապարտության կար•ով 233.000.926 ՀՀ դրամ բռնա•անձելուն դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚:
Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ըննդեմ ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանի և Հ.Չանախչյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից հօ•ուտ պետական բյուջե համապարտությամբ պետք է բռնա•անձվի 233.000.926 ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից կողմից հանցա•ործությամբ ՀՀ պետական բյուջեին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Հ.Չանախչյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է կալանք դնել մինչև ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Հ.Գևոր•յանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է կալանք դնել մինչև ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օ•տին և ինչ չափով:
Անդրադառնալով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանից հօ•ուտ պետական բյուջե որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում կար•ով 349.062.120 ՀՀ դրամ բռնա•անձելուն դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚:
Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ըննդեմ ամբաստանյալն Հ.Գևոր•յանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանից հօ•ուտ պետական բյուջե պետք է բռնա•անձվի 349.062.120 ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանի կողմից հանցա•ործությամբ ՀՀ պետական բյուջեին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի մայիսի 20-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված իրեղեն ապացույց և այլ ապացույցներ ճանաչված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը պետք է թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 168-րդ, 169-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 357-360-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 5 /հին•/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետովª 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել •ույքի բռնա•րավմամբ:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կար•ով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն •ումարելու միջոցով, Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատժի սկիզբը հաշվել 04.07.2014 թվականից:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կար•ը:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 5 /հին•/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կար•ը:
Հովհաննես Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատժի սկիզբը հաշվել 04.07.2014 թվականից:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ •լխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 349.062.120 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
ՀՀ •լխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալներ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանից և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կար•ով բռնա•անձել 233.000.926 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի մայիսի 20-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված իրեղեն ապացույց և այլ ապացույցներ ճանաչված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Սույն դատավճիռը վերաքննության կար•ով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը
Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեոր•ի Սար•սյանի
Անի Ավա•յանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Արմեն Փանոսյանի
Հայկ Հակոբյանի
Հակոբ Ենոքյանի
պաշտպաններ` Սլավիկ Պողոսյանի
Կարեն Մեժլումյանի
Անահիտ Բաբայանի
Ավետիս Քալաշյանի
Նարինե Սար•սյանի
2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի` ծնված 06.08.1976 թ., ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր, չդատված, հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոցի, 29-րդ տանը:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանիª ծնված 22.09.1961 թ., Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն, չդատված, հաշվառված էª Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյանի փողոցի, 12-րդ շենքի, 86-րդ բնակարանում:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնի հետաքննիչ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 83188113 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2014 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել Հրաչյա Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչությունում հաշվառված ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն, խախտելով ՙՇահութահարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 47/1–րդ հոդվածի, ՙԱվելացած արժեքի մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ և 33-րդ հոդվածների պահանջները, ընկերության 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2013թ. հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակաշրջանի •ործունեության վերաբերյալ օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր փաստաթղթեր տարածքային հարկային տեսչություն չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց:
Այսպես՝ Հրաչյա Չանախչյանը 30.04.2013թ. և 04.05.2013թ. դուրս •րված էլետրոնային հարկային հաշիվներով ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն է իրացրել 2.000 տոննա պողպատի ջարդոն՝ 177.600.000 դրամ և 108 հատ պատի պանել՝ 5.443.200 դրամ ընդհանուր արժողությամբ, սակայն կատարված •ործարքների վերաբերյալ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր փաստաթղթերը՝ 2013թ. երկրորդ եռամսյակի ԱԱՀ-ի և շահութահարկի հաշվարկներ, տարածքային հարկային տեսչություն չի ներկայացրել ու չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 31.991.736 դրամ հարկերը վարելուց, այդ թվում ԱԱՀ՝ 30.507.200 դրամ, շահութահարկ՝ 1.484.536 դրամ:2014 թվականի հունիսի 20-ին ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործով մեղադրյալ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
2014 թվականի հունիսի 20-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը:
2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 58209014 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա նպատակադրվելով զբաղվել կեղծ ձեռնարկատիրությամբ և ստանալ նյութական օ•ուտներ, առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է առևտրային կազմակերպություն ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, որի անունից, նաև որպես այդ ընկերության տնօրեն, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության տնօրեն Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի դրդմամբ, առանց ապրանքների մատակարարման կազմել է կեղծ փաստաթղթեր, այդ թվում նաև ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ պայմանա•իր, դրանք տրամադրել է վերջինիս, և սկսած ընկերության ստեղծման օրվանից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այդ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության հաշվեհամարից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցվել ընդհանուր մեկ միլիարդ ՀՀ դրամ, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է շուրջ 330 միլիոն ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր վնաս։ Այնուհետև նախնական համաձայնության •ալով Հովհաննես Գևոր•յանի հետ թաքցնելու այդ •ումարների իրական բնույթը և ծա•ման աղբյուրը, վերջինիս հետ նշված ժամանակահատվածում օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ մեկ միլիարդ դրամը, որն արտահայտվել է հետևյալ կերպ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ին ներկայացնելով հիմնավորումներ, որ ստացված •ումարներն օ•տա•ործվելու են ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության աշխատանքային կարիքների համար նյութեր ձեռք բերելու, այլ ծախսեր կատարելու համար, փոխանցման կատարման օրերին կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է •ումարները և տրամադրել է Հովհաննես Գևոր•յանին, նրանից ստանալով տարբեր չափերի դրամական պար•ևներ:
2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևո•յանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա դրդել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին իրականացնելու կեղծ ձեռնարկատիրություն: Վերջինս նպատակադրվելով այդ •ործողություններով ստանալ նյութական օ•ուտներ, առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է առևտրային կազմակերպություն ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, որի անունից, նաև որպես այդ ընկերության տնօրեն, առանց ապրանքների մատակարարման կազմել է կեղծ փաստաթղթեր, այդ թվում նաև ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ պայմանա•իր ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն իբր ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ, որոնք տրամադրել է իրեն, և սկսած ՙՉանախչյան՚ ընկերության ստեղծման օրվանից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այդ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ծերության հաշվեհամարից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել ընդհանուր մեկ միլիարդ ՀՀ դրամ, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է շուրջ 330 միլիոն ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր վնաս: Այնուհետև նախնական համաձայնության •ալով Հրաչյա Չանախչյանի հետ թաքցնելու այդ •ումարների իրական բնույթը և ծա•ման աղբյուրը, վերջինիս հետ նշված ժամանակահատվածում օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով մեկ միլիարդ դրամը, որն արտահայտվել է հետևյալ կերպ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ին ներկայացնելով հիմնավորումներ, որ ստացված •ումարներն օ•տա•ործվելու են ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության աշխատանքային կարիքների համար նյութեր ձեռք բերելու, այլ ծախսեր կատարելու համար, Հրաչյա Չանախչյանը •ումարների ստացման կամ դրանց հաջորդող օրը կանխիկացրել է այդ բոլոր •ումարները և տրամադրել է իրեն, որի համար Հրաչյա Չանախչյանին տվել է տարբեր չափերի դրամական պար•ևներ:
2014 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով:
2014 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Գևոր•յանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործը վարույթ ընդունելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործը թիվ 58209014 քրեական •ործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58209014 քրեական •ործի համարով շարունակելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հ.Չանախչյանի կողմից 30.04.2013թ. դուրս •րված էլեկտրոնային հարկային հաշիվներով ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը 177.600.000 դրամ արժողությամբ 2.000 տոննա պողպատի ջարդոն և 5.443.200 դրամ արժողությամբ 108 հատ պատի պանել իրացնելու, և կատարած •ործարքների համար առանձնապես խոշոր չափերովª 31.991.736 դրամի հարկեր, տուրքեր և այլ պարադիր վճարումներ կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքով նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասինª ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը իրեղեն և այլ ապացույցներ ճանաչելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանքներª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանքներ է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթիª Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին:
Այսպիսով, Հովհաննես Գևոր•յանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս և օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանքներª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրելու մասին:
2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևոր•յանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը£
Այսպես.
Հովհաննես Գևոր•յանը, հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին:
2015 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58209014 քրեական •ործի նյութերով նոր քրեական •ործ հարուցելու և առանձին վարույթումª թիվ 58207015 քրեական •ործի համարով շարունակելու մասին:
2016 թվականի օ•ոստոսի 02-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Ապացույցների հետազոտում և •նահատում.
Ամբաստանյալ` Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց միայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը անապրանք •ործարք չի կատարել և պնդում է նախաքննական ցուցմունքը: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է իր կողմից, դրա ողջ •ործունեությունը, մինչև ձերբակալվելը, կազմակերպել և իրականացրել է անձամբ£ Տարբեր կազմակերպությունների հետ կատարել է տարբեր •ործարքներ, ձեռք է բերել ու վաճառել տարբեր ապրանքներ£ Բացի իրենից, ընկերության տնօրեններ են աշխատել նաև որդինª Ռազմիկ Գևոր•յանը, ընկերըª Աշոտ Բարսեղյանը և այլ անձինք, սակայն որ ժամանակահատվածում չի հիշում: Նրանք ինքնուրույն ոչինչ չեն կատարել: Բացի այդ, նրանք ոչ մի այլ բան իր ընկերության համար չեն արել, քանի որ տեղյակ չեն եղել ոչ պայմանա•րեր կազմելուց, ոչ էլ ապրանքների ձեռքբերումներից ու ընկերություններին իրացնելուց£ Ինքը դա կատարել է իր •ործը հեշտացնելու համար£ Նրանք բանկ են •նացել իր խնդրանքով և բոլոր փողային հարցերի հետ կապված •ործերը կատարել են իր տված տվյալների համաձայն£ Բոլոր փոխանցումները կատարվել են բանկային փոխանցումներով: Հարկային մարմին հաշվետվություններ ինքն անձամբ է ներկայացրել, սակայն իրեն օ•նել է Արամայիսըª սովորեցնելով, թե դա ինչպես անել և ինքն անձամբ է կատարել համակար•չով: Այլ ընկերությունների հետ անապրանք •ործողություններ չի կատարել և բոլոր վկաները տվել են ճիշտ ցուցմունքներ: Հրաչյա Չանախչյանը իրեն վաճառել է ապրանքներ և ինքը կնքելով պայմանա•իր •նել է այն: Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ չի տվել և ինքը չ•իտի, թե ինչու: Ինքը պատրաստ է վճարել իր հարկային պարտականություններն իր մասով:
Ամբաստանյալ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն անապրանք •ործողություն չի կատարել և ապրանքները վաճառել է փոխանցումով: Հայտնեց, որ հրաժարվում է նախաքննական իր ցուցմունքներից, քանի որ ինքն այդպիսի ցուցմունքներ տալով փորձել է թեթևացնել •ործը, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը հրաժարվեց հարցերին պատասխանելուց:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 05-ին որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ոչ մի պաշտպան չի ուզում, ինքը կպաշտպանի իր շահերը, դա կապված չէ իր նյութական վիճակի հետ, եթե ուզենա պաշտպան ունենալ, կտեղեկացնի: Ներկա պահին իրեն լավ չի զ•ում, ունի •լխացավ ու խնդրում է այսօր իրեն չհարցաքննել ինքը ցուցմունք կտա երկուշաբթի օրըª 2014 թվականի հուլիսի 7-ին:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 07-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչում մասամբ, մեղավոր է ճանաչում միայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ոչ մի փող չի լվացել, հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներ չի օրինականացրել, այլ միայն կատարել է անապրանք •ործարքներ ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի հետ հենց Հովհաննեսի առաջարկով: Ինքը 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն, որը հաշվառել է Արմավիր քաղաքի հարկային տեսչությունում: Քանի որ •իտեին, թե ինչի հետ էր լինելու կապված իրենց •ործողությունները, ինքը հարկային մարմնում և պետ ռե•իստրում ներկայացրել է, որ իր ընկերությունը որպեսզի հաշվառվի ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեում, դա հորինված հասցե է և դրա նպատակն, որ հնարավոր չլինի •տնել ընկերությունը: Հենց այդ ժամանակ էլ ՙՉանախչյան՚ և ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանա•իր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ: Սկսած այդ ժամանակահատվածից էլ մինչև այդ տարվա մայիս ամիսը բազմաթիվ դեպքերով, ինքը կոնկրետ ամիս ամսաթիվ չի հիշում, Հովհաննես Գևոր•յանը փոխանցել է իր ընկերության հաշվին տարբեր չափերի •ումարներ, փոխանցման հիմքը նշելով, թե իբր ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ: Չի հիշում, թե ինչ ապրանքներ են նշվել, հիմնականում խողովակներ և մետաղի ջարդոն է նշվել, սակայն թե ինչ քանակությամբ, չ•իտի, դա իրեն չի հետաքրքրել: Փոխանցված •ումարները եղել են տարբեր չափերի, 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն կամ ավելի քիչ չափով: Ինքը այդ •ումարները իր ընկերության հաշվին նստելու օրերը կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն տվել է Հովհաննեսին առձեռն: Այդ •ործը սկսելուց Հովիկը ասել է, որ իր •ործողությունների համար իրեն փող կտա, սակայն ստույ• չափ կամ տոկոսավճար իրեն տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսը իրեն տվել է տարբեր •ումար չի տվել փոխանցված •ումարից նա ասել է, որ նախորդ դեպքերի համար էլ իրեն ասել է որ նախորդ դեպքերի համար էլ իր հաշվեհամարին •ումար թողնի, որն էլ ինքը կատարել է ու հետո այդ •ումարները տնօրինել: ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ից նշված ժամանակահատվածում իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որոնք ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից, որը բացել է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերությունումª Շեն•ավիթի մասնաճյուղում: Ստացած •ումարներն էլ տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, թե նա հետո այդ •ումարները ինչպես է տնօրինել և ինչ է արել դրանց հետ ինքը չ•իտի և չի հարցրել դա իրեն չի հետաքրքրել: Հովհաննեսը ասել է, որ իրենց ընկերությունների •ործարքների վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարելու է իր ծանոթ հաշվապահ Արմանը, որին ինքը չի տեսել և չի ճանաչում ինքն էլ հավատացած է եղել, որ ձևակերպումները կատարվում են: Անձամբ ինքը ոչ մի հարկային հաշվետվություն չի ներկայացրելª հաշվապահական ձևակերպումներ չի կատարել ու ոչ մի հաշվապահական փաստաթղթեր չունի և ներկայացնել չի կարող:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը նայել է հարկային հաշիվները, կարող է ասել, որ դրանք ինքը չի կազմել և ինքը չի հարկային տեսչությանը ներկայացրել, ան•ամ դրանց կազմմանը ներկա չի •տնվել, իր իմանալով ինչպես Հովիկն իրեն ասել է հաշվետվությունները պետք է կատարեր նրա ծանոթ Արմանը, սակայն թե վերջինս է կազմել այդ հարկային հաշիվները, թե մեկ այլ անձ, ինքը տեղեկություն չունի: Ինքն ադեն նշել է նախկին ցուցմունքում, թե ինչ կերպ է տեղի ունեցել, պնդում է իր նախորդ ցուցմունքները ու նորից նշում է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն ոչ մի ապրանքներ չի վճարել այլ միայն Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո Լայֆ՚ ընկերությունից պարբերաբար •ումարներ է փոխանցել իր ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ինքը կանխիկացրել է ու տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին: Սակայն այդ հաշիվմերի կազմման հետ ինքը ոչ մի կապ չի ունեցել: Երբ ընկերությունը •րանցվել է հարկային մարմնում, այնտեղ իրեն տվել են էլեկտրոնային ծածկա•իր և իր ստորա•րությունը հաստատող էլեկտրոնային սարք, որոնք ինքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, որպեսզի նա կազմակերպի իր ընկերության հարկային հաշվետվությունների կատարումը: Ինքը պարբերաբար նրան հայտնել է , թե իր ընկերության հարկային հաշվետվությունները կատարվում են, Հովհաննեսը պատասխանել է, որ կատարվում են: Նաև նրան պարբերաբար ասել է, որ պետք է վճարվեն նաև հարկեր և տուրքեր, սակայն նա ասել է, որ դրա հետ ինքը •ործ չունի, դեռևս փող չկա դրա համար, ուշացնելով էլ ոչինչ, տու•անքները հետը կվճարի: Էլեկտրոնային ստորա•րության սարքը միշտ եղել է Հովհաննեսի մոտ: Ինքը նայել է փաստաթղթերը իրեն ներկայացված և հայտնում է, որ դրանք տեսնում է առաջին ան•ամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ինքը նույնպես կապ չունի և չ•իտի ով է դրանք կազմել, սակայն կարող է ասել, որ տարվա ձմռան վերջին և •արնան սկզբներին Հովհաննես Գևոր•յանը իրեն տվել է և ինքը ստորա•րել է պայմանա•իր, ըստ որի նշված ընկերությունը իբր իր ՙՉանախչյան՚ ընկերությունը պետք է վճարի տնտեսական ապրանքների և Հովհաննեսի ասելով ինքը մի երեք ան•ամ •նացել է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից •ումարներ է փոխանցել այդ ընկերության հաշվեհամարին, որի տվյալները իրեն է տվել Հովհաննես Գևոր•յանը: Գումարների չափը ասել է Հովհաննեսը սակայն փոխանցած •ումարների կոնկրետ չափը ինքն այժմ չի հիշում, սակայն հաստատապես ասում է, որ դա 123 միլիոն դրամի չափով չի եղել իր հիշելով 5 միլիոն դրամը չի •երազանցել: Համենայնդեպս նշված ընկերությունից ինքը ոչ մի տեսակի ապրանք չի •նել, դա և ինչպես մյուս •ործարքները եղել են անապրանք: Հովհաննեսի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ նշել է, որ որոշ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ինքը վաճառել է, սակայն դա ճիշտ չէ ոչ մի ապրանք էլ չի վաճառել ու չի •նել իր ընկերության համար, ուղղակի վախ ունենալով է նշել, որ ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքներ է վաճառել ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությանը, հետո ինքը քննիչին դիմում է դրել հայտնելով, որ ինքը սխալ է վարվել: Իրեն ոչ ոք չի սպառնացել և ուղղորդել որ ինքն այս կամ այն ձևով ցուցմունք տա, ուղղակի իր մոտ հիմա էլ կա մտավախություն, որ ինքը ճիշտ ներկայացնելով կարող է վտան•ի ենթարկել ընտանիքը, քանի որ խոսքը մեծ •ումարների հետ է կապված, համոզված է, որ այդ •ումարները Հովհաննեսինբել չէ և ինքը չ•իտի, թե դա ումն է եղել, այդ իսկ պատճառով ուղղակի խնդրում է որպեսզի իր ընտանիքին վտան• չլինի, իրեն Հովհաննես Գևոր•յանի ոչ էլ մի ուրիշ անձի հետ առերեսում չանեն: Իրեն ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված ինչ •իտի ասել է, ավելին չ•իտի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 18-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ճանաչում է միայն Հովհաննես Գևոր•յանի որդունª Ռազմիկին, ում մեկ ան•ամ, եթե չի սխալվում 2013 թվականի աշնան կեսերին, օրը չի հիշում տեսել է Հովհաննեսենց տանը, երբ վերջինի հրավերով այնտեղ է •նացել ճաշկերույթի և Հովհաննեսն էլ ծանոթացրել է նրա հետ ասելով, որ իր մեծ տղան է: Բացի այդ դեպքից ինքը Ռազմիկի հետ այլևս չի հանդիպել: Մյուս երկու անձանց չի ճանաչում ու ինքը ներկա պահին է իմացել, որ նրանք զբաղեցրել են ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իրեն Հովհաննեսը ասել է ու ինքն էլ •իտի որ նշված ընկերության տնօրենը Հովհաննեսն է: Իր ընկերության և ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության միջև կատարված անապրանք •ործարքների հետ թե Ռազմիկին ու մատնանշված երկու անձինք ինչ առնչություն են ունեցել ինքը տեղյակ չէ: Ինքը նորից է նշում, որ ինքը միայն •ործ է ունեցել Հովհաննես Գոևոր•յանի հետ իր ընկերության հաշվեհամարին ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից փոխանցված բոլոր •ումարները ինքը կանխիկացրել է անձամբ, որից հետո կանխիկացված •ումարը ամբողջությամբ տվել է անձամբ Հովհաննեսին, կամ ստանալու օրը կամ էլ ստացման օրից մեկ կամ երկու օր անց ու քանի որ այդպիսի դեպքերը շատ են եղել ինքը չի կարող մտաբերել և ճշ•րիտ ասել, թե որ դեպքում և երբ է կանխիկացրել և երբ է տվել նրան այդ •ումարները: Բոլոր այդ դեպքերում էլ Հովհաննեսն է իրեն զան•ահարել ու ասել, որ •ումաները փոխանցի: Եղել են դեպքեր երբ պայմանավորվել են Հովհաննեսի հետ հանդիպել Հայրենիք կինոթատրոնի մոտ, որոշված ժամին ինքը •նացել է ու այդ կինոթառրոնի դիմացի մայթում •տնվող ՙՀայԲիզնես՚ բանկից կանխիկացրել է փոխանցված •ումարները, ու •նալով Հայրենիք կինոթատրոնի շենքի մոտ դրանք ամբողջությամբ տվել է Հովհաննեսին: Վերջինս միշտ եղել է միայնակ, թե ինչ մեքենայով է նա այնտեղ եկել ինքը չ•իտի իրենք հանդիպել են կինոթատրոնի մոտ, երբ իրենից •ումարները վերցրել է առանց հաշվելու և իրենք իրարից հեռացել են: Ինքն արդեն նշել է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի մատակարարման հետ կապված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները ինքը չի կազմել, Հովհաննեսը հենց իր ընկերության հիմնադրման առաջին օրերից վեցրել է այդ հաշիվները կազմելու համար հարկային տեսչության տված սարքը, որը այլևս իրեն չի վերադարձրել: Թե նա է կազմել հարկային հաշվետվությունները, թե մեկ այլ անձ ինքը չի կարող ասել: Ինքը ան•ամ չ•իտի, թե հարկային հաշիվները ինչ ամսաթվով են կազմվել: Այդ ամենի հետ Լաերտ Գևոր•յանը ինչ կապ ունի ինքը տեղյակ չէ: Գիտի, որ նա Հովհաննեսի հորեղբոր տղան է: Լաերտը իր ՙջիպ՚ ավտոմեքենայով Հովհաննեսին բերել է իր հետ հանդիպման և ան•ամ ավտոմեքենայից չի իջել: Այդ ժամանակ Հովհաննեսին կանխիկացված •ումարներ չի տվել: Թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարից կոնկրետ ով է իր ընկերության հշվեհամարին •ումարներ փոխանցել, ինքը չ•իտի իր մոտ տպավորված է որ դա կատարել է Հովհաննեսը: Հովհաննեսը իրեն տվել է •ումար կոնկրետ չափը չի հիշում և ինքը դա մուտքա•րել է ՙՄվ-քեմիքլ՚ ընկերության հաշվեհամարին չիմանալով, թե ինչի համար է դա կատարվում: Հայտնեց, որ ոչ մի տեղեկություն չունի թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ինչպիսի ընկերություների հետ ինչպիսի •ործարքներ է կատարել, այդ մասին իրեն Հովհաննեսը ոչինչ չի պատմել:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 30-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը լսեց իր և Լաերտ Գևոր•յանի միջև կատարված հեռախոսազրույցների ձայնա•րությունները և կարդացել է փորձա•իտական եզրակացության մեջ նշված տեքստը, որը կարող է ասել, որ այդ խոսակցությունները ինքը վարել է Հովհաննես Գևոր•յանի հորեղբոր որդուª Լաերտ Գևոր•յանի հետ, ինքն ունեցել է բնակարանի հետ կապված դատական •ործի խնդիր և Լաերտը խոստացել էլ, որ իրեն կօ•նի, որ •տնի նորմալ փաստաբանի, ով դատարանում կներկայացնի իր շահերը: Այդ երկու խոսակցություններով ինքը ցանկանում է հանդիպել Լաերտին, որ նա լուծի փաստաբան •տնելու հարցը: Այլմոլորակայիններ ասելով ինքը ի նկատի է ունեցել Հովհաննես Գևոր•յանին և նրա ընկերոջը, ում հետ Հովհաննեսը պարբերաբար շատ քանակությամբ ո•ելից խմիչքներ է օ•տա•ործում և ինքը •իտի, որ նա շրջան է մեկնել մի քանի օր և զբաղվում է խմելով: Իսկ մոտս բան վերցնելը ինքը ի նկատի է ունեցել •ումար վերցնելը, որպեսզի վճարի փաստաբանի վարձը: Միլիոն ու կես •ումարի խոսակցությունը Լաերտն իրեն ասել է շեշտելով, որ իր մոտ էլ •ումար չկա և չի կարող իրեն օ•նել փաստաբանի վճարները հո•ալու համար: Դրանից առաջ ինքը Հովհաննեսին խնդրել էր որ Լաերտից հետաքրքրվի, թե նա կարող է իրեն պարտքով •ումար տալ, փաստաբանի վարձավճարը հո•ալու համար, դա համար էլ Լաերտը իրեն հասկացրել է, որ նա էլ •ումար չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 10-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ պնդում է նախորդ ցուցմունքները ինքը փողերի լվացում չի կատարել, երբ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ին փոխանցված •ումարները կանխիկացրել ու տվել է Հովհանեսին, տեղյակ չի եղել ու չի հասկացել թե ինչ նպատակով է դա կատարում, դրա համար էլ իրեն փողերի լվացման մեջ մեղավոր չի ճանաչում, իսկ անապրանք •ործարքներ կատարելու մեջ ինքը իրեն մեղավոր է ճանաչել, ներկա պահին նշում է որ դա կատարել է ամբողջ տեղի ունեցածի մասին ինքը իր նախորդ ցուցմունքներու մանրամասն նկարա•րել է ամբողջությամբ դրանք պնդում է և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի:
Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 25-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, քանի որ ինքը կատարել է կեղծ ձեռնարկատիրություն, այսինքն հարկային մարմնից ստացած համապատասխան սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, որպեսզի նա իրականացնի իր ընկերության կողմից իր ընկերության ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին իբր ապրանքներ վաճառելու վերաբերյալ էլեկտրոնային հարկային հաշիվների կազմում, որն էլ կատարվել է:Այդ մասով իրեն մեղավոր է ճանաչում: Սակայն փողերի լվացման օժանդակման մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Քննիչին խնդրել է իր մոտից վերցված երկու հեռախոսները և դրանցում •տնվող հեռախոսաքարտերը հանձնել իր որդուն:
Վկա Գևոր• Միլիտոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդինª Հովհաննես Գևոր•յանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և մեկ ան•ամ այցելել է բանկ: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց հետո ինքը տարել է վիրահատություն: Հովհաննեսին բոլորը ՙՆշե՚ են դիմել: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե նշված ընկերությունը ինչով է զբաղվում:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գևոր• Միլիտոնյանը հայտնեց, որ քննիչի մոտ •րված ցուցմունքը ճիշտ է և ավելացնելու ոչինչ չունի:
Վկա Ազատ Բա•րատյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի վերջից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ում որպես տնօրեն£ Իր դիմումի համաձայն, 2014 թվականի մայիսին ազատվել է աշխատանքից£ Աշխատած ժամանակահատվածում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վերին Գետաշեն և Մադինա համայնքների տարածքում հոսող Ար•իչի •ետի վրա իրականացրել է հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման աշխատանքներ£ Ունեցել են համապատասխան լիցենզիաª այդ •ործունեությունն իրականացնելու համար£ Շինարարական այդ աշխատանքների ընթացքում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն տարբեր ընկերություններից ձեռք է բերել տարբեր սարքավորումներ և շինարարական նյութեր£ Ձեռք բերումներ են կատարել նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Մանրամասներ չի հիշում, թե ինչպես են սկսել աշխատել այդ ընկերության հետ£ 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ին իրենց ընկերության և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջև կնքվել է պայմանա•իրª վերջինիս կողմից իրենց ընկերությանը 1500 •ծային մետր 1420 մմ տրամա•ծի խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ£ Պայմանա•իրը ստորա•րվել է իր և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի միջև£ Հովհաննես Գևոր•յանը նախապես զան•ահարել է իրեն, տեղեկացրել տեղափոխման վերաբերյալ, կամ մատակարարման ժամանակ եկել է իրենց շինհրապարակ£ Երկար ժամանակ է անցել և ինքը չի հիշում, թե նրա հետ որևէ անձ եղել է, թե ոչ: Պայմանա•րով նախատեսված ամբողջ ծավալը իրենք ստացել են և որևէ պարտք-պահանջ չեն ունեցել: Խողովակների մատակարարման յուրաքանչյուր դեպքից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել£ Մատակարարված ապրանքների վերաբերյալ տվյալներն ինքը տրամադրել է հաշվապահին, իսկ թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվապահական ձևակերպմումներն ո±ւմ կողմից են կատարվել, և ո±վ է հանդիսանում այդ ընկերության հաշվապահը, չ•իտի, նրա հետ երբեք չի հանդիպել£ Հովհաննեսը ունեցել է Լաերտ անունով բարեկամ, սակայն ինքը բոլոր •ործարքները կատարել է Հովհաննեսի հետ: Հայտնեց, որ քննիչի մոտ իր հայտնածը համապատասխանում է իրականությանը:
Վկա Ղազար Գրի•որյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է ՙՎանի՚ ՍՊԸ-ն և այդ ժամանակվանից հանդիսանում է ընկերության տնօրենը£ 2004 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել ք. Երևան, Արին Բերդի 2, փակուղի 1 հասցեով մոտ 6 հեկտար տարածքը, որն ունեցել է մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինություն և մոտ 300 քառակուսի մետր չափով •րասենյակային շինություն£ Այդ տարածքում իր ըկերությունն իրականացրել է երկաթբետոնի արտադրություն£ Վերջին 6 տարիներին, արտադրություն համարյա չի իրականացվել£ 2012 թվականի աշնանն իրեն դիմել է ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ •յուղի բնակիչ Հովհաննես Գևոր•յանը և խնդրել, որ նրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի համար վարձակալությամբ հանձնի իր ընկերությանը պատկանող մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինությունը£ Նա ասել է, որ իրականացնելու է տնտեսական •ործունեություն, հիմնականում կատարելու է խողովակների տրամա•ծերի վերափոխումներ, այսինքն փոքր չափերի խողովակները միացնելու և դարձնելու է մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Այդ շինությունում ինքն ունեցել է տեղադրված երեք սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է եղել կատարել այդ •ործողությունը£ 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իր ընկերության և Հովհաննես Գևոր•յանին պատկանող ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջև կնքվել է տարածքի վարձակալության պայմանա•իր, և այդ ժամանակվանից սկսած, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր տարածքում սկսել է իրականացնել նշված •ործունեությունը£ Գրասենյակային շենքում նա տարածք չի վարձակալել£ Ինքը չ•իտի, թե վարձակալված տարածքում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կոնկրետ ինչ •ործարքներ է իրականացրե, ում հետ և ինչպիսի փաստաթղթային ձևակերպումներ են կատարվել£
Վկա Աշոտ Բասեղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևոր•յանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից, չի հիշում, թե ում միջոցով և ինչ հան•ամանքներում են ծանոթացել£ 2013 թվականի փետրվարին, հանդիպել է Հովհաննեսի հետ և խոսակցության ընթացքում նրան ասել է, որ ցանկանում է բանկից վարկ վերցնել ու ծավալել •ործունեությունը£ Իմանալով, որ ՙՆշեն՚ հանդիսացել է մեծ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն ու զբաղվել է ապրանքների ձեռք բերմամբ ու իրացմամբ, խնդրել է նրան վարկը վերցնել նրա ընկերության անունից, իր սեփական բնակարանն ու հողամասը •րավադրելով£ Նոր ընկերություն հիմնադելով, ինքը չէր կարող ունենալ մեծ շրջանառություն և ստանալ բանկի վստահությունը£ ՙՆշեն՚ համաձայնվել է օ•նել և 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենը, որպեսզի զբաղվի վարկի ստացման •ործով£ 2013 թվականի մարտի վերջին, իր խնդրանքով, ՙՆշեն՚ իրեն ազատել է նշված աշխատանքից, քանի որ վարկի ստացումը չի հաջողվել, ՙՀայբիզնեսբանկը՚ մերժել է 40 միլիոն դրամի տրամադրումը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, մերժման պատճառն իրեն հայտնի չէ£ Ինքը որպես տնօրեն ստորա•րել որոշ բանկային փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե ինչ փաստաթղթեր: Հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացում իր կողմից տրված ցուցմունքը:
Վկա Ակսել Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՙԱՔՍԱՏԻ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալներին: ՀԷԿ-ի կառուցման համար իրեն անհրաժեշտ է եղել խողովակներ: Ինքը տեսել է կան•նած բեռնատար, որում բարձված են եղել մի քանի խոշոր տրամա•ծի խողովակներ£ Մոտեցել է բեռնատարի վարորդին և ասել, որ իրեն անհրաժեշտ են մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Վարորդը զան•ահարել է ինչ-որ մեկին, հետո պայմանավորված օրը, հանդիպել և Երևանի Դավիթաշենի 2-րդ թաղամասի 8-րդ շենքում տեղակայված իրենց •րասենյակում զրուցել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն, հայտնել, որ այդ ընկերությունն ունի արտադրամաս Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում, Արին-Բերդ փողոցի վրա, որտեղ իրականացնում է օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող մետաղյա խողովակների տրամա•ծերի վերափոխում ավելի մեծ չափերի£ Ինքը հայտնել է, որ Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում իրենց ընկերության կողմից կառուցվող ՀԷԿ-ի համար անհրաժեշտ են 820 մմ տրամա•ծի 2200 •ծային մետր խողովակներ£ 2013 թվականի օ•ոստոսի 5-ին, երկու դեպքով բանկային փոխանցումներ է կատարել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին, ընդհանուր փոխանցելով 49.280.000 դրամ£ 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, երկու վարորդները, որոնց հետ պայմանա•իր է կնքել, սկսել են Հովհաննեսի արտադրամասից խողովակների տեղափոխումը Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում •տնվող շինհրապարակ£ Վարորդները ունեցել են Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը, նախքան տեղափոխում կատարելը կապնվել և պայմանավորվել են նրա հետ, այնուհետև կապալառու ընկերության աշխղեկի կամ վերամբարձի վրա աշխատող անձի հետ, յուրաքանչյուր դեպքում տեղեկացնելով, թե քանի մետր խողովակներ են կոնկրետ օրը տեղափոխելու£ Խողովակների ստացման ժամանակ ինքը ներկա չի •տնվել, դրանց ստացման ժամանակ, բացի էլեկտրոնային հարկային հաշիվներից, այլ փաստաթղթեր չեն կազմվել, քանի որ այդպիսի անհրաժեշտություն չի առաջացել£
Վկա Գեղամ Բրսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ում որպես փոխտնօրեն: Երբ իրենց տնօրենը մահացել է ինքը ժամանակավոր ստանձնել է նրա պաշտոնը և եղել են կիսատ թողած աշխատանքները որոնք ինքը ավարտել է: Իրենց ընկերությունը զբաղվել է ՀԷԿ-րի կառուցմամբ: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ •ործարքներ կնքվել և իրականացվել են, սակայն ինքը լավ չի հիշում, քանի որ այդ •ործունեությունը կատարվել է իրենց տնօրենի հետ, իսկ նրա մահից հետո ինքը կատարել է մի քանի •ործողություն: Ներկա պահին իրենց տնօրենը հանդիսանում է Նաիրա Սար•սյանը: ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ն կրկին եղել է ՀԷԿ-ր կառուցելու հետ: Տնօրենի մահից հետո եղել են կիսատ բաներ որոնք մատակարարվել են ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ն: Ինքը մանրամասներ չ•իտի, թե ում միջոցով է մատակարարումներ կատարվել: Հայտնեց, որ ինքը քննիչի մոտ տվել է ցուցմունքներ, որտեղ հայտնել է ճշմարտությունը և պնդում է այդ ցուցմունքը:
Վկա Ռազմիկ Գևոր•յանի հրաժարվել է ցուցմունք տալուց հայտնելով, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանի որդին:
Նախաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գևոր•յանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է հորª Հովհաննես Գևոր•յանի կողմից, հիմնադրման օրը, ամիսը և տարեթիվը չի հիշում, այն •ործում է մոտ 2-3 տարի£ Ընկերության տնօրեն եղել են ինքն ու հայրը, բացի իրենցից, ով է եղել տնօրեն, չ•իտի£ Ինքը տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտից մինչև նոյեմբերը ներառյալ, իսկ այնուհետև, հոր ձերբակալվելուց հետո, 2014 թվականի օ•ոստոս-սեպտեմբեր ամիսներից սկսած, զբաղեցրել է այն£ Մնացած ժամանակահատվածներում, որքանով, իր իմանալով, տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է հայրը£ Հայրն այդ ընկերությունը հիմնադրել է բիզնես իրականացնելու համար£ Ինքն էլ, ելնելով իրավիճակից, քանի որ հայրը ձերբակալվել է, ընկերությունն ունեցել է չկատարված պայմանա•րեր և •ործեր, դարձել է ընկերության տնօրեն և փորձել ավարտին հասցնել չկատարված աշխատանքները£ Անավարտ է մնացել ՀՀ Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում մեծ տրամա•ծի խողովակաշարի ապամոնտաժումը և մատակարարումը պատվիրատու կազմակերպությանը£ Չ•իտի, թե ովքեր են աշխատել ընկերությունում£ Ճիշտ է 2013 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում զբաղեցրել է ընկերության տնօրենի պաշտոնը, սակայն, ըստ էության, ընկերության տնօրենի իրավունքներն ու պարտականությունները կատարել է հայրը, թե ինչուª չ•իտի£ Ոչ մի •ործարքի կատարմանն ինքը մասնակից չի եղել£ Չ•իտի, թե կազմակերպությունների հետ հայրը երբ և ինչպիսի •ործարքներ է կատարել£ Գևոր• Միլիտոնյանը հոր հորեղբոր տղան է£ Աշոտ Բարսեղյանին չի ճանաչում և չ•իտի, թե նրանք ինչ առնչություն են ունեցել հոր ընկերության հետ, և այդ ընկերության տնօրեններ եղե±լ են, թեª ոչ£ Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում, մի•ուցե նրան տեսել է, սակայն նրա անուն-ազ•անունն իրեն ոչինչ չեն ասում£ Տեղյակ է, որ նա քրեական •ործով նույնպես կալանավորվել է, սակայն թե կոնկրետ ինչի համարª չ•իտի£ 2013 թվականին, ամիսը և օրը չի մտաբերում, հորից լսել է, որ վերջինիս ընկերությունը •ործարքներ է կատարել ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հետ, այսինքն հայրիկն այդ ընկերությունից ձեռք է բերել ինչ-որ ապրանքներ, այլ մանրամասներ չ•իտի£ Անապրանք •ործարքների մասին ինքը չի իմացել և կարծում է, որ անապրանք •ործարքներ չեն եղել, ոչ ինքը, ոչ հայրը, ոչ Լաերտ Գևոր•յանը, որի հետ իրենց ընտանիքն ունի շատ լավ բարեկամական հարաբերություններ, այդպիսի •ործողությունների մասնակից չեն եղել£ 11.11.2013 թ. դադարել է զբաղեցնել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է •նալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին •ումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ ան•ամ ընկերության հաշվեհամարներից •ումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին, որպես •ումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարմումներ կատարելը£ Տնօրեն եղած ժամանակ և հետո, պայմանա•րերի, •ործարքների էության և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ դրանց մասնակից եղած ընկերությունների մասին տեղյակ չի եղել£ Չի իմացել և չէր կարող իմանալ կեղծ փաստաթղթերիª անապրանք հաշիվների մասին, քանի որ կատարել է զուտ հոր խնդրանքները£ Գումարները, որոնք մուտքա•րել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, իրեն հայրը տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի ՙՀայրենիք՚ կինոթատրոնի դիմաց •տնվող ՙՀայբիզնեսբանկ՚, և դրանք մուտքա•րի ընկերության հաշվեհամարին, որպես հիմք նշելով ՙհաշվի համալրում՚-ը£ Ինքն էլ, վերցնելով •ումարը, մենակ •նացել է բանկ և հոր տված ամբողջ •ումարներով համալրել ընկերության հաշիվը£ Ինչ նպատակով է կատարվել այդ համալրումը, չ•իտի և չի հիշում, որ հայրը դրա վերաբերյալ իրեն ինչ-որ բան ասած լինի£ Այդ •ործողություններին Լաերտ Գևոր•յանը չի առնչվել£ Նաև հոր ասելով •նացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է •ումարներ£ Հայրն իրեն չի ասել, թե •ումարներն ինչի համար են փոխանցվել ընկերությունների հաշվեհամարներին և չի հիշում, թե որքան բանկային այդպիսի •ործարքներ է կատարել£ Կանխիկացված •ումարները տվել է հորը£ Չ•իտի, թե •ումարներն ինչ նպատակով են կանխիկացվել և ում կողմից են տնօրինվել£
Վկա Սպարտակ Սանթրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալ Գևոր•յանին: Գևոր•յանին ճանաչում է երեքից–չորս տարի իրենք աշխատել են ՙԳ.Ա.Խ. Խաչատրյան՚ ՍՊԸ-ի, որը հանդիսացել է իրենց մատակարարըª Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման, այսինքն ՙԳ.Ա.Խ. Խաչատրյան՚ ՍՊԸ-ն եղել է իրենց կապալառուն, իսկ մատակարարը եղել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն: Դրանց բերված բոլոր ապրանքների ձեռքբերման բոլոր փաստաթղթերը առկա են և իրենք ներկայացրել են նախաքննական մարմնին: Գա•իկի մահից հետո տակը մնացաց են եղել ՌԴ-ից բերված մատոռները և դա միան•ամից ձևակերպվել է ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ի վրա և իրենք պարտք պահանջ չունեն նրաց ՍՊԸ-ի հետ: Ինքը տեղյակ չէ, թե որ •ործարանից ինչ հան•ամանքներում է բերվել: Ինքը Գա•իկ Խաչատրյանի հետ եղել են մտերիմ ընկերնեն և ամբաստանյալին նրա միջոցով է ճանաչել: Փոխադրամիջոցները կազմակերպել է ՙԳ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ն: Ինքը ինչ •րել է նախաքննության ընթացքում ճիշտ է և պնդում է այն:
Վկա Մարսել Այվազյանիը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է ՙԱրաքսշին՚ ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն£ Ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանինª •ործնական հարաբերությունների միջոցով: ՙԱրաքսշին՚ ՍՊ ընկերությունը •ործունեություն է իրականացրել շինարարության ոլորտում, որպես կապալառու կատարել է բնակելի շենքերի որոշակի շինարարական աշխատանքներ£ 2012 թվականի օ•ոստոս ամսից ճանաչել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանին£ Նա մատակարարել է շնանյութ: Նրանց միջև կատարված բոլոր •ործարքները առկա են •րավոր և նրանց միջև պարք պահանջ առկա չէ: Շինաշխատանքներ է իրականացվել Երևանի Վերին Անտառային փողոցի 220/3 և 220/4 հողատարածքներում կառուցվող բազմահարկ շենքում: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերաբերյալ կարող է միայն ասել, որ առկա է բոլոր պայմանա•րերը, իսկ դրանից հետո չ•իտի առկա են բայմանա•րեր, թե ոչ: Ինքը չի հիշում, թե որտեղից է ճանաչել ամբաստանյալին, նա առաջարկել մատչելի •նով շնանյութ և տրանսպորտային միջոցը ապահովել է ամբաստանյալը: հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում մանրամասն ցուցմունք է տվել և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունիª պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը:
Վկա Լաերտ Գևոր•յանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներինª Գևոր•յանը հանդիսանուըմ է իր հորյեղբոր որդին, իսկ մյուս ամբաստանյալը նրա •ործընկերն է: Հիմնադրել է ՙԱր•ամ՚ ՍՊԸ-ն, որը •ործել է մինչև 2000 թվականը: Ինքը որպես եղբայր օ•նել և օժանդակել է իր եղբորը: Հայտնեց, որ Սպարտակ Սանթրոսյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը և իր հորեղբոր որդին նրա համար ապրանք է մատակարարել: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը առնչություն է ունեցել, որպես իր եղբոր ՍՊԸ և օ•նել է նրան և բազմաթիվ ան•ամ ինքը երաշխավորել է և օ•նել է նրան: Ինքը տեղյակ չի եղել հաշվապահական հարցերից և միայն տեղեկացել է, որ նրան այդ հարցում օ•նել է Արամայիսը: Իր ընկերներից մեկին հաշիվ է պետք եղել և նրանք դուրս •րած չեն եղել և ինքը զան•ահարել է Արամայիսին:
Վկա Արամայիս Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի փետրվարից աշխատում է ՙԿոմպասս՚ ՍՊԸ-ում որպես •լխավոր հաշվապահ£ Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանին: Իրենց ՍՊԸ-ն զբաղվել է համակար•չային տեխնիկայի վաճառքով: Գևոր•յանին չանաչել է •յուղից: Երբ նա խնդրել է իրեն նայել իր թղթերը իրեն ասել է, որ զբաղում է մետաղի ջարդոնների վաճառքով: Ինքը օ•նել է, որպեսզի հաշվետվությունները անի և կազմել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով հաշվետվություններ, նա չի ունեցել հաշվապահ: Ինքը որպես •րանցվող աշխատող չի եղել: Ինքը նրա ներկայությամբ նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով ինքը կազմել է նրա հաշվետվությունները, իսկ մնացածը ինքն է ներկայացրել: Բացի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության համար ինքը այլ ընկերության համար հաշվետվություններ չի կազմել: Ինքը Հովհաննեսի դուրս •րված տվյալների վրա է հաշվետվություն կազմել: Գևոր•յանը հաշվետվություն կազմել չի իմացել: Ինքը Չանախչյանին ճանաչել է և եղել է, որ Հովհաննեսը նրան ասաց լինի զան•ահարի իրեն և ճշտի պատրաստ է հաշվետվությունը, թե ոչ: Իր կողմից քննիչի մոտ տված ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը: Ինքը տեսել է, որ բեռնատար է կան•նած և ապրանք են տեղափոխել: Ինքը տեղյակ է եղել, որ նա •րասենյակ չի ունեցել:
Վկա Դավիթ Աթարբեկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել երկու տարի առաջ և շատ մանրամասներ չի հիշում: Ինքը բավականին մեծ քանակությամբ անասնակեր է •նել Հովհաննես Գևոր•յանից: Ինքը հետաքրքրվել է կերերի տեսակներով և •ներով£ Հովհաննեսը նշել է կերերի արժեքները, առաջադրելով պայման, որ կերերը վաճառելու է միայն հաշվապահական փաստաթղթով ու •ումարի վճարումը նրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը կատարվելուª բանկային փոխանցմամբ£ Իրեն ասել է, որ աշխատում է միայն փոխանցումով և ինքը իր ԱՁ-ով կատարել է փոխանուցում: Միայն այդ ան•ամ է նրանից ապրանք •նել:
Վկա Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականի վերջից աշխատում է ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ում և 2012 թվականից զբաղեցնում է մատակարաման բաժնի պետի պաշտոնը£ Իրենց ընկերությունը ձուլարան է, և աշխատանքները կատարելու համար ձեռք են բերում երկաթի և թուջի ջարդոն, որից հետո համապատասխան ձուլվածքըª աղացի •նդերի, երեսպատման սալերի և այլ պատրաստի արտադրանքի տեսքով, իրացրել են£ 2013 թվականի մարտ ամսին իր աշխատասենյակ է եկել Հովհաննեսը Լաերտ անունով տղայի հետ և ներկայանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ներկայացուցիչ, առաջարկել է իրենց ընկերությանը մատակարարել մեծ քանակությամբ պողպատի և թուջի ջարդոն£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ կատարված •ործարքների հսկողությունն իրենց ընկերության տնօրեն Կարեն Կարապետյանի ցուցումով, դրված է եղել հանձնաժողովի վրա, որի կազմում ընդ•րկված են եղել ինքը, փոխտնօրեն Մ. Կարապետյանը և արտադրամասի պետ Մարտինը£ Արտադրամասի պետի և փոխտնօրենի վրա դրված է եղել մատակարարված ապրանքի որակը ստու•ելու պարտականությունը£ Գիտի, որ մատակարարված այդ ապրանքների վերաբերյալ էլեկտրոնային եղանակով կազմվել են հարկային հաշիվներ£ Տարածքը արդեն հանձնվել է իրեն:
Վկա Սամվել Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականին հիմնադրվել է ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ն, որի տնօրենը հանդիսանում է ինքը£ Ընկերությունը հաշվառվել է ՀՀ Կոտայքի ՏՀՏ-ում և զբաղվում է հիդրոտեխնիկական և շինարարական աշխատանքների կատարմամբ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին •նել են խողովակներ: Բոլոր •ործարքները կատարվել է հաշվապահության միջոցով: Ձեռք ենք բերել 530 մմ տրամա•ծի 1250 մետր երկարությամբ խողովակներ: 2013 թվականի փետրվարի 2-ին ընեկրությունը սկսել է ՙԿոբու-Արաքս՚ կոլեկտորի վրա տեղակայված պոմպակայանի մղման 1250 մետր երկարությամբ խողովակաշարի երկարացման աշխատանքները£ Հայտնեց, որ անցել է երկար ժամանակ և շատ մանրամասներ չի հիշում, սակայն պնդում է քննիչի մոտ տրված իր ցուցմունքը:
Վկա Աշոտ Հովսեփյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2009 թվականին£ Հիմնադրման օրվանից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը և 33 տոկոս բաժնեմասի սեփականատերը£ Ընկերության հիմնադրման օրվանից սկսել են ՀՀ Լոռու մարզի Կաճաճկուտ համայնքում •տնվող համանուն •ետի վրա կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան£ ՓՀԷԿ-ի կառուցման համար տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել տարբեր շինարարական նյութեր, այդ թվում նաև 426 մմ, 377 մմ և 325 մմ տրամա•ծերի խողովակներ£ Այդ խողովակներն իրենց ընկերությունը, 2013 թվականի մարտ ամսից մինչև հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ձեռք է բերել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ ՓՀԷԿ-ի կառուցման կապալառու կազմակերպությանª ՙՄՄԼ Շեն՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Շահեն Շահբազյանը 2012 թ. դեկտեմբերի սկզբին իրեն ծանոթացրել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենի հետ, ում ազ•անունը Միլիտոնյան է եղել, անունը լավ չի հիշումª Գևոր• ով հանձն է առել մատակարարել անհրաժեշտ խողովակները£ Ընկերությունների անունից կնքվել է պայմանա•իր£ Խողովակների մատակարարումը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն սկսել է իրականացնել 2013 թվականի մարտից£ Շինհրապարակում խողովակներն ընդունել է կապալառու կազմակերպության աշխղեկըª Մեսրոպը, ով արդեն ողջ չէ£ Մեսրոպն ամեն խմբաքանակի մատակարարման մասին տեղեկացրել է իրեն£ Իրենց ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին վճարել է կանխավճար, այնուհետև մատակարարված խողովակների համար շարունակել են վճարումները:
Վկա Արա Գրի•որյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին մայրըª Վարդանուշ Սար•սի Գրի•որյանը դառել է ՙՖենհալ՚ ՍՊԸ 100 տոկոսի բաժնետեր£ 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իրենց ընկերությունը, որի •ործունեությունն ամբողջությամբ ղեկավարել և կազմակերպել է ինքը, ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն համայնքի տարածքում, Ախուրյան •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար ստացել է լիցենզիա£ Այդ ժամանակվանից իրենց ընկերությունը սկսել է ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքները£ Որպես կապալառու շինարարական աշխատանքները կատարել է ՙԳրի•որյանների ՄՈԺ՚ ՍՊԸ-ն£ Շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր կազմակերպություններից, իսկ 105 •ծային մետր 2020 մմ տրամա•ծի խողովակներըª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Եթե չի սխալվում, հենց ՀԷԿ-ի նախա•ծողները 2013 թվականի հունիսին իրեն տվել են ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը£ Ինքը կապնվել է նրա հետ և պայմանավորվելով, •նացել է Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող նրա ընկերության տարածք£ Գիտի, որ Հովհաննեսին բոլորը ՙՆշե՚ են կոչել£ Արտադրամասում եղել են մեծաքանակ խողովակներ, ու այնտեղ կատարվել են խողովակների տրամա•ծի մեծացումներ, այսինքն համապատասխան եռակցմամբ ստացվել են ավելի մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Ներկայացրել է, որ իր ընկերությանն անհրաժեշտ են 120 •ծային մետր 2020 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Հովհաննեսը խոստացել է մատակարարել այդպիսի խողովակներ և պայմանավորվել են, որ խողովակների մեկ •ծային մետրի համար, ԱԱՀ-ն հաշվարկված և իր ընկերության շինհրապարակ տեղափոխելու ծախսը ներառյալ, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցումով վճարելու է 180.000 դրամ, ու պետք է դուրս •րվեն էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ£ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով£ Հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում ինքը հիշել է ավելի մանրամասն և տվել է ցուցմունք:
Վկա Արսեն Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի վերջից աշխատում է ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ում£ Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, Արա և Սուրիկ Մկրտչյանների կողմից£ Քանի որ 2012 թվականի վերջերից նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ-ում, այդ ժամանակվանից համապատասխան լիազորա•րով իրեն լիազորել են, որպեսզի ղեկավարի և կոորդինացնի ընկերության •ործունեությունը£ Ունենալով համապատասխան լիցենզիա, իրենց ընկերությունը ՀՀ Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքի տարածքում, Այրի •ետի աջակողմյան վտակի վրա, 2010 կամ 2011 թվականից սկսել է կառուցել փոքր ՀԷԿ£ Երբ ընդունվել է աշխատանքի, ՀԷԿ-ի հիմնական կառուցման աշխատանքները կատարված են եղել, կառուցված չի եղել միայն խողովակաշարը£ Աշխատանքի ընդունվելուց հետո, ձեռնամուխ է եղել այդ խողովակաշարի կառուցման աշխատանքների կազմակերպմանը£ Շինարարական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ են եղել 720 մմ տրամա•ծի 1.100 •ծային մետր խողովակներ, որոնց ձեռք բերման համար ինքը դիմել է տարբեր ծանոթներին£ Չի հիշում, ինչ հան•ամանքներում է ծանոթացել Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, որը ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բաժնետեր£ Տեղեկանալով, թե իրենց ընկերությանն ինչ քանակության և ինչպիսի խողովակներ են անհրաժեշտ, վերջինս հանձն է առել մատակարարել դրանք, մեկ •ծամետրըª 18.000 ՀՀ դրամով, որում ներառված են եղել ԱԱՀ-ն և տեղափոխման ծախսը£ Հովհաննեսը միայն պարզաբանել է, որ խողովակներն օ•տա•ործված են, սակայն •տնվում են լավ վիճակում£ Իրենց ընկերությունը, սկսած 2013 թվականի հունիսի 19-ից մինչև օ•ոստոսի 5-ը ներառյալ, վեց դեպքերով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հաշվին բանկային փոխանցումով վճարել է ընդհանուր 19.800.000 դրամ£
Վկա Լիպարիտ Աշոտի Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՄարցէներջի՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է որդու ընկերոջª Ռաֆայել Ղազանչյանի կողմից 2010 թվականին, 2013 թվականի հունվարից որդինª Արման Սիմոնյանը դարձել է այդ ընկերության 20 տոկոսի բաժնետեր£ 2013 թվականի հունվարից ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ 2010 թվականին իրենց ընկերությունը ստացել է ՀՀ Լոռու մարզի Մարցի համայնքում, համանուն •ետի վրաª փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզիա£ 2013 թվականի փետրվարի սկզբից իրենք սկսել են իրականացնել ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները, ավարտելով դրանք 2014 թվականի հոկտեմբերին£ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները կատարել է ՙԲաղրամյանշին՚ ԲԲԸ-ն, որի հետ իրենց ընկերությունը կնքել է համապատասխան պայմանա•իր£ Շինարարական աշխատանքների համար միայն մետաղյա խողովակներն են ձեռք բերվել ՙՄարցէներջի՚ ՍՊԸ-ի կողմից£ Խողովակների մատակարարման համար իրեն զան•ահարել են տարբեր կազմակերպություններից, այդ թվում նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, 2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին Հովհաննես Գևոր•յանն ասել, որ կարող է մատակարարել պահանջվող 1220 մմ տրամա•ծի խողովակներ, նշելով, որ ունի ընկերություն ու արտադրամաս, որտեղ հին, սակայն լավ վիճակում •տնվող խողովակների միացմամբ ստանում են նշված չափի խողովակներ£ Պայմանավորվել է Հովհաննեսի հետ և •նացել Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ արտադրամաս£ Այնտեղ Հովհաննեսը ցույց է տվել 1220 մմ տրամա•ծի մի քանի խողովակներ և ասել, որ մեկ •ծային մետրը, ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված, կարող է վաճառել 100.000 դրամով, որում հաշվարկված է նաև ՀՀ Լոռու մարզի Մարց համայնք տեղափոխման արժեքը£ Մի քանի օր անց, ինքը զան•ահարել է Հովհաննեսին և ասել, որ ցանկանում է ձեռք բերել խողովակները£ Հովհաննեսը հայտնել է, որ մեկ ամսվա մեջ հնարավորություն ունի մատակարարել 300 •ծային մետր խողովակներ, որից հետո տեղյակ կպահի, թե ինչ քանակությամբ և որ ժամկետներում է մատակարարելու մյուս խմբաքանակները£ Շինարարության համար պահանջվել են մոտ 4.000 •ծամետր խողովակներ£ Հաջորդ օրն իրենք հանդիպել են Երևանի Հանրապետության հրապարակում, սրճարանում Հովհանննես Գևոր•յանի հետ ստորա•րել են 30.000.000 դրամ արժողությամբ 300 •ծամետր խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ պայմանա•իր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից մեկ բեռնատարով իրենց շինհրապարակ են մատակարարվել 3 խողովակներ, յուրաքանչյուրը մոտ 11 •ծամետր երկարությամբ£ Իր հրահան•ով, իրենց հաշվապահ Հայրապետ Հայրապետյանը նույն օրը, ընկերության բանկային հաշվից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին փոխանցել է 3.159.000 դրամ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն մատակարարում է կատարել նաև 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին£ Նույն օրն իր հրահան•ով հաշվապահն իրենց հաշվեհամարից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 3.490.000 դրամ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից հարկային հաշիվը դուրս է •րվել 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և իրենց հաշվապահը համապատասխան հաստատում է կատարել հարկային մարմնի բազայում£ Դրանից հետո ինքն այլ կազմակերպություններից ստացել է նմանատիպ խողովակներ մատակարարելու առավել ձեռնտու առաջարկություն, որից հետո հրաժարվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ստանալ խողովակներ£
Վկա Հայկ Մնացականի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է ՙԱ•րոսպասարկում՚ ԱՄ Վարդենիսի շրջանային միավորում ԲԲԸ-ն և հանդիսանում է ընկերության տնօրենը£ Ընկերությունում աշխատում են նաև հաշվապահ Արմեն Հարությունյանը և 4 վարորդներ£ Հիմնադրման օրվանից զբաղվել են •յուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմամբ, իսկ 2012 թվականի կեսից ՀՀ հանրային ծառայությունը կար•ավորող հանձնաժողովից ընկերությունը ստացել է լիցենզիա-թույլտվությունª ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ •յուղի երկայնքով հոսող Դարանակ •ետի վրա ՀԷԿ կառուցելու համար£ Այդ ժամանակվանից սկսած, ընկերությունը նշված •ետի վրա սկսել է կառուցել ՀԷԿ£ Տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել շինարարական նյութեր, խողովակներ, •եներատորներ և այլ ապրանքներ£ Ըստ նախա•ծի, անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել Փ530 և Փ630 տրամա•ծերի ընդհանուր մոտ 4.000 •ծային մետր խողովակներ, և ինքն անձամբ այցելել է ՀՀ տարբեր մարզեր, եղել է Եղվարդում, Նուբարաշենում, Ստեփանավանում, որպեսզի •տնի ապամոնտաժված և էժան •ներով այդպիսի խողովակներ£ 2013 թվականի ամռան սկզբին, Ստեփանավան քաղաք ուղևորվելիս, ճանապարհի մոտ, դաշտային հատվածում տեսել է դարսված այդպիսի խողովակներ£ Անցորդներից ճշտել է, որ դրանք վաճառվում են, նրանցից մեկի տված հեռախոսահամարով զան•ահարել է վաճառողին և ասել, որ խողովակները պետք են Վարդենիսի շրջանի Դարանակ •յուղում ՀԷԿ-ի կառուցման համար£ Զան•ին պատասխանել է Ռազմիկ անունով երիտասարդը£ Նրան ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն Վարդենիսի Դարանակ •յուղ£ Ռազմիկը նշել է խողովակների •ներըª Փ630 խողովակի մեկ •ծամետրըª 27.000 դրամ, իսկ Փ530-ըª 25.000 դրամ, հայտնելով, որ այդ •ումարների մեջ հաշվարկվել են նաև տեղափոխման ծախսերը£ Սակարկելուց հետո որոշվել է Փ630 խողովակի մեկ •ծամետրի համար, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկած, վճարել 23.000 դրամ, իսկ Փ530-իª 20.500 դրամ£ Հարցինª •ումարի վճարումը կատարելու է կանխի±կ, թեª փոխանցումով, Ռազմիկը պատասխանել է, որ վճարումը կատարվելու է բանկային փոխանցմամբ, ապրանքները նշանակման վայր մատակարարելուց հետո, կնքելու են մատակարարման պայմանա•իր և կազմելու են հաշիվ-ֆակտուրաներ£ Համաձայնվել և հեռախոսով թելադրել է իր ընկերության ռեկվիզիտները, որպեսզի Ռազմիկը կազմի պայմանա•իր, հետո հանդիպեն ու կնքեն այն£ Մի քանի օր հետո, վերջինիս հետ հանդիպել է Երևանի կենտրոնի բացօթյա սրճարաններից մեկում£ Ռազմիկը տվել է նախապատրաստված մատակարարման պայմանա•իրը, որում որպես •նորդ նշվել է իր ընկերությունը, իսկ վաճառողª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն£ Այդ պայմանա•րի վերջում, նշված ընկերության ռեկվիզիտների տակ դրված է եղել ստորա•րություն և այդ ընկերության կնիքը£ Ինքը կարդացել է այդ պայմանա•իրը, որում նշված է եղել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությունն իր ընկերությանը, մի քանի ամիսների ընթացքում, պետք է մատակարարի ընդհանուր մոտ 4.000 •ծային մետր Փ630 և Փ530 տրամա•ծի խողովակներ£ Ինքը ստորա•րել է պայմանա•իրը և վավերացրել այն ընկերության կնիքով, վերցնելով դրա մեկ օրինակը£ Մոտ 15 օր անց, խողովակները, դրանց տեղափոխման համար նախատեսված բեռնատարներով, սկսել են տեղափոխվել Դարանակ •յուղ£ Յուրաքանչյուր ավտոմեքենայով բերվել են մոտ 100 •ծամետր չափով խողովակներ£ Տեղափոխված խողովակների ամեն խմբաքանակի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս են •րվել էլեկտրոնային հաշիվներ, և իր ընկերության հաշվապահը հետամուտ է եղել, որպեսզի համացանցով ստու•ի և հանի այդ հաշիվները, նոր միայն խողովակների ամեն խմբաքանակի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության հաշվին բանկային փոխանցումով կատարի վճարումները£ Ինքը ներկա է •տնվել խողովակների ստացմանը£ Խողովակների մատակարարումն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերին£ Եղել են կոռոզիայի ենթարկված խողովակներ, որոնք, մոտ 300 •ծամետր չափով, ինքը, բեռնատարների վարորդների հետ, ետ է վերադարձրել, ու դրանց փոխարեն ուղարկվել են նորերը£ Ռազմիկն իմանալով, որ ինքը ՀԷԿ է կառուցում, իրեն առաջարկել է ձեռք բերել էլեկտրական •եներատորներ, և քանի որ անհրաժեշտ են եղել երկու •եներատորներ, ապա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել օ•տա•ործված •եներատորներ£ Վճարումը նույնպես կատարել է փոխանցումով£ Դրանց ձեռք բերման համար նույնպես պայմանա•իր է կնքվել£ Խողովակները և երկու •եներատորները տեղադրվել և մոնտաժվել են ՀԷԿ-ում£ Իր ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ամբողջությամբ չի վճարել մատակարարված ապրանքների դիմաց, չի հիշում, թե որքան •ումար չի վճարել, սակայն դա տեղի է ունեցել Ռազմիկի հետ ձեռք բերած բանավոր պայմանավորվածության համաձայն, ըստ որիª •ումարները պետք է վճարվեն ՀԷԿ-ի շահա•ործումից հետո£ Հովհաննես Գևոր•յանին 2013 թվականի նոյեմբերին մեկ ան•ամ տեսել Է Դարանակ •յուղում, երբ ավարտվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ապրանքների մատակարարումը, նա եկել է մի քանի անձանց հետ և կատարել է մատակարարված խողովակների չափա•րում և հաշվարկ£ Ռազմիկն այդ ժամանակ Դարանակ •յուղ չի եկել£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Տի•րան Պետրոսյանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2013 թվականի հունվարից դարձել է ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիրը£ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է վաղուց, ինքը ձեռք է բերել ընկերության հարյուր տոկոս բաժնեմասը և դարձել հիմնադիր-տնօրեն£ 2013 թվականի մարտ ամսին ընկերըª Հակոբ Վարդանյանը նշանակվել է ընկերության տնօրեն, սակայն փաստացի ինքն է իրականացրել ընկերության •ործունեությունը, •րանցվելով որպես փոխտնօրեն£ Հակոբ Վարդանյանն ապրանքների մատակարարմամբ և կազմակերպության կառավարմամբ չի զբաղվել£ Իր ընկերությունն իրականացրել է սև մետաղի, թուջի և պողպատի ջարդոնի առք ու վաճառք£ Այդ ապրանքներն ինքը ձեռք է բերել ինչպես տարբեր ընկերություններից և անհատներից£ Իրականացրած •ործունեության վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարվել են ճիշտ և օրենքի սահմաններում£ Ընկերությունը •րանցվել է Երևանի Շեն•ավիթի ՏՀՏ-ում, հարկային մարմնի հետ ունեցել է կնքված պայմանա•իրª հարկային հաշվետվությունները և հաշվապահական ձևակերպումներն էլեկտրոնային եղանակով կատարելու մասին£ Ջարդոն է ձեռք բերել նաև ՙՆաիրիտ՚ ՓԲԸ-ից, ՙՄետալ-Ստիլից՚, ՙՇինիմպորտից՚, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, ՙԳապա՚ ՍՊԸ-ից և էլի մի քանի ընկերություններից, որոնց անվանումները չի հիշում£ Իսկ ձեռք բերված ջարդոնն իրացրել է միայն ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին£ Իր ընկերության հաշվապահական ձևակերպումները կատարել և հաշվետվությունները ներկայացնել է անձամբ£ Գեղարքունիքի մարզի Գեղամավան •յուղում ունի հողամաս և ջարդոնի պահեստավորումը կատարել է այտեղ, որտեղից էլ դրանք առաքվել են ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ£ 2013 թվականի մայիս ամսին իրեն է դիմել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանը, որին ՙՆշե՚ են ասում, և հայտնելով, որ տեղյակ է, որ զբաղվում է ջարդոնի ձեռք բերմամբ և իրացմամբ, և որ իրականացնում է մետաղյա խողովակների տրամա•ծի մեծացում, ունի արտադրամաս ու առաջացած թափոններն էժան •ներով կարող է վաճառել իրեն, առաջարկել է մատակարարել ջարդոն£ Միասին •նացել են Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող տարածք և տեսել է, որ նա ունի բավականին շատ մետաղի և թուջի ջարդոն£ Պայմանավորվել են •ների շուրջ, որոնց ստույ• չափը չի հիշում£ Մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից •նել է թուջի և պողպատի ջարդոն£ Թե կոնկրետ ինչ քանակության, արժեքի և որ օրերին է ձեռք բերել ջարդոնը, չի հիշում£ Չի հիշում, թե ինչ ավտոմեքենաներով են ջարդոնը տեղափոխվել իր կամ ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ի տարածք£ Թվով 43 հարկային հաշիվներն օրինական փաստաթղթեր են, դուրս են •րվել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային եղանակով, ինքն էլ նույն եղանակով ընդունել և հաստատել է դրանք£ Դրանցում նշված քանակության և արժեքի ջարդոնը ձեռք է բերել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, և այդ •ործարքներն անապրանք չեն եղել£ Ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ ապրանքների որոշակի խմբաքանակ մատակարարելուց հետո, ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարելու է վճարում, ինչն էլ կատարել է£ Չի հիշում, թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին •ումարային պարտք ունի, թեª ոչ£ Ձեռք բերված այդ ջարդոնն իր ընկերությունը վաճառել է ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի այլ աշխատակիցներին չի ճանաչում, շփվել է միայն Հովհաննեսի հետ£ Վճարումները կատարվել են բանկային փոխանցումների միջոցով£ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հետ իր ընկերությունը որևէ •ործարք չի իրականացրել, Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վլադիկ Կիմի Առաքելյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 04-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2002 թվականին հիմնադրել է ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է դրա տնօրենը£ Ընկերությունը որպես հարկատու հաշվառվել է Կապանի ՏՀՏ-ում£ Ընկերությունը զբաղվում է տարբեր ապրանքների մեծածախ առևտրով£ 2012 թվականի դեկտեմբերի վերջին, իրեն զան•ահարել է մի անծանոթ և առաջարկել է մատակարարել մետաղյա խողովակներ£ Երևանում հանդիպել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ասել է, որ հանդիսանում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ աշխատակից և առաջարկել է 273 մմ ու 102 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Համաձայնվել է ձեռք բերել խողովակները, պայմանով, որ ըստ կար•ի ձևակերպվի խողովակների առք ու վաճառքը, վճարումը կատարվի բանկային փոխանցմամբ և խողովակները բերվեն Կապան քաղաք£ Պայմանավորվել են արժեքի շուրջ, և ընկերությունների միջև կնքվել է ապրանքի մատակարարման պայմանա•իր£ 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հովհաննեսը կատարել է խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, որի արժեքը կազմել է մոտ 4 միլիոն 700 հազար դրամ£ Պայմանավորվածության համաձայն, •ումարը փոխանցել է խողովակների մատակարարումից հետո£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս է •րվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ, որը հաստատվել է իր կողմից£ 2013 թվականի փետրվարի 8-ին և 13-ին, Հովհաննեսը կատարել է նաև խողովակների մյուս երկու խմբաքանակների մատակարարումը£ Նորից դուրս են •րվել հարկային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր կողմից, այնուհետև յուրաքանչյուր խմբաքանակի մատակարարումից հետո, բանկային փոխանցումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է սկզբում 43.500.000 դրամ, ապաª 5.800.000 դրամ£ Ձեռք բերված խողովակներն էլ ավելի թանկ •նով վաճառել է Զան•եզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գարուշ Սահակի Մինասյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2009 թվականից աշխատում է ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն£ Ընկերության հիմնադիրը մայրն է, Սուսաննա Քոչարյանը£ Ընկերության •ործունեությունը ղեկավարվում է իր կողմից£ 2009 թվականից իրենց ընկերությունը ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն •յուղի տարածքում, Ախուրյան •ետի վրա, սկսել է կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան£ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի օ•ոստոսին, և այն հանձնվել է շահա•ործման£ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց ընկերությանը£ ՀԷԿ-ի կառուցման և •ործարկման համար իրենց ընկերությունը ստացել է համապատասխան լիցենզիա£ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներում օ•տա•ործվել են շուրջ 750 •ծային մետր տարբեր տրամա•ծերի և տեսակների խողովակներ, ինչպես մետաղապլաստե, այնպես էլ երկաթյա£ Անհրաժեշտ շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից£ 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իրենց ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 1620 մմ տրամա•ծի 36 •ծային մետր մետաղյա խողովակներ, որի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցմամբ վճարվել է 8.000.000 ՀՀ դրամ£ Քանի որ խողովակների ձեռք բերման հարցով դիմել է տարբեր անձանց և տվել իր հեռախոսահամարը, 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին, իրեն զան•ահարել է մի անծանոթ, ում անունը չի հիշում, հնարավոր է, որ այդ անձը էլեկտրոնային հարկային հաշվում նշված Հովհաննես Գևոր•յանն է եղել£ Նա ասել է, որ հնարավորություն ունի մատակարարել 1620 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Ինքը նրան ասել է, որ ընկերության համար անհրաժեշտ է 36 •ծային մետր այդպիսի խողովակներ, և ձեռք բերման •ործարքը պետք է կատարվի համապատասխան հաշվի դուրս •րմամբ, իսկ վճարումըª բանկային փոխանցմամբ£ Զան•ահարողը տվել է համաձայնությունը և խոստացել 3 շաբաթվա ընթացքում կատարել մատակարարումը£ Հեռախոսով փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով, և նա իրեն տրամադրել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ համապատասխան ռեկվիզիտները£ Անծանոթը խնդրել է, որպեսզի սկզբում •ումար փոխանցվի նշված ընկերության հաշվեհամարին£ Իրենց ընկերության կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 8-ին բանկային փոխանցումով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին ուղարկվել են համապատասխանաբար 3.000.000 և 5.000.000 ՀՀ դրամ£ Քանի որ իրենց ընկերության հաշվապահությունը վարում է ինքը, մի քանի օր անց, հարկային տեսչության համացանցային բազայում տեսել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս է •րվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվª իրենց ընկերությանը խողովակներ իրացնելու վերաբերյալ£ Քանի դեռ խողովակների մատակարարումը չի կատարվել, այդ հաշվի դուրս•րումը համապատասխան ձևով չի հաստատել և նշված անձին տեղեկացրել է, որ հաշվի հաստատումը կկատարի խողովակները ստանալուց հետո£ Խողովակների մատակարարումը կատարվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին£ Դրանք իրենց շինհրապարակ են բերվել, եթե չի սխալվում, երկու բեռնատարներով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջոցների հաշվին£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հակոբ Սուրենի Հակոբյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 11-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ հանդիսանում է ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ի տնօրենը£ 2008 թվականին կառուցել և շահա•ործման են հանձնել ՙԱյրի՚ ՓՀԷԿ-ը£ Կառուցապատման աշխատանքների համար իրենց ընկերությունը պայմանա•իր է կնքել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հետª ընդհանուր 40.600.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 720 մմ տրամա•ծի 1.600 •ծային մետր և 630 մմ տրամա•ծի 400 •ծային մետր խողովակների մատակարարման մասին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն մատակարարել է միայն 720 մմ տրամա•ծի 1050 •ծային մետր խողովակներ, քանի որ կառուցման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են և փոխադարձ համաձայնությամբ դադարեցվել է նաև խողովակների մատակարարումը£ Մատակարարված խողովակների դիմաց ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին վճարել է 30.000.000 դրամ£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սամվել Ժորայի Գևոր•յանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 16-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2007 թվականից աշխատում է ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ում, հանդիսանում է ընկերության •լխավոր տնօրենը, իսկ դրանից առաջ հանդիսացել է ընկերության մատակարարման •ծով տնօրեն£ Իրենց ընկերությունը զբաղվում է մետաղի ձուլմամբ, այսինքն ՀՀ տարածքից ձեռք է բերվում պողպատի և թուջի ջարդոն, որը վառարաններում ձուլվում և վերածվում է պատրաստի արտադրանքի£ Արտադրանքն իրացնում են Հայաստանում, տարբեր պատվիրատու ընկերություններին£ Ընկերության •րասենյակը և 32 հեկտար տարածքով •ործարանը •տնվում է Չարենցավան քաղաքում, Մելտոնյան 3 հասցեում£ 2012 թվականի հուլիսի վերջին, իրենց ընկերություն է եկել Հովհաննես Գևոր•յանը, ասել, որ հանդիսանում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն և առաջարկել է մինչև 2012 թվականի վերջն իրենց մատակարարել շուրջ 200 տոննա թուջի ջարդոն£ Բանակցությունները նրա հետ վարել է ինքը£ Որոշվել է թուջի ջարդոնի մեկ տոննայի արժեքըª ԱԱՀ-ի հետ միասին 105.000 դրամ£ Որոշվել է նաև, որ մատակարարումը կատարվելու է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին£ 31.07.2012 թ. կազմվել է մատակարարման պայմանա•իր, որը ստորա•րել և վավերացրել է •լխավոր տնօրենª Արտակ Մելտոնյանը£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից սկսվել է թուջի ջարդոնի մատակարարումը£ Հովհաննեսը մատակարարման ժամանակ իրենց մոտ չի եկել, ջարդոնն ուղարկել է բեռնատարներով, այդ մասին նախապես տեղեկացրել է իրեն£ 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ին կատարվել է ջարդոնի առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, ջարդոնը բերվել է մեկ բեռնատարով, իսկ օ•ոստոս ամսին, ևս երկու բեռնատարներով, մատակարարվել են մյուս երկու խմբաքանակները£ Սեպտեմբերին ջարդոնը մատակարարվել է երկու բեռնատարներով, հոկտեմբերինª երկու, իսկ նոյեմբերինª մեկ բեռնատարով£ Երբ բեռնատարները եկել են •ործարանի տարածք, ինքը բարձված բեռնատարները կշռել է •ործարանի տարածքում •տնվող 44 տոննա տարողությամբ կշեռքով, որից հետո ջարդոնը դատարկվել է •ործարանի տարածքումª ջարդոնի համար առանձնացված հատուկ տեղում£ Բեռնատարները կշռվել են նաև դատարկ վիճակում£ Ամեն ամսվա վերջին, ստացած ջարդոնի էլեկտրոնային հարկային հաշիվները, որոնք դուրս են •րվել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից, իրենց հաշվապահի կողմից հաստատվել են£ Ջարդոնը ստանալուց հետո, ինքը հաշվապահին բանավոր տեղեկացրել է, թե ինչ քանակություն է ստացվել, որպեսզի նա հաստատի դուրս •րված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները£ Այդպես աշխատել են բոլոր մատակարար ընկերությունների հետ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ջարդոնի վերջին խմբաքանակն իրենց ըկերությունը ստացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին£ Ընդհանուր առմամբ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն այդ ժամանակահատվածում իրենց է մատակարարել 132,4 տոննա թուջի ջարդոն, ԱԱՀ հետ միասին հաշված 13.902.000 դրամ արժողությամբ£ Ստացված ջարդոնն օ•տա•ործվել է արտադրանքի համար£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գա•իկ Գուր•ենի Բադալյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 18-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2010 թվականի դեկտեմբերին հիմնադրել է ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ն, որի տնօրենն ինքն է£ 2011 թվականի հոկտեմբերի վերջին, համապատասխան կար•ով, իր ընկերությունը ստացել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շենաթաղ համայնքի տարածքում, Լեռնաշեն •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու լիցենզիա£ Շինարարությունը սկսել են 2012 թվականի •արնանը£ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներն իր ընկերության պատվերով, որպես կապալառու, իրականացրել է ՙՔիմարդմոնտաժ՚ ՍՊԸ-ն£ Անհրաժեշտ շինանյութերը ձեռք է բերել իր ընկերության անվամբ, և կապալառուն իրականացրել է շինարարությունը£ Շինանյութերը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից£ Ինչ վերաբերվում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ 2012 թվականի ապրիլին 4 դեպքով 700 մմ տրամա•ծով մետաղյա խողովակներ ձեռք բերելուն, ապա այդ ժամանակ իր ընկերությունը նշված ընկերությունից իրոք ձեռք է բերել այդպիսի խողովակներ, որոնց •ծամետրի ընդհանուր չափն ամրա•րվել է հարկային հաշիվներում£ Ձեռք բերված խողովակների ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 31,5 միլիոն դրամ£ Ծանոթներից հետաքրքրվել է, որտեղից կարող է ձեռք բերել այդպիսի խողովակներ, նրանցից ինչ-որ մեկից վերցրել է Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը և զան•ահարել է նրան£ 2012 թվականի մարտի վերջին, հանդիպել է նրա հետ Երևանի Հանրապետության հրապարակում£ Հովհաննեսը եկել է մենակ£ Ինքը նրան ասել է, որ պահանջվում է մոտ 2000 •ծային մետր խողովակ£ Հովհաննեսն ասել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կարող է ապահովել մոտավորապես 1000 •ծային մետր օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող մետաղյա խողովակներ£ Խողովակների մատակարարման ստորա•րել և կնքել են ինքն ու Հովհաննեսը, սրճարաններից մեկում£ Նախապես որոշել են խողովակների մեկ •ծամետրի արժեքըª ԱԱՀ-ի հետ 22.000 դրամ, նաև որոշել են, որ խողովակների մատակարարումը կատարվելու է Հովհաննեսի ընկերության կողմից և հաշվին, խողովակները բերվելու են Սիսիանի Շենաթաղ համայնքի տարածքում •տնվող շինհրապարակ£ Դրանից հետո, սկվել է խողովակների մատակարարումը£ Որոշակի կանխավճար է փոխանցել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ մյուս վճարումները փոխանցմամբ ուղարկվել են խողովակները ստանալուց հետո£ 1000 •ծային մետր խողովակներ մատակարարելուց հետո, Հովհաննեսը զան•ահարել է իրեն և ասել, որ կարող է ևս 500 •ծային մետր խողովակներ մատակարարել£ Կազմել են պայմանա•րի հավելված և էլի են խողովակներ մատակարարվել, որոնց կոնկրետ չափը չի հիշում£ Խողովակների մատակարարման համար իր և ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությունների անվամբ կազմվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, դրանք դուրս են •րվել ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից, չ•իտի, թե կոնկրետ ում կողմից, և իր հաշվապահը համակար•չով հաստատել է դրանց դուրս•րումը£ Ստացված բոլոր խողովակները կապալառուի կողմից մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի կառուցման համար£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գևոր• Սարիբեկի Հովհաննիսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ՙԿոտայքի Ճանապարհների Շահա•ործման և Շինարարական՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2001 թվականի •արնանը£ Հիմնադիրներից մեկը հանդիսանում ինքն է, հանդիսանում է նաև տնօրենը£ Ըկերությունն իրականացնում է ճանապարհների շինարարություն և շահա•ործում£ 2013 թվականի օ•ոստոսին պայմանա•իր է կնքել ՙԿապավոր՚ և ՙԽաչհար՚ ՍՊԸ-ների հետ, որպես ենթակապալառու իրականացնելու Արտենի-Արա•ած-Գետափ ճանապարհի 5 կմ 300 մետր հատվածի շինարարական աշխատանքները£ Ըստ պայմանա•րիª շինարարական աշխատանքների համար նախատեսված նյութերը ձեռք է բերել իր ընկերությունը£ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին, ծանոթներից մեկը տվել է Հովհաննես անունով անձի հեռախոսահամարª աշխատանքների համար պահանջվող 520 մմ տրամա•ծի խողովակների ձեռք բերման շուրջ նրա հետ զրուցելու համար£ Կապնվել և զրուցել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ասել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենն է և վաճառքի համար ունի հետաքրքրող չափի խողովակներ, որոնք օ•տա•ործված են, սակայն •տնվում են լավ վիճակում£ Ինքն ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն ՀՀ Արա•ածոտնի մարզի Արտենի •յուղի տարածք£ Սակարկել և ի վերջո պայմանավորվել են, որ խողովակները նա կտեղափոխի իր ընկերությանը պատկանող տարածքª ՀՀ Կոտայքի մարզ, •յուղ Բալահովիտ£ Հովհաննեսը կատարել է հաշվարկ և հայտնել, որ խողովակների արժեքը, ԱԱՀ-ով և տեղափոխելով հանդերձ կազմելու է 14.000 դրամ£ Իր ընկերության մեքենամեխանիկական պարկի վարիչª Մխիթար Բաղդասարյանը •նացել և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ արտադրամասում տեսել է խողովակների որակը, որից հետո ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների անհրաժեշտ տվյալներով, որպեսզի ձևակերպվի հարկային հաշիվ և խողովակների մատակարարումից հետո կատարվի վճարումը£ Մի քանի օր անց, 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իր ընկերության տարածք են բերվել 520 մմ տրամա•ծի, 120 •ծային մետր, թվով 11 հատ խողովակներ, յուրաքանչյուրը 11 •ծային մետրից քիչ ավելի£ Նույն օրը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային տարբերակով դուրս է •րվել խողովակների մատակարարման վերաբերյալ հարկային հաշիվը, որը հաստատվել է իր ընկերության հաշվապահ Մար•ուշ Պետրոսյանի կողմից£ Նույն օրն էլ իր կար•ադրությամբ Մար•ուշ Պետրոսյանն իր ընկերության բանկային հաշվից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվին է փոխանցել խողովակների արժեքի չափով •ումարըª 1.680.000 դրամը£ Մոտ 2-3 օր անց, այդ խողովակները տեղափոխվել են շինհրապարակª Արտենի •յուղի տարածք£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լեռնիկ Պետրոսի Մարտիրոսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 14-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2005 թվականից աշխատում է ՙԴԱՆԵՍԻԱ՚ ՍՊԸ-ում, 2008 թվականից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ Ընկերության •րասենյակը և արտադրամասը •տնվում է քաղ. Կապան, Գործարանային 38 հասցեում£ Ընկերությունն իրականացնում է մետաղյա հոլովակների (ռոլիկների), շինարարական սենդվիչների, կղմինդրների, պրոֆնաստիլների և այլ մեխանիկական դետալների արտադրություն£ 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն է զան•ահարե մի անձնավորություն, ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն, ասելով, որ Հովհաննես Գևոր•յանն է£ Նա առաջարկել է օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող խողովակներ£ Ինքը նրան ասել է, որ արտադրությունում օ•տա•ործվում են 194 մմ, 197 մմ, 159 մմ, 127 մմ և 102 մմ տրամա•ծի խողովակներ և հետաքրքրվել է դրանց արժեքներով£ Հովհաննեսն խոստացել է զան•ահարել ավելի ուշ£ Նույն կամ հաջորդ օրերին, Հովհաննեսը զան•ահարել և հայտնել է խողովակներից յուրաքանչյուրի արժեքը£ Առաջարկված •ները եղել են շուկայականից ցածր, մեկ տոննան, կախված տրամա•ծիցª 250.000-300.000 դրամ, •ումարած ԱԱՀ£ Առաջարկն ընդունելի է եղել, քանի որ այդ արժեքների մեջ մտել է նաև խողովակների մատակարարումը Կապանª իրենց ընկերության արտադրամաս£ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ իրենց ընկերության հաշվեհամարից սկզբում կատարի կանխավճար, •ումարը փոխանցելով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որից հետո կկայանա խողովակների առաջին խմբաքանակի առաքումը£ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ինքն իրենց ընկերության հաշվեհամարից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 1.000.000 դրամի կանխավճար, որից հետո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կատարվել է ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.850.000 դրամ արժեքով խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը£ Այդ օրը ձևակերպվել է համապատասխան էլեկտրոնային հարկային հաշիվ ու ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշին փոխանցվել է մնացած •ումարըª 1.850.000 դրամը£ Մյուս խմբաքանակի մատակարարումը Հովհաննեսը կատարել է 2013 թվականի մարտի 7-ին£ Այդ օրը Հովհաննեսն իրենց ընկերության արտադրամաս է մատակարարել ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.688.000 դրամի խողովակներ£ Հետա•այում ևս 3 դեպքերովª 2013 թվականի մարտի 13-ին և 19-ին, 2014 թվականի փետրվարի 12-ին Հովհաննեսն իրենց ընկերությանը մատակարարել է մյուս խմբաքանակները£ 5 խմբաքանակներով Հովհաննեսը, ընդհանուր առմամբ, մատակարարել է ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 11.718.000 դրամի խողովակներ£ Մատակարարումներից հետո, իրենց ընկերությունը բանկային փոխանցումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին է վճարել վերը նշված •ումարն ամբողջությամբ£ Ինչպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, այնպես էլ մյուս ընկերություններից ձեռք բերված մետաղյա խողովակներն օ•տա•ործվել են մետաղյա հոլովակներ (ռոլիկներ) պատրաստելու համար£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լևոն Ժորայի Մարտիրոսյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ մասնա•իտությամբ տնտեսա•ետ է, 2008 թվականին հիմնադրել է ՙՄարկոս ԱԻԴ՚ ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ Ընկերությունը հաշվառված է քաղ. Երևան, Բրյուսովի 21/62 հասցեով, •ործունեությունը ծավալում է քաղ. Երևան, Սեբաստիա 222 հասցեով, •րանցված է Երևանի Մաշտոցի ՏՀՏ-ում£ Ընկերությունն իրականացնում է ավտոմեքենաների վերանորո•ման, սպասարկման, լվացման ծառայություններ£ Բացի իրենից, ընկերությունում աշխատում են 7 անձիք, հաշվապահն էª Գայանե Սողբատյանը£ Ավտոմեքենաների սպասարկումը և վերանորո•ումն իրականացնելու համար իրենք ձեռք են բերել և շարունակում են ձեռք բերել տարբեր տեսակի ավտոպահեստամասեր£ Դրանք ձեռք են բերել նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Ինքն ու ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանը պայմանավորվել են, որ Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարի տարբեր ավտոմեքենաների տարբեր երկրների արտադրության ավտոպահեստամասեր£ Այդ մասին իրենց ընկերությունների միջև կնքվել է մատակարարման պայմանա•իր, և 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ը, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր ընկերությանը պարբերաբար մատակարարել է ավտոպահեստամասեր£ Մատակարարումները եղել են շատ դեպքերով, որոնց թիվը չի հիշում£ Յուրաքանչյուր մատակարարման ժամանակ Հովհաննեսն անձամբ եկել է իրենց աշխատավայր և բերել ավտոպահեստամասերը£ Ապրանքները բերվել են տարբեր բեռնատարներով, փոխադրումն իրականացվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից իր ընկերությանն այդ ընթացքում մատակարարվել է 91 միլիոն ՀՀ դրամից ավել արժեքի ապրանք£ Բոլոր •ործարքները կատարվել են օրինական ձևով, այսինքն մատակարարված ապրանքների դիմաց լրացվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր ընկերության կողմից£ Եղել են դեպքեր, որ մատակարարումից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության բանկային հաշվին, նաև պատահել է, որ այդ ընկերությունը ապրանքների մատակարարումը կատարել է, նոր միայն իրենց ընկերության բանկային հաշվից •ումար է փոխանցվել նշված ընկերության բանկային հաշվին£ Ունի մատակարարված ապրանքների լուսանկարները, լուսանկարահանումները կատարել է ապրանքներն իրենց ավտոտեխսապսարկման կետ բերելու ժամանակ£ Ճանաչում է Հովհաննեսի հորեղբոր որդի Լաերտ Գևոր•յանին, որն օ•տվում է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետի ծառայություններից, սակայն նա իրենց ընկերությանը մատակարարված ապրանքների հետ առնչություն չի ունեցել, դա կատարել է Հովհաննեսը և ինքը չ•իտի, թե նա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի աշխատակից հանդիսանում է, թեª ոչ, և ինչ կապ ունի այդ ընկերության հետ£ Չ•իտի, թե Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարած ավտոպահեստամասերը որտեղից է ձեռք բերել և նրա ընկերության հաշվապահական ձևակերպումներում դրանք ինչպես է •րանցել£ Ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս •ործարքների հետ կապված, իր ընկերությունում ճիշտ ձևով կատարվել են բոլոր հաշվապահական ձևակերպումները և սահմանված հարկերը միշտ վճարվել են£
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Արթուր Օնիկի Քոքոբելյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 06-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2008 թվականից աշխատում է ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ում որպես անվտան•ության ինժեներ£ Ընկերության հիմնադիրն է Խաչատուր Քոքոբելյանը, տնօրենըª Սևադա Քոքոբելյանը£ 2009 թվականից ինքը կատարել է նաև ընկերության փոխտնօրենի պարտականությունները£ Խաչատուր Քոքոբելյանն ԱԺ պատ•ամավոր է, և ընկերության •ործունեության ղեկավարման հետ կապ չի ունեցել£ Տնօրենը նրա որդին է£ Վերջինս հանդիսանում է նաև ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրենը, ինքն էլª վերջին ընկերության փոխտնօրենը£ 2009 թվականին ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ-ն ստացել է լիցենզիա ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտ համայնքի տարածքում, Պաղջուր •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար£ Այդ ժամանակ ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ն էլ է նախատեսել այլ վայրում կառուցել փոքր ՀԷԿ, ու 2012 թվականի կեսից սկսել է ձեռք բերել անհրաժեշտ շինանյութեր, սակայն քանի որ ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ լիցենզիայի ստացումը ձ•ձ•վել է, ձեռք բերված շինայնութերն օ•տա•ործվել են ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ կողմից Պաղջուր •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար£ 2012 թվականի հուլիս-օ•ոստոս ամիսների ընթացքում ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 188,4 •ծամետր 1020 մմ տրամա•ծի մետաղյա օ•տա•ործված խողովակներ, մեկ •ծային մետրը 54.000 դրամով£ Խողովակների ձեռք բերման բոլոր հարցերով զբաղվել է իրենց ընկերության աշխատակցուհի Տաթևիկ Ավետիսյանը£ Վերջինս ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես •լխավոր հաշվապահ, կատարելով նաև մատակարարման բաժնի պետի պարտականությունները£ 2013 թվականի նոյեմբերին Տաթևիկն իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքից, և ավելի ուշ մեկնել է մշտական բնակության ԱՄՆ£ Բացի Տաթևիկց, խողովակների ձեռք բերմամբ ուրիշ աշխատակիցներ չեն զբաղվել£ Ընկերության տնօրենª Սևադա Քոքոբելյանը միայն ստորա•րել է խողովակների ձեռք բերման պայմանա•իրը£ Թե Տաթևիկն ինչպես է •տել խողովակներն, ում հետ է պայմանավորվել դրանց ձեռք բերման շուրջ, չ•իտի£ Ինքը խողովակները ստացել է շինհրապարակում, Գետահովիտ համայնքում£ Խողովակները բերվել են ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից, քանի որ պայմանա•րով մատակարարումը նախատասված է եղել կատարել այդ ընկերության կողմից£ Շինհրապարակում ինքը չափել է խողովակները, ստու•ել դրանց որակը և ընդունել դրանք, որից հետո զան•ահարել է Տաթևիկին և տեղեկացրել, որ խողովակները համապատասխան քանակությամբ բերվել են շինհրարպարակ£ Նա էլ կազմակերպել է հարկային հաշիվների հաստատումը և ստացված խողովակների արժեքի չափով •ումարների փոխանցումը մատակարար ընկերությանը£ Պայմանա•րով նախատեսված է եղել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն պետք է մատակարարի 550 •ծային մետր խողովակներ, շուրջ 29 միլիոն դրամ արժեքով, սակայն մատակարարել է մոտ 190 •ծային մետր խողովակներ, շուրջ 10 միլիոն դրամ արժեքով£ Թե ինչու է քիչ մատակարարելª չ•իտի£ Իրենց ընկերությունը վճարումը կատարել է միայն մատակարարված խողովակների դիմաց£ Գետահովիտ համայնքում կառուցված ՀԷԿ-ի շինարարության համար օ•տա•ործվել է շուրջ 1500 •ծային մետր նշված չափի և 800 մմ տրամա•ծի խողովակ£ Այսինքն խողովակներ են ձեռք բերել նաև այլ կազմակերպություններից£ Բոլոր խողովակները, այդ թվում նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք բերվածները, մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի դերիվացիոն խողովակաշարում£ Այդ վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան կատարողական ակտեր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանին, նրա որդունª Ռազմիկ Գևոր•յանին, նրանց ազ•ակից Լաերտ Գևոր•յանին և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ տնօրեն Հրաչյա Չանախչյանին ինքը չի ճանաչում£ Բացի խողովակները բերող վարորդներից, իրենց շինհրապարակ այլ անձիք չեն եկել£
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 04.07.2014թ. տրված որոշման հիման վրա, 14.10.2014թ. ՀՀ կենտրոնական բանկից առ•րավվածª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշիվների քաղվածքների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ՙՀայբնզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ ՙՀայբնզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցվել է ընդհանուրª 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է£
ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ից իբր ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, հիմնականում պողպատի և թուջի ջարդոն, մետաղյա խողովակներ, ինչպես նաև այլ ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՏաթևի անապատ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 19-նն ընկած ժամանակահատվածում ՙՏաթևի անապատ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 132.292.533 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱ•րոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 18 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, դրանցում ամրա•րված է, որ 2013 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱ•րոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 100.858.513 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ և էլեկտրական •եներատորներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 15-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 171.379.800 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 69 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, որոնցում ամրա•րված է, որ 2013 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 923.920.171 ՀՀ դրամի պողպատի և թուջի ջարդոն ու այլ ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 43 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 29-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 147.587.006 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱրաքսշին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱրաքսշին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 50.968.354 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՔարեվարդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2012 թվականի օ•ոստոսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՔարեվարդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 10.173.600 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՓարթ Մետալ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՓարթ Մետալ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 7.620.261 ՀՀ դրամի պողպատե ջարդոն£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱքսատի՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 27 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱքսատի՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 49.235.087 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 21.476.700 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 6 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 25.423.024 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 3-ին և 6-ին ՙԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.472.688 ՀՀ դրամի պողպատե անկյունակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2012 թվականի ապրիլի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 31.428.142 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԴանեսիա՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 5 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԴանեսիա՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 11.718.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 2-ին և 17-ին ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 5.087.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄարկոս-Աիդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 19 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՄարկոս-Աիդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 91.286.577 ՀՀ դրամի ավտոպահեստամասեր£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ -ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել տարբեր ապրանքներ, ինչպես նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կատարել է հողային աշխատանքներª ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 336.104.841 ՀՀ դրամի£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ից մինչև 2012 նոյեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 13.902.000 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԻմաստ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և հոկտեմբերի 10-ին ՙԻմաստ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.440.000 ՀՀ դրամի փական և խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 փետրվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 54.071.900 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 18-ից մինչև 2013 հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷլեկտրաշինարար՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 4-ին ՙԷլեկտրաշինարար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.440.000 ՀՀ դրամի տրանսֆորմատոր£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՀայկապալ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 8-ին ՙՀայկապալ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 525.000 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖիրմա Շուշի՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 31-ին ՙՖիրմա Շուշի՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.116.800 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՇանթ Սեյրան՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ՙՇանթ Սեյրան՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.050.800 ՀՀ դրամի խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 8.009.997 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷկո Պանել Շին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՙԷկո Պանել Շին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 9.999.000 ՀՀ դրամի մետաղյա ամրաններ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄՄՄԼՇԷՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ին ՙՄՄՄԼՇԷՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.436.490 ՀՀ դրամի խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՌԱԵԼ ԳԷՍ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 19-ին ՙՌԱԵԼ ԳԷՍ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 24.500.000 ՀՀ դրամի ուժային տրանսֆորմատոր, օդային բաժանարար, յուղային անջատիչ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՋերմուկ Տուրբոշին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 16-ին ՙՋերմուկ Տուրբոշին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.330.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն մետաղական խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄեդիսոն Էյբլ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի` 2013 թվականի հուլիսի 17-ին ՙՄեդիսոն Էյբլ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.872.003 ՀՀ դրամի խողովակներ և երկաթյա թիթեղ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՙԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.680.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ՙՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.335.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.800.004 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄԱՐՑ ԷՆԵՐՋԻ՚ ընկերությանը ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.640.000 ՀՀ դրամի խողովակներ :
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱվտոճանապարհային Մեքենաներ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՙԱվտոճանապարհային Մեքենաներ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.770.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն երկաթե տակառ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԴավիթ Աթաբեկյան՚ ԱՁ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՙԴավիթ Աթաբեկյան՚ ԱՁ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.874.891 ՀՀ դրամի ապրանքներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖԵՆՀԱԼ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունվարի 9-ին ՙՖԵՆՀԱԼ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 18.900.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄե•ապոլիս Քոնսթրաքշն՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունիսի 9-ին ՙՄե•ապոլիս Քոնսթրաքշն՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.000.000 ՀՀ դրամի ավազ :
ՙՏեխնիկա պլյուս՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 13-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՏեխնիկա պլյուս՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 15.000 ՀՀ դրամի կլոր կնիք£
ՙՇԻԼԱՆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային թվով 3 հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 27-ից մինչև մարտի 14-ը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՇԻԼԱՆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի ոսպ£
ՙԿոմպրեսորների •ործարան՚ ԲԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 2-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԿոմպրեսորների •ործարան՚ ԲԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.483.200 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն£
ՙՋերմուկի Հիդրոտեխ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՋերմուկի Հիդրոտեխ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 13.837.200 ՀՀ դրամի խողովակներ£
ՙՇին Իմպորտ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՇին Իմպորտ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.999.875 ՀՀ դրամի ցինկապատ թիթեղ£
ՙՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.840.100 ՀՀ դրամի էլ. տրանսֆորմատոր£
ՙԱԿԱՐ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունվարի 14-ից մինչև փետրվարի 11-ը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱԿԱՐ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 1.785.450 ՀՀ դրամի շինանյութեր£
ՙԱլֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 3-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱլֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.800.000 ՀՀ դրամի ցանցային անալիզատոր£
ՙՆաիրիտ Գործարան՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի նապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվում` 2013 թվականի մայիսի 23-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՆաիրիտ Գործարան՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 117.600 ՀՀ դրամի մետաղի ջարդոն£
ՙՀՀ Փորձա•իտական կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 24-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՀՀ Փորձա•իտական կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ում պատվիրել է 25.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված£
ՙԷՆ ՓԻ ՍԻ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հուլիսի 2-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԷՆ ՓԻ ՍԻ՚ ՍՊԸ-ում պատվիրել է 60.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված£
ՙԱպավեն Տերմինալ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` որ 2013 թվականի հուլիսի 3-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱպավեն Տերմինալ՚ ՍՊԸ-ում պատվիրել է ծառայությունների մատուցում ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 220.720 ՀՀ դրամ արժեքի£
ՙԳազպրոմ Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԳազպրոմ Արմենիա՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.386.900 ՀՀ դրամի խողովակներ և մետաղի ջարդոն£
ՙՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 10.108.640 ՀՀ դրամի բենզին£
ՙԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 20-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն ՙԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 123.908.196 ՀՀ դրամի կենցաղային ապրանքներ£
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հարկային •ործի համաձայնª առկա են 98 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր£
ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հարկային •ործումª առկա են 15 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր£
Վերը նշված ապացույցները զննելու մասին 05.03.2015 թ. և 14.03.2015 թ. արձանա•րությունների առկայությամ:
26.02.2015 թ. թիվ 14-3593 դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական փորձա•իտական եզրակացության համաձայն` փորձա•ետները հան•ել են հետևյալին.
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից, 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատա¬կարարման պայմաններում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ, 2013թ. ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014թ. մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է •րվել էլեկտրոնային թվով 129 /հարույր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվներ, •ումարով` 1220198124 դրամ, այդ թվում ԱԱՀ` 203407027 դրամ, իսկ 2014թ. մարտ ամսին ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից, առանց ապրանքների փաստացի ստացման, ստացել է վերջինիս կողմից դուրս •րված թվով երեք հատ էլեկտրոնային հաշիվներ, •ումարով` 123908196 դրամ, այդ թվում` ԱԱՀ` 20655496 դրամ: Զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը 2013թ. ապրիլից մինչև 2014թ. օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրել է անապրանքային •ործարքներ : Միաժա¬մանակ պետք է նշել, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը /ՀՎՀՀ 04422899/, որը 16.04.2013թ.-ից •րանցվել է Արմավիրի ՏՀՏ-ում, մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հաշվարկ-հաշվետվություններ, այսինքն` հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր չի կազմել ու չի ներկայացրել Արմավիրի ՏՀՏ-ին, և բացի այդ, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից որևէ տեսակի հարկեր, վճարներ և տուրքեր չի հաշվարկվել ու վճարվել պետ.բյուջե:
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային •ործարքներից •ոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել ու ցույց տրվել հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` հաշվարկ-հաշվետվություններում, քանի որ նման հաշվարկ-հաշվետվություններ, ընկերությունը` սկսած Արմավիրի ՏՀՏ-ում 16.04.2013թ. հաշվառումից մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը, չի կազմել ու ներկայացրել հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին:
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված` 1220198124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերութ¬յանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարա-վորություն է ստեղծվել, որպեսզի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թ.թ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013թ. շահութահարկի և 2013-2014թ.թ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետ.բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը` 30507200 դրամ •ումարով, իսկ ԱԱՀ-ն` 202493726 դրամ •ումարի չափով, ընդամենը` 233000926 դրամ •ումարի չափով: Ելնելով շարադրվածից և ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` ՙՎնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերական•նելու համար, նրա •ույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օ•ուտ/՚ պահանջներից, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտվում է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ •ումարի չափով վնաս, որից բխող տույժերն ու տու•անքները կազմում են, համապատասխանաբար` տույժեր` 69775005 դրամ, տու•անքներ` 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ •ումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում են, ընդամենը` 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926+պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005+պետությանը պատճառված վնասից տու•անքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկե¬րության կողմից 2014 թվականի փետրվարի 20-ին և 25-ին առանց ապրանքների մատա¬կարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 123.908.196 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 3 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով որքա՞ն է կազմում պետությանը պատճառված վնասի չափը: Այս անապրանք •ործարքների իրականացման հետևանքով որքա՞ն է կազմում ՙՉանախչյան՚ ԱՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը, դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ի և 29-ի ամսաթվերով թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով չի նվազեցվել ընկերության կողմից պետ.բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի •ումարը, որովհետև նշված թվով երեք հարկային հաշիվներում ցույց տրված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը և դրանից հաշվարկվող ԱԱՀ-ի •ումարը ընկերության կողմից ցույց է տրվել 2014թ. փետրվարի համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկում և բացի այդ, փորձա•ետները, զուտ հաշվապա¬հական հաշվառման տեսանկյունից փաստաթղթային առումով •տնում են, որ ընկերությունը ստու•վող ժամանակաշրջանում չէր կարող քողարկել ՀՀ տարածք ներմուծած և առանց փաստաթղթավորմամբ մաքսային արժեքից ավելի բարձր •ներով ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, քանի որ ստու•վող ժամանա¬կաշրջանում ընկերության կողմից ՀՀ տարածք ներմուծված ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունից, /որի մեջ ներառված է թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 103256830 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը/, հաշվարկված ԱԱՀ-ի կրեդիտի և այդ իրացված ապրանքների մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկված ԱԱՀ-ի դեբետի դրական տարբերությունը, այսինքն` պետ.բյուջե վճարման ենթակա •ումարը 2014թ.-ին կազմել է` 17980666 դրամ, որը և ցույց է տրվել 2014թ. փետրվար ամսվա ԱԱՀ-ի հաշվարկում, և բացի այդ, համաձայն ընկերության համար հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից տարվող ԱԱՀ-ի անձնական հաշվի քարտերում և 2013թ. դեկտեմբեր, 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս և հուլիս ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում արտա¬ցոլված տվյալների համաձայն, ընկերությունում հիշյալ ժամանակաշրջանի կտրվածքով պակասեցման, այսինքն` դեբետային •երավճար չի առաջանում, դեռ ավելին առաջանում է` 41294092 (5229871+17980666+2926077+1785323+ 4505292+3319701+6167326-620164) դրամ •ումարի չափով ԱԱՀ-ի կրեդիտ, որի արդյունքում էլ ընկերության 20.12.2013թ. դրությամբ ունեցած ԱԱՀ-ի 58427575 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ի դեբետային •երավճարը նվազեցվել և 20.08.2014թ. դրությամբ դարձել է` 17133483 (58427575-41294092) դրամ:
բ) ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ ԱԱՀ-ով հանդերձ` 123908196 դրամ •ումարի հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով չի նվազեցվել, թե ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության և թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները, որովհետև ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը ՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտ ամսին դուրս •րված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 12390819 դրամ •ումարի մեջ ներառված` 20651366 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ն, ցույց չի տրվել որպես ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունում առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա •ումար և չէր էլ կարող ցույց տալ, քանի որ վերջինս ստու•վող ժամանակաշրջանում հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, կոնկրետ դեպքում` շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներ չի կազմել և բացի այդ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից, թե 2013թ. և թե 2014թ. ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության անվամբ դուրս •րված թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվներում նշված ապրանք¬ների ցանկում չի ներառվել ՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտի 28-ի և մարտի 29-ի ամսաթվերով դուրս •րված թիվ 0039940440, թիվ 3662117391 և թիվ 8621030664 հարկային հաշիվներում արտացոլված տնտեսական և կանացի հի•իենիկ պարա•աներից ոչ մի տեսակի ապրանքներ:
•) Ելնելով ՙա՚ և ՙբ՚ կետերում նշվածից, փորձա•ետները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտում են, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս •րման և այդ հարկային հաշիվներում արտացոլված ապրանք¬ները ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից փաստացի չստանալու հետևանքով, թե ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ, թե ՙՉանախչյան՚ ՍՊ և թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերու¬թյուններում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկերը չեն նվազեցվել, հետևաբար և այդ հարկային հաշիվների դուրս •րման արդյունքում, պետությանը վնաս չի պատճառվել:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ և ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում •ործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղվա՞ծ են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների •ումարների նվազեցմանը՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) Համաձայն ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության` ՙԱնապրանք փաստաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և /կամ/ վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և /կամ/ հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիսանալ՚ պահանջների ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների փաստացի ստացման պայմաններում ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից թվով երեք հարկային հաշիվների ստացման և առանց փաստացի ապրանքների մատակարարման պայմաններում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվների դուրս •րման և վերջինիս հանձնման արդյունքում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերութ¬յունում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկեր և վճարներ չեն կարող առաջանալ:
բ) Հիշյալ հարցի կապակցությամբ միաժամանակ պետք է նշել, որ ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության` ՙԱնապրանք փաստաթղթեր դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տու•անքª •ործարքի /մատա¬կարարված ապրանքի, մատուցված ծառա¬յութ¬յան կամ կատարված աշխատանքի/ փաստացի կատարումը հավաստողª կազմված փաստաթղթում նշված էական պայմանների /այդ թվումª դրանցից որևէ մեկի/ 20 և ավելի տոկոս շեղման դեպքումª շեղման /դրամական արտահայ¬տությամբ/ 100 տոկոսի չափով, բայց ոչ պակաս 1 միլիոն դրամից՚ պահանջների ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը հանձնման, ինչպես նաև այդ հարկային հաշիվները ստացողի կողմից օ•տա•ործման դեպքում հիշյալ անապրանք թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվները դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ, ինչպես ստու•մամբ, այնպես էլ սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ պետք է կիրառել տու•անք` 1220198124 դրամ •ումարի չափով: Իսկ ինչ վերաբերվում է ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ հարկային հաշիվների դուրս •րման արդյունքում, հիշյալ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ այդ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ •ումարի չափով տու•անքի կիրառմանը, ապա պետք է նշել, որ ելնելով ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 7-րդ պար-բերության` ՙՓաստաթղթերը չեն համարվում անապրանք և սույն հոդվածով նախա¬տեսված պատասխանատվությունը չի կիրառվում, եթե անձն ապրանքների մատակարարման կամ ծառայությունների մատուցման պայմանա•րի համաձայն կրում է •ործարքը կա¬տարելու պարտավորություն՚ պահանջներից և հաշվի առնելով, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ դուրս •րված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ •ումարի ապրանքները հնարավորություն է ունեցել մատակարարելու կամ իրացնելու, և բացի այդ, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննիչին 21.08.2014թվականին տրված ցուցմունքում նշել է, որ. ՙԵս նայեցի այս փաստաթղթերը, դրանք նույնպես ես տեսնում եմ առաջին ան•ամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ես կապ չունեմ և չ•իտեմ ով է դրանք կազմել, սակայն կարող եմ ասել, որ 2014թ. ձմռան վերջին և •արնան սկզբներին Հովհաննես Գևոր•յանը ինձ տվեց և ես ստորա•րեցի պայմանա•իր, ըստ որի նշված` ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը իբր ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությանը պետք է վաճառի տնտեսական ապրանքներ…՚ , ինչպես նաև այն հան•ամանքն, որ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում, որպես ապրանքների մատակարարման եղանակ նշված են` ՙինքնատեղափոխություն՚, իսկ որպես մատա¬կա¬րարվող /առաքվող/ ապրանքների նշանակման վայր /հասցե/ նշված են ԼՂՀ, այլ ոչ թե` ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության •տնվելու վայրի հասցեն, ուստի նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ հիշյալ դրվա•ով արդեն իսկ նշված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս •րողից և ձեռք բերողից տու•անքի •անձման կամ չ•անձման հարցը ենթակա է իրավական •նահատման:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՀՀ ֆինանսների նախարարության օպե¬րատիվ հետախուզության վարչության մասնա•ետների կողմից կազմված №5010647 և №5010648 ստու•ման ակտերով արձա¬նա•րված' պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխու՞մ է ՀՀ հարկային օրենսդրության պա¬հանջ¬ներից, դրանք ամբո՞ղջ ծավալով և ճի՞շտ մեթոդով են հաշվարկվել, թե ոչ՚ հարցի շրջանակներում, կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննու¬թյամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա) ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 24.11.2014թ. ամսաթվով ՙՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության /ՀՎՀՀ 00051702/ կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ՚ կազմված տեղեկանքում` ՙԸստ նշված` 24.11.2014թ. թիվ 5010648 ստու•ման ակտի պատ¬ճառված վնասի չափը կկազմի շահութահարկի մասով` 431400 դրամ և ԱԱՀ-ի մասով` 4479984 դրամ, ընդամենը •ումարով` 4911384 դրամ՚ նշվածը, այսինքն` 4911984 դրամ •ումարի չափով պետությանը պատճառված վնասը, ստու•ողների կողմից հաշվարկվել է` ՀՀ Ֆինանսներրի նախարարի ՙ08՚ սեպտեմբերի 2014թ. թիվ 5010648 հանձնարարա•րի հա¬մաձայն, ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբե¬րությունների և հար¬կային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատար¬ման ճշտության ստու•ման արդյունքում, 24.11.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 5010648 ստու•ման ակտում արձանա•րված շահութահարկի և ԱԱՀ-ի դրվա•ներով ի հայտ բերված խախ¬տումենրի արդյունքում, հարկման համար հիմք հանդի¬սացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013 թվականի շահութահարկի և 2013թ. մայիս, հունիս, հուլիս, օ•ոստոս և հոկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. մարտ և ապրիլ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հարկման բազայի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն նվազեցնելու արդյունքում, ընկերությունում` 4911384 (շահութահարկ` 431400+ԱԱՀ`4479984) դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկ առաջանալուց և ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` ՙՎնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերական•նելու համար, նրա •ույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օ•ուտ/՚ պահանջներից ելնելով, այլ ոչ թե ստու•ման ակտի` ՙՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով սահմանված •ործարքի փաստացի կատարման և /կամ/ •ործարքը հավաստող փաստաթղթերում նշված պայմանների համապատասխանության ճշտության՚ դրվա•ով, այսինքն` ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս •րելու արդյունքում ստու•մամբ հիշյալ հարկային հաշիվները դուրս •րողից և ստու•ողից •անձման ենթակա ` 12390819 դրամ տու•անքի հաշվարկումից: Հիշյալ վնասի կա¬պակ¬ցությամբ պետք է նշել, որ ստու•ման ակտով` 4911384 դրամ •ումարի լրացուցիչ հարկի դիմաց հաշվարկված` 494930 դրամ •ումարի տու•անքը, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է որպես 4911384 դրամ •ումարի վնասից բխող տու•անք: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե հաշվապահական հաշվառման ու տնտեսա•իտական տեսանկյունից և թե իրավական առումով, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պա¬հանջ¬ների` տու•անքը, այդ թվում` ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով նախա¬տեսված տու•անքը չի կարող դիտվել, որպես պետությանը պատճառված վնաս:
բ) ՀՀ Ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 22.10.2014թ. ամսաթվով ՙՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ՚ կազմված տեղեկանքում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ •ումարի վնաս, որից բխող տույժերն ու տու•անքները համապատասխանաբար կազմում են` տույժեր` 69775005 դրամ և տու•անքներ` 130786465 դրամ, այսինքն պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ •ումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տու•անքները կազմում են, ընդամենը` 433562396 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե ստու•մամբ և թե սույն փորձաքն-նությամբ` ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անունից ՙՄշո-Լայֆ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանքային հարկային հաշիվներ դուրս •րող անձից և այդ հաշիվները ստացող ու օ•տա•ործող անձից` հաշվարկվել է •անձման ենթակա` 1220198124 դրամ •ումարի չափով տու•անք: Հարկ է նշել, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս •րողից և դրանց ստացողից տու•անքի •անձման կամ չ•անձման հարցն ենթակա է իրավական •նահատման /մանրա¬մասն տես սույն եզրակացության հետազոտական մասում և թիվ 4-րդ հարցի հետևության ՙդ՚ կետում և 7-րդ հարցի հետևության ՙա՚ կետում:
•) Ելնելով սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծությունից և վերոհիշյալ ՙա՚ ու ՙբ՚ կետերում նշվածից, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 5010647 և թիվ 5010648 ստու•ման ակտերով արձանա•րված դրվա•ներով, թույլ տրված խախտումների հետևանքով պետությանը պատ¬ճառված վնասի չափերի և դրանից բխող տույժերի ու տու•անքների հաշվարկումը` մասնակիորեն է դիտվում, որ այն հաշվարկվել է ճիշտ մեթոդով, քանի որ հաշվարկված վնասի չափերը և տու•անքները մասնակիորեն են բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջ¬ներից և հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներից:
19.03.2015թ. թիվ 15-0499 դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական փորձա•իտական եզրակացության համաձայն` փորձա•ետները հան•ել են հետևյալին.
ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2012 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրա¬կան •ործունեությունից առաջացող հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվար¬կելու ու պետական բյուջե վճարելու համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետ¬վություն¬ներ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր են կազմվել ու ներկա¬յացվել ընկերության հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՀետազոտվող ժամանակաշրջանում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած •ործարքները սահմանված կար•ով փաստա¬թղթավորվել ու արտացոլվե՞լ են ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվություններում, հաշվար-կներում, հայտարարա•րերում և այլ փաստաթղթերում, և դրանց հետ կապված վճարվե՞լ են արդյոք հարկեր և տուրքեր, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափի:՚ հարցի շրջանա¬կ¬ներում կա¬տարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվա¬պահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած •ործարքները մասնակիորեն են սահմանված կար•ով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվել ՏՀՏ ներկայացրած հաշ¬վետվութ-յուններում, հաշվարկներում, հայտարարա•րերում և այլ փաստաթղթերում:
բ/ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ծավալած ձեռնարկատիրական •ործունեությունից առաջացող հարկերի ու վճարների վերա¬բերյալ հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած հաշվետվություններում ու հաշվար¬կներում ցույց տրված պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերն ու վճարները ոչ ամբողջությամբ է վճարել պետական բյուջե: Այսպեսª
- Շահութահարկի •ծով 2012թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2012թ. շահութա¬հարկի հաշվարկում ցույց է տրվել պետական բյուջե վճարման ենթակաª 1704495 դրամ: Իսկ 2013թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2013թ. շահութահարկի հաշվարկումª 2262480 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ շահութահարկի •ծով ընկերության կողմից 2013 թվականի 2-րդ, 3-րդ 4-րդ և 2014 թվականի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ ու 4-րդ եռամսյակների համար հաշվարկվել է կանխավճար ընդամենըª 2655636 (2013թ.-ի համարª 1278368 + 2014թ.-ի համարª 1377268) դրամ: Հարկ է նշել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը հաշվարկված շահութահարկի ու կանխավճարի դիմաց 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջե է վճարել ընդամենըª 2750838 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015թ. դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը կազմում էª 3158284 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է ընդամենըª 4217196 (շահութահարկª 3158284 + տույժերª 1058912) դրամ:
- ԱԱՀ-ի •ծով ընկերության կողմից, 2012թ.-ի 2-րդ եռամսյակից մինչև 2014թ.-ի մայիս ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց տրված տվյալներով, ընկերությունը պետական բյուջեի նկատմամբª 02.02.2015 թվականի դրությամբ պարտք չի ունեցել, դեռ ավելին ունեցել է 47275249 դրամ •ումարի դեբետային •երավճար: Միաժամանակ պետք է նշել, որ ընկերությունը ԱԱՀ-ի •ծով հաշվարկվող ժամանակաշրջանում ընդամենը պետական բյուջե է վճարել 250000 դրամ
- Եկամտային հարկի •ծով հաշվարկված հարկերից ընկերությունը վճարել է ընդամենըª 939069 դրամ, որի արդյունքում էլ, պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը եկամտային հարկի •ծով 02.02.2015 թվականի դրությամբ կազմում էª 243379 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում էª 443537 (եկամտային հարկª 243379 + տույժերª 200158) դրամ:
- Պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարի •ծով հաշվարկված պետական բյուջե վճարման ենթակա •ումարներից, ընկերությունը վճարել է ընդամենըª 394249 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ պարտք չի ունեցել: Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ընկերությունը հաշվարկած ու հաշվարկներում ցույց տրված պարտադիր սոց. ապահո¬վութ¬յան վճարներն ամբողջությամբ վճարել է պետական բյուջե:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից ինչ¬պի¬սի՞ հարկային հաշվետվություններ են ներկայացվել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունից իբր ձեռք բերելու •ործարքների վերաբերյալ: Դրանց հետ կապված կատարվե՞լ են նվազեցումներ, հարկեր և տուրքեր վճարվե՞լ են, թե ոչ, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափով և որքա՞ն են կազ¬մում նվազե¬ցումները, դրանցից բխող տույժերն ու տու•անքները:՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշ¬վապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ.
ա/ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոս¬տոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ով հանդերձ հաշվարկվածª 1220198124 դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկե-րությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 (հարյուր քսանինը) հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թթ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդի¬սացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում 2013թ.-ի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեց¬ման (հաշվանցման) ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութա¬հարկըª 30507200 դրամ •ումարի չափով, իսկ ԱԱՀ-նª 202493726 դրամ •ումարի չափով:
բ/ ՙա՚ կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկիցª 30507200 դրամ •ումարի չափով կատարված նվազեցումից բխող տույժերն ու տու•անքները համապա¬տասխանաբար կազմում ենª 16702692 դրամ և 18304320 դրամ, ընդամենըª 35007012 դրամ:
•/ ՙա՚ կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի •ումարիցª 202493726 դրամ •ումարի չափով կատարված նավզեցումից բխող տույժերն ու տու•անքները համապա¬տասխանաբար կազմում ենª 53072313 դրամ և 112482145 դրամ, ընդամենըª 165554458 դրամ:
դ/ Շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի •ծով կատարվածª ընդամենըª 233000926 դրամ •ումարի նվազեցումները և դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում ենª 433562396 [հարկերª 233000926 (շահութահարկª 30507200 + ԱԱՀª 202493726) + տույժերª 69775005 + տու•անքներª 130786465] դրամ:
ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից վերը նշված ժամանակաշրջանում առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողութ¬յամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկա¬յացնելու հետևանքով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատ-ճառած վնասի չափը կազմում էª 233000926 դրամ, իսկ դրանից բխող տույժերն ու տու•ան¬քները համապատասխանաբար կազմում ենª տույժերª 69775005 դրամ և տու•անքներª 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պատճառված վնասի չափը և դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում են ընդամենըª 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926 + պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005 + պատ¬ճառ¬ված վնասից բխող տու•անքներ` 130786465) դրամ:
Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության պետական բյու¬ջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապա¬հական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում •ործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղված են պետա¬կան բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների •ումարների նվազեց¬մանը:՚ հարցի շրջանականերում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսան¬կյունից դիտվում է, որ
ա/ ՀՀ ֆինանսների նախարարի 08.09.2014թ-ի թիվ 5010646 հանձնարար•րի համա¬ձայն, ՀՀ ՖՆ-ի ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստու•ման արդյունքում 17.02.2015թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 5010646 ստու•ման ակտում արձանա•րված դրվա•ներով, նախա¬ձեռնողի կողմից թիվ 58209014 քրեական •ործի շրջանակներում փորձա•ետներին տրա¬մադրված նյութերում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հարկային •ործում •տնվող փաստա¬թղթերում արտացոլված տվյալներով և ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից ընկե¬րության համար ըստ հարկատեսակների ու վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված •րանցումներովª հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտում •ործող ու նախաձեռնողի կողմից առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահան¬ջների շրջանակներում կատարված ճշ•րտումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկե¬րությունում ստու•¬վող ժամանակաշրջանի կտրվածքով տույժ և տու•անքներով հանդերձ առաջանում են ընդամենըª 2378934630 դրամ£
Հարկ է նշել, որ 2013թ.-ի կտրվածքով ԱԱՀ-ի •ծով ստու•մամբ և սույն փորձաքննութ¬յամբ հաշվարկված լրացուցիչ 18343333 դրամ ԱԱՀ-ի •ումարից նվազեցվել (հաշվանցվել) է ստու•մամբ հաշվարկված և սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հիմնավոր դիտված 2013 թվականի մայիս ամսվա կտրվածքով ընկերությունում առաջացած հաշվանցմանª բյուջե վճարման ենթակաª 474600 դրամ •ումարը, որի արդյունքում էլ 2013 թվականի լրացուցիչ ԱԱՀ-ի ընդհանուր •ումարը կազմում էª17868733(18343333 - 474600) դրամ:
բ/ Վերո•րյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն առաջացել են ստորև բեր¬ված ժամանակահատվածներում և թույլ տրված խախտումների հետևանքով.
Շահութահարկի •ծով 52526558 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•անքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 112800784 (շահութահարկª 52526558 + տույժերª 28758291 + տու•անքներª 31515935) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2013 թվականի հաշվետու տարվա համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութա¬հարկի հաշվարկում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթում 2013 թվականի համախառն եկամտի և դրանից նվազեցման ենթակա ծախսերի վերաբերյալ, ՙՇա-հութա¬հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙՀամախառն եկամուտը հաշվետու տա¬րում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրա•ումարն է` անկախ դրանց uտացման աղ¬բյուր¬¬ներից:՚ և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙՀարկվող շահույթը որոշելիu համա-խառն եկամուտը նվազեցվում է դրա uտացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաuտաթղթերով հիմնավորված ծախuերի չափով:՚, ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբե¬րությանª ՙԱնապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան¬ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահանջների խախտմամբª ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկվող շահույթը նվազեցնելու հետևանքով:
ԱԱՀ-ի •ծով 422710967 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•ան¬քներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 816527916 (հարկª 422710967 + տույժª 152838912 + տու•անքª 240978037) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2012թ.-ի 3-րդ եռամսյակի և 2013թ.-ի մարտ, ապրիլ, օ•ոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ և մայիս ամիսների համար կազմված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստա¬թղթերում, ՙԱԱՀ-ի մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙUույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակա¬շրջանում իրականացված հարկվող •ործարքների (•ործառնութ¬յունների) հար¬կվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի •ումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են` 1) արտադրական և այլ առեւտրային նպատակներով հանրապետության տարածքում հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված այն ապրան-քների և uտացված այն ծառայությունների •ծով մատակարարների կողմից դուրu •րված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի •ումարների չափով (բացառությամբ uույն oրենքով uահմանված դեպքերի), որոնց դիմաց բանկի կամ փոuտի միջոցով մատակարարի բանկային հաշվին կատարվել է վճարում, բացառությամբ uույն հոդվածով uահմանված դեպքերի:…՚, նույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետիª ՙUույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակա-շրջանում իրակա¬նացված հարկվող •որ¬ծարքների (•ործառնությունների) հարկվող շրջանա¬ռության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի •ումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են`… 2) հանրապե¬տության տարածք ներմուծ¬ված ապրանքների համար, oրենքով uահմանված կար•ով և չափերով, Հայաuտանի Հանրա¬պետության մաքuային մարմինների կողմից •անձված (•անձման ենթակա) ԱԱՀ-ի •ումար¬ների չափով, եթե uույն oրենքով նախատեuված է ԱԱՀ-ի •անձում ապրանքների ներմուծման պահին:…՚, ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերությանª ՙԱնապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հար¬կերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան¬ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահան¬ջների խախ¬տմամբª ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվան¬ցման) ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հար¬կային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնելու միջոցով ԱԱՀ-ի կրե-դիտից նվազեցման ենթակա •ումար¬ները անհիմն կերպով ավելացնելու հետևանքով:
Եկամտային հարկի •ծով 106825521 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•անքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 229407806 (հարկª 106825521 + տույժª 58486973 + տու•անքª 64095312) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին 2013 թվականի համար ներկայացված եկամտային հարկի հաշվար¬կներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, ՙԵկամտա¬յին հար¬կի մասին՚ ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետիª ՙՀարկային •ործակալը հարկի պահում (•անձում) չի իրականացնում, եթե` 1) վճարվող եկամուտները ձեռնար¬կատի¬րական •ործունեության (ապրանքների մատակարարման, աշխատանքների կատար¬ման, ծառայությունների մատուցման) արդյունք են, և հարկային •ործակալի հետ կնքվում է քաղաքացիաիրավական •րավոր պայմանա•իր` նշելով հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), անձնա•րի տվյալները, Հայաuտանի Հանրապետությունում բնակության հաuցեն և ձեռնարկատիրական •ործունեության իրականացման պետական •րանցման վկայականի համարը կամ պետական հաշվառման համարը, կամ…՚ պահանջների խախտմամբ, ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնե¬լու, կոնկրետ դեպքում նախատեսված ձևով •րավոր պայմանա•իր չկնքելու կամ ֆիզի¬կա¬կան անձի հետ քաղաքացիաիրավական •րավոր պայմանա•իրը (անձնա•րի տվյալների և ՀՀ-ում բնակության (հաշվառման) հասցեի պարտադիր նշումով) չկնքելու պայմաններում ֆիզիկա¬կան անձանցից ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված եկամուտներից 11% դրույքա¬չափով եկամտային հարկ չհաշվարկելու և ցույց չտալու հետևան¬քով:
1220198124 դրամ տու•անքը, թե ստու•մամբ և թե սույն փորձաքննությամբ հաշ¬վար¬¬կվել է ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերությանª ՙԱնապ¬րանք փաuտա¬թղթեր դուրu •րված և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տու•անք` •ործարքի (մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխա¬տանքի) փաuտացի կատարումը հավաuտող` կազմված փաuտաթղթում նշված էական պայ¬մանների (այդ թվում` դրանցից որևէ մեկի) 20 և ավելի տոկոu շեղման դեպքում` շեղման (դրամական արտահայտությամբ) 100 տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu 1 միլիոն դրամից:՚ պահանջների խախտմամբ, թվով 129 հատ էլեկտրոնային հարկային անապ¬րանք հաշիվներ ստանալու և դրանք նույն օրենքի նույն հոդվածի 6-րդ պարբերությանª ՙԱնապրանք փաuտա¬թղթերը հարկ վճարողների կողմից հար¬կերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկա¬յին պարտավորությունների նվազեց¬ման և (կամ) հաշվան-ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահանջների խախտմամբ, հարկերի հաշվար¬կման ժամանակ օ•տա•ործելու հետևանքով:
•/ Վերո•րյալ ՙբ՚ կետում նշված խախտումները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված են եղել ընկերության կողմից պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և եկամտային հարկի նվազեցմանը:
ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնա¬•ետների կողմից կազմված N5010646 ստու•ման ակտով արձանա•րված պետությանը պատ¬ճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխում է ՀՀ հար¬կային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով են հաշվարկվել:
Դատարանը արձանա•րում է որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղքը չընդունելը հերքվում է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով: Բացի այդ դատարանը արձանա•րում է, որ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից դատարանում նախաքննական ցուցմունքներից հրաժարվելը նպատակ է հետապնդում օ•նելու նաև Հովհաննես Գևոր•յանին խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Ստու•ելով ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` դատարանը •տնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցա•ործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըանթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում •ործի հան•ամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով, սույն օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավա•յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ •ործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական •ործառույթը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. ՙ(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի •ործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հան•ամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) •ործում բացակայում է որևէ ապացույց •ործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հան•ամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հան•ամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հան•ամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է •ործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո•րյալը չի նշանակում, որ հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հան•ամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)՚:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո •նահատելով սույն քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումները բխում են հետևյալ փաստական հան•ամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը օրինականացրել էª հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույք այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված •ույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խղաթյուրել այդ •ույքի հանցավոր ծա•ումը:
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքումª մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանա•րում է, որ վերը նշաված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Ինչպես նաև Դատարանը արձանա•րում է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանն ընդունել է այն փաստը, որ իր ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերա•րվող ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Հիմք ընդունելով վերո•րյալը` Դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•քի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին մեղսա•րվող հանցավոր արարքի փաստական հան•ամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Դատարանը, •տնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րվող արաքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներին, վերո•րյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և •նահատման արդյունքում Դատարանը •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանըª կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Այսպես.
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթիª Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց:
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը:
Այսպիսով, Հովհաննես Գևոր•յանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Ապացուցված է Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անձը դրականորեն բնութա•րող հան•ամանք է դիտում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կատարած արարքի` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, նրա անձը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքում իր մեղավորությունը մասնակի ընդունելը և զղջալը, կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքա•իծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցա•ործություններ կատարելուց, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքները կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի և 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել •ույքի բռնա•րավմամբ:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ստու•ելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` դատարանը •տնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցա•ործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըանթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում •ործի հան•ամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով, սույն օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավա•յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ •ործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական •ործառույթը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. ՙ(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի •ործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հան•ամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) •ործում բացակայում է որևէ ապացույց •ործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հան•ամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հան•ամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հան•ամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է •ործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո•րյալը չի նշանակում, որ հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հան•ամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)՚:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո •նահատելով սույն քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումները բխում են հետևյալ փաստական հան•ամանքներից.
Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը օժանդակել է Հովհաննես Գևոր•յանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը£
Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքումª մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքըª նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանա•րում է, որ վերը նշավծ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Հիմք ընդունելով վերո•րյալը` Դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•քի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղսա•րվող հանցավոր արարքի փաստական հան•ամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
Դատարանը, •տնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րվող արաքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, վերո•րյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և •նահատման արդյունքում Դատարանը •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը, ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Այսպես.
Հովհաննես Գևոր•յանը, հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£
Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£
Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£
Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին:
Ապացուցված է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անձը դրականորեն բնութա•րող հան•ամանք է դիտում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը:
Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, նրա անձը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքում իր մեղավորությունը մասնակի ընդունելը և զղջալը, կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքա•իծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցա•ործություններ կատարելուց, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի:
Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օ•տին և ինչ չափով:
Անդրադառնալով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից հօ•ուտ պետական բյուջե որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում համապարտության կար•ով 233.000.926 ՀՀ դրամ բռնա•անձելուն դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚:
Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ըննդեմ ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանի և Հ.Չանախչյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից հօ•ուտ պետական բյուջե համապարտությամբ պետք է բռնա•անձվի 233.000.926 ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից կողմից հանցա•ործությամբ ՀՀ պետական բյուջեին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Հ.Չանախչյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է կալանք դնել մինչև ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Հ.Գևոր•յանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է կալանք դնել մինչև ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օ•տին և ինչ չափով:
Անդրադառնալով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանից հօ•ուտ պետական բյուջե որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում կար•ով 349.062.120 ՀՀ դրամ բռնա•անձելուն դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚:
Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ըննդեմ ամբաստանյալն Հ.Գևոր•յանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանից հօ•ուտ պետական բյուջե պետք է բռնա•անձվի 349.062.120 ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանի կողմից հանցա•ործությամբ ՀՀ պետական բյուջեին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի մայիսի 20-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված իրեղեն ապացույց և այլ ապացույցներ ճանաչված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը պետք է թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 168-րդ, 169-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 357-360-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 5 /հին•/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետովª 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել •ույքի բռնա•րավմամբ:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կար•ով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն •ումարելու միջոցով, Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի ժամկետով:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատժի սկիզբը հաշվել 04.07.2014 թվականից:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կար•ը:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 5 /հին•/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կար•ը:
Հովհաննես Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատժի սկիզբը հաշվել 04.07.2014 թվականից:
Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ •լխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 349.062.120 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
ՀՀ •լխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալներ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանից և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կար•ով բռնա•անձել 233.000.926 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի մայիսի 20-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված իրեղեն ապացույց և այլ ապացույցներ ճանաչված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Սույն դատավճիռը վերաքննության կար•ով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
ԵԿԴ/0161/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԿԴ/0161/01/15
Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Բարսեղյան
Դատավորներ՝ Մ.Պետրոսյան
Մ.Պապոյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),
նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատախազներ՝ Դ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
2019 թվականի նոյեմբերի 7-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալներ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի հետաքննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83188113 քրեական գործը և նախաքննության կատարման համար ուղարկվել նույն մարմնի քննչական վարչություն:
Նախաքննության մարմնի՝ 2014 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հունիսի 20-ին մեղադրյալ Հ.Չանախչյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
1.1 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58209014 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի՝ 2014 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ Հովհաննես Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2014 թվականի հուլիսի 7-ի որոշումներով Հ.Չանախչյանի և Հ.Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով:
1.2 2014 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ 83188113 քրեական գործը միացվել է 58209014 քրեական գործին, և նախաքննությունը շարունակվել է 58209014 համարի ներքո:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշումներով առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են և նոր մեղադրանք է առաջադրվել Հ.Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Հ.Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի հունիսի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Հ.Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել։ Նույն դատավճռով Հ.Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: Հ.Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել գույքի բռնագրավմամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հ.Գևորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի ժամկետով:
Նույն դատավճռով Հ.Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել: Հ.Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցերը բավարարել են, և որոշվել է ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 349.062.120 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանից և Հ.Չանախչյանից, հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, համապարտության կարգով բռնագանձել 233.000.926 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
3. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողել անփոփոխ: Ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանի և Հ.Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է և խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
4. Վերաքննիչ դատարանի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Նախաքննության մարմնի կողմից Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց:
Բացի դրանից, Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված «Այ-Դի» կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի անունից «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին» (1):
6. Նախաքննության մարմնի կողմից Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա ծանոթի` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հ.Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը:
Այսպես.
Հովհաննես Գևորգյանը, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ, հարկերը վճարելուց:
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված «Այ-Դի» կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի անունից «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին» (2):
7. Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատարել է անապրանք գործարքներ՝ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Հ.Գևորգյանի հետ, ում առաջարկով 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը։ «Չանախչյան» և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանագիր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ։ Նշված ժամանակվանից մինչև 2014 թվականի մայիսը, բազմաթիվ դեպքերով, Հ.Գևորգյանն իր ընկերության հաշվին է փոխանցել տարբեր չափերի գումարներ, որպես փոխանցման հիմք նշելով, թե իբր «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ։ Փոխանցված գումարները եղել են տարբեր չափերի՝ 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն դրամ կամ ավելի քիչ չափով։ Այդ գումարները, իր ընկերության հաշվին նստելու օրերին կամ էլ դրանց հաջորդող օրերին, կանխիկացրել է, ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, առձեռն տվել է վերջինիս։ Գործը սկսելուց, Հովհաննեսն ասել է, որ իր գործողությունների համար իրեն գումար է տալու, սակայն ստույգ չափ կամ տոկոսավճար տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել, և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսն իրեն տվել է տարբեր գումարներ՝ 100.000-200.000 դրամի չափով։ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որն էլ ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից։ Իր ստացած գումարները տվել է Հ.Գևորգյանին (3)։
7.1 Վկա Ռազմիկ Գևորգյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է հոր՝ Հ.Գևորգյանի կողմից: 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ից դադարել է զբաղեցնել «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է գնալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին գումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ անգամ ընկերության հաշվեհամարներից գումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության հաշվեհամարին՝ որպես գումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներ կատարելը։ Գումարները, որոնք մուտքագրել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, հայրը իրեն տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի «Հայրենիք» կինոթատրոնի դիմաց գտնվող «Հայբիզնեսբանկ», և դրանք մուտքագրի ընկերության հաշվեհամարին՝ որպես հիմք նշելով «հաշվի համալրում»-ը։ Նաև հոր ասելով գնացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է գումարներ։ Կանխիկացված գումարները տվել է հորը (4)։
7.2 Վկա Գևորգ Միլիտոնյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդին՝ Հովհաննես Գևորգյանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և օգնելով մի շարք հարցերում՝ գնալ բանկ, կատարել գումարային գործարքներ։ Հովհաննեսն իրեն սովորեցրել է, թե բանկում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հաշվից ինչպես կանխիկացնի գումարներ և այլ ընկերությունների հաշվեհամարներին կատարի բանկային փոխանցումներ։ Որպես այդ ընկերության տնօրեն, ինքն այլ գործողություններ չի կատարել (5)։
7.3 Վկա Աշոտ Բարսեղյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևորգյանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից: 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Մեկ ամսվա ընթացքում, ինքը Հովհաննեսի խնդրանքով գնացել է բանկ, ստորագրել է գումարներ կանխիկացնելու չեկեր, ու կանխիկացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է նրան։ Պայմանագրերի կնքմանը չի մասնակցել, հարկային հաշիվներ չի ձևակերպել ու չի ստորագրել։ Բանկային չեկերը Հովհաննեսը բերել է բանկ, լրացված վիճակում, և ինքը ստորագրել է դրանք։ Թե ինչ նպատակով են գումարները կանխիկացվել ու հետո ինչպես և ում կողմից են տնօրինվել, չգիտի։
7.4 2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավվել են «Մշո-Լայֆ» ՍՊ և «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունների հաշիվների քաղվածքները, որոնց համաձայն՝ 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության՝ նույն բանկում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցել է ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հ.Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է (6)։
7.5 Դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձաքննության 2015 թվականի փետրվարի 26-ի՝ թիվ 14-3593 և 2015 թվականի մարտի 19-ի՝ թիվ 15-0499 եզրակացությունների համաձայն՝ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկայացնելու հետևանքով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը կազմում է՝ 233.000.926 դրամ:
2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառվել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց (7):
8. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(…) Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված (…) ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը օրինականացրել է՝ հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք, այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է՝ նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում՝ մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հ.Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված (…) ապացույցներին արձանագրում է, որ (…) նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը հանդիսանալով Մշո-Լայֆ ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Ինչպես նաև Դատարանը արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…)
Ստուգելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: (…)
Ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հ.Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված (…) ապացույցներին արձանագրում է, որ (…) ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հ.Չանախչյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…)» (8)։
9. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(...) [Վ]երաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում (…):
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է նման հետևության հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հ.Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հ.Գևորգյանի՝ այն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավվելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները չեն վկայում «լվանալուն» ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով և հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը` ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարում նաև Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը: (…)» (9):
Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
10. Բողոքաբերը նշել է, որ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով՝ ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա և խաթարել են արդարադատության բուն էությունը: Ըստ բողոքաբերի` ստորադաս դատարանները սխալ են մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածը, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները, չեն հետևել Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավական դիրքորոշումներին՝ թույլ տալով գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ, ուստի՝ դատական ակտերն այդ մասով ենթակա են բեկանման:
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներից ակնհայտ է, որ Հ.Գևորգյանի ծավալած հանցավոր գործունեության (այն է՝ կեղծ ձեռնարկատիրության և հարկերից խուսափելու) արդյունքում առաջացել են դրամական միջոցներ՝ 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով, և նշված ապօրինի դրամական միջոցներն ընկերության ակտիվներում ներառելով, այլ միջոցների հետ միախառնելով և օրինական ձեռնարկատիրական գործունեության պատրանք ստեղծելով, դրանք փոխանցվել են հանցավոր նպատակով ստեղծված այլ առևտրային կազմակերպություն, որից հետո կանխիկացվել և վերադարձվել են փոխանցողին:
Բողոքաբերը շեշտել է, որ իրավաբանական անձի հաշվեկշռում հանցավոր ճանապարհով գոյացած դրամական միջոցներն արհեստական գործարքների արդյունքում օրինական կարգով կանխիկացվել են, դուրս բերվել կազմակերպությունների հաշվեկշիռներից և հանձնվել մասնավոր անձի: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ նշված հանցավոր սխեման այլ կերպ, քան հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում հնարավոր չէ որակել: Բողոքի հեղինակը սույն գործի փաստական տվյալները համադրելով Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումների հետ՝ փաստել է, որ Հ.Գևորգյանի գործողությունները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանի գործողությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
11. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշումը մասնակի՝ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու մասով բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
12. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման (փողերի լվացման) հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի անհրաժեշտ է սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով ստորադաս դատարաններն արդյո՞ք պատշաճ իրավական գնահատականի են արժանացրել գործում առկա փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) [Ս]ույն օրենսգրքի այլ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում նաև այդ հոդվածների իմաստով գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն` «1.Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումը (կոնվերտացումը) կամ փոխանցումը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, կամ գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելիությունը թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)`
(…)
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(…)
5. Սույն հոդվածի իմաստով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույք է համարվում սույն օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված գույքը, որն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում»։
15. Փողերի լվացման հանցակազմի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով՝ «(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված] հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ:
Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման տեսակային օբյեկտն է բնականոն տնտեսական գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների համակցությունը: Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն:
Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: Ընդ որում, հոդվածի 5-րդ մասը սպառիչ թվարկում է այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում ձեռք բերված գույքը կամ գույքային իրավունքը կարող է հանդիսանալ փողերի լվացման հանցակազմի առարկա:
Հետևաբար, արարքը կարող է որակվել որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասում թվարկված հանցագործություններից որևէ մեկի առկայության դեպքում: Ընդ որում, վերջինս պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը:
(…)
Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով.
ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից,
բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում),
գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում):
Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից:
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը:
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա:
Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (ընդհանուր սուբյեկտ): Որպես նշված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտ կարող է հանդես գալ միայն պաշտոնատար անձը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ)» (10):
16. Վերահաստատելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցագործությունը, ունենալով բարձր լատենտայնություն, կրում է անդրազգային (տրանսնացիոնալ) բնույթ, որի կանխումը և բացահայտումը շարունակում է համարվել պետությունների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առաջնահերթություններից մեկը` հանցավորության դեմ պայքարում։ Այդ մասին նշված է` ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ հաստատված` «Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրում» (11), ինչպես նաև «Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի ոլորտում 2019-2021թթ. ազգային ռազմավարությունում» (12)։
16.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների մեկնաբանության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նշված հանցագործության կատարմամբ հանցավորն օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդում լեգիտիմացնել ստացված անօրինական գույքն ու եկամուտները, քողարկելու և թաքցնելու դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը, վերացնելու դրանց հանցավոր հետքերը։ Այլ կերպ, այս հանցագործությունն արտահայտվում է անօրինական ճանապարհով ստացված «կեղտոտ» փողերի օրինականացմամբ, որով էական վնաս է պատճառվում պետության տնտեսությանը։ Այսինքն` տվյալ հանցագործության կատարմամբ` փողերի լվացմանն ուղղված գործողություններ կատարելու, անօրինական գույքն ու եկամուտները օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու միջոցով հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում դրանց օրինական տեսք հաղորդելուն և քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուն։ Հետևաբար, անձի արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելիս` պետք է համակողմանի ուշադրության արժանացնել այն գործողությունների շղթան, անօրինական գույքի և եկամուտների քաղաքացիական շրջանառությունը` իր շրջափուլերով հանդերձ, որոնք ընդհանուր առմամբ կարող են վկայել հանցավորի` փողերի լվացմանն ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը և փողերի լվացմանն ուղղված անձի դիտավորությունը որոշելիս` անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ իրավական գնահատմամբ պարզել ստացված անօրինական գույքի և եկամուտների ծագման աղբյուրը, նշված գույքն ու եկամուտներն օրինական շրջանառության մեջ ներդնելուն ուղղված գործողությունների ամբողջությունը, այդ նյութական միջոցների շարժընթացն ու շրջապտույտն օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ, ձեռնարկված գործողությունների շղթան, որի վերջնաարդյունքում այդ գույքն ու եկամուտները ստացել են օրինական տեսք։ Ընդ որում, վերջին դեպքում հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե կոմկրետ ո՞ր օրինական քաղաքացիաիրավական գործարքի կատարման արդյունքում են օրինական տեսք ստացել ձեռքբերված նյութական միջոցները։ Պայմանավորված տվյալ հանցագործության լատենտային բնույթով` հանցավոր գույքի ու եկամուտների օրինականացումը կարող է ունենալ բազմապիսի դրսևորում։ Սակայն, բոլոր դեպքերում այն պետք է սերտորեն փոխկապակցված լինի ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձի` «փողերի լվացման» դիտավորության հետ` հիմնավորելով վերջինիս առկայությունը։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքում է հնարավոր հաստատապես որոշել անձի արարքում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։
16.2 Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նկատել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը շարունակում է մասնակցել միջազգային այն կազմակերպությունների ու կառույցների աշխատանքներին, որոնք ներգրավված են «փողերի լվացման» ոլորտում միջազգային չափանիշների մշակման, պետությունների կողմից դրանց ներդրման ու իրականացման գործընթացում: Ավելին, նշված միջազգային մարմինների հանձնարարականների կատարման շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետությունը, հետամուտ լինելով հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման դեմ պայքարում միջազգային չափանիշներն ազգային օրենսդրության հետ ներդաշնակեցմանը և միատեսակ քաղաքականության ապահովմանը` փոփոխություններ է կատարել համապատասխան իրավակարգավորումներում։
Այսպես, 1989 թվականին Փարիզում հիմնադրված` «Փողերի լվացման դեմ պայքարի ֆինանսական միջոցառումների աշխատանքային խմբի» (այսուհետ` ՖԱԹՖ) հանձնարարությունների հիման վրա 2014 թվականի հունիսի 21-ի «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-114 օրենքի ընդունմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նախորդող հանցակազմերի շրջանակի համար որդեգրվել է նոր՝ «բոլոր հանցագործություններ» մոտեցումը, որով այսուհետ նախորդող են համարվում բոլոր այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում առաջացել կամ ստացվել է հանցավոր եկամուտ (13):
Այսինքն, այս առումով անհրաժեշտ է զարգացնել սույն որոշման 15-րդ կետում վկայակոչված՝ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, փաստելով, որ եթե մինչև 2014 թվականի հունիսի 21-ի թիվ ՀՕ-114 օրենքի ընդունումը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասի խմբագրությամբ սահմանվում էր որոշակի հանցագործությունների սպառիչ ցանկ, որոնց արդյունքում պետք է ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված լիներ գույքը, որպեսզի համարվեր փողերի լվացման առարկա, ապա նշված օրենքի ընդունումից հետո ցանկացած հանցագործության արդյունքում ստացված գույքը կարող է լինել փողերի լվացման առարկա։ Միևնույն ժամանակ, հարկ է նկատել, որ նույն օրենքի ընդունմամբ նաև հստակեցվել է փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի հասկացությունը, որոշակիացվել են այդ հասկացության մեջ նախկինում ներառվող «ցանկացած գույք» և «քաղաքացիական իրավունքի այլ օբյեկտներ» ձևակերպումները։ Այսպես, այժմ գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները:
17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ`
- Առաջին ատյանի դատարանն անմեղ ճանաչելով Հ.Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում, իսկ Հ.Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում, նշել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները չեն հիմնավորում նրանց մեղավորությունը, բավարար չեն ամբաստանյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու նրանց արարքները։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին՝ դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն, որ Հ.Գևորգյանը, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Ինչպես նաև դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ.Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին` դատարանն արձանագրել է, որ այդ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հ.Չանախչյանը ծանոթի՝ Հ.Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով, իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից, առանց ապրանքների մատակարարման, տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափի վնաս (14),
- Վերաքննիչ դատարանն օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` նշել է, որ ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների, հանգում է հետևության, որ առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում: Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Հ.Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, քանի որ Հ.Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հ.Գևորգյանի՝ այդ գումարն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, նշված փաստական հանգամանքները չեն վկայում «լվանալուն» ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ Հ.Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով՝ հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարել նաև Հ.Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը (15)։
18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 7-7.6-րդ կետերում վկայակոչված ապացույցների, 14-16.2-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով, իրավական վերլուծության չեն ենթարկել գործում առկա մի շարք առանցքային փաստական հանգամանքներ։ Մասնավորապես, հաստատված համարելով 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարը հանցավոր ճանապարհով ստացված լինելու հանգամանքը` ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել այն, թե հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարը շրջանառության մեջ դնելը և կատարված շրջապտույտի արդյունքում այն ձեռքբերելն արդյո՞ք ուղղված չի եղել գումարի իրական ծագումը քողարկելուն։
Այսպես, գործի փաստական հանգամանքներից հետևում է, որ սույն որոշման 7-7.6-րդ կետերում վկայակոչված ապացույցների, այդ թվում` Հ.Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքների, փորձագիտական եզրակացությունների, ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված տվյալների համաձայն`
ա) «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Հ.Գևորգյանի առաջարկով 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հ.Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը։ Այդ ընկերության և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության միջև վերջիններս կնքել են պայմանագիր, թե իբր «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ,
բ) կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու արդյունքում հանցավոր ճանապարհով ձևավորված գումարի չափը կազմել է 582.063.046 ՀՀ դրամ (233.000.926 և 349.062.120 ՀՀ դրամի չափով գումարների հանրագումարը),
գ) «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հ.Գևորգյանի կողմից կամ նրա նախաձեռնությամբ ընկերության բանկային հաշվից, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, ընդհանուրը 1.423.011.587 ՀՀ դրամ գումար է փոխանցվել նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության բանկային հաշվեհամարին,
դ) գումարը փոխանցելու, կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու հիմնավորմամբ, Հ.Չանախչյանն այն մաս-մաս կանխիկացրել և առձեռն հանձնել է Հ.Գևորգյանին՝ այն դեպքում, երբ նշված ընկերությունը, ըստ գործի փաստական տվյալների, ձեռնարկատիրական գործունեություն չի ծավալել։
Մասնավորապես, վերը վկայակոչված փաստական հանգամանքների վերլուծությունը վկայում է, որ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարը, այլ գումարի հետ շրջանառության մեջ դնելու, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով իրականացված շրջապտույտի արդյունքում, «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից փոխանցվել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությանը: Այնուհետև, «օրինական» դրամական միջոցները մաս-մաս կանխիկացնելու արդյունքում, Հ.Չանախչյանի կողմից դրանք վերադարձվել են նույն «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հ.Գևորգյանին։
Նման պայմաններում «փողերի լվացմանն» ուղղված դիտավորության բացակայության մասին ստորադաս դատարանների դատողությունները փաստարկված չեն` հաշվի առնելով, որ վերը նկարագրված գործընթացը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկվել կայացված դատական ակտերում։ Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, այն ուներ առանցքային նշանակություն՝ ամբաստանյալների արարքներում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը որոշելիս։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ «փողերի լվացմանն» ուղղված դիտավորության բացակայության մասին հետևություններ անելիս, ստորադաս դատարանները համակողմանի անդրադարձ չեն կատարել վերոնշյալ փաստական հանգամանքներին` իրենց դատական ակտերն առավելապես պատճառաբանելով ամբաստանյալների արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշների առկայության մասին դատողություններով։ Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականում չծավալող ընկերության հիմնադրմամբ, հանցավոր ճանապարհով 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարի ձևավորմանը հաջորդող ամբաստանյալների գործողությունները վերը նշված հոդվածների քրեաիրավական որակումից դուրս են և պետք է արժանանան ինքնուրույն իրավական գնահատականի։
Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով, ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել գործում առկա փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ:
19. Այսպիսով, ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, դատական ակտ կայացնելիս թույլ են տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ և 358-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են, քանի որ ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի, բողոքարկված դատական ակտերը բեկանելու և գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է, որի պայմաններում միայն կարող է ապահովվել Հ.Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով գործում առկա ապացույցների գնահատման հարցերի ողջ ծավալով քննությունը։
20. Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ չեն վերացել Հ.Գևորգյանի և Հ.Չանախչյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերն ու պայմանները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշումը մասնակիորեն՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով բեկանել և գործն ուղարկել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության:
2. Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:
Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
(1)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 79-83:
(2)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 86-90:
(3)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 126-128:
(4)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5, թերթ 163, հատոր 9, թերթեր 237-239:
(5)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 10, թերթեր 112-114:
(6)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 52, հատոր 4, թերթեր 118-192, հատոր 13, թերթեր 70-77:
(7)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 6, թերթեր 45-89, հատոր 9, թերթեր 250-287:
(8)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 23, թերթեր 68-145:
(9)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 23, թերթեր 1-66:
(10)Տե՛ս Արսեն Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը:
(11)Տե՛ս ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի թիվ 422-Ն որոշմամբ հաստատված` «ՀՀ 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագիրը», կետ 665, ենթակետ 4։
(12)Հաստատվել է Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովի` 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ի` 34-րդ նիստում։
(13)Տե՛ս օրենքի հիմնավորումները՝ www.parliament.am կայքում։
(14)Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը։
(15)Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը։
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Գործ թիվ ԵԿԴ/0161/01/15
Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Բարսեղյան
Դատավորներ՝ Մ.Պետրոսյան
Մ.Պապոյան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),
նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատախազներ՝ Դ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
2019 թվականի նոյեմբերի 7-ին ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալներ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի հետաքննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83188113 քրեական գործը և նախաքննության կատարման համար ուղարկվել նույն մարմնի քննչական վարչություն:
Նախաքննության մարմնի՝ 2014 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հունիսի 20-ին մեղադրյալ Հ.Չանախչյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
1.1 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58209014 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի՝ 2014 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ Հովհաննես Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2014 թվականի հուլիսի 7-ի որոշումներով Հ.Չանախչյանի և Հ.Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով:
1.2 2014 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ 83188113 քրեական գործը միացվել է 58209014 քրեական գործին, և նախաքննությունը շարունակվել է 58209014 համարի ներքո:
Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշումներով առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են և նոր մեղադրանք է առաջադրվել Հ.Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Հ.Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի հունիսի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Հ.Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել։ Նույն դատավճռով Հ.Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: Հ.Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել գույքի բռնագրավմամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հ.Գևորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի ժամկետով:
Նույն դատավճռով Հ.Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել: Հ.Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցերը բավարարել են, և որոշվել է ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 349.062.120 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանից և Հ.Չանախչյանից, հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, համապարտության կարգով բռնագանձել 233.000.926 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
3. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողել անփոփոխ: Ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանի և Հ.Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է և խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
4. Վերաքննիչ դատարանի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
5. Նախաքննության մարմնի կողմից Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց:
Բացի դրանից, Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված «Այ-Դի» կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի անունից «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին» (1):
6. Նախաքննության մարմնի կողմից Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա ծանոթի` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հ.Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը:
Այսպես.
Հովհաննես Գևորգյանը, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ, հարկերը վճարելուց:
Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը:
Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված «Այ-Դի» կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի անունից «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս:
Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին» (2):
7. Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատարել է անապրանք գործարքներ՝ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Հ.Գևորգյանի հետ, ում առաջարկով 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը։ «Չանախչյան» և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանագիր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ։ Նշված ժամանակվանից մինչև 2014 թվականի մայիսը, բազմաթիվ դեպքերով, Հ.Գևորգյանն իր ընկերության հաշվին է փոխանցել տարբեր չափերի գումարներ, որպես փոխանցման հիմք նշելով, թե իբր «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ։ Փոխանցված գումարները եղել են տարբեր չափերի՝ 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն դրամ կամ ավելի քիչ չափով։ Այդ գումարները, իր ընկերության հաշվին նստելու օրերին կամ էլ դրանց հաջորդող օրերին, կանխիկացրել է, ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, առձեռն տվել է վերջինիս։ Գործը սկսելուց, Հովհաննեսն ասել է, որ իր գործողությունների համար իրեն գումար է տալու, սակայն ստույգ չափ կամ տոկոսավճար տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել, և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսն իրեն տվել է տարբեր գումարներ՝ 100.000-200.000 դրամի չափով։ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որն էլ ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից։ Իր ստացած գումարները տվել է Հ.Գևորգյանին (3)։
7.1 Վկա Ռազմիկ Գևորգյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է հոր՝ Հ.Գևորգյանի կողմից: 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ից դադարել է զբաղեցնել «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է գնալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին գումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ անգամ ընկերության հաշվեհամարներից գումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության հաշվեհամարին՝ որպես գումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներ կատարելը։ Գումարները, որոնք մուտքագրել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, հայրը իրեն տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի «Հայրենիք» կինոթատրոնի դիմաց գտնվող «Հայբիզնեսբանկ», և դրանք մուտքագրի ընկերության հաշվեհամարին՝ որպես հիմք նշելով «հաշվի համալրում»-ը։ Նաև հոր ասելով գնացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է գումարներ։ Կանխիկացված գումարները տվել է հորը (4)։
7.2 Վկա Գևորգ Միլիտոնյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդին՝ Հովհաննես Գևորգյանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և օգնելով մի շարք հարցերում՝ գնալ բանկ, կատարել գումարային գործարքներ։ Հովհաննեսն իրեն սովորեցրել է, թե բանկում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հաշվից ինչպես կանխիկացնի գումարներ և այլ ընկերությունների հաշվեհամարներին կատարի բանկային փոխանցումներ։ Որպես այդ ընկերության տնօրեն, ինքն այլ գործողություններ չի կատարել (5)։
7.3 Վկա Աշոտ Բարսեղյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևորգյանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից: 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Մեկ ամսվա ընթացքում, ինքը Հովհաննեսի խնդրանքով գնացել է բանկ, ստորագրել է գումարներ կանխիկացնելու չեկեր, ու կանխիկացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է նրան։ Պայմանագրերի կնքմանը չի մասնակցել, հարկային հաշիվներ չի ձևակերպել ու չի ստորագրել։ Բանկային չեկերը Հովհաննեսը բերել է բանկ, լրացված վիճակում, և ինքը ստորագրել է դրանք։ Թե ինչ նպատակով են գումարները կանխիկացվել ու հետո ինչպես և ում կողմից են տնօրինվել, չգիտի։
7.4 2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավվել են «Մշո-Լայֆ» ՍՊ և «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունների հաշիվների քաղվածքները, որոնց համաձայն՝ 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության՝ նույն բանկում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցել է ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հ.Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է (6)։
7.5 Դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձաքննության 2015 թվականի փետրվարի 26-ի՝ թիվ 14-3593 և 2015 թվականի մարտի 19-ի՝ թիվ 15-0499 եզրակացությունների համաձայն՝ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկայացնելու հետևանքով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը կազմում է՝ 233.000.926 դրամ:
2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառվել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց (7):
8. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(…) Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված (…) ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը օրինականացրել է՝ հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք, այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է՝ նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը:
Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից.
Ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում՝ մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հ.Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված (…) ապացույցներին արձանագրում է, որ (…) նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը հանդիսանալով Մշո-Լայֆ ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Ինչպես նաև Դատարանը արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…)
Ստուգելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: (…)
Ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հ.Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ:
Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում:
Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված (…) ապացույցներին արձանագրում է, որ (…) ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հ.Չանախչյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…)» (8)։
9. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(...) [Վ]երաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում (…):
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է նման հետևության հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հ.Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հ.Գևորգյանի՝ այն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավվելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները չեն վկայում «լվանալուն» ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով և հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը` ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարում նաև Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը: (…)» (9):
Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
10. Բողոքաբերը նշել է, որ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով՝ ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա և խաթարել են արդարադատության բուն էությունը: Ըստ բողոքաբերի` ստորադաս դատարանները սխալ են մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածը, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները, չեն հետևել Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավական դիրքորոշումներին՝ թույլ տալով գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ, ուստի՝ դատական ակտերն այդ մասով ենթակա են բեկանման:
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներից ակնհայտ է, որ Հ.Գևորգյանի ծավալած հանցավոր գործունեության (այն է՝ կեղծ ձեռնարկատիրության և հարկերից խուսափելու) արդյունքում առաջացել են դրամական միջոցներ՝ 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով, և նշված ապօրինի դրամական միջոցներն ընկերության ակտիվներում ներառելով, այլ միջոցների հետ միախառնելով և օրինական ձեռնարկատիրական գործունեության պատրանք ստեղծելով, դրանք փոխանցվել են հանցավոր նպատակով ստեղծված այլ առևտրային կազմակերպություն, որից հետո կանխիկացվել և վերադարձվել են փոխանցողին:
Բողոքաբերը շեշտել է, որ իրավաբանական անձի հաշվեկշռում հանցավոր ճանապարհով գոյացած դրամական միջոցներն արհեստական գործարքների արդյունքում օրինական կարգով կանխիկացվել են, դուրս բերվել կազմակերպությունների հաշվեկշիռներից և հանձնվել մասնավոր անձի: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ նշված հանցավոր սխեման այլ կերպ, քան հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում հնարավոր չէ որակել: Բողոքի հեղինակը սույն գործի փաստական տվյալները համադրելով Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումների հետ՝ փաստել է, որ Հ.Գևորգյանի գործողությունները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանի գործողությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
11. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշումը մասնակի՝ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու մասով բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
12. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման (փողերի լվացման) հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի անհրաժեշտ է սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։
13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով ստորադաս դատարաններն արդյո՞ք պատշաճ իրավական գնահատականի են արժանացրել գործում առկա փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) [Ս]ույն օրենսգրքի այլ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում նաև այդ հոդվածների իմաստով գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն` «1.Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումը (կոնվերտացումը) կամ փոխանցումը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, կամ գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելիությունը թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)`
(…)
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(…)
5. Սույն հոդվածի իմաստով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույք է համարվում սույն օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված գույքը, որն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում»։
15. Փողերի լվացման հանցակազմի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով՝ «(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված] հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ:
Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման տեսակային օբյեկտն է բնականոն տնտեսական գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների համակցությունը: Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն:
Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: Ընդ որում, հոդվածի 5-րդ մասը սպառիչ թվարկում է այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում ձեռք բերված գույքը կամ գույքային իրավունքը կարող է հանդիսանալ փողերի լվացման հանցակազմի առարկա:
Հետևաբար, արարքը կարող է որակվել որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասում թվարկված հանցագործություններից որևէ մեկի առկայության դեպքում: Ընդ որում, վերջինս պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը:
(…)
Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով.
ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից,
բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում),
գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում):
Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից:
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը:
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա:
Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (ընդհանուր սուբյեկտ): Որպես նշված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտ կարող է հանդես գալ միայն պաշտոնատար անձը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ)» (10):
16. Վերահաստատելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցագործությունը, ունենալով բարձր լատենտայնություն, կրում է անդրազգային (տրանսնացիոնալ) բնույթ, որի կանխումը և բացահայտումը շարունակում է համարվել պետությունների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առաջնահերթություններից մեկը` հանցավորության դեմ պայքարում։ Այդ մասին նշված է` ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ հաստատված` «Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրում» (11), ինչպես նաև «Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի ոլորտում 2019-2021թթ. ազգային ռազմավարությունում» (12)։
16.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների մեկնաբանության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նշված հանցագործության կատարմամբ հանցավորն օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդում լեգիտիմացնել ստացված անօրինական գույքն ու եկամուտները, քողարկելու և թաքցնելու դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը, վերացնելու դրանց հանցավոր հետքերը։ Այլ կերպ, այս հանցագործությունն արտահայտվում է անօրինական ճանապարհով ստացված «կեղտոտ» փողերի օրինականացմամբ, որով էական վնաս է պատճառվում պետության տնտեսությանը։ Այսինքն` տվյալ հանցագործության կատարմամբ` փողերի լվացմանն ուղղված գործողություններ կատարելու, անօրինական գույքն ու եկամուտները օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու միջոցով հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում դրանց օրինական տեսք հաղորդելուն և քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուն։ Հետևաբար, անձի արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելիս` պետք է համակողմանի ուշադրության արժանացնել այն գործողությունների շղթան, անօրինական գույքի և եկամուտների քաղաքացիական շրջանառությունը` իր շրջափուլերով հանդերձ, որոնք ընդհանուր առմամբ կարող են վկայել հանցավորի` փողերի լվացմանն ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը և փողերի լվացմանն ուղղված անձի դիտավորությունը որոշելիս` անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ իրավական գնահատմամբ պարզել ստացված անօրինական գույքի և եկամուտների ծագման աղբյուրը, նշված գույքն ու եկամուտներն օրինական շրջանառության մեջ ներդնելուն ուղղված գործողությունների ամբողջությունը, այդ նյութական միջոցների շարժընթացն ու շրջապտույտն օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ, ձեռնարկված գործողությունների շղթան, որի վերջնաարդյունքում այդ գույքն ու եկամուտները ստացել են օրինական տեսք։ Ընդ որում, վերջին դեպքում հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե կոմկրետ ո՞ր օրինական քաղաքացիաիրավական գործարքի կատարման արդյունքում են օրինական տեսք ստացել ձեռքբերված նյութական միջոցները։ Պայմանավորված տվյալ հանցագործության լատենտային բնույթով` հանցավոր գույքի ու եկամուտների օրինականացումը կարող է ունենալ բազմապիսի դրսևորում։ Սակայն, բոլոր դեպքերում այն պետք է սերտորեն փոխկապակցված լինի ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձի` «փողերի լվացման» դիտավորության հետ` հիմնավորելով վերջինիս առկայությունը։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքում է հնարավոր հաստատապես որոշել անձի արարքում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։
16.2 Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նկատել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը շարունակում է մասնակցել միջազգային այն կազմակերպությունների ու կառույցների աշխատանքներին, որոնք ներգրավված են «փողերի լվացման» ոլորտում միջազգային չափանիշների մշակման, պետությունների կողմից դրանց ներդրման ու իրականացման գործընթացում: Ավելին, նշված միջազգային մարմինների հանձնարարականների կատարման շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետությունը, հետամուտ լինելով հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման դեմ պայքարում միջազգային չափանիշներն ազգային օրենսդրության հետ ներդաշնակեցմանը և միատեսակ քաղաքականության ապահովմանը` փոփոխություններ է կատարել համապատասխան իրավակարգավորումներում։
Այսպես, 1989 թվականին Փարիզում հիմնադրված` «Փողերի լվացման դեմ պայքարի ֆինանսական միջոցառումների աշխատանքային խմբի» (այսուհետ` ՖԱԹՖ) հանձնարարությունների հիման վրա 2014 թվականի հունիսի 21-ի «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-114 օրենքի ընդունմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նախորդող հանցակազմերի շրջանակի համար որդեգրվել է նոր՝ «բոլոր հանցագործություններ» մոտեցումը, որով այսուհետ նախորդող են համարվում բոլոր այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում առաջացել կամ ստացվել է հանցավոր եկամուտ (13):
Այսինքն, այս առումով անհրաժեշտ է զարգացնել սույն որոշման 15-րդ կետում վկայակոչված՝ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, փաստելով, որ եթե մինչև 2014 թվականի հունիսի 21-ի թիվ ՀՕ-114 օրենքի ընդունումը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասի խմբագրությամբ սահմանվում էր որոշակի հանցագործությունների սպառիչ ցանկ, որոնց արդյունքում պետք է ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված լիներ գույքը, որպեսզի համարվեր փողերի լվացման առարկա, ապա նշված օրենքի ընդունումից հետո ցանկացած հանցագործության արդյունքում ստացված գույքը կարող է լինել փողերի լվացման առարկա։ Միևնույն ժամանակ, հարկ է նկատել, որ նույն օրենքի ընդունմամբ նաև հստակեցվել է փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի հասկացությունը, որոշակիացվել են այդ հասկացության մեջ նախկինում ներառվող «ցանկացած գույք» և «քաղաքացիական իրավունքի այլ օբյեկտներ» ձևակերպումները։ Այսպես, այժմ գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները:
17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ`
- Առաջին ատյանի դատարանն անմեղ ճանաչելով Հ.Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում, իսկ Հ.Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում, նշել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները չեն հիմնավորում նրանց մեղավորությունը, բավարար չեն ամբաստանյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու նրանց արարքները։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին՝ դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն, որ Հ.Գևորգյանը, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Ինչպես նաև դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ.Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին` դատարանն արձանագրել է, որ այդ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հ.Չանախչյանը ծանոթի՝ Հ.Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով, իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից, առանց ապրանքների մատակարարման, տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափի վնաս (14),
- Վերաքննիչ դատարանն օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` նշել է, որ ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների, հանգում է հետևության, որ առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում: Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Հ.Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, քանի որ Հ.Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հ.Գևորգյանի՝ այդ գումարն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, նշված փաստական հանգամանքները չեն վկայում «լվանալուն» ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ Հ.Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով՝ հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարել նաև Հ.Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը (15)։
18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 7-7.6-րդ կետերում վկայակոչված ապացույցների, 14-16.2-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով, իրավական վերլուծության չեն ենթարկել գործում առկա մի շարք առանցքային փաստական հանգամանքներ։ Մասնավորապես, հաստատված համարելով 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարը հանցավոր ճանապարհով ստացված լինելու հանգամանքը` ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել այն, թե հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարը շրջանառության մեջ դնելը և կատարված շրջապտույտի արդյունքում այն ձեռքբերելն արդյո՞ք ուղղված չի եղել գումարի իրական ծագումը քողարկելուն։
Այսպես, գործի փաստական հանգամանքներից հետևում է, որ սույն որոշման 7-7.6-րդ կետերում վկայակոչված ապացույցների, այդ թվում` Հ.Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքների, փորձագիտական եզրակացությունների, ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված տվյալների համաձայն`
ա) «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Հ.Գևորգյանի առաջարկով 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հ.Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը։ Այդ ընկերության և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության միջև վերջիններս կնքել են պայմանագիր, թե իբր «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ,
բ) կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու արդյունքում հանցավոր ճանապարհով ձևավորված գումարի չափը կազմել է 582.063.046 ՀՀ դրամ (233.000.926 և 349.062.120 ՀՀ դրամի չափով գումարների հանրագումարը),
գ) «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հ.Գևորգյանի կողմից կամ նրա նախաձեռնությամբ ընկերության բանկային հաշվից, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, ընդհանուրը 1.423.011.587 ՀՀ դրամ գումար է փոխանցվել նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության բանկային հաշվեհամարին,
դ) գումարը փոխանցելու, կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու հիմնավորմամբ, Հ.Չանախչյանն այն մաս-մաս կանխիկացրել և առձեռն հանձնել է Հ.Գևորգյանին՝ այն դեպքում, երբ նշված ընկերությունը, ըստ գործի փաստական տվյալների, ձեռնարկատիրական գործունեություն չի ծավալել։
Մասնավորապես, վերը վկայակոչված փաստական հանգամանքների վերլուծությունը վկայում է, որ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարը, այլ գումարի հետ շրջանառության մեջ դնելու, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով իրականացված շրջապտույտի արդյունքում, «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից փոխանցվել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությանը: Այնուհետև, «օրինական» դրամական միջոցները մաս-մաս կանխիկացնելու արդյունքում, Հ.Չանախչյանի կողմից դրանք վերադարձվել են նույն «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հ.Գևորգյանին։
Նման պայմաններում «փողերի լվացմանն» ուղղված դիտավորության բացակայության մասին ստորադաս դատարանների դատողությունները փաստարկված չեն` հաշվի առնելով, որ վերը նկարագրված գործընթացը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկվել կայացված դատական ակտերում։ Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, այն ուներ առանցքային նշանակություն՝ ամբաստանյալների արարքներում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը որոշելիս։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ «փողերի լվացմանն» ուղղված դիտավորության բացակայության մասին հետևություններ անելիս, ստորադաս դատարանները համակողմանի անդրադարձ չեն կատարել վերոնշյալ փաստական հանգամանքներին` իրենց դատական ակտերն առավելապես պատճառաբանելով ամբաստանյալների արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշների առկայության մասին դատողություններով։ Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականում չծավալող ընկերության հիմնադրմամբ, հանցավոր ճանապարհով 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարի ձևավորմանը հաջորդող ամբաստանյալների գործողությունները վերը նշված հոդվածների քրեաիրավական որակումից դուրս են և պետք է արժանանան ինքնուրույն իրավական գնահատականի։
Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով, ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել գործում առկա փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ:
19. Այսպիսով, ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, դատական ակտ կայացնելիս թույլ են տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ և 358-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են, քանի որ ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի, բողոքարկված դատական ակտերը բեկանելու և գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է, որի պայմաններում միայն կարող է ապահովվել Հ.Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով գործում առկա ապացույցների գնահատման հարցերի ողջ ծավալով քննությունը։
20. Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ չեն վերացել Հ.Գևորգյանի և Հ.Չանախչյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերն ու պայմանները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշումը մասնակիորեն՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով բեկանել և գործն ուղարկել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության:
2. Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:
Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
(1)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 79-83:
(2)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 86-90:
(3)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 126-128:
(4)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5, թերթ 163, հատոր 9, թերթեր 237-239:
(5)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 10, թերթեր 112-114:
(6)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 52, հատոր 4, թերթեր 118-192, հատոր 13, թերթեր 70-77:
(7)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 6, թերթեր 45-89, հատոր 9, թերթեր 250-287:
(8)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 23, թերթեր 68-145:
(9)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 23, թերթեր 1-66:
(10)Տե՛ս Արսեն Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը:
(11)Տե՛ս ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի թիվ 422-Ն որոշմամբ հաստատված` «ՀՀ 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագիրը», կետ 665, ենթակետ 4։
(12)Հաստատվել է Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովի` 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ի` 34-րդ նիստում։
(13)Տե՛ս օրենքի հիմնավորումները՝ www.parliament.am կայքում։
(14)Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը։
(15)Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը։
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0161/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-06-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58209014 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հովհաննես Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմնք հանդիսացոդ փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013թ. շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Հրաչյա Չանախչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ծանոթի` Հովհաննես Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառնել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Էդիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հրաչյա |
| Ազգանուն | Չանախչյան |
| Հայրանուն | Օնիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.5 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-06-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 25-06-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Փանոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հրաչյա |
| Ազգանուն | Չանախչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Ներսիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մեժլումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | ՀՀ կառավարության որոշմամբ հայտարարվել է ոչ աշխատանքային օր: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով Խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավոի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ նիստով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի արձակուրդում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի թիվ ԵԿԴ/0176/11/14 բողոքով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ նիստով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով պորհրդակցական սենհակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի մեկ այլ գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի արձակուրդում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի սեմինարի դասընթացներին մասնակցելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 26-12-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Էդիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 25-12-2017 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Արդարացվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Գույքի բռնագրավում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հրաչյա |
| Ազգանուն | Չանախչյանի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 25-12-2017 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Արդարացվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | •ործ ԵԿԴ/0161/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի Գեոր•ի Սար•սյանի Անի Ավա•յանի մասնակցությամբ` մեղադրողներ` Արմեն Փանոսյանի Հայկ Հակոբյանի Հակոբ Ենոքյանի պաշտպաններ` Սլավիկ Պողոսյանի Կարեն Մեժլումյանի Անահիտ Բաբայանի Ավետիս Քալաշյանի Նարինե Սար•սյանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի` Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի` ծնված 06.08.1976 թ., ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ •յուղում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր, չդատված, հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոցի, 29-րդ տանը: Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանիª ծնված 22.09.1961 թ., Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուսնացած, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն, չդատված, հաշվառված էª Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյանի փողոցի, 12-րդ շենքի, 86-րդ բնակարանում: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2013 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչության 1-ին բաժնի հետաքննիչ Մ.Խաչատրյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 83188113 քրեական •ործը հարուցելու մասին: 2014 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել Հրաչյա Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչությունում հաշվառված ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն, խախտելով ՙՇահութահարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 47/1–րդ հոդվածի, ՙԱվելացած արժեքի մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ և 33-րդ հոդվածների պահանջները, ընկերության 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2013թ. հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակաշրջանի •ործունեության վերաբերյալ օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր փաստաթղթեր տարածքային հարկային տեսչություն չներկայացնելու միջոցով չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց: Այսպես՝ Հրաչյա Չանախչյանը 30.04.2013թ. և 04.05.2013թ. դուրս •րված էլետրոնային հարկային հաշիվներով ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն է իրացրել 2.000 տոննա պողպատի ջարդոն՝ 177.600.000 դրամ և 108 հատ պատի պանել՝ 5.443.200 դրամ ընդհանուր արժողությամբ, սակայն կատարված •ործարքների վերաբերյալ հարկման հիմք հանդիսացող պարտադիր փաստաթղթերը՝ 2013թ. երկրորդ եռամսյակի ԱԱՀ-ի և շահութահարկի հաշվարկներ, տարածքային հարկային տեսչություն չի ներկայացրել ու չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 31.991.736 դրամ հարկերը վարելուց, այդ թվում ԱԱՀ՝ 30.507.200 դրամ, շահութահարկ՝ 1.484.536 դրամ:2014 թվականի հունիսի 20-ին ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործով մեղադրյալ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին: 2014 թվականի հունիսի 20-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը: 2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 58209014 քրեական •ործը հարուցելու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա նպատակադրվելով զբաղվել կեղծ ձեռնարկատիրությամբ և ստանալ նյութական օ•ուտներ, առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է առևտրային կազմակերպություն ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, որի անունից, նաև որպես այդ ընկերության տնօրեն, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության տնօրեն Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի դրդմամբ, առանց ապրանքների մատակարարման կազմել է կեղծ փաստաթղթեր, այդ թվում նաև ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ պայմանա•իր, դրանք տրամադրել է վերջինիս, և սկսած ընկերության ստեղծման օրվանից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այդ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության հաշվեհամարից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցվել ընդհանուր մեկ միլիարդ ՀՀ դրամ, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է շուրջ 330 միլիոն ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր վնաս։ Այնուհետև նախնական համաձայնության •ալով Հովհաննես Գևոր•յանի հետ թաքցնելու այդ •ումարների իրական բնույթը և ծա•ման աղբյուրը, վերջինիս հետ նշված ժամանակահատվածում օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով՝ մեկ միլիարդ դրամը, որն արտահայտվել է հետևյալ կերպ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ին ներկայացնելով հիմնավորումներ, որ ստացված •ումարներն օ•տա•ործվելու են ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության աշխատանքային կարիքների համար նյութեր ձեռք բերելու, այլ ծախսեր կատարելու համար, փոխանցման կատարման օրերին կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է •ումարները և տրամադրել է Հովհաննես Գևոր•յանին, նրանից ստանալով տարբեր չափերի դրամական պար•ևներ: 2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևո•յանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա դրդել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին իրականացնելու կեղծ ձեռնարկատիրություն: Վերջինս նպատակադրվելով այդ •ործողություններով ստանալ նյութական օ•ուտներ, առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է առևտրային կազմակերպություն ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, որի անունից, նաև որպես այդ ընկերության տնօրեն, առանց ապրանքների մատակարարման կազմել է կեղծ փաստաթղթեր, այդ թվում նաև ապրանքների մատակարարման վերաբերյալ պայմանա•իր ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն իբր ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ, որոնք տրամադրել է իրեն, և սկսած ՙՉանախչյան՚ ընկերության ստեղծման օրվանից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այդ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ծերության հաշվեհամարից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել ընդհանուր մեկ միլիարդ ՀՀ դրամ, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է շուրջ 330 միլիոն ՀՀ դրամի առանձնապես խոշոր վնաս: Այնուհետև նախնական համաձայնության •ալով Հրաչյա Չանախչյանի հետ թաքցնելու այդ •ումարների իրական բնույթը և ծա•ման աղբյուրը, վերջինիս հետ նշված ժամանակահատվածում օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով մեկ միլիարդ դրամը, որն արտահայտվել է հետևյալ կերպ ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ին ներկայացնելով հիմնավորումներ, որ ստացված •ումարներն օ•տա•ործվելու են ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության աշխատանքային կարիքների համար նյութեր ձեռք բերելու, այլ ծախսեր կատարելու համար, Հրաչյա Չանախչյանը •ումարների ստացման կամ դրանց հաջորդող օրը կանխիկացրել է այդ բոլոր •ումարները և տրամադրել է իրեն, որի համար Հրաչյա Չանախչյանին տվել է տարբեր չափերի դրամական պար•ևներ: 2014 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով: 2014 թվականի հուլիսի 07-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Գևոր•յանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը երկու ամիս ժամանակով: 2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործը վարույթ ընդունելու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 83188113 քրեական •ործը թիվ 58209014 քրեական •ործին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 58209014 քրեական •ործի համարով շարունակելու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հ.Չանախչյանի կողմից 30.04.2013թ. դուրս •րված էլեկտրոնային հարկային հաշիվներով ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը 177.600.000 դրամ արժողությամբ 2.000 տոննա պողպատի ջարդոն և 5.443.200 դրամ արժողությամբ 108 հատ պատի պանել իրացնելու, և կատարած •ործարքների համար առանձնապես խոշոր չափերովª 31.991.736 դրամի հարկեր, տուրքեր և այլ պարադիր վճարումներ կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքով նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասինª ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվենª կալանք դնելու մասին: 2015 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը իրեղեն և այլ ապացույցներ ճանաչելու մասին: 2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանքներª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրելու մասին: 2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանքներ է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթիª Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£ Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£ Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին: Այսպիսով, Հովհաննես Գևոր•յանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս և օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը: 2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանքներª ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրելու մասին: 2015 թվականի մայիսի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58209014 քրեական •ործով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևոր•յանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը£ Այսպես. Հովհաննես Գևոր•յանը, հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£ Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£ Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին: 2015 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58209014 քրեական •ործի նյութերով նոր քրեական •ործ հարուցելու և առանձին վարույթումª թիվ 58207015 քրեական •ործի համարով շարունակելու մասին: 2016 թվականի օ•ոստոսի 02-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Ապացույցների հետազոտում և •նահատում. Ամբաստանյալ` Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց միայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը անապրանք •ործարք չի կատարել և պնդում է նախաքննական ցուցմունքը: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է իր կողմից, դրա ողջ •ործունեությունը, մինչև ձերբակալվելը, կազմակերպել և իրականացրել է անձամբ£ Տարբեր կազմակերպությունների հետ կատարել է տարբեր •ործարքներ, ձեռք է բերել ու վաճառել տարբեր ապրանքներ£ Բացի իրենից, ընկերության տնօրեններ են աշխատել նաև որդինª Ռազմիկ Գևոր•յանը, ընկերըª Աշոտ Բարսեղյանը և այլ անձինք, սակայն որ ժամանակահատվածում չի հիշում: Նրանք ինքնուրույն ոչինչ չեն կատարել: Բացի այդ, նրանք ոչ մի այլ բան իր ընկերության համար չեն արել, քանի որ տեղյակ չեն եղել ոչ պայմանա•րեր կազմելուց, ոչ էլ ապրանքների ձեռքբերումներից ու ընկերություններին իրացնելուց£ Ինքը դա կատարել է իր •ործը հեշտացնելու համար£ Նրանք բանկ են •նացել իր խնդրանքով և բոլոր փողային հարցերի հետ կապված •ործերը կատարել են իր տված տվյալների համաձայն£ Բոլոր փոխանցումները կատարվել են բանկային փոխանցումներով: Հարկային մարմին հաշվետվություններ ինքն անձամբ է ներկայացրել, սակայն իրեն օ•նել է Արամայիսըª սովորեցնելով, թե դա ինչպես անել և ինքն անձամբ է կատարել համակար•չով: Այլ ընկերությունների հետ անապրանք •ործողություններ չի կատարել և բոլոր վկաները տվել են ճիշտ ցուցմունքներ: Հրաչյա Չանախչյանը իրեն վաճառել է ապրանքներ և ինքը կնքելով պայմանա•իր •նել է այն: Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ չի տվել և ինքը չ•իտի, թե ինչու: Ինքը պատրաստ է վճարել իր հարկային պարտականություններն իր մասով: Ամբաստանյալ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքն անապրանք •ործողություն չի կատարել և ապրանքները վաճառել է փոխանցումով: Հայտնեց, որ հրաժարվում է նախաքննական իր ցուցմունքներից, քանի որ ինքն այդպիսի ցուցմունքներ տալով փորձել է թեթևացնել •ործը, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում: Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը հրաժարվեց հարցերին պատասխանելուց: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 05-ին որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ոչ մի պաշտպան չի ուզում, ինքը կպաշտպանի իր շահերը, դա կապված չէ իր նյութական վիճակի հետ, եթե ուզենա պաշտպան ունենալ, կտեղեկացնի: Ներկա պահին իրեն լավ չի զ•ում, ունի •լխացավ ու խնդրում է այսօր իրեն չհարցաքննել ինքը ցուցմունք կտա երկուշաբթի օրըª 2014 թվականի հուլիսի 7-ին: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 07-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչում մասամբ, մեղավոր է ճանաչում միայն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ոչ մի փող չի լվացել, հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներ չի օրինականացրել, այլ միայն կատարել է անապրանք •ործարքներ ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի հետ հենց Հովհաննեսի առաջարկով: Ինքը 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն, որը հաշվառել է Արմավիր քաղաքի հարկային տեսչությունում: Քանի որ •իտեին, թե ինչի հետ էր լինելու կապված իրենց •ործողությունները, ինքը հարկային մարմնում և պետ ռե•իստրում ներկայացրել է, որ իր ընկերությունը որպեսզի հաշվառվի ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեում, դա հորինված հասցե է և դրա նպատակն, որ հնարավոր չլինի •տնել ընկերությունը: Հենց այդ ժամանակ էլ ՙՉանախչյան՚ և ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանա•իր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ: Սկսած այդ ժամանակահատվածից էլ մինչև այդ տարվա մայիս ամիսը բազմաթիվ դեպքերով, ինքը կոնկրետ ամիս ամսաթիվ չի հիշում, Հովհաննես Գևոր•յանը փոխանցել է իր ընկերության հաշվին տարբեր չափերի •ումարներ, փոխանցման հիմքը նշելով, թե իբր ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ: Չի հիշում, թե ինչ ապրանքներ են նշվել, հիմնականում խողովակներ և մետաղի ջարդոն է նշվել, սակայն թե ինչ քանակությամբ, չ•իտի, դա իրեն չի հետաքրքրել: Փոխանցված •ումարները եղել են տարբեր չափերի, 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն կամ ավելի քիչ չափով: Ինքը այդ •ումարները իր ընկերության հաշվին նստելու օրերը կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն տվել է Հովհաննեսին առձեռն: Այդ •ործը սկսելուց Հովիկը ասել է, որ իր •ործողությունների համար իրեն փող կտա, սակայն ստույ• չափ կամ տոկոսավճար իրեն տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսը իրեն տվել է տարբեր •ումար չի տվել փոխանցված •ումարից նա ասել է, որ նախորդ դեպքերի համար էլ իրեն ասել է որ նախորդ դեպքերի համար էլ իր հաշվեհամարին •ումար թողնի, որն էլ ինքը կատարել է ու հետո այդ •ումարները տնօրինել: ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ-ից նշված ժամանակահատվածում իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որոնք ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից, որը բացել է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲ ընկերությունումª Շեն•ավիթի մասնաճյուղում: Ստացած •ումարներն էլ տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, թե նա հետո այդ •ումարները ինչպես է տնօրինել և ինչ է արել դրանց հետ ինքը չ•իտի և չի հարցրել դա իրեն չի հետաքրքրել: Հովհաննեսը ասել է, որ իրենց ընկերությունների •ործարքների վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարելու է իր ծանոթ հաշվապահ Արմանը, որին ինքը չի տեսել և չի ճանաչում ինքն էլ հավատացած է եղել, որ ձևակերպումները կատարվում են: Անձամբ ինքը ոչ մի հարկային հաշվետվություն չի ներկայացրելª հաշվապահական ձևակերպումներ չի կատարել ու ոչ մի հաշվապահական փաստաթղթեր չունի և ներկայացնել չի կարող: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի օ•ոստոսի 21-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը նայել է հարկային հաշիվները, կարող է ասել, որ դրանք ինքը չի կազմել և ինքը չի հարկային տեսչությանը ներկայացրել, ան•ամ դրանց կազմմանը ներկա չի •տնվել, իր իմանալով ինչպես Հովիկն իրեն ասել է հաշվետվությունները պետք է կատարեր նրա ծանոթ Արմանը, սակայն թե վերջինս է կազմել այդ հարկային հաշիվները, թե մեկ այլ անձ, ինքը տեղեկություն չունի: Ինքն ադեն նշել է նախկին ցուցմունքում, թե ինչ կերպ է տեղի ունեցել, պնդում է իր նախորդ ցուցմունքները ու նորից նշում է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն ոչ մի ապրանքներ չի վճարել այլ միայն Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո Լայֆ՚ ընկերությունից պարբերաբար •ումարներ է փոխանցել իր ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ինքը կանխիկացրել է ու տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին: Սակայն այդ հաշիվմերի կազմման հետ ինքը ոչ մի կապ չի ունեցել: Երբ ընկերությունը •րանցվել է հարկային մարմնում, այնտեղ իրեն տվել են էլեկտրոնային ծածկա•իր և իր ստորա•րությունը հաստատող էլեկտրոնային սարք, որոնք ինքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, որպեսզի նա կազմակերպի իր ընկերության հարկային հաշվետվությունների կատարումը: Ինքը պարբերաբար նրան հայտնել է , թե իր ընկերության հարկային հաշվետվությունները կատարվում են, Հովհաննեսը պատասխանել է, որ կատարվում են: Նաև նրան պարբերաբար ասել է, որ պետք է վճարվեն նաև հարկեր և տուրքեր, սակայն նա ասել է, որ դրա հետ ինքը •ործ չունի, դեռևս փող չկա դրա համար, ուշացնելով էլ ոչինչ, տու•անքները հետը կվճարի: Էլեկտրոնային ստորա•րության սարքը միշտ եղել է Հովհաննեսի մոտ: Ինքը նայել է փաստաթղթերը իրեն ներկայացված և հայտնում է, որ դրանք տեսնում է առաջին ան•ամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ինքը նույնպես կապ չունի և չ•իտի ով է դրանք կազմել, սակայն կարող է ասել, որ տարվա ձմռան վերջին և •արնան սկզբներին Հովհաննես Գևոր•յանը իրեն տվել է և ինքը ստորա•րել է պայմանա•իր, ըստ որի նշված ընկերությունը իբր իր ՙՉանախչյան՚ ընկերությունը պետք է վճարի տնտեսական ապրանքների և Հովհաննեսի ասելով ինքը մի երեք ան•ամ •նացել է ՙՀայբիզնեսբանկ՚ և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից •ումարներ է փոխանցել այդ ընկերության հաշվեհամարին, որի տվյալները իրեն է տվել Հովհաննես Գևոր•յանը: Գումարների չափը ասել է Հովհաննեսը սակայն փոխանցած •ումարների կոնկրետ չափը ինքն այժմ չի հիշում, սակայն հաստատապես ասում է, որ դա 123 միլիոն դրամի չափով չի եղել իր հիշելով 5 միլիոն դրամը չի •երազանցել: Համենայնդեպս նշված ընկերությունից ինքը ոչ մի տեսակի ապրանք չի •նել, դա և ինչպես մյուս •ործարքները եղել են անապրանք: Հովհաննեսի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ նշել է, որ որոշ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ինքը վաճառել է, սակայն դա ճիշտ չէ ոչ մի ապրանք էլ չի վաճառել ու չի •նել իր ընկերության համար, ուղղակի վախ ունենալով է նշել, որ ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքներ է վաճառել ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությանը, հետո ինքը քննիչին դիմում է դրել հայտնելով, որ ինքը սխալ է վարվել: Իրեն ոչ ոք չի սպառնացել և ուղղորդել որ ինքն այս կամ այն ձևով ցուցմունք տա, ուղղակի իր մոտ հիմա էլ կա մտավախություն, որ ինքը ճիշտ ներկայացնելով կարող է վտան•ի ենթարկել ընտանիքը, քանի որ խոսքը մեծ •ումարների հետ է կապված, համոզված է, որ այդ •ումարները Հովհաննեսինբել չէ և ինքը չ•իտի, թե դա ումն է եղել, այդ իսկ պատճառով ուղղակի խնդրում է որպեսզի իր ընտանիքին վտան• չլինի, իրեն Հովհաննես Գևոր•յանի ոչ էլ մի ուրիշ անձի հետ առերեսում չանեն: Իրեն ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված ինչ •իտի ասել է, ավելին չ•իտի: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 18-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ճանաչում է միայն Հովհաննես Գևոր•յանի որդունª Ռազմիկին, ում մեկ ան•ամ, եթե չի սխալվում 2013 թվականի աշնան կեսերին, օրը չի հիշում տեսել է Հովհաննեսենց տանը, երբ վերջինի հրավերով այնտեղ է •նացել ճաշկերույթի և Հովհաննեսն էլ ծանոթացրել է նրա հետ ասելով, որ իր մեծ տղան է: Բացի այդ դեպքից ինքը Ռազմիկի հետ այլևս չի հանդիպել: Մյուս երկու անձանց չի ճանաչում ու ինքը ներկա պահին է իմացել, որ նրանք զբաղեցրել են ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իրեն Հովհաննեսը ասել է ու ինքն էլ •իտի որ նշված ընկերության տնօրենը Հովհաննեսն է: Իր ընկերության և ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության միջև կատարված անապրանք •ործարքների հետ թե Ռազմիկին ու մատնանշված երկու անձինք ինչ առնչություն են ունեցել ինքը տեղյակ չէ: Ինքը նորից է նշում, որ ինքը միայն •ործ է ունեցել Հովհաննես Գոևոր•յանի հետ իր ընկերության հաշվեհամարին ՙՄշո Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից փոխանցված բոլոր •ումարները ինքը կանխիկացրել է անձամբ, որից հետո կանխիկացված •ումարը ամբողջությամբ տվել է անձամբ Հովհաննեսին, կամ ստանալու օրը կամ էլ ստացման օրից մեկ կամ երկու օր անց ու քանի որ այդպիսի դեպքերը շատ են եղել ինքը չի կարող մտաբերել և ճշ•րիտ ասել, թե որ դեպքում և երբ է կանխիկացրել և երբ է տվել նրան այդ •ումարները: Բոլոր այդ դեպքերում էլ Հովհաննեսն է իրեն զան•ահարել ու ասել, որ •ումաները փոխանցի: Եղել են դեպքեր երբ պայմանավորվել են Հովհաննեսի հետ հանդիպել Հայրենիք կինոթատրոնի մոտ, որոշված ժամին ինքը •նացել է ու այդ կինոթառրոնի դիմացի մայթում •տնվող ՙՀայԲիզնես՚ բանկից կանխիկացրել է փոխանցված •ումարները, ու •նալով Հայրենիք կինոթատրոնի շենքի մոտ դրանք ամբողջությամբ տվել է Հովհաննեսին: Վերջինս միշտ եղել է միայնակ, թե ինչ մեքենայով է նա այնտեղ եկել ինքը չ•իտի իրենք հանդիպել են կինոթատրոնի մոտ, երբ իրենից •ումարները վերցրել է առանց հաշվելու և իրենք իրարից հեռացել են: Ինքն արդեն նշել է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի մատակարարման հետ կապված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները ինքը չի կազմել, Հովհաննեսը հենց իր ընկերության հիմնադրման առաջին օրերից վեցրել է այդ հաշիվները կազմելու համար հարկային տեսչության տված սարքը, որը այլևս իրեն չի վերադարձրել: Թե նա է կազմել հարկային հաշվետվությունները, թե մեկ այլ անձ ինքը չի կարող ասել: Ինքը ան•ամ չ•իտի, թե հարկային հաշիվները ինչ ամսաթվով են կազմվել: Այդ ամենի հետ Լաերտ Գևոր•յանը ինչ կապ ունի ինքը տեղյակ չէ: Գիտի, որ նա Հովհաննեսի հորեղբոր տղան է: Լաերտը իր ՙջիպ՚ ավտոմեքենայով Հովհաննեսին բերել է իր հետ հանդիպման և ան•ամ ավտոմեքենայից չի իջել: Այդ ժամանակ Հովհաննեսին կանխիկացված •ումարներ չի տվել: Թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարից կոնկրետ ով է իր ընկերության հշվեհամարին •ումարներ փոխանցել, ինքը չ•իտի իր մոտ տպավորված է որ դա կատարել է Հովհաննեսը: Հովհաննեսը իրեն տվել է •ումար կոնկրետ չափը չի հիշում և ինքը դա մուտքա•րել է ՙՄվ-քեմիքլ՚ ընկերության հաշվեհամարին չիմանալով, թե ինչի համար է դա կատարվում: Հայտնեց, որ ոչ մի տեղեկություն չունի թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ինչպիսի ընկերություների հետ ինչպիսի •ործարքներ է կատարել, այդ մասին իրեն Հովհաննեսը ոչինչ չի պատմել: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 30-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը լսեց իր և Լաերտ Գևոր•յանի միջև կատարված հեռախոսազրույցների ձայնա•րությունները և կարդացել է փորձա•իտական եզրակացության մեջ նշված տեքստը, որը կարող է ասել, որ այդ խոսակցությունները ինքը վարել է Հովհաննես Գևոր•յանի հորեղբոր որդուª Լաերտ Գևոր•յանի հետ, ինքն ունեցել է բնակարանի հետ կապված դատական •ործի խնդիր և Լաերտը խոստացել էլ, որ իրեն կօ•նի, որ •տնի նորմալ փաստաբանի, ով դատարանում կներկայացնի իր շահերը: Այդ երկու խոսակցություններով ինքը ցանկանում է հանդիպել Լաերտին, որ նա լուծի փաստաբան •տնելու հարցը: Այլմոլորակայիններ ասելով ինքը ի նկատի է ունեցել Հովհաննես Գևոր•յանին և նրա ընկերոջը, ում հետ Հովհաննեսը պարբերաբար շատ քանակությամբ ո•ելից խմիչքներ է օ•տա•ործում և ինքը •իտի, որ նա շրջան է մեկնել մի քանի օր և զբաղվում է խմելով: Իսկ մոտս բան վերցնելը ինքը ի նկատի է ունեցել •ումար վերցնելը, որպեսզի վճարի փաստաբանի վարձը: Միլիոն ու կես •ումարի խոսակցությունը Լաերտն իրեն ասել է շեշտելով, որ իր մոտ էլ •ումար չկա և չի կարող իրեն օ•նել փաստաբանի վճարները հո•ալու համար: Դրանից առաջ ինքը Հովհաննեսին խնդրել էր որ Լաերտից հետաքրքրվի, թե նա կարող է իրեն պարտքով •ումար տալ, փաստաբանի վարձավճարը հո•ալու համար, դա համար էլ Լաերտը իրեն հասկացրել է, որ նա էլ •ումար չունի: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 10-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ պնդում է նախորդ ցուցմունքները ինքը փողերի լվացում չի կատարել, երբ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ին փոխանցված •ումարները կանխիկացրել ու տվել է Հովհանեսին, տեղյակ չի եղել ու չի հասկացել թե ինչ նպատակով է դա կատարում, դրա համար էլ իրեն փողերի լվացման մեջ մեղավոր չի ճանաչում, իսկ անապրանք •ործարքներ կատարելու մեջ ինքը իրեն մեղավոր է ճանաչել, ներկա պահին նշում է որ դա կատարել է ամբողջ տեղի ունեցածի մասին ինքը իր նախորդ ցուցմունքներու մանրամասն նկարա•րել է ամբողջությամբ դրանք պնդում է և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 25-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, քանի որ ինքը կատարել է կեղծ ձեռնարկատիրություն, այսինքն հարկային մարմնից ստացած համապատասխան սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, որպեսզի նա իրականացնի իր ընկերության կողմից իր ընկերության ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին իբր ապրանքներ վաճառելու վերաբերյալ էլեկտրոնային հարկային հաշիվների կազմում, որն էլ կատարվել է:Այդ մասով իրեն մեղավոր է ճանաչում: Սակայն փողերի լվացման օժանդակման մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Քննիչին խնդրել է իր մոտից վերցված երկու հեռախոսները և դրանցում •տնվող հեռախոսաքարտերը հանձնել իր որդուն: Վկա Գևոր• Միլիտոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդինª Հովհաննես Գևոր•յանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և մեկ ան•ամ այցելել է բանկ: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց հետո ինքը տարել է վիրահատություն: Հովհաննեսին բոլորը ՙՆշե՚ են դիմել: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե նշված ընկերությունը ինչով է զբաղվում: Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գևոր• Միլիտոնյանը հայտնեց, որ քննիչի մոտ •րված ցուցմունքը ճիշտ է և ավելացնելու ոչինչ չունի: Վկա Ազատ Բա•րատյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի վերջից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ում որպես տնօրեն£ Իր դիմումի համաձայն, 2014 թվականի մայիսին ազատվել է աշխատանքից£ Աշխատած ժամանակահատվածում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վերին Գետաշեն և Մադինա համայնքների տարածքում հոսող Ար•իչի •ետի վրա իրականացրել է հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման աշխատանքներ£ Ունեցել են համապատասխան լիցենզիաª այդ •ործունեությունն իրականացնելու համար£ Շինարարական այդ աշխատանքների ընթացքում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն տարբեր ընկերություններից ձեռք է բերել տարբեր սարքավորումներ և շինարարական նյութեր£ Ձեռք բերումներ են կատարել նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Մանրամասներ չի հիշում, թե ինչպես են սկսել աշխատել այդ ընկերության հետ£ 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ին իրենց ընկերության և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջև կնքվել է պայմանա•իրª վերջինիս կողմից իրենց ընկերությանը 1500 •ծային մետր 1420 մմ տրամա•ծի խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ£ Պայմանա•իրը ստորա•րվել է իր և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի միջև£ Հովհաննես Գևոր•յանը նախապես զան•ահարել է իրեն, տեղեկացրել տեղափոխման վերաբերյալ, կամ մատակարարման ժամանակ եկել է իրենց շինհրապարակ£ Երկար ժամանակ է անցել և ինքը չի հիշում, թե նրա հետ որևէ անձ եղել է, թե ոչ: Պայմանա•րով նախատեսված ամբողջ ծավալը իրենք ստացել են և որևէ պարտք-պահանջ չեն ունեցել: Խողովակների մատակարարման յուրաքանչյուր դեպքից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել£ Մատակարարված ապրանքների վերաբերյալ տվյալներն ինքը տրամադրել է հաշվապահին, իսկ թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվապահական ձևակերպմումներն ո±ւմ կողմից են կատարվել, և ո±վ է հանդիսանում այդ ընկերության հաշվապահը, չ•իտի, նրա հետ երբեք չի հանդիպել£ Հովհաննեսը ունեցել է Լաերտ անունով բարեկամ, սակայն ինքը բոլոր •ործարքները կատարել է Հովհաննեսի հետ: Հայտնեց, որ քննիչի մոտ իր հայտնածը համապատասխանում է իրականությանը: Վկա Ղազար Գրի•որյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է ՙՎանի՚ ՍՊԸ-ն և այդ ժամանակվանից հանդիսանում է ընկերության տնօրենը£ 2004 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել ք. Երևան, Արին Բերդի 2, փակուղի 1 հասցեով մոտ 6 հեկտար տարածքը, որն ունեցել է մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինություն և մոտ 300 քառակուսի մետր չափով •րասենյակային շինություն£ Այդ տարածքում իր ըկերությունն իրականացրել է երկաթբետոնի արտադրություն£ Վերջին 6 տարիներին, արտադրություն համարյա չի իրականացվել£ 2012 թվականի աշնանն իրեն դիմել է ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ •յուղի բնակիչ Հովհաննես Գևոր•յանը և խնդրել, որ նրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի համար վարձակալությամբ հանձնի իր ընկերությանը պատկանող մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինությունը£ Նա ասել է, որ իրականացնելու է տնտեսական •ործունեություն, հիմնականում կատարելու է խողովակների տրամա•ծերի վերափոխումներ, այսինքն փոքր չափերի խողովակները միացնելու և դարձնելու է մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Այդ շինությունում ինքն ունեցել է տեղադրված երեք սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է եղել կատարել այդ •ործողությունը£ 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իր ընկերության և Հովհաննես Գևոր•յանին պատկանող ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջև կնքվել է տարածքի վարձակալության պայմանա•իր, և այդ ժամանակվանից սկսած, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր տարածքում սկսել է իրականացնել նշված •ործունեությունը£ Գրասենյակային շենքում նա տարածք չի վարձակալել£ Ինքը չ•իտի, թե վարձակալված տարածքում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կոնկրետ ինչ •ործարքներ է իրականացրե, ում հետ և ինչպիսի փաստաթղթային ձևակերպումներ են կատարվել£ Վկա Աշոտ Բասեղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևոր•յանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից, չի հիշում, թե ում միջոցով և ինչ հան•ամանքներում են ծանոթացել£ 2013 թվականի փետրվարին, հանդիպել է Հովհաննեսի հետ և խոսակցության ընթացքում նրան ասել է, որ ցանկանում է բանկից վարկ վերցնել ու ծավալել •ործունեությունը£ Իմանալով, որ ՙՆշեն՚ հանդիսացել է մեծ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն ու զբաղվել է ապրանքների ձեռք բերմամբ ու իրացմամբ, խնդրել է նրան վարկը վերցնել նրա ընկերության անունից, իր սեփական բնակարանն ու հողամասը •րավադրելով£ Նոր ընկերություն հիմնադելով, ինքը չէր կարող ունենալ մեծ շրջանառություն և ստանալ բանկի վստահությունը£ ՙՆշեն՚ համաձայնվել է օ•նել և 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենը, որպեսզի զբաղվի վարկի ստացման •ործով£ 2013 թվականի մարտի վերջին, իր խնդրանքով, ՙՆշեն՚ իրեն ազատել է նշված աշխատանքից, քանի որ վարկի ստացումը չի հաջողվել, ՙՀայբիզնեսբանկը՚ մերժել է 40 միլիոն դրամի տրամադրումը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, մերժման պատճառն իրեն հայտնի չէ£ Ինքը որպես տնօրեն ստորա•րել որոշ բանկային փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե ինչ փաստաթղթեր: Հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացում իր կողմից տրված ցուցմունքը: Վկա Ակսել Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՙԱՔՍԱՏԻ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալներին: ՀԷԿ-ի կառուցման համար իրեն անհրաժեշտ է եղել խողովակներ: Ինքը տեսել է կան•նած բեռնատար, որում բարձված են եղել մի քանի խոշոր տրամա•ծի խողովակներ£ Մոտեցել է բեռնատարի վարորդին և ասել, որ իրեն անհրաժեշտ են մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Վարորդը զան•ահարել է ինչ-որ մեկին, հետո պայմանավորված օրը, հանդիպել և Երևանի Դավիթաշենի 2-րդ թաղամասի 8-րդ շենքում տեղակայված իրենց •րասենյակում զրուցել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն, հայտնել, որ այդ ընկերությունն ունի արտադրամաս Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում, Արին-Բերդ փողոցի վրա, որտեղ իրականացնում է օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող մետաղյա խողովակների տրամա•ծերի վերափոխում ավելի մեծ չափերի£ Ինքը հայտնել է, որ Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում իրենց ընկերության կողմից կառուցվող ՀԷԿ-ի համար անհրաժեշտ են 820 մմ տրամա•ծի 2200 •ծային մետր խողովակներ£ 2013 թվականի օ•ոստոսի 5-ին, երկու դեպքով բանկային փոխանցումներ է կատարել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին, ընդհանուր փոխանցելով 49.280.000 դրամ£ 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, երկու վարորդները, որոնց հետ պայմանա•իր է կնքել, սկսել են Հովհաննեսի արտադրամասից խողովակների տեղափոխումը Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում •տնվող շինհրապարակ£ Վարորդները ունեցել են Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը, նախքան տեղափոխում կատարելը կապնվել և պայմանավորվել են նրա հետ, այնուհետև կապալառու ընկերության աշխղեկի կամ վերամբարձի վրա աշխատող անձի հետ, յուրաքանչյուր դեպքում տեղեկացնելով, թե քանի մետր խողովակներ են կոնկրետ օրը տեղափոխելու£ Խողովակների ստացման ժամանակ ինքը ներկա չի •տնվել, դրանց ստացման ժամանակ, բացի էլեկտրոնային հարկային հաշիվներից, այլ փաստաթղթեր չեն կազմվել, քանի որ այդպիսի անհրաժեշտություն չի առաջացել£ Վկա Գեղամ Բրսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ում որպես փոխտնօրեն: Երբ իրենց տնօրենը մահացել է ինքը ժամանակավոր ստանձնել է նրա պաշտոնը և եղել են կիսատ թողած աշխատանքները որոնք ինքը ավարտել է: Իրենց ընկերությունը զբաղվել է ՀԷԿ-րի կառուցմամբ: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ •ործարքներ կնքվել և իրականացվել են, սակայն ինքը լավ չի հիշում, քանի որ այդ •ործունեությունը կատարվել է իրենց տնօրենի հետ, իսկ նրա մահից հետո ինքը կատարել է մի քանի •ործողություն: Ներկա պահին իրենց տնօրենը հանդիսանում է Նաիրա Սար•սյանը: ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ն կրկին եղել է ՀԷԿ-ր կառուցելու հետ: Տնօրենի մահից հետո եղել են կիսատ բաներ որոնք մատակարարվել են ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ն: Ինքը մանրամասներ չ•իտի, թե ում միջոցով է մատակարարումներ կատարվել: Հայտնեց, որ ինքը քննիչի մոտ տվել է ցուցմունքներ, որտեղ հայտնել է ճշմարտությունը և պնդում է այդ ցուցմունքը: Վկա Ռազմիկ Գևոր•յանի հրաժարվել է ցուցմունք տալուց հայտնելով, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանի որդին: Նախաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գևոր•յանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է հորª Հովհաննես Գևոր•յանի կողմից, հիմնադրման օրը, ամիսը և տարեթիվը չի հիշում, այն •ործում է մոտ 2-3 տարի£ Ընկերության տնօրեն եղել են ինքն ու հայրը, բացի իրենցից, ով է եղել տնօրեն, չ•իտի£ Ինքը տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտից մինչև նոյեմբերը ներառյալ, իսկ այնուհետև, հոր ձերբակալվելուց հետո, 2014 թվականի օ•ոստոս-սեպտեմբեր ամիսներից սկսած, զբաղեցրել է այն£ Մնացած ժամանակահատվածներում, որքանով, իր իմանալով, տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է հայրը£ Հայրն այդ ընկերությունը հիմնադրել է բիզնես իրականացնելու համար£ Ինքն էլ, ելնելով իրավիճակից, քանի որ հայրը ձերբակալվել է, ընկերությունն ունեցել է չկատարված պայմանա•րեր և •ործեր, դարձել է ընկերության տնօրեն և փորձել ավարտին հասցնել չկատարված աշխատանքները£ Անավարտ է մնացել ՀՀ Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում մեծ տրամա•ծի խողովակաշարի ապամոնտաժումը և մատակարարումը պատվիրատու կազմակերպությանը£ Չ•իտի, թե ովքեր են աշխատել ընկերությունում£ Ճիշտ է 2013 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում զբաղեցրել է ընկերության տնօրենի պաշտոնը, սակայն, ըստ էության, ընկերության տնօրենի իրավունքներն ու պարտականությունները կատարել է հայրը, թե ինչուª չ•իտի£ Ոչ մի •ործարքի կատարմանն ինքը մասնակից չի եղել£ Չ•իտի, թե կազմակերպությունների հետ հայրը երբ և ինչպիսի •ործարքներ է կատարել£ Գևոր• Միլիտոնյանը հոր հորեղբոր տղան է£ Աշոտ Բարսեղյանին չի ճանաչում և չ•իտի, թե նրանք ինչ առնչություն են ունեցել հոր ընկերության հետ, և այդ ընկերության տնօրեններ եղե±լ են, թեª ոչ£ Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում, մի•ուցե նրան տեսել է, սակայն նրա անուն-ազ•անունն իրեն ոչինչ չեն ասում£ Տեղյակ է, որ նա քրեական •ործով նույնպես կալանավորվել է, սակայն թե կոնկրետ ինչի համարª չ•իտի£ 2013 թվականին, ամիսը և օրը չի մտաբերում, հորից լսել է, որ վերջինիս ընկերությունը •ործարքներ է կատարել ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հետ, այսինքն հայրիկն այդ ընկերությունից ձեռք է բերել ինչ-որ ապրանքներ, այլ մանրամասներ չ•իտի£ Անապրանք •ործարքների մասին ինքը չի իմացել և կարծում է, որ անապրանք •ործարքներ չեն եղել, ոչ ինքը, ոչ հայրը, ոչ Լաերտ Գևոր•յանը, որի հետ իրենց ընտանիքն ունի շատ լավ բարեկամական հարաբերություններ, այդպիսի •ործողությունների մասնակից չեն եղել£ 11.11.2013 թ. դադարել է զբաղեցնել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է •նալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին •ումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ ան•ամ ընկերության հաշվեհամարներից •ումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին, որպես •ումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարմումներ կատարելը£ Տնօրեն եղած ժամանակ և հետո, պայմանա•րերի, •ործարքների էության և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ դրանց մասնակից եղած ընկերությունների մասին տեղյակ չի եղել£ Չի իմացել և չէր կարող իմանալ կեղծ փաստաթղթերիª անապրանք հաշիվների մասին, քանի որ կատարել է զուտ հոր խնդրանքները£ Գումարները, որոնք մուտքա•րել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, իրեն հայրը տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի ՙՀայրենիք՚ կինոթատրոնի դիմաց •տնվող ՙՀայբիզնեսբանկ՚, և դրանք մուտքա•րի ընկերության հաշվեհամարին, որպես հիմք նշելով ՙհաշվի համալրում՚-ը£ Ինքն էլ, վերցնելով •ումարը, մենակ •նացել է բանկ և հոր տված ամբողջ •ումարներով համալրել ընկերության հաշիվը£ Ինչ նպատակով է կատարվել այդ համալրումը, չ•իտի և չի հիշում, որ հայրը դրա վերաբերյալ իրեն ինչ-որ բան ասած լինի£ Այդ •ործողություններին Լաերտ Գևոր•յանը չի առնչվել£ Նաև հոր ասելով •նացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է •ումարներ£ Հայրն իրեն չի ասել, թե •ումարներն ինչի համար են փոխանցվել ընկերությունների հաշվեհամարներին և չի հիշում, թե որքան բանկային այդպիսի •ործարքներ է կատարել£ Կանխիկացված •ումարները տվել է հորը£ Չ•իտի, թե •ումարներն ինչ նպատակով են կանխիկացվել և ում կողմից են տնօրինվել£ Վկա Սպարտակ Սանթրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալ Գևոր•յանին: Գևոր•յանին ճանաչում է երեքից–չորս տարի իրենք աշխատել են ՙԳ.Ա.Խ. Խաչատրյան՚ ՍՊԸ-ի, որը հանդիսացել է իրենց մատակարարըª Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման, այսինքն ՙԳ.Ա.Խ. Խաչատրյան՚ ՍՊԸ-ն եղել է իրենց կապալառուն, իսկ մատակարարը եղել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն: Դրանց բերված բոլոր ապրանքների ձեռքբերման բոլոր փաստաթղթերը առկա են և իրենք ներկայացրել են նախաքննական մարմնին: Գա•իկի մահից հետո տակը մնացաց են եղել ՌԴ-ից բերված մատոռները և դա միան•ամից ձևակերպվել է ՙՏաթևի Անապատ՚ ՍՊԸ-ի վրա և իրենք պարտք պահանջ չունեն նրաց ՍՊԸ-ի հետ: Ինքը տեղյակ չէ, թե որ •ործարանից ինչ հան•ամանքներում է բերվել: Ինքը Գա•իկ Խաչատրյանի հետ եղել են մտերիմ ընկերնեն և ամբաստանյալին նրա միջոցով է ճանաչել: Փոխադրամիջոցները կազմակերպել է ՙԳ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ն: Ինքը ինչ •րել է նախաքննության ընթացքում ճիշտ է և պնդում է այն: Վկա Մարսել Այվազյանիը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է ՙԱրաքսշին՚ ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն£ Ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանինª •ործնական հարաբերությունների միջոցով: ՙԱրաքսշին՚ ՍՊ ընկերությունը •ործունեություն է իրականացրել շինարարության ոլորտում, որպես կապալառու կատարել է բնակելի շենքերի որոշակի շինարարական աշխատանքներ£ 2012 թվականի օ•ոստոս ամսից ճանաչել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանին£ Նա մատակարարել է շնանյութ: Նրանց միջև կատարված բոլոր •ործարքները առկա են •րավոր և նրանց միջև պարք պահանջ առկա չէ: Շինաշխատանքներ է իրականացվել Երևանի Վերին Անտառային փողոցի 220/3 և 220/4 հողատարածքներում կառուցվող բազմահարկ շենքում: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերաբերյալ կարող է միայն ասել, որ առկա է բոլոր պայմանա•րերը, իսկ դրանից հետո չ•իտի առկա են բայմանա•րեր, թե ոչ: Ինքը չի հիշում, թե որտեղից է ճանաչել ամբաստանյալին, նա առաջարկել մատչելի •նով շնանյութ և տրանսպորտային միջոցը ապահովել է ամբաստանյալը: հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում մանրամասն ցուցմունք է տվել և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունիª պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը: Վկա Լաերտ Գևոր•յանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներինª Գևոր•յանը հանդիսանուըմ է իր հորյեղբոր որդին, իսկ մյուս ամբաստանյալը նրա •ործընկերն է: Հիմնադրել է ՙԱր•ամ՚ ՍՊԸ-ն, որը •ործել է մինչև 2000 թվականը: Ինքը որպես եղբայր օ•նել և օժանդակել է իր եղբորը: Հայտնեց, որ Սպարտակ Սանթրոսյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը և իր հորեղբոր որդին նրա համար ապրանք է մատակարարել: ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը առնչություն է ունեցել, որպես իր եղբոր ՍՊԸ և օ•նել է նրան և բազմաթիվ ան•ամ ինքը երաշխավորել է և օ•նել է նրան: Ինքը տեղյակ չի եղել հաշվապահական հարցերից և միայն տեղեկացել է, որ նրան այդ հարցում օ•նել է Արամայիսը: Իր ընկերներից մեկին հաշիվ է պետք եղել և նրանք դուրս •րած չեն եղել և ինքը զան•ահարել է Արամայիսին: Վկա Արամայիս Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի փետրվարից աշխատում է ՙԿոմպասս՚ ՍՊԸ-ում որպես •լխավոր հաշվապահ£ Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանին: Իրենց ՍՊԸ-ն զբաղվել է համակար•չային տեխնիկայի վաճառքով: Գևոր•յանին չանաչել է •յուղից: Երբ նա խնդրել է իրեն նայել իր թղթերը իրեն ասել է, որ զբաղում է մետաղի ջարդոնների վաճառքով: Ինքը օ•նել է, որպեսզի հաշվետվությունները անի և կազմել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով հաշվետվություններ, նա չի ունեցել հաշվապահ: Ինքը որպես •րանցվող աշխատող չի եղել: Ինքը նրա ներկայությամբ նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով ինքը կազմել է նրա հաշվետվությունները, իսկ մնացածը ինքն է ներկայացրել: Բացի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության համար ինքը այլ ընկերության համար հաշվետվություններ չի կազմել: Ինքը Հովհաննեսի դուրս •րված տվյալների վրա է հաշվետվություն կազմել: Գևոր•յանը հաշվետվություն կազմել չի իմացել: Ինքը Չանախչյանին ճանաչել է և եղել է, որ Հովհաննեսը նրան ասաց լինի զան•ահարի իրեն և ճշտի պատրաստ է հաշվետվությունը, թե ոչ: Իր կողմից քննիչի մոտ տված ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը: Ինքը տեսել է, որ բեռնատար է կան•նած և ապրանք են տեղափոխել: Ինքը տեղյակ է եղել, որ նա •րասենյակ չի ունեցել: Վկա Դավիթ Աթարբեկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել երկու տարի առաջ և շատ մանրամասներ չի հիշում: Ինքը բավականին մեծ քանակությամբ անասնակեր է •նել Հովհաննես Գևոր•յանից: Ինքը հետաքրքրվել է կերերի տեսակներով և •ներով£ Հովհաննեսը նշել է կերերի արժեքները, առաջադրելով պայման, որ կերերը վաճառելու է միայն հաշվապահական փաստաթղթով ու •ումարի վճարումը նրա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը կատարվելուª բանկային փոխանցմամբ£ Իրեն ասել է, որ աշխատում է միայն փոխանցումով և ինքը իր ԱՁ-ով կատարել է փոխանուցում: Միայն այդ ան•ամ է նրանից ապրանք •նել: Վկա Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականի վերջից աշխատում է ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ում և 2012 թվականից զբաղեցնում է մատակարաման բաժնի պետի պաշտոնը£ Իրենց ընկերությունը ձուլարան է, և աշխատանքները կատարելու համար ձեռք են բերում երկաթի և թուջի ջարդոն, որից հետո համապատասխան ձուլվածքըª աղացի •նդերի, երեսպատման սալերի և այլ պատրաստի արտադրանքի տեսքով, իրացրել են£ 2013 թվականի մարտ ամսին իր աշխատասենյակ է եկել Հովհաննեսը Լաերտ անունով տղայի հետ և ներկայանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ներկայացուցիչ, առաջարկել է իրենց ընկերությանը մատակարարել մեծ քանակությամբ պողպատի և թուջի ջարդոն£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ կատարված •ործարքների հսկողությունն իրենց ընկերության տնօրեն Կարեն Կարապետյանի ցուցումով, դրված է եղել հանձնաժողովի վրա, որի կազմում ընդ•րկված են եղել ինքը, փոխտնօրեն Մ. Կարապետյանը և արտադրամասի պետ Մարտինը£ Արտադրամասի պետի և փոխտնօրենի վրա դրված է եղել մատակարարված ապրանքի որակը ստու•ելու պարտականությունը£ Գիտի, որ մատակարարված այդ ապրանքների վերաբերյալ էլեկտրոնային եղանակով կազմվել են հարկային հաշիվներ£ Տարածքը արդեն հանձնվել է իրեն: Վկա Սամվել Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականին հիմնադրվել է ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ն, որի տնօրենը հանդիսանում է ինքը£ Ընկերությունը հաշվառվել է ՀՀ Կոտայքի ՏՀՏ-ում և զբաղվում է հիդրոտեխնիկական և շինարարական աշխատանքների կատարմամբ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին •նել են խողովակներ: Բոլոր •ործարքները կատարվել է հաշվապահության միջոցով: Ձեռք ենք բերել 530 մմ տրամա•ծի 1250 մետր երկարությամբ խողովակներ: 2013 թվականի փետրվարի 2-ին ընեկրությունը սկսել է ՙԿոբու-Արաքս՚ կոլեկտորի վրա տեղակայված պոմպակայանի մղման 1250 մետր երկարությամբ խողովակաշարի երկարացման աշխատանքները£ Հայտնեց, որ անցել է երկար ժամանակ և շատ մանրամասներ չի հիշում, սակայն պնդում է քննիչի մոտ տրված իր ցուցմունքը: Վկա Աշոտ Հովսեփյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2009 թվականին£ Հիմնադրման օրվանից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը և 33 տոկոս բաժնեմասի սեփականատերը£ Ընկերության հիմնադրման օրվանից սկսել են ՀՀ Լոռու մարզի Կաճաճկուտ համայնքում •տնվող համանուն •ետի վրա կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան£ ՓՀԷԿ-ի կառուցման համար տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել տարբեր շինարարական նյութեր, այդ թվում նաև 426 մմ, 377 մմ և 325 մմ տրամա•ծերի խողովակներ£ Այդ խողովակներն իրենց ընկերությունը, 2013 թվականի մարտ ամսից մինչև հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ձեռք է բերել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ ՓՀԷԿ-ի կառուցման կապալառու կազմակերպությանª ՙՄՄԼ Շեն՚ ՍՊԸ-ի տնօրեն Շահեն Շահբազյանը 2012 թ. դեկտեմբերի սկզբին իրեն ծանոթացրել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենի հետ, ում ազ•անունը Միլիտոնյան է եղել, անունը լավ չի հիշումª Գևոր• ով հանձն է առել մատակարարել անհրաժեշտ խողովակները£ Ընկերությունների անունից կնքվել է պայմանա•իր£ Խողովակների մատակարարումը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն սկսել է իրականացնել 2013 թվականի մարտից£ Շինհրապարակում խողովակներն ընդունել է կապալառու կազմակերպության աշխղեկըª Մեսրոպը, ով արդեն ողջ չէ£ Մեսրոպն ամեն խմբաքանակի մատակարարման մասին տեղեկացրել է իրեն£ Իրենց ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին վճարել է կանխավճար, այնուհետև մատակարարված խողովակների համար շարունակել են վճարումները: Վկա Արա Գրի•որյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին մայրըª Վարդանուշ Սար•սի Գրի•որյանը դառել է ՙՖենհալ՚ ՍՊԸ 100 տոկոսի բաժնետեր£ 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իրենց ընկերությունը, որի •ործունեությունն ամբողջությամբ ղեկավարել և կազմակերպել է ինքը, ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն համայնքի տարածքում, Ախուրյան •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար ստացել է լիցենզիա£ Այդ ժամանակվանից իրենց ընկերությունը սկսել է ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքները£ Որպես կապալառու շինարարական աշխատանքները կատարել է ՙԳրի•որյանների ՄՈԺ՚ ՍՊԸ-ն£ Շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր կազմակերպություններից, իսկ 105 •ծային մետր 2020 մմ տրամա•ծի խողովակներըª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Եթե չի սխալվում, հենց ՀԷԿ-ի նախա•ծողները 2013 թվականի հունիսին իրեն տվել են ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը£ Ինքը կապնվել է նրա հետ և պայմանավորվելով, •նացել է Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող նրա ընկերության տարածք£ Գիտի, որ Հովհաննեսին բոլորը ՙՆշե՚ են կոչել£ Արտադրամասում եղել են մեծաքանակ խողովակներ, ու այնտեղ կատարվել են խողովակների տրամա•ծի մեծացումներ, այսինքն համապատասխան եռակցմամբ ստացվել են ավելի մեծ տրամա•ծի խողովակներ£ Ներկայացրել է, որ իր ընկերությանն անհրաժեշտ են 120 •ծային մետր 2020 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Հովհաննեսը խոստացել է մատակարարել այդպիսի խողովակներ և պայմանավորվել են, որ խողովակների մեկ •ծային մետրի համար, ԱԱՀ-ն հաշվարկված և իր ընկերության շինհրապարակ տեղափոխելու ծախսը ներառյալ, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցումով վճարելու է 180.000 դրամ, ու պետք է դուրս •րվեն էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ£ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով£ Հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում ինքը հիշել է ավելի մանրամասն և տվել է ցուցմունք: Վկա Արսեն Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի վերջից աշխատում է ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ում£ Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, Արա և Սուրիկ Մկրտչյանների կողմից£ Քանի որ 2012 թվականի վերջերից նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ-ում, այդ ժամանակվանից համապատասխան լիազորա•րով իրեն լիազորել են, որպեսզի ղեկավարի և կոորդինացնի ընկերության •ործունեությունը£ Ունենալով համապատասխան լիցենզիա, իրենց ընկերությունը ՀՀ Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքի տարածքում, Այրի •ետի աջակողմյան վտակի վրա, 2010 կամ 2011 թվականից սկսել է կառուցել փոքր ՀԷԿ£ Երբ ընդունվել է աշխատանքի, ՀԷԿ-ի հիմնական կառուցման աշխատանքները կատարված են եղել, կառուցված չի եղել միայն խողովակաշարը£ Աշխատանքի ընդունվելուց հետո, ձեռնամուխ է եղել այդ խողովակաշարի կառուցման աշխատանքների կազմակերպմանը£ Շինարարական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ են եղել 720 մմ տրամա•ծի 1.100 •ծային մետր խողովակներ, որոնց ձեռք բերման համար ինքը դիմել է տարբեր ծանոթներին£ Չի հիշում, ինչ հան•ամանքներում է ծանոթացել Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, որը ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բաժնետեր£ Տեղեկանալով, թե իրենց ընկերությանն ինչ քանակության և ինչպիսի խողովակներ են անհրաժեշտ, վերջինս հանձն է առել մատակարարել դրանք, մեկ •ծամետրըª 18.000 ՀՀ դրամով, որում ներառված են եղել ԱԱՀ-ն և տեղափոխման ծախսը£ Հովհաննեսը միայն պարզաբանել է, որ խողովակներն օ•տա•ործված են, սակայն •տնվում են լավ վիճակում£ Իրենց ընկերությունը, սկսած 2013 թվականի հունիսի 19-ից մինչև օ•ոստոսի 5-ը ներառյալ, վեց դեպքերով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հաշվին բանկային փոխանցումով վճարել է ընդհանուր 19.800.000 դրամ£ Վկա Լիպարիտ Աշոտի Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ՙՄարցէներջի՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է որդու ընկերոջª Ռաֆայել Ղազանչյանի կողմից 2010 թվականին, 2013 թվականի հունվարից որդինª Արման Սիմոնյանը դարձել է այդ ընկերության 20 տոկոսի բաժնետեր£ 2013 թվականի հունվարից ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ 2010 թվականին իրենց ընկերությունը ստացել է ՀՀ Լոռու մարզի Մարցի համայնքում, համանուն •ետի վրաª փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզիա£ 2013 թվականի փետրվարի սկզբից իրենք սկսել են իրականացնել ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները, ավարտելով դրանք 2014 թվականի հոկտեմբերին£ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները կատարել է ՙԲաղրամյանշին՚ ԲԲԸ-ն, որի հետ իրենց ընկերությունը կնքել է համապատասխան պայմանա•իր£ Շինարարական աշխատանքների համար միայն մետաղյա խողովակներն են ձեռք բերվել ՙՄարցէներջի՚ ՍՊԸ-ի կողմից£ Խողովակների մատակարարման համար իրեն զան•ահարել են տարբեր կազմակերպություններից, այդ թվում նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, 2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին Հովհաննես Գևոր•յանն ասել, որ կարող է մատակարարել պահանջվող 1220 մմ տրամա•ծի խողովակներ, նշելով, որ ունի ընկերություն ու արտադրամաս, որտեղ հին, սակայն լավ վիճակում •տնվող խողովակների միացմամբ ստանում են նշված չափի խողովակներ£ Պայմանավորվել է Հովհաննեսի հետ և •նացել Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ արտադրամաս£ Այնտեղ Հովհաննեսը ցույց է տվել 1220 մմ տրամա•ծի մի քանի խողովակներ և ասել, որ մեկ •ծային մետրը, ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված, կարող է վաճառել 100.000 դրամով, որում հաշվարկված է նաև ՀՀ Լոռու մարզի Մարց համայնք տեղափոխման արժեքը£ Մի քանի օր անց, ինքը զան•ահարել է Հովհաննեսին և ասել, որ ցանկանում է ձեռք բերել խողովակները£ Հովհաննեսը հայտնել է, որ մեկ ամսվա մեջ հնարավորություն ունի մատակարարել 300 •ծային մետր խողովակներ, որից հետո տեղյակ կպահի, թե ինչ քանակությամբ և որ ժամկետներում է մատակարարելու մյուս խմբաքանակները£ Շինարարության համար պահանջվել են մոտ 4.000 •ծամետր խողովակներ£ Հաջորդ օրն իրենք հանդիպել են Երևանի Հանրապետության հրապարակում, սրճարանում Հովհանննես Գևոր•յանի հետ ստորա•րել են 30.000.000 դրամ արժողությամբ 300 •ծամետր խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ պայմանա•իր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից մեկ բեռնատարով իրենց շինհրապարակ են մատակարարվել 3 խողովակներ, յուրաքանչյուրը մոտ 11 •ծամետր երկարությամբ£ Իր հրահան•ով, իրենց հաշվապահ Հայրապետ Հայրապետյանը նույն օրը, ընկերության բանկային հաշվից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին փոխանցել է 3.159.000 դրամ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն մատակարարում է կատարել նաև 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին£ Նույն օրն իր հրահան•ով հաշվապահն իրենց հաշվեհամարից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 3.490.000 դրամ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից հարկային հաշիվը դուրս է •րվել 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և իրենց հաշվապահը համապատասխան հաստատում է կատարել հարկային մարմնի բազայում£ Դրանից հետո ինքն այլ կազմակերպություններից ստացել է նմանատիպ խողովակներ մատակարարելու առավել ձեռնտու առաջարկություն, որից հետո հրաժարվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ստանալ խողովակներ£ Վկա Հայկ Մնացականի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է ՙԱ•րոսպասարկում՚ ԱՄ Վարդենիսի շրջանային միավորում ԲԲԸ-ն և հանդիսանում է ընկերության տնօրենը£ Ընկերությունում աշխատում են նաև հաշվապահ Արմեն Հարությունյանը և 4 վարորդներ£ Հիմնադրման օրվանից զբաղվել են •յուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմամբ, իսկ 2012 թվականի կեսից ՀՀ հանրային ծառայությունը կար•ավորող հանձնաժողովից ընկերությունը ստացել է լիցենզիա-թույլտվությունª ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ •յուղի երկայնքով հոսող Դարանակ •ետի վրա ՀԷԿ կառուցելու համար£ Այդ ժամանակվանից սկսած, ընկերությունը նշված •ետի վրա սկսել է կառուցել ՀԷԿ£ Տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել շինարարական նյութեր, խողովակներ, •եներատորներ և այլ ապրանքներ£ Ըստ նախա•ծի, անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել Փ530 և Փ630 տրամա•ծերի ընդհանուր մոտ 4.000 •ծային մետր խողովակներ, և ինքն անձամբ այցելել է ՀՀ տարբեր մարզեր, եղել է Եղվարդում, Նուբարաշենում, Ստեփանավանում, որպեսզի •տնի ապամոնտաժված և էժան •ներով այդպիսի խողովակներ£ 2013 թվականի ամռան սկզբին, Ստեփանավան քաղաք ուղևորվելիս, ճանապարհի մոտ, դաշտային հատվածում տեսել է դարսված այդպիսի խողովակներ£ Անցորդներից ճշտել է, որ դրանք վաճառվում են, նրանցից մեկի տված հեռախոսահամարով զան•ահարել է վաճառողին և ասել, որ խողովակները պետք են Վարդենիսի շրջանի Դարանակ •յուղում ՀԷԿ-ի կառուցման համար£ Զան•ին պատասխանել է Ռազմիկ անունով երիտասարդը£ Նրան ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն Վարդենիսի Դարանակ •յուղ£ Ռազմիկը նշել է խողովակների •ներըª Փ630 խողովակի մեկ •ծամետրըª 27.000 դրամ, իսկ Փ530-ըª 25.000 դրամ, հայտնելով, որ այդ •ումարների մեջ հաշվարկվել են նաև տեղափոխման ծախսերը£ Սակարկելուց հետո որոշվել է Փ630 խողովակի մեկ •ծամետրի համար, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկած, վճարել 23.000 դրամ, իսկ Փ530-իª 20.500 դրամ£ Հարցինª •ումարի վճարումը կատարելու է կանխի±կ, թեª փոխանցումով, Ռազմիկը պատասխանել է, որ վճարումը կատարվելու է բանկային փոխանցմամբ, ապրանքները նշանակման վայր մատակարարելուց հետո, կնքելու են մատակարարման պայմանա•իր և կազմելու են հաշիվ-ֆակտուրաներ£ Համաձայնվել և հեռախոսով թելադրել է իր ընկերության ռեկվիզիտները, որպեսզի Ռազմիկը կազմի պայմանա•իր, հետո հանդիպեն ու կնքեն այն£ Մի քանի օր հետո, վերջինիս հետ հանդիպել է Երևանի կենտրոնի բացօթյա սրճարաններից մեկում£ Ռազմիկը տվել է նախապատրաստված մատակարարման պայմանա•իրը, որում որպես •նորդ նշվել է իր ընկերությունը, իսկ վաճառողª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն£ Այդ պայմանա•րի վերջում, նշված ընկերության ռեկվիզիտների տակ դրված է եղել ստորա•րություն և այդ ընկերության կնիքը£ Ինքը կարդացել է այդ պայմանա•իրը, որում նշված է եղել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությունն իր ընկերությանը, մի քանի ամիսների ընթացքում, պետք է մատակարարի ընդհանուր մոտ 4.000 •ծային մետր Փ630 և Փ530 տրամա•ծի խողովակներ£ Ինքը ստորա•րել է պայմանա•իրը և վավերացրել այն ընկերության կնիքով, վերցնելով դրա մեկ օրինակը£ Մոտ 15 օր անց, խողովակները, դրանց տեղափոխման համար նախատեսված բեռնատարներով, սկսել են տեղափոխվել Դարանակ •յուղ£ Յուրաքանչյուր ավտոմեքենայով բերվել են մոտ 100 •ծամետր չափով խողովակներ£ Տեղափոխված խողովակների ամեն խմբաքանակի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս են •րվել էլեկտրոնային հաշիվներ, և իր ընկերության հաշվապահը հետամուտ է եղել, որպեսզի համացանցով ստու•ի և հանի այդ հաշիվները, նոր միայն խողովակների ամեն խմբաքանակի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության հաշվին բանկային փոխանցումով կատարի վճարումները£ Ինքը ներկա է •տնվել խողովակների ստացմանը£ Խողովակների մատակարարումն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերին£ Եղել են կոռոզիայի ենթարկված խողովակներ, որոնք, մոտ 300 •ծամետր չափով, ինքը, բեռնատարների վարորդների հետ, ետ է վերադարձրել, ու դրանց փոխարեն ուղարկվել են նորերը£ Ռազմիկն իմանալով, որ ինքը ՀԷԿ է կառուցում, իրեն առաջարկել է ձեռք բերել էլեկտրական •եներատորներ, և քանի որ անհրաժեշտ են եղել երկու •եներատորներ, ապա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել օ•տա•ործված •եներատորներ£ Վճարումը նույնպես կատարել է փոխանցումով£ Դրանց ձեռք բերման համար նույնպես պայմանա•իր է կնքվել£ Խողովակները և երկու •եներատորները տեղադրվել և մոնտաժվել են ՀԷԿ-ում£ Իր ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ամբողջությամբ չի վճարել մատակարարված ապրանքների դիմաց, չի հիշում, թե որքան •ումար չի վճարել, սակայն դա տեղի է ունեցել Ռազմիկի հետ ձեռք բերած բանավոր պայմանավորվածության համաձայն, ըստ որիª •ումարները պետք է վճարվեն ՀԷԿ-ի շահա•ործումից հետո£ Հովհաննես Գևոր•յանին 2013 թվականի նոյեմբերին մեկ ան•ամ տեսել Է Դարանակ •յուղում, երբ ավարտվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ապրանքների մատակարարումը, նա եկել է մի քանի անձանց հետ և կատարել է մատակարարված խողովակների չափա•րում և հաշվարկ£ Ռազմիկն այդ ժամանակ Դարանակ •յուղ չի եկել£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Տի•րան Պետրոսյանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2013 թվականի հունվարից դարձել է ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիրը£ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է վաղուց, ինքը ձեռք է բերել ընկերության հարյուր տոկոս բաժնեմասը և դարձել հիմնադիր-տնօրեն£ 2013 թվականի մարտ ամսին ընկերըª Հակոբ Վարդանյանը նշանակվել է ընկերության տնօրեն, սակայն փաստացի ինքն է իրականացրել ընկերության •ործունեությունը, •րանցվելով որպես փոխտնօրեն£ Հակոբ Վարդանյանն ապրանքների մատակարարմամբ և կազմակերպության կառավարմամբ չի զբաղվել£ Իր ընկերությունն իրականացրել է սև մետաղի, թուջի և պողպատի ջարդոնի առք ու վաճառք£ Այդ ապրանքներն ինքը ձեռք է բերել ինչպես տարբեր ընկերություններից և անհատներից£ Իրականացրած •ործունեության վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարվել են ճիշտ և օրենքի սահմաններում£ Ընկերությունը •րանցվել է Երևանի Շեն•ավիթի ՏՀՏ-ում, հարկային մարմնի հետ ունեցել է կնքված պայմանա•իրª հարկային հաշվետվությունները և հաշվապահական ձևակերպումներն էլեկտրոնային եղանակով կատարելու մասին£ Ջարդոն է ձեռք բերել նաև ՙՆաիրիտ՚ ՓԲԸ-ից, ՙՄետալ-Ստիլից՚, ՙՇինիմպորտից՚, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, ՙԳապա՚ ՍՊԸ-ից և էլի մի քանի ընկերություններից, որոնց անվանումները չի հիշում£ Իսկ ձեռք բերված ջարդոնն իրացրել է միայն ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին£ Իր ընկերության հաշվապահական ձևակերպումները կատարել և հաշվետվությունները ներկայացնել է անձամբ£ Գեղարքունիքի մարզի Գեղամավան •յուղում ունի հողամաս և ջարդոնի պահեստավորումը կատարել է այտեղ, որտեղից էլ դրանք առաքվել են ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ£ 2013 թվականի մայիս ամսին իրեն է դիմել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանը, որին ՙՆշե՚ են ասում, և հայտնելով, որ տեղյակ է, որ զբաղվում է ջարդոնի ձեռք բերմամբ և իրացմամբ, և որ իրականացնում է մետաղյա խողովակների տրամա•ծի մեծացում, ունի արտադրամաս ու առաջացած թափոններն էժան •ներով կարող է վաճառել իրեն, առաջարկել է մատակարարել ջարդոն£ Միասին •նացել են Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում •տնվող տարածք և տեսել է, որ նա ունի բավականին շատ մետաղի և թուջի ջարդոն£ Պայմանավորվել են •ների շուրջ, որոնց ստույ• չափը չի հիշում£ Մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից •նել է թուջի և պողպատի ջարդոն£ Թե կոնկրետ ինչ քանակության, արժեքի և որ օրերին է ձեռք բերել ջարդոնը, չի հիշում£ Չի հիշում, թե ինչ ավտոմեքենաներով են ջարդոնը տեղափոխվել իր կամ ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ի տարածք£ Թվով 43 հարկային հաշիվներն օրինական փաստաթղթեր են, դուրս են •րվել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային եղանակով, ինքն էլ նույն եղանակով ընդունել և հաստատել է դրանք£ Դրանցում նշված քանակության և արժեքի ջարդոնը ձեռք է բերել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, և այդ •ործարքներն անապրանք չեն եղել£ Ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ ապրանքների որոշակի խմբաքանակ մատակարարելուց հետո, ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարելու է վճարում, ինչն էլ կատարել է£ Չի հիշում, թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին •ումարային պարտք ունի, թեª ոչ£ Ձեռք բերված այդ ջարդոնն իր ընկերությունը վաճառել է ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի այլ աշխատակիցներին չի ճանաչում, շփվել է միայն Հովհաննեսի հետ£ Վճարումները կատարվել են բանկային փոխանցումների միջոցով£ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի հետ իր ընկերությունը որևէ •ործարք չի իրականացրել, Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վլադիկ Կիմի Առաքելյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 04-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2002 թվականին հիմնադրել է ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է դրա տնօրենը£ Ընկերությունը որպես հարկատու հաշվառվել է Կապանի ՏՀՏ-ում£ Ընկերությունը զբաղվում է տարբեր ապրանքների մեծածախ առևտրով£ 2012 թվականի դեկտեմբերի վերջին, իրեն զան•ահարել է մի անծանոթ և առաջարկել է մատակարարել մետաղյա խողովակներ£ Երևանում հանդիպել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ասել է, որ հանդիսանում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ աշխատակից և առաջարկել է 273 մմ ու 102 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Համաձայնվել է ձեռք բերել խողովակները, պայմանով, որ ըստ կար•ի ձևակերպվի խողովակների առք ու վաճառքը, վճարումը կատարվի բանկային փոխանցմամբ և խողովակները բերվեն Կապան քաղաք£ Պայմանավորվել են արժեքի շուրջ, և ընկերությունների միջև կնքվել է ապրանքի մատակարարման պայմանա•իր£ 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հովհաննեսը կատարել է խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, որի արժեքը կազմել է մոտ 4 միլիոն 700 հազար դրամ£ Պայմանավորվածության համաձայն, •ումարը փոխանցել է խողովակների մատակարարումից հետո£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս է •րվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ, որը հաստատվել է իր կողմից£ 2013 թվականի փետրվարի 8-ին և 13-ին, Հովհաննեսը կատարել է նաև խողովակների մյուս երկու խմբաքանակների մատակարարումը£ Նորից դուրս են •րվել հարկային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր կողմից, այնուհետև յուրաքանչյուր խմբաքանակի մատակարարումից հետո, բանկային փոխանցումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է սկզբում 43.500.000 դրամ, ապաª 5.800.000 դրամ£ Ձեռք բերված խողովակներն էլ ավելի թանկ •նով վաճառել է Զան•եզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գարուշ Սահակի Մինասյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2009 թվականից աշխատում է ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն£ Ընկերության հիմնադիրը մայրն է, Սուսաննա Քոչարյանը£ Ընկերության •ործունեությունը ղեկավարվում է իր կողմից£ 2009 թվականից իրենց ընկերությունը ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն •յուղի տարածքում, Ախուրյան •ետի վրա, սկսել է կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան£ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի օ•ոստոսին, և այն հանձնվել է շահա•ործման£ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց ընկերությանը£ ՀԷԿ-ի կառուցման և •ործարկման համար իրենց ընկերությունը ստացել է համապատասխան լիցենզիա£ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներում օ•տա•ործվել են շուրջ 750 •ծային մետր տարբեր տրամա•ծերի և տեսակների խողովակներ, ինչպես մետաղապլաստե, այնպես էլ երկաթյա£ Անհրաժեշտ շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից£ 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իրենց ընկերությունը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 1620 մմ տրամա•ծի 36 •ծային մետր մետաղյա խողովակներ, որի համար ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցմամբ վճարվել է 8.000.000 ՀՀ դրամ£ Քանի որ խողովակների ձեռք բերման հարցով դիմել է տարբեր անձանց և տվել իր հեռախոսահամարը, 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին, իրեն զան•ահարել է մի անծանոթ, ում անունը չի հիշում, հնարավոր է, որ այդ անձը էլեկտրոնային հարկային հաշվում նշված Հովհաննես Գևոր•յանն է եղել£ Նա ասել է, որ հնարավորություն ունի մատակարարել 1620 մմ տրամա•ծի խողովակներ£ Ինքը նրան ասել է, որ ընկերության համար անհրաժեշտ է 36 •ծային մետր այդպիսի խողովակներ, և ձեռք բերման •ործարքը պետք է կատարվի համապատասխան հաշվի դուրս •րմամբ, իսկ վճարումըª բանկային փոխանցմամբ£ Զան•ահարողը տվել է համաձայնությունը և խոստացել 3 շաբաթվա ընթացքում կատարել մատակարարումը£ Հեռախոսով փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով, և նա իրեն տրամադրել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ համապատասխան ռեկվիզիտները£ Անծանոթը խնդրել է, որպեսզի սկզբում •ումար փոխանցվի նշված ընկերության հաշվեհամարին£ Իրենց ընկերության կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 8-ին բանկային փոխանցումով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին ուղարկվել են համապատասխանաբար 3.000.000 և 5.000.000 ՀՀ դրամ£ Քանի որ իրենց ընկերության հաշվապահությունը վարում է ինքը, մի քանի օր անց, հարկային տեսչության համացանցային բազայում տեսել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից դուրս է •րվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվª իրենց ընկերությանը խողովակներ իրացնելու վերաբերյալ£ Քանի դեռ խողովակների մատակարարումը չի կատարվել, այդ հաշվի դուրս•րումը համապատասխան ձևով չի հաստատել և նշված անձին տեղեկացրել է, որ հաշվի հաստատումը կկատարի խողովակները ստանալուց հետո£ Խողովակների մատակարարումը կատարվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին£ Դրանք իրենց շինհրապարակ են բերվել, եթե չի սխալվում, երկու բեռնատարներով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ միջոցների հաշվին£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հակոբ Սուրենի Հակոբյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 11-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ հանդիսանում է ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ի տնօրենը£ 2008 թվականին կառուցել և շահա•ործման են հանձնել ՙԱյրի՚ ՓՀԷԿ-ը£ Կառուցապատման աշխատանքների համար իրենց ընկերությունը պայմանա•իր է կնքել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հետª ընդհանուր 40.600.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 720 մմ տրամա•ծի 1.600 •ծային մետր և 630 մմ տրամա•ծի 400 •ծային մետր խողովակների մատակարարման մասին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն մատակարարել է միայն 720 մմ տրամա•ծի 1050 •ծային մետր խողովակներ, քանի որ կառուցման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են և փոխադարձ համաձայնությամբ դադարեցվել է նաև խողովակների մատակարարումը£ Մատակարարված խողովակների դիմաց ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին վճարել է 30.000.000 դրամ£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սամվել Ժորայի Գևոր•յանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 16-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2007 թվականից աշխատում է ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ում, հանդիսանում է ընկերության •լխավոր տնօրենը, իսկ դրանից առաջ հանդիսացել է ընկերության մատակարարման •ծով տնօրեն£ Իրենց ընկերությունը զբաղվում է մետաղի ձուլմամբ, այսինքն ՀՀ տարածքից ձեռք է բերվում պողպատի և թուջի ջարդոն, որը վառարաններում ձուլվում և վերածվում է պատրաստի արտադրանքի£ Արտադրանքն իրացնում են Հայաստանում, տարբեր պատվիրատու ընկերություններին£ Ընկերության •րասենյակը և 32 հեկտար տարածքով •ործարանը •տնվում է Չարենցավան քաղաքում, Մելտոնյան 3 հասցեում£ 2012 թվականի հուլիսի վերջին, իրենց ընկերություն է եկել Հովհաննես Գևոր•յանը, ասել, որ հանդիսանում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն և առաջարկել է մինչև 2012 թվականի վերջն իրենց մատակարարել շուրջ 200 տոննա թուջի ջարդոն£ Բանակցությունները նրա հետ վարել է ինքը£ Որոշվել է թուջի ջարդոնի մեկ տոննայի արժեքըª ԱԱՀ-ի հետ միասին 105.000 դրամ£ Որոշվել է նաև, որ մատակարարումը կատարվելու է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին£ 31.07.2012 թ. կազմվել է մատակարարման պայմանա•իր, որը ստորա•րել և վավերացրել է •լխավոր տնօրենª Արտակ Մելտոնյանը£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից սկսվել է թուջի ջարդոնի մատակարարումը£ Հովհաննեսը մատակարարման ժամանակ իրենց մոտ չի եկել, ջարդոնն ուղարկել է բեռնատարներով, այդ մասին նախապես տեղեկացրել է իրեն£ 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ին կատարվել է ջարդոնի առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, ջարդոնը բերվել է մեկ բեռնատարով, իսկ օ•ոստոս ամսին, ևս երկու բեռնատարներով, մատակարարվել են մյուս երկու խմբաքանակները£ Սեպտեմբերին ջարդոնը մատակարարվել է երկու բեռնատարներով, հոկտեմբերինª երկու, իսկ նոյեմբերինª մեկ բեռնատարով£ Երբ բեռնատարները եկել են •ործարանի տարածք, ինքը բարձված բեռնատարները կշռել է •ործարանի տարածքում •տնվող 44 տոննա տարողությամբ կշեռքով, որից հետո ջարդոնը դատարկվել է •ործարանի տարածքումª ջարդոնի համար առանձնացված հատուկ տեղում£ Բեռնատարները կշռվել են նաև դատարկ վիճակում£ Ամեն ամսվա վերջին, ստացած ջարդոնի էլեկտրոնային հարկային հաշիվները, որոնք դուրս են •րվել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից, իրենց հաշվապահի կողմից հաստատվել են£ Ջարդոնը ստանալուց հետո, ինքը հաշվապահին բանավոր տեղեկացրել է, թե ինչ քանակություն է ստացվել, որպեսզի նա հաստատի դուրս •րված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները£ Այդպես աշխատել են բոլոր մատակարար ընկերությունների հետ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ջարդոնի վերջին խմբաքանակն իրենց ըկերությունը ստացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին£ Ընդհանուր առմամբ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն այդ ժամանակահատվածում իրենց է մատակարարել 132,4 տոննա թուջի ջարդոն, ԱԱՀ հետ միասին հաշված 13.902.000 դրամ արժողությամբ£ Ստացված ջարդոնն օ•տա•ործվել է արտադրանքի համար£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գա•իկ Գուր•ենի Բադալյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 18-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2010 թվականի դեկտեմբերին հիմնադրել է ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ն, որի տնօրենն ինքն է£ 2011 թվականի հոկտեմբերի վերջին, համապատասխան կար•ով, իր ընկերությունը ստացել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շենաթաղ համայնքի տարածքում, Լեռնաշեն •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու լիցենզիա£ Շինարարությունը սկսել են 2012 թվականի •արնանը£ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներն իր ընկերության պատվերով, որպես կապալառու, իրականացրել է ՙՔիմարդմոնտաժ՚ ՍՊԸ-ն£ Անհրաժեշտ շինանյութերը ձեռք է բերել իր ընկերության անվամբ, և կապալառուն իրականացրել է շինարարությունը£ Շինանյութերը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից£ Ինչ վերաբերվում է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հետ 2012 թվականի ապրիլին 4 դեպքով 700 մմ տրամա•ծով մետաղյա խողովակներ ձեռք բերելուն, ապա այդ ժամանակ իր ընկերությունը նշված ընկերությունից իրոք ձեռք է բերել այդպիսի խողովակներ, որոնց •ծամետրի ընդհանուր չափն ամրա•րվել է հարկային հաշիվներում£ Ձեռք բերված խողովակների ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 31,5 միլիոն դրամ£ Ծանոթներից հետաքրքրվել է, որտեղից կարող է ձեռք բերել այդպիսի խողովակներ, նրանցից ինչ-որ մեկից վերցրել է Հովհաննես Գևոր•յանի հեռախոսահամարը և զան•ահարել է նրան£ 2012 թվականի մարտի վերջին, հանդիպել է նրա հետ Երևանի Հանրապետության հրապարակում£ Հովհաննեսը եկել է մենակ£ Ինքը նրան ասել է, որ պահանջվում է մոտ 2000 •ծային մետր խողովակ£ Հովհաննեսն ասել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կարող է ապահովել մոտավորապես 1000 •ծային մետր օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող մետաղյա խողովակներ£ Խողովակների մատակարարման ստորա•րել և կնքել են ինքն ու Հովհաննեսը, սրճարաններից մեկում£ Նախապես որոշել են խողովակների մեկ •ծամետրի արժեքըª ԱԱՀ-ի հետ 22.000 դրամ, նաև որոշել են, որ խողովակների մատակարարումը կատարվելու է Հովհաննեսի ընկերության կողմից և հաշվին, խողովակները բերվելու են Սիսիանի Շենաթաղ համայնքի տարածքում •տնվող շինհրապարակ£ Դրանից հետո, սկվել է խողովակների մատակարարումը£ Որոշակի կանխավճար է փոխանցել ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ մյուս վճարումները փոխանցմամբ ուղարկվել են խողովակները ստանալուց հետո£ 1000 •ծային մետր խողովակներ մատակարարելուց հետո, Հովհաննեսը զան•ահարել է իրեն և ասել, որ կարող է ևս 500 •ծային մետր խողովակներ մատակարարել£ Կազմել են պայմանա•րի հավելված և էլի են խողովակներ մատակարարվել, որոնց կոնկրետ չափը չի հիշում£ Խողովակների մատակարարման համար իր և ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերությունների անվամբ կազմվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, դրանք դուրս են •րվել ՙՄշո-լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից, չ•իտի, թե կոնկրետ ում կողմից, և իր հաշվապահը համակար•չով հաստատել է դրանց դուրս•րումը£ Ստացված բոլոր խողովակները կապալառուի կողմից մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի կառուցման համար£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գևոր• Սարիբեկի Հովհաննիսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ՙԿոտայքի Ճանապարհների Շահա•ործման և Շինարարական՚ ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2001 թվականի •արնանը£ Հիմնադիրներից մեկը հանդիսանում ինքն է, հանդիսանում է նաև տնօրենը£ Ըկերությունն իրականացնում է ճանապարհների շինարարություն և շահա•ործում£ 2013 թվականի օ•ոստոսին պայմանա•իր է կնքել ՙԿապավոր՚ և ՙԽաչհար՚ ՍՊԸ-ների հետ, որպես ենթակապալառու իրականացնելու Արտենի-Արա•ած-Գետափ ճանապարհի 5 կմ 300 մետր հատվածի շինարարական աշխատանքները£ Ըստ պայմանա•րիª շինարարական աշխատանքների համար նախատեսված նյութերը ձեռք է բերել իր ընկերությունը£ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին, ծանոթներից մեկը տվել է Հովհաննես անունով անձի հեռախոսահամարª աշխատանքների համար պահանջվող 520 մմ տրամա•ծի խողովակների ձեռք բերման շուրջ նրա հետ զրուցելու համար£ Կապնվել և զրուցել է Հովհաննես Գևոր•յանի հետ, ով ասել է, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրենն է և վաճառքի համար ունի հետաքրքրող չափի խողովակներ, որոնք օ•տա•ործված են, սակայն •տնվում են լավ վիճակում£ Ինքն ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն ՀՀ Արա•ածոտնի մարզի Արտենի •յուղի տարածք£ Սակարկել և ի վերջո պայմանավորվել են, որ խողովակները նա կտեղափոխի իր ընկերությանը պատկանող տարածքª ՀՀ Կոտայքի մարզ, •յուղ Բալահովիտ£ Հովհաննեսը կատարել է հաշվարկ և հայտնել, որ խողովակների արժեքը, ԱԱՀ-ով և տեղափոխելով հանդերձ կազմելու է 14.000 դրամ£ Իր ընկերության մեքենամեխանիկական պարկի վարիչª Մխիթար Բաղդասարյանը •նացել և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ արտադրամասում տեսել է խողովակների որակը, որից հետո ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների անհրաժեշտ տվյալներով, որպեսզի ձևակերպվի հարկային հաշիվ և խողովակների մատակարարումից հետո կատարվի վճարումը£ Մի քանի օր անց, 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իր ընկերության տարածք են բերվել 520 մմ տրամա•ծի, 120 •ծային մետր, թվով 11 հատ խողովակներ, յուրաքանչյուրը 11 •ծային մետրից քիչ ավելի£ Նույն օրը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային տարբերակով դուրս է •րվել խողովակների մատակարարման վերաբերյալ հարկային հաշիվը, որը հաստատվել է իր ընկերության հաշվապահ Մար•ուշ Պետրոսյանի կողմից£ Նույն օրն էլ իր կար•ադրությամբ Մար•ուշ Պետրոսյանն իր ընկերության բանկային հաշվից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվին է փոխանցել խողովակների արժեքի չափով •ումարըª 1.680.000 դրամը£ Մոտ 2-3 օր անց, այդ խողովակները տեղափոխվել են շինհրապարակª Արտենի •յուղի տարածք£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լեռնիկ Պետրոսի Մարտիրոսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 14-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2005 թվականից աշխատում է ՙԴԱՆԵՍԻԱ՚ ՍՊԸ-ում, 2008 թվականից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ Ընկերության •րասենյակը և արտադրամասը •տնվում է քաղ. Կապան, Գործարանային 38 հասցեում£ Ընկերությունն իրականացնում է մետաղյա հոլովակների (ռոլիկների), շինարարական սենդվիչների, կղմինդրների, պրոֆնաստիլների և այլ մեխանիկական դետալների արտադրություն£ 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն է զան•ահարե մի անձնավորություն, ներկայացել է որպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն, ասելով, որ Հովհաննես Գևոր•յանն է£ Նա առաջարկել է օ•տա•ործված, սակայն լավ վիճակում •տնվող խողովակներ£ Ինքը նրան ասել է, որ արտադրությունում օ•տա•ործվում են 194 մմ, 197 մմ, 159 մմ, 127 մմ և 102 մմ տրամա•ծի խողովակներ և հետաքրքրվել է դրանց արժեքներով£ Հովհաննեսն խոստացել է զան•ահարել ավելի ուշ£ Նույն կամ հաջորդ օրերին, Հովհաննեսը զան•ահարել և հայտնել է խողովակներից յուրաքանչյուրի արժեքը£ Առաջարկված •ները եղել են շուկայականից ցածր, մեկ տոննան, կախված տրամա•ծիցª 250.000-300.000 դրամ, •ումարած ԱԱՀ£ Առաջարկն ընդունելի է եղել, քանի որ այդ արժեքների մեջ մտել է նաև խողովակների մատակարարումը Կապանª իրենց ընկերության արտադրամաս£ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ իրենց ընկերության հաշվեհամարից սկզբում կատարի կանխավճար, •ումարը փոխանցելով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որից հետո կկայանա խողովակների առաջին խմբաքանակի առաքումը£ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ինքն իրենց ընկերության հաշվեհամարից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 1.000.000 դրամի կանխավճար, որից հետո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կատարվել է ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.850.000 դրամ արժեքով խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը£ Այդ օրը ձևակերպվել է համապատասխան էլեկտրոնային հարկային հաշիվ ու ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշին փոխանցվել է մնացած •ումարըª 1.850.000 դրամը£ Մյուս խմբաքանակի մատակարարումը Հովհաննեսը կատարել է 2013 թվականի մարտի 7-ին£ Այդ օրը Հովհաննեսն իրենց ընկերության արտադրամաս է մատակարարել ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.688.000 դրամի խողովակներ£ Հետա•այում ևս 3 դեպքերովª 2013 թվականի մարտի 13-ին և 19-ին, 2014 թվականի փետրվարի 12-ին Հովհաննեսն իրենց ընկերությանը մատակարարել է մյուս խմբաքանակները£ 5 խմբաքանակներով Հովհաննեսը, ընդհանուր առմամբ, մատակարարել է ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 11.718.000 դրամի խողովակներ£ Մատակարարումներից հետո, իրենց ընկերությունը բանկային փոխանցումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին է վճարել վերը նշված •ումարն ամբողջությամբ£ Ինչպես ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից, այնպես էլ մյուս ընկերություններից ձեռք բերված մետաղյա խողովակներն օ•տա•ործվել են մետաղյա հոլովակներ (ռոլիկներ) պատրաստելու համար£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լևոն Ժորայի Մարտիրոսյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ մասնա•իտությամբ տնտեսա•ետ է, 2008 թվականին հիմնադրել է ՙՄարկոս ԱԻԴ՚ ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը£ Ընկերությունը հաշվառված է քաղ. Երևան, Բրյուսովի 21/62 հասցեով, •ործունեությունը ծավալում է քաղ. Երևան, Սեբաստիա 222 հասցեով, •րանցված է Երևանի Մաշտոցի ՏՀՏ-ում£ Ընկերությունն իրականացնում է ավտոմեքենաների վերանորո•ման, սպասարկման, լվացման ծառայություններ£ Բացի իրենից, ընկերությունում աշխատում են 7 անձիք, հաշվապահն էª Գայանե Սողբատյանը£ Ավտոմեքենաների սպասարկումը և վերանորո•ումն իրականացնելու համար իրենք ձեռք են բերել և շարունակում են ձեռք բերել տարբեր տեսակի ավտոպահեստամասեր£ Դրանք ձեռք են բերել նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից£ Ինքն ու ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանը պայմանավորվել են, որ Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարի տարբեր ավտոմեքենաների տարբեր երկրների արտադրության ավտոպահեստամասեր£ Այդ մասին իրենց ընկերությունների միջև կնքվել է մատակարարման պայմանա•իր, և 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ը, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն իր ընկերությանը պարբերաբար մատակարարել է ավտոպահեստամասեր£ Մատակարարումները եղել են շատ դեպքերով, որոնց թիվը չի հիշում£ Յուրաքանչյուր մատակարարման ժամանակ Հովհաննեսն անձամբ եկել է իրենց աշխատավայր և բերել ավտոպահեստամասերը£ Ապրանքները բերվել են տարբեր բեռնատարներով, փոխադրումն իրականացվել է ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հաշվին£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից իր ընկերությանն այդ ընթացքում մատակարարվել է 91 միլիոն ՀՀ դրամից ավել արժեքի ապրանք£ Բոլոր •ործարքները կատարվել են օրինական ձևով, այսինքն մատակարարված ապրանքների դիմաց լրացվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր ընկերության կողմից£ Եղել են դեպքեր, որ մատակարարումից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության բանկային հաշվին, նաև պատահել է, որ այդ ընկերությունը ապրանքների մատակարարումը կատարել է, նոր միայն իրենց ընկերության բանկային հաշվից •ումար է փոխանցվել նշված ընկերության բանկային հաշվին£ Ունի մատակարարված ապրանքների լուսանկարները, լուսանկարահանումները կատարել է ապրանքներն իրենց ավտոտեխսապսարկման կետ բերելու ժամանակ£ Ճանաչում է Հովհաննեսի հորեղբոր որդի Լաերտ Գևոր•յանին, որն օ•տվում է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետի ծառայություններից, սակայն նա իրենց ընկերությանը մատակարարված ապրանքների հետ առնչություն չի ունեցել, դա կատարել է Հովհաննեսը և ինքը չ•իտի, թե նա ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի աշխատակից հանդիսանում է, թեª ոչ, և ինչ կապ ունի այդ ընկերության հետ£ Չ•իտի, թե Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարած ավտոպահեստամասերը որտեղից է ձեռք բերել և նրա ընկերության հաշվապահական ձևակերպումներում դրանք ինչպես է •րանցել£ Ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս •ործարքների հետ կապված, իր ընկերությունում ճիշտ ձևով կատարվել են բոլոր հաշվապահական ձևակերպումները և սահմանված հարկերը միշտ վճարվել են£ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Արթուր Օնիկի Քոքոբելյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 06-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2008 թվականից աշխատում է ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ում որպես անվտան•ության ինժեներ£ Ընկերության հիմնադիրն է Խաչատուր Քոքոբելյանը, տնօրենըª Սևադա Քոքոբելյանը£ 2009 թվականից ինքը կատարել է նաև ընկերության փոխտնօրենի պարտականությունները£ Խաչատուր Քոքոբելյանն ԱԺ պատ•ամավոր է, և ընկերության •ործունեության ղեկավարման հետ կապ չի ունեցել£ Տնօրենը նրա որդին է£ Վերջինս հանդիսանում է նաև ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրենը, ինքն էլª վերջին ընկերության փոխտնօրենը£ 2009 թվականին ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ-ն ստացել է լիցենզիա ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտ համայնքի տարածքում, Պաղջուր •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար£ Այդ ժամանակ ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ն էլ է նախատեսել այլ վայրում կառուցել փոքր ՀԷԿ, ու 2012 թվականի կեսից սկսել է ձեռք բերել անհրաժեշտ շինանյութեր, սակայն քանի որ ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ լիցենզիայի ստացումը ձ•ձ•վել է, ձեռք բերված շինայնութերն օ•տա•ործվել են ՙԷներջի ԿՈԿ՚ ՍՊԸ կողմից Պաղջուր •ետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար£ 2012 թվականի հուլիս-օ•ոստոս ամիսների ընթացքում ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 188,4 •ծամետր 1020 մմ տրամա•ծի մետաղյա օ•տա•ործված խողովակներ, մեկ •ծային մետրը 54.000 դրամով£ Խողովակների ձեռք բերման բոլոր հարցերով զբաղվել է իրենց ընկերության աշխատակցուհի Տաթևիկ Ավետիսյանը£ Վերջինս ՙՔԱՐԵՎԱՐԴ՚ ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես •լխավոր հաշվապահ, կատարելով նաև մատակարարման բաժնի պետի պարտականությունները£ 2013 թվականի նոյեմբերին Տաթևիկն իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքից, և ավելի ուշ մեկնել է մշտական բնակության ԱՄՆ£ Բացի Տաթևիկց, խողովակների ձեռք բերմամբ ուրիշ աշխատակիցներ չեն զբաղվել£ Ընկերության տնօրենª Սևադա Քոքոբելյանը միայն ստորա•րել է խողովակների ձեռք բերման պայմանա•իրը£ Թե Տաթևիկն ինչպես է •տել խողովակներն, ում հետ է պայմանավորվել դրանց ձեռք բերման շուրջ, չ•իտի£ Ինքը խողովակները ստացել է շինհրապարակում, Գետահովիտ համայնքում£ Խողովակները բերվել են ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից, քանի որ պայմանա•րով մատակարարումը նախատասված է եղել կատարել այդ ընկերության կողմից£ Շինհրապարակում ինքը չափել է խողովակները, ստու•ել դրանց որակը և ընդունել դրանք, որից հետո զան•ահարել է Տաթևիկին և տեղեկացրել, որ խողովակները համապատասխան քանակությամբ բերվել են շինհրարպարակ£ Նա էլ կազմակերպել է հարկային հաշիվների հաստատումը և ստացված խողովակների արժեքի չափով •ումարների փոխանցումը մատակարար ընկերությանը£ Պայմանա•րով նախատեսված է եղել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն պետք է մատակարարի 550 •ծային մետր խողովակներ, շուրջ 29 միլիոն դրամ արժեքով, սակայն մատակարարել է մոտ 190 •ծային մետր խողովակներ, շուրջ 10 միլիոն դրամ արժեքով£ Թե ինչու է քիչ մատակարարելª չ•իտի£ Իրենց ընկերությունը վճարումը կատարել է միայն մատակարարված խողովակների դիմաց£ Գետահովիտ համայնքում կառուցված ՀԷԿ-ի շինարարության համար օ•տա•ործվել է շուրջ 1500 •ծային մետր նշված չափի և 800 մմ տրամա•ծի խողովակ£ Այսինքն խողովակներ են ձեռք բերել նաև այլ կազմակերպություններից£ Բոլոր խողովակները, այդ թվում նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք բերվածները, մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի դերիվացիոն խողովակաշարում£ Այդ վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան կատարողական ակտեր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրեն Հովհաննես Գևոր•յանին, նրա որդունª Ռազմիկ Գևոր•յանին, նրանց ազ•ակից Լաերտ Գևոր•յանին և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ տնօրեն Հրաչյա Չանախչյանին ինքը չի ճանաչում£ Բացի խողովակները բերող վարորդներից, իրենց շինհրապարակ այլ անձիք չեն եկել£ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 04.07.2014թ. տրված որոշման հիման վրա, 14.10.2014թ. ՀՀ կենտրոնական բանկից առ•րավվածª ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ և ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հաշիվների քաղվածքների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ ՙՀայբնզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ ՙՀայբնզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցվել է ընդհանուրª 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է£ ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ից իբր ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, հիմնականում պողպատի և թուջի ջարդոն, մետաղյա խողովակներ, ինչպես նաև այլ ապրանքներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՏաթևի անապատ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 19-նն ընկած ժամանակահատվածում ՙՏաթևի անապատ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 132.292.533 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱ•րոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 18 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, դրանցում ամրա•րված է, որ 2013 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱ•րոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 100.858.513 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ և էլեկտրական •եներատորներ : ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 15-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙՀիդրո Կորպորացիա՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 171.379.800 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 69 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, որոնցում ամրա•րված է, որ 2013 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙԱրմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 923.920.171 ՀՀ դրամի պողպատի և թուջի ջարդոն ու այլ ապրանքներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 43 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 29-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՍեյֆ Մոդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 147.587.006 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն : ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱրաքսշին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱրաքսշին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 50.968.354 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՔարեվարդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2012 թվականի օ•ոստոսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՔարեվարդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 10.173.600 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՓարթ Մետալ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՓարթ Մետալ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 7.620.261 ՀՀ դրամի պողպատե ջարդոն£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱքսատի՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 27 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օ•ոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԱքսատի՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 49.235.087 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԶորաքար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 21.476.700 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 6 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 25.423.024 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 3-ին և 6-ին ՙԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.472.688 ՀՀ դրամի պողպատե անկյունակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2012 թվականի ապրիլի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԳուր•են-Մհեր՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 31.428.142 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԴանեսիա՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 5 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԴանեսիա՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 11.718.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 2-ին և 17-ին ՙԵղվարդշին՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 5.087.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄարկոս-Աիդ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 19 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՄարկոս-Աիդ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 91.286.577 ՀՀ դրամի ավտոպահեստամասեր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՖիրմա Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ -ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել տարբեր ապրանքներ, ինչպես նաև ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն կատարել է հողային աշխատանքներª ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 336.104.841 ՀՀ դրամի£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 7-ից մինչև 2012 նոյեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՁուլակենտրոն՚ ԲԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 13.902.000 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԻմաստ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և հոկտեմբերի 10-ին ՙԻմաստ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.440.000 ՀՀ դրամի փական և խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 փետրվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՎԱԼ-ԿԻՄ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 54.071.900 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ : ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 18-ից մինչև 2013 հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙԲԱՍԱ ՇԻՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷլեկտրաշինարար՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 4-ին ՙԷլեկտրաշինարար՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.440.000 ՀՀ դրամի տրանսֆորմատոր£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՀայկապալ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 8-ին ՙՀայկապալ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 525.000 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖիրմա Շուշի՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 31-ին ՙՖիրմա Շուշի՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.116.800 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՇանթ Սեյրան՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ՙՇանթ Սեյրան՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.050.800 ՀՀ դրամի խողովակներ : ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՙԷՐՍՏԵԴ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 8.009.997 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԷկո Պանել Շին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՙԷկո Պանել Շին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 9.999.000 ՀՀ դրամի մետաղյա ամրաններ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄՄՄԼՇԷՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ին ՙՄՄՄԼՇԷՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.436.490 ՀՀ դրամի խողովակներ : ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՌԱԵԼ ԳԷՍ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 19-ին ՙՌԱԵԼ ԳԷՍ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 24.500.000 ՀՀ դրամի ուժային տրանսֆորմատոր, օդային բաժանարար, յուղային անջատիչ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՋերմուկ Տուրբոշին՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 16-ին ՙՋերմուկ Տուրբոշին՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.330.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն մետաղական խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄեդիսոն Էյբլ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի` 2013 թվականի հուլիսի 17-ին ՙՄեդիսոն Էյբլ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.872.003 ՀՀ դրամի խողովակներ և երկաթյա թիթեղ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՙԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.680.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ՙՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.335.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.800.004 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄԱՐՑ ԷՆԵՐՋԻ՚ ընկերությանը ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին ՙՍահակյանշին՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.640.000 ՀՀ դրամի խողովակներ : ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԱվտոճանապարհային Մեքենաներ՚ ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՙԱվտոճանապարհային Մեքենաներ՚ ՓԲԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.770.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն երկաթե տակառ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙԴավիթ Աթաբեկյան՚ ԱՁ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՙԴավիթ Աթաբեկյան՚ ԱՁ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.874.891 ՀՀ դրամի ապրանքներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՖԵՆՀԱԼ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունվարի 9-ին ՙՖԵՆՀԱԼ՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 18.900.000 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ կողմից ՙՄե•ապոլիս Քոնսթրաքշն՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունիսի 9-ին ՙՄե•ապոլիս Քոնսթրաքշն՚ ՍՊԸ-ն ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.000.000 ՀՀ դրամի ավազ : ՙՏեխնիկա պլյուս՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 13-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՏեխնիկա պլյուս՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 15.000 ՀՀ դրամի կլոր կնիք£ ՙՇԻԼԱՆ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային թվով 3 հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 27-ից մինչև մարտի 14-ը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՇԻԼԱՆ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի ոսպ£ ՙԿոմպրեսորների •ործարան՚ ԲԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի օ•ոստոսի 2-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԿոմպրեսորների •ործարան՚ ԲԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.483.200 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն£ ՙՋերմուկի Հիդրոտեխ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՋերմուկի Հիդրոտեխ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 13.837.200 ՀՀ դրամի խողովակներ£ ՙՇին Իմպորտ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՇին Իմպորտ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.999.875 ՀՀ դրամի ցինկապատ թիթեղ£ ՙՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.840.100 ՀՀ դրամի էլ. տրանսֆորմատոր£ ՙԱԿԱՐ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունվարի 14-ից մինչև փետրվարի 11-ը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱԿԱՐ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 1.785.450 ՀՀ դրամի շինանյութեր£ ՙԱլֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 3-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱլֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.800.000 ՀՀ դրամի ցանցային անալիզատոր£ ՙՆաիրիտ Գործարան՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի նապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվում` 2013 թվականի մայիսի 23-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՆաիրիտ Գործարան՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 117.600 ՀՀ դրամի մետաղի ջարդոն£ ՙՀՀ Փորձա•իտական կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 24-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՀՀ Փորձա•իտական կենտրոն՚ ՊՈԱԿ-ում պատվիրել է 25.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված£ ՙԷՆ ՓԻ ՍԻ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հուլիսի 2-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԷՆ ՓԻ ՍԻ՚ ՍՊԸ-ում պատվիրել է 60.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված£ ՙԱպավեն Տերմինալ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` որ 2013 թվականի հուլիսի 3-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԱպավեն Տերմինալ՚ ՍՊԸ-ում պատվիրել է ծառայությունների մատուցում ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 220.720 ՀՀ դրամ արժեքի£ ՙԳազպրոմ Արմենիա՚ ՓԲԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙԳազպրոմ Արմենիա՚ ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.386.900 ՀՀ դրամի խողովակներ և մետաղի ջարդոն£ ՙՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ՚ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ն ՙՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ՚ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 10.108.640 ՀՀ դրամի բենզին£ ՙԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ-ի կողմից ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 20-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ն ՙԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկվածª ընդհանուր 123.908.196 ՀՀ դրամի կենցաղային ապրանքներ£ ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հարկային •ործի համաձայնª առկա են 98 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր£ ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առ•րավված ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ հարկային •ործումª առկա են 15 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր£ Վերը նշված ապացույցները զննելու մասին 05.03.2015 թ. և 14.03.2015 թ. արձանա•րությունների առկայությամ: 26.02.2015 թ. թիվ 14-3593 դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական փորձա•իտական եզրակացության համաձայն` փորձա•ետները հան•ել են հետևյալին. ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից, 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատա¬կարարման պայմաններում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ, 2013թ. ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014թ. մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է •րվել էլեկտրոնային թվով 129 /հարույր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվներ, •ումարով` 1220198124 դրամ, այդ թվում ԱԱՀ` 203407027 դրամ, իսկ 2014թ. մարտ ամսին ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից, առանց ապրանքների փաստացի ստացման, ստացել է վերջինիս կողմից դուրս •րված թվով երեք հատ էլեկտրոնային հաշիվներ, •ումարով` 123908196 դրամ, այդ թվում` ԱԱՀ` 20655496 դրամ: Զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը 2013թ. ապրիլից մինչև 2014թ. օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրել է անապրանքային •ործարքներ : Միաժա¬մանակ պետք է նշել, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը /ՀՎՀՀ 04422899/, որը 16.04.2013թ.-ից •րանցվել է Արմավիրի ՏՀՏ-ում, մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հաշվարկ-հաշվետվություններ, այսինքն` հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր չի կազմել ու չի ներկայացրել Արմավիրի ՏՀՏ-ին, և բացի այդ, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից որևէ տեսակի հարկեր, վճարներ և տուրքեր չի հաշվարկվել ու վճարվել պետ.բյուջե: ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային •ործարքներից •ոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել ու ցույց տրվել հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` հաշվարկ-հաշվետվություններում, քանի որ նման հաշվարկ-հաշվետվություններ, ընկերությունը` սկսած Արմավիրի ՏՀՏ-ում 16.04.2013թ. հաշվառումից մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը, չի կազմել ու ներկայացրել հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին: ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված` 1220198124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերութ¬յանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարա-վորություն է ստեղծվել, որպեսզի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թ.թ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013թ. շահութահարկի և 2013-2014թ.թ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետ.բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը` 30507200 դրամ •ումարով, իսկ ԱԱՀ-ն` 202493726 դրամ •ումարի չափով, ընդամենը` 233000926 դրամ •ումարի չափով: Ելնելով շարադրվածից և ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` ՙՎնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերական•նելու համար, նրա •ույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օ•ուտ/՚ պահանջներից, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտվում է, որ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ •ումարի չափով վնաս, որից բխող տույժերն ու տու•անքները կազմում են, համապատասխանաբար` տույժեր` 69775005 դրամ, տու•անքներ` 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ •ումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում են, ընդամենը` 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926+պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005+պետությանը պատճառված վնասից տու•անքներ` 130786465) դրամ: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկե¬րության կողմից 2014 թվականի փետրվարի 20-ին և 25-ին առանց ապրանքների մատա¬կարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 123.908.196 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 3 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով որքա՞ն է կազմում պետությանը պատճառված վնասի չափը: Այս անապրանք •ործարքների իրականացման հետևանքով որքա՞ն է կազմում ՙՉանախչյան՚ ԱՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը, դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա) ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ի և 29-ի ամսաթվերով թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով չի նվազեցվել ընկերության կողմից պետ.բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի •ումարը, որովհետև նշված թվով երեք հարկային հաշիվներում ցույց տրված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը և դրանից հաշվարկվող ԱԱՀ-ի •ումարը ընկերության կողմից ցույց է տրվել 2014թ. փետրվարի համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկում և բացի այդ, փորձա•ետները, զուտ հաշվապա¬հական հաշվառման տեսանկյունից փաստաթղթային առումով •տնում են, որ ընկերությունը ստու•վող ժամանակաշրջանում չէր կարող քողարկել ՀՀ տարածք ներմուծած և առանց փաստաթղթավորմամբ մաքսային արժեքից ավելի բարձր •ներով ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, քանի որ ստու•վող ժամանա¬կաշրջանում ընկերության կողմից ՀՀ տարածք ներմուծված ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունից, /որի մեջ ներառված է թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 103256830 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը/, հաշվարկված ԱԱՀ-ի կրեդիտի և այդ իրացված ապրանքների մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկված ԱԱՀ-ի դեբետի դրական տարբերությունը, այսինքն` պետ.բյուջե վճարման ենթակա •ումարը 2014թ.-ին կազմել է` 17980666 դրամ, որը և ցույց է տրվել 2014թ. փետրվար ամսվա ԱԱՀ-ի հաշվարկում, և բացի այդ, համաձայն ընկերության համար հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից տարվող ԱԱՀ-ի անձնական հաշվի քարտերում և 2013թ. դեկտեմբեր, 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս և հուլիս ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում արտա¬ցոլված տվյալների համաձայն, ընկերությունում հիշյալ ժամանակաշրջանի կտրվածքով պակասեցման, այսինքն` դեբետային •երավճար չի առաջանում, դեռ ավելին առաջանում է` 41294092 (5229871+17980666+2926077+1785323+ 4505292+3319701+6167326-620164) դրամ •ումարի չափով ԱԱՀ-ի կրեդիտ, որի արդյունքում էլ ընկերության 20.12.2013թ. դրությամբ ունեցած ԱԱՀ-ի 58427575 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ի դեբետային •երավճարը նվազեցվել և 20.08.2014թ. դրությամբ դարձել է` 17133483 (58427575-41294092) դրամ: բ) ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ ԱԱՀ-ով հանդերձ` 123908196 դրամ •ումարի հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով չի նվազեցվել, թե ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության և թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները, որովհետև ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը ՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտ ամսին դուրս •րված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 12390819 դրամ •ումարի մեջ ներառված` 20651366 դրամ •ումարի ԱԱՀ-ն, ցույց չի տրվել որպես ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունում առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա •ումար և չէր էլ կարող ցույց տալ, քանի որ վերջինս ստու•վող ժամանակաշրջանում հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, կոնկրետ դեպքում` շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներ չի կազմել և բացի այդ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից, թե 2013թ. և թե 2014թ. ՙՄշո-Լայֆ՚ ընկերության անվամբ դուրս •րված թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվներում նշված ապրանք¬ների ցանկում չի ներառվել ՙՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտի 28-ի և մարտի 29-ի ամսաթվերով դուրս •րված թիվ 0039940440, թիվ 3662117391 և թիվ 8621030664 հարկային հաշիվներում արտացոլված տնտեսական և կանացի հի•իենիկ պարա•աներից ոչ մի տեսակի ապրանքներ: •) Ելնելով ՙա՚ և ՙբ՚ կետերում նշվածից, փորձա•ետները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտում են, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս •րման և այդ հարկային հաշիվներում արտացոլված ապրանք¬ները ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից փաստացի չստանալու հետևանքով, թե ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ, թե ՙՉանախչյան՚ ՍՊ և թե ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերու¬թյուններում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկերը չեն նվազեցվել, հետևաբար և այդ հարկային հաշիվների դուրս •րման արդյունքում, պետությանը վնաս չի պատճառվել: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ և ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊԸ պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում •ործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղվա՞ծ են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների •ումարների նվազեցմանը՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսա•իտական տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա) Համաձայն ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության` ՙԱնապրանք փաստաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և /կամ/ վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և /կամ/ հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիսանալ՚ պահանջների ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների փաստացի ստացման պայմաններում ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից թվով երեք հարկային հաշիվների ստացման և առանց փաստացի ապրանքների մատակարարման պայմաններում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվների դուրս •րման և վերջինիս հանձնման արդյունքում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերութ¬յունում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկեր և վճարներ չեն կարող առաջանալ: բ) Հիշյալ հարցի կապակցությամբ միաժամանակ պետք է նշել, որ ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության` ՙԱնապրանք փաստաթղթեր դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տու•անքª •ործարքի /մատա¬կարարված ապրանքի, մատուցված ծառա¬յութ¬յան կամ կատարված աշխատանքի/ փաստացի կատարումը հավաստողª կազմված փաստաթղթում նշված էական պայմանների /այդ թվումª դրանցից որևէ մեկի/ 20 և ավելի տոկոս շեղման դեպքումª շեղման /դրամական արտահայ¬տությամբ/ 100 տոկոսի չափով, բայց ոչ պակաս 1 միլիոն դրամից՚ պահանջների ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը հանձնման, ինչպես նաև այդ հարկային հաշիվները ստացողի կողմից օ•տա•ործման դեպքում հիշյալ անապրանք թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվները դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ, ինչպես ստու•մամբ, այնպես էլ սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ պետք է կիրառել տու•անք` 1220198124 դրամ •ումարի չափով: Իսկ ինչ վերաբերվում է ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ հարկային հաշիվների դուրս •րման արդյունքում, հիշյալ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս •րած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ այդ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ •ումարի չափով տու•անքի կիրառմանը, ապա պետք է նշել, որ ելնելով ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 7-րդ պար-բերության` ՙՓաստաթղթերը չեն համարվում անապրանք և սույն հոդվածով նախա¬տեսված պատասխանատվությունը չի կիրառվում, եթե անձն ապրանքների մատակարարման կամ ծառայությունների մատուցման պայմանա•րի համաձայն կրում է •ործարքը կա¬տարելու պարտավորություն՚ պահանջներից և հաշվի առնելով, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ դուրս •րված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ •ումարի ապրանքները հնարավորություն է ունեցել մատակարարելու կամ իրացնելու, և բացի այդ, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննիչին 21.08.2014թվականին տրված ցուցմունքում նշել է, որ. ՙԵս նայեցի այս փաստաթղթերը, դրանք նույնպես ես տեսնում եմ առաջին ան•ամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ես կապ չունեմ և չ•իտեմ ով է դրանք կազմել, սակայն կարող եմ ասել, որ 2014թ. ձմռան վերջին և •արնան սկզբներին Հովհաննես Գևոր•յանը ինձ տվեց և ես ստորա•րեցի պայմանա•իր, ըստ որի նշված` ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը իբր ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությանը պետք է վաճառի տնտեսական ապրանքներ…՚ , ինչպես նաև այն հան•ամանքն, որ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում, որպես ապրանքների մատակարարման եղանակ նշված են` ՙինքնատեղափոխություն՚, իսկ որպես մատա¬կա¬րարվող /առաքվող/ ապրանքների նշանակման վայր /հասցե/ նշված են ԼՂՀ, այլ ոչ թե` ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության •տնվելու վայրի հասցեն, ուստի նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ հիշյալ դրվա•ով արդեն իսկ նշված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս •րողից և ձեռք բերողից տու•անքի •անձման կամ չ•անձման հարցը ենթակա է իրավական •նահատման: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` ՙՀՀ ֆինանսների նախարարության օպե¬րատիվ հետախուզության վարչության մասնա•ետների կողմից կազմված №5010647 և №5010648 ստու•ման ակտերով արձա¬նա•րված' պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխու՞մ է ՀՀ հարկային օրենսդրության պա¬հանջ¬ներից, դրանք ամբո՞ղջ ծավալով և ճի՞շտ մեթոդով են հաշվարկվել, թե ոչ՚ հարցի շրջանակներում, կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննու¬թյամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա) ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 24.11.2014թ. ամսաթվով ՙՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության /ՀՎՀՀ 00051702/ կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ՚ կազմված տեղեկանքում` ՙԸստ նշված` 24.11.2014թ. թիվ 5010648 ստու•ման ակտի պատ¬ճառված վնասի չափը կկազմի շահութահարկի մասով` 431400 դրամ և ԱԱՀ-ի մասով` 4479984 դրամ, ընդամենը •ումարով` 4911384 դրամ՚ նշվածը, այսինքն` 4911984 դրամ •ումարի չափով պետությանը պատճառված վնասը, ստու•ողների կողմից հաշվարկվել է` ՀՀ Ֆինանսներրի նախարարի ՙ08՚ սեպտեմբերի 2014թ. թիվ 5010648 հանձնարարա•րի հա¬մաձայն, ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբե¬րությունների և հար¬կային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատար¬ման ճշտության ստու•ման արդյունքում, 24.11.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 5010648 ստու•ման ակտում արձանա•րված շահութահարկի և ԱԱՀ-ի դրվա•ներով ի հայտ բերված խախ¬տումենրի արդյունքում, հարկման համար հիմք հանդի¬սացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013 թվականի շահութահարկի և 2013թ. մայիս, հունիս, հուլիս, օ•ոստոս և հոկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. մարտ և ապրիլ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հարկման բազայի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն նվազեցնելու արդյունքում, ընկերությունում` 4911384 (շահութահարկ` 431400+ԱԱՀ`4479984) դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկ առաջանալուց և ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` ՙՎնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերական•նելու համար, նրա •ույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օ•ուտ/՚ պահանջներից ելնելով, այլ ոչ թե ստու•ման ակտի` ՙՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով սահմանված •ործարքի փաստացի կատարման և /կամ/ •ործարքը հավաստող փաստաթղթերում նշված պայմանների համապատասխանության ճշտության՚ դրվա•ով, այսինքն` ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս •րելու արդյունքում ստու•մամբ հիշյալ հարկային հաշիվները դուրս •րողից և ստու•ողից •անձման ենթակա ` 12390819 դրամ տու•անքի հաշվարկումից: Հիշյալ վնասի կա¬պակ¬ցությամբ պետք է նշել, որ ստու•ման ակտով` 4911384 դրամ •ումարի լրացուցիչ հարկի դիմաց հաշվարկված` 494930 դրամ •ումարի տու•անքը, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է որպես 4911384 դրամ •ումարի վնասից բխող տու•անք: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե հաշվապահական հաշվառման ու տնտեսա•իտական տեսանկյունից և թե իրավական առումով, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենս•րքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պա¬հանջ¬ների` տու•անքը, այդ թվում` ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով նախա¬տեսված տու•անքը չի կարող դիտվել, որպես պետությանը պատճառված վնաս: բ) ՀՀ Ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 22.10.2014թ. ամսաթվով ՙՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ՚ կազմված տեղեկանքում, ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս •րման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ •ումարի վնաս, որից բխող տույժերն ու տու•անքները համապատասխանաբար կազմում են` տույժեր` 69775005 դրամ և տու•անքներ` 130786465 դրամ, այսինքն պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ •ումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տու•անքները կազմում են, ընդամենը` 433562396 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե ստու•մամբ և թե սույն փորձաքն-նությամբ` ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անունից ՙՄշո-Լայֆ ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանքային հարկային հաշիվներ դուրս •րող անձից և այդ հաշիվները ստացող ու օ•տա•ործող անձից` հաշվարկվել է •անձման ենթակա` 1220198124 դրամ •ումարի չափով տու•անք: Հարկ է նշել, որ ՙՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ՚ Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս •րողից և դրանց ստացողից տու•անքի •անձման կամ չ•անձման հարցն ենթակա է իրավական •նահատման /մանրա¬մասն տես սույն եզրակացության հետազոտական մասում և թիվ 4-րդ հարցի հետևության ՙդ՚ կետում և 7-րդ հարցի հետևության ՙա՚ կետում: •) Ելնելով սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծությունից և վերոհիշյալ ՙա՚ ու ՙբ՚ կետերում նշվածից, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 5010647 և թիվ 5010648 ստու•ման ակտերով արձանա•րված դրվա•ներով, թույլ տրված խախտումների հետևանքով պետությանը պատ¬ճառված վնասի չափերի և դրանից բխող տույժերի ու տու•անքների հաշվարկումը` մասնակիորեն է դիտվում, որ այն հաշվարկվել է ճիշտ մեթոդով, քանի որ հաշվարկված վնասի չափերը և տու•անքները մասնակիորեն են բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջ¬ներից և հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներից: 19.03.2015թ. թիվ 15-0499 դատահաշվապահական և տնտեսա•իտական փորձա•իտական եզրակացության համաձայն` փորձա•ետները հան•ել են հետևյալին. ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2012 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի օ•ոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրա¬կան •ործունեությունից առաջացող հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվար¬կելու ու պետական բյուջե վճարելու համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետ¬վություն¬ներ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր են կազմվել ու ներկա¬յացվել ընկերության հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՀետազոտվող ժամանակաշրջանում ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած •ործարքները սահմանված կար•ով փաստա¬թղթավորվել ու արտացոլվե՞լ են ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվություններում, հաշվար-կներում, հայտարարա•րերում և այլ փաստաթղթերում, և դրանց հետ կապված վճարվե՞լ են արդյոք հարկեր և տուրքեր, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափի:՚ հարցի շրջանա¬կ¬ներում կա¬տարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվա¬պահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա/ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած •ործարքները մասնակիորեն են սահմանված կար•ով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվել ՏՀՏ ներկայացրած հաշ¬վետվութ-յուններում, հաշվարկներում, հայտարարա•րերում և այլ փաստաթղթերում: բ/ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ծավալած ձեռնարկատիրական •ործունեությունից առաջացող հարկերի ու վճարների վերա¬բերյալ հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած հաշվետվություններում ու հաշվար¬կներում ցույց տրված պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերն ու վճարները ոչ ամբողջությամբ է վճարել պետական բյուջե: Այսպեսª - Շահութահարկի •ծով 2012թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2012թ. շահութա¬հարկի հաշվարկում ցույց է տրվել պետական բյուջե վճարման ենթակաª 1704495 դրամ: Իսկ 2013թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2013թ. շահութահարկի հաշվարկումª 2262480 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ շահութահարկի •ծով ընկերության կողմից 2013 թվականի 2-րդ, 3-րդ 4-րդ և 2014 թվականի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ ու 4-րդ եռամսյակների համար հաշվարկվել է կանխավճար ընդամենըª 2655636 (2013թ.-ի համարª 1278368 + 2014թ.-ի համարª 1377268) դրամ: Հարկ է նշել, որ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը հաշվարկված շահութահարկի ու կանխավճարի դիմաց 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջե է վճարել ընդամենըª 2750838 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015թ. դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը կազմում էª 3158284 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է ընդամենըª 4217196 (շահութահարկª 3158284 + տույժերª 1058912) դրամ: - ԱԱՀ-ի •ծով ընկերության կողմից, 2012թ.-ի 2-րդ եռամսյակից մինչև 2014թ.-ի մայիս ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց տրված տվյալներով, ընկերությունը պետական բյուջեի նկատմամբª 02.02.2015 թվականի դրությամբ պարտք չի ունեցել, դեռ ավելին ունեցել է 47275249 դրամ •ումարի դեբետային •երավճար: Միաժամանակ պետք է նշել, որ ընկերությունը ԱԱՀ-ի •ծով հաշվարկվող ժամանակաշրջանում ընդամենը պետական բյուջե է վճարել 250000 դրամ - Եկամտային հարկի •ծով հաշվարկված հարկերից ընկերությունը վճարել է ընդամենըª 939069 դրամ, որի արդյունքում էլ, պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը եկամտային հարկի •ծով 02.02.2015 թվականի դրությամբ կազմում էª 243379 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում էª 443537 (եկամտային հարկª 243379 + տույժերª 200158) դրամ: - Պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարի •ծով հաշվարկված պետական բյուջե վճարման ենթակա •ումարներից, ընկերությունը վճարել է ընդամենըª 394249 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ պարտք չի ունեցել: Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ընկերությունը հաշվարկած ու հաշվարկներում ցույց տրված պարտադիր սոց. ապահո¬վութ¬յան վճարներն ամբողջությամբ վճարել է պետական բյուջե: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից ինչ¬պի¬սի՞ հարկային հաշվետվություններ են ներկայացվել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունից իբր ձեռք բերելու •ործարքների վերաբերյալ: Դրանց հետ կապված կատարվե՞լ են նվազեցումներ, հարկեր և տուրքեր վճարվե՞լ են, թե ոչ, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափով և որքա՞ն են կազ¬մում նվազե¬ցումները, դրանցից բխող տույժերն ու տու•անքները:՚ հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշ¬վապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա/ ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օ•ոս¬տոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ով հանդերձ հաշվարկվածª 1220198124 դրամ արժողությամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկե-րությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 (հարյուր քսանինը) հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թթ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդի¬սացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում 2013թ.-ի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեց¬ման (հաշվանցման) ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութա¬հարկըª 30507200 դրամ •ումարի չափով, իսկ ԱԱՀ-նª 202493726 դրամ •ումարի չափով: բ/ ՙա՚ կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկիցª 30507200 դրամ •ումարի չափով կատարված նվազեցումից բխող տույժերն ու տու•անքները համապա¬տասխանաբար կազմում ենª 16702692 դրամ և 18304320 դրամ, ընդամենըª 35007012 դրամ: •/ ՙա՚ կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի •ումարիցª 202493726 դրամ •ումարի չափով կատարված նավզեցումից բխող տույժերն ու տու•անքները համապա¬տասխանաբար կազմում ենª 53072313 դրամ և 112482145 դրամ, ընդամենըª 165554458 դրամ: դ/ Շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի •ծով կատարվածª ընդամենըª 233000926 դրամ •ումարի նվազեցումները և դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում ենª 433562396 [հարկերª 233000926 (շահութահարկª 30507200 + ԱԱՀª 202493726) + տույժերª 69775005 + տու•անքներª 130786465] դրամ: ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության կողմից վերը նշված ժամանակաշրջանում առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողութ¬յամբ ապրանքներ ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկա¬յացնելու հետևանքով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատ-ճառած վնասի չափը կազմում էª 233000926 դրամ, իսկ դրանից բխող տույժերն ու տու•ան¬քները համապատասխանաբար կազմում ենª տույժերª 69775005 դրամ և տու•անքներª 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պատճառված վնասի չափը և դրանից բխող տույժերն ու տու•անքները միասին կազմում են ընդամենըª 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926 + պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005 + պատ¬ճառ¬ված վնասից բխող տու•անքներ` 130786465) դրամ: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրվածª ՙՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության պետական բյու¬ջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապա¬հական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում •ործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղված են պետա¬կան բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների •ումարների նվազեց¬մանը:՚ հարցի շրջանականերում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսան¬կյունից դիտվում է, որ ա/ ՀՀ ֆինանսների նախարարի 08.09.2014թ-ի թիվ 5010646 հանձնարար•րի համա¬ձայն, ՀՀ ՖՆ-ի ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստու•ման արդյունքում 17.02.2015թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 5010646 ստու•ման ակտում արձանա•րված դրվա•ներով, նախա¬ձեռնողի կողմից թիվ 58209014 քրեական •ործի շրջանակներում փորձա•ետներին տրա¬մադրված նյութերում, ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության հարկային •ործում •տնվող փաստա¬թղթերում արտացոլված տվյալներով և ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից ընկե¬րության համար ըստ հարկատեսակների ու վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված •րանցումներովª հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտում •ործող ու նախաձեռնողի կողմից առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահան¬ջների շրջանակներում կատարված ճշ•րտումներով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկե¬րությունում ստու•¬վող ժամանակաշրջանի կտրվածքով տույժ և տու•անքներով հանդերձ առաջանում են ընդամենըª 2378934630 դրամ£ Հարկ է նշել, որ 2013թ.-ի կտրվածքով ԱԱՀ-ի •ծով ստու•մամբ և սույն փորձաքննութ¬յամբ հաշվարկված լրացուցիչ 18343333 դրամ ԱԱՀ-ի •ումարից նվազեցվել (հաշվանցվել) է ստու•մամբ հաշվարկված և սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հիմնավոր դիտված 2013 թվականի մայիս ամսվա կտրվածքով ընկերությունում առաջացած հաշվանցմանª բյուջե վճարման ենթակաª 474600 դրամ •ումարը, որի արդյունքում էլ 2013 թվականի լրացուցիչ ԱԱՀ-ի ընդհանուր •ումարը կազմում էª17868733(18343333 - 474600) դրամ: բ/ Վերո•րյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն առաջացել են ստորև բեր¬ված ժամանակահատվածներում և թույլ տրված խախտումների հետևանքով. Շահութահարկի •ծով 52526558 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•անքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 112800784 (շահութահարկª 52526558 + տույժերª 28758291 + տու•անքներª 31515935) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2013 թվականի հաշվետու տարվա համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութա¬հարկի հաշվարկում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթում 2013 թվականի համախառն եկամտի և դրանից նվազեցման ենթակա ծախսերի վերաբերյալ, ՙՇա-հութա¬հարկի մասին՚ ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙՀամախառն եկամուտը հաշվետու տա¬րում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրա•ումարն է` անկախ դրանց uտացման աղ¬բյուր¬¬ներից:՚ և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙՀարկվող շահույթը որոշելիu համա-խառն եկամուտը նվազեցվում է դրա uտացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաuտաթղթերով հիմնավորված ծախuերի չափով:՚, ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբե¬րությանª ՙԱնապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան¬ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահանջների խախտմամբª ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկվող շահույթը նվազեցնելու հետևանքով: ԱԱՀ-ի •ծով 422710967 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•ան¬քներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 816527916 (հարկª 422710967 + տույժª 152838912 + տու•անքª 240978037) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2012թ.-ի 3-րդ եռամսյակի և 2013թ.-ի մարտ, ապրիլ, օ•ոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ և մայիս ամիսների համար կազմված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստա¬թղթերում, ՙԱԱՀ-ի մասին՚ ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին կետիª ՙUույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակա¬շրջանում իրականացված հարկվող •ործարքների (•ործառնութ¬յունների) հար¬կվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի •ումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են` 1) արտադրական և այլ առեւտրային նպատակներով հանրապետության տարածքում հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված այն ապրան-քների և uտացված այն ծառայությունների •ծով մատակարարների կողմից դուրu •րված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի •ումարների չափով (բացառությամբ uույն oրենքով uահմանված դեպքերի), որոնց դիմաց բանկի կամ փոuտի միջոցով մատակարարի բանկային հաշվին կատարվել է վճարում, բացառությամբ uույն հոդվածով uահմանված դեպքերի:…՚, նույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետիª ՙUույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակա-շրջանում իրակա¬նացված հարկվող •որ¬ծարքների (•ործառնությունների) հարկվող շրջանա¬ռության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի •ումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են`… 2) հանրապե¬տության տարածք ներմուծ¬ված ապրանքների համար, oրենքով uահմանված կար•ով և չափերով, Հայաuտանի Հանրա¬պետության մաքuային մարմինների կողմից •անձված (•անձման ենթակա) ԱԱՀ-ի •ումար¬ների չափով, եթե uույն oրենքով նախատեuված է ԱԱՀ-ի •անձում ապրանքների ներմուծման պահին:…՚, ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերությանª ՙԱնապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հար¬կերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան¬ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահան¬ջների խախ¬տմամբª ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվան¬ցման) ենթակա •ումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հար¬կային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնելու միջոցով ԱԱՀ-ի կրե-դիտից նվազեցման ենթակա •ումար¬ները անհիմն կերպով ավելացնելու հետևանքով: Եկամտային հարկի •ծով 106825521 դրամ •ումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տու•անքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 229407806 (հարկª 106825521 + տույժª 58486973 + տու•անքª 64095312) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին 2013 թվականի համար ներկայացված եկամտային հարկի հաշվար¬կներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, ՙԵկամտա¬յին հար¬կի մասին՚ ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետիª ՙՀարկային •ործակալը հարկի պահում (•անձում) չի իրականացնում, եթե` 1) վճարվող եկամուտները ձեռնար¬կատի¬րական •ործունեության (ապրանքների մատակարարման, աշխատանքների կատար¬ման, ծառայությունների մատուցման) արդյունք են, և հարկային •ործակալի հետ կնքվում է քաղաքացիաիրավական •րավոր պայմանա•իր` նշելով հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), անձնա•րի տվյալները, Հայաuտանի Հանրապետությունում բնակության հաuցեն և ձեռնարկատիրական •ործունեության իրականացման պետական •րանցման վկայականի համարը կամ պետական հաշվառման համարը, կամ…՚ պահանջների խախտմամբ, ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից աղավաղ¬ված տվյալներ մտցնե¬լու, կոնկրետ դեպքում նախատեսված ձևով •րավոր պայմանա•իր չկնքելու կամ ֆիզի¬կա¬կան անձի հետ քաղաքացիաիրավական •րավոր պայմանա•իրը (անձնա•րի տվյալների և ՀՀ-ում բնակության (հաշվառման) հասցեի պարտադիր նշումով) չկնքելու պայմաններում ֆիզիկա¬կան անձանցից ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված եկամուտներից 11% դրույքա¬չափով եկամտային հարկ չհաշվարկելու և ցույց չտալու հետևան¬քով: 1220198124 դրամ տու•անքը, թե ստու•մամբ և թե սույն փորձաքննությամբ հաշ¬վար¬¬կվել է ՙՀարկերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերությանª ՙԱնապ¬րանք փաuտա¬թղթեր դուրu •րված և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տու•անք` •ործարքի (մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխա¬տանքի) փաuտացի կատարումը հավաuտող` կազմված փաuտաթղթում նշված էական պայ¬մանների (այդ թվում` դրանցից որևէ մեկի) 20 և ավելի տոկոu շեղման դեպքում` շեղման (դրամական արտահայտությամբ) 100 տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu 1 միլիոն դրամից:՚ պահանջների խախտմամբ, թվով 129 հատ էլեկտրոնային հարկային անապ¬րանք հաշիվներ ստանալու և դրանք նույն օրենքի նույն հոդվածի 6-րդ պարբերությանª ՙԱնապրանք փաuտա¬թղթերը հարկ վճարողների կողմից հար¬կերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկա¬յին պարտավորությունների նվազեց¬ման և (կամ) հաշվան-ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:՚ պահանջների խախտմամբ, հարկերի հաշվար¬կման ժամանակ օ•տա•ործելու հետևանքով: •/ Վերո•րյալ ՙբ՚ կետում նշված խախտումները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված են եղել ընկերության կողմից պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և եկամտային հարկի նվազեցմանը: ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնա¬•ետների կողմից կազմված N5010646 ստու•ման ակտով արձանա•րված պետությանը պատ¬ճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխում է ՀՀ հար¬կային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով են հաշվարկվել: Դատարանը արձանա•րում է որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղքը չընդունելը հերքվում է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով: Բացի այդ դատարանը արձանա•րում է, որ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից դատարանում նախաքննական ցուցմունքներից հրաժարվելը նպատակ է հետապնդում օ•նելու նաև Հովհաննես Գևոր•յանին խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Ստու•ելով ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` դատարանը •տնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցա•ործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըանթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում •ործի հան•ամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով, սույն օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավա•յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ •ործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական •ործառույթը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. ՙ(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի •ործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հան•ամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: (...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) •ործում բացակայում է որևէ ապացույց •ործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հան•ամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հան•ամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հան•ամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...): Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է •ործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո•րյալը չի նշանակում, որ հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հան•ամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)՚: Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո •նահատելով սույն քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը: Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումները բխում են հետևյալ փաստական հան•ամանքներից. Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը օրինականացրել էª հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույք այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված •ույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է, նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խղաթյուրել այդ •ույքի հանցավոր ծա•ումը: Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումը բխում է հետևյալից. Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքումª մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ: Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանա•րում է, որ վերը նշաված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Ինչպես նաև Դատարանը արձանա•րում է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևոր•յանն ընդունել է այն փաստը, որ իր ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերա•րվող ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը: Հիմք ընդունելով վերո•րյալը` Դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•քի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին մեղսա•րվող հանցավոր արարքի փաստական հան•ամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Դատարանը, •տնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րվող արաքը կատարելու մեջ: Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներին, վերո•րյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և •նահատման արդյունքում Դատարանը •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանըª կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս: Այսպես. Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթիª Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£ Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց: Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Այսպիսով, Հովհաննես Գևոր•յանը հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, կազմակերպել է Հովհաննես Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և առանց ապրանքների մատակարարման կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս: Ապացուցված է Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ: Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Դատարանը Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի անձը դրականորեն բնութա•րող հան•ամանք է դիտում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը: Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն: Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚: Դատարանը, հաշվի առնելով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կատարած արարքի` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, նրա անձը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքում իր մեղավորությունը մասնակի ընդունելը և զղջալը, կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքա•իծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցա•ործություններ կատարելուց, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքները կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի և 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել •ույքի բռնա•րավմամբ: Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ստու•ելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցա•ործություն կատարելու վերաբերյալ •ործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, •նահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով` դատարանը •տնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցա•ործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըանթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում •ործի հան•ամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օ•տին մեկնաբանելով, սույն օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավա•յանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ •ործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական •ործառույթը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. ՙ(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի •ործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հան•ամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: (...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) •ործում բացակայում է որևէ ապացույց •ործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հան•ամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հան•ամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հան•ամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...): Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է •ործի ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերո•րյալը չի նշանակում, որ հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հան•ամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)՚: Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո •նահատելով սույն քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը: Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումները բխում են հետևյալ փաստական հան•ամանքներից. Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը օժանդակել է Հովհաննես Գևոր•յանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով •ույքը£ Դատարանի վերո•րյալ եզրահան•ումը բխում է հետևյալից. Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքումª մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական •ործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ: Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքըª նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում: Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանա•րում է, որ վերը նշավծ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս: Հիմք ընդունելով վերո•րյալը` Դատարանը •տնում է, որ քրեական •ործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•քի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղսա•րվող հանցավոր արարքի փաստական հան•ամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` քրեական •ործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական •ործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե արարքի մեջ հանցակազմ չկա: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: Դատարանը, •տնում է, որ վերը նշված հիմնավորումներով պետք է ճանաչել և հռչակել Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսա•րվող արաքը կատարելու մեջ: Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, վերո•րյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և •նահատման արդյունքում Դատարանը •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը, ծանոթիª Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս: Այսպես. Հովհաննես Գևոր•յանը, հանդիսանալով ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության •ործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային •ործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց£ Բացի այդ, Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի ծավալած •ործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը£ Հովհաննես Գևոր•յանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված ՙԱյ-Դի՚ կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևոր•յանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի •ործադրմամբ, 2013-2014թթ. ընթացքում ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի անունից ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս •րելը£ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևոր•յանը ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափիª 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինիս հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան •ումարի չափով •ույքային վնաս£ Հանցավոր •ործունեության իրականացման ընթացքում ստացված •ույքի հանցավոր ծա•ումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով, 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Շեն•ավիթի մասնաճյուղում բացված ՙՄշո-Լայֆ՚ ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական •ործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ •ույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված •ումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին, ՙՉանախչյան՚ ՍՊԸ-ի •ործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևոր•յանին: Ապացուցված է Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ: Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Դատարանը Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անձը դրականորեն բնութա•րող հան•ամանք է դիտում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը: Դատարանը •տնում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն: Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ առկա չեն: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚: Դատարանը, հաշվի առնելով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, նրա անձը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքում իր մեղավորությունը մասնակի ընդունելը և զղջալը, կատարած արարքից հետո նրա դրսևորած վարքա•իծը, այն որ զերծ է մնացել նոր հանցա•ործություններ կատարելուց, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով արարքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի: Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օ•տին և ինչ չափով: Անդրադառնալով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից հօ•ուտ պետական բյուջե որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում համապարտության կար•ով 233.000.926 ՀՀ դրամ բռնա•անձելուն դատարանը հան•եց հետևյալին. ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ: 2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում. ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚: ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚: Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚: Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի: Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ըննդեմ ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանի և Հ.Չանախչյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից հօ•ուտ պետական բյուջե համապարտությամբ պետք է բռնա•անձվի 233.000.926 ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալներ Հ.Գևոր•յանից և Հ.Չանախչյանից կողմից հանցա•ործությամբ ՀՀ պետական բյուջեին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում: Հ.Չանախչյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է կալանք դնել մինչև ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: Հ.Գևոր•յանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է կալանք դնել մինչև ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ պահանջ դատարանին չի ներկայացվել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օ•տին և ինչ չափով: Անդրադառնալով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանից հօ•ուտ պետական բյուջե որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում կար•ով 349.062.120 ՀՀ դրամ բռնա•անձելուն դատարանը հան•եց հետևյալին. ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ: 2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում. ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚: ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚: Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚: Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի: Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ըննդեմ ամբաստանյալն Հ.Գևոր•յանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը` դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանից հօ•ուտ պետական բյուջե պետք է բռնա•անձվի 349.062.120 ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալ Հ.Գևոր•յանի կողմից հանցա•ործությամբ ՀՀ պետական բյուջեին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Հ.Հակոբյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ պահանջ դատարանին չի ներկայացվել: Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի մայիսի 20-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված իրեղեն ապացույց և այլ ապացույցներ ճանաչված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը պետք է թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում: Եզրափակիչ մաս. Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 168-րդ, 169-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 357-360-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց` Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 5 /հին•/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետովª 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել •ույքի բռնա•րավմամբ: Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կար•ով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն •ումարելու միջոցով, Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի ժամկետով: Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի պատժի սկիզբը հաշվել 04.07.2014 թվականից: Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կար•ը: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման` 5 /հին•/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կար•ը: Հովհաննես Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատժի սկիզբը հաշվել 04.07.2014 թվականից: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: ՀՀ •լխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնա•անձել 349.062.120 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում: ՀՀ •լխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալներ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանից և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանից հօ•ուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կար•ով բռնա•անձել 233.000.926 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի /ծնված 06.08.1976թ., հաշվառված էª ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29 հասցեով, անձնա•իր AN0631578/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ծնված 22.09.1961թ., Երևան քաղաքում, հաշվառված և բնակվում էª քաղ. Երևան, Նոր Նորքի 5-րդ զան•ված, Գալշոյան փողոց, շենք 12, բն. 86 հասցեով, անձնա•իր AN 0438994/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կոմից հիմնադրած ՙՉանախչյան՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեով, ՀՎՀՀ 04422899/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: 2014 թվականի հուլիսի 25-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևոր•յանի կողմից հիմադրած ՙՄՇՈ-ԼԱՅՖ՚ ՍՊ ընկերության /•րանցված է ՀՀ Արմավիրի մարզ, •յուղ Սարդարապատ, 11-րդ փողոց, տուն 29-րդ հասցեով, ՀՎՀՀ 04422366/ •ույքի վրա, որտեղ էլ, որ դրանք •տնվեն դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի և ներկայացված քաղաքացիական հայցի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը: Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի մայիսի 20-ի ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավա• քննիչ Վ.Պապոյանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանա•րության 1 և 58-րդ կետերում նշված իրեղեն ապացույց և այլ ապացույցներ ճանաչված փաստաթղթերը և հարկային •ործերը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Սույն դատավճիռը վերաքննության կար•ով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-12-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-04-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 270, 204, 35, 321, 300, 294, 213, 211, 296, 141, 206, 294, 189, 163, 172, 124, 148, 118, 126, 120, 162 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 04-04-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 270, 204, 35, 321, 300, 294, 213, 211, 296, 141, 206, 294, 189, 163, 172, 124, 148, 118, 126, 120, 162 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-52278 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0161/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 02-03-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-02-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Ենոքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հովհաննես Գևորգյան , Հրաչյա Չանախչյան Վերաքննիչ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի , այն վերականգնել և վերաքննիչ բողոքն ըբնդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի`Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի /ՀՀ քր. օր. 190 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով արդարացվել է , ՀՀ քր. օր. 38-189 հոդ. 3-րդ մասով և 205 հոդ. 2-րդ մասով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 6 տարի ժամկետով / և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի /ՀՀ քր. օր. 189 հոդ. 3-րդ մասով - ազատազրկում 5 տարի 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր. օր. 38-190 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով արդարացվել է /վերաբերյալ 25.12.2017թ.կայացված դատավճիռը`ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քր. օր. 190 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քր. օր. 38-190 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով արդարացնելու մասով : Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 190 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով նշանակել արդարացի պատիժ : Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 38-190 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով նշանակել արդարացի պատիժ : Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 05-04-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 05-04-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 06-04-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Այլ նիստով ծանրաբեռվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի կազմը համալրված չլինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-11-2018 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հրաչյա |
| Ազգանուն | Չանախչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Այլ նշումներ | Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է և և խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորգարությունը: |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0161/01/15 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ Գ. ՉԻՉՈՅԱՆԻ Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Հ. ԵՆՈՔՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա. ԲԱԲԱՅԱՆԻ Ա.ՔԱԼԱՇՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ՝ Հ. ՉԱՆԱԽՉՅԱՆԻ Հ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը՝ ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 1. 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հետաքննության վարչությանն հետաքննիչ Մ. Խաչատրյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է թիվ 83188113 քրեական գործը և ըստ քննչական ենթակայության ուղարկել ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչություն: 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա. Ալեքսանյանը թիվ 83188113 քրեական գործն ընդունել է վարույթ: Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2014 թվականի հունիսի 20-ին մեղադրյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով նրա փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: 2. 2014 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել թիվ 58209014 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ: Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: Գրավով կալանքից ազատելու հնարավորության մասին պաշտպանի միջնորդությունը մերժվել է: 2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը թիվ 83188113 քրեական գործն ընդունել է վարույթ: 2014 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ 83188113 քրեական գործը միազվել է 58209014 քրեական գործին, և նախաքննությունը շարունակվել է 58209014 համարով: 2014 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ. Պապոյանը որոշում է կայացրել Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 30.04.2013 թվականին և 04.05.2013 թվականի դուրս գրված էլեկրոնային հաշիվներով <<Մշո Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը 177.600.00 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2.000 տոնա պողպատի ջարդոն և 5.443.200 ՀՀ դրամ արժողությամբ 108 հատ պատի պանել իրացնելու և կատարված գործարքների համար առանձնապես խոշոր չափերով` 31.991.736 ՀՀ դրամի հարկեր, տուրքեր և այլ պարտադիր վճարումներ կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով: 2015 թվականի մայիսի 25-ին որոշում է կայացվել Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-198-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2015 թվականի մայիսի 25-ին որոշում է կայացվել Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նոր մեղադրանք առաջադրելու վերաբերյալ: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Հովհաննես Օնիկի Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2015 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել չպարզված անձի կողմից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ անունից <<Մշո Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելուն օժանդակելու, <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության ծառայողի կողմից չարամտորեն խոշոր չափերով հարկերից խուսափելու դեպքերով` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ 58209014 քրեական գործի նյութերով հարուցել նոր քրեական գործ և անջատել առանձին վարույթում: 2015 թվականի հունիսի 17-ին թիվ 58209014 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2015 թվականի հունիսի 25-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Բեկթաշյանի վարույթ։ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել գույքի բռնագրավմամբ: Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի ժամկետով: Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 04.07.2014 թվականից: Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել է անմեղ և արդարացվել: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի պատժի սկիզբը հաշվվել է 04.07.2014 թվականից: Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի մարտի 02-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանը: Թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի ապրիլի 05-ին: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի ապրիլի 06-ի որոշմամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել Վճռաբեկության կանոններով: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականցնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը: Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված <<Այ-Դի>> կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս: Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին: Նախաքննության մարմնի կողմից Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ծանոթի` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը: Այսպես. Հովհաննես Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ, հարկերը վճարելուց: Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը: Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված <<Այ-Դի>> կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս: Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Մեջբերելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Հրաչյա Չանախչյանին և Հովհաննես Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու հիմքում դրված պատճառաբանությունները՝ բողոքաբերը նշել է, որ ըստ դատական ակտում նշված վերոնշյալ պատճառաբանությունների՝ Առաջին ատյանի դատարանը նման հետևությունների է եկել գործով ձեռք բերված ապացույցները վերլուծելու, դրանք այլ ապացույցների հետ համադրելու, դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, բավարարության տեսանկյունից գնահատելու, ինչպես նաև ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելու արդյունքում։ Սակայն դատական ակտում ապացույցները վերլուծելու, համադրելու, դրանց վերաբերելիությունը, թույլատրելիությունը գնահատելու, ինչպես նաև չփարատված կասկածների գոյության մասին որևէ նշում առկա չէ։ Առաջին ատյանի դատարանն ընդհամենը վկայակոչել է վերոնշյալ իրավական ձևակերպումները դատական ակտին պատճառաբանվածության պատրանք հաղորդելու նպատակով։ Ակնհայտ է, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին և Հրաչյա Չանախչյանին արդարացնելու հիմքում դրված պատճառաբանություններն իրարից տարբերվում են ընդամենն ամբաստանյալների անուններով և առաջադրված մեղադրանքի էությամբ։ Մյուս բոլոր նշումներն ամբողջությամբ նույնական են։ Ապացույցներ վերլուծելու որևէ նշում դատական ակտում առկա չէ։ Դատավճռում առկա չեն նաև այն հանգամանքները, որոնք Առաջին ատյանի դատարանը համարել է չփարատված կասկածներ և դրանք մեկնաբանել ամբաստանյալների օգտին։ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի փորձել հերքել քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված այն ապացույցները, որոնք հիմնավորում են ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքների կատարման մասին։ Առաջին ատյանի դատարանն ուղղակիորեն անտեսել է (որևէ նշանակություն չի տվել) Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները։ Վկայակոչելով ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանի, վկաներ Արամայիս Ավետիսյանի, Ռազմիկ Գևորգյանի, Գևորգ Միլիտոնյանի, Աշոտ Բարսեղյանի, Լաերտ Գևորգյանի, Տիգրան Պետրոսյանի, Անդրանիկ Հովհաննիսյանի, Սպարտակ Սանթրոսյանի, Ազատ Բագրատյանի, Սամվել Վարդանյանի, Աշոտ Հովսեփյանի, Վլադիկ Առաքելյանի, Գարուշ Մինասյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Սամվել Գևորգյանի, Գագիկ Բադալյանի, Արա Գրիգորյանի, Լիպարիտ Սիմոնյանի, Գևորգ Հովհաննիսյանի, Լեռնիկ Մարտիրոսյանի, Հայկ Հարությունյանի, Գեղամ Բրսոյանի, Լևոն Մարտիրոսյանի, Մարսել Այվազյանի, Ակսել Խաչատրյանի, Դավիթ Աթակեբյանի, Արթուր Քոքոբելյանի, Արմեն Մանուկյանի նախաքննական ցուցմունքները, <<Մշո Լայֆ>> կազմակերպության կողմից մի շարք կազմակերպությունների ապրանքներ մատակարարելու կապակցությամբ դուրս գրված հաշիվները, դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձաքննության 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 և 2015 թվականի մարտի 19-ի թիվ 15-0499 եզրակացությունները՝ բողոքաբերը նշել է, որ վկայակոչված ապացույցներով, մասնավորապես՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներով, «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերությանն ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվներով և փորձագետի՝ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 եզրակացությունով հիմնավորվում է, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից 2013 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերության անվամբ 2013 թվականի ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014 թվականի մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժեքով, այդ թվում ԱԱՀ՝ 203.407.027 ՀՀ դրամ։ Բացի այդ, հաստատվում է, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից նշված ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել, հաշվարկ-հաշվետվություններ Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչությունում գրանցվելու պահից՝ 2013 թվականի ապրիլի 16-ից, չեն կազմվել ու չեն ներկայացվել հաշվառման վայրի տարածքային հարկային տեսչություն։ Նշվածը հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծել, որպեսզի «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը 2013-2014 թվականներին կազմած ու հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում՝ 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014 թվականների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը՝ 30.507.200 դրամ գումարով, իսկ ԱԱՀ-ն՝ 202.,493.726 դրամ գումարի չափով, ընդամենը՝ 233.000.926 դրամ գումարի չափով նվազեցվի։ Բացի այդ, փորձագետի 2015 թվականի մարտի 19-ի թիվ 15-0499 եզրակացությամբ և ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հաշվից «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության հաշիվին 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամ փոխանցելու վերաբերյալ քաղվածքներով հիմնավորվում է, որ 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառվել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։ Այս առումով հատկանշական է նաև այն, որ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից որպես իրացված ներկայացված ապրանքները՝ պողպատի և թուջի ջարդոնները, խողովակները և այլն, նշված ծավալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից ձեռքբերված լինելու, կամ դրանք փաստացի ունենալու վերաբերյալ հիմնավոր փաստական տվյալներ քրեական գործի քննության ընթացքում ձեռք չեն բերվել։ Արդյունքում, իր իսկ վերոնշյալ հանցավոր գործողությունների արդյունքում ապօրինի չվճարված հարկերի գումարի՝ 582.063.046 (233,000,926 + 349.062.120) ՀՀ դրամի, հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հովհաննես Գևորգյանի կողմից կամ նրա նախաձեռնությամբ ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամի մեջ ներառված փոխանցվել է նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ Հրաչյա Չանախչյան գումարը փոխանցելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ այն մաս-մաս կանխիկացրել և առձեռն հանձնել Հովհաննես Գևորգյանին։ Այլ խոսքով ասած, Հովհաննես Գևորգյանը թաքցրել է հանցավոր ճանապարհով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսնած հանցանքի կատարմամբ՝ հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու եղանակով) առաջացած առանձնապես խոշոր չափերի դրամական միջոցների իրական բնույթը, դրանք ուղղել, այսպես ասած, «ապրանք ձեռք բերելուն», օրինականացնել դրանք և ապա Հրաչյա Չանախչյանի օժանդակությամբ ստացել կանխիկ ձևով, այդպիսով փոխարկելով հանցավոր ճանապարհով ստացված նշված դրամական միջոցները։ Հատանշական է նաև այն, որ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է հենց Հովհաննես Գևորգյանի նախաձեռնությամբ նկարագրված հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով։ Բացի այդ, ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի առկայության համար պարտադիր համարվող դրան նախորդող հանցանքի, տվյալ դեպքում՝ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից հարկերից և պարտադիր այլ վճարներից չարամտորեն խուսափելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և այդ կապակցությամբ Հովհաննես Գևորգյանին ճանաչել մեղավոր։ Վկայակոչելով Ա. Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը՝ բողոքաբերը նշել է, որ վերոգրյալ պատճառաբանություններից ելնելով և գործի փաստական տվյալները համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված դիրքորոշումների հետ՝ հիմնավորվում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի գործողությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Մեջբերելով Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներ՝ բողոքաբերը գտել է, որ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38–190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքների հիմնավորման համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ բավարար չլինելու մասին Առաջին ատյանի դատարանը տվել է վերացական գնահատական՝ արձանագրային (դեկլարատիվ) կերպով նշելով միայն, որ դրանք բավարար չեն։ Սույն բողոքում վերը վկայակոչված ապացույցների համակցությունն անբավարար համարելու համար Առաջին ատյանի դատարանը պետք է նշեր առավել համոզիչ և պատճառաբանված դատողություններ։ Հատկանշական է, որ վկայակոչված ապացույցների մեծ մասն այնպիսի փաստական տվյալներ են, որոնք առաջացել են քրեական գործից դուրս, մասնավորապես՝ հարկային հաշիվներ, բանկային հաշվի քաղվածքներ, հարկային գործերում արտացոլված տեղեկություններ։ Անառարկելի է, որ դատավարության մասնակիցների կողմից նշված փաստական տվյալները չվիճարկվելու պայմաններում դրանք անհերքելի փաստեր են հանցավոր ճանապարհով դրամական միջոցներ ստանալու և դրանց շրջանառության վերաբերյալ։ Ինչ վերաբերում է գործով հարցաքննված անձանց ցուցմունքներին, մասնավորապես՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներին, որոնցով հիմնավորվում է Հովհաննես Գևորգյանի նախաձեռնությամբ և կազմակերպմամբ կեղծ ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու համար իր կողմից ընկերություն հիմնադրելու, այդ ընկերության միջոցով անապրանք գործարքներ կատարելուն և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից փոխանցված դրամական միջոցները կանխիկացնելուն և Հովհաննես Գևորգյանին հանձնելուն, ապա դրանք ոչ հավաստի գնահատելու վերաբերյալ որևէ դատողություն դատական ակտում առկա չէ։ Ավելին՝ դատարանը գործով մի շարք հանգամանքներ հիմնավորելու համար նշել է հենց Հրաչյա Չանախչյանի վկայակոչված ցուցմունքները։ Այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներն է գնահատել որպես հավաստի։ Նման պայմաններում Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38-190-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքների հիմնավորման համար քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար չլինելու մասին դատարանի դատողությունները հիմնազուրկ են։ Այսպիսով՝ ակնհայտ է երկու փաստ՝ Առաջին՝ Հովհաննես Գևորգյանի ծավալած հանցավոր գործունեության արդյունքում առաջացել են դրամական միջոցներ՝ 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով։ Երկրորդ՝ նշված ապօրինի դրամական միջոցներին օրինական տեսք տալով՝ դրանք ընկերության ակտիվներում ներառելով, այլ միջոցների հետ միախառնելով և օրինական ձեռնարկատիրական գործունեության պատրանք ստեղծելով փոխանցվել են հատուկ հանցավոր նպատակով ստեղծված այլ առևտրային կազմակերպության, որից հետո կանխիկացվել և վերադարձվել են փոխանցողին։ Նշված հանցավոր սխեման այլ կերպ, քան հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում հնարավոր չէ որակել։ Կատարված փոխանցումները դուրս են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներից, քանզի նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսված առանց ապրանքների մատակարարման կամ առանց ծառայությունների մատուցման կեղծ փաստաթղթղեր տրամադրելու, ծախսերի կամ եկամուտների վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթղեր (հաշիվ-ապրանքագիր) կազմելու և ներկայացնելու համար, իսկ կատարված փոխանցումները նշված հոդվածով որակման ենթակա չեն։ Իսկ ինչ վերաբերում է գույքին օրինական տեսք տալու դիտավորությանը, ապա դրա առկայությունը հաստատված է մանրակրկիտ պլանավորված և հաջորդաբար իրականացված գործողությունների ամբողջությամբ (առևտրային կազմակերպության հիմնադրում և գրանցում, էլեկտրոնային սարքի ձեռքբերում, փաստաթղթղերի կազմում, բանկային հաշիվների բացում, կազմված հաշվապահական փաստաթղթերին համապատասխան դրամական փոխանցումների իրականացում և գումարի կանխիկացում)։ Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով ապացույցների բավարարության վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական վերոնշյալ դիրքորոշումները, պետք է փաստել, որ գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված սույն բողոքում և Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված ապացույցներն համակցության մեջ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատում են Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելը, ուստի նրանք ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածը, ինչպես նաև Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշումը՝ բողոքաբերը գտել է, որ սույն բողոքում նշված պատճառաբանություններից ելնելով, և հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում չի վերլուծել որևէ ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության և հավաստիության տեսանկյունից, պատշաճ չի գնահատել հավաքված ապացույցների բավարարությունը, չի նշել, թե որ հանգամանքներն է համարում չփարատված կասկածներ, որոնք մեկնաբանել է հօգուտ ամբաստանյալների, նաև ղեկավարվելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված իրավական դիրքորոշումներով, հիմնավորվում է, որ դատական ակտը՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, պատճառաբանված չէ։ Պետք է նշել նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռն ինքնին հակասական է։ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել այնպիսի փաստեր, որոնք ուղղակիորեն վկայում են Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից՝ 38-190–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մասին։ Բացի այդ, դատավճռի եզրափակիչ մասում Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է երկու հակասական որոշումներ. Հրաչյա Չանախչյանի վերաբերյալ հատվածում (դատավճռի 76-րդ թերթում) նրան մեղավոր է ճանաչել նաև 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Այնուհետև արձանագրել նշված հոդվածով նրան արդարացնելու մասին։ Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվաշի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունները՝ քրեական հետապնդումը բացառող հիմքի մատնանշման առումով, նույնպես անհիմն են։ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Հովհաննես Գևորգյանը և Հրաչյա Չանախչյանը նշված մեղադրանքներով ենթակա են արդարացման՝ հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ այն պայմաններում, երթ Առաջին ատյանի դատարանը, այդ կապակցությամբ հիմանվորումներ նշելիս, արձանագրել է ապացույցների անբավարարությունը։ Գործով հավաքված ապացույցներն ակնհայտորեն վկայում են՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքի (հանցագործության հատկանիշներ պարունակող իրադարձության) առկայության և ապացույցների անբավարարության կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները կարող էին վերաբերելի լինել միայն Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմնավորմանը։ Նշված հանգամանքը ևս մեկ անգամ փաստում է դատական ակտի անհիմն և չպատճառաբանված լինելու հանգամանքը։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները, խախտել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածներով սահմանված իրավանորմերը, չի պահպանել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 և 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/14 որոշումներում արտահայտված նախադեպային իրավական դիրքորոշումները՝ թույլ տալով դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի դատավճիռն այդ մասով ենթակա է բեկանման։ Ելնելով վերոգրյալից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ ԵԱԴԴ/0005/01/17 գործով կայացված դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, բեկանել։ Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել արդարացի պատիժ։ Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել արդարացի պատիժ։ Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Հ. Ենոքյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն: Ամբաստանյալներ Հ. Գևորգյանը, Հ. Չանախչյանը և վերջինների պաշտպաններ Ա. Բաբայանը և Ա. Քալաշյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել այն: 4. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները. Ամբաստանյալ` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչել է միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն անապրանք գործարք չի կատարել և պնդում է նախաքննական ցուցմունքը: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է իր կողմից, դրա ողջ գործունեությունը, մինչև ձերբակալվելը, կազմակերպել և իրականացրել է անձամբ: Տարբեր կազմակերպությունների հետ կատարել է տարբեր գործարքներ, ձեռք է բերել ու վաճառել տարբեր ապրանքներ: Բացի իրենից, ընկերության տնօրեններ են աշխատել նաև որդին` Ռազմիկ Գևորգյանը, ընկերը` Աշոտ Բարսեղյանը, և այլ անձինք, սակայն որ ժամանակահատվածում չի հիշում: Նրանք ինքնուրույն ոչինչ չեն կատարել: Բացի այդ, նրանք ոչ մի այլ բան իր ընկերության համար չեն արել, քանի որ տեղյակ չեն եղել ոչ պայմանագրեր կազմելուց, ոչ էլ ապրանքների ձեռքբերումներից ու ընկերություններին իրացնելուց: Ինքը դա կատարել է իր գործը հեշտացնելու համար: Նրանք բանկ են գնացել իր խնդրանքով և բոլոր փողային հարցերի հետ կապված գործերը կատարել են իր տված տվյալների համաձայն: Բոլոր փոխանցումները կատարվել են բանկային փոխանցումներով: Հարկային մարմին հաշվետվություններ ինքն անձամբ է ներկայացրել, սակայն իրեն օգնել է Արամայիսը` սովորեցնելով, թե դա ինչպես անել և ինքն անձամբ է կատարել համակարգչով: Այլ ընկերությունների հետ անապրանք գործողություններ չի կատարել և բոլոր վկաները տվել են ճիշտ ցուցմունքներ: Հրաչյա Չանախչյանն իրեն վաճառել է ապրանքներ և ինքը կնքելով պայմանագիր գնել է այն: Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ճիշտ ցուցմունքներ չի տվել և ինքը չգիտի, թե ինչու: Ինքը պատրաստ է վճարել իր հարկային պարտականություններն իր մասով: Ամբաստանյալ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն անապրանք գործողություն չի կատարել և ապրանքները վաճառել է փոխանցումով: Հայտնել է, որ հրաժարվում է նախաքննական իր ցուցմունքներից, քանի որ ինքն այդպիսի ցուցմունքներ տալով փորձել է թեթևացնել գործը, սակայն դա իրականությանը չի համապատասխանում: Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը հրաժարվել է հարցերին պատասխանելուց: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 05-ին որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ոչ մի պաշտպան չի ուզում, ինքը կպաշտպանի իր շահերը, դա կապված չէ իր նյութական վիճակի հետ, եթե ուզենա պաշտպան ունենալ, կտեղեկացնի: Ներկա պահին իրեն լավ չի զգում, ունի գլխացավ ու խնդրում է այսօր իրեն չհարցաքննել, ինքը ցուցմունք կտա երկուշաբթի օրը` 2014 թվականի հուլիսի 07-ին: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի հուլիսի 07-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչում մասամբ, մեղավոր է ճանաչում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ինքն իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ ոչ մի փող չի լվացել, հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներ չի օրինականացրել, այլ միայն կատարել է անապրանք գործարքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի հետ` հենց Հովհաննեսի առաջարկով: Ինքը 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն, որը հաշվառել է Արմավիր քաղաքի հարկային տեսչությունում: Քանի որ գիտեին, թե ինչի հետ էր լինելու կապված իրենց գործողությունները, ինքը հարկային մարմնում և պետ ռեգիստրում ներկայացրել է, որ իր ընկերությունը հաշվառվի ՀՀ Արմավիրի մարզ, Երկաթուղայինների 3 հասցեում. դա հորինված հասցե է և դրա նպատակն, որ հնարավոր չլինի գտնել ընկերությունը: Հենց այդ ժամանակ էլ <<Չանախչյան>> և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանագիր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ: Սկսած այդ ժամանակահատվածից էլ մինչև այդ տարվա մայիս ամիսը բազմաթիվ դեպքերով, ինքը կոնկրետ ամիս ամսաթիվ չի հիշում, Հովհաննես Գևորգյանը փոխանցել է իր ընկերության հաշվին տարբեր չափերի գումարներ` փոխանցման հիմքը նշելով, թե իբր <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ: Չի հիշում, թե ինչ ապրանքներ են նշվել, հիմնականում խողովակներ և մետաղի ջարդոն է նշվել, սակայն թե ինչ քանակությամբ, չգիտի, դա իրեն չի հետաքրքրել: Փոխանցված գումարները եղել են տարբեր չափերի` 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն կամ ավելի քիչ չափով: Ինքն այդ գումարներն իր ընկերության հաշվին նստելու օրերը կամ էլ դրանց հաջորդ օրը կանխիկացրել է ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն տվել է Հովհաննեսին առձեռն: Այդ գործը սկսելուց Հովիկը ասել է, որ իր գործողությունների համար իրեն փող կտա, սակայն ստույգ չափ կամ տոկոսավճար իրեն տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսն իրեն տվել է տարբեր գումարներ` հարյուրից երկու հարյուր հազար դրամի չափով. եղել են դեպքեր, որ մի քանի դեպքերով նա իրեն գումար չի տվել և ասել է, որ փոխանցված գումարից նախորդ դեպքերի համար էլ իր հաշվեհամարին գումար թողնի, որն էլ ինքը կատարել է ու հետո այդ գումարները տնօրինել: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից նշված ժամանակահատվածում իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որոնք ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից, որը բացել է <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲ ընկերությունում` Շենգավիթի մասնաճյուղում: Ստացած գումարներն էլ տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, թե նա հետո այդ գումարներն ինչպես է տնօրինել և ինչ է արել դրանց հետ, ինքը չգիտի և չի հարցրել դա իրեն չի հետաքրքրել: Հովհաննեսն ասել է, որ իրենց ընկերությունների գործարքների վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարելու է իր ծանոթ հաշվապահ Արմանը, որին ինքը չի տեսել և չի ճանաչում ինքն էլ հավատացած է եղել, որ ձևակերպումները կատարվում են: Անձամբ ինքը ոչ մի հարկային հաշվետվություն չի ներկայացրել, հաշվապահական ձևակերպումներ չի կատարել ու ոչ մի հաշվապահական փաստաթղթեր չունի և ներկայացնել չի կարող: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը նայել է հարկային հաշիվները, կարող է ասել, որ դրանք ինքը չի կազմել և հարկային տեսչությանը ինքը չի ներկայացրել, անգամ դրանց կազմմանը ներկա չի գտնվել, իր իմանալով ինչպես Հովիկն իրեն ասել է, հաշվետվությունները պետք է կատարեր նրա ծանոթ Արմանը, սակայն թե վերջինն է կազմել այդ հարկային հաշիվները, թե մեկ այլ անձ, ինքը տեղեկություն չունի: Ինքն ադեն նշել է նախկին ցուցմունքում, թե ինչ կերպ է տեղի ունեցել, պնդում է իր նախորդ ցուցմունքները ու նորից նշում է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն ոչ մի ապրանքներ չի վճարել այլ միայն Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունից պարբերաբար գումարներ է փոխանցել իր ընկերության հաշվեհամարին, որոնք ինքը կանխիկացրել է ու տվել է Հովհաննես Գևորգյանին: Սակայն այդ հաշիվմերի կազմման հետ ինքը ոչ մի կապ չի ունեցել: Երբ ընկերությունը գրանցվել է հարկային մարմնում, այնտեղ իրեն տվել են էլեկտրոնային ծածկագիր և իր ստորագրությունը հաստատող էլեկտրոնային սարք, որոնք ինքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, որպեսզի նա կազմակերպի իր ընկերության հարկային հաշվետվությունների կատարումը: Ինքը պարբերաբար նրան հայտնել է, թե իր ընկերության հարկային հաշվետվությունները կատարվում են, Հովհաննեսը պատասխանել է, որ կատարվում են: Նաև նրան պարբերաբար ասել է, որ պետք է վճարվեն նաև հարկեր և տուրքեր, սակայն նա ասել է, որ դրա հետ ինքը գործ չունի, դեռևս փող չկա դրա համար, ուշացնելով էլ ոչինչ, տուգանքները հետը կվճարի: Էլեկտրոնային ստորագրության սարքը միշտ եղել է Հովհաննեսի մոտ: Ինքը նայել է իրեն ներկայացված փաստաթղթերը և հայտնում է, որ դրանք տեսնում է առաջին անգամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ինքը նույնպես կապ չունի և չգիտի ով է դրանք կազմել, սակայն կարող է ասել, որ տարվա ձմռան վերջին և գարնան սկզբներին Հովհաննես Գևորգյանն իրեն տվել է և ինքը ստորագրել է պայմանագիր, ըստ որի նշված ընկերությունն իբր իր <<Չանախչյան>> ընկերությունը պետք է վճարի տնտեսական ապրանքների և Հովհաննեսի ասելով ինքը մի երեք անգամ գնացել է <<Հայբիզնեսբանկ>> և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից գումարներ է փոխանցել այդ ընկերության հաշվեհամարին, որի տվյալներն իրեն է տվել Հովհաննես Գևորգյանը: Գումարների չափը ասել է Հովհաննեսը, սակայն փոխանցած գումարների կոնկրետ չափն ինքն այժմ չի հիշում, սակայն հաստատապես ասում է, որ դա 123 միլիոն դրամի չափով չի եղել իր հիշելով 5 միլիոն դրամը չի գերազանցել: Համենայնդեպս նշված ընկերությունից ինքը ոչ մի տեսակի ապրանք չի գնել, դա և ինչպես մյուս գործարքները եղել են անապրանք: Հովհաննեսի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ նշել է, որ որոշ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ինքը վաճառել է, սակայն դա ճիշտ չէ ոչ մի ապրանք էլ չի վաճառել ու չի գնել իր ընկերության համար, ուղղակի վախ ունենալով է նշել, որ ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքներ է վաճառել <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությանը, հետո ինքը քննիչին դիմում է գրել` հայտնելով, որ ինքը սխալ է վարվել: Իրեն ոչ ոք չի սպառնացել և ուղղորդել, որ ինքն այս կամ այն ձևով ցուցմունք տա, ուղղակի իր մոտ հիմա էլ կա մտավախություն, որ ինքը ճիշտ ներկայացնելով կարող է վտանգի ենթարկել ընտանիքը, քանի որ խոսքը մեծ գումարների հետ է կապված, համոզված է, որ այդ գումարները Հովհաննեսինն էլ չեն և ինքը չգիտի, թե դա ումն է եղել, այդ իսկ պատճառով ուղղակի խնդրում է որպեսզի իր ընտանիքին վտանգ չլինի, իրեն Հովհաննես Գևորգյանի ոչ էլ մի ուրիշ անձի հետ առերեսում չանեն: Իրեն ներկայացված փաստաթղթերի հետ կապված ինչ գիտի ասել է, ավելին չգիտի: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 18-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ճանաչում է միայն Հովհաննես Գևորգյանի որդուն` Ռազմիկին, ում մեկ անգամ, եթե չի սխալվում 2013 թվականի աշնան կեսերին, օրը չի հիշում տեսել է Հովհաննեսենց տանը, երբ վերջինի հրավերով այնտեղ է գնացել ճաշկերույթի և Հովհաննեսն էլ ծանոթացրել է նրա հետ` ասելով, որ իր մեծ տղան է: Բացի այդ դեպքից ինքը Ռազմիկի հետ այլևս չի հանդիպել: Մյուս երկու անձանց չի ճանաչում ու ինքը ներկա պահին է իմացել, որ նրանք զբաղեցրել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իրեն Հովհաննեսն ասել է ու ինքն էլ գիտի, որ նշված ընկերության տնօրենը Հովհաննեսն է: Իր ընկերության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության միջև կատարված անապրանք գործարքների հետ թե Ռազմիկին ու մատնանշված երկու անձինք ինչ առնչություն են ունեցել, ինքը տեղյակ չէ: Ինքը նորից է նշում, որ ինքը միայն գործ է ունեցել Հովհաննես Գևորգյանի հետ իր ընկերության հաշվեհամարին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հաշվեհամարից փոխանցված բոլոր գումարներն ինքը կանխիկացրել է անձամբ, որից հետո կանխիկացված գումարն ամբողջությամբ տվել է անձամբ Հովհաննեսին, կամ ստանալու օրը կամ էլ ստացման օրից մեկ կամ երկու օր անց ու քանի որ այդպիսի դեպքերը շատ են եղել, ինքը չի կարող մտաբերել և ճշգրիտ ասել, թե որ դեպքում և երբ է կանխիկացրել և երբ է տվել նրան այդ գումարները: Բոլոր այդ դեպքերում էլ Հովհաննեսն է իրեն զանգահարել ու ասել, որ գումաները փոխանցի: Եղել են դեպքեր, երբ պայմանավորվել են Հովհաննեսի հետ հանդիպել Հայրենիք կինոթատրոնի մոտ, որոշված ժամին ինքը գնացել է ու այդ կինոթատրոնի դիմացի մայթում գտնվող <<ՀայԲիզնես>> բանկից կանխիկացրել է փոխանցված գումարները, ու գնալով Հայրենիք կինոթատրոնի շենքի մոտ դրանք ամբողջությամբ տվել է Հովհաննեսին: Վերջինը միշտ եղել է միայնակ, թե ինչ մեքենայով է նա այնտեղ եկել, ինքը չգիտի. իրենք հանդիպել են կինոթատրոնի մոտ, երբ իրենից գումարները վերցրել է առանց հաշվելու և իրենք իրարից հեռացել են: Ինքն արդեն նշել է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի մատակարարման հետ կապված էլեկտրոնային հարկային հաշիվներն ինքը չի կազմել, Հովհաննեսը հենց իր ընկերության հիմնադրման առաջին օրերից վեցրել է այդ հաշիվները կազմելու համար հարկային տեսչության տված սարքը, որը այլևս իրեն չի վերադարձրել: Թե նա է կազմել հարկային հաշվետվությունները, թե մեկ այլ անձ ինքը չի կարող ասել: Ինքն անգամ չգիտի, թե հարկային հաշիվներն ինչ ամսաթվով են կազմվել: Այդ ամենի հետ Լաերտ Գևորգյանն ինչ կապ ունի` ինքը տեղյակ չէ: Գիտի, որ նա Հովհաննեսի հորեղբոր տղան է: Լաերտն իր <<ջիպ>> ավտոմեքենայով Հովհաննեսին բերել է իր հետ հանդիպման և անգամ ավտոմեքենայից չի իջել: Այդ ժամանակ Հովհաննեսին կանխիկացված գումարներ չի տվել: Թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարից կոնկրետ ով է իր ընկերության հաշվեհամարին գումարներ փոխանցել, ինքը չգիտի. իր մոտ տպավորված է որ դա կատարել է Հովհաննեսը: Հովհաննեսն իրեն տվել է գումար, որի կոնկրետ չափը չի հիշում և ինքը դա մուտքագրել է <<Մվ-քեմիքլ>> ընկերության հաշվեհամարին` չիմանալով, թե ինչի համար է դա կատարվում: Հայտնել է, որ ոչ մի տեղեկություն չունի, թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն ինչպիսի ընկերություների հետ ինչպիսի գործարքներ է կատարել, այդ մասին իրեն Հովհաննեսը ոչինչ չի պատմել: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մարտի 30-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը լսել է իր և Լաերտ Գևորգյանի միջև կատարված հեռախոսազրույցների ձայնագրությունները և կարդացել է փորձագիտական եզրակացության մեջ նշված տեքստը, որը կարող է ասել, որ այդ խոսակցություններն ինքը վարել է Հովհաննես Գևորգյանի հորեղբոր որդու` Լաերտ Գևորգյանի հետ, ինքն ունեցել է բնակարանի հետ կապված դատական գործի խնդիր և Լաերտը խոստացել էլ, որ իրեն կօգնի, որ գտնի նորմալ փաստաբանի, ով դատարանում կներկայացնի իր շահերը: Այդ երկու խոսակցություններով ինքը ցանկանում է հանդիպել Լաերտին, որ նա լուծի փաստաբան գտնելու հարցը: Այլմոլորակայիններ ասելով ինքը ի նկատի է ունեցել Հովհաննես Գևորգյանին և նրա ընկերոջը, ում հետ Հովհաննեսը պարբերաբար շատ քանակությամբ ոգելից խմիչքներ է օգտագործում և ինքը գիտի, որ նա շրջան է մեկնել մի քանի օր և զբաղվում է խմելով: Իսկ մոտս բան վերցնելը ինքն ի նկատի է ունեցել գումար վերցնելը, որպեսզի վճարի փաստաբանի վարձը: Միլիոն ու կես գումարի խոսակցությունը Լաերտն իրեն ասել է շեշտելով, որ իր մոտ էլ գումար չկա և չի կարող իրեն օգնել փաստաբանի վճարները հոգալու համար: Դրանից առաջ ինքը Հովհաննեսին խնդրել էր որ Լաերտից հետաքրքրվի, թե նա կարող է իրեն պարտքով գումար տալ, փաստաբանի վարձավճարը հոգալու համար, դա համար էլ Լաերտն իրեն հասկացրել է, որ նա էլ գումար չունի: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 10-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ պնդում է նախորդ ցուցմունքները ինքը փողերի լվացում չի կատարել, երբ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ին փոխանցված գումարները կանխիկացրել ու տվել է Հովհաննեսին, տեղյակ չի եղել ու չի հասկացել, թե ինչ նպատակով է դա կատարում, դրա համար էլ իրեն փողերի լվացման մեջ մեղավոր չի ճանաչում, իսկ անապրանք գործարքներ կատարելու մեջ ինքն իրեն մեղավոր է ճանաչել, ներկա պահին նշում է, որ դա կատարել է ամբողջ տեղի ունեցածի մասին ինքն իր նախորդ ցուցմունքներում մանրամասն նկարագրել է ամբողջությամբ դրանք պնդում է և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի: Հրապարակվել է Հրաչյա Չանախչյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 25-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, քանի որ ինքը կատարել է կեղծ ձեռնարկատիրություն, այսինքն հարկային մարմնից ստացած համապատասխան սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, որպեսզի նա իրականացնի իր ընկերության կողմից իր ընկերության <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին իբր ապրանքներ վաճառելու վերաբերյալ էլեկտրոնային հարկային հաշիվների կազմում, որն էլ կատարվել է: Այդ մասով իրեն մեղավոր է ճանաչում: Սակայն փողերի լվացման օժանդակման մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Քննիչին խնդրել է իր մոտից վերցված երկու հեռախոսները և դրանցում գտնվող հեռախոսաքարտերը հանձնել իր որդուն: Վկա Գևորգ Միլիտոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդին` Հովհաննես Գևորգյանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և մեկ անգամ այցելել է բանկ: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալուց հետո ինքը տարել է վիրահատություն: Հովհաննեսին բոլորը <<Նշե>> են դիմել: Ինքը տեղյակ չի եղել, թե նշված ընկերությունն ինչով է զբաղվում: Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գևորգ Միլիտոնյանը հայտնեց, որ քննիչի մոտ գրված ցուցմունքը ճիշտ է և ավելացնելու ոչինչ չունի: -Վկա Ազատ Բագրատյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի վերջից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ում որպես տնօրեն: Իր դիմումի համաձայն, 2014 թվականի մայիսին ազատվել է աշխատանքից: Աշխատած ժամանակահատվածում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վերին Գետաշեն և Մադինա համայնքների տարածքում հոսող Արգիչի գետի վրա իրականացրել է հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման աշխատանքներ: Ունեցել են համապատասխան լիցենզիա` այդ գործունեությունն իրականացնելու համար: Շինարարական այդ աշխատանքների ընթացքում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն տարբեր ընկերություններից ձեռք է բերել տարբեր սարքավորումներ և շինարարական նյութեր: Ձեռք բերումներ են կատարել նաև <<Մշո-Լայֆ>. ՍՊԸ-ից: Մանրամասներ չի հիշում, թե ինչպես են սկսել աշխատել այդ ընկերության հետ: 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին իրենց ընկերության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջև կնքվել է պայմանագիր` վերջինի կողմից իրենց ընկերությանը 1500 գծային մետր 1420 մմ տրամագծի խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ: Պայմանագիրը ստորագրվել է իր և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի միջև: Հովհաննես Գևորգյանը նախապես զանգահարել է իրեն, տեղեկացրել տեղափոխման վերաբերյալ, կամ մատակարարման ժամանակ եկել է իրենց շինհրապարակ: Երկար ժամանակ է անցել և ինքը չի հիշում, թե նրա հետ որևէ անձ եղել է, թե ոչ: Պայմանագրով նախատեսված ամբողջ ծավալն իրենք ստացել են և որևէ պարտք-պահանջ չեն ունեցել: Խողովակների մատակարարման յուրաքանչյուր դեպքից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել: Մատակարարված ապրանքների վերաբերյալ տվյալներն ինքը տրամադրել է հաշվապահին, իսկ թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվապահական ձևակերպումներն ում կողմից են կատարվել, և ով է հանդիսանում այդ ընկերության հաշվապահը, չգիտի, նրա հետ երբեք չի հանդիպել: Հովհաննեսն ունեցել է Լաերտ անունով բարեկամ, սակայն ինքը բոլոր գործարքները կատարել է Հովհաննեսի հետ: Հայտնել է, որ քննիչի մոտ իր հայտնածը համապատասխանում է իրականությանը: -Վկա Ղազար Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է <<Վանի>> ՍՊԸ-ն և այդ ժամանակվանից հանդիսանում է ընկերության տնօրենը: 2004 թվականին ընկերությունը ձեռք է բերել ք. Երևան, Արին Բերդի 2, փակուղի 1 հասցեով մոտ 6 հեկտար տարածքը, որն ունեցել է մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինություն և մոտ 300 քառակուսի մետր չափով գրասենյակային շինություն: Այդ տարածքում իր ըկերությունն իրականացրել է երկաթ բետոնի արտադրություն: Վերջին 6 տարիներին, արտադրություն համարյա չի իրականացվել: 2012 թվականի աշնանն իրեն դիմել է ՀՀ Արմավիրի մարզի Սարդարապատ գյուղի բնակիչ Հովհաննես Գևորգյանը և խնդրել, որ նրա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի համար վարձակալությամբ հանձնի իր ընկերությանը պատկանող մոտ 1300 քառակուսի մետր չափով կիսաշեն շինությունը: Նա ասել է, որ իրականացնելու է տնտեսական գործունեություն, հիմնականում կատարելու է խողովակների տրամագծերի վերափոխումներ, այսինքն փոքր չափերի խողովակները միացնելու և դարձնելու է մեծ տրամագծի խողովակներ: Այդ շինությունում ինքն ունեցել է տեղադրված երեք սարքավորումներ, որոնցով հնարավոր է եղել կատարել այդ գործողությունը: 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իր ընկերության և Հովհաննես Գևորգյանին պատկանող <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջև կնքվել է տարածքի վարձակալության պայմանագիր և այդ ժամանակվանից սկսած <<Մշո-Լայֆ> ՍՊԸ-ն իր տարածքում սկսել է իրականացնել նշված գործունեությունը: Գրասենյակային շենքում նա տարածք չի վարձակալել: Ինքը չգիտի, թե վարձակալված տարածքում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կոնկրետ ինչ գործարքներ է իրականացրել, ում հետ և ինչպիսի փաստաթղթային ձևակերպումներ են կատարվել: -Վկա Աշոտ Բասեղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևորգյանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից, չի հիշում, թե ում միջոցով և ինչ հանգամանքներում են ծանոթացել: 2013 թվականի փետրվարին, հանդիպել է Հովհաննեսի հետ և խոսակցության ընթացքում նրան ասել է, որ ցանկանում է բանկից վարկ վերցնել ու ծավալել գործունեությունը: Իմանալով, որ <<Նշեն>> հանդիսացել է մեծ ընկերության հիմնադիր-տնօրեն ու զբաղվել է ապրանքների ձեռք բերմամբ ու իրացմամբ, խնդրել է նրան վարկը վերցնել նրա ընկերության անունից, իր սեփական բնակարանն ու հողամասը գրավադրելով: Նոր ընկերություն հիմնադրելով, ինքը չէր կարող ունենալ մեծ շրջանառություն և ստանալ բանկի վստահությունը: <<Նշեն>> համաձայնել է օգնել և 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենը, որպեսզի զբաղվի վարկի ստացման գործով: 2013 թվականի մարտի վերջին, իր խնդրանքով, <<Նշեն>> իրեն ազատել է նշված աշխատանքից, քանի որ վարկի ստացումը չի հաջողվել, <<Հայբիզնեսբանկը>> մերժել է 40 միլիոն դրամի տրամադրումը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին, մերժման պատճառն իրեն հայտնի չէ: Ինքը որպես տնօրեն ստորագրել է որոշ բանկային փաստաթղթեր, սակայն չի հիշում, թե ինչ փաստաթղթեր: Հայտնել է, որ պնդում է նախաքննության ընթացում իր կողմից տրված ցուցմունքը: -Վկա Ակսել Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<ԱՔՍԱՏԻ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալներին: ՀԷԿ-ի կառուցման համար իրեն անհրաժեշտ է եղել խողովակներ: Ինքը տեսել է կանգնած բեռնատար, որում բարձված են եղել մի քանի խոշոր տրամագծի խողովակներ: Մոտեցել է բեռնատարի վարորդին և ասել, որ իրեն անհրաժեշտ են մեծ տրամագծի խողովակներ: Վարորդը զանգահարել է ինչ-որ մեկին, հետո պայմանավորված օրը, հանդիպել և Երևանի Դավիթաշենի 2-րդ թաղամասի 8-րդ շենքում տեղակայված իրենց գրասենյակում զրուցել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն, հայտնել, որ այդ ընկերությունն ունի արտադրամաս Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում, Արին-Բերդ փողոցի վրա, որտեղ իրականացնում է օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող մետաղյա խողովակների տրամագծերի վերափոխում ավելի մեծ չափերի: Ինքը հայտնել է, որ Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում իրենց ընկերության կողմից կառուցվող ՀԷԿ-ի համար անհրաժեշտ են 820 մմ տրամագծի 2200 գծային մետր խողովակներ: 2013 թվականի օգոստոսի 5-ին, երկու դեպքով բանկային փոխանցումներ է կատարել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին, ընդհանուր փոխանցելով 49.280.000 դրամ: 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, երկու վարորդները, որոնց հետ պայմանագիր է կնքել, սկսել են Հովհաննեսի արտադրամասից խողովակների տեղափոխումը Սյունիքի մարզի Արևիս համայնքում գտնվող շինհրապարակ: Վարորդներն ունեցել են Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը, նախքան տեղափոխում կատարելը կապնվել և պայմանավորվել են նրա հետ, այնուհետև կապալառու ընկերության աշխղեկի կամ վերամբարձի վրա աշխատող անձի հետ, յուրաքանչյուր դեպքում տեղեկացնելով, թե քանի մետր խողովակներ են կոնկրետ օրը տեղափոխելու: Խողովակների ստացման ժամանակ ինքը ներկա չի գտնվել, դրանց ստացման ժամանակ, բացի էլեկտրոնային հարկային հաշիվներից, այլ փաստաթղթեր չեն կազմվել, քանի որ այդպիսի անհրաժեշտություն չի առաջացել: -Վկա Գեղամ Բրսոյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ում որպես փոխտնօրեն: Երբ իրենց տնօրենը մահացել է ինքը ժամանակավոր ստանձնել է նրա պաշտոնը, և եղել են կիսատ թողած աշխատանքներ որոնք ինքն ավարտել է: Իրենց ընկերությունը զբաղվել է ՀԷԿ-րի կառուցմամբ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ գործարքներ կնքվել և իրականացվել են, սակայն ինքը լավ չի հիշում, քանի որ այդ գործունեությունը կատարվել է իրենց տնօրենի հետ, իսկ նրա մահից հետո ինքը կատարել է մի քանի գործողություն: Ներկա պահին իրենց տնօրենը հանդիսանում է Նաիրա Սարգսյանը: <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ն կրկին եղել է ՀԷԿ-ր կառուցելու հետ: Տնօրենի մահից հետո եղել են կիսատ բաներ, որոնք մատակարարվել են <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ն: Ինքը մանրամասներ չգիտի, թե ում միջոցով է մատակարարումներ կատարվել: Հայտնել է, որ ինքը քննիչի մոտ տվել է ցուցմունքներ, որտեղ հայտնել է ճշմարտությունը և պնդում է այդ ցուցմունքը: -Վկա Ռազմիկ Գևորգյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալուց հայտնելով, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի որդին: Նախաքննության ընթացքում վկա Ռազմիկ Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ - <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է հոր` Հովհաննես Գևորգյանի կողմից, հիմնադրման օրը, ամիսը և տարեթիվը չի հիշում, այն գործում է մոտ 2-3 տարի: Ընկերության տնօրեն եղել են ինքն ու հայրը, բացի իրենցից, ով է եղել տնօրեն, չգիտի: Ինքը տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտից մինչև նոյեմբերը ներառյալ, իսկ այնուհետև, հոր ձերբակալվելուց հետո, 2014 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներից սկսած, զբաղեցրել է այն: Մնացած ժամանակահատվածներում, որքանով, իր իմանալով, տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել է հայրը: Հայրն այդ ընկերությունը հիմնադրել է բիզնես իրականացնելու համար: Ինքն էլ, ելնելով իրավիճակից, քանի որ հայրը ձերբակալվել է, ընկերությունն ունեցել է չկատարված պայմանագրեր և գործեր, դարձել է ընկերության տնօրեն և փորձել ավարտին հասցնել չկատարված աշխատանքները: Անավարտ է մնացել ՀՀ Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում մեծ տրամագծի խողովակաշարի ապամոնտաժումը և մատակարարումը պատվիրատու կազմակերպությանը: Չգիտի, թե ովքեր են աշխատել ընկերությունում: Ճիշտ է 2013 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում զբաղեցրել է ընկերության տնօրենի պաշտոնը, սակայն, ըստ էության, ընկերության տնօրենի իրավունքներն ու պարտականությունները կատարել է հայրը, թե ինչու, չգիտի: Ոչ մի գործարքի կատարմանն ինքը մասնակից չի եղել: Չգիտի, թե կազմակերպությունների հետ հայրը երբ և ինչպիսի գործարքներ է կատարել: Գևորգ Միլիտոնյանը հոր հորեղբոր տղան է: Աշոտ Բարսեղյանին չի ճանաչում և չգիտի, թե նրանք ինչ առնչություն են ունեցել հոր ընկերության հետ, և այդ ընկերության տնօրեններ եղել են, թե` ոչ: Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում, միգուցե նրան տեսել է, սակայն նրա անուն-ազգանունն իրեն ոչինչ չեն ասում: Տեղյակ է, որ նա քրեական գործով նույնպես կալանավորվել է, սակայն թե կոնկրետ ինչի համար, չգիտի: 2013 թվականին, ամիսը և օրը չի մտաբերում, հորից լսել է, որ վերջինի ընկերությունը գործարքներ է կատարել <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հետ, այսինքն հայրիկն այդ ընկերությունից ձեռք է բերել ինչ-որ ապրանքներ, այլ մանրամասներ չգիտի: Անապրանք գործարքների մասին ինքը չի իմացել և կարծում է, որ անապրանք գործարքներ չեն եղել, ոչ ինքը, ոչ հայրը, ոչ Լաերտ Գևորգյանը, որի հետ իրենց ընտանիքն ունի շատ լավ բարեկամական հարաբերություններ, այդպիսի գործողությունների մասնակից չեն եղել: 11.11.2013 թ. դադարել է զբաղեցնել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է գնալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին գումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ անգամ ընկերության հաշվեհամարներից գումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հաշվեհամարին` որպես գումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներ կատարելը: Տնօրեն եղած ժամանակ և հետո, պայմանագրերի, գործարքների էության և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ դրանց մասնակից եղած ընկերությունների մասին տեղյակ չի եղել: Չի իմացել և չէր կարող իմանալ կեղծ փաստաթղթերի, անապրանք հաշիվների մասին, քանի որ կատարել է զուտ հոր խնդրանքները: Գումարները, որոնք մուտքագրել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, իրեն հայրը տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի <<Հայրենիք>> կինոթատրոնի դիմաց գտնվող <<Հայբիզնեսբանկ>>, և դրանք մուտքագրի ընկերության հաշվեհամարին, որպես հիմք նշելով <<հաշվի համալրում>>-ը: Ինքն էլ, վերցնելով գումարը, մենակ գնացել է բանկ և հոր տված ամբողջ գումարներով համալրել ընկերության հաշիվը: Ինչ նպատակով է կատարվել այդ համալրումը, չգիտի և չի հիշում, որ հայրը դրա վերաբերյալ իրեն ինչ-որ բան ասած լինի: Այդ գործողություններին Լաերտ Գևորգյանը չի առնչվել: Նաև հոր ասելով գնացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է գումարներ: Հայրն իրեն չի ասել, թե գումարներն ինչի համար են փոխանցվել ընկերությունների հաշվեհամարներին և չի հիշում, թե որքան բանկային այդպիսի գործարքներ է կատարել: Կանխիկացված գումարները տվել է հորը: Չգիտի, թե գումարներն ինչ նպատակով են կանխիկացվել և ում կողմից են տնօրինվել: -Վկա Սպարտակ Սանթրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն և ճանաչում է ամբաստանյալ Գևորգյանին: Գևորգյանին ճանաչում է երեքից–չորս տարի իրենք աշխատել են <<Գ.Ա.Խ. Խաչատրյան>> ՍՊԸ-ի, որը հանդիսացել է իրենց մատակարարը՝ Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման, այսինքն <<Գ.Ա.Խ. Խաչատրյան>> ՍՊԸ-ն եղել է իրենց կապալառուն, իսկ մատակարարը եղել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն: Դրանց բերված բոլոր ապրանքների ձեռքբերման բոլոր փաստաթղթերը առկա են և իրենք ներկայացրել են նախաքննական մարմնին: Գագիկի մահից հետո տակը մնացած են եղել ՌԴ-ից բերված մատոռները և դա միանգամից ձևակերպվել է <<Տաթևի Անապատ>> ՍՊԸ-ի վրա և իրենք պարտք պահանջ չունեն նրանց ՍՊԸ-ի հետ: Ինքը տեղյակ չէ, թե որ գործարանից ինչ հանգամանքներում է բերվել: Ինքը Գագիկ Խաչատրյանի հետ եղել են մտերիմ ընկերներ և ամբաստանյալին նրա միջոցով է ճանաչել: Փոխադրամիջոցները կազմակերպել է <<Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ն: Ինքը ինչ գրել է նախաքննության ընթացքում ճիշտ է և պնդում է այն: -Վկա Մարսել Այվազյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատել է <<Արաքսշին>> ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն: Ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին` գործնական հարաբերությունների միջոցով: <<Արաքսշին>> ՍՊ ընկերությունը գործունեություն է իրականացրել շինարարության ոլորտում, որպես կապալառու կատարել է բնակելի շենքերի որոշակի շինարարական աշխատանքներ: 2012 թվականի օգոստոս ամսից ճանաչել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանին: Նա մատակարարել է շինանյութ: Նրանց միջև կատարված բոլոր գործարքներն առկա են գրավոր և նրանց միջև պարտք պահանջ առկա չէ: Շինաշխատանքներ է իրականացվել Երևանի Վերին Անտառային փողոցի 220/3 և 220/4 հողատարածքներում կառուցվող բազմահարկ շենքում: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերաբերյալ կարող է միայն ասել, որ առկա է բոլոր պայմանագրերը, իսկ դրանից հետո չգիտի` առկա են պայմանագրեր, թե ոչ: Ինքը չի հիշում, թե որտեղից է ճանաչել ամբաստանյալին, նա առաջարկել է մատչելի գնով շնանյութ և տրանսպորտային միջոցն ապահովել է ամբաստանյալը: հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում մանրամասն ցուցմունք է տվել և ներկա պահին ավելացնելու ոչինչ չունի` պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը: -Վկա Լաերտ Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալներին` Գևորգյանը հանդիսանում է իր հորյեղբոր որդին, իսկ մյուս ամբաստանյալը նրա գործընկերն է: Հիմնադրել է <<Արգամ>> ՍՊԸ-ն, որը գործել է մինչև 2000 թվականը: Ինքը որպես եղբայր օգնել և օժանդակել է իր եղբորը: Հայտնեց, որ Սպարտակ Սանթրոսյանը հանդիսանում է իր վաղեմի ընկերը և իր հորեղբոր որդին նրա համար ապրանք է մատակարարել: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն առնչություն է ունեցել, որպես իր եղբոր ՍՊԸ և օգնել է նրան և բազմաթիվ անգամ ինքը երաշխավորել է և օգնել է նրան: Ինքը տեղյակ չի եղել հաշվապահական հարցերից և միայն տեղեկացել է, որ նրան այդ հարցում օգնել է Արամայիսը: Իր ընկերներից մեկին հաշիվ է պետք եղել և նրանք դուրս գրած չեն եղել և ինքը զանգահարել է Արամայիսին: -Վկա Արամայիս Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականի փետրվարից աշխատում է <<Կոմպասս>>ՍՊԸ-ում որպես գլխավոր հաշվապահ: Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին: Իրենց ՍՊԸ-ն զբաղվել է համակարգչային տեխնիկայի վաճառքով: Գևորգյանին ճանաչել է գյուղից: Երբ նա խնդրել է իրեն նայել իր թղթերը, իրեն ասել է, որ զբաղում է մետաղի ջարդոնների վաճառքով: Ինքն օգնել է, որպեսզի հաշվետվություններն անի և կազմել է նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով հաշվետվություններ, նա չի ունեցել հաշվապահ: Ինքը որպես գրանցվող աշխատող չի եղել: Ինքը նրա ներկայությամբ նրա կողմից ներկայացված փաստաթղթերով կազմել է նրա հաշվետվությունները, իսկ մնացածն ինքն է ներկայացրել: Բացի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության համար ինքն այլ ընկերության համար հաշվետվություններ չի կազմել: Ինքը Հովհաննեսի դուրս գրված տվյալների վրա է հաշվետվություն կազմել: Գևորգյանը հաշվետվություն կազմել չի իմացել: Ինքը Չանախչյանին ճանաչել է և եղել է, որ Հովհաննեսը նրան ասաց լինի զանգահարի իրեն և ճշտի պատրաստ է հաշվետվությունը, թե ոչ: Իր կողմից քննիչի մոտ տված ցուցմունքները համապատասխանում են իրականությանը: Ինքը տեսել է, որ բեռնատար է կանգնած և ապրանք են տեղափոխել: Ինքը տեղյակ է եղել, որ նա գրասենյակ չի ունեցել: -Վկա Դավիթ Աթարբեկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել երկու տարի առաջ և շատ մանրամասներ չի հիշում: Ինքը բավականին մեծ քանակությամբ անասնակեր է գնել Հովհաննես Գևորգյանից: Ինքը հետաքրքրվել է կերերի տեսակներով և գներով: Հովհաննեսը նշել է կերերի արժեքները, առաջադրելով պայման, որ կերերը վաճառելու է միայն հաշվապահական փաստաթղթով ու գումարի վճարումը նրա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը կատարվելու` բանկային փոխանցմամբ: Իրեն ասել է, որ աշխատում է միայն փոխանցումով և ինքը իր ԱՁ-ով կատարել է փոխանուցում: Միայն այդ անգամ է նրանից ապրանք գնել: -Վկա Անդրանիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականի վերջից աշխատում է <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ում և 2012 թվականից զբաղեցնում է մատակարաման բաժնի պետի պաշտոնը: Իրենց ընկերությունը ձուլարան է, և աշխատանքները կատարելու համար ձեռք են բերում երկաթի և թուջի ջարդոն, որից հետո համապատասխան ձուլվածքը՝ աղացի գնդերի, երեսպատման սալերի և այլ պատրաստի արտադրանքի տեսքով, իրացրել են: 2013 թվականի մարտ ամսին իր աշխատասենյակ է եկել Հովհաննեսը Լաերտ անունով տղայի հետ և ներկայանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ ներկայացուցիչ, առաջարկել է իրենց ընկերությանը մատակարարել մեծ քանակությամբ պողպատի և թուջի ջարդոն: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ կատարված գործարքների հսկողությունն իրենց ընկերության տնօրեն Կարեն Կարապետյանի ցուցումով, դրված է եղել հանձնաժողովի վրա, որի կազմում ընդգրկված են եղել ինքը, փոխտնօրեն Մ. Կարապետյանը և արտադրամասի պետ Մարտինը: Արտադրամասի պետի և փոխտնօրենի վրա դրված է եղել մատակարարված ապրանքի որակը ստուգելու պարտականությունը: Գիտի, որ մատակարարված այդ ապրանքների վերաբերյալ էլեկտրոնային եղանակով կազմվել են հարկային հաշիվներ: Տարածքն արդեն հանձնվել է իրեն: -Վկա Սամվել Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2000 թվականին հիմնադրվել է <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ն, որի տնօրենը հանդիսանում է ինքը: Ընկերությունը հաշվառվել է ՀՀ Կոտայքի ՏՀՏ-ում և զբաղվում է հիդրոտեխնիկական և շինարարական աշխատանքների կատարմամբ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին գնել են խողովակներ: Բոլոր գործարքները կատարվել է հաշվապահության միջոցով: Ձեռք ենք բերել 530 մմ տրամագծի 1250 մետր երկարությամբ խողովակներ: 2013 թվականի փետրվարի 2-ին ընեկրությունը սկսել է <<Կոբու-Արաքս>> կոլեկտորի վրա տեղակայված պոմպակայանի մղման 1250 մետր երկարությամբ խողովակաշարի երկարացման աշխատանքները: Հայտնեց, որ անցել է երկար ժամանակ և շատ մանրամասներ չի հիշում, սակայն պնդում է քննիչի մոտ տրված իր ցուցմունքը: -Վկա Աշոտ Հովսեփյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2009 թվականին: Հիմնադրման օրվանից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը և 33 տոկոս բաժնեմասի սեփականատերը: Ընկերության հիմնադրման օրվանից սկսել են ՀՀ Լոռու մարզի Կաճաճկուտ համայնքում գտնվող համանուն գետի վրա կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան; ՓՀԷԿ-ի կառուցման համար տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել տարբեր շինարարական նյութեր, այդ թվում նաև 426 մմ, 377 մմ և 325 մմ տրամագծերի խողովակներ; Այդ խողովակներն իրենց ընկերությունը, 2013 թվականի մարտ ամսից մինչև հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, ձեռք է բերել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից: ՓՀԷԿ-ի կառուցման կապալառու կազմակերպության` <<ՄՄԼ Շեն>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Շահեն Շահբազյանը 2012 թ. դեկտեմբերի սկզբին իրեն ծանոթացրել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենի հետ, ում ազգանունը Միլիտոնյան է եղել, անունը լավ չի հիշում` Գևորգ, ով հանձն է առել մատակարարել անհրաժեշտ խողովակները: Ընկերությունների անունից կնքվել է պայմանագիր: Խողովակների մատակարարումը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն սկսել է իրականացնել 2013 թվականի մարտից: Շինհրապարակում խողովակներն ընդունել է կապալառու կազմակերպության աշխղեկը` Մեսրոպը, ով արդեն ողջ չէ: Մեսրոպն ամեն խմբաքանակի մատակարարման մասին տեղեկացրել է իրեն: Իրենց ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին վճարել է կանխավճար, այնուհետև մատակարարված խողովակների համար շարունակել են վճարումները: -Վկա Արա Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին մայրը` Վարդանուշ Սարգսի Գրիգորյանը դառել է <<Ֆենհալ> ՍՊԸ 100 տոկոսի բաժնետեր: 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իրենց ընկերությունը, որի գործունեությունն ամբողջությամբ ղեկավարել և կազմակերպել է ինքը, ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն համայնքի տարածքում, Ախուրյան գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար ստացել է լիցենզիա։ Այդ ժամանակվանից իրենց ընկերությունը սկսել է ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքները: Որպես կապալառու շինարարական աշխատանքները կատարել է <<Գրիգորյանների ՄՈԺ>> ՍՊԸ-ն: Շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր կազմակերպություններից, իսկ 105 գծային մետր 2020 մմ տրամագծի խողովակները` <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից: Եթե չի սխալվում, հենց ՀԷԿ-ի նախագծողները 2013 թվականի հունիսին իրեն տվել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը: Ինքը կապնվել է նրա հետ և պայմանավորվելով, գնացել է Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող նրա ընկերության տարածք: Գիտի, որ Հովհաննեսին բոլորը <<Նշե>> են կոչել: Արտադրամասում եղել են մեծաքանակ խողովակներ, ու այնտեղ կատարվել են խողովակների տրամագծի մեծացումներ, այսինքն համապատասխան եռակցմամբ ստացվել են ավելի մեծ տրամագծի խողովակներ: Ներկայացրել է, որ իր ընկերությանն անհրաժեշտ են 120 գծային մետր 2020 մմ տրամագծի խողովակներ: Հովհաննեսը խոստացել է մատակարարել այդպիսի խողովակներ և պայմանավորվել են, որ խողովակների մեկ գծային մետրի համար, ԱԱՀ-ն հաշվարկված և իր ընկերության շինհրապարակ տեղափոխելու ծախսը ներառյալ, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցումով վճարելու է 180.000 դրամ, ու պետք է դուրս գրվեն էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ: Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով: Հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում ինքը հիշել է ավելի մանրամասն և տվել է ցուցմունք: -Վկա Արսեն Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի վերջից աշխատում է <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ում: Ընկերությունը հիմնադրվել է 2008 թվականին, Արա և Սուրիկ Մկրտչյանների կողմից: Քանի որ 2012 թվականի վերջերից նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ-ում, այդ ժամանակվանից համապատասխան լիազորագրով իրեն լիազորել են, որպեսզի ղեկավարի և կոորդինացնի ընկերության գործունեությունը: Ունենալով համապատասխան լիցենզիա, իրենց ընկերությունը ՀՀ Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքի տարածքում, Այրի գետի աջակողմյան վտակի վրա, 2010 կամ 2011 թվականից սկսել է կառուցել փոքր ՀԷԿ: Երբ ընդունվել է աշխատանքի, ՀԷԿ-ի հիմնական կառուցման աշխատանքները կատարված են եղել, կառուցված չի եղել միայն խողովակաշարը: Աշխատանքի ընդունվելուց հետո, ձեռնամուխ է եղել այդ խողովակաշարի կառուցման աշխատանքների կազմակերպմանը: Շինարարական աշխատանքների կատարման համար անհրաժեշտ են եղել 720 մմ տրամագծի 1.100 գծային մետր խողովակներ, որոնց ձեռք բերման համար ինքը դիմել է տարբեր ծանոթներին: Չի հիշում, ինչ հանգամանքներում է ծանոթացել Հովհաննես Գևորգյանի հետ, որը ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի բաժնետեր: Տեղեկանալով, թե իրենց ընկերությանն ինչ քանակության և ինչպիսի խողովակներ են անհրաժեշտ, վերջինս հանձն է առել մատակարարել դրանք, մեկ գծամետրը` 18.000 ՀՀ դրամով, որում ներառված են եղել ԱԱՀ-ն և տեղափոխման ծախսը: Հովհաննեսը միայն պարզաբանել է, որ խողովակներն օգտագործված են, սակայն գտնվում են լավ վիճակում: Իրենց ընկերությունը, սկսած 2013 թվականի հունիսի 19-ից մինչև օգոստոսի 5-ը ներառյալ, վեց դեպքերով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հաշվին բանկային փոխանցումով վճարել է ընդհանուր 19.800.000 դրամ: -Վկա Լիպարիտ Աշոտի Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ <<Մարցէներջի>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է որդու ընկերոջ` Ռաֆայել Ղազանչյանի կողմից 2010 թվականին, 2013 թվականի հունվարից որդին` Արման Սիմոնյանը դարձել է այդ ընկերության 20 տոկոսի բաժնետեր: 2013 թվականի հունվարից ինքը հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը: 2010 թվականին իրենց ընկերությունը ստացել է ՀՀ Լոռու մարզի Մարցի համայնքում, համանուն գետի վրա` փոքր ՀԷԿ-ի կառուցման լիցենզիա: 2013 թվականի փետրվարի սկզբից իրենք սկսել են իրականացնել ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները` ավարտելով դրանք 2014 թվականի հոկտեմբերին: ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքները կատարել է <<Բաղրամյանշին>> ԲԲԸ-ն, որի հետ իրենց ընկերությունը կնքել է համապատասխան պայմանագիր: Շինարարական աշխատանքների համար միայն մետաղյա խողովակներն են ձեռք բերվել <<Մարցէներջի>> ՍՊԸ-ի կողմից: Խողովակների մատակարարման համար իրեն զանգահարել են տարբեր կազմակերպություններից, այդ թվում նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, 2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին Հովհաննես Գևորգյանն ասել, որ կարող է մատակարարել պահանջվող 1220 մմ տրամագծի խողովակներ` նշելով, որ ունի ընկերություն ու արտադրամաս, որտեղ հին, սակայն լավ վիճակում գտնվող խողովակների միացմամբ ստանում են նշված չափի խողովակներ: Պայմանավորվել է Հովհաննեսի հետ և գնացել Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ արտադրամաս: Այնտեղ Հովհաննեսը ցույց է տվել 1220 մմ տրամագծի մի քանի խողովակներ և ասել, որ մեկ գծային մետրը, ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված, կարող է վաճառել 100.000 դրամով, որում հաշվարկված է նաև ՀՀ Լոռու մարզի Մարց համայնք տեղափոխման արժեքը: Մի քանի օր անց, ինքը զանգահարել է Հովհաննեսին և ասել, որ ցանկանում է ձեռք բերել խողովակները: Հովհաննեսը հայտնել է, որ մեկ ամսվա մեջ հնարավորություն ունի մատակարարել 300 գծային մետր խողովակներ, որից հետո տեղյակ կպահի, թե ինչ քանակությամբ և որ ժամկետներում է մատակարարելու մյուս խմբաքանակները; Շինարարության համար պահանջվել են մոտ 4.000 գծամետր խողովակներ: Հաջորդ օրն իրենք հանդիպել են Երևանի Հանրապետության հրապարակում, սրճարանում Հովհանննես Գևորգյանի հետ ստորագրել են 30.000.000 դրամ արժողությամբ 300 գծամետր խողովակներ մատակարարելու վերաբերյալ պայմանագիր: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի կողմից մեկ բեռնատարով իրենց շինհրապարակ են մատակարարվել 3 խողովակներ, յուրաքանչյուրը մոտ 11 գծամետր երկարությամբ: Իր հրահանգով, իրենց հաշվապահ Հայրապետ Հայրապետյանը նույն օրը, ընկերության բանկային հաշվից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին փոխանցել է 3.159.000 դրամ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն մատակարարում է կատարել նաև 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին: Նույն օրն իր հրահանգով հաշվապահն իրենց հաշվեհամարից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 3.490.000 դրամ: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից հարկային հաշիվը դուրս է գրվել 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին, և իրենց հաշվապահը համապատասխան հաստատում է կատարել հարկային մարմնի բազայում: Դրանից հետո ինքն այլ կազմակերպություններից ստացել է նմանատիպ խողովակներ մատակարարելու առավել ձեռնտու առաջարկություն, որից հետո հրաժարվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ստանալ խողովակներ: -Վկա Հայկ Մնացականի Հարությունյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 1996 թվականին հիմնադրել է <<Ագրոսպասարկում>> ԱՄ Վարդենիսի շրջանային միավորում ԲԲԸ-ն և հանդիսանում է ընկերության տնօրենը: Ընկերությունում աշխատում են նաև հաշվապահ Արմեն Հարությունյանը և 4 վարորդներ: Հիմնադրման օրվանից զբաղվել են գյուղատնտեսական աշխատանքների իրականացմամբ, իսկ 2012 թվականի կեսից ՀՀ հանրային ծառայությունը կարգավորող հանձնաժողովից ընկերությունը ստացել է լիցենզիա-թույլտվություն` ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ գյուղի երկայնքով հոսող Դարանակ գետի վրա ՀԷԿ կառուցելու համար: Այդ ժամանակվանից սկսած, ընկերությունը նշված գետի վրա սկսել է կառուցել ՀԷԿ: Տարբեր ընկերություններից ձեռք են բերել շինարարական նյութեր, խողովակներ, գեներատորներ և այլ ապրանքներ: Ըստ նախագծի, անհրաժեշտ է եղել ձեռք բերել Փ530 և Փ630 տրամագծերի ընդհանուր մոտ 4.000 գծային մետր խողովակներ, և ինքն անձամբ այցելել է ՀՀ տարբեր մարզեր, եղել է Եղվարդում, Նուբարաշենում, Ստեփանավանում, որպեսզի գտնի ապամոնտաժված և էժան գներով այդպիսի խողովակներ: 2013 թվականի ամռան սկզբին, Ստեփանավան քաղաք ուղևորվելիս, ճանապարհի մոտ, դաշտային հատվածում տեսել է դարսված այդպիսի խողովակներ: Անցորդներից ճշտել է, որ դրանք վաճառվում են, նրանցից մեկի տված հեռախոսահամարով զանգահարել է վաճառողին և ասել, որ խողովակները պետք են Վարդենիսի շրջանի Դարանակ գյուղում ՀԷԿ-ի կառուցման համար: Զանգին պատասխանել է Ռազմիկ անունով երիտասարդը: Նրան ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն Վարդենիսի Դարանակ գյուղ: Ռազմիկը նշել է խողովակների գները` Փ630 խողովակի մեկ գծամետրը` 27.000 դրամ, իսկ Փ530-ը` 25.000 դրամ, հայտնելով, որ այդ գումարների մեջ հաշվարկվել են նաև տեղափոխման ծախսերը: Սակարկելուց հետո որոշվել է Փ630 խողովակի մեկ գծամետրի համար, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկած, վճարել 23.000 դրամ, իսկ Փ530-ի` 20.500 դրամ: Հարցին` գումարի վճարումը կատարելու է կանխիկ, թե փոխանցումով, Ռազմիկը պատասխանել է, որ վճարումը կատարվելու է բանկային փոխանցմամբ, ապրանքները նշանակման վայր մատակարարելուց հետո, կնքելու են մատակարարման պայմանագիր և կազմելու են հաշիվ-ֆակտուրաներ: Համաձայնվել և հեռախոսով թելադրել է իր ընկերության ռեկվիզիտները, որպեսզի Ռազմիկը կազմի պայմանագիր, հետո հանդիպեն ու կնքեն այն: Մի քանի օր հետո, վերջինի հետ հանդիպել է Երևանի կենտրոնի բացօթյա սրճարաններից մեկում: Ռազմիկը տվել է նախապատրաստված մատակարարման պայմանագիրը, որում որպես գնորդ նշվել է իր ընկերությունը, իսկ վաճառող` <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն: Այդ պայմանագրի վերջում, նշված ընկերության ռեկվիզիտների տակ դրված է եղել ստորագրություն և այդ ընկերության կնիքը: Ինքը կարդացել է այդ պայմանագիրը, որում նշված է եղել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունն իր ընկերությանը, մի քանի ամիսների ընթացքում, պետք է մատակարարի ընդհանուր մոտ 4.000 գծային մետր Փ630 և Փ530 տրամագծի խողովակներ: Ինքը ստորագրել է պայմանագիրը և վավերացրել այն ընկերության կնիքով, վերցնելով դրա մեկ օրինակը: Մոտ 15 օր անց, խողովակները, դրանց տեղափոխման համար նախատեսված բեռնատարներով, սկսել են տեղափոխվել Դարանակ գյուղ: Յուրաքանչյուր ավտոմեքենայով բերվել են մոտ 100 գծամետր չափով խողովակներ: Տեղափոխված խողովակների ամեն խմբաքանակի համար <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս են գրվել էլեկտրոնային հաշիվներ, և իր ընկերության հաշվապահը հետամուտ է եղել, որպեսզի համացանցով ստուգի և հանի այդ հաշիվները, նոր միայն խողովակների ամեն խմբաքանակի համար <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության հաշվին բանկային փոխանցումով կատարի վճարումները: Ինքը ներկա է գտնվել խողովակների ստացմանը: Խողովակների մատակարարումն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերին: Եղել են կոռոզիայի ենթարկված խողովակներ, որոնք, մոտ 300 գծամետր չափով, ինքը, բեռնատարների վարորդների հետ, ետ է վերադարձրել, ու դրանց փոխարեն ուղարկվել են նորերը: Ռազմիկն իմանալով, որ ինքը ՀԷԿ է կառուցում, իրեն առաջարկել է ձեռք բերել էլեկտրական գեներատորներ, և քանի որ անհրաժեշտ են եղել երկու գեներատորներ, ապա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել օգտագործված գեներատորները: Վճարումը նույնպես կատարել է փոխանցումով: Դրանց ձեռք բերման համար նույնպես պայմանագիր է կնքվել: Խողովակները և երկու գեներատորները տեղադրվել և մոնտաժվել են ՀԷԿ-ում; Իր ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ամբողջությամբ չի վճարել մատակարարված ապրանքների դիմաց, չի հիշում, թե որքան գումար չի վճարել, սակայն դա տեղի է ունեցել Ռազմիկի հետ ձեռք բերած բանավոր պայմանավորվածության համաձայն, ըստ որի` գումարները պետք է վճարվեն ՀԷԿ-ի շահագործումից հետո: Հովհաննես Գևորգյանին 2013 թվականի նոյեմբերին մեկ անգամ տեսել Է Դարանակ գյուղում, երբ ավարտվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից ապրանքների մատակարարումը, նա եկել է մի քանի անձանց հետ և կատարել է մատակարարված խողովակների չափագրում և հաշվարկ: Ռազմիկն այդ ժամանակ Դարանակ գյուղ չի եկել: -Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Տիգրան Պետրոսյանի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2013 թվականի հունվարից դարձել է <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ի հիմնադիրը: ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է վաղուց, ինքը ձեռք է բերել ընկերության հարյուր տոկոս բաժնեմասը և դարձել հիմնադիր-տնօրեն: 2013 թվականի մարտ ամսին ընկերը` Հակոբ Վարդանյանը, նշանակվել է ընկերության տնօրեն, սակայն փաստացի ինքն է իրականացրել ընկերության գործունեությունը, գրանցվելով որպես փոխտնօրեն: Հակոբ Վարդանյանն ապրանքների մատակարարմամբ և կազմակերպության կառավարմամբ չի զբաղվել: Իր ընկերությունն իրականացրել է սև մետաղի, թուջի և պողպատի ջարդոնի առք ու վաճառք: Այդ ապրանքներն ինքը ձեռք է բերել ինչպես տարբեր ընկերություններից և անհատներից: Իրականացրած գործունեության վերաբերյալ հաշվապահական ձևակերպումները կատարվել են ճիշտ և օրենքի սահմաններում: Ընկերությունը գրանցվել է Երևանի Շենգավիթի ՏՀՏ-ում, հարկային մարմնի հետ ունեցել է կնքված պայմանագիր` հարկային հաշվետվությունները և հաշվապահական ձևակերպումներն էլեկտրոնային եղանակով կատարելու մասին: Ջարդոն է ձեռք բերել նաև <<Նաիրիտ>> ՓԲԸ-ից, <<Մետալ-Ստիլից>>, <<Շինիմպորտից>>, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, <<Գապա>> ՍՊԸ-ից և էլի մի քանի ընկերություններից, որոնց անվանումները չի հիշում: Իսկ ձեռք բերված ջարդոնն իրացրել է միայն <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին: Իր ընկերության հաշվապահական ձևակերպումները կատարել և հաշվետվությունները ներկայացնել է անձամբ: Գեղարքունիքի մարզի Գեղամավան գյուղում ունի հողամաս և ջարդոնի պահեստավորումը կատարել է այտեղ, որտեղից էլ դրանք առաքվել են <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ: 2013 թվականի մայիս ամսին իրեն է դիմել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանը, որին <<Նշե>> են ասում, և հայտնելով, որ տեղյակ է, որ զբաղվում է ջարդոնի ձեռք բերմամբ և իրացմամբ, և որ իրականացնում է մետաղյա խողովակների տրամագծի մեծացում, ունի արտադրամաս ու առաջացած թափոններն էժան գներով կարող է վաճառել իրեն, առաջարկել է մատակարարել ջարդոն: Միասին գնացել են Երևանի ՋԷԿ-ի մոտակայքում գտնվող տարածք և տեսել է, որ նա ունի բավականին շատ մետաղի և թուջի ջարդոն: Պայմանավորվել են գների շուրջ, որոնց ստույգ չափը չի հիշում: Մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերը<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից գնել է թուջի և պողպատի ջարդոն: Թե կոնկրետ ինչ քանակության, արժեքի և որ օրերին է ձեռք բերել ջարդոնը, չի հիշում: Չի հիշում, թե ինչ ավտոմեքենաներով են ջարդոնը տեղափոխվել իր կամ <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ի տարածք: Թվով 43 հարկային հաշիվներն օրինական փաստաթղթեր են, դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային եղանակով, ինքն էլ նույն եղանակով ընդունել և հաստատել է դրանք: Դրանցում նշված քանակության և արժեքի ջարդոնը ձեռք է բերել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, և այդ գործարքներն անապրանք չեն եղել: Ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ ապրանքների որոշակի խմբաքանակ մատակարարելուց հետո, ինքը բանկային փոխանցման միջոցով կատարելու է վճարում, ինչն էլ կատարել է: Չի հիշում, թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին գումարային պարտք ունի, թե` ոչ: Ձեռք բերված այդ ջարդոնն իր ընկերությունը վաճառել է <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի այլ աշխատակիցներին չի ճանաչում, շփվել է միայն Հովհաննեսի հետ: Վճարումները կատարվել են բանկային փոխանցումների միջոցով: <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի հետ իր ընկերությունը որևէ գործարք չի իրականացրել, Հրաչյա Չանախչյանին չի ճանաչում: Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վլադիկ Կիմի Առաքելյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 04-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2002 թվականին հիմնադրել է <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է դրա տնօրենը։ Ընկերությունը որպես հարկատու հաշվառվել է Կապանի ՏՀՏ-ում։ Ընկերությունը զբաղվում է տարբեր ապրանքների մեծածախ առևտրով։ 2012 թվականի դեկտեմբերի վերջին, իրեն զանգահարել է մի անծանոթ և առաջարկել է մատակարարել մետաղյա խողովակներ։ Երևանում հանդիպել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ասել է, որ հանդիսանում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ աշխատակից և առաջարկել է 273 մմ ու 102 մմ տրամագծի խողովակներ։ Համաձայնվել է ձեռք բերել խողովակները, պայմանով, որ ըստ կարգի ձևակերպվի խողովակների առք ու վաճառքը, վճարումը կատարվի բանկային փոխանցմամբ և խողովակները բերվեն Կապան քաղաք։ Պայմանավորվել են արժեքի շուրջ, և ընկերությունների միջև կնքվել է ապրանքի մատակարարման պայմանագիր։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հովհաննեսը կատարել է խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, որի արժեքը կազմել է մոտ 4 միլիոն 700 հազար դրամ։ Պայմանավորվածության համաձայն, գումարը փոխանցել է խողովակների մատակարարումից հետո։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս է գրվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ, որը հաստատվել է իր կողմից։ 2013 թվականի փետրվարի 8-ին և 13-ին, Հովհաննեսը կատարել է նաև խողովակների մյուս երկու խմբաքանակների մատակարարումը։ Նորից դուրս են գրվել հարկային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր կողմից, այնուհետև յուրաքանչյուր խմբաքանակի մատակարարումից հետո, բանկային փոխանցումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ ընկերության բանկային հաշվին փոխանցել է սկզբում 43.500.000 դրամ, ապա՝ 5.800.000 դրամ։ Ձեռք բերված խողովակներն էլ ավելի թանկ գնով վաճառել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գարուշ Սահակի Մինասյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2009 թվականից աշխատում է <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն։ Ընկերության հիմնադիրը մայրն է, Սուսաննա Քոչարյանը։ Ընկերության գործունեությունը ղեկավարվում է իր կողմից։ 2009 թվականից իրենց ընկերությունը ՀՀ Շիրակի մարզի Հովտուն գյուղի տարածքում, Ախուրյան գետի վրա, սկսել է կառուցել փոքր հիդրոէլեկտրակայան։ ՀԷԿ-ի կառուցման շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականի օգոստոսին, և այն հանձնվել է շահագործման։ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց ընկերությանը։ ՀԷԿ-ի կառուցման և գործարկման համար իրենց ընկերությունը ստացել է համապատասխան լիցենզիա։ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներում օգտագործվել են շուրջ 750 գծային մետր տարբեր տրամագծերի և տեսակների խողովակներ, ինչպես մետաղապլաստե, այնպես էլ երկաթյա։ Անհրաժեշտ շինանյութերն իրենց ընկերությունը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից։ 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իրենց ընկերությունը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 1620 մմ տրամագծի 36 գծային մետր մետաղյա խողովակներ, որի համար <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին բանկային փոխանցմամբ վճարվել է 8.000.000 ՀՀ դրամ։ Քանի որ խողովակների ձեռք բերման հարցով դիմել է տարբեր անձանց և տվել իր հեռախոսահամարը, 2012 թվականի հոկտեմբերի սկզբին, իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ում անունը չի հիշում, հնարավոր է, որ այդ անձը էլեկտրոնային հարկային հաշվում նշված Հովհաննես Գևորգյանն է եղել։ Նա ասել է, որ հնարավորություն ունի մատակարարել 1620 մմ տրամագծի խողովակներ։ Ինքը նրան ասել է, որ ընկերության համար անհրաժեշտ է 36 գծային մետր այդպիսի խողովակներ, և ձեռք բերման գործարքը պետք է կատարվի համապատասխան հաշվի դուրս գրմամբ, իսկ վճարումը՝ բանկային փոխանցմամբ։ Զանգահարողը տվել է համաձայնությունը և խոստացել 3 շաբաթվա ընթացքում կատարել մատակարարումը։ Հեռախոսով փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով, և նա իրեն տրամադրել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ համապատասխան ռեկվիզիտները։ Անծանոթը խնդրել է, որպեսզի սկզբում գումար փոխանցվի նշված ընկերության հաշվեհամարին։ Իրենց ընկերության կողմից 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 8-ին բանկային փոխանցումով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին ուղարկվել են համապատասխանաբար 3.000.000 և 5.000.000 ՀՀ դրամ։ Քանի որ իրենց ընկերության հաշվապահությունը վարում է ինքը, մի քանի օր անց, հարկային տեսչության համացանցային բազայում տեսել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից դուրս է գրվել էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ իրենց ընկերությանը խողովակներ իրացնելու վերաբերյալ։ Քանի դեռ խողովակների մատակարարումը չի կատարվել, այդ հաշվի դուրսգրումը համապատասխան ձևով չի հաստատել և նշված անձին տեղեկացրել է, որ հաշվի հաստատումը կկատարի խողովակները ստանալուց հետո։ Խողովակների մատակարարումը կատարվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Դրանք իրենց շինհրապարակ են բերվել, եթե չի սխալվում, երկու բեռնատարներով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ միջոցների հաշվին։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Հակոբ Սուրենի Հակոբյանի կողմից 2015 թվականի փետրվարի 11-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ հանդիսանում է <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ի տնօրենը։ 2008 թվականին կառուցել և շահագործման են հանձնել <<Այրի>> ՓՀԷԿ-ը։ Կառուցապատման աշխատանքների համար իրենց ընկերությունը պայմանագիր է կնքել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հետ՝ ընդհանուր 40.600.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 720 մմ տրամագծի 1.600 գծային մետր և 630 մմ տրամագծի 400 գծային մետր խողովակների մատակարարման մասին։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն մատակարարել է միայն 720 մմ տրամագծի 1050 գծային մետր խողովակներ, քանի որ կառուցման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են և փոխադարձ համաձայնությամբ դադարեցվել է նաև խողովակների մատակարարումը։ Մատակարարված խողովակների դիմաց <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին վճարել է 30.000.000 դրամ։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Սամվել Ժորայի Գևորգյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 16-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2007 թվականից աշխատում է <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ում, հանդիսանում է ընկերության գլխավոր տնօրենը, իսկ դրանից առաջ հանդիսացել է ընկերության մատակարարման գծով տնօրեն։ Իրենց ընկերությունը զբաղվում է մետաղի ձուլմամբ, այսինքն ՀՀ տարածքից ձեռք է բերվում պողպատի և թուջի ջարդոն, որը վառարաններում ձուլվում և վերածվում է պատրաստի արտադրանքի։ Արտադրանքն իրացնում են Հայաստանում, տարբեր պատվիրատու ընկերություններին։ Ընկերության գրասենյակը և 32 հեկտար տարածքով գործարանը գտնվում է Չարենցավան քաղաքում, Մելտոնյան 3 հասցեում։ 2012 թվականի հուլիսի վերջին, իրենց ընկերություն է եկել Հովհաննես Գևորգյանը, ասել, որ հանդիսանում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն և առաջարկել է մինչև 2012 թվականի վերջն իրենց մատակարարել շուրջ 200 տոննա թուջի ջարդոն։ Բանակցությունները նրա հետ վարել է ինքը։ Որոշվել է թուջի ջարդոնի մեկ տոննայի արժեքը՝ ԱԱՀ-ի հետ միասին 105.000 դրամ։ Որոշվել է նաև, որ մատակարարումը կատարվելու է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին։ 31.07.2012 թ. կազմվել է մատակարարման պայմանագիր, որը ստորագրել և վավերացրել է գլխավոր տնօրեն՝ Արտակ Մելտոնյանը։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից սկսվել է թուջի ջարդոնի մատակարարումը։ Հովհաննեսը մատակարարման ժամանակ իրենց մոտ չի եկել, ջարդոնն ուղարկել է բեռնատարներով, այդ մասին նախապես տեղեկացրել է իրեն։ 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին կատարվել է ջարդոնի առաջին խմբաքանակի մատակարարումը, ջարդոնը բերվել է մեկ բեռնատարով, իսկ օգոստոս ամսին, ևս երկու բեռնատարներով, մատակարարվել են մյուս երկու խմբաքանակները։ Սեպտեմբերին ջարդոնը մատակարարվել է երկու բեռնատարներով, հոկտեմբերին՝ երկու, իսկ նոյեմբերին՝ մեկ բեռնատարով։ Երբ բեռնատարները եկել են գործարանի տարածք, ինքը բարձված բեռնատարները կշռել է գործարանի տարածքում գտնվող 44 տոննա տարողությամբ կշեռքով, որից հետո ջարդոնը դատարկվել է գործարանի տարածքում՝ ջարդոնի համար առանձնացված հատուկ տեղում։ Բեռնատարները կշռվել են նաև դատարկ վիճակում։ Ամեն ամսվա վերջին, ստացած ջարդոնի էլեկտրոնային հարկային հաշիվները, որոնք դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից, իրենց հաշվապահի կողմից հաստատվել են։ Ջարդոնը ստանալուց հետո, ինքը հաշվապահին բանավոր տեղեկացրել է, թե ինչ քանակություն է ստացվել, որպեսզի նա հաստատի դուրս գրված էլեկտրոնային հարկային հաշիվները։ Այդպես աշխատել են բոլոր մատակարար ընկերությունների հետ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ջարդոնի վերջին խմբաքանակն իրենց ըկերությունը ստացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Ընդհանուր առմամբ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն այդ ժամանակահատվածում իրենց է մատակարարել 132,4 տոննա թուջի ջարդոն, ԱԱՀ հետ միասին հաշված 13.902.000 դրամ արժողությամբ։Ստացված ջարդոնն օգտագործվել է արտադրանքի համար։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գագիկ Գուրգենի Բադալյանի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 18-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2010 թվականի դեկտեմբերին հիմնադրել է <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ն, որի տնօրենն ինքն է։ 2011 թվականի հոկտեմբերի վերջին, համապատասխան կարգով, իր ընկերությունը ստացել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շենաթաղ համայնքի տարածքում, Լեռնաշեն գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու լիցենզիա։ Շինարարությունը սկսել են 2012 թվականի գարնանը։ ՀԷԿ-ի շինարարական աշխատանքներն իր ընկերության պատվերով, որպես կապալառու, իրականացրել է <<Քիմարդմոնտաժ>> ՍՊԸ-ն։ Անհրաժեշտ շինանյութերը ձեռք է բերել իր ընկերության անվամբ, և կապալառուն իրականացրել է շինարարությունը։ Շինանյութերը ձեռք է բերել տարբեր ընկերություններից։ Ինչ վերաբերվում է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հետ 2012 թվականի ապրիլին 4 դեպքով 700 մմ տրամագծով մետաղյա խողովակներ ձեռք բերելուն, ապա այդ ժամանակ իր ընկերությունը նշված ընկերությունից իրոք ձեռք է բերել այդպիսի խողովակներ, որոնց գծամետրի ընդհանուր չափն ամրագրվել է հարկային հաշիվներում։ Ձեռք բերված խողովակների ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 31,5 միլիոն դրամ։ Ծանոթներից հետաքրքրվել է, որտեղից կարող է ձեռք բերել այդպիսի խողովակներ, նրանցից ինչ-որ մեկից վերցրել է Հովհաննես Գևորգյանի հեռախոսահամարը և զանգահարել է նրան։ 2012 թվականի մարտի վերջին, հանդիպել է նրա հետ Երևանի Հանրապետության հրապարակում։ Հովհաննեսը եկել է մենակ։ Ինքը նրան ասել է, որ պահանջվում է մոտ 2000 գծային մետր խողովակ։ Հովհաննեսն ասել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կարող է ապահովել մոտավորապես 1000 գծային մետր օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող մետաղյա խողովակներ։ Խողովակների մատակարարման ստորագրել և կնքել են ինքն ու Հովհաննեսը, սրճարաններից մեկում։ Նախապես որոշել են խողովակների մեկ գծամետրի արժեքը՝ ԱԱՀ-ի հետ 22.000 դրամ, նաև որոշել են, որ խողովակների մատակարարումը կատարվելու է Հովհաննեսի ընկերության կողմից և հաշվին, խողովակները բերվելու են Սիսիանի Շենաթաղ համայնքի տարածքում գտնվող շինհրապարակ։ Դրանից հետո, սկվել է խողովակների մատակարարումը։ Որոշակի կանխավճար է փոխանցել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, իսկ մյուս վճարումները փոխանցմամբ ուղարկվել են խողովակները ստանալուց հետո։ 1000 գծային մետր խողովակներ մատակարարելուց հետո, Հովհաննեսը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող է ևս 500 գծային մետր խողովակներ մատակարարել։ Կազմել են պայմանագրի հավելված և էլի են խողովակներ մատակարարվել, որոնց կոնկրետ չափը չի հիշում։ Խողովակների մատակարարման համար իր և <<Մշո-Լայֆ>> ընկերությունների անվամբ կազմվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, դրանք դուրս են գրվել <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից, չգիտի, թե կոնկրետ ում կողմից, և իր հաշվապահը համակարգչով հաստատել է դրանց դուրսգրումը։ Ստացված բոլոր խողովակները կապալառուի կողմից մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի կառուցման համար։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Գևորգ Սարիբեկի Հովհաննիսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ <<Կոտայքի Ճանապարհների Շահագործման և Շինարարական>> ՍՊԸ-ն հիմնադրվել է 2001 թվականի գարնանը։ Հիմնադիրներից մեկը հանդիսանում ինքն է, հանդիսանում է նաև տնօրենը։ Ըկերությունն իրականացնում է ճանապարհների շինարարություն և շահագործում։ 2013 թվականի օգոստոսին պայմանագիր է կնքել <<Կապավոր>> և <<Խաչհար>> ՍՊԸ-ների հետ, որպես ենթակապալառու իրականացնելու Արտենի-Արագած-Գետափ ճանապարհի 5 կմ 300 մետր հատվածի շինարարական աշխատանքները։ Ըստ պայմանագրի՝ շինարարական աշխատանքների համար նախատեսված նյութերը ձեռք է բերել իր ընկերությունը։ 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին կամ հոկտեմբերի սկզբին, ծանոթներից մեկը տվել է Հովհաննես անունով անձի հեռախոսահամար՝ աշխատանքների համար պահանջվող 520 մմ տրամագծի խողովակների ձեռք բերման շուրջ նրա հետ զրուցելու համար։ Կապնվել և զրուցել է Հովհաննես Գևորգյանի հետ, ով ասել է, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրենն է և վաճառքի համար ունի հետաքրքրող չափի խողովակներ, որոնք օգտագործված են, սակայն գտնվում են լավ վիճակում։ Ինքն ասել է, որ խողովակները պետք է տեղափոխվեն ՀՀ Արագածոտնի մարզի Արտենի գյուղի տարածք։ Սակարկել և ի վերջո պայմանավորվել են, որ խողովակները նա կտեղափոխի իր ընկերությանը պատկանող տարածք՝ ՀՀ Կոտայքի մարզ, գյուղ Բալահովիտ։ Հովհաննեսը կատարել է հաշվարկ և հայտնել, որ խողովակների արժեքը, ԱԱՀ-ով և տեղափոխելով հանդերձ կազմելու է 14.000 դրամ։ Իր ընկերության մեքենամեխանիկական պարկի վարիչ՝ Մխիթար Բաղդասարյանը գնացել և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ արտադրամասում տեսել է խողովակների որակը, որից հետո ինքն ու Հովհաննեսը փոխանակվել են իրենց ընկերությունների անհրաժեշտ տվյալներով, որպեսզի ձևակերպվի հարկային հաշիվ և խողովակների մատակարարումից հետո կատարվի վճարումը։ Մի քանի օր անց, 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իր ընկերության տարածք են բերվել 520 մմ տրամագծի, 120 գծային մետր, թվով 11 հատ խողովակներ, յուրաքանչյուրը 11 գծային մետրից քիչ ավելի։ Նույն օրը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից էլեկտրոնային տարբերակով դուրս է գրվել խողովակների մատակարարման վերաբերյալ հարկային հաշիվը, որը հաստատվել է իր ընկերության հաշվապահ Մարգուշ Պետրոսյանի կողմից։ Նույն օրն էլ իր կարգադրությամբ Մարգուշ Պետրոսյանն իր ընկերության բանկային հաշվից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվին է փոխանցել խողովակների արժեքի չափով գումարը՝ 1.680.000 դրամը։ Մոտ 2-3 օր անց, այդ խողովակները տեղափոխվել են շինհրապարակ՝ Արտենի գյուղի տարածք։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լեռնիկ Պետրոսի Մարտիրոսյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 14-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2005 թվականից աշխատում է <<ԴԱՆԵՍԻԱ>> ՍՊԸ-ում, 2008 թվականից հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը։ Ընկերության գրասենյակը և արտադրամասը գտնվում է քաղ. Կապան, Գործարանային 38 հասցեում։ Ընկերությունն իրականացնում է մետաղյա հոլովակների (ռոլիկների), շինարարական սենդվիչների, կղմինդրների, պրոֆնաստիլների և այլ մեխանիկական դետալների արտադրություն։ 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն է զանգահարե մի անձնավորություն, ներկայացել է որպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն, ասելով, որ Հովհաննես Գևորգյանն է։ Նա առաջարկել է օգտագործված, սակայն լավ վիճակում գտնվող խողովակներ։ Ինքը նրան ասել է, որ արտադրությունում օգտագործվում են 194 մմ, 197 մմ, 159 մմ, 127 մմ և 102 մմ տրամագծի խողովակներ և հետաքրքրվել է դրանց արժեքներով։ Հովհաննեսը խոստացել է զանգահարել ավելի ուշ։ Նույն կամ հաջորդ օրերին, Հովհաննեսը զանգահարել և հայտնել է խողովակներից յուրաքանչյուրի արժեքը։ Առաջարկված գները եղել են շուկայականից ցածր, մեկ տոննան, կախված տրամագծից՝ 250.000-300.000 դրամ, գումարած ԱԱՀ։ Առաջարկն ընդունելի է եղել, քանի որ այդ արժեքների մեջ մտել է նաև խողովակների մատակարարումը Կապան՝ իրենց ընկերության արտադրամաս։ Փոխանակվել են ընկերությունների ռեկվիզիտներով ու պայմանավորվել, որ իրենց ընկերության հաշվեհամարից սկզբում կատարի կանխավճար, գումարը փոխանցելով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որից հետո կկայանա խողովակների առաջին խմբաքանակի առաքումը։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ինքն իրենց ընկերության հաշվեհամարից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվեհամարին է փոխանցել 1.000.000 դրամի կանխավճար, որից հետո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կատարվել է ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.850.000 դրամ արժեքով խողովակների առաջին խմբաքանակի մատակարարումը։ Այդ օրը ձևակերպվել է համապատասխան էլեկտրոնային հարկային հաշիվ ու <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշին փոխանցվել է մնացած գումարը՝ 1.850.000 դրամը։ Մյուս խմբաքանակի մատակարարումը Հովհաննեսը կատարել է 2013 թվականի մարտի 7-ին։ Այդ օրը Հովհաննեսն իրենց ընկերության արտադրամաս է մատակարարել ԱԱՀ-ի հետ միասին հաշվարկված 2.688.000 դրամի խողովակներ։ Հետագայում ևս 3 դեպքերով՝ 2013 թվականի մարտի 13-ին և 19-ին, 2014 թվականի փետրվարի 12-ին Հովհաննեսն իրենց ընկերությանը մատակարարել է մյուս խմբաքանակները։ 5 խմբաքանակներով Հովհաննեսը, ընդհանուր առմամբ, մատակարարել է ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 11.718.000 դրամի խողովակներ։ Մատակարարումներից հետո, իրենց ընկերությունը բանկային փոխանցումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին է վճարել վերը նշված գումարն ամբողջությամբ։ Ինչպես <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից, այնպես էլ մյուս ընկերություններից ձեռք բերված մետաղյա խողովակներն օգտագործվել են մետաղյա հոլովակներ (ռոլիկներ) պատրաստելու համար։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Լևոն Ժորայի Մարտիրոսյանի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ մասնագիտությամբ տնտեսագետ է, 2008 թվականին հիմնադրել է <<Մարկոս ԱԻԴ>> ՍՊԸ-ն և հանդիսանում է այդ ընկերության տնօրենը։ Ընկերությունը հաշվառված է քաղ. Երևան, Բրյուսովի 21/62 հասցեով, գործունեությունը ծավալում է քաղ. Երևան, Սեբաստիա 222 հասցեով, գրանցված է Երևանի Մաշտոցի ՏՀՏ-ում։ Ընկերությունն իրականացնում է ավտոմեքենաների վերանորոգման, սպասարկման, լվացման ծառայություններ։ Բացի իրենից, ընկերությունում աշխատում են 7 անձիք, հաշվապահն է՝ Գայանե Սողբատյանը։ Ավտոմեքենաների սպասարկումը և վերանորոգումն իրականացնելու համար իրենք ձեռք են բերել և շարունակում են ձեռք բերել տարբեր տեսակի ավտոպահեստամասեր։ Դրանք ձեռք են բերել նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից։ Ինքն ու <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանը պայմանավորվել են, որ Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարի տարբեր ավտոմեքենաների տարբեր երկրների արտադրության ավտոպահեստամասեր։ Այդ մասին իրենց ընկերությունների միջև կնքվել է մատակարարման պայմանագիր, և 2012 թվականի դեկտեմբերի սկզբից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ը, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն իր ընկերությանը պարբերաբար մատակարարել է ավտոպահեստամասեր։ Մատակարարումները եղել են շատ դեպքերով, որոնց թիվը չի հիշում։ Յուրաքանչյուր մատակարարման ժամանակ Հովհաննեսն անձամբ եկել է իրենց աշխատավայր և բերել ավտոպահեստամասերը։ Ապրանքները բերվել են տարբեր բեռնատարներով, փոխադրումն իրականացվել է <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հաշվին։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից իր ընկերությանն այդ ընթացքում մատակարարվել է 91 միլիոն ՀՀ դրամից ավել արժեքի ապրանք։ Բոլոր գործարքները կատարվել են օրինական ձևով, այսինքն մատակարարված ապրանքների դիմաց լրացվել են էլեկտրոնային հաշիվներ, որոնք հաստատվել են իր ընկերության կողմից։ Եղել են դեպքեր, որ մատակարարումից առաջ իրենց ընկերությունը կանխավճար է փոխանցել <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության բանկային հաշվին, նաև պատահել է, որ այդ ընկերությունը ապրանքների մատակարարումը կատարել է, նոր միայն իրենց ընկերության բանկային հաշվից գումար է փոխանցվել նշված ընկերության բանկային հաշվին։ Ունի մատակարարված ապրանքների լուսանկարները, լուսանկարահանումները կատարել է ապրանքներն իրենց ավտոտեխսապսարկման կետ բերելու ժամանակ։ Ճանաչում է Հովհաննեսի հորեղբոր որդի Լաերտ Գևորգյանին, որն օգտվում է իրենց ավտոտեխսպասարկման կետի ծառայություններից, սակայն նա իրենց ընկերությանը մատակարարված ապրանքների հետ առնչություն չի ունեցել, դա կատարել է Հովհաննեսը և ինքը չգիտի, թե նա <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի աշխատակից հանդիսանում է, թե՝ ոչ, և ինչ կապ ունի այդ ընկերության հետ։ Չգիտի, թե Հովհաննեսն իր ընկերությանը մատակարարած ավտոպահեստամասերը որտեղից է ձեռք բերել և նրա ընկերության հաշվապահական ձևակերպումներում դրանք ինչպես է գրանցել։ Ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս գործարքների հետ կապված, իր ընկերությունում ճիշտ ձևով կատարվել են բոլոր հաշվապահական ձևակերպումները և սահմանված հարկերը միշտ վճարվել են։ Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Արթուր Օնիկի Քոքոբելյանի կողմից 2015 թվականի մայիսի 06-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ 2008 թվականից աշխատում է <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ում որպես անվտանգության ինժեներ։ Ընկերության հիմնադիրն է Խաչատուր Քոքոբելյանը, տնօրենը՝ Սևադա Քոքոբելյանը։ 2009 թվականից ինքը կատարել է նաև ընկերության փոխտնօրենի պարտականությունները։ Խաչատուր Քոքոբելյանն ԱԺ պատգամավոր է, և ընկերության գործունեության ղեկավարման հետ կապ չի ունեցել։ Տնօրենը նրա որդին է։ Վերջինս հանդիսանում է նաև <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրենը, ինքն էլ՝ վերջին ընկերության փոխտնօրենը։ 2009 թվականին <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ-ն ստացել է լիցենզիա ՀՀ Տավուշի մարզի Գետահովիտ համայնքի տարածքում, Պաղջուր գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար։ Այդ ժամանակ <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ն էլ է նախատեսել այլ վայրում կառուցել փոքր ՀԷԿ, ու 2012 թվականի կեսից սկսել է ձեռք բերել անհրաժեշտ շինանյութեր, սակայն քանի որ <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ լիցենզիայի ստացումը ձգձգվել է, ձեռք բերված շինայնութերն օգտագործվել են <<Էներջի ԿՈԿ>> ՍՊԸ կողմից Պաղջուր գետի վրա փոքր ՀԷԿ կառուցելու համար։ 2012 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսների ընթացքում <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել 188,4 գծամետր 1020 մմ տրամագծի մետաղյա օգտագործված խողովակներ, մեկ գծային մետրը 54.000 դրամով։ Խողովակների ձեռք բերման բոլոր հարցերով զբաղվել է իրենց ընկերության աշխատակցուհի Տաթևիկ Ավետիսյանը։ Վերջինս <<ՔԱՐԵՎԱՐԴ>> ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես գլխավոր հաշվապահ, կատարելով նաև մատակարարման բաժնի պետի պարտականությունները։ 2013 թվականի նոյեմբերին Տաթևիկն իր դիմումի համաձայն ազատվել է աշխատանքից, և ավելի ուշ մեկնել է մշտական բնակության ԱՄՆ։ Բացի Տաթևիկից, խողովակների ձեռք բերմամբ ուրիշ աշխատակիցներ չեն զբաղվել։ Ընկերության տնօրեն՝ Սևադա Քոքոբելյանը միայն ստորագրել է խողովակների ձեռք բերման պայմանագիրը։ Թե Տաթևիկն ինչպես է գտել խողովակներն, ում հետ է պայմանավորվել դրանց ձեռք բերման շուրջ, չգիտի։ Ինքը խողովակները ստացել է շինհրապարակում, Գետահովիտ համայնքում։ Խողովակները բերվել են <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի կողմից, քանի որ պայմանագրով մատակարարումը նախատասված է եղել կատարել այդ ընկերության կողմից։ Շինհրապարակում ինքը չափել է խողովակները, ստուգել դրանց որակը և ընդունել դրանք, որից հետո զանգահարել է Տաթևիկին և տեղեկացրել, որ խողովակները համապատասխան քանակությամբ բերվել են շինհրապարակ։ Նա էլ կազմակերպել է հարկային հաշիվների հաստատումը և ստացված խողովակների արժեքի չափով գումարների փոխանցումը մատակարար ընկերությանը։ Պայմանագրով նախատեսված է եղել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն պետք է մատակարարի 550 գծային մետր խողովակներ, շուրջ 29 միլիոն դրամ արժեքով, սակայն մատակարարել է մոտ 190 գծային մետր խողովակներ, շուրջ 10 միլիոն դրամ արժեքով։ Թե ինչու է քիչ մատակարարել՝ չգիտի։ Իրենց ընկերությունը վճարումը կատարել է միայն մատակարարված խողովակների դիմաց։ Գետահովիտ համայնքում կառուցված ՀԷԿ-ի շինարարության համար օգտագործվել է շուրջ 1500 գծային մետր նշված չափի և 800 մմ տրամագծի խողովակ։ Այսինքն խողովակներ են ձեռք բերել նաև այլ կազմակերպություններից։ Բոլոր խողովակները, այդ թվում նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք բերվածները, մոնտաժվել են ՀԷԿ-ի դերիվացիոն խողովակաշարում։ Այդ վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան կատարողական ակտեր։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ հիմնադիր-տնօրեն Հովհաննես Գևորգյանին, նրա որդուն՝ Ռազմիկ Գևորգյանին, նրանց ազգակից Լաերտ Գևորգյանին և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ տնօրեն Հրաչյա Չանախչյանին ինքը չի ճանաչում։ Բացի խողովակները բերող վարորդներից, իրենց շինհրապարակ այլ անձիք չեն եկել։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 04.07.2014թ. տրված որոշման հիման վրա, 14.10.2014թ. ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ և <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հաշիվների քաղվածքների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ <<Հայբնզնեսբանկ>> ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ <<Հայբնզնեսբանկ>> ՓԲԸ-ում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցվել է ընդհանուր՝ 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է։ <<Չանախչյան>> ՍՊԸ կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 129 էլեկտրոնային հարկային կեղծ հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ից իբր ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ, հիմնականում պողպատի և թուջի ջարդոն, մետաղյա խողովակներ, ինչպես նաև այլ ապրանքներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Տաթևի անապատ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 19-նն ընկած ժամանակահատվածում <<Տաթևի անապատ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 132.292.533 ՀՀ դրամի տարբեր ապրանքներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ագրոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 18 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, դրանցում ամրագրված է, որ 2013 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ագրոսպասարկում ԱՄ-ի Վարդենիսի շրջանային միավորում>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 100.858.513 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ և էլեկտրական գեներատորներ : <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 15-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Հիդրո Կորպորացիա>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 171.379.800 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 69 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն, որոնցում ամրագրված է, որ 2013 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Արմենիան Տիտանիում Փրոդաքշն>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 923.920.171 ՀՀ դրամի պողպատի և թուջի ջարդոն ու այլ ապրանքներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 43 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 29-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Սեյֆ Մոդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 147.587.006 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն: <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Արաքսշին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 27-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Արաքսշին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 50.968.354 ՀՀ դրամի մետաղյա և թուջի ջարդոն։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Քարեվարդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև 2012 թվականի օգոստոսի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Քարեվարդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 10.173.600 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Փարթ Մետալ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Փարթ Մետալ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 7.620.261 ՀՀ դրամի պողպատե ջարդոն։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Աքսատի>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 27 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի օգոստոսի 12-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Աքսատի>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 49.235.087 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի ապրիլի 29-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Զորաքար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 21.476.700 ՀՀ դրամի մետաղե խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 6 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ՎԱՆ ԱԼ ԷՆ Կ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 25.423.024 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 3-ին և 6-ին <<ԷՄ ԷՍ ՔՈՔՈՈՆՍ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.472.688 ՀՀ դրամի պողպատե անկյունակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 4 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2012 թվականի ապրիլի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Գուրգեն-Մհեր>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 31.428.142 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Դանեսիա>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 5 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Դանեսիա>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 11.718.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 2-ին և 17-ին <<Եղվարդշին>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 5.087.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մարկոս-Աիդ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 19 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Մարկոս-Աիդ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 91.286.577 ՀՀ դրամի ավտոպահեստամասեր։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 16 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ֆիրմա Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ -ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել տարբեր ապրանքներ, ինչպես նաև <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն կատարել է հողային աշխատանքներ՝ ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 336.104.841 ՀՀ դրամի։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 7-ից մինչև 2012 նոյեմբերի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Ձուլակենտրոն>> ԲԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 13.902.000 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Իմաստ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և հոկտեմբերի 10-ին <<Իմաստ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 4.440.000 ՀՀ դրամի փական և խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2013 փետրվարի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ՎԱԼ-ԿԻՄ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 54.071.900 ՀՀ դրամի մետաղյա խողովակներ : <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված թվով 10 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 18-ից մինչև 2013 հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<ԲԱՍԱ ՇԻՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Էլեկտրաշինարար>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 4-ին <<Էլեկտրաշինարար>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.440.000 ՀՀ դրամի տրանսֆորմատոր։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Հայկապալ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 8-ին <<Հայկապալ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 525.000 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ֆիրմա Շուշի>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի մայիսի 31-ին <<Ֆիրմա Շուշի>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.116.800 ՀՀ դրամի տուֆի սալիկներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Շանթ Սեյրան>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին <<Շանթ Սեյրան>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.050.800 ՀՀ դրամի խողովակներ : <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին <<ԷՐՍՏԵԴ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 8.009.997 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Էկո Պանել Շին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 26-ին <<Էկո Պանել Շին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 9.999.000 ՀՀ դրամի մետաղյա ամրաններ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄՄՄԼՇԷՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 1-ին <<ՄՄՄԼՇԷՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.436.490 ՀՀ դրամի խողովակներ : <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՌԱԵԼ ԳԷՍ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մարտի 19-ին <<ՌԱԵԼ ԳԷՍ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 24.500.000 ՀՀ դրամի ուժային տրանսֆորմատոր, օդային բաժանարար, յուղային անջատիչ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ջերմուկ Տուրբոշին>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի ապրիլի 16-ին <<Ջերմուկ Տուրբոշին>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.330.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն մետաղական խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մեդիսոն Էյբլ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի` 2013 թվականի հուլիսի 17-ին <<Մեդիսոն Էյբլ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 3.872.003 ՀՀ դրամի խողովակներ և երկաթյա թիթեղ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին <<ԿՈՏԱՅՔԻ ՃԱՆԱՊ. ՇԱՀԱԳ. ԵՎ ՇԻՆԱՐԱՐԱԿԱՆ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.680.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 14-ին <<ՄԵԳԱԷՆԵՐՋԻ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.335.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հոկտեմբերի 21-ին <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.800.004 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՄԱՐՑ ԷՆԵՐՋԻ>> ընկերությանը ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի նոյեմբերի 5-ին <<Սահակյանշին>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.640.000 ՀՀ դրամի խողովակներ : <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Ավտոճանապարհային Մեքենաներ>> ՓԲԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին <<Ավտոճանապարհային Մեքենաներ>> ՓԲԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.770.000 ՀՀ դրամի ինքնաշեն երկաթե տակառ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Դավիթ Աթաբեկյան>> ԱՁ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին <<Դավիթ Աթաբեկյան>> ԱՁ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.874.891 ՀՀ դրամի ապրանքներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<ՖԵՆՀԱԼ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունվարի 9-ին <<ՖԵՆՀԱԼ>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 18.900.000 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ կողմից <<Մեգապոլիս Քոնսթրաքշն>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հունիսի 9-ին <<Մեգապոլիս Քոնսթրաքշն>> ՍՊԸ-ն <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 2.000.000 ՀՀ դրամի ավազ : <<Տեխնիկա պլյուս>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 13-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Տեխնիկա պլյուս>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 15.000 ՀՀ դրամի կլոր կնիք։ <<ՇԻԼԱՆ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային թվով 3 հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի փետրվարի 27-ից մինչև մարտի 14-ը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՇԻԼԱՆ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 19.800.000 ՀՀ դրամի ոսպ։ <<Կոմպրեսորների գործարան>> ԲԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի օգոստոսի 2-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Կոմպրեսորների գործարան>> ԲԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.483.200 ՀՀ դրամի թուջի ջարդոն։ <<Ջերմուկի Հիդրոտեխ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ջերմուկի Հիդրոտեխ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 13.837.200 ՀՀ դրամի խողովակներ։ <<Շին Իմպորտ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Շին Իմպորտ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 6.999.875 ՀՀ դրամի ցինկապատ թիթեղ։ <<ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՖԻՐՄԱ Գ.Ա.Խ.>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 5.840.100 ՀՀ դրամի էլ. տրանսֆորմատոր։ <<ԱԿԱՐ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2013 թվականի հունվարի 14-ից մինչև փետրվարի 11-ը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ԱԿԱՐ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 1.785.450 ՀՀ դրամի շինանյութեր։ <<Ալֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի մայիսի 3-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ալֆա Սիստեմ Թեքնոլոջիս>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.800.000 ՀՀ դրամի ցանցային անալիզատոր։ <<Նաիրիտ Գործարան>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի նապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվում` 2013 թվականի մայիսի 23-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Նաիրիտ Գործարան>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 117.600 ՀՀ դրամի մետաղի ջարդոն։ <<ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հունիսի 24-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն>> ՊՈԱԿ-ում պատվիրել է 25.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված։ <<ԷՆ ՓԻ ՍԻ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2013 թվականի հուլիսի 2-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ԷՆ ՓԻ ՍԻ>> ՍՊԸ-ում պատվիրել է 60.000 ՀՀ դրամ արժեքի փորձաքննություն, ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված։ <<Ապավեն Տերմինալ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ կազմված թվով 2 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` որ 2013 թվականի հուլիսի 3-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Ապավեն Տերմինալ>> ՍՊԸ-ում պատվիրել է ծառայությունների մատուցում ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված ընդհանուր 220.720 ՀՀ դրամ արժեքի։ <<Գազպրոմ Արմենիա>> ՓԲԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված էլեկտրոնային հարկային հաշվի համաձայն` 2014 թվականի հուլիսի 4-ին <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<Գազպրոմ Արմենիա>> ՓԲԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.386.900 ՀՀ դրամի խողովակներ և մետաղի ջարդոն։ <<ՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ>> ՍՊԸ-ի կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 8 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ն <<ՍԻԹԻ ՊԵՏՐՈԼ ԳՐՈՒՊ>> ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 10.108.640 ՀՀ դրամի բենզին։ <<ԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ-ի կողմից <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ին ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 3 էլեկտրոնային հարկային հաշիվների համաձայն` 2014 թվականի փետրվարի 20-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ն <<ԷՄ ՎԻ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ-ից ձեռք է բերել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված՝ ընդհանուր 123.908.196 ՀՀ դրամի կենցաղային ապրանքներ։ ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առգրավված <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հարկային գործի համաձայն՝ առկա են 98 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր։ ՀՀ ֆինանսների նախարարության Արմավիրի հարկային տեսչությունից առգրավված <<Չանախչյան>> ՍՊԸ հարկային գործում՝ առկա են 15 թերթից բաղկացած փաստաթղթեր։ Վերը նշված ապացույցները զննելու մասին 05.03.2015 թ. և 14.03.2015 թ. արձանագրությունների առկայությամբ: 26.02.2015 թ. թիվ 14-3593 դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձագիտական եզրակացության համաձայն` փորձագետները հանգել են հետևյալին. <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից, 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման պայմաններում,<<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ, 2013թ. ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014թ. մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել էլեկտրոնային թվով 129 /հարույր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվներ, գումարով` 1220198124 դրամ, այդ թվում ԱԱՀ` 203407027 դրամ, իսկ 2014թ. մարտ ամսին <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից, առանց ապրանքների փաստացի ստացման, ստացել է վերջինիս կողմից դուրս գրված թվով երեք հատ էլեկտրոնային հաշիվներ, գումարով` 123908196 դրամ, այդ թվում` ԱԱՀ` 20655496 դրամ: Զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը 2013թ. ապրիլից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրել է անապրանքային գործարքներ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը /ՀՎՀՀ 04422899/, որը 16.04.2013թ.-ից գրանցվել է Արմավիրի ՏՀՏ-ում, մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը հարկային օրենսդրությամբ սահմանված հաշվարկ-հաշվետվություններ, այսինքն` հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր չի կազմել ու չի ներկայացրել Արմավիրի ՏՀՏ-ին, և բացի այդ, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից որևէ տեսակի հարկեր, վճարներ և տուրքեր չի հաշվարկվել ու վճարվել պետ.բյուջե: <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանքային գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել ու ցույց տրվել հարկերի ու վճարների հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` հաշվարկ-հաշվետվություններում, քանի որ նման հաշվարկ-հաշվետվություններ, ընկերությունը` սկսած Արմավիրի ՏՀՏ-ում 16.04.2013թ. հաշվառումից մինչև սույն փորձաքննության նշանակման օրը, չի կազմել ու ներկայացրել հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին: <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոտսոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված` 1220198124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թ.թ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013թ. շահութահարկի և 2013-2014թ.թ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման /հաշվանցման/ ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետ.բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը` 30507200 դրամ գումարով, իսկ ԱԱՀ-ն` 202493726 դրամ գումարի չափով, ընդամենը` 233000926 դրամ գումարի չափով: Ելնելով շարադրվածից և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` <<Վնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օգուտ/>> պահանջներից, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ գումարի չափով վնաս, որից բխող տույժերն ու տուգանքները կազմում են, համապատասխանաբար` տույժեր` 69775005 դրամ, տուգանքներ` 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ գումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են, ընդամենը` 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926+պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005+պետությանը պատճառված վնասից տուգանքներ` 130786465) դրամ: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014 թվականի փետրվարի 20-ին և 25-ին առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 123.908.196 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 3 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով որքա՞ն է կազմում պետությանը պատճառված վնասի չափը: Այս անապրանք գործարքների իրականացման հետևանքով որքա՞ն է կազմում <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը, դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա) <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ի և 29-ի ամսաթվերով թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով չի նվազեցվել ընկերության կողմից պետ.բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը, որովհետև նշված թվով երեք հարկային հաշիվներում ցույց տրված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը և դրանից հաշվարկվող ԱԱՀ-ի գումարը ընկերության կողմից ցույց է տրվել 2014թ. փետրվարի համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկում և բացի այդ, փորձագետները, զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից փաստաթղթային առումով գտնում են, որ ընկերությունը ստուգվող ժամանակաշրջանում չէր կարող քողարկել ՀՀ տարածք ներմուծած և առանց փաստաթղթավորմամբ մաքսային արժեքից ավելի բարձր գներով ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, քանի որ ստուգվող ժամանակաշրջանում ընկերության կողմից ՀՀ տարածք ներմուծված ապրանքների իրացումից ստացված ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունից, /որի մեջ ներառված է թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 103256830 դրամ գումարի ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը/, հաշվարկված ԱԱՀ-ի կրեդիտի և այդ իրացված ապրանքների մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկված ԱԱՀ-ի դեբետի դրական տարբերությունը, այսինքն` պետբյուջե վճարման ենթակա գումարը 2014թ.-ին կազմել է` 17980666 դրամ, որը և ցույց է տրվել 2014թ. փետրվար ամսվա ԱԱՀ-ի հաշվարկում, և բացի այդ, համաձայն ընկերության համար հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից տարվող ԱԱՀ-ի անձնական հաշվի քարտերում և 2013թ. դեկտեմբեր, 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս և հուլիս ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում արտացոլված տվյալների համաձայն, ընկերությունում հիշյալ ժամանակաշրջանի կտրվածքով պակասեցման, այսինքն` դեբետային գերավճար չի առաջանում, դեռ ավելին առաջանում է` 41294092 (5229871+17980666+2926077+1785323+ 4505292+3319701+6167326-620164) դրամ գումարի չափով ԱԱՀ-ի կրեդիտ, որի արդյունքում էլ ընկերության 20.12.2013թ. դրությամբ ունեցած ԱԱՀ-ի 58427575 դրամ գումարի ԱԱՀ-ի դեբետային գերավճարը նվազեցվել և 20.08.2014թ. դրությամբ դարձել է` 17133483 (58427575-41294092) դրամ: բ) <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ ԱԱՀ-ով հանդերձ` 123908196 դրամ գումարի հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով չի նվազեցվել, թե <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության և թե <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները, որովհետև <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունը <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտ ամսին դուրս գրված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում ցույց տրված` 12390819 դրամ գումարի մեջ ներառված` 20651366 դրամ գումարի ԱԱՀ-ն, ցույց չի տրվել որպես <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունում առաջացող ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա գումար և չէր էլ կարող ցույց տալ, քանի որ վերջինս ստուգվող ժամանակաշրջանում հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, կոնկրետ դեպքում` շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներ չի կազմել և բացի այդ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից, թե 2013թ. և թե 2014թ. <<Մշո-Լայֆ>> ընկերության անվամբ դուրս գրված թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվներում նշված ապրանքների ցանկում չի ներառվել <<ՄՎ ՔԵՍԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության կողմից 2014թ. մարտի 28-ի և մարտի 29-ի ամսաթվերով դուրս գրված թիվ 0039940440, թիվ 3662117391 և թիվ 8621030664 հարկային հաշիվներում արտացոլված տնտեսական և կանացի հիգիենիկ պարագաներից ոչ մի տեսակի ապրանքներ: գ) Ելնելով <<ա>> և <<բ>> կետերում նշվածից, փորձագետները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտում են, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հարկային հաշիվների դուրս գրման և այդ հարկային հաշիվներում արտացոլված ապրանքները <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից փաստացի չստանալու հետևանքով, թե <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ, թե <<Չանախչյան>> ՍՊ և թե <<Մշո-Լայֆ>>ՍՊ ընկերություններում պետբյուջե վճարման ենթակա հարկերը չեն նվազեցվել, հետևաբար և այդ հարկային հաշիվների դուրս գրման արդյունքում, պետությանը վնաս չի պատճառվել: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<Չանախչյան>> ՍՊԸ և <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊԸ պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում գործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղվա՞ծ են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների գումարների նվազեցմանը>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման և տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա) Համաձայն <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության` <<Անապրանք փաստաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և /կամ/ վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և /կամ/ հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիսանալ>> պահանջների <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների փաստացի ստացման պայմաններում <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունից թվով երեք հարկային հաշիվների ստացման և առանց փաստացի ապրանքների մատակարարման պայմաններում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվների դուրս գրման և վերջինիս հանձնման արդյունքում, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունում պետ.բյուջե վճարման ենթակա հարկեր և վճարներ չեն կարող առաջանալ: բ) Հիշյալ հարցի կապակցությամբ միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության` <<Անապրանք փաստաթղթեր դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տուգանք՝ գործարքի /մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխատանքի/ փաստացի կատարումը հավաստող՝ կազմված փաստաթղթում նշված էական պայմանների /այդ թվում՝ դրանցից որևէ մեկի/ 20 և ավելի տոկոս շեղման դեպքում՝ շեղման /դրամական արտահայտությամբ/ 100 տոկոսի չափով, բայց ոչ պակաս 1 միլիոն դրամից>> պահանջների <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը հանձնման, ինչպես նաև այդ հարկային հաշիվները ստացողի կողմից օգտագործման դեպքում հիշյալ անապրանք թվով 129 /հարյուր քսանինը/ հատ հարկային հաշիվները դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ, ինչպես ստուգմամբ, այնպես էլ սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ պետք է կիրառել տուգանք` 1220198124 դրամ գումարի չափով: Իսկ ինչ վերաբերվում է <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով երեք հատ հարկային հաշիվների դուրս գրման արդյունքում, հիշյալ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս գրած և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ այդ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ գումարի չափով տուգանքի կիրառմանը, ապա պետք է նշել, որ ելնելով <<Հարկերի մասին>> օրենքի 31-րդ հոդվածի 7-րդ պար-բերության` <<Փաստաթղթերը չեն համարվում անապրանք և սույն հոդվածով նախատեսված պատասխանատվությունը չի կիրառվում, եթե անձն ապրանքների մատակարարման կամ ծառայությունների մատուցման պայմանագրի համաձայն կրում է գործարքը կատարելու պարտավորություն>> պահանջներից և հաշվի առնելով, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ դուրս գրված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում նշված` 123908196 դրամ գումարի ապրանքները հնարավորություն է ունեցել մատակարարելու կամ իրացնելու, և բացի այդ, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության տնօրեն` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննիչին 21.08.2014թվականին տրված ցուցմունքում նշել է, որ. <<Ես նայեցի այս փաստաթղթերը, դրանք նույնպես ես տեսնում եմ առաջին անգամ, այդ փաստաթղթերի կազմման հետ ես կապ չունեմ և չգիտեմ ով է դրանք կազմել, սակայն կարող եմ ասել, որ 2014թ. ձմռան վերջին և գարնան սկզբներին Հովհաննես Գևորգյանը ինձ տվեց և ես ստորագրեցի պայմանագիր, ըստ որի նշված` <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունը իբր <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությանը պետք է վաճառի տնտեսական ապրանքներ…>> , ինչպես նաև այն հանգամանքն, որ թվով երեք հատ հարկային հաշիվներում, որպես ապրանքների մատակարարման եղանակ նշված են՝ <<ինքնատեղափոխություն>>, իսկ որպես մատակարարվող /առաքվող/ ապրանքների նշանակման վայր /հասցե/ նշված են ԼՂՀ, այլ ոչ թե` <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության գտնվելու վայրի հասցեն, ուստի նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ հիշյալ դրվագով արդեն իսկ նշված թվով երեք հատ հարկային հաշիվներ դուրս գրողից և ձեռք բերողից տուգանքի գանձման կամ չգանձման հարցը ենթակա է իրավական գնահատման: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված` <<ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնագետների կողմից կազմված №5010647 և №5010648 ստուգման ակտերով արձանագրված' պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխու՞մ է ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, դրանք ամբո՞ղջ ծավալով և ճի՞շտ մեթոդով են հաշվարկվել, թե ոչ>> հարցի շրջանակներում, կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա) ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 24.11.2014թ. ամսաթվով <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության /ՀՎՀՀ 00051702/ կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ>> կազմված տեղեկանքում` <<Ըստ նշված` 24.11.2014թ. թիվ 5010648 ստուգման ակտի պատճառված վնասի չափը կկազմի շահութահարկի մասով` 431400 դրամ և ԱԱՀ-ի մասով` 4479984 դրամ, ընդամենը գումարով` 4911384 դրամ>> նշվածը, այսինքն` 4911984 դրամ գումարի չափով պետությանը պատճառված վնասը, ստուգողների կողմից հաշվարկվել է` ՀՀ Ֆինանսներրի նախարարի <<08>> սեպտեմբերի 2014թ. թիվ 5010648 հանձնարարագրի համաձայն, <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում, 24.11.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 5010648 ստուգման ակտում արձանագրված շահութահարկի և ԱԱՀ-ի դրվագներով ի հայտ բերված խախտումենրի արդյունքում, հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` 2013 թվականի շահութահարկի և 2013թ. մայիս, հունիս, հուլիս, օգոստոս և հոկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. մարտ և ապրիլ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հարկման բազայի վերաբերյալ ոչ ճիշտ տվյալներ մտցնելու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն նվազեցնելու արդյունքում, ընկերությունում` 4911384 (շահութահարկ` 431400+ԱԱՀ`4479984) դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկ առաջանալուց և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` <<Վնասներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախսերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուստը կամ վնասվածքը /իրական վնաս/, ինչպես նաև չստացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կստանար քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր /բաց թողնված օգուտ/>> պահանջներից ելնելով, այլ ոչ թե ստուգման ակտի` <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով սահմանված գործարքի փաստացի կատարման և /կամ/ գործարքը հավաստող փաստաթղթերում նշված պայմանների համապատասխանության ճշտության>> դրվագով, այսինքն` <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս գրելու արդյունքում ստուգմամբ հիշյալ հարկային հաշիվները դուրս գրողից և ստուգողից գանձման ենթակա ` 12390819 դրամ տուգանքի հաշվարկումից: Հիշյալ վնասի կապակցությամբ պետք է նշել, որ ստուգման ակտով` 4911384 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկի դիմաց հաշվարկված` 494930 դրամ գումարի տուգանքը, սույն փորձաքննությամբ դիտվում է որպես 4911384 դրամ գումարի վնասից բխող տուգանք: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե հաշվապահական հաշվառման ու տնտեսագիտական տեսանկյունից և թե իրավական առումով, համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների` տուգանքը, այդ թվում <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով նախատեսված տուգանքը չի կարող դիտվել, որպես պետությանը պատճառված վնաս: բ) ՀՀ Ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի 1-ին բաժնի աշխատակիցների կողմից 22.10.2014թ. ամսաթվով <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից պետությանը պատճառված վնասի չափի վերաբերյալ>> կազմված տեղեկանքում, <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանք հարկային հաշիվների դուրս գրման հետևանքով պետությանը պատճառվել է` 233000926 դրամ գումարի վնաս, որից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են` տույժեր` 69775005 դրամ և տուգանքներ` 130786465 դրամ, այսինքն պետությանը պատճառված` 233000926 դրամ գումարի վնասը և այդ վնասից բխող տույժերն ու տուգանքները կազմում են, ընդամենը` 433562396 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ թե ստուգմամբ և թե սույն փորձաքն-նությամբ` <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անունից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության անվամբ թվով 129 հատ անապրանքային հարկային հաշիվներ դուրս գրող անձից և այդ հաշիվները ստացող ու օգտագործող անձից` հաշվարկվել է գանձման ենթակա` 1220198124 դրամ գումարի չափով տուգանք: Հարկ է նշել, որ <<ՄՎ ՔԵՄԻՔԼ ԳՐՈՒՊ>> Հ/Ձ ՍՊ ընկերության անունից <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության անվամբ 2014թ. մարտի 28-ին և 29-ին թվով երեք հատ անապրանք հարկային հաշիվներ դուրս գրողից և դրանց ստացողից տուգանքի գանձման կամ չգանձման հարցն ենթակա է իրավական գնահատման /մանրամասն տես սույն եզրակացության հետազոտական մասում և թիվ 4-րդ հարցի հետևության <<դ>> կետում և 7-րդ հարցի հետևության <<ա>> կետում: գ) Ելնելով սույն եզրակացության հետազոտական մասում կատարված վերլուծությունից և վերոհիշյալ <<ա>> ու <<բ>> կետերում նշվածից, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 5010647 և թիվ 5010648 ստուգման ակտերով արձանագրված դրվագներով, թույլ տրված խախտումների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի չափերի և դրանից բխող տույժերի ու տուգանքների հաշվարկումը` մասնակիորեն է դիտվում, որ այն հաշվարկվել է ճիշտ մեթոդով, քանի որ հաշվարկված վնասի չափերը և տուգանքները մասնակիորեն են բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից և հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներից: 19.03.2015թ. թիվ 15-0499 դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձագիտական եզրակացության համաձայն` փորձագետները հանգել են հետևյալին. <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից 2012 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեությունից առաջացող հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվարկելու ու պետական բյուջե վճարելու համար օրենսդրությամբ նախատեսված հաշվետվություններ, հաշվարկներ կամ հարկման հիմք հանդիսացող այլ փաստաթղթեր են կազմվել ու ներկայացվել ընկերության հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Հետազոտվող ժամանակաշրջանում <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած գործարքները սահմանված կարգով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվե՞լ են ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվություններում, հաշվարկներում, հայտարարագրերում և այլ փաստաթղթերում, և դրանց հետ կապված վճարվե՞լ են արդյոք հարկեր և տուրքեր, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափի:>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա/ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից իրականացրած գործարքները մասնակիորեն են սահմանված կարգով փաստաթղթավորվել ու արտացոլվել ՏՀՏ ներկայացրած հաշվետվութ-յուններում, հաշվարկներում, հայտարարագրերում և այլ փաստաթղթերում: բ/ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեությունից առաջացող հարկերի ու վճարների վերաբերյալ հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած հաշվետվություններում ու հաշվարկներում ցույց տրված պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերն ու վճարները ոչ ամբողջությամբ է վճարել պետական բյուջե: Այսպես․ - Շահութահարկի գծով 2012թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2012թ. շահութահարկի հաշվարկում ցույց է տրվել պետական բյուջե վճարման ենթակա՝ 1704495 դրամ: Իսկ 2013թ.-ի հաշվետու տարվա կտրվածքով, 2013թ. շահութահարկի հաշվարկում՝ 2262480 դրամ: Միաժամանակ պետք է նշել, որ շահութահարկի գծով ընկերության կողմից 2013 թվականի 2-րդ, 3-րդ 4-րդ և 2014 թվականի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ ու 4-րդ եռամսյակների համար հաշվարկվել է կանխավճար ընդամենը՝ 2655636 (2013թ.-ի համար՝ 1278368 + 2014թ.-ի համար՝ 1377268) դրամ: Հարկ է նշել, որ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը հաշվարկված շահութահարկի ու կանխավճարի դիմաց 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջե է վճարել ընդամենը՝ 2750838 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015թ. դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը կազմում է՝ 3158284 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է ընդամենը՝ 4217196 (շահութահարկ՝ 3158284 + տույժեր՝ 1058912) դրամ: - ԱԱՀ-ի գծով ընկերության կողմից, 2012թ.-ի 2-րդ եռամսյակից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց տրված տվյալներով, ընկերությունը պետական բյուջեի նկատմամբ՝ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պարտք չի ունեցել, դեռ ավելին ունեցել է 47275249 դրամ գումարի դեբետային գերավճար: Միաժամանակ պետք է նշել, որ ընկերությունը ԱԱՀ-ի գծով հաշվարկվող ժամանակաշրջանում ընդամենը պետական բյուջե է վճարել 250000 դրամ - Եկամտային հարկի գծով հաշվարկված հարկերից ընկերությունը վճարել է ընդամենը՝ 939069 դրամ, որի արդյունքում էլ, պետական բյուջեի նկատմամբ ընկերության պարտքը եկամտային հարկի գծով 02.02.2015 թվականի դրությամբ կազմում է՝ 243379 դրամ, որը տույժերով հանդերձ կազմում է՝ 443537 (եկամտային հարկ՝ 243379 + տույժեր՝ 200158) դրամ: - Պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարի գծով հաշվարկված պետական բյուջե վճարման ենթակա գումարներից, ընկերությունը վճարել է ընդամենը՝ 394249 դրամ, որի արդյունքում էլ 02.02.2015 թվականի դրությամբ պետական բյուջեի նկատմամբ պարտք չի ունեցել: Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ընկերությունը հաշվարկած ու հաշվարկներում ցույց տրված պարտադիր սոց. ապահովության վճարներն ամբողջությամբ վճարել է պետական բյուջե: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից ինչպիսի՞ հարկային հաշվետվություններ են ներկայացվել ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերությունից իբր ձեռք բերելու գործարքների վերաբերյալ: Դրանց հետ կապված կատարվե՞լ են նվազեցումներ, հարկեր և տուրքեր վճարվե՞լ են, թե ոչ, եթե վճարվել են, ապա ի՞նչ չափով և որքա՞ն են կազմում նվազեցումները, դրանցից բխող տույժերն ու տուգանքները:>> հարցի շրջանակներում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ. ա/ <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից 2013թ. ապրիլի 16-ից մինչև 2014թ. օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում, առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ով հանդերձ հաշվարկված՝ 1220198124 դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկե-րությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 (հարյուր քսանինը) հատ կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու հետևանքով, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հնարավորություն է ստեղծվել, որպեսզի <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունը 2013-2014թթ. կազմած ու հաշվառման վայրի ՏՀՏ-ին ներկայացրած հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում 2013թ.-ի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերի և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվանցման) ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով նվազեցնի պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը՝ 30507200 դրամ գումարի չափով, իսկ ԱԱՀ-ն՝ 202493726 դրամ գումարի չափով: բ/ <<ա>> կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկից՝ 30507200 դրամ գումարի չափով կատարված նվազեցումից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ 16702692 դրամ և 18304320 դրամ, ընդամենը՝ 35007012 դրամ: գ/ <<ա>> կետում նշված պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարից՝ 202493726 դրամ գումարի չափով կատարված նավզեցումից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ 53072313 դրամ և 112482145 դրամ, ընդամենը՝ 165554458 դրամ: դ/ Շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի գծով կատարված՝ ընդամենը՝ 233000926 դրամ գումարի նվազեցումները և դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են՝ 433562396 [հարկեր՝ 233000926 (շահութահարկ՝ 30507200 + ԱԱՀ՝ 202493726) + տույժեր՝ 69775005 + տուգանքներ՝ 130786465] դրամ: <<Չանախչյան>> ՍՊ ընկերության կողմից վերը նշված ժամանակաշրջանում առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկայացնելու հետևանքով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատ-ճառած վնասի չափը կազմում է՝ 233000926 դրամ, իսկ դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները համապատասխանաբար կազմում են՝ տույժեր՝ 69775005 դրամ և տուգանքներ՝ 130786465 դրամ: Սա նշանակում է, որ պատճառված վնասի չափը և դրանից բխող տույժերն ու տուգանքները միասին կազմում են ընդամենը՝ 433562396 (պետությանը պատճառված վնաս` 233000926 + պատճառված վնասից բխող տույժեր` 69775005 + պատճառված վնասից բխող տուգանքներ` 130786465) դրամ: Նախաձեռնողի կողմից առաջադրված՝ <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության պետական բյուջե լրացուցիչ վճարման ենթակա հարկերը, տուրքերը և պարտադիր այլ վճարները հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտներում գործող ո՞ր նորմատիվ ակտերի պահանջների խախտման հետևանքով են առաջացել, այդ խախտումներն ուղղված են պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերի, տուրքերի և պարտադիր այլ վճարների գումարների նվազեցմանը:>> հարցի շրջանականերում կատարված վերլուծությունից ու հաշվարկներից ելնելով, սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ ա/ ՀՀ ֆինանսների նախարարի 08.09.2014թ-ի թիվ 5010646 հանձնարարգրի համաձայն, ՀՀ ՖՆ-ի ՕՀՎ-ի աշխատակիցների կողմից <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում 17.02.2015թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 5010646 ստուգման ակտում արձանագրված դրվագներով, նախաձեռնողի կողմից թիվ 58209014 քրեական գործի շրջանակներում փորձագետներին տրամադրված նյութերում, <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության հարկային գործում գտնվող փաստաթղթերում արտացոլված տվյալներով և ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ի կողմից ընկերության համար ըստ հարկատեսակների ու վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերում կատարված գրանցումներով՝ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման ոլորտում գործող ու նախաձեռնողի կողմից առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջների շրջանակներում կատարված ճշգրտումներով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերությունում ստուգվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով տույժ և տուգանքներով հանդերձ առաջանում են ընդամենը՝ 2378934630 դրամ։ Հարկ է նշել, որ 2013թ.-ի կտրվածքով ԱԱՀ-ի գծով ստուգմամբ և սույն փորձաքննությամբ հաշվարկված լրացուցիչ 18343333 դրամ ԱԱՀ-ի գումարից նվազեցվել (հաշվանցվել) է ստուգմամբ հաշվարկված և սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից հիմնավոր դիտված 2013 թվականի մայիս ամսվա կտրվածքով ընկերությունում առաջացած հաշվանցման՝ բյուջե վճարման ենթակա՝ 474600 դրամ գումարը, որի արդյունքում էլ 2013 թվականի լրացուցիչ ԱԱՀ-ի ընդհանուր գումարը կազմում է՝ 17868733(18343333 - 474600) դրամ: բ/ Վերոգրյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն առաջացել են ստորև բերված ժամանակահատվածներում և թույլ տրված խախտումների հետևանքով. Շահութահարկի գծով 52526558 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 112800784 (շահութահարկ՝ 52526558 + տույժեր՝ 28758291 + տուգանքներ՝ 31515935) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2013 թվականի հաշվետու տարվա համար կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութահարկի հաշվարկում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթում 2013 թվականի համախառն եկամտի և դրանից նվազեցման ենթակա ծախսերի վերաբերյալ, <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Համախառն եկամուտը հաշվետու տարում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրագումարն է` անկախ դրանց uտացման աղբյուրներից:>> և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Հարկվող շահույթը որոշելիu համա-խառն եկամուտը նվազեցվում է դրա uտացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաuտաթղթերով հիմնավորված ծախuերի չափով:>>, <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ>> պահանջների խախտմամբ՝ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով հարկվող շահույթը նվազեցնելու հետևանքով: ԱԱՀ-ի գծով 422710967 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 816527916 (հարկ՝ 422710967 + տույժ՝ 152838912 + տուգանք՝ 240978037) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից 2012թ.-ի 3-րդ եռամսյակի և 2013թվականի մարտ, ապրիլ, օգոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր, ինչպես նաև 2014թ. հունվար, փետրվար, մարտ և մայիս ամիսների համար կազմված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին կետի՝ <<Uույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակաշրջանում իրականացված հարկվող գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են` 1) արտադրական և այլ առեւտրային նպատակներով հանրապետության տարածքում հաշվետու ժամանակաշրջանում ձեռք բերված այն ապրան-քների և uտացված այն ծառայությունների գծով մատակարարների կողմից դուրu գրված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարների չափով (բացառությամբ uույն oրենքով uահմանված դեպքերի), որոնց դիմաց բանկի կամ փոuտի միջոցով մատակարարի բանկային հաշվին կատարվել է վճարում, բացառությամբ uույն հոդվածով uահմանված դեպքերի:…>>, նույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետի՝ <<Uույն oրենքի համաձայն ԱԱՀ վճարող անձինք հաշվետու ժամանակաշրջանում պետական բյուջե են վճարում այդ ժամանակաշրջանում իրականացված հարկվող գործարքների (գործառնությունների) հարկվող շրջանառության նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարը, որից հաշվանցվում (պակաuեցվում) են`… 2) հանրապետության տարածք ներմուծված ապրանքների համար, oրենքով uահմանված կարգով և չափերով, Հայաuտանի Հանրապետության մաքuային մարմինների կողմից գանձված (գանձման ենթակա) ԱԱՀ-ի գումարների չափով, եթե uույն oրենքով նախատեuված է ԱԱՀ-ի գանձում ապրանքների ներմուծման պահին:…>>, <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվանցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ:>> պահանջների խախտմամբ՝ ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման (հաշվանցման) ենթակա գումարների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու միջոցով ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա գումարները անհիմն կերպով ավելացնելու հետևանքով: Եկամտային հարկի գծով 106825521 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկը, որը տույժ և տուգանքներով հանդերձ կազմում է ընդամենը 229407806 (հարկ՝ 106825521 + տույժ՝ 58486973 + տուգանք՝ 64095312) դրամ, առաջացել է ընկերության կողմից կազմված ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին 2013 թվականի համար ներկայացված եկամտային հարկի հաշվարկներում, այսինքն հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, <<Եկամտային հարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ կետի 1-ին ենթակետի՝ <<Հարկային գործակալը հարկի պահում (գանձում) չի իրականացնում, եթե` 1) վճարվող եկամուտները ձեռնարկատիրական գործունեության (ապրանքների մատակարարման, աշխատանքների կատարման, ծառայությունների մատուցման) արդյունք են, և հարկային գործակալի հետ կնքվում է քաղաքացիաիրավական գրավոր պայմանագիր` նշելով հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ), անձնագրի տվյալները, Հայաuտանի Հանրապետությունում բնակության հաuցեն և ձեռնարկատիրական գործունեության իրականացման պետական գրանցման վկայականի համարը կամ պետական հաշվառման համարը, կամ…>> պահանջների խախտմամբ, ոչ ճիշտ, այսինքն զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու, կոնկրետ դեպքում նախատեսված ձևով գրավոր պայմանագիր չկնքելու կամ ֆիզիկական անձի հետ քաղաքացիաիրավական գրավոր պայմանագիրը (անձնագրի տվյալների և ՀՀ-ում բնակության (հաշվառման) հասցեի պարտադիր նշումով) չկնքելու պայմաններում ֆիզիկական անձանցից ձեռք բերված ապրանքների դիմաց վճարված եկամուտներից 11% դրույքաչափով եկամտային հարկ չհաշվարկելու և ցույց չտալու հետևանքով: 1220198124 դրամ տուգանքը, թե ստուգմամբ և թե սույն փորձաքննությամբ հաշվարկվել է <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթեր դուրu գրված և ձեռք բերած անձանց նկատմամբ կիրառվում է տուգանք` գործարքի (մատակարարված ապրանքի, մատուցված ծառայության կամ կատարված աշխատանքի) փաuտացի կատարումը հավաuտող` կազմված փաuտաթղթում նշված էական պայմանների (այդ թվում` դրանցից որևէ մեկի) 20 և ավելի տոկոu շեղման դեպքում` շեղման (դրամական արտահայտությամբ) 100 տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu 1 միլիոն դրամից>> պահանջների խախտմամբ, թվով 129 հատ էլեկտրոնային հարկային անապրանք հաշիվներ ստանալու և դրանք նույն օրենքի նույն հոդվածի 6-րդ պարբերության՝ <<Անապրանք փաuտաթղթերը հարկ վճարողների կողմից հարկերի հաշվարկման և (կամ) վճարման ենթակա հարկային պարտավորությունների նվազեցման և (կամ) հաշվան-ցումներ կատարելու հիմք չեն կարող հանդիuանալ>>։ պահանջների խախտմամբ, հարկերի հաշվարկման ժամանակ օգտագործելու հետևանքով: գ/ Վերոգրյալ <<բ>> կետում նշված խախտումները, զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված են եղել ընկերության կողմից պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և եկամտային հարկի նվազեցմանը: ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության մասնագետների կողմից կազմված N5010646 ստուգման ակտով արձանագրված պետությանը պատճառված վնասի չափերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկը բխում է ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով են հաշվարկվել: 5. Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է. <<(...)Ստուգելով ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: (...) Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը: Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումները բխում են հետևյալ փաստական հանգամանքներից. Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք, այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է՝ նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը: Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից. Ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ: Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել իրեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանագրում է, որ վերը նշաված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը, հանդիսանալով <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։ Ինչպես նաև Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ իր ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (...) Ստուգելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: (...) Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը: Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումները բխում են հետևյալ փաստական հանգամանքներից. Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված վերը նշված ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը օժանդակել է Հովհաննես Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը։ Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից. Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում՝ մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ: Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը՝ նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում: Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերը նշված ապացույցներին արձանագրում է, որ վերը նշավծ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթի՝ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)>>։ 6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով դատախազ Հ. Ենոքյանի` վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումը, ամբաստանյալներ Հ. Չանախչյանի, Հ. Գևորգյանի, պաշտպաններ Ա. Բաբայանի և Ա. Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկությունները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումը (կոնվերտացումը) կամ փոխանցումը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, կամ գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելիությունը թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)` պատժվում է ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: (...)։ 3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է` 1) առանձնապես խոշոր չափերով, (...)՝ պատժվում է ազատազրկմամբ` վեցից տասներկու տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: 4. Սույն հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը): 5. Սույն հոդվածի իմաստով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույք է համարվում սույն օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված գույքը, որն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում:» Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածին` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(...) Քննարկվող հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ: (...) Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները: Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն: 11. Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: (...) Ընդ որում, վերջինը պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը: Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը: (...)14. Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով. ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում): Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից: 15. Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար պատասխանատվություն նախատեսող քրեաիրավական նորմը գնահատելով` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դրա ոչ հստակ ձևակերպումը որոշ դեպքերում կարող է դժվարություններ առաջացնել հանցակազմի կիրառման, ինչպես նաև հարակից հանցակազմերից սահմանազատման առումով: Խոսքը մասնավորապես վերաբերում է հետևյալ ձևակերպմանը. «(…) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)», որի տառացի մեկնաբանության արդյունքում ստացվում է, որ եթե անձը հանցագործության արդյունքում ստացված միջոցները ձեռք է բերում և օգտագործում է իր անձնական կարիքները բավարարելու համար, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի վերոնշյալ պայմանի ուժով մեխանիկորեն դառնում է քննարկվող հանցագործության սուբյեկտ: Նման մոտեցումը չի համապատասխանում գույքի օրինականացման էությանը, քանի որ տվյալ պարագայում բացակայում է այն «լվանալուն» ուղղված դիտավորությունը: Այլ կերպ՝ անձը դիտավորություն չի ունեցել օրինական շրջանառության մեջ դնել հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցները, այլ ընդամենը ցանկացել է օգտվել դրանցից, քանի որ ի վերջո հանցագործությունը կատարվել է հենց այդ միջոցները ձեռք բերելու և դրանցից օգտվելու նպատակով: Այս դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան օբյեկտիվ կողմից կարող է համընկնել հանցագործության օժանդակության հետ, եթե գույքի ձեռքբերումը եղել է նախապես խոստացված, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի հետ, եթե գույքի ձեռքբերումը նախապես խոստացված չի եղել: Մինչդեռ տվյալ դեպքում անձը հանցավոր գործունեության արդյունքում ստացված գույքի հետ կապված բոլոր գործողությունները կատարում է մեկ դիտավորությամբ, այն է` համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրը քողարկել կամ խեղաթյուրել և դրանց հաղորդել օրինական տեսք: 16. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված հիմնավորումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը: Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը: 17. Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա: Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (տե՛ս Արսեն Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ 5-րդ մասի հոդվածի համաձայն` «5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն օժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները:»։ Վերը նշված իրավակարգավորումների լույսի ներքո գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատում է Առաջին ատյանի դիրքորոշումն առ այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի մեղավարությունն իրենց առաջադրված մեղադրանքներում հաստատված համարելու համար։ Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ որևէ փաստական տվյալ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու վերաբերյալ գործի նյութերում առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ գործով ձեռք բերված, այդ թվում նաև մեղադրողի կողմից վերաքննիչ բողոքում մատնանշված, ապացույցներով՝ Հրաչյա Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքներով, փորձագետի՝ 2015 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ 14-3593 եզրակացությունով, «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամի ապրանքներ մատակարարելու վերաբերյալ կազմված 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվներով, վկաներ Արամայիս Ավետիսյանի, Ռազմիկ Գևորգյանի, Գևորգ Միլիտոնյանի, Աշոտ Բարսեղյանի, Լաերտ Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է. - «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի կողմից 2013 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2014 թվականի օգոստոսի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց ապրանքների փաստացի մատակարարման «Մշո–Լայֆ» ՍՊ ընկերության անվամբ 2013 թվականի ապրիլ և մայիս, ինչպես նաև 2014 թվականի մայիս և հունիս ամիսներին դուրս է գրվել 129 էլեկտրոնային հարկային հաշիվ՝ ընդհանուր 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժեքով /ներառյալ ԱԱՀ/, -«Չանախչյան» ՍՊԸ-ի կողմից նշված ժամանակաշրջանում իրականացրած անապրանք գործարքներից գոյացած շրջանառությունից հարկեր և վճարներ չի հաշվարկվել, հաշվարկ-հաշվետվություններ չեն կազմվել ու Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչություն գրանցվելու համար չեն ներկայացվել, -դուրս գրված 129 էլեկտրոնային կեղծ հաշիվների հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը <<Մշո-Լայֆ>> ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, -«Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում իր կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ԱԱՀ, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց։ -2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ընդհանուր 1.423.011.587 /ներառյալ վերը նշված 349.062.120 և 233.000.926 ՀՀ դրամը/ՀՀ դրամը փոխանցվել է նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ բանկային հաշվեհամարին, որը Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և հանձնվել է Հովհաննես Գևորգյանին։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ թեև հաստատված է Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում ընդհանուր 582.063.046 ՀՀ դրամ հարկեր չվճարելու և այն <<Չանախչյան>> ՍՊԸ-ի <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲԸ բացված 11500197985100 հաշվեհամարին փոխանցված 1.423.011.587 ՀՀ դրամի մեջ ներառված լինելու հանգամանքը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է նման հետևության հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հովհաննես Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հովհաննես Գևորգյանի՝ այն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավվելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները չեն վկայում <<լվանալուն>> ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով և հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը` ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարում նաև Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը: Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի մնացած պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, չեն բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից, Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները ստուգել և գնահատել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում և հանգել է հիմնավոր եզրահանգման ամբաստանյալների անմեղության վերաբերյալ, ուստի Առաջին ատյանի դատական ակտը բեկանելու հիմքեր չկան: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։» ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) Արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները` 1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, 2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, 3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը): Մեկ այլ` Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը): Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը): Մեկ այլ` Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»: Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը): Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հրաչյա Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարումը: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է` 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի համաձայն` «1. անհրաժեշտության դեպքում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից խափանման միջոցը կարող է փոխվել: 2. խափանման միջոցը վերացվում է, երբ վերանում է դրա անհրաժեշտությունը: 3. կալանավորման և գրավի ձևով դատարանի ընտրած խափանման միջոցը կարող է փոփոխվել և վերացվել դատարանի կողմից (...)>>: 01.11.2018 թվականին ընդունվել և 06.11.2018 թվականին ուժի մեջ է մտել <<Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ օրենքը (այսուհետ նաև` <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենք), որի 2-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն` <<3. Համաներում հայտարարելով` պատժից ազատել նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար ազատազրկման ձևով պատիժ չկրած կամ կրած, սակայն դատվածություն չունեցող անձանց, որոնք դատապարտվել են` 1) առավելագույնը վեց տարի ժամկետով ազատազրկման և սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ կրել են ոչ պակաս, քան նշանակված պատժի մեկ երրորդը. (...)>>: Ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճռի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջինը դատապարտվել է ազատազրկման` 6 /հինգ/ տարի ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2014 թվականի հուլիսի 04-ից, իսկ Հրաչյա Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանը և Հ. Չանախչյանը սույն որոշումը կայացնելու` 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի դրությամբ, անազատության մեջ են գտնվել 4 տարի 6 ամիս 12 օր, այսինքն` անազատության մեջ են գտնվել Առաջին ատյանի դատարանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճռով համապատասխանաբար 6 տարի և 5 տարի 6 ամիս ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժների մեկ երրորդից ավելին, ինչից հետևում է, որ կոնկրետ դեպքում ամբաստանյալների նկատմամբ առերևույթ կիրառելի կլինի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենքը: Վերաքննիչ դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալներ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ առերևույթ կիրառելի կլինի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 01.11.2018 թվականի ՀՀ օրենքը, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի և Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ գլխավոր դատախազության ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Հ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 դատավճիռը՝ պատժի և քաղաքացիական հայցի մասով, թողնել անփոփոխ: Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-11-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-01-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 23 հատորից. 270, 204, 35, 321, 300, 294, 213, 211, 296, 141, 206, 294, 189, 163, 172, 124, 148, 118, 126, 120, 162 , 108, 74 թերթերից |
| Գործին կից նյութեր | Կից`ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի անձնագրերը: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-01-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 23 հատորից. 270, 204, 35, 321, 300, 294, 213, 211, 296, 141, 206, 294, 189, 163, 172, 124, 148, 118, 126, 120, 162 , 108, 74 թերթերից |
| Գործին կից նյութերը | Կից`ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի անձնագրերը: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-940/19 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0161/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 10-01-2019 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հրաչյա |
| Ազգանուն | Չանախչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 18-01-2019 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 18-01-2019 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-04-2019 |
|---|---|
| Որոշման առաքման ամսաթիվը | 12-04-2019 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2019 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 30-10-2019 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վճռաբեկ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 07-11-2019 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-11-2019 |
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է և գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0161/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում Գործ թիվ ԵԿԴ/0161/01/15 Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Բարսեղյան Դատավորներ՝ Մ.Պետրոսյան Մ.Պապոյան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատախազներ՝ Դ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ Հ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ին ք.Երևանում դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալներ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի հետաքննության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83188113 քրեական գործը և նախաքննության կատարման համար ուղարկվել նույն մարմնի քննչական վարչություն: Նախաքննության մարմնի՝ 2014 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ Հրաչյա Չանախչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2014 թվականի հունիսի 20-ին մեղադրյալ Հ.Չանախչյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: 1.1 2014 թվականի հուլիսի 4-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58209014 քրեական գործը: Նախաքննության մարմնի՝ 2014 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ Հովհաննես Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2014 թվականի հուլիսի 7-ի որոշումներով Հ.Չանախչյանի և Հ.Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով: 1.2 2014 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ թիվ 83188113 քրեական գործը միացվել է 58209014 քրեական գործին, և նախաքննությունը շարունակվել է 58209014 համարի ներքո: Նախաքննության մարմնի՝ 2015 թվականի մայիսի 25-ի որոշումներով առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են և նոր մեղադրանք է առաջադրվել Հ.Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ Հ.Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2015 թվականի հունիսի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։ 2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Հ.Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել։ Նույն դատավճռով Հ.Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ: Հ.Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ 349.062.120 ՀՀ դրամից ոչ ավել գույքի բռնագրավմամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով` ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Հ.Գևորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի ժամկետով: Նույն դատավճռով Հ.Չանախչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել: Հ.Չանախչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Միևնույն ժամանակ, ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցերը բավարարել են, և որոշվել է ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 349.062.120 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանից և Հ.Չանախչյանից, հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, համապարտության կարգով բռնագանձել 233.000.926 ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում: 3. Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողել անփոփոխ: Ամբաստանյալներ Հ.Գևորգյանի և Հ.Չանախչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է և խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 4. Վերաքննիչ դատարանի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։ Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 5. Նախաքննության մարմնի կողմից Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Բացի դրանից, Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը: Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը, և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված «Այ-Դի» կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի անունից «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս: Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին» (1): 6. Նախաքննության մարմնի կողմից Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա ծանոթի` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս, և օժանդակել է Հ.Գևորգյանին օրինականացնել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը: Այսպես. Հովհաննես Գևորգյանը, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թթ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ, հարկերը վճարելուց: Բացի այդ, Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի ծավալած գործունեության արդյունքում առաջացող պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, կազմակերպել է իր ծանոթ` Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից առանց ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու մտադրության առևտրային կազմակերպության ստեղծումը և այդ կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթղթերի տրամադրումը: Հովհաննես Գևորգյանի հանցակցությամբ, 2013 թվականի ապրիլի 16-ին, Հրաչյա Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը և էլեկտրոնային հարկային հաշիվներ ձևակերպելու համար անհրաժեշտ, հարկային մարմնի կողմից իրեն հատկացված «Այ-Դի» կարդացող սարքը տվել է Հովհաննես Գևորգյանին, ով կազմակերպել է չպարզված անձի օժանդակությամբ տեխնիկական այդ սարքի գործադրմամբ, 2013-2014 թթ. ընթացքում «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի անունից «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ին, ԱԱՀ-ն ներառյալ, 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողության ապրանքներ իրացնելու վերաբերյալ 129 կեղծ էլեկտրոնային հաշիվներ դուրս գրելը: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Հովհաննես Գևորգյանը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության 2013 թվականի շահութահարկի և 2013-2014թթ. ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի` 233.000.926 ՀՀ դրամի հարկեր վճարելուց, իսկ վերջինի հանցակցությամբ իրականացված կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառվել է նույնքան գումարի չափով գույքային վնաս: Հանցավոր գործունեության իրականացման ընթացքում ստացված գույքի հանցավոր ծագումը, իրական բնույթը թաքցնելու նպատակով 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 03-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Շենգավիթի մասնաճյուղում բացված «Մշո-Լայֆ» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվից, նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի բանկային հաշվեհամարին, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, մաս-մաս փոխանցվել է 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, այդ թվում առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց չարամտորեն խուսափելու և կեղծ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու արդյունքում առաջացած առանձնապես խոշոր չափերով հիշյալ գույքը` 582.063.046 ՀՀ դրամը: Նշված գումարը, փոխանցումներ կատարելու կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊԸ-ի գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու կեղծ հիմնավորմամբ, Հրաչյա Չանախչյանի կողմից կանխիկացվել և առձեռն տրվել է Հովհաննես Գևորգյանին» (2): 7. Ամբաստանյալ Հրաչյա Չանախչյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ կատարել է անապրանք գործարքներ՝ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Հ.Գևորգյանի հետ, ում առաջարկով 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը։ «Չանախչյան» և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունների միջև ինքն ու Հովհաննեսը կնքել են պայմանագիր, թե իբր իր ընկերությունը նրա ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ։ Նշված ժամանակվանից մինչև 2014 թվականի մայիսը, բազմաթիվ դեպքերով, Հ.Գևորգյանն իր ընկերության հաշվին է փոխանցել տարբեր չափերի գումարներ, որպես փոխանցման հիմք նշելով, թե իբր «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունն իր ընկերությունից ձեռք է բերել ապրանքներ։ Փոխանցված գումարները եղել են տարբեր չափերի՝ 30 միլիոն, 50 միլիոն, 70 միլիոն դրամ կամ ավելի քիչ չափով։ Այդ գումարները, իր ընկերության հաշվին նստելու օրերին կամ էլ դրանց հաջորդող օրերին, կանխիկացրել է, ու Հովհաննեսի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, առձեռն տվել է վերջինիս։ Գործը սկսելուց, Հովհաննեսն ասել է, որ իր գործողությունների համար իրեն գումար է տալու, սակայն ստույգ չափ կամ տոկոսավճար տալու շուրջ պայմանավորվածություն չի եղել, և յուրաքանչյուր դեպքում Հովհաննեսն իրեն տվել է տարբեր գումարներ՝ 100.000-200.000 դրամի չափով։ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից իր ընկերության հաշվին փոխանցվել է մոտ մեկ միլիարդ դրամ, որն էլ ինքը կանխիկ ստացել է իր ընկերության հաշվեհամարից։ Իր ստացած գումարները տվել է Հ.Գևորգյանին (3)։ 7.1 Վկա Ռազմիկ Գևորգյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է հոր՝ Հ.Գևորգյանի կողմից: 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ից դադարել է զբաղեցնել «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, բայց հոր խնդրանքով շարունակել է գնալ բանկ և կատարել ընկերության բանկային հաշվին գումարների համալրումներ, կանխիկացումներ, բազմաթիվ անգամ ընկերության հաշվեհամարներից գումարներ է փոխանցել այլ ընկերության հաշվեհամարներին, այդ թվում նաև «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության հաշվեհամարին՝ որպես գումարների փոխանցման նպատակ նշելով ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներ կատարելը։ Գումարները, որոնք մուտքագրել է հոր ընկերության հաշվեհամարին, հայրը իրեն տվել է իրենց տանը, որպեսզի տանի Երևանի «Հայրենիք» կինոթատրոնի դիմաց գտնվող «Հայբիզնեսբանկ», և դրանք մուտքագրի ընկերության հաշվեհամարին՝ որպես հիմք նշելով «հաշվի համալրում»-ը։ Նաև հոր ասելով գնացել է բանկ և թղթերի վրա նշված ընկերությունների տվյալների համաձայն, ընկերությունների հաշվեհամարներին փոխանցել է գումարներ։ Կանխիկացված գումարները տվել է հորը (4)։ 7.2 Վկա Գևորգ Միլիտոնյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2012 թվականի նոյեմբերի վերջին, հորեղբոր որդին՝ Հովհաննես Գևորգյանը, ասելով, որ ունի հիմնադրված «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերություն, խնդրել է ձևակերպվել որպես այդ ընկերության տնօրեն և օգնելով մի շարք հարցերում՝ գնալ բանկ, կատարել գումարային գործարքներ։ Հովհաննեսն իրեն սովորեցրել է, թե բանկում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հաշվից ինչպես կանխիկացնի գումարներ և այլ ընկերությունների հաշվեհամարներին կատարի բանկային փոխանցումներ։ Որպես այդ ընկերության տնօրեն, ինքն այլ գործողություններ չի կատարել (5)։ 7.3 Վկա Աշոտ Բարսեղյանը նախաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Հովհաննես Գևորգյանն իր ծանոթն է, նրան ճանաչում է 2011 թվականից: 2013 թվականի մարտի 1-ից ինքը դարձել է «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրենը: Մեկ ամսվա ընթացքում, ինքը Հովհաննեսի խնդրանքով գնացել է բանկ, ստորագրել է գումարներ կանխիկացնելու չեկեր, ու կանխիկացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է նրան։ Պայմանագրերի կնքմանը չի մասնակցել, հարկային հաշիվներ չի ձևակերպել ու չի ստորագրել։ Բանկային չեկերը Հովհաննեսը բերել է բանկ, լրացված վիճակում, և ինքը ստորագրել է դրանք։ Թե ինչ նպատակով են գումարները կանխիկացվել ու հետո ինչպես և ում կողմից են տնօրինվել, չգիտի։ 7.4 2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավվել են «Մշո-Լայֆ» ՍՊ և «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունների հաշիվների քաղվածքները, որոնց համաձայն՝ 2013 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունը «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲ ընկերությունում բացված ՀՀ դրամի 12866460100 բանկային հաշվից «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության՝ նույն բանկում բացված ՀՀ դրամի 11500197985100 բանկային հաշվին փոխանցել է ընդհանուր 1.423.011.587 ՀՀ դրամ, որը Հ.Չանախչյանի կողմից տարբեր դեպքերով կանխիկացվել է (6)։ 7.5 Դատահաշվապահական և տնտեսագիտական փորձաքննության 2015 թվականի փետրվարի 26-ի՝ թիվ 14-3593 և 2015 թվականի մարտի 19-ի՝ թիվ 15-0499 եզրակացությունների համաձայն՝ «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության կողմից առանց ապրանքների մատակարարման ԱԱՀ-ի հետ հաշվարկված 1.220.198.124 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքներ «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանն իբր իրացնելու վերաբերյալ թվով 129 կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու, դրանք հարկային մարմնին ներկայացնելու և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից դրանց վերաբերյալ հարկային հաշվետվություններ ներկայացնելու հետևանքով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը վերաբերող մասով պետությանը պատճառած վնասի չափը կազմում է՝ 233.000.926 դրամ: 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում 2012-2014 թվականների ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառվել են ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ, ինչի արդյունքում ընկերությունը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց (7): 8. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(…) Մեղադրանքի հիմքում նախաքննական մարմնի կողմից դրված (…) ապացույցները որևէ կերպ չեն հիմնավորում և ապացուցում, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը օրինականացրել է՝ հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույք, այսինքն հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը փոխարկել է կամ փոխանցել է՝ նպատակ ունենալով թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը: Դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը բխում է հետևյալից. Ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում՝ մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հ.Գևորգյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ: Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վեաբերյալ որևէ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում չի ընդունել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Դատարանն անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված (…) ապացույցներին արձանագրում է, որ (…) նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը հանդիսանալով Մշո-Լայֆ ՍՊԸ-ի հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Ինչպես նաև Դատարանը արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…) Ստուգելով ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ մեղադրանքի մասով նա ենթակա է արդարացման` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ: (…) Ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ ինչպես նախաքննության ընթացքում այնպես էլ դատաքննության ընթացքում մեղադրող ցուցմունքներ չեն տվել, ինչպես նաև քրեական գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց չի հիմնավորում Հ.Չանախչյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարելու մեջ: Բացի այդ նախաքննության ընթացքում Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել և հայտնել է, որ չի ընդունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը նույնը հայտնել է դատաքննության ընթացքում: Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված (…) ապացույցներին արձանագրում է, որ (…) ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը ծանոթի Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից առանց ապրանքների մատակարարման տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր վնաս: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Հ.Չանախչյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (…)» (8)։ 9. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(...) [Վ]երաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հրաչյա Չանախչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում (…): Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է նման հետևության հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հ.Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հ.Գևորգյանի՝ այն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավվելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները չեն վկայում «լվանալուն» ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հովհաննես Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով և հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը` ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարում նաև Հրաչյա Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը: (…)» (9): Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 10. Բողոքաբերը նշել է, որ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով՝ ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա և խաթարել են արդարադատության բուն էությունը: Ըստ բողոքաբերի` ստորադաս դատարանները սխալ են մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածը, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 25-րդ, 127-րդ և 358-րդ հոդվածների պահանջները, չեն հետևել Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավական դիրքորոշումներին՝ թույլ տալով գործի ելքի վրա ազդած դատական սխալ, ուստի՝ դատական ակտերն այդ մասով ենթակա են բեկանման: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներից ակնհայտ է, որ Հ.Գևորգյանի ծավալած հանցավոր գործունեության (այն է՝ կեղծ ձեռնարկատիրության և հարկերից խուսափելու) արդյունքում առաջացել են դրամական միջոցներ՝ 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով, և նշված ապօրինի դրամական միջոցներն ընկերության ակտիվներում ներառելով, այլ միջոցների հետ միախառնելով և օրինական ձեռնարկատիրական գործունեության պատրանք ստեղծելով, դրանք փոխանցվել են հանցավոր նպատակով ստեղծված այլ առևտրային կազմակերպություն, որից հետո կանխիկացվել և վերադարձվել են փոխանցողին: Բողոքաբերը շեշտել է, որ իրավաբանական անձի հաշվեկշռում հանցավոր ճանապարհով գոյացած դրամական միջոցներն արհեստական գործարքների արդյունքում օրինական կարգով կանխիկացվել են, դուրս բերվել կազմակերպությունների հաշվեկշիռներից և հանձնվել մասնավոր անձի: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ նշված հանցավոր սխեման այլ կերպ, քան հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում հնարավոր չէ որակել: Բողոքի հեղինակը սույն գործի փաստական տվյալները համադրելով Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումների հետ՝ փաստել է, որ Հ.Գևորգյանի գործողությունները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանի գործողությունները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: 11. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշումը մասնակի՝ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելու մասով բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության: Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 12. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման (փողերի լվացման) հանցակազմի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր։ Ուստի անհրաժեշտ է սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձևավորման համար։ 13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով ստորադաս դատարաններն արդյո՞ք պատշաճ իրավական գնահատականի են արժանացրել գործում առկա փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ: 14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) [Ս]ույն օրենսգրքի այլ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում նաև այդ հոդվածների իմաստով գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն` «1.Հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկումը (կոնվերտացումը) կամ փոխանցումը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, կամ գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելիությունը թաքցնելը կամ խեղաթյուրելը (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում) կամ գույք ձեռք բերելը կամ տիրապետելը կամ օգտագործելը կամ տնօրինելը (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում)` (…) 3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է` 1) առանձնապես խոշոր չափերով, (…) 5. Սույն հոդվածի իմաստով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույք է համարվում սույն օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված գույքը, որն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցագործությունների կատարման արդյունքում»։ 15. Փողերի լվացման հանցակազմի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով՝ «(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված] հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ: Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման տեսակային օբյեկտն է բնականոն տնտեսական գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների համակցությունը: Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները: Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: Ընդ որում, հոդվածի 5-րդ մասը սպառիչ թվարկում է այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում ձեռք բերված գույքը կամ գույքային իրավունքը կարող է հանդիսանալ փողերի լվացման հանցակազմի առարկա: Հետևաբար, արարքը կարող է որակվել որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասում թվարկված հանցագործություններից որևէ մեկի առկայության դեպքում: Ընդ որում, վերջինս պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը: Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը: (…) Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով. ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում): Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից: (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը: Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը: Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա: Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (ընդհանուր սուբյեկտ): Որպես նշված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտ կարող է հանդես գալ միայն պաշտոնատար անձը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ)» (10): 16. Վերահաստատելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցագործությունը, ունենալով բարձր լատենտայնություն, կրում է անդրազգային (տրանսնացիոնալ) բնույթ, որի կանխումը և բացահայտումը շարունակում է համարվել պետությունների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առաջնահերթություններից մեկը` հանցավորության դեմ պայքարում։ Այդ մասին նշված է` ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ հաստատված` «Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրում» (11), ինչպես նաև «Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի ոլորտում 2019-2021թթ. ազգային ռազմավարությունում» (12)։ 16.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների մեկնաբանության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նշված հանցագործության կատարմամբ հանցավորն օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդում լեգիտիմացնել ստացված անօրինական գույքն ու եկամուտները, քողարկելու և թաքցնելու դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը, վերացնելու դրանց հանցավոր հետքերը։ Այլ կերպ, այս հանցագործությունն արտահայտվում է անօրինական ճանապարհով ստացված «կեղտոտ» փողերի օրինականացմամբ, որով էական վնաս է պատճառվում պետության տնտեսությանը։ Այսինքն` տվյալ հանցագործության կատարմամբ` փողերի լվացմանն ուղղված գործողություններ կատարելու, անօրինական գույքն ու եկամուտները օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու միջոցով հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում դրանց օրինական տեսք հաղորդելուն և քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուն։ Հետևաբար, անձի արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելիս` պետք է համակողմանի ուշադրության արժանացնել այն գործողությունների շղթան, անօրինական գույքի և եկամուտների քաղաքացիական շրջանառությունը` իր շրջափուլերով հանդերձ, որոնք ընդհանուր առմամբ կարող են վկայել հանցավորի` փողերի լվացմանն ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը և փողերի լվացմանն ուղղված անձի դիտավորությունը որոշելիս` անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ իրավական գնահատմամբ պարզել ստացված անօրինական գույքի և եկամուտների ծագման աղբյուրը, նշված գույքն ու եկամուտներն օրինական շրջանառության մեջ ներդնելուն ուղղված գործողությունների ամբողջությունը, այդ նյութական միջոցների շարժընթացն ու շրջապտույտն օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ, ձեռնարկված գործողությունների շղթան, որի վերջնաարդյունքում այդ գույքն ու եկամուտները ստացել են օրինական տեսք։ Ընդ որում, վերջին դեպքում հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե կոմկրետ ո՞ր օրինական քաղաքացիաիրավական գործարքի կատարման արդյունքում են օրինական տեսք ստացել ձեռքբերված նյութական միջոցները։ Պայմանավորված տվյալ հանցագործության լատենտային բնույթով` հանցավոր գույքի ու եկամուտների օրինականացումը կարող է ունենալ բազմապիսի դրսևորում։ Սակայն, բոլոր դեպքերում այն պետք է սերտորեն փոխկապակցված լինի ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձի` «փողերի լվացման» դիտավորության հետ` հիմնավորելով վերջինիս առկայությունը։ Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքում է հնարավոր հաստատապես որոշել անձի արարքում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։ 16.2 Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նկատել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը շարունակում է մասնակցել միջազգային այն կազմակերպությունների ու կառույցների աշխատանքներին, որոնք ներգրավված են «փողերի լվացման» ոլորտում միջազգային չափանիշների մշակման, պետությունների կողմից դրանց ներդրման ու իրականացման գործընթացում: Ավելին, նշված միջազգային մարմինների հանձնարարականների կատարման շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետությունը, հետամուտ լինելով հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման դեմ պայքարում միջազգային չափանիշներն ազգային օրենսդրության հետ ներդաշնակեցմանը և միատեսակ քաղաքականության ապահովմանը` փոփոխություններ է կատարել համապատասխան իրավակարգավորումներում։ Այսպես, 1989 թվականին Փարիզում հիմնադրված` «Փողերի լվացման դեմ պայքարի ֆինանսական միջոցառումների աշխատանքային խմբի» (այսուհետ` ՖԱԹՖ) հանձնարարությունների հիման վրա 2014 թվականի հունիսի 21-ի «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» թիվ ՀՕ-114 օրենքի ընդունմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում կատարված փոփոխություններով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նախորդող հանցակազմերի շրջանակի համար որդեգրվել է նոր՝ «բոլոր հանցագործություններ» մոտեցումը, որով այսուհետ նախորդող են համարվում բոլոր այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում առաջացել կամ ստացվել է հանցավոր եկամուտ (13): Այսինքն, այս առումով անհրաժեշտ է զարգացնել սույն որոշման 15-րդ կետում վկայակոչված՝ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, փաստելով, որ եթե մինչև 2014 թվականի հունիսի 21-ի թիվ ՀՕ-114 օրենքի ընդունումը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասի խմբագրությամբ սահմանվում էր որոշակի հանցագործությունների սպառիչ ցանկ, որոնց արդյունքում պետք է ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված լիներ գույքը, որպեսզի համարվեր փողերի լվացման առարկա, ապա նշված օրենքի ընդունումից հետո ցանկացած հանցագործության արդյունքում ստացված գույքը կարող է լինել փողերի լվացման առարկա։ Միևնույն ժամանակ, հարկ է նկատել, որ նույն օրենքի ընդունմամբ նաև հստակեցվել է փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի հասկացությունը, որոշակիացվել են այդ հասկացության մեջ նախկինում ներառվող «ցանկացած գույք» և «քաղաքացիական իրավունքի այլ օբյեկտներ» ձևակերպումները։ Այսպես, այժմ գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ` ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը և գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաստաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից ստացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նաև հարակից և արտոնագրային իրավունքները: 17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ` - Առաջին ատյանի դատարանն անմեղ ճանաչելով Հ.Գևորգյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում, իսկ Հ.Չանախչյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում, նշել է, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները չեն հիմնավորում նրանց մեղավորությունը, բավարար չեն ամբաստանյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու նրանց արարքները։ Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ.Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին՝ դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն, որ Հ.Գևորգյանը, հանդիսանալով «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության հիմնադիրն ու տնօրենը, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում փաստացի ղեկավարելով այդ ընկերության գործունեությունը, 2012 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի հունիս ամիսն ընկած ժամանակահատվածում ընկերության կողմից իրականացված առևտրային գործունեության արդյունքում առաջացած պարտադիր վճարներից խուսափելու նպատակով, օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում` 2012-2014թ.թ. ավելացված արժեքի հարկի, 2013 թվականի շահութահարկի և եկամտային հարկի հաշվարկներում ներառել է ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 349.062.120 ՀՀ դրամ հարկերը վճարելուց: Ինչպես նաև դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Գևորգյանն ընդունել է այն փաստը, որ ինքը չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը վճարելուց, այսինքն ընդունել է իրեն վերագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Հ.Չանախչյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներին` դատարանն արձանագրել է, որ այդ ապացույցներով հաստատվում է միայն այն, որ Հ.Չանախչյանը ծանոթի՝ Հ.Գևորգյանի կազմակերպմամբ, կեղծ ձեռնարկատիրություն իրականացնելու նպատակով, իր կողմից ստեղծված առևտրային կազմակերպության անունից, առանց ապրանքների մատակարարման, տրամադրել է կեղծ փաստաթղթեր, որի հետևանքով պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափի վնաս (14), - Վերաքննիչ դատարանն օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` նշել է, որ ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների, հանգում է հետևության, որ առաջադրված մեղադրանքները հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում: Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Հ.Գևորգյանի գործողությունները չեն կարող որակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Հ.Չանախչյանինը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, քանի որ Հ.Գևորգյանը հստակ գիտակցել է վերը նշված 582.063.046 ՀՀ դրամի գոյացման աղբյուրը, այն հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերելը, սակայն որևէ տվյալ Հ.Գևորգյանի՝ այդ գումարն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավելու նպատակի վերաբերյալ առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, նշված փաստական հանգամանքները չեն վկայում «լվանալուն» ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ Հ.Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունները կատարվել են հենց 582.063.046 ՀՀ դրամի չափով հարկերից խուսափելու նպատակով՝ հստակ գիտակցելով դրանց ձեռքբերման եղանակը և աղբյուրը, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին չի կարող վերագրվել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի օրինականացման կատարում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հաստատված չի համարել նաև Հ.Չանախչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարումը (15)։ 18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 7-7.6-րդ կետերում վկայակոչված ապացույցների, 14-16.2-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով, իրավական վերլուծության չեն ենթարկել գործում առկա մի շարք առանցքային փաստական հանգամանքներ։ Մասնավորապես, հաստատված համարելով 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարը հանցավոր ճանապարհով ստացված լինելու հանգամանքը` ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել այն, թե հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարը շրջանառության մեջ դնելը և կատարված շրջապտույտի արդյունքում այն ձեռքբերելն արդյո՞ք ուղղված չի եղել գումարի իրական ծագումը քողարկելուն։ Այսպես, գործի փաստական հանգամանքներից հետևում է, որ սույն որոշման 7-7.6-րդ կետերում վկայակոչված ապացույցների, այդ թվում` Հ.Չանախչյանի նախաքննական ցուցմունքների, փորձագիտական եզրակացությունների, ՀՀ կենտրոնական բանկից առգրավված տվյալների համաձայն` ա) «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Հ.Գևորգյանի առաջարկով 2013 թվականի ապրիլի 16-ին Հ.Չանախչյանը հիմնադրել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը։ Այդ ընկերության և «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության միջև վերջիններս կնքել են պայմանագիր, թե իբր «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությունը «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությանը մատակարարելու է ապրանքներ, բ) կեղծ հարկային հաշիվներ կազմելու և օրենսդրությամբ նախատեսված հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու արդյունքում հանցավոր ճանապարհով ձևավորված գումարի չափը կազմել է 582.063.046 ՀՀ դրամ (233.000.926 և 349.062.120 ՀՀ դրամի չափով գումարների հանրագումարը), գ) «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հ.Գևորգյանի կողմից կամ նրա նախաձեռնությամբ ընկերության բանկային հաշվից, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով, ընդհանուրը 1.423.011.587 ՀՀ դրամ գումար է փոխանցվել նույն մասնաճյուղում սպասարկվող «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության բանկային հաշվեհամարին, դ) գումարը փոխանցելու, կամ դրան հաջորդող օրերին «Չանախչյան» ՍՊ ընկերության գործունեության համար անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու հիմնավորմամբ, Հ.Չանախչյանն այն մաս-մաս կանխիկացրել և առձեռն հանձնել է Հ.Գևորգյանին՝ այն դեպքում, երբ նշված ընկերությունը, ըստ գործի փաստական տվյալների, ձեռնարկատիրական գործունեություն չի ծավալել։ Մասնավորապես, վերը վկայակոչված փաստական հանգամանքների վերլուծությունը վկայում է, որ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարը, այլ գումարի հետ շրջանառության մեջ դնելու, ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով իրականացված շրջապտույտի արդյունքում, «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերությունից փոխանցվել է «Չանախչյան» ՍՊ ընկերությանը: Այնուհետև, «օրինական» դրամական միջոցները մաս-մաս կանխիկացնելու արդյունքում, Հ.Չանախչյանի կողմից դրանք վերադարձվել են նույն «Մշո-Լայֆ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և փաստացի ղեկավար Հ.Գևորգյանին։ Նման պայմաններում «փողերի լվացմանն» ուղղված դիտավորության բացակայության մասին ստորադաս դատարանների դատողությունները փաստարկված չեն` հաշվի առնելով, որ վերը նկարագրված գործընթացը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկվել կայացված դատական ակտերում։ Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, այն ուներ առանցքային նշանակություն՝ ամբաստանյալների արարքներում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը որոշելիս։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ «փողերի լվացմանն» ուղղված դիտավորության բացակայության մասին հետևություններ անելիս, ստորադաս դատարանները համակողմանի անդրադարձ չեն կատարել վերոնշյալ փաստական հանգամանքներին` իրենց դատական ակտերն առավելապես պատճառաբանելով ամբաստանյալների արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշների առկայության մասին դատողություններով։ Մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականում չծավալող ընկերության հիմնադրմամբ, հանցավոր ճանապարհով 582.063.046 ՀՀ դրամ գումարի ձևավորմանը հաջորդող ամբաստանյալների գործողությունները վերը նշված հոդվածների քրեաիրավական որակումից դուրս են և պետք է արժանանան ինքնուրույն իրավական գնահատականի։ Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ ամբաստանյալ Հ.Գևորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հ.Չանախչյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում արդարացնելով, ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել գործում առկա փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ: 19. Այսպիսով, ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, դատական ակտ կայացնելիս թույլ են տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ և 358-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են, քանի որ ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի, բողոքարկված դատական ակտերը բեկանելու և գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու հիմք է, որի պայմաններում միայն կարող է ապահովվել Հ.Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Հ.Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով գործում առկա ապացույցների գնահատման հարցերի ողջ ծավալով քննությունը։ 20. Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ չեն վերացել Հ.Գևորգյանի և Հ.Չանախչյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերն ու պայմանները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշումը մասնակիորեն՝ ամբաստանյալ Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ամբաստանյալ Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով բեկանել և գործն ուղարկել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության: 2. Ամբաստանյալներ Հովհաննես Գևորգյանի և Հրաչյա Չանախչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ: 3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում դատական նիստերի դահլիճում հրապարակման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ (1)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 79-83: (2)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 86-90: (3)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13, թերթեր 126-128: (4)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5, թերթ 163, հատոր 9, թերթեր 237-239: (5)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 10, թերթեր 112-114: (6)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 52, հատոր 4, թերթեր 118-192, հատոր 13, թերթեր 70-77: (7)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 6, թերթեր 45-89, հատոր 9, թերթեր 250-287: (8)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 23, թերթեր 68-145: (9)Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 23, թերթեր 1-66: (10)Տե՛ս Արսեն Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0090/01/09 որոշումը: (11)Տե՛ս ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի թիվ 422-Ն որոշմամբ հաստատված` «ՀՀ 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագիրը», կետ 665, ենթակետ 4։ (12)Հաստատվել է Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովի` 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ի` 34-րդ նիստում։ (13)Տե՛ս օրենքի հիմնավորումները՝ www.parliament.am կայքում։ (14)Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը։ (15)Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը։ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-11-2019 |
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին
| Ամսաթիվ | 13-05-2020 |
|---|
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 13-05-2020 |
|---|---|
| Դատարան | Երևան քաղաքի դատարան |
| Այլ նշումներ | 23 հատոր` 1-ին հատորը` 270 թերթ, 2-րդը` 204 թերթ, 3-րդը` 35 թերթ, 4-րդը` 321 թերթ, 5-րդը` 300 թերթ, 6-րդը` 294 թերթ, 7-րդը` 213 թերթ, 8-րդը` 211 թերթ, 9-րդը` 296 թերթ, 10-րդը` 141 թերթ, 11-րդը` 206 թերթ, 12-րդը` 294 թերթ, 13-րդը` 189 թերթ, 14-րդը` 163 թերթ, 15-րդը` 172 թերթ, 16-րդը` 124 թերթ, 17-րդը` 148 թերթ, 18-րդը` 118 թերթ, 19-րդը` 126 թերթ, 20-րդը` 120 թերթ, 21-րդը` 162 թերթ, 22-րդը` 108 թերթ, 23-րդը` 179 թերթ, կից` Հովհաննես Էդիկի Գևորգյանի և Հրաչյա Օնիկի Չանախչյանի անձնագրերը: |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0161/01/15
Երևան քաղաքի դատարան
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 26-05-2020 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
Մակագրել
| Երբ | 26-05-2020 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վահագն |
| Ազգանուն | Մելիքյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 02-06-2020 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 02-06-2020 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-06-2020 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հրաչյա |
| Ազգանուն | Չանախչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ավետիս |
| Ազգանուն | Քալաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-07-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-10-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-11-2020 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-01-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2020 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-02-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-03-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-04-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-08-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-08-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-09-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-11-2021 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2021 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-02-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-03-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-05-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-09-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2022 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-02-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2022 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-03-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-05-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-10-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-12-2023 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-02-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2023 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-04-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-09-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-11-2024 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |