Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0160/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 8.21

Պատասխանող

Էրիկ Դանիելյան Արայիկի
Էրիկ Դանիելյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Էրիկ Դանիելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով տաբատի առջևի աջ գրպանում կրել է հարվածող փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-07-20 10:00 4 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-07-08 10:00 4 Կայացել է
ԵԿԴ-0160/01/15






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Մ. Գեղամյանի,

հանրային պաշտպան Ռ. Սիրեկանյանի,


2015թ. հուլիսի 20-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի`
ծնված 1997թ. հունիսի 19-ին Երևան քաղաքում, հայ, Ռուսաստանի Դաշնության /այսուհետ ՌԴ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, չի աշխատում, հաշվառված է ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Չերտանովի փողոցի թիվ 10 շենքի թիվ 333 բնակարանում, բնակվում է Երևանի Չեխովի փողոցի թիվ 23 շենքի թիվ 72 բնակարանում, մեղադրվում է Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 15109415 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. հունիսի 3-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Քննիչի 2015թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է հսկողության հանձնելը և նույն օրն Է. Դանիելյանի հսկողությունը հանձնվել է նրա մայր Հասմիկ Հովհաննիսյանին։
Էրիկ Արայիկի Դանիելյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2015թ. մայիսի 21-ին ապօրինի կերպով, տաբատի առջևի աջ գրպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը ժամը 15։15-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում»։
2015թ. հունիսի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. հունիսի 23-ին ստացվել և 2015թ. հունիսի 24-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հուլիսի 8-ին նշանակելու մասին։
Այդ որոշմամբ Էրիկ Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց հսկողության հանձնելը փոփոխվել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը` չափահաս դառնալու պատճառաբանությամբ։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Է. Դանիելյանը գործով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել և 2015թ. մայիսի 21-ին, ժամը 14։30-ից 14։45-ի սահմաններում, Երևանում, Հանրապետության Հրապարակում, ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում, տաբատի առջևի աջ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկաններ Ներսես Հակոբյանը և Պետրոս Հայրապետյանը նկատելով դա` մոտեցել և պահանջել են ներկայացնել տաբատի առջևի աջ գրպանի պարունակությունը։ Է. Դանիելյանը կատարել է ոստիկանների պահանջը, որից հետո ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ նրա տաբատի առջևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է վերոհիշյալ սառը զենքը։
Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանը ծնվել է 1997թ. հունիսի 19-ին Երևան քաղաքում, բնակվում է իր մայր Հասմիկ Հովհաննիսյանի հետ միասին։ Էրիկ Դանիելյանի ծնողներն ամուսնալուծվել են։ Էրիկ Դանիելյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Հասմիկ Հովհաննիսյանը։ Է. Դանիելյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Դանիելյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Իր մոտից հայտնաբերված կռփազենքը ձեռք է բերել Երևանի «Վերնիսաժ» տոնավաճառից, 2.000 ՀՀ դրամով և պահել է իր ննջասենյակում գտնվող դարակներից մեկում։ 2015թ. մայիսի 21-ին կռփազենքը վերցրել է իր հետ և գնացել Հ. Պարոնյանի անվան դրամատիկական թատրոնի շենք` քրոջ վերջին զանգի արարողությանը մասնակցելու նպատակով։ Այդտեղից դուրս է եկել և զբոսնել Հանրապետության Հրապարակում։ ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում իրեն են մոտեցել այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները և սառը զենք կրելու կասկածանքով իրեն ներկայացրել են ոստիկանության բաժին։ Այդտեղ իրեն անձնական խուզարկության են ենթարկել և հայտնաբերել են իր տաբատի առջևի աջ գրպանում պահվող կռփազենքը։
Իրեն հայտնի է եղել, որ իր ձեռք բերածը կռփազենք է, սակայն չի իմացել, որ դա ձեռք բերելը և կրելը օրենքով թույլատրելի չէ։
/գ.թ. 46-47, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկան Ներսես Լևոնի Հակոբյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015 թվականի մայիսի 21-ին, նույն դասակի ավագ ոստիկան Պետրոս Հայրապետյանի հետ ծառայություն են կատարել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Նույն օրը, ժամը 14։45-ի սահմաններում գտնվել են Հանրապետության Հրապարակում։ ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում նկատել են մի երիտասարդի, ում տաբատի առջևի աջ գրպանում ուրվագծվել է կռփազենքի նմանվող իր։ Մոտեցել են այդ երիտասարդին, նրանից պահանջել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը։ Երիտասարդը գրպանից հանել և իրենց ցուցադրել է մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչ, 1997թ. հունիսի 19-ին ծնված Էրիկ Արայիկի Դանիելյանն է։
Է. Դանիելյանի մոտից հայտնաբերված մետաղյա կռփազենքի բռնվող հատվածը փաթաթված է եղել բաց գույնի կտորից ժապավենով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 18-19/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկան Պետրոս Սամվելի Հայրապետյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015 թվականի մայիսի 21-ին, նույն դասակի ավագ ոստիկան Ներսես Հակոբյանի հետ ծառայություն են կատարել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Նույն օրը, ժամը 14։45-ի սահմաններում գտնվել են Հանրապետության Հրապարակում։ ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում նկատել են մի երիտասարդի, ում տաբատի առջևի աջ գրպանում ուրվագծվել է կռփազենքի նմանվող իր։ Կատարելով իրենց պահանջը` երիտասարդը գրպանից հանել և իրենց ցուցադրել է մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչ, 1997թ. հունիսի 19-ին ծնված Էրիկ Արայիկի Դանիելյանն է։
Է. Դանիելյանի մոտից հայտնաբերված մետաղյա կռփազենքի բռնվող հատվածը փաթաթված է եղել բաց գույնի կտորից ժապավենով։
/գ.թ. 15-16, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 4-ի թիվ 1667-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1.Փորձաքննության ներկայացված գորշ գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին, որի շրջանառությունը համաձայն ՀՀ «Զենքի մասին օրենքի» 6-րդ հոդվածի ՀՀ տարածքում արգելված է»։
/գ.թ. 22-23/
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2015թ. մայիսի 21-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում Է. Դանիելյանի ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ մետաղյա կռփազենք, որի բռնվող հատվածը փաթաթված է եղել բաց գույնի կտորից ժապավենով։
/գ.թ. 4, 32-33/
Քրեական գործում առկա, ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման բաժնի կողմից 1997թ. հունիսի 21-ին տրված ԱԱ N 098700 ծննդյան վկայականի պատճենի համաձայն` Էրիկ Արայիկի Դանիելյանը ծնվել է 1997թ. հունիսի 19-ին, որի վերաբերյալ ծննդյան վերաբերյալ ակտերի գրանցման գրքում կատարվել է N 552 գրանցումը։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Քրեական գործում առկա, ԱԲ N 017100 ամուսնալուծության վկայականի պատճենի համաձայն` Է. Դանիելյանի ծնողների ամուսնալուծությունը ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման բաժնում գրանցվել է 2012թ. մայիսի 24-ին։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնյոթ տարեկան լինելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի, կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի անձը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, նրա կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն է` ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Դանիելյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խիստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում գտնվող սառը զենքը ենթակա է ոչնչացման։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 439-440-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0160/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 23-06-2015
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 15109415
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Էրիկ Դանիելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով տաբատի առջևի աջ գրպանում կրել է հարվածող փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Էրիկ
Ազգանուն Դանիելյան
Հայրանուն Արայիկի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 8.21
Չափահաս Ոչ
Մակագրել
Երբ 23-06-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 24-06-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 08-07-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Էրիկ
Ազգանուն Դանիելյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Հ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-07-2015
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 20-07-2015
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Էրիկ
Ազգանուն Դանիելյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 20-07-2015
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԿԴ-0160/01/15






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Մ. Գեղամյանի,

հանրային պաշտպան Ռ. Սիրեկանյանի,


2015թ. հուլիսի 20-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի`
ծնված 1997թ. հունիսի 19-ին Երևան քաղաքում, հայ, Ռուսաստանի Դաշնության /այսուհետ ՌԴ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, չի աշխատում, հաշվառված է ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Չերտանովի փողոցի թիվ 10 շենքի թիվ 333 բնակարանում, բնակվում է Երևանի Չեխովի փողոցի թիվ 23 շենքի թիվ 72 բնակարանում, մեղադրվում է Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 15109415 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. հունիսի 3-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Քննիչի 2015թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է հսկողության հանձնելը և նույն օրն Է. Դանիելյանի հսկողությունը հանձնվել է նրա մայր Հասմիկ Հովհաննիսյանին։
Էրիկ Արայիկի Դանիելյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2015թ. մայիսի 21-ին ապօրինի կերպով, տաբատի առջևի աջ գրպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը ժամը 15։15-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում»։
2015թ. հունիսի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. հունիսի 23-ին ստացվել և 2015թ. հունիսի 24-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հունիսի 29-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հուլիսի 8-ին նշանակելու մասին։
Այդ որոշմամբ Էրիկ Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց հսկողության հանձնելը փոփոխվել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը` չափահաս դառնալու պատճառաբանությամբ։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Է. Դանիելյանը գործով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել և 2015թ. մայիսի 21-ին, ժամը 14։30-ից 14։45-ի սահմաններում, Երևանում, Հանրապետության Հրապարակում, ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում, տաբատի առջևի աջ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության ծառայության /այսուհետ ՊՊԾ/ 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկաններ Ներսես Հակոբյանը և Պետրոս Հայրապետյանը նկատելով դա` մոտեցել և պահանջել են ներկայացնել տաբատի առջևի աջ գրպանի պարունակությունը։ Է. Դանիելյանը կատարել է ոստիկանների պահանջը, որից հետո ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ նրա տաբատի առջևի աջ գրպանից հայտնաբերվել է վերոհիշյալ սառը զենքը։
Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանը ծնվել է 1997թ. հունիսի 19-ին Երևան քաղաքում, բնակվում է իր մայր Հասմիկ Հովհաննիսյանի հետ միասին։ Էրիկ Դանիելյանի ծնողներն ամուսնալուծվել են։ Էրիկ Դանիելյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Հասմիկ Հովհաննիսյանը։ Է. Դանիելյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Դանիելյանը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է անչափահաս` տասնյոթ տարեկան հասակում, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Իր մոտից հայտնաբերված կռփազենքը ձեռք է բերել Երևանի «Վերնիսաժ» տոնավաճառից, 2.000 ՀՀ դրամով և պահել է իր ննջասենյակում գտնվող դարակներից մեկում։ 2015թ. մայիսի 21-ին կռփազենքը վերցրել է իր հետ և գնացել Հ. Պարոնյանի անվան դրամատիկական թատրոնի շենք` քրոջ վերջին զանգի արարողությանը մասնակցելու նպատակով։ Այդտեղից դուրս է եկել և զբոսնել Հանրապետության Հրապարակում։ ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում իրեն են մոտեցել այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները և սառը զենք կրելու կասկածանքով իրեն ներկայացրել են ոստիկանության բաժին։ Այդտեղ իրեն անձնական խուզարկության են ենթարկել և հայտնաբերել են իր տաբատի առջևի աջ գրպանում պահվող կռփազենքը։
Իրեն հայտնի է եղել, որ իր ձեռք բերածը կռփազենք է, սակայն չի իմացել, որ դա ձեռք բերելը և կրելը օրենքով թույլատրելի չէ։
/գ.թ. 46-47, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկան Ներսես Լևոնի Հակոբյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015 թվականի մայիսի 21-ին, նույն դասակի ավագ ոստիկան Պետրոս Հայրապետյանի հետ ծառայություն են կատարել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Նույն օրը, ժամը 14։45-ի սահմաններում գտնվել են Հանրապետության Հրապարակում։ ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում նկատել են մի երիտասարդի, ում տաբատի առջևի աջ գրպանում ուրվագծվել է կռփազենքի նմանվող իր։ Մոտեցել են այդ երիտասարդին, նրանից պահանջել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը։ Երիտասարդը գրպանից հանել և իրենց ցուցադրել է մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչ, 1997թ. հունիսի 19-ին ծնված Էրիկ Արայիկի Դանիելյանն է։
Է. Դանիելյանի մոտից հայտնաբերված մետաղյա կռփազենքի բռնվող հատվածը փաթաթված է եղել բաց գույնի կտորից ժապավենով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 18-19/
Վկա, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 4-րդ հատուկ գումարտակի 2-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ ոստիկան Պետրոս Սամվելի Հայրապետյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015 թվականի մայիսի 21-ին, նույն դասակի ավագ ոստիկան Ներսես Հակոբյանի հետ ծառայություն են կատարել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում։
Նույն օրը, ժամը 14։45-ի սահմաններում գտնվել են Հանրապետության Հրապարակում։ ՀՀ կառավարության շենքի մոտակայքում նկատել են մի երիտասարդի, ում տաբատի առջևի աջ գրպանում ուրվագծվել է կռփազենքի նմանվող իր։ Կատարելով իրենց պահանջը` երիտասարդը գրպանից հանել և իրենց ցուցադրել է մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչ, 1997թ. հունիսի 19-ին ծնված Էրիկ Արայիկի Դանիելյանն է։
Է. Դանիելյանի մոտից հայտնաբերված մետաղյա կռփազենքի բռնվող հատվածը փաթաթված է եղել բաց գույնի կտորից ժապավենով։
/գ.թ. 15-16, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. հունիսի 4-ի թիվ 1667-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«1.Փորձաքննության ներկայացված գորշ գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է ինքնաշեն եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին, որի շրջանառությունը համաձայն ՀՀ «Զենքի մասին օրենքի» 6-րդ հոդվածի ՀՀ տարածքում արգելված է»։
/գ.թ. 22-23/
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2015թ. մայիսի 21-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնում Է. Դանիելյանի ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ մետաղյա կռփազենք, որի բռնվող հատվածը փաթաթված է եղել բաց գույնի կտորից ժապավենով։
/գ.թ. 4, 32-33/
Քրեական գործում առկա, ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման բաժնի կողմից 1997թ. հունիսի 21-ին տրված ԱԱ N 098700 ծննդյան վկայականի պատճենի համաձայն` Էրիկ Արայիկի Դանիելյանը ծնվել է 1997թ. հունիսի 19-ին, որի վերաբերյալ ծննդյան վերաբերյալ ակտերի գրանցման գրքում կատարվել է N 552 գրանցումը։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Քրեական գործում առկա, ԱԲ N 017100 ամուսնալուծության վկայականի պատճենի համաձայն` Է. Դանիելյանի ծնողների ամուսնալուծությունը ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման բաժնում գրանցվել է 2012թ. մայիսի 24-ին։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Վերլուծելով ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքը և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս` տասնյոթ տարեկան լինելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի, կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի անձը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, նրա կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն է` ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Դանիելյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խիստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, ՀՀ ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչությունում գտնվող սառը զենքը ենթակա է ոչնչացման։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 439-440-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Էրիկ Արայիկի Դանիելյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 20-07-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 25-08-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 08-02-2016
Էջերի քանակ 61, 56
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 08-02-2016
Էջերի քանակը 61, 56