ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0157/01/15
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

16 նոյեմբերի 2015 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մ.ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ
պաշտպան` Մ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով պաշտպան Մերի Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքը` Նարեկ Արմենի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի դատավճռի դեմ,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. 2015թ. մայիսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13146615 քրեական գործը` Նարեկ Սարգսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ Քրիստինե Բաբուռյանի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դեպքի կապակցությամբ։
2015թ. մայիսի 4-ին վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է 2015թ. մայիսի 3-ին բերման ենթարկված Նարեկ Սարգսյանը։
2.2015թ. մայիսի 6-ին Նարեկ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` Գառնիկ Զորաբյանի և Յուրա Առաքելյանի հետ նախնական համաձայնությամբ Քրիստինե Բաբուռյանին պատկանող գույքի բացահայտ հափշտակության փորձ կատարելու համար։
3.2015թ. մայիսի 6-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին, մերժել է այն։
Նույն օրը նախաքննական մարմինը որոշումներ է կայացրել Նարեկ Սարգսյանին արգելանքից ազատելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրություն ընտրելու վերաբերյալ։
4.2015թ. մայիսի 11-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Գառնիկ Զուրաբյանի և Յուրա Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` վերջիններիս արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
5.2015թ. հունիսի 5-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 165-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
6.2015թ. հունիսի 6-ին Նարեկ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք է առաջադվել` պայմանավորված դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացությամբ հափշտակված արժեքի հստակեցմամբ, ինչպես նաև Նարեկ Սարգսյանի կողմից արարքը(փորձ) մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կատարելն ապացուցված չլինելու հանգամանքով։
2015թ. հունիսի 16-ին քրեական գործը Նարեկ Արմենի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, 2015թ. հունիսի 19-ին ընդունվել վարույթ և նշանակվել դատական քննության։
7.Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի դատավճռով Նարեկ Արմենի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
Նշված պատժին հաշվակցվել է Նարեկ Սարգսյանին անազատության մեջ պահելու 3 (երեք) օրը և վերջինիս նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել կալանք` 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռով որոշվել է գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Քրիստինե Վովայի Բաբուռյանին ի պահ հանձնված գույքը` պայուսակը, դրամապանակը, 10.000 ՌԴ ռուբլի, 3 ԱՄՆ դոլար և 500 ՀՀ դրամ գումարները, ՎՏԲ բանկ ՓԲ ընկերության պլաստիկ քարտը, «Այֆոն 4» և «Սամսունգ» տեսակների բջջային հեռախոսները և չորս այցեքարտերը թողնել նրա տնօրինությանը` սույն դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Քրիստինե Բաբուռյանին պատճառված գույքային վնասի հատուցման հարցը համարվել է լուծված։
8.Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Մ.Ալավերդյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
9.Պաշտպան Մերի Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքը վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
10.Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Արմենի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ին:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Արմենի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է վերաքննիչ քրեական դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով դատական քննության 2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին, ժամը 11.00-ին Երևան քաղաքում:
Պաշտպան Մ.Ալավերդյանի միջնորդության հիման վրա վերաքննիչ բողոքի քննությունը կատարվեց ամբաստանյալ Ն.Սարգսյանի բացակայությամբ:

ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ

11. Ամբաստանյալ Նարեկ Արմենի Սարգսյանը ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2015 թվականի մայիսի 3-ին ժամը 22-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցում մոտեցել է Քրիստինե Վովայի Բաբուռյանին և բացահայտ վերցնելով վերջինիս ընդհանուր 177.434 ՀՀ դրամ արժողությամբ ապրանքների պարունակությամբ պայուսակը` դիմել է փախուստի` փորձելով բացահայտ հափշտակել այն, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներում հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ հետապնդվել է Ք.Բաբուռյանի և վերջինիս օգնության հասած այլ քաղաքացիների կողմից, բռնվել և բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔՆԵՐԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
12. Պաշտպան Մ.Ալավերդյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի 16.09.2015թ. դատավճիռը և Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
13. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում պաշտպան Մ.Ալավերդյանը մասնավորապես նշել է հետևյալը.
<</…/ Սույն գործով պատիժ նշանակելիս Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ ՎՇ ընդհանուր իրավասության դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Նարեկ Աարգսյանի կողմից կատարված արարքը աոաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարված միջին ծանրության հանցագործություն է՝ մեղսագրվող հանցանքի կատարումն ամբաստանյալին ակնհայտորեն բնորոշ չէ, և թեև դատարանը կայացված դատական ակտում նշել է, որ <<…Որպես ամբաստանյալ Նարեկ Աարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. մայիսի 4-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (ըստ ՃԲ սերիայի 0297235 համարի անձնագրի ՝ ծնվել է 1997թ. հունվարի 16-ին), պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչի ենթակա լինելու հանգամանքը (համաձայն ՀՀ ՊՆ Շահումյանի զինվորական կոմիսար Ռ. Մարգարյանի կողմից Դատարանին հասցեագրած 2015թ. հունիսի 24֊ ի թիվ 2/1038 և ևս երկու նույնաբովանդակ գրությունների), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ անկեղծորեն զղջալն ու դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը…>>, սակայն դա, ըստ էության, կրել է ձևական բնույթ։ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ ՎՇ ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ամբաստանյալ Նարեկ Աարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք չգնահատելու, նրա կողմից 34– 176-րդ հողվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը աոաջին անգամ, հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարելու, նախկինում դատված չլինելու, երիտասարդ պարտադիր զորակոչի ենթակա լինելու, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելու և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալու հանգամանքները հաշվի չառնելու և նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պարագայում Նարեկ Սարգսյանը փաստորեն, կայացված դատավճռով պետք է 27 օր ժամկետով զրկվի ազատությունից, ինչը, կարծում եմ, չի բխում պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, մանավանդ, եթե հաշվի առնենք այն փաստը, որ նա ապագա զինվոր է և հերթական զորակոչով ենթակա է պարտադիր գինծառայության, սակայն պատիժը փաստացի կրելը կխոչընդոտի պարտադիր զինվորական ծառայության հերթական զորակոչի ընթացքում վերջինիս զորակոչմանը>>։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ

24. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով դատավճիռը, լսելով պաշտպանի հիմնավորումները, մեղադրող Ա.Ոսկանյանի պատասխանը, ուսումնասիրելով և գնահատության ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, հանգեց այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման անհնարինությունը

Ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցերը լուծելիս դատարանը դատավճռի <<իրավական վերլուծությունները>> մասում մասնավորապես արձանագրել է հետևյալը.
14.<</…/ Դատարանը որպես ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. մայիսի 4-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը ( ըստ AP սերիայի 0297235 համարի անձնագրի` ծնվել է 1997թ. հունվարի 16-ին), պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչի ենթակա լինելու հանգամանքը (համաձայն ՀՀ ՊՆ Շահումյանի զինվորական կոմիսար Ռ.Մարգարյանի կողմից Դատարանին հասցեագրած 2015թ. հունիսի 24-ի թիվ 2/1038 և ևս երկու նույնաբովանդակ գրությունների), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ անկեղծորեն զղջալն ու դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգամանքները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով <<իրական են>> նվազեցնում են ամբաստանյալի անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը։
Դատարանը ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք, կալանք կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում։
Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրության, պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագործություն է), կողոպուտը կատարելուն նախորդող պահին դրա կատարմանը Յուրա Առաքելյանին և Գառնիկ Զուրաբյանին ներգրավելու ջանքերի գործադրումը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված նվազ խիստ պատիժ` տուգանք նշանակելու սկզբունքը նրա նկատմամբ կիրառելի չէ։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով նրա երիտասարդ լինելը, հերթական զորակոչի ընթացքում պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչվելու հանգամանքը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում, է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված այլընտրանքային պատժատեսակներից առավել խստի` ազատազրկման նշանակելը նրա նկատմամբ ևս նպատակահարմար չէ։
Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի կալանքի ձևով, պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով այդ պատիժը լիովին արդարացի է, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Ինչ վերաբերվում է Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցին, ապա տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը գտնում է, որ կալանքի ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են, ուստի Նարեկ Սարգսյանն այդ պատիժը պետք է կրի, ինչը նաև չի խոչընդոտի պարտադիր զինվորական ծառայության հերթական զորակոչի ընթացքում վերջինիս զորակոչմանը>>։
Համաձայնվելով ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտում արձանագրված եզրահամգումների հետ, քննության առնելով ամբաստանյալ Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հարցը, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել հետևյալը.
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:>>:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:>>:
Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: /տես` Ս. Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը/
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: /տես` Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-/01/08 որոշումը/
17. Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է մի շարք որոշումներում, <<…որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ, չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:
Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը…>>: /տես` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի ԵԿԴ/0126/01/10 որոշումը/
18. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, իր 2009 թվականի նոյեմբերի 26-ի ԵԿԴ/0098/01/09 որոշմամբ նշել է հետևյալը. <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը:)…>>:
19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>
20. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, նկատի ունենալով վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, դրա ծանրության աստիճանը, հանցանքի կատարման հանգամանքները, բացառում է նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը և գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության, որ վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը:
21. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանը նշանակված պատիժն ամբաստանյալի կողմից կրելու հարցը քննարկելիս իրավացիորեն հաշվի է առել Ն.Սարգսյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, և ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, գտել է, որ պատժի նպատակները կիրականանան բացառապես կալանքի ձևով նշանակված պատիժը վերջինիս կողմից փաստացի կրելու պայմաններում:
22. Նման պայմաններում վերաքննիչ դատարանը ևս չունի համոզվածություն, վստահություն, առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու ամբաստանյալ Ն.Սարգսյանի ուղղվելու հնարավորության մասին, պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում նշված, ինչպես նաև Վերաքննիչ դատարանում` դատաքննության ժամանակ, պաշտպանության կողմի հայտնած փաստարկներն արդեն իսկ հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ն.Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննության առնելիս, ուստի դրանք հիմք չեն կարող դառնալ վերջինիս նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
23. Ինչ վերաբերվում է պաշտպան Մ.Ալավերդյանի այն պնդումներին, որ առաջին ատյանի դատարանն Ն.Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս անտեսել և հաշվի չի առել վերաքննիչ բողոքում արձանագրված հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ վերաքննիչ բողոքի հեղինակի նշված փաստարկներն արդեն իսկ հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, ուստի դրանք վերջինիս նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հիմք չեն հանդիսանում:
24. Այսպիսով, վերոգրյալի հիման վրա վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, իսկ պաշտպան Մ.Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքի եզրահանգումներն ու փաստարկներն անհիմն են, ուստի վերջինիս վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Պաշտպան Մ.Ալավերդյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ի դատավճիռը` Նարեկ Արմենի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ