Գործ թիվ ԵԿԴ/0147/01/15





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան )`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի«
մասնակցությամբ`

մեղադրող« Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ` Վահե Ասատրյանի«

տուժող` Արտյոմ Մովսիսյանի,

պաշտպան` Արմեն Օհանյանի,

2015թ. հունիսի 17-ին նույն Դատարանում` դռնբաց դատական նիստում« արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Հայկ Գևորգի Երվինյանի` (ծնված 1976թ. մայիսի 20-ին« Երևանում« ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` երկու փոքրահասակ երեխաները, չի աշխատում« նախկինում չդատա¬պարտ¬ված« հաշվառ¬ված և բնակվում է Երևանի Քաջազնու¬նու փողոցի 2-րդ շենքի 38-րդ բնակարանում« սույն գործով նրա նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ թիվ 13828013 քրեական գործը հարուցվել է 2013թ. հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով ՀՀ ոստիկա¬նության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրո¬¬նականի քննչական բաժնում` Հայկ Երվինյանի և անհայտ երեք անձանց կողմից տուժող Արտյոմ Մովսիսյանին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու վերաբերյալ վերջինիս տված հա¬ղորդման կապակցությամբ։
2014թ. մարտի 24-ին նախաքննության մարմինը Հայկ Երվինյանին ներգրավել է որպես մե¬ղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, նույն օրը վերջինիս նկատմամբ որ¬պես խա¬փանման միջոց է ընտրել չհե¬ռանալու մասին ստորագրութ¬յուն և հայտարարել հետա¬խու¬զում։
2014թ. մարտի 25-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Արտյոմ Մովսիսյանին ծեծի ենթարկելու կապակցությամբ Սամվել Երվինյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` վերջինիս արարքում հան¬ցակազմի բացա¬կայության հիմքով։
2014թ. մարտի 25-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործի նյութերով Արտյոմ Մովսիս¬յանի կողմից Անահիտ Երվինյանին ծեծի ենթարկելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի հատկանիշներով նոր` թիվ 13131214 քրեական գործ հարու¬ցելու և առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին։
2014թ. մարտի 25-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մինչև մեղադրյալ Հայկ Երվինյանին հայտնաբերելը կամ կամովին ներկայանալը։
2015թ. մայիսի 21-ին հետախուզվող Հայկ Երվինյանը մեղայականով ներկայացել է ՀՀ քննչա¬կան կո¬միտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժին, որի կապակցությամբ քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է։
2015թ. մայիսի 21-ին Հայկ Երվինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առա¬ջադրվել է մեղադրանք, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհե¬ռանալու մա¬սին ստո¬րագրութ¬յուն։
2015թ. հունիսի 5-ին քրեական գործը Հայկ Գևորգի Երվինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հաստատված մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևա¬նի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարան, 2015թ. հունիսի 8-ին ընդունվել վարույթ և նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2013թ. հուլիսի 22-ին` ժամը 16։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Երվանդ Քոչար փողոցի 13-րդ շենքի բակում վիճաբանել է Արտյոմ Մովսիս¬յանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին և Ա.Մովսիսյանին դիտավորությամբ պատճառել առողջության կարճատև քայքայ¬մամբ թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածք` քթի ոսկրերի փակ կոտրվածք։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներկա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարարեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ« ավելին` առա¬ջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու վերաբերյալ որո¬շում կայացնելիս, գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու դեմ չէր առարկել, տուժող Արտյոմ Մովսիսյանը` ևս (Դատարանում), նկատի ունենալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղ¬սու¬նակ է« փաստելով« որ առկա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդ¬ված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բո¬լոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայացմամբ« գործը քննեց արա¬¬¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Հայկ Երվինյանին առա¬ջադրված մեղադրանքը Դատարանը հաստատված համարեց` գործով ամբաստանյալի խոստո¬վա¬նա¬կան ցուց¬մունք¬¬ներով, տուժող Արտյոմ Մովսիսյանի ( ով մինչև դատարանի խորհդրակցական սենյակ հեռա¬նալը պնդել է բողոքը և խնդրել քրեական պատասխանատվության ենթարկել ամբաս¬տանյալին), վկա Անահիտ Երվինյանի ցուցմունք¬ներով, քննչական փորձարարություն կատա¬րե¬լու մասին 2013թ. հոկտեմբերի 29-ին կազմված արձանագրությամբ, Արտյոմ Մովսիսյանի վերա¬բերյալ դատաբժշկական փորձաքննության 2013թ. հոկտեմբերի 10-ի թիվ 1266/հ եզրակա¬ցությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դա¬տա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանը նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքը` դիտավորությամբ առողջությանը թեթև վնաս պատճառելը, որն ուղեկցվել է առողջության կարճատև քայքայ¬մամբ, կատարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդ¬¬վածով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդվածի համապատասխան մա¬սով։
Ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առա¬¬վել խիստը նշանակ¬վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմնա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույնանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մա¬ցիոն կենտրոն 2014թ. մարտի 24-ին կատարված հարցման արդյունքների)« իսկ որպես պա¬տաս¬խանատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքներ` մեղա¬յականով ներկայանալը, դեռևս մինչդատական վա¬րույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և անկեղծորեն զղջալը, խնամքին յոթ տարեկան երկու երե¬խաների առկայությունը (համաձայն` Երևան Կենտրոն թաղամաս «Հ և Հ» համատիրության կա¬ռավարիչ Խոջագորյանի կողմից 2015թ. հունիսի 10-ին հաստատված բնութագրի), բնակության և նախկին աշխատանքի վայրերում դրականորեն բնու¬թագրվելը (համաձայն` նույն բնութագրի, ինչպես նաև «Մանանա Ս» ՍՊ ընկերության տնօրեն Գասպար Սարաֆյանի կողմից 2015թ. հունիսի 10-ին հաստատված բնութագրի)։
Վերոնշյալ տվյալն ու հանգա¬մանք¬ները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Հայկ Երվինյանի անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծանրացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Հայկ Երվինյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով սահ¬մանված հանցա¬կազմը նախատեսում է այլ¬ընտրան¬¬¬¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք կամ կալանք։
Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամ¬բաս¬տանյալ Հայկ Երվինյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժի տեսակի ընտ¬րության, պատ¬ժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ինչպես նաև պատիժը ռեալ կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցե¬րը։
Ամբաստանյալ Հայկ Երվինյանի խնամքին են գտնվում մինչև 8 տարեկան երկու երե¬խա¬ները, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով` նրա նկատմամբ կալանքն որպես պատժատեսակ նշանակելու իրավական խոչընդոտ է։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Հայկ Երվինյանին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգա¬վորության ցածր աստիճանը, վերջինիս անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք¬ները, պա¬տաս¬խանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությւոնը՝ Դա¬տա¬¬րանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ պետք է նշանակվի պատիժ բացառապես տուգանքի ձևով, այդ պատիժն է արդա¬րացի և անհրա¬ժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաս¬տանյալ Հայկ Երվինյանին ուղղելու, նոր հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու համար։
Ամ¬բաստանյալ Հայկ Երվինյանի պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանք¬ները, ան¬ձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬¬ները, տուժողի դիրքորոշումը` ամբաս¬տանյալի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու առումով, Դատարանը հաշվի է առնում ամ¬բաս¬¬տանյալի նկատ¬մամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Ամբաստանյալ Հ.Երվինյանի նկատմամբ որպես խա¬¬¬փանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬նա¬լու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է« որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիա¬կան հայցի հարցերին« սակայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Հ.Երվին¬յանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, վերջինիս գույքի վրա արգելանք չի կիրառ¬վել« քրեական գործում իրեղեն ապացույցները բացակա¬յում են, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաս¬տերի արձանագրմամբ։
Անդրադառնալով հանցագործությամբ տուժող Արտյոմ Մովսիսյանին պատճառված ֆիզի¬կական վնասի նյութական փոխհատուցման խնդրին` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս անհրաժեշտ է պարզաբանել քաղաքացիական դատավարական ընթացակարգով դատարան դիմելու և փոխհատուցում ստանալու իրավունքը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬ձայն« ամ¬բաստանյալ Հ.Երվինյանից բռնա¬գա¬նձ¬ման ենթակա չեն« հետևաբար` Դատարանն այդ հարցը ևս համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդ¬ված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Հայկ Գևորգի Երվինյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդ¬վածով նախատեսված հանցա¬գործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬նակել պատիժ` տու¬գանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի` 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որի կատարումն հանձնա¬րարել ՀՀ ԱՆ քրեակա¬տարո¬¬ղական վարչության այլընտրան¬քա¬յին պատիժ¬ների կա¬տար¬ման ստո¬րաբա¬ժան¬մանը։
Հայկ Երվինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհե¬ռանալու մա¬սին ստո¬րագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատական քննութ¬յան կարգով քննելու հիմքով։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգա¬մանք¬ների վերա¬բերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ