գործ ԵԿԴ/0141/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեորգի Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Նելլի Աշրաֆյանի
տուժող` Մանուկ Չիլինգարյանի
տուժողի ներկայացուցիչ` Խանում Չիլինգարյանի
պաշտպան` Թամարա Բաղդասարյանի

2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի` ծնված 01.05.1961 թվականին, ԼՂՀ-ում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ դատապարտյալ։

Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Մանուկ Չիլինգարյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ «Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանը դատարանում վերաքննիչ բողոքը պաշտպանելու և իմ հետ համատեղ բիզնես ներդնելու պատրվակով խաբեությամբ և իմ վստահությունը չարաշահելու միջոցով 2011 թվականի հուլիս ամսին Երևան քաղաքի Սունդուկյան 42-րդ տանը, ինձնից ստացել և հափշտակել է ընդհանուր 28.000 ԱՄՆ դոլար գումար պատճառելով նույնքան նյութական վնաս։ Խնդրում եմ ձեռնարկել միջոցներ Ռադիկ Ենգիբարյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար»։

2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 14820514 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։
2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնի քննիչ Ս. Ռաֆաելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 148020514 քրեական գործով Մանուկ Չիլինգարյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս. Ռաֆայելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 14820514 քրեական գործով Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանին որպես մեղադրյալ նրգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 2011 թվականի հուլիս ամսին, չարաշահելով Մանուկ Ներսեսի Չիլինգարյանի վստահությունը, ՀՀ վերաքննիչ դատարան բողոք ներկայացնելու և Մանուկ Չիլինգարյանի օգտին վճիռ ապահովելու կեղծ խոստում տալով, խաբեությամբ Երևան քաղաքի Զաքյան փողոցում գտնվող «Շիրակ» հյուրանոցի 1-ին հարկում գտնվող սրճարանում Մանուկ Չիլինգարյանից պահանջել և ստացել է խոշոր չափի` 2.203.800 ՀՀ դրամին համարժեք 6000 ԱՄՆ դոլար գումար և հափշտակել է այն։
2015 թվականի հունվարի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս. Ռաֆայելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 14820514 քրեական գործի վարույթը կարճելու և Ռադիկ Ենգիբարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին` վերջինի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Մանուկ Չիլինգարյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու կապակցությամբ վերջինի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
2015 թվականի փետրվարի 09-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթը կարճելու և Ռադիկ Ենգիբարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 30.01.2015 թվականի որոշումը վերացնելու մասին։
2015 թվականի փետրվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆայելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 14820514 քրեական գործն վարույթ ընդունելու և քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2015 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս. Ռաֆայելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 14820514 քրեական գործով Ռադիկ Ենգիբարյանի կողմից Մանուկ Չիլինգարյանից խարդախությամբ 8.080.600 ՀՀ դրամին համարժեք 22.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու փաստով Ռադիկ Ենգիբարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել` վերջինի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Մանուկ Չիլինգարյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու կապակցությամբ վերջինի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Ռադիկ Ենգիբարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու դրդչություն, իսկ Մանուկ Չիլինգարյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու փորձ կատարելու փաստով վերջինների նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։

2015 թվականի հունիսի 01-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Ամբաստանյալ` Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց, սակայն ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը գումար չի վերցրել և անգամ առկա չէ փոխառության պայմանագիր կամ նոտարով հաստատված որևէ փաստաթուղթ։ Չկա որևէ վկա, որ տեսած լինի, որ ինքը գումար է վերցրել։

Ամբաստանյալ Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով կատարած արարքը հիմնավորվել է հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Մանուկ Ներսեսի Չիլինգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ծնվել է 1975 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, աշխատում է որպես անհատ ձեռնարկատեր։ Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալին։ 1995 թվականից ճանաչում է ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանին և նա իր վրա թողել է շատ լավ տպավորություն։ Նշված ժամանակահատվածում ինքը զբաղվել է առևտրով, իսկ Ռադիկ Ենգիբարյանը իրեն մատակարարել է ապրանք։ Շուրջ երկու տարի աշխատել են և երկար ժամանակ չեն հանդիպել։ 2011 թվականին իր ներկայացուցիչ Խ.Մակրտչյանի գրասենյակում պատահական հանդիպել է ամբաստանյալին և զրուցի ընթացքում ամբաստանյալին հայտնել է, որ իր գործը կապված է փաստաբան Խանում Մկրտչյանի հետ, իսկ ամբաստանյալը իրեն ասել է, որ իր գործն էլ կապված է նույն գրասենյակի փաստաբան Ալեքսանդր Սիրունյանի հետ։ Ռադիկ Ենգիբարյանը իրեն հատնել է, որ նշված երկու փաստաբաններն էլ շատ դանդաղ են աշխատում և ասել է, որ ունի մեծ շրջապատ և կարող է իրեն օգնել։ Դանից հետո իրենք հանդիպել են և Ռադիկ Ենգիբարյանը իրեն խոստացել է, որ կօգնի և այդ վճիռը իր օգտին կայացվի ու դրա դիմաց պահանջել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Շիրակ հյուրանոցի առաջին հարկի սրճարանում նրան տվել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Իրեն հայտնել է, որ Վերաքննիչ դատարանում հայցի չբավարարված մասով հայցի հարցը կլուծի։ Սակայն դրանից մի քանի ամիս անց փաստաբան Խանում Մկրտչյանը տեղեկացել է, որ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը փոփոխել է առաջին ատյանի դատարանի կայացրած ակտը և 60.000 ԱՄՆ դոլարը նվազեցրել և դարձրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ բողոքի մնացած մասը, որը վերաբերվել է բնակարանին և որի լոիծման համար Ռադիկին տվել էր 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար, մերժվել է։ Անմիջապես զանգահարել է Ռդիկին և նա իրեն ասել է, որ անհանգստանալու ոչինչ չկա այդ հարցը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանով կլուծի։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բողոքը հետ է վերադարձրել և թողել է առանց քննության։ Հետագայում Ռադիկի հետ կապ հաստատելը դարձել է անհնար։ Ինքը փորձել է կապ հաստատել Ռադիկի հետ, սակայն չի ստացվել։ Ինքը իմացել է, որ Ռադիկը գտնվում է ՔԿՀ-ում և զանգահարել է նրա կնոջը խնդրել է, որպեսզի կապնվի Ռադիկի հետ և պարզի եթե նա չի կարող լուծել իրենց միջև եղած գումարային հարցերը ինքը կդիմի դատարան։ Մի քանի ժամ անց իրեն ՔԿՀ-ից զանգահարել է Ռադիկը և խնդրել է որպեսզի նա չդիմի իրավապահ մարմիններին։ Ռադիկը իրեն հայտնել է, որ աշխատում է նախագահի հյուրասիրությունների բաժնի նախագահ։ Իր զահանգերից մեկին պատասխանել է, որ ՀՀ-ում է գտնվում Ֆրանսիայի նախագահը և զբաղված է այդ հյուրասիրություններով և իրեն ձուկ կուղարկի և իրեն զանգել է մի անծանոթ աձնավորություն ու Պարտեզ խանութի մոտ իրեն է տվել ձուկ և հայտնել է, որ դա ուղարկել է Ռադիկը։ Եվ մի անգամ էլ իրեն մեղր է տվել և դա իր կարծիքով եղել է վստահության միջոց։ Հայտնեց, որ ամբաստանյալից ունի 6.000 ԱՄՆ դոլաի հայցի պահանջ։
Վկա Իսկուհի Չիլինգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 30-ին, բնակվում է Երևան քաղաքի Սունդուկյան 42-րդ տանը։ Հայտնեց, որ ճանաչել է ամբաստանյալին դեռևս 90-ական թվականներից։ Իր տղան Մանուկ Չիլինգարյանը վաղուց ճանաչել է Ռադիկ Ենգիբարյանին և ինքը իմացել է, որ նրանք հանդիպել են։ Իր տղայից Ռադիկը ուզել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպեսզի իր տղայի գործը ՀՀ Վերաքննիչ դատարանում լուծի։ Այդ 6.000 ԱՄՆ դոլարը իր տղան վերցրել է իրենից։ Շիրակ հյուրանոցում այդ 6.000 ԱՄՆ դոլարը տվել է Ռադիկին, սակայն նա խաբել է և ՀՀ վերաքննիչ դատարանը իր տղայի օգտին չի արել գործը։ Այդ ամենից հետո Ռադիկը իր տղային խոստացել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանով լուծի գործի ընթացքը իր օգտին։ Սակայն ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը որոշումը թողել է անփոփոխ։
Վկա Տաթևիկ Ազիզյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ծնվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, բնակվում է Սունդուկյան 42-րդ տանը։ Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալին։ Հանդիսանում է Մանուկ Չիլինգարյանի կինը։ Իր ամուսինը գործ է ունեցել դատարանում և նրա վաղեմի ծանոթ Ռադիկը խոստացել է 6.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց լուծել դատարանում ունեցած գործի ընթացքը ի օգուտ իր ամուսնու։ Իր ամուսինը Շիրակ հյուրանոցում 6.000 ԱՄՆ դոլարը տվել է Ռադիկին։ Սակայն ՀՀ Վերաքննիչ և ՀՀ Վճռաբեկ դատարաններում իր ամուսուն օգտին Ռադիկը չի լուծել գործի ընթացքը։
Վկա Կարեն Բարեյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ծնվել է 1971 թվականի մայիսի 04-ին, բնակվում է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 5-րդ զանգվածի 28-րդ շենքի 23-րդ բնակարանում։ Հայտնեց, որ ճանաչում է ամբաստանյալին։ Իր ընկեր Մանուկը իրեն պատմել է, որ Ռադիկը գումար պետք է իրեն վերադարձնի, սակայն չի տալիս։ Ինքը իմացել է, որ այդ գումարը իր ընկերը Ռադիկին տվել է դատական գործի հետ կապված։ Մի անգամ Մանուկենց տուն գնալու ճանապարհին իրենք տեսել են Ռադիկին և Ռադիկը «իշմար» է արել, որ կկանգնի, սակայն փախել գնացել է։


Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները և գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը նպատակ է հետապնդում խույս տալ քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից և նրա մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ ապացուցված է տուժող Մանուկ Չիլինգարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, վկաներ Կարեն Բարեյանի, Իսկուհի Չիլինգարյանի և Տաթևիկ Ազիզյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով։
Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը սահմանում է` «Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը»։
Խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել։ Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։
Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է։ Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։ Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/10 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «… խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները.
ա) խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը։
բ) խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները (գույքը փոխանցել, կատարել վարկային պարտավորությունը, պարտքը վերադարձնել և այլն) չկատարելու դիտավորությունը ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Այսինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։

Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները և գնահատելով դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանը խաբեության եղանակով ուրիշի զգալի չափերով գույքը հափշտակելու նպատակով կատարել է խարդախություն։
Այսպես.
Մանուկ Չիլինգարյանը և Ռադիկ Ենգիբարյանը 1995 թվականից ճանաչել է միմյանց և նշված ժամանակաշրջանում Մանուկ Չիլինգարյանը զբաղվել է առևտրով, իսկ Ռադիկ Ենգիբարյանն Ռադիկ Ենգիբարյանի համար ապրանք է ներմուծել։ Շուրջ երկու տարի համագործակցել են միասին։ Այդ ամենից հետո նրանք մի քանի տարի այլևս չեն հանդիպել և միմյանց հետ որևէ առնչություն չեն ունեցել։ 2011 թվականի հունիսին Մաունկ Չիլինգարյանը Գայանե Ջելեոբյանի վերաբերյալ քաղաքացիական գործով վերաքննիչ բողոք նախապատրաստելու նպատակով այցելել է փաստաբանական գրասենյակ` փաստաբան Խանում Մկրտչյանի մոտ և այդ գրասենյակում հանդիպել է իր վաղեմի ծանոթ Ռադիկ Ենգիբարյանին, ով հետաքրքրվել է, թե ինչ գործով է այցելել նշված գրասենյակ։ Մանուկ Չիլինգարյանը պատասխանել է, որ իր գործը կապված է փաստաբան Խանում Մկրտչյանի հետ, իսկ Ռադիկ Ենգիբարյանը ասել է, որ իր գործն էլ կապված է նույն փաստաբանական գրասենյակի փաստաբան Ալեքսանդր Սիրունյանի հետ և նաև ասել է, որ նշված փաստաբանները շատ դանդաղ են աշխատում և ասել է, որ կարող է օգնել նրան։ Քանի որ 1995-1997 թվականների ընթացքում համատեղ աշխատանքի ընթացքում Ռադիկ Ենգիբարյանը Մանուկ Չիլինգարյանի մոտ հավատ է ներշնչել և առանց որևէ խնդիրների համատեղ աշխատել են, հավատացել և վստահել է Ռադիկ Ենգիբարյանի խոսքերին։ Ռադիկ Ենգիբարյանը և Մանուկ Չիլինգարյանը մի քանի օր անց հանդիպել են և Ռադիկ Ենգիբարյանը հայտնել է, որ հայցի չբավարարված մասով կարող է հարցի լուծում տալ, որի դիմաց պահանջել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Նրանք հանդիպել են Շիրակ հյուրանոցում և Մանուկ Չիլինգարյանը Ռադիկ Ենգիբարյանին է տվել 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որպեսզի նա օգնի իրեն ՀՀ Վերաքննիչ դատարանի միջոցով հայցը բավարարվի իր օգտնի։ Սակայն մի քանի օր անց փաստաբան Խանում Մկրտչյանը տեղեկացել է, որ ՀՀ Վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը փոփոխել է առաջին ատյանի դատարանի կայացրած ակտը և 60.000 ԱՄՆ դոլարը նվազեցրել և դարձրել է 20.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ բողոքի մնացած մասը, որը վերաբերվել է բնակարանին և որի լուծման համար Ռադիկ Ենգիբարյանին տվել է 6.000 ԱՄՆ դոլար գումար, մերժվել է։ Մանուկ Չիլինգարյանը զանգահարել է Ռադիկ Ենգիբարյանին և Ռադիկ Ենգիբարյանը հայտնել է, որ հայցի հարցը պետք է լուծվի ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի միջոցով։ Նրանք միասին գնացել են փաստաբան Նիկոլայ Հակոբյանի գրասենյակ վճռաբեկ բողոքը ստորագրելու համար, սակայն ընթերցելով բողոքը Մանուկ Չիլինգարյանը այն չի ստորագրել, ասելով, որ ավելի լավ կլինի վճռաբեկ բողոքը գրի իր փաստաբան Խ.Մկրտրյանը։ Ինքը զանգել և Ռադիկ Ենգիբարյանին հայտնել է, որ վճռաբեկ բողոքը պատրաստ գրված է։ 2011 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հետ է վերադարձրել բողոքը` այն թողնելով առանց քննության։ Դրանից հետո այլևս Մանուկ Չիլինգարյանը չի կարողացել կապ հաստատել Ռադիկ Ենգիբարյանի հետ, քանի որ նա խուսափել է հանդիպել Մանուկ Չիլինգարյանին, չի պատասխանել նրա հեռախոսազանգերին։
Այսպիսով, ընդհանուր կարգով սահմանված դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ռադիկ Ենգիբարյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։

Ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չկան։
Ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակը տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով։

Ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանը չի փոխհատուցել տուժողին պատճառված վնասի գումարը` 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ չի կարող պատիժ նշանակվել տուգանքի ձևով և գալիս այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է միայն նրան հասարակությունից մեկուսացնելու միջոցով, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները», դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի։

Այս հետևությանը գալիս դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ քրեական գործի դատական քննության ժամանակ, ամբաստանյալն չընդունեց իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ինչպես նաև նրա վարքագծում դատարանն ուղղվելու հատկանիշներ չարձանագրեց, ինչը դատարանին հիմք է տալիս գալու այն եզրահանգման, որ այլ պատժի նշանակմամբ և այն պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում դատարանը չի կարող հասնել պատժի նպատակների ապահովմանը և ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով է միայն հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, ինչպես նաև նոր, նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` հանցանքների համակցությամբ նշանակված հիմնական պատժին կարող են միացվել համակցությունը կազմող հանցանքների համար նշանակված լրացուցիչ պատիժները։ Լրացուցիչ պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում վերջնական լրացուցիչ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի 1-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն` դատավճիռների համակցությամբ պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելիս ազատազրկման մեկ օրվան համապատասխանում է հանրային աշխատանքների երեք ժամը։ Իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման ձևով պատիժը ազատազրկման հետ գումարելիս ի կատար է ածվում առանձին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 11-ի դատավճռով Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հազարյոթհարյուրապատաիկի` 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարին և ամբողջ գույքի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 15.000.000 /տասնհինգ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից մասնակիորեն գումարել նշանակված 2 /երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից 1 /մեկ/ տարի ազատազրկումը և Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հազարյոթհարյուրապատաիկի` 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով և ամբողջ գույքի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 15.000.000 /տասնհինգ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից։
Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2013 թվականի մարտի 02-ից։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է այն հարցը, թե քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով։
Սույն քրեական գործով տուժող Մանուկ Չիլինգարյանը ներկայացրել է քաղաքացիական հայց` ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանից պահանջելով հանցագործությամբ իրեն պատճառված վնասը` 6.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 2.203.800 ՀՀ դրամը և դրա նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածը հաշվարկել տոկոսները ՀՀ Կենտրոնական բանկի ըարեկան տոկոսադրույքին համապատասխան մինչև պարտականությունների կատարման ավարտը։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվում է, որ Ռադիկ Ենգիբարյանի կողմից Մանուկ Չիլինգարյանին հանցագործությամբ պատճառվել է համապատասխանաբար 6.000 ԱՄՆ դոլարի համարժեք 2.203.800 ՀՀ դրամի վնաս, գտնում է, որ Ռադիկ Ենգիբարյանի դեմ Մանուկ Չիլինգարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի պահանջը պետք է բավարարել մասնակի և Ռադիկ Ենգիբարյանից հօգուտ Մանուկ Չիլինգարյանի բռնագանձել հանցագործությամբ պատճառված վնասը` 6.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 2.203.800 ՀՀ դրամը, քանի որ դա չի հակասում օրենքին և չի վերաբերվում այլ անձանց իրավունքներին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետի համաձայն` դատարանը պետք է լուծի նաև հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցումը կամ գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու համար գույքի վրա դրված կալանքի հարցը, իսկ նույն օրենսգրքի 238-րդ հոդվածը սահմանում է, որ գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը ետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը։
Ռադիկ Ենգիբարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի, որտեղ էլ որ այն գտնվի, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա պետք է դրվի կալանք` 6.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 2.203.800 ՀՀ դրամ գումարի չափով` մինչև դատական ակտի վերջնական կատարումը։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալ Ռադիկ Ենգիբարյանից ենթակա չէ բռնագանձման, քանի որ տուժող Մանուկ Չիլինգարյանի քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարվի։ Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ մասի 3-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ, իսկ 2-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են։ Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել։



Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 11-ի դատավճռով Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի 5/ հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հազարյոթհարյուրապատաիկի` 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարին և ամբողջ գույքի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 15.000.000 /տասնհինգ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից մասնակիորեն գումարել նշանակված 2 /երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ազատազրկումից 1 /մեկ/ տարի ազատազրկումը և Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հազարյոթհարյուրապատաիկի` 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով և ամբողջ գույքի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավելի 15.000.000 /տասնհինգ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարից։
Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2013 թվականի մարտի 02-ից։
Ռադիկ Եղիշի Ենգիբարյանից հօգուտ տուժող Մանուկ Չիլինգարյանի բռնագանձել 6.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 2.203.800 ՀՀ դրամ գումարի չափով` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի գումար։
Ռադիկ Ենգիբարյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի, որտեղ էլ որ այն գտնվի, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա կալանք դնել` 6.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 2.203.800 ՀՀ դրամ գումարի չափով` մինչև դատական ակտի վերջնական կատարումը։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ