Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0138/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 8.21

Պատասխանող

Հարութ Արզումանյան Արմենի
Հարութ Արզումանյան

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Հոդվածներ

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 235 Մաս 4

Դատավոր

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Մնացական Մարտիրոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Հարութ Արզումանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով տաբատի առջևի ձախ գրպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված, մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-07-22 16:00 4 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-07-14 10:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-06-18 10:00 4 Չի կայացել
ԵԿԴ/0138/01/15






Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ դատավոր` Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Տ. Պողոսյանի,

հանրային պաշտպան Մ. Ալավերդյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Ս. Արզումանյանի,


2015թ. հուլիսի 22-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց ԵԿԴ-0138/01/15 (13147515) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս Հարութ Արմենի Արզումանյանի`
ծնված 1998թ. հուլիսի 26-ին Սևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Չափիչի փողոցի թիվ 3 շենքի թիվ 87 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13145715 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. ապրիլի 30-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2015թ. ապրիլի 17-ին ապօրինի կերպով, տաբատի առջևի ձախ գրպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված, մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը ժամը 16։30-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում։»։
2015թ. մայիսի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, նույն օրը ստացվել և 2015թ. մայիսի 29-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հունիսի 8-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հունիսի 18-ին նշանակելու մասին։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանը ծնվել է 1998թ. հուլիսի 26-ին Սևան քաղաքում, բնակվում է իր մայր Սվետլանա Արզումանյանի հետ միասին։ Հարութ Արզումանյանի ծնողներն ամուսնալուծված են։ Հարութ Արզումանյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Սվետլանա Արզումանյանը։ Հ. Արզումանյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Արզումանյանը գործով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել և 2015թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 1630-ի սահմաններում, Երևանում, Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 8 հասցեի մոտակայքում, տաբատի առջևի ձախ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարետապահակետային ծառայության գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի տեսուչ Վիգեն Ռոմիկի Հարությունյանը նկատելով դա` մոտեցել և պահանջել է ներկայացնել տաբատի ձախ գրպանի պարունակությունը։ Հ. Արզումանյանը կատարել է իր պահանջը, որից հետո ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ նրա տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է վերոհիշյալ սառը զենքը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արզումանյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնվեց տարեկան հասակում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Իր մոտից հայտնաբերված կռփազենքը 4.000 ՀՀ դրամով գնել է ՀՀ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի խանութներից մեկից և պահել է իրեց տանը որպես հուշանվեր։ Դրա առկայության վերաբերյալ ոչ ոք տեղյակ չի եղել։ 2015թ. ապրիլի 17-ին կռփազենքը վերցրել է իր հետ և գնացել Երևան` հագուստ գնելու նպատակով։ Երևան քաղաքի Տ. Մեծի պողոտայում գործող «Երևան Սիթի» հանրախանութի մոտ իրեն են մոտեցել այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները, խնդրել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը, որը կատարել է։ Այնուհետև սառը զենք կրելու կասկածանքով իրեն ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ իրեն անձնական խուզարկության են ենթարկել և հայտնաբերել են իր տաբատի առջևի ձախ գրպանում պահվող կռփազենքը։ Կռփազենքը գնել է որպես հուշանվեր և այն օգտագործելու նպատակ չի ունեցել։ Չի իմացել, որ դա հանդիսանում է սառը զենք։ Զղջում է կատարած արարքի համար։
/գ.թ. 45-46, 54, դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարետապահակետային ծառայության գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի տեսուչ Վիգեն Ռոմիկի Հարությունյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում ծառայություն է իրականացրել Երևանի Կենտրոն վարչական տարածքում։ Նույն օրը, ժամը 16։30-ի սահմաններում գտնվել է Երևանի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 8 հասցեի մոտակայքում, որտեղ նկատել է մի երիտասարդի, ում տաբատի առջևի ձախ գրպանում ուրվագծվել է կռփազենքի նմանվող իր։ Կատարելով իր պահանջը` երիտասարդը գրպանից հանել և ցուցադրել է մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչ, 1998թ. հուլիսի 26-ին ծնված Հարութ Արմենի Արզումանյանն է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 32-34/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. ապրիլի 21-ի թիվ 1241-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Փորձաքննության ներկայացված սև գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 9-10/
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի մոտից հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22/
Համաձայն քրեական գործում առկա, Հարութ Արմենի Արզումանյանի AP0226677 անձնագրի /տրված 2014թ. սեպտեմբերի 4-ին, 019-ի կողմից/` նա ծնվել է 1998թ. հուլիսի 26-ին։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա, ՀՀ Կոտայքի մարզի «Աբովյան-5» համատիրության նախագահի կողմից տրված բնութագրի` Հարութ Արզումանյանը բնութագրվում է դրական։
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննարկելով անչափահաս ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) (...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի համաձայն` «(...)
4. Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ... անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն` «5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն` «17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն` «18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։
(…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Սույն գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Հարութ Արզումանյանը տասնվեց տարեկան անչափահաս է, բնակվում է իր մայր Սվետլանա Արզումանյանի հետ միասին։ Հ. Արզումանյանի ծնողներն ամուսնալուծված են։ Հ. Արզումանյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Սվետլանա Արզումանյանը, նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։ Հ. Արզումանյանը նախկինում դատված կամ որևէ կերպ արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ոստիկանների պահանջով անմիջապես և իր կամքով ներկայացրել է սառը զենքը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու համար այն մասին, որ Հարութ Արզումանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողի` Սվետլանա Արզումանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արզումանյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մայիսի 6-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 119-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ, 443-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0138/01/15 (13147515) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Հարութ Արմենի Արզումանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողի` Սվետլանա Վլադիմիրի Արզումանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0138/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 27-05-2015
Քրեական գործի համարը 0138/01/15
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13145715
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Հարութ Արզումանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով տաբատի առջևի ձախ գրպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված, մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Հարութ
Ազգանուն Արզումանյան
Հայրանուն Արմենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 8.21
Չափահաս Ոչ
Մակագրել
Երբ 29-05-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Մարտիրոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 29-05-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 18-06-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Հարութ
Ազգանուն Արզումանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի սեմինար դասընթացների մասնակցության պատճառաբանությամբ
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-07-2015
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-07-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Քրեական գործի վարույթը կարճվել է ամբողջությամբ
Կարճման ամսաթիվը 22-07-2015
Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված
Կարճման հիմքը Այլ
Մեղադրյալ
Անուն Հարութ
Ազգանուն Արզումանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Հոդված
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԿԴ/0138/01/15






Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու, քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ դատավոր` Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ Տ. Պողոսյանի,

հանրային պաշտպան Մ. Ալավերդյանի,

օրինական ներկայացուցիչ Ս. Արզումանյանի,


2015թ. հուլիսի 22-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց ԵԿԴ-0138/01/15 (13147515) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի անչափահաս Հարութ Արմենի Արզումանյանի`
ծնված 1998թ. հուլիսի 26-ին Սևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Չափիչի փողոցի թիվ 3 շենքի թիվ 87 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13145715 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. ապրիլի 30-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2015թ. ապրիլի 17-ին ապօրինի կերպով, տաբատի առջևի ձախ գրպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` արհեստագործական եղանակով պատրաստված, մետաղյա կռփազենք, որը նույն օրը ժամը 16։30-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում։»։
2015թ. մայիսի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, նույն օրը ստացվել և 2015թ. մայիսի 29-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. հունիսի 8-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2015թ. հունիսի 18-ին նշանակելու մասին։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանը ծնվել է 1998թ. հուլիսի 26-ին Սևան քաղաքում, բնակվում է իր մայր Սվետլանա Արզումանյանի հետ միասին։ Հարութ Արզումանյանի ծնողներն ամուսնալուծված են։ Հարութ Արզումանյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Սվետլանա Արզումանյանը։ Հ. Արզումանյանի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հ. Արզումանյանը գործով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել և 2015թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 1630-ի սահմաններում, Երևանում, Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 8 հասցեի մոտակայքում, տաբատի առջևի ձախ գրպանում ապօրինի կերպով կրել է սառը զենք` արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա կռփազենք։ Այդտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարետապահակետային ծառայության գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի տեսուչ Վիգեն Ռոմիկի Հարությունյանը նկատելով դա` մոտեցել և պահանջել է ներկայացնել տաբատի ձախ գրպանի պարունակությունը։ Հ. Արզումանյանը կատարել է իր պահանջը, որից հետո ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ նրա տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է վերոհիշյալ սառը զենքը։
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արզումանյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է նաև, որ նա իրեն վերագրվող արարքը կատարել է լինելով անչափահաս` տասնվեց տարեկան հասակում, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ Իր մոտից հայտնաբերված կռփազենքը 4.000 ՀՀ դրամով գնել է ՀՀ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի խանութներից մեկից և պահել է իրեց տանը որպես հուշանվեր։ Դրա առկայության վերաբերյալ ոչ ոք տեղյակ չի եղել։ 2015թ. ապրիլի 17-ին կռփազենքը վերցրել է իր հետ և գնացել Երևան` հագուստ գնելու նպատակով։ Երևան քաղաքի Տ. Մեծի պողոտայում գործող «Երևան Սիթի» հանրախանութի մոտ իրեն են մոտեցել այդտեղ ծառայություն իրականացնող ոստիկանները, խնդրել են ներկայացնել գրպանի պարունակությունը, որը կատարել է։ Այնուհետև սառը զենք կրելու կասկածանքով իրեն ներկայացրել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ իրեն անձնական խուզարկության են ենթարկել և հայտնաբերել են իր տաբատի առջևի ձախ գրպանում պահվող կռփազենքը։ Կռփազենքը գնել է որպես հուշանվեր և այն օգտագործելու նպատակ չի ունեցել։ Չի իմացել, որ դա հանդիսանում է սառը զենք։ Զղջում է կատարած արարքի համար։
/գ.թ. 45-46, 54, դատական նիստի արձանագրություն/
ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության պարետապահակետային ծառայության գնդի 5-րդ հատուկ գումարտակի 1-ին վաշտի 1-ին դասակի տեսուչ Վիգեն Ռոմիկի Հարությունյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2015թ. ապրիլի 17-ին, ժամը 16։30-ի սահմաններում ծառայություն է իրականացրել Երևանի Կենտրոն վարչական տարածքում։ Նույն օրը, ժամը 16։30-ի սահմաններում գտնվել է Երևանի Տիգրան Մեծի պողոտայի թիվ 8 հասցեի մոտակայքում, որտեղ նկատել է մի երիտասարդի, ում տաբատի առջևի ձախ գրպանում ուրվագծվել է կռփազենքի նմանվող իր։ Կատարելով իր պահանջը` երիտասարդը գրպանից հանել և ցուցադրել է մետաղյա կռփազենք։ Դրանից հետո նրան ներկայացրել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Այդտեղ պարզվել է, որ նա Երևան քաղաքի բնակիչ, 1998թ. հուլիսի 26-ին ծնված Հարութ Արմենի Արզումանյանն է։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 32-34/
Դատաքրեագիտական փորձաքննության 2015թ. ապրիլի 21-ի թիվ 1241-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Փորձաքննության ներկայացված սև գույնի մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։»։
/գ.թ. 9-10/
Անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի մոտից հայտնաբերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում հետազոտված, սառը զենք հանդիսացող կռփազենքով։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 22/
Համաձայն քրեական գործում առկա, Հարութ Արմենի Արզումանյանի AP0226677 անձնագրի /տրված 2014թ. սեպտեմբերի 4-ին, 019-ի կողմից/` նա ծնվել է 1998թ. հուլիսի 26-ին։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Համաձայն քրեական գործի նյութերում առկա, ՀՀ Կոտայքի մարզի «Աբովյան-5» համատիրության նախագահի կողմից տրված բնութագրի` Հարութ Արզումանյանը բնութագրվում է դրական։
/դատական նիստի արձանագրություն/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ապօրինի կերպով սառը զենք կրելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննարկելով անչափահաս ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթարկելու հարցերը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը գտնի, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) (...)
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։ (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի համաձայն` «(...)
4. Ապօրինի կերպով գազային, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` ... անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարությունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես` «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն` «5.1 Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն` «17.1 Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի։»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն` «18.1 Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնարավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը`
բ) պրոբացիան `
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը`
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը`
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը`
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական միջոցների վերաբերյալ որոշումը`
ը) համապատասխան այլ որոշումները։»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը։»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։
(…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Սույն գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Հարութ Արզումանյանը տասնվեց տարեկան անչափահաս է, բնակվում է իր մայր Սվետլանա Արզումանյանի հետ միասին։ Հ. Արզումանյանի ծնողներն ամուսնալուծված են։ Հ. Արզումանյանի դաստիարակությամբ և խնամքով զբաղվում է մայրը` Սվետլանա Արզումանյանը, նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զարգացման վիճակը բավարար են։ Հ. Արզումանյանը նախկինում դատված կամ որևէ կերպ արատավորված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ոստիկանների պահանջով անմիջապես և իր կամքով ներկայացրել է սառը զենքը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար։
Հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատկությունների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու համար այն մասին, որ Հարութ Արզումանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու, դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Այդ պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` նրան հանձնելով ծնողի` Սվետլանա Արզումանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արզումանյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մայիսի 6-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարան ներկայացված սառը զենքը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված հսկողության հանձնելը ենթակա է վերացման։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 119-րդ, 313-րդ, 439-441-րդ, 443-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ԵԿԴ-0138/01/15 (13147515) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի անչափահաս Հարութ Արմենի Արզումանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, անչափահաս ամբաստանյալ Հարութ Արմենի Արզումանյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ դադարեցնել քրեական հետապնդումն ու կարճել քրեական գործի վարույթը` նրան հանձնելով ծնողի` Սվետլանա Վլադիմիրի Արզումանյանի հսկողությանը վեց ամիս ժամկետով։
Խափանման միջոց հսկողության հանձնելը վերացնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենքը ոչնչացնել։
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 22-07-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 26-08-2015
Էջերի քանակ 73, 59
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 26-08-2015
Էջերի քանակը 73, 59