Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0134/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.1
Պատասխանող
Նառա Առուստամյան Գալուստի
Նառա Առուստամյան Գալուստի
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Մալաթիա-Սեբաստիա
Ռոբերտ Պապոյան
Հոդվածներ
Մալաթիա-Սեբաստիա
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 266 Մաս 3
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Մալաթիա-Սեբաստիա
Ռոբերտ Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Մալաթիա-Սեբաստիա | 2015-09-18 | 16:30 | 1 | Կայացվել է | ||
| Մալաթիա-Սեբաստիա | 2015-07-18 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Մալաթիա-Սեբաստիա | 2015-07-13 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Մալաթիա-Սեբաստիա | 2015-06-30 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Մալաթիա-Սեբաստիա | 2015-06-22 | 14:00 | 1 | Կայացվել է |
Գործ ԵԿԴ/0134/01/15
Որոշում
անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու մասին
<< 16>> սեպտեմբերի, 2015 թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր Ռ.Պապոյանի,
քարտուղարությամբ Ի.Մուրադյանի,
մասնակցությամբ՝
դատախազ՝ Վ.Հարությունյանի,
պաշտպան Հ.Միքայելյանի,
օրինական ներկայացուցիչ Մ.Աթաբեկյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի`
(ծնված` 30.10.1977թ., Վանաձոր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում դատապարտված չի եղել, չի աշխատում, հաշվառված է Վանաձոր քաղաքի Աղայան փողոցի 95 շենքի 45-րդ բնակարանում)
վերաբերյալ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու վերաբերյալ գործը`
պարզեց՝
1. գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից իր բնակարանում առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց պահելու փաստի առթիվ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Երիցյանը(այսուհետև` քննիչ) որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով թիվ 16148814 քրեական գործը հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին:( հ.1, գ.թ.4)
Նշված օրը Նառա Գալուստի Առուստամյանը ձերբակալվել է: (հ.1, գ.թ.30)
Վարույթն իրականացնող մարմնի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով, իր ամուսնու` Վլադիմիր Վաչագանի Սմբատյանի հետ միասին, իրեն պատկանող` Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղի հողատարածքում մշակել և վարձակալական հիմունքներով բնակվող` Իսակովի 44 շենքի 37 բնակարանում ապօրինի պահել է առնձնապես խոշոր չափերի հասնող մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որից 37.87 գրամը հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, իսկ դրա մի մասը կազմող մնացած 4532 գրամը` հասկանալով, որ կհայտնաբերվի ոստիկանության աշխատակիցների կողմից` ներկայացրել է անձամբ:( հ.1, գ.թ. 84-85, 88)
Դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ երկարացվել է երկու ամսով:(հ.1, գ.թ.92-94, հ.2, գ.թ.12-15)
Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության <<Նուբարաշեն>> ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների բաժանմունքում՝ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության ենթարկվելու համար: (հ.1,գ.թ.183-184)
Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին:(հ.2,գ.թ. 46)
Դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել հոգեբուժական հիվանդանուցում տեղավորելը, և նա տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կլինիկայում:(հ.2,գ.թ. 50-51)
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալի նույն օրվա որոշմամբ անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած անձի՝ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է:(հ.2, գ.թ. 52)
Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 12-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու, գործին 16148814/1 համարը շնորհելու մասին:(հ.1, գ.թ. 1-2)
2015 թվականի մայիսի 26-ին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Վ.Հարությունյանը հաստատել է Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար թիվ 16148814/1 գործը դատարան ուղարկելու մասին որոշումը (հ.3, գ.թ. 3-4) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի կարգով գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան(հ.3, գ.թ. 1-2):
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացրել Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին թիվ ԵԿԴ-0134/01/15 (16148814/1) գործն ըստ ընդդատության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան ուղարկելու մասին (հ.3, գ.թ. 9-10), այն Դատարանում մուտք է եղել 2015 թվականի հունիսի 4-ին և նույն օրն ընդունվել է վարույթ(հ.3, գ.թ. 17-18, 19):
2015 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանը որոշում է կայացրել քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթով դատական քննություն նշանակելու մասին: (հ.3, գ.թ.30):
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարման փաստը, դատական քննության պահին վերջինիս կողմից տվյալ վիճակում գտնվելու և նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու անհրաժեշտության փաստը հիմնավորվել է հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 538 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 37.87 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա և պոլիմերային գլանակներում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի կանաբինոիդների և թմրալկալոիդ` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր:(հ.1, գ.թ. 18-20)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 14-2547 եզրակացությամբ, համաձայն որի փարձաքննության ներկայացված երկու փաթեթներում առկա ընդհանուր 410 հատ ամբողջական բույսերը` 2540 գրամ ընդհանուր քաշով, պատկանում են կանեփ տեսակի բույսերին: (հ.1, գ.թ. 132-135)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 543 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննության ներկայացված ընդհանուր 3182.04 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.1, գ.թ. 155-156)
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 14-2529 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանից վերցված մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ 5-6 ամսվա վաղեմության: (հ.1, գ.թ. 166-169)
Ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 133 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, կանդինսկի-կլերամբո համախտանիշ>> քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ: Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում, ինչը զրկել է նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Գալուստի Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարիք ունի հսկողության, խնամքի և հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, ըստ բնակ վայրի: (հ.2, գ.թ. 29-44)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0297 եզրակացությամբ, համաձայն որի 1.062 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Արծաթագույն մետաղական նյութից պատրաստված աղացի ներքին մակերեսին հետքերի ձևով հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդային շարքի ալկալոիդներ:(հ.2, գ.թ. 97-100)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0296 եզրակացությամբ, համաձայն որի 8.079 գրամ կանաչավուն երանգի չորացված բուսական զանգվածը, որի հաստատուն չոր քաշը կազմեց 7.660 գրամ, հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.2, գ.թ. 112-116)
Ստացիոնար կրկնակի դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 92 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: (…) Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք, սոցիալապես վտանգավորությունն ինչպես իր, այնպես էլ հասարկության համար, ստացած բուժման ֆոնի վրա նվազել է, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման, խնամքի, ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում: (հ.3, գ.թ.119-126)
Նառա Առուստամյանի բնակարանում 01.09.2014 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ.8-10)
Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղուm գտնվող Նառա Առուստամյանին պատկանող հողատարածքում կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ:(հ.1, գ.թ. 14-17)
Նառա Առուստամյանին 01.09.2014 թվականին ոստիկանության Մալաթիայի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ. 22)
Թիվ 16148814 քրեական գործին կցված` Նառա Առուստամյանի բնակարանից հայտնաբերված 37.87 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի, վերջինիս կողմից ներկայացված 3182.04 գրամ, նրան պատկանող Մուսալեռ գյուղի հողամասից ներկայացված 1.062 գրամ և 7.660 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղական աղացն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ:( հ. 2-րդ գ.թ. 139-140)
Պաշտպանական կողմի ներկայացրած և դատաքննության ընթացքում հետազոտված նաև հետևյալ ապացույցներով.
ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 22.06.2015 թվականի թիվ ԱԿ/02.1/7109-15 գրությամբ, համաձայն որի ՀՀ դատարանների որոշումների հիման վրա հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժումը կազմակերպվում է ՀՀ քրեական, քրեական դատավարության օրենսգրքերի, <<Հոգեբուժական օգնության մասին>> ՀՀ օրենքի, ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 01-ի <<Արտահիվանդանոցային և հիվանդանոցային հոգեբուժական բժշկական օգնության տրամադրման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 350-Ն որոշման և ՀՀ ԱՆ 24.07.2014 թվականի <<Հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժման կազմակերպման և ՀՀ առողջապահության նախարարության 1999 թվականի օգոստոսի 31-ի թիվ 527 հրամանն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին>> թիվ 1792-Ա հրամանի պահանջներին համապատասխան, ՀՀ-ում ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքներ գործում են հոգեբուժական բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող, համապատասխան լիցենզիա ունեցող բժշկական կազմակերպություններում, այդ թվում ՀՀ <<Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲԸ-ում: (հ.3, գ.թ.78)
<<ՀՀ Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲ ընկերության 18.06.2015 թվականի թիվ 01/311 գրությամբ, համաձայն որի հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունք գործում է միայն ՀՀ ԱՆ Նուբարաշենի կլինիկայում, որտեղ հիվանդը կարող է ուղեգրվել դատահոգեբուժական փորձաքննության հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ, Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսերում գործում է ընդհանուր հսկողության հիվանդանոցային բաժանմունք, որտեղ ԴՀՓ հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ կարող է ուղեգրվել Լոռու մարզի բնակիչ հանդիսացող հիվանդը: (հ.3, գ.թ.79)
ՀՀ ԱՆ <<<<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության տնօրենի 08.07.2015 թվականի թիվ 457 գրությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը 24.11.2014 թվականից մինչ օրս ընկած ժամանակահատվածում գտնվելով << <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության կանանց 9-րդ բաժանմունքում` բժշկական հսկողության ներքո, որևէ վտանգավոր վարքագիծ իր կամ շրջապատի նկատմամբ չի դրսևորել: (հ.3, գ.թ.791)
Վանաձոր քաղաքի <<Բուրաստան>> համատիրության կողմից 25.11.2015 թվականին տրված տեղեկանքի համաձան Նառա Գալուստի Առուստամյանը հաշվառված է Վանաձորի Աղայան 95/45 հասցեում: (հ. 3, գ.թ. 139-140)
Սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը, համաձայն որի.<< Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք: Հաշվի առնելով Ն.Առուստամյանի մոտ առկա <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը, սուր փսիխոտիկ վիճակը, դրսևորած ագրեսիվ վարքը շրջապատի նկատմամբ, զառանցական, բացասական տրամադրվածությունը, ինքնասպանության մտքերը` հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր այնպես էլ հասարակության համար, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման` հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում:>>: (հ.2, գ.թ. 134-137)
Գործի դատաքննությամբ Դատարանը պարզել է, որ նշված փորձաքննության կատարման համար հիմք է հանդիսացել վարույթն իրականացնող մարմնի կրկնակաի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը (հ.2, գ.թ. 56-57):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու հիմքերն ու կարգը սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, համաձայն որի. << 2. Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները: Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի: Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները: Նախկին փորձաքննությունը կատարած փորձագետները կարող են ներկա գտնվել կրկնակի փորձաքննությանը, տալ պարզաբանումներ, սակայն հետազոտմանը և եզրակացություն կազմելիս նրանք չեն մասնակցում:>>:
Համեմատելով 06.10.2014 թվականի դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու մասին և 15.12.2014 թվականի կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումները` ակնհայտ է դառնում, որ փորձագետներին առաջադրվել են նույն հարցերը, իսկ վերջին դեպքում լրացուցիչ նաև այն հարցը, թե Նառա Առուստամյանի մոտ հոգեկան հիվանդության փաստը հաստատվելու դեպում վերջինս 2011 թվականից սկսած հանցավոր արարքը կատարելուց այդ հիվանդությունը զրկել է նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալուն և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից:
Դատարանը փաստում է, որ 06.10.2014 թվականին դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելիս նշված հարցը փորձագետներին չի առաջադրել, և որոշման արդյունքում ստացված թիվ 133 եզրակացությամբ հաստավել է իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողի կողմից հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում գտնվելու, արդյունքում իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից զրկվելու և իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանի կողմից անմեղսունակ ճանաչվելու հանգամանքները:
Դատարանն արձանագրում է, որ կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելիս 15.12.2014թ. որոշմամբ վարույթն իրականացնող մարմինը չի նշել թիվ 133 փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները, և Դատարանի համոզմամբ այդպիսիք բացակայում են, մասնավորապես, նշված փորձաքննության ընթացքում չեն խախտվել փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները, արդյունքում տրված եզրակացությունը հիմնավորված է և կասկած չի հարուցում, որպիսի պայմաններում կրկնակի փորձաքննություն նշանակելը ու դրա կատարումը ուրիշ փորձագետների հանձնարարելը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…):
2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:
3. Մեղադրանքի կողմի թույլ տված քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտման հետևանքով ապացուցողական նշանակությունը կորցնելու ենթակա նյութը պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ կարող է թույլատրվել որպես ապացույց: Այդպիսի ապացույցը թույլատրվում է միայն համապատասխան կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ:>>:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, ինչի արդյունքում ստացված կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի, և որպես ապացույց չի կարող օգտագործվել:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերոնշյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը գալիս է հետևյալ եզրահանգման`
- կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,
- հանրորեն վտանգավոր նշված արարքը կատարել է Նառա Առուստամյանը,
- Նառա Առուստամյանն արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում, ինչպիսի վիճակում գտնվել է նաև դատաքննության ընթացքում,
- Նառա Առուստամյանը ներկայումս նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք, հնարավոր է էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց,
- Նառա Առուստամյանն ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու կարիք` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժան պայմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, եթե անձը հասարակության համար մեծ վտանգ չի ներկայացնում և կարիք չունի իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցների կիրառման, ապա դատարանը կայացնում է գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Նառա Գալուստի Առուստամյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը բացակայում են:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ, ով հանցանքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 98-րդ հոդվածով սահմանված են բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները: Նշված դրույթի համաձայն.<< 1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝
1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը.
2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը.
3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը:
2.(...):>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն. << 1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով:
2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:>>:
Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի առնելով, որ Նառա Առուստամյանն անմեղսունակության վիճակում հանցանք է կատարել և իր ներկա հոգեկան վիճակով հնարավոր է այլ էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց, գտնում է, որ նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից` նշանակելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ, 379-րդ, 450-րդ և 462-464-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-98-րդ և 100-րդ հոդվածներով` Դատարանը
որոշեց՝
Նառա Գալուստի Առուստամյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավոր՝ Ռ.Լ.Պապոյան
Որոշում
անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու մասին
<< 16>> սեպտեմբերի, 2015 թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր Ռ.Պապոյանի,
քարտուղարությամբ Ի.Մուրադյանի,
մասնակցությամբ՝
դատախազ՝ Վ.Հարությունյանի,
պաշտպան Հ.Միքայելյանի,
օրինական ներկայացուցիչ Մ.Աթաբեկյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի`
(ծնված` 30.10.1977թ., Վանաձոր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում դատապարտված չի եղել, չի աշխատում, հաշվառված է Վանաձոր քաղաքի Աղայան փողոցի 95 շենքի 45-րդ բնակարանում)
վերաբերյալ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու վերաբերյալ գործը`
պարզեց՝
1. գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից իր բնակարանում առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց պահելու փաստի առթիվ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Երիցյանը(այսուհետև` քննիչ) որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով թիվ 16148814 քրեական գործը հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին:( հ.1, գ.թ.4)
Նշված օրը Նառա Գալուստի Առուստամյանը ձերբակալվել է: (հ.1, գ.թ.30)
Վարույթն իրականացնող մարմնի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով, իր ամուսնու` Վլադիմիր Վաչագանի Սմբատյանի հետ միասին, իրեն պատկանող` Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղի հողատարածքում մշակել և վարձակալական հիմունքներով բնակվող` Իսակովի 44 շենքի 37 բնակարանում ապօրինի պահել է առնձնապես խոշոր չափերի հասնող մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որից 37.87 գրամը հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, իսկ դրա մի մասը կազմող մնացած 4532 գրամը` հասկանալով, որ կհայտնաբերվի ոստիկանության աշխատակիցների կողմից` ներկայացրել է անձամբ:( հ.1, գ.թ. 84-85, 88)
Դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ երկարացվել է երկու ամսով:(հ.1, գ.թ.92-94, հ.2, գ.թ.12-15)
Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության <<Նուբարաշեն>> ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների բաժանմունքում՝ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության ենթարկվելու համար: (հ.1,գ.թ.183-184)
Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին:(հ.2,գ.թ. 46)
Դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել հոգեբուժական հիվանդանուցում տեղավորելը, և նա տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կլինիկայում:(հ.2,գ.թ. 50-51)
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալի նույն օրվա որոշմամբ անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած անձի՝ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է:(հ.2, գ.թ. 52)
Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 12-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու, գործին 16148814/1 համարը շնորհելու մասին:(հ.1, գ.թ. 1-2)
2015 թվականի մայիսի 26-ին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Վ.Հարությունյանը հաստատել է Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար թիվ 16148814/1 գործը դատարան ուղարկելու մասին որոշումը (հ.3, գ.թ. 3-4) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի կարգով գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան(հ.3, գ.թ. 1-2):
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացրել Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին թիվ ԵԿԴ-0134/01/15 (16148814/1) գործն ըստ ընդդատության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան ուղարկելու մասին (հ.3, գ.թ. 9-10), այն Դատարանում մուտք է եղել 2015 թվականի հունիսի 4-ին և նույն օրն ընդունվել է վարույթ(հ.3, գ.թ. 17-18, 19):
2015 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանը որոշում է կայացրել քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթով դատական քննություն նշանակելու մասին: (հ.3, գ.թ.30):
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարման փաստը, դատական քննության պահին վերջինիս կողմից տվյալ վիճակում գտնվելու և նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու անհրաժեշտության փաստը հիմնավորվել է հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 538 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 37.87 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա և պոլիմերային գլանակներում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի կանաբինոիդների և թմրալկալոիդ` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր:(հ.1, գ.թ. 18-20)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 14-2547 եզրակացությամբ, համաձայն որի փարձաքննության ներկայացված երկու փաթեթներում առկա ընդհանուր 410 հատ ամբողջական բույսերը` 2540 գրամ ընդհանուր քաշով, պատկանում են կանեփ տեսակի բույսերին: (հ.1, գ.թ. 132-135)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 543 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննության ներկայացված ընդհանուր 3182.04 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.1, գ.թ. 155-156)
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 14-2529 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանից վերցված մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ 5-6 ամսվա վաղեմության: (հ.1, գ.թ. 166-169)
Ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 133 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, կանդինսկի-կլերամբո համախտանիշ>> քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ: Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում, ինչը զրկել է նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Գալուստի Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարիք ունի հսկողության, խնամքի և հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, ըստ բնակ վայրի: (հ.2, գ.թ. 29-44)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0297 եզրակացությամբ, համաձայն որի 1.062 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Արծաթագույն մետաղական նյութից պատրաստված աղացի ներքին մակերեսին հետքերի ձևով հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդային շարքի ալկալոիդներ:(հ.2, գ.թ. 97-100)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0296 եզրակացությամբ, համաձայն որի 8.079 գրամ կանաչավուն երանգի չորացված բուսական զանգվածը, որի հաստատուն չոր քաշը կազմեց 7.660 գրամ, հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.2, գ.թ. 112-116)
Ստացիոնար կրկնակի դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 92 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: (…) Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք, սոցիալապես վտանգավորությունն ինչպես իր, այնպես էլ հասարկության համար, ստացած բուժման ֆոնի վրա նվազել է, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման, խնամքի, ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում: (հ.3, գ.թ.119-126)
Նառա Առուստամյանի բնակարանում 01.09.2014 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ.8-10)
Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղուm գտնվող Նառա Առուստամյանին պատկանող հողատարածքում կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ:(հ.1, գ.թ. 14-17)
Նառա Առուստամյանին 01.09.2014 թվականին ոստիկանության Մալաթիայի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ. 22)
Թիվ 16148814 քրեական գործին կցված` Նառա Առուստամյանի բնակարանից հայտնաբերված 37.87 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի, վերջինիս կողմից ներկայացված 3182.04 գրամ, նրան պատկանող Մուսալեռ գյուղի հողամասից ներկայացված 1.062 գրամ և 7.660 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղական աղացն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ:( հ. 2-րդ գ.թ. 139-140)
Պաշտպանական կողմի ներկայացրած և դատաքննության ընթացքում հետազոտված նաև հետևյալ ապացույցներով.
ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 22.06.2015 թվականի թիվ ԱԿ/02.1/7109-15 գրությամբ, համաձայն որի ՀՀ դատարանների որոշումների հիման վրա հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժումը կազմակերպվում է ՀՀ քրեական, քրեական դատավարության օրենսգրքերի, <<Հոգեբուժական օգնության մասին>> ՀՀ օրենքի, ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 01-ի <<Արտահիվանդանոցային և հիվանդանոցային հոգեբուժական բժշկական օգնության տրամադրման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 350-Ն որոշման և ՀՀ ԱՆ 24.07.2014 թվականի <<Հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժման կազմակերպման և ՀՀ առողջապահության նախարարության 1999 թվականի օգոստոսի 31-ի թիվ 527 հրամանն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին>> թիվ 1792-Ա հրամանի պահանջներին համապատասխան, ՀՀ-ում ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքներ գործում են հոգեբուժական բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող, համապատասխան լիցենզիա ունեցող բժշկական կազմակերպություններում, այդ թվում ՀՀ <<Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲԸ-ում: (հ.3, գ.թ.78)
<<ՀՀ Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲ ընկերության 18.06.2015 թվականի թիվ 01/311 գրությամբ, համաձայն որի հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունք գործում է միայն ՀՀ ԱՆ Նուբարաշենի կլինիկայում, որտեղ հիվանդը կարող է ուղեգրվել դատահոգեբուժական փորձաքննության հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ, Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսերում գործում է ընդհանուր հսկողության հիվանդանոցային բաժանմունք, որտեղ ԴՀՓ հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ կարող է ուղեգրվել Լոռու մարզի բնակիչ հանդիսացող հիվանդը: (հ.3, գ.թ.79)
ՀՀ ԱՆ <<<<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության տնօրենի 08.07.2015 թվականի թիվ 457 գրությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը 24.11.2014 թվականից մինչ օրս ընկած ժամանակահատվածում գտնվելով << <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության կանանց 9-րդ բաժանմունքում` բժշկական հսկողության ներքո, որևէ վտանգավոր վարքագիծ իր կամ շրջապատի նկատմամբ չի դրսևորել: (հ.3, գ.թ.791)
Վանաձոր քաղաքի <<Բուրաստան>> համատիրության կողմից 25.11.2015 թվականին տրված տեղեկանքի համաձան Նառա Գալուստի Առուստամյանը հաշվառված է Վանաձորի Աղայան 95/45 հասցեում: (հ. 3, գ.թ. 139-140)
Սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը, համաձայն որի.<< Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք: Հաշվի առնելով Ն.Առուստամյանի մոտ առկա <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը, սուր փսիխոտիկ վիճակը, դրսևորած ագրեսիվ վարքը շրջապատի նկատմամբ, զառանցական, բացասական տրամադրվածությունը, ինքնասպանության մտքերը` հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր այնպես էլ հասարակության համար, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման` հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում:>>: (հ.2, գ.թ. 134-137)
Գործի դատաքննությամբ Դատարանը պարզել է, որ նշված փորձաքննության կատարման համար հիմք է հանդիսացել վարույթն իրականացնող մարմնի կրկնակաի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը (հ.2, գ.թ. 56-57):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու հիմքերն ու կարգը սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, համաձայն որի. << 2. Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները: Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի: Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները: Նախկին փորձաքննությունը կատարած փորձագետները կարող են ներկա գտնվել կրկնակի փորձաքննությանը, տալ պարզաբանումներ, սակայն հետազոտմանը և եզրակացություն կազմելիս նրանք չեն մասնակցում:>>:
Համեմատելով 06.10.2014 թվականի դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու մասին և 15.12.2014 թվականի կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումները` ակնհայտ է դառնում, որ փորձագետներին առաջադրվել են նույն հարցերը, իսկ վերջին դեպքում լրացուցիչ նաև այն հարցը, թե Նառա Առուստամյանի մոտ հոգեկան հիվանդության փաստը հաստատվելու դեպում վերջինս 2011 թվականից սկսած հանցավոր արարքը կատարելուց այդ հիվանդությունը զրկել է նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալուն և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից:
Դատարանը փաստում է, որ 06.10.2014 թվականին դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելիս նշված հարցը փորձագետներին չի առաջադրել, և որոշման արդյունքում ստացված թիվ 133 եզրակացությամբ հաստավել է իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողի կողմից հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում գտնվելու, արդյունքում իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից զրկվելու և իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանի կողմից անմեղսունակ ճանաչվելու հանգամանքները:
Դատարանն արձանագրում է, որ կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելիս 15.12.2014թ. որոշմամբ վարույթն իրականացնող մարմինը չի նշել թիվ 133 փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները, և Դատարանի համոզմամբ այդպիսիք բացակայում են, մասնավորապես, նշված փորձաքննության ընթացքում չեն խախտվել փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները, արդյունքում տրված եզրակացությունը հիմնավորված է և կասկած չի հարուցում, որպիսի պայմաններում կրկնակի փորձաքննություն նշանակելը ու դրա կատարումը ուրիշ փորձագետների հանձնարարելը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…):
2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:
3. Մեղադրանքի կողմի թույլ տված քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտման հետևանքով ապացուցողական նշանակությունը կորցնելու ենթակա նյութը պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ կարող է թույլատրվել որպես ապացույց: Այդպիսի ապացույցը թույլատրվում է միայն համապատասխան կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ:>>:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, ինչի արդյունքում ստացված կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի, և որպես ապացույց չի կարող օգտագործվել:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերոնշյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը գալիս է հետևյալ եզրահանգման`
- կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,
- հանրորեն վտանգավոր նշված արարքը կատարել է Նառա Առուստամյանը,
- Նառա Առուստամյանն արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում, ինչպիսի վիճակում գտնվել է նաև դատաքննության ընթացքում,
- Նառա Առուստամյանը ներկայումս նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք, հնարավոր է էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց,
- Նառա Առուստամյանն ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու կարիք` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժան պայմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, եթե անձը հասարակության համար մեծ վտանգ չի ներկայացնում և կարիք չունի իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցների կիրառման, ապա դատարանը կայացնում է գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Նառա Գալուստի Առուստամյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը բացակայում են:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ, ով հանցանքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 98-րդ հոդվածով սահմանված են բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները: Նշված դրույթի համաձայն.<< 1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝
1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը.
2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը.
3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը:
2.(...):>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն. << 1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով:
2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:>>:
Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի առնելով, որ Նառա Առուստամյանն անմեղսունակության վիճակում հանցանք է կատարել և իր ներկա հոգեկան վիճակով հնարավոր է այլ էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց, գտնում է, որ նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից` նշանակելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ, 379-րդ, 450-րդ և 462-464-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-98-րդ և 100-րդ հոդվածներով` Դատարանը
որոշեց՝
Նառա Գալուստի Առուստամյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավոր՝ Ռ.Լ.Պապոյան
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0134/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-05-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0134/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 16148814/1 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ Նառա Առուստամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ոստիկանության Մալաթիայի բաժին է զանգահարել և ներկայացել որպես Կարինե Աղաքարյան և հայտարարել, որ Իսակովի 44 շենքի 5-րդ հարկից մի կին ցանկանում է իրեն ցած գցել: Դեպքի վայր մեկնած ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի օպերատիվ խմբի կողմից պարզվել , որ նշված կինը հանդիսանում է Ն. Առուստամյանը, ով հայտարարել է, որ ինքը ինքնասպանության փորձ չի կատարել: Նույն ժամանակ բնակարանում գտնվելիս ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բնակարանի ննջասենյակի մահճակալին տեսանելի վայրում, հայտնաբերվել է 41 գրամ բքաշով պոլի`թիլենային փաթեթով կանաչավուն կանեփանման զանգված, որը համաձայն փորձագետի եզրակացության հանդիսանում է 37.87 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Նառա |
| Ազգանուն | Առուստամյան |
| Հայրանուն | Գալուստի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 266 Մաս 3 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-05-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-05-2015 |
|---|
Քրեական գործն ուղարկվել է ըստ ընդդատության
| Ամսաթիվ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Դատարան | Մալաթիա-Սեբաստիա |
| Գործին կից նյութերը | Ն. Առուստամյանի անձնագիրը |
| Գործն ուղարկվել է | 02-06-2015 |
| Որոշման բովանդակությունը | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԳՈՐԾՆ ԸՍՏ ԸՆԴԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՈՒՂԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 2015թ. մայիսի 29-ին Երևանում, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Մ. Մարտիրոսյանս, ուսումնասիրելով Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու մասին ԵԿԴ-0134/01/15 (16148814/1) գործը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2015թ. մայիսի 26-ին, Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև Դատարան/ է ուղարկվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու մասին գործը, այն դատարան ուղարկելու մասին քննիչի որոշումը և այդ որոշումը հաստատելու մասին դատախազի որոշումը։ Դրանք նույն օրը ստացվել և ընդունվել է Դատարանի վարույթ։ Համաձայն գործում առկա նյութերի` 2014թ. սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիայի քննչական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հարուցվել է թիվ 16148814 քրեական գործը։ Նույն օրը Նառա Գալուստի Առուստամյանը ձերբակալվել է։ 2014թ. սեպտեմբերի 5-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Նառա Գալուստի Առուստամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին հետևյալ արարքի համար. «որ նա իրացնելու նպատակով իր ամուսնու` Վլադիմիր Վաչագանի Սմբատյանի հետ միասին, իրեն պատկանող` Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղի հողատարածքում, մշակել և վարձակալական հիմունքներով բնակվող` Իսակովի 44 շենքի 37 բնակարանում ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափերի հասնող մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որից 37.87 գրամը հայտանաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, իսկ դրա մի մասը կազմող մնացած 4532 գրամը` հասկանալով, որ կհայտնաբերվի ոստիկանության աշխատակիցների կողմից` ինքը ներկայացրել է։»։ Նույն օրը Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը որոշում է կայացրել Նառա Առուստամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։ 2014թ. հոկտեմբերի 6-ին Ն. Առուստամյանի նկատմամբ նշանակվել է դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննություն, որի 2014թ. նոյեմբերի 6-ի թիվ 113 եզրակացության համաձայն` «(…) Նառա Գալուստի Առուստամյանը տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև կանդինսկի-կլերամբո համախտանիշ» քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ։ Այդ մասին են վկայում ինչպես անամնեստիկ տվյալները` առ այն, որ փորձաքննվողը դեռևս 1998թ-ին, 1999թ-ին ստացիոնար բուժում է ստացել հոգեբուժական հիվանդանոցում, 27.06.13թ. խորհրդատվության է ենթարկվել «Ինթրա» առողջության կենտրոնում «Սուր փսիխոտիկ խանգարում» ախտորոշմամբ, խորհուրդ է տրվել ստացիոնար բուժում, որից փորձաքննվողը հրաժարվել է, նրա տարօրինակ և ոչ ադեկվատ վարքի դրսևորումը «Աբովյան» ՔԿՀ-ում և ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տալիս նրա մոտ հայտնաբերել ազդեցության, փսևդոհալուցիանատոր զառանցական մտքեր, հուզակամային ոլորտի իջեցում, հետաքրքրությունների շրջանակի զգալի նեղացում, քննադատական ունակությունների բացակայություն։ Իրավախախտումը կատարելիս, փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիվանդագին խանգարվածության վիճակում, ինչը զրկել է նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից։ Ներկայումս նույնպես փորձաքննվողը չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։ Ուստի, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Գալուստի Առուստամյանին հարկ է ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ։ Ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարիք ունի հսկողության, խնամքի և հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, ըստ բնակ վայրի։»։ 2014թ. նոյեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին։ Այդ օրը որոշումներ են կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Ն. Առուստամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու և նրան հոգեբուժական հաստատությունում տեղավորելու մասին։ 2015թ. մայիսի 12-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148814 քրեական գործով Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին` անմեղսունակ ճանաչվելու պատճառաբանությամբ։ Անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձ Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ հարուցվել է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ, առանձնացվել է առանձին վարույթում, որին շնորհվել է 16148814/1 համարը։ 2015թ. մայիսի 26-ին քննիչը որոշում է կայացրել գործը Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատարան ուղարկելու մասին` անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու համար։ Նույն օրը կայացված որոշմամբ Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Վ. Հարությունյանը հաստատել է քննիչի վերոհիշյալ որոշումը, սակայն առանց որևէ պատճառաբանության որոշել է գործն ու իր որոշման օրինակն ուղարկել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազ Ս. Խաչատրյանի 2015թ. մայիսի 26-ի թիվ 56/428քր-15 գրությամբ, նշված որոշումը և գործն ուղարկվել են Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։ Ուսումնասիրելով գործի նյութերը` դատարանը գտնում է, որ այն ընդդատյա չէ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանին` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով։ (…) 3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են՝ 1) կազմակերպված խմբի կողմից, 2) առանձնապես խոշոր չափերով՝ պատժվում են ազատազրկմամբ՝ յոթից տասնհինգ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 47-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Առաջին ատյանի դատարանին ընդդատյա են այն հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը, որոնք կատարվել են համապատասխան առաջին ատյանի դատարանի դատական տարածքում։ (…։)»։ Նույն օրենսգրքի 49-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Դատարանը, պարզելով, որ ստացված գործն ընդդատյա չէ իրեն, այն ուղարկում է ըստ ընդդատության։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի համաձայն` «Ավարտված վարույթի նյութերը բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու համար գործը դատարան ուղարկելու մասին քննիչի որոշման հետ հանձնվում են դատախազին, որն ընդունում է հետևյալ որոշումներից որևէ մեկը` 1) հաստատում է քննիչի որոշումը և գործն ուղարկում է դատարան. (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0211/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի հուլիսի 13-ին կայացված որոշման 15-ից 17-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «15. Գործերի պատշաճ ընդդատությունը, որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք է։ Դրա հիմնարար բնույթը բխում է արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրից` անկախ, անկողմնակալ, իրավասու և օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունից։ Իսկ այդ պարտականությունն իր հերթին, ըստ էության, ամրագրված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգում բարձրագույն իրավաբանական ուժ ունեցող այնպիսի նորմատիվ ակտերում, ինչպիսիք են ՀՀ Սահմանադրությունը (19-րդ հոդված), Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը (14-րդ հոդված) և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվեցիան(6-րդ հոդված)։ Ավելին, Եվրոպայի Խորհրդի Նախարարների Կոմիտեի «Դատավորների անկախության, արդյունավետության և պատասխանատվության մասին» թիվ (2010)12 Հանձնարարականում (հաստատվել է 2010թ. նոյեմբերի 17-ին) ևս ընդգծվում է, որ դատարանում գործերի բաշխումը պետք է կատարվի օբյեկտիվ, նախապես սահմանված չափանիշի հիման վրա` երաշխավորելու համար անկախ և անկողմնակալ դատավոր ունենալու իրավունքը։ Այդ գործընթացի նկատմամբ կողմերը կամ գործով շահագրգռված այլ անձինք ներգործություն ունենալ չեն կարող (տե՛ս նշված Հանձնարարականի 24-րդ կետը)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը, կենսագործելով պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական արժեքը, սահմանում է, որ «Ոչ ոք չի կարող զրկվել իր գործն այն դատարանում և այն դատավորի կողմից քննելու իրավունքից, որոնց ընդդատությանն այն վերապահված է օրենքով» (24-րդ հոդվածի, 5-րդ մաս)։ 16. Պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական նշանակությունն այն է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանի որոշման հստակ կանոնների առկայությունը և դրանց կանխատեսելի գործադրումն անհրաժեշտ պայման են կողմնակի դիտորդի մոտ այնպիսի համոզմունք ձևավորելու համար, որ տվյալ կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանը և դատավորը նախատրամադրվածություն չունեն, և տվյալ գործը վարույթ ընդունելիս սուբյեկտիվիզմն ու կամայակայությունը բացառված են եղել։ Այսպիսով, քրեական գործերի ընդդատության որոշման հստակ, կամայականությունը բացառող կանոնների առկայությունը և գործադրումը պարտադիր նախապայման են արդարադատության մատչելիության պատշաճ երաշխավորման համար։ 17. Սույն որոշման 12-16-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անգամ գործի քննության ընդդատության խախտումը ստորադաս դատարաններում բողոքարկման առարկա չհանդիսանալու դեպքում վերադաս դատարանը պարտավոր է այդ հարցը քննարկման առարկա դարձնել։»։ Համաձայն «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» ՀՀ օրենքի բաղկացուցիչ մասը կազմող, Երևան քաղաքի տարածքում գտնվող թաղամասերի սահմանների նկարագրության վերաբերյալ հավելված 7-ի 7.6 կետի` «Կենտրոն թաղամասն ընդհանուր սահմաններ ունի Աջափնյակ, Արաբկիր, Էրեբունի, Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոր Նորք, Նորք-Մարաշ, Շենգավիթ և Քանաքեռ-Զեյթուն թաղամասերի հետ։»։ Այդ կետի 7.6.4 ենթակետի համաձայն` «Երևանի Կենտրոն թաղամասի սահմանագծի Արևմտյան հատվածը սկսվում է 30-ամյակի հուշասյունից, շարունակվում Ծովակալ Իսակովի պողոտայի հարավարևելյան եզրով մոտ 350 մ դեպի հյուսիս-արևելք, թեքվում ուղիղ անկյունով դեպի հյուսիս-արևմուտք, հատում Ծովակալ Իսակովի պողոտան, անցնում «Հայհաստոց» և արևային էներգիայի ուսումնասիրման գիտահետազոտական ինստիտուտների տարածքների հարավ-արևմտյան և հյուսիսային եզրերով, Դալմայի այգիների արևմտյան սահմանագծով մինչև Լենինգրադյան փողոց և, թեքվելով դեպի հյուսիս-արևելք, շարունակվում մինչև «Հրազդան» կամուրջը։»։ Նույն հավելվածի 7.7 կետի համաձայն` «Մալաթիա-Սեբաստիա թաղամասն ընդհանուր սահմաններ ունի Աջափնյակ, Կենտրոն և Շենգավիթ թաղամասերի հետ։»։ Այդ կետի 7.7.2 ենթակետի համաձայն` «Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա թաղամասի սահմանագծի Արևելյան հատվածը սկսվում է Լենինգրադյան փողոցի և «Հրազդան» մարզադաշտ տանող ճանապարհի հատման տեղից, շարունակվում դեպի հարավ` ճանապարհի արևմտյան եզրով (այգիների սահմանագիծ), շրջանցում արևային էներգիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի տարածքը հյուսիսային ու արևմտյան եզրերով, շարունակվում «Հայհաստոց» գիտահետազոտական ինստիտուտի տարածքի արևմտյան կողմով, հատելով Ծովակալ Իսակովի պողոտան, թեքվում է դեպի հարավ-արևմուտք և Ծովակալ Իսակովի պողոտայի հարավարևմտյան եզրով շարունակվում մինչև 30-ամյակի հուշասյունը։ Սահմանագծի այս հատվածը հարում է Կենտրոն թաղամասին։»։ Համաձայն Երևանի քաղաքապետի 2015թ. մայիսի 29-ի թիվ 45/ԵԿԴ-0134 գրության` Երևան քաղաքի Ծ. Իսակովի փողոցի թիվ 44 շենքը գտնվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում։ Այսպիսով, Երևան քաղաքի Ծ. Իսակովի փողոցի թիվ 44 հասցեն, որտեղ ըստ գործի նյութերի կատարվել է Ն. Առուստամյանին վերագրվող արարքը, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում։ Այդտեղ է ավարտվել նաև տվյալ գործի վարույթը։ Հետևաբար գործն ընդդատյա չէ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանին և այն ըստ ընդդատության պետք է ուղարկել Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 44-րդ, 47-րդ, 49-րդ և 461-րդ հոդվածներով` դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ԵԿԴ-0134/01/15 (16148814/1) գործը` անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու մասին, ըստ ընդդատության ուղարկել Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0134/01/15
Մալաթիա-Սեբաստիա
Գործը ստացվել է այլ դատարանից ընդդատության կարգով
| Ամսաթիվ | 04-06-2015 |
|---|
Մակագրել
| Երբ | 04-06-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-06-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 04-06-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 04-06-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-06-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Քրեական օրենքով արգելված արարք կատարած անձ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նառա |
| Ազգանուն | Առուստամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հերմինե |
| Ազգանուն | Միքայելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Համաձայն ՀՀ կառավարության որոշվան 2015 թվականի հուլիսի 13-ը հայտարարվել է ոչ աշխատանքային օր |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է փորձաքննություն
| Երբ | 18-07-2015 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Մեղադրյալ/Տուժող | |
| Անձ | |
| Անուն | Նառա |
| Ազգանուն | Առուստամյան |
| Հայրանուն | Գալուստի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ
| Ամսաթիվ | 16-09-2015 |
|---|---|
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշման բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0134/01/15 Որոշում անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու մասին << 16>> սեպտեմբերի, 2015 թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր Ռ.Պապոյանի, քարտուղարությամբ Ի.Մուրադյանի, մասնակցությամբ՝ դատախազ՝ Վ.Հարությունյանի, պաշտպան Հ.Միքայելյանի, օրինական ներկայացուցիչ Մ.Աթաբեկյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի` (ծնված` 30.10.1977թ., Վանաձոր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում դատապարտված չի եղել, չի աշխատում, հաշվառված է Վանաձոր քաղաքի Աղայան փողոցի 95 շենքի 45-րդ բնակարանում) վերաբերյալ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու վերաբերյալ գործը` պարզեց՝ 1. գործի դատավարական նախապատմությունը. Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից իր բնակարանում առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց պահելու փաստի առթիվ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Երիցյանը(այսուհետև` քննիչ) որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով թիվ 16148814 քրեական գործը հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին:( հ.1, գ.թ.4) Նշված օրը Նառա Գալուստի Առուստամյանը ձերբակալվել է: (հ.1, գ.թ.30) Վարույթն իրականացնող մարմնի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով, իր ամուսնու` Վլադիմիր Վաչագանի Սմբատյանի հետ միասին, իրեն պատկանող` Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղի հողատարածքում մշակել և վարձակալական հիմունքներով բնակվող` Իսակովի 44 շենքի 37 բնակարանում ապօրինի պահել է առնձնապես խոշոր չափերի հասնող մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որից 37.87 գրամը հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, իսկ դրա մի մասը կազմող մնացած 4532 գրամը` հասկանալով, որ կհայտնաբերվի ոստիկանության աշխատակիցների կողմից` ներկայացրել է անձամբ:( հ.1, գ.թ. 84-85, 88) Դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ երկարացվել է երկու ամսով:(հ.1, գ.թ.92-94, հ.2, գ.թ.12-15) Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության <<Նուբարաշեն>> ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների բաժանմունքում՝ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության ենթարկվելու համար: (հ.1,գ.թ.183-184) Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին:(հ.2,գ.թ. 46) Դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել հոգեբուժական հիվանդանուցում տեղավորելը, և նա տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կլինիկայում:(հ.2,գ.թ. 50-51) Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալի նույն օրվա որոշմամբ անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած անձի՝ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է:(հ.2, գ.թ. 52) Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 12-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու, գործին 16148814/1 համարը շնորհելու մասին:(հ.1, գ.թ. 1-2) 2015 թվականի մայիսի 26-ին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Վ.Հարությունյանը հաստատել է Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար թիվ 16148814/1 գործը դատարան ուղարկելու մասին որոշումը (հ.3, գ.թ. 3-4) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի կարգով գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան(հ.3, գ.թ. 1-2): Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացրել Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին թիվ ԵԿԴ-0134/01/15 (16148814/1) գործն ըստ ընդդատության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան ուղարկելու մասին (հ.3, գ.թ. 9-10), այն Դատարանում մուտք է եղել 2015 թվականի հունիսի 4-ին և նույն օրն ընդունվել է վարույթ(հ.3, գ.թ. 17-18, 19): 2015 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանը որոշում է կայացրել քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթով դատական քննություն նշանակելու մասին: (հ.3, գ.թ.30): 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարման փաստը, դատական քննության պահին վերջինիս կողմից տվյալ վիճակում գտնվելու և նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու անհրաժեշտության փաստը հիմնավորվել է հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 538 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 37.87 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա և պոլիմերային գլանակներում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի կանաբինոիդների և թմրալկալոիդ` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր:(հ.1, գ.թ. 18-20) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 14-2547 եզրակացությամբ, համաձայն որի փարձաքննության ներկայացված երկու փաթեթներում առկա ընդհանուր 410 հատ ամբողջական բույսերը` 2540 գրամ ընդհանուր քաշով, պատկանում են կանեփ տեսակի բույսերին: (հ.1, գ.թ. 132-135) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 543 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննության ներկայացված ընդհանուր 3182.04 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.1, գ.թ. 155-156) Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 14-2529 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանից վերցված մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ 5-6 ամսվա վաղեմության: (հ.1, գ.թ. 166-169) Ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 133 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, կանդինսկի-կլերամբո համախտանիշ>> քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ: Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում, ինչը զրկել է նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Գալուստի Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարիք ունի հսկողության, խնամքի և հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, ըստ բնակ վայրի: (հ.2, գ.թ. 29-44) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0297 եզրակացությամբ, համաձայն որի 1.062 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Արծաթագույն մետաղական նյութից պատրաստված աղացի ներքին մակերեսին հետքերի ձևով հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդային շարքի ալկալոիդներ:(հ.2, գ.թ. 97-100) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0296 եզրակացությամբ, համաձայն որի 8.079 գրամ կանաչավուն երանգի չորացված բուսական զանգվածը, որի հաստատուն չոր քաշը կազմեց 7.660 գրամ, հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.2, գ.թ. 112-116) Ստացիոնար կրկնակի դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 92 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: (…) Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք, սոցիալապես վտանգավորությունն ինչպես իր, այնպես էլ հասարկության համար, ստացած բուժման ֆոնի վրա նվազել է, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման, խնամքի, ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում: (հ.3, գ.թ.119-126) Նառա Առուստամյանի բնակարանում 01.09.2014 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ.8-10) Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղուm գտնվող Նառա Առուստամյանին պատկանող հողատարածքում կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ:(հ.1, գ.թ. 14-17) Նառա Առուստամյանին 01.09.2014 թվականին ոստիկանության Մալաթիայի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ. 22) Թիվ 16148814 քրեական գործին կցված` Նառա Առուստամյանի բնակարանից հայտնաբերված 37.87 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի, վերջինիս կողմից ներկայացված 3182.04 գրամ, նրան պատկանող Մուսալեռ գյուղի հողամասից ներկայացված 1.062 գրամ և 7.660 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղական աղացն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ:( հ. 2-րդ գ.թ. 139-140) Պաշտպանական կողմի ներկայացրած և դատաքննության ընթացքում հետազոտված նաև հետևյալ ապացույցներով. ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 22.06.2015 թվականի թիվ ԱԿ/02.1/7109-15 գրությամբ, համաձայն որի ՀՀ դատարանների որոշումների հիման վրա հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժումը կազմակերպվում է ՀՀ քրեական, քրեական դատավարության օրենսգրքերի, <<Հոգեբուժական օգնության մասին>> ՀՀ օրենքի, ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 01-ի <<Արտահիվանդանոցային և հիվանդանոցային հոգեբուժական բժշկական օգնության տրամադրման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 350-Ն որոշման և ՀՀ ԱՆ 24.07.2014 թվականի <<Հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժման կազմակերպման և ՀՀ առողջապահության նախարարության 1999 թվականի օգոստոսի 31-ի թիվ 527 հրամանն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին>> թիվ 1792-Ա հրամանի պահանջներին համապատասխան, ՀՀ-ում ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքներ գործում են հոգեբուժական բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող, համապատասխան լիցենզիա ունեցող բժշկական կազմակերպություններում, այդ թվում ՀՀ <<Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲԸ-ում: (հ.3, գ.թ.78) <<ՀՀ Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲ ընկերության 18.06.2015 թվականի թիվ 01/311 գրությամբ, համաձայն որի հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունք գործում է միայն ՀՀ ԱՆ Նուբարաշենի կլինիկայում, որտեղ հիվանդը կարող է ուղեգրվել դատահոգեբուժական փորձաքննության հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ, Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսերում գործում է ընդհանուր հսկողության հիվանդանոցային բաժանմունք, որտեղ ԴՀՓ հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ կարող է ուղեգրվել Լոռու մարզի բնակիչ հանդիսացող հիվանդը: (հ.3, գ.թ.79) ՀՀ ԱՆ <<<<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության տնօրենի 08.07.2015 թվականի թիվ 457 գրությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը 24.11.2014 թվականից մինչ օրս ընկած ժամանակահատվածում գտնվելով << <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության կանանց 9-րդ բաժանմունքում` բժշկական հսկողության ներքո, որևէ վտանգավոր վարքագիծ իր կամ շրջապատի նկատմամբ չի դրսևորել: (հ.3, գ.թ.791) Վանաձոր քաղաքի <<Բուրաստան>> համատիրության կողմից 25.11.2015 թվականին տրված տեղեկանքի համաձան Նառա Գալուստի Առուստամյանը հաշվառված է Վանաձորի Աղայան 95/45 հասցեում: (հ. 3, գ.թ. 139-140) Սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը, համաձայն որի.<< Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք: Հաշվի առնելով Ն.Առուստամյանի մոտ առկա <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը, սուր փսիխոտիկ վիճակը, դրսևորած ագրեսիվ վարքը շրջապատի նկատմամբ, զառանցական, բացասական տրամադրվածությունը, ինքնասպանության մտքերը` հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր այնպես էլ հասարակության համար, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման` հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում:>>: (հ.2, գ.թ. 134-137) Գործի դատաքննությամբ Դատարանը պարզել է, որ նշված փորձաքննության կատարման համար հիմք է հանդիսացել վարույթն իրականացնող մարմնի կրկնակաի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը (հ.2, գ.թ. 56-57): Մինչդատական վարույթի ընթացքում լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու հիմքերն ու կարգը սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, համաձայն որի. << 2. Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները: Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի: Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները: Նախկին փորձաքննությունը կատարած փորձագետները կարող են ներկա գտնվել կրկնակի փորձաքննությանը, տալ պարզաբանումներ, սակայն հետազոտմանը և եզրակացություն կազմելիս նրանք չեն մասնակցում:>>: Համեմատելով 06.10.2014 թվականի դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու մասին և 15.12.2014 թվականի կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումները` ակնհայտ է դառնում, որ փորձագետներին առաջադրվել են նույն հարցերը, իսկ վերջին դեպքում լրացուցիչ նաև այն հարցը, թե Նառա Առուստամյանի մոտ հոգեկան հիվանդության փաստը հաստատվելու դեպում վերջինս 2011 թվականից սկսած հանցավոր արարքը կատարելուց այդ հիվանդությունը զրկել է նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալուն և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից: Դատարանը փաստում է, որ 06.10.2014 թվականին դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելիս նշված հարցը փորձագետներին չի առաջադրել, և որոշման արդյունքում ստացված թիվ 133 եզրակացությամբ հաստավել է իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողի կողմից հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում գտնվելու, արդյունքում իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից զրկվելու և իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանի կողմից անմեղսունակ ճանաչվելու հանգամանքները: Դատարանն արձանագրում է, որ կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելիս 15.12.2014թ. որոշմամբ վարույթն իրականացնող մարմինը չի նշել թիվ 133 փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները, և Դատարանի համոզմամբ այդպիսիք բացակայում են, մասնավորապես, նշված փորձաքննության ընթացքում չեն խախտվել փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները, արդյունքում տրված եզրակացությունը հիմնավորված է և կասկած չի հարուցում, որպիսի պայմաններում կրկնակի փորձաքննություն նշանակելը ու դրա կատարումը ուրիշ փորձագետների հանձնարարելը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…) 5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ. (…): 2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա: 3. Մեղադրանքի կողմի թույլ տված քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտման հետևանքով ապացուցողական նշանակությունը կորցնելու ենթակա նյութը պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ կարող է թույլատրվել որպես ապացույց: Այդպիսի ապացույցը թույլատրվում է միայն համապատասխան կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ:>>: Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, ինչի արդյունքում ստացված կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի, և որպես ապացույց չի կարող օգտագործվել: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերոնշյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը գալիս է հետևյալ եզրահանգման` - կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, - հանրորեն վտանգավոր նշված արարքը կատարել է Նառա Առուստամյանը, - Նառա Առուստամյանն արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում, ինչպիսի վիճակում գտնվել է նաև դատաքննության ընթացքում, - Նառա Առուստամյանը ներկայումս նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք, հնարավոր է էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց, - Նառա Առուստամյանն ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու կարիք` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժան պայմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, եթե անձը հասարակության համար մեծ վտանգ չի ներկայացնում և կարիք չունի իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցների կիրառման, ապա դատարանը կայացնում է գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Նառա Գալուստի Առուստամյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը բացակայում են: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ, ով հանցանքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 98-րդ հոդվածով սահմանված են բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները: Նշված դրույթի համաձայն.<< 1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝ 1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը. 2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը. 3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը: 2.(...):>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն. << 1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով: 2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:>>: Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի առնելով, որ Նառա Առուստամյանն անմեղսունակության վիճակում հանցանք է կատարել և իր ներկա հոգեկան վիճակով հնարավոր է այլ էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց, գտնում է, որ նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից` նշանակելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի: Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ, 379-րդ, 450-րդ և 462-464-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-98-րդ և 100-րդ հոդվածներով` Դատարանը որոշեց՝ Նառա Գալուստի Առուստամյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի: Իրեղեն ապացույց ճանաչված 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: Դատավոր՝ Ռ.Լ.Պապոյան |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0134/01/15 Որոշում անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու մասին << 16>> սեպտեմբերի, 2015 թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր Ռ.Պապոյանի, քարտուղարությամբ Ի.Մուրադյանի, մասնակցությամբ՝ դատախազ՝ Վ.Հարությունյանի, պաշտպան Հ.Միքայելյանի, օրինական ներկայացուցիչ Մ.Աթաբեկյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած Նառա Գալուստի Առուստամյանի` (ծնված` 30.10.1977թ., Վանաձոր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում դատապարտված չի եղել, չի աշխատում, հաշվառված է Վանաձոր քաղաքի Աղայան փողոցի 95 շենքի 45-րդ բնակարանում) վերաբերյալ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու վերաբերյալ գործը` պարզեց՝ 1. գործի դատավարական նախապատմությունը. Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից իր բնակարանում առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց պահելու փաստի առթիվ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Երիցյանը(այսուհետև` քննիչ) որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով թիվ 16148814 քրեական գործը հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին:( հ.1, գ.թ.4) Նշված օրը Նառա Գալուստի Առուստամյանը ձերբակալվել է: (հ.1, գ.թ.30) Վարույթն իրականացնող մարմնի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով, իր ամուսնու` Վլադիմիր Վաչագանի Սմբատյանի հետ միասին, իրեն պատկանող` Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղի հողատարածքում մշակել և վարձակալական հիմունքներով բնակվող` Իսակովի 44 շենքի 37 բնակարանում ապօրինի պահել է առնձնապես խոշոր չափերի հասնող մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որից 37.87 գրամը հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, իսկ դրա մի մասը կազմող մնացած 4532 գրամը` հասկանալով, որ կհայտնաբերվի ոստիկանության աշխատակիցների կողմից` ներկայացրել է անձամբ:( հ.1, գ.թ. 84-85, 88) Դատարանի 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ երկարացվել է երկու ամսով:(հ.1, գ.թ.92-94, հ.2, գ.թ.12-15) Դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանը տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության <<Նուբարաշեն>> ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննությունների բաժանմունքում՝ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննության ենթարկվելու համար: (հ.1,գ.թ.183-184) Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին:(հ.2,գ.թ. 46) Դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել հոգեբուժական հիվանդանուցում տեղավորելը, և նա տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կլինիկայում:(հ.2,գ.թ. 50-51) Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալի նույն օրվա որոշմամբ անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած անձի՝ Նառա Առուստամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է:(հ.2, գ.թ. 52) Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից 2015 թվականի մայիսի 12-ին որոշում է կայացվել անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու վարույթ հարուցելու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու, գործին 16148814/1 համարը շնորհելու մասին:(հ.1, գ.թ. 1-2) 2015 թվականի մայիսի 26-ին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Վ.Հարությունյանը հաստատել է Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու համար թիվ 16148814/1 գործը դատարան ուղարկելու մասին որոշումը (հ.3, գ.թ. 3-4) և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի կարգով գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան(հ.3, գ.թ. 1-2): Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացրել Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին թիվ ԵԿԴ-0134/01/15 (16148814/1) գործն ըստ ընդդատության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան ուղարկելու մասին (հ.3, գ.թ. 9-10), այն Դատարանում մուտք է եղել 2015 թվականի հունիսի 4-ին և նույն օրն ընդունվել է վարույթ(հ.3, գ.թ. 17-18, 19): 2015 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանը որոշում է կայացրել քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարած Նառա Առուստամյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթով դատական քննություն նշանակելու մասին: (հ.3, գ.թ.30): 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Նառա Գալուստի Առուստամյանի կողմից անմեղսունակության վիճակում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարման փաստը, դատական քննության պահին վերջինիս կողմից տվյալ վիճակում գտնվելու և նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու անհրաժեշտության փաստը հիմնավորվել է հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 538 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 37.87 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված ապակյա և պոլիմերային գլանակներում հայտնաբերվել են կանեփի բույսի կանաբինոիդների և թմրալկալոիդ` տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր:(հ.1, գ.թ. 18-20) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 14-2547 եզրակացությամբ, համաձայն որի փարձաքննության ներկայացված երկու փաթեթներում առկա ընդհանուր 410 հատ ամբողջական բույսերը` 2540 գրամ ընդհանուր քաշով, պատկանում են կանեփ տեսակի բույսերին: (հ.1, գ.թ. 132-135) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 543 Ք-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննության ներկայացված ընդհանուր 3182.04 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.1, գ.թ. 155-156) Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 14-2529 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանից վերցված մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ 5-6 ամսվա վաղեմության: (հ.1, գ.թ. 166-169) Ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 133 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև, կանդինսկի-կլերամբո համախտանիշ>> քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ: Իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում, ինչը զրկել է նրան իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից, ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Գալուստի Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, կարիք ունի հսկողության, խնամքի և հարկադրական բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում, ըստ բնակ վայրի: (հ.2, գ.թ. 29-44) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0297 եզրակացությամբ, համաձայն որի 1.062 գրամ հաստատուն քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Արծաթագույն մետաղական նյութից պատրաստված աղացի ներքին մակերեսին հետքերի ձևով հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդային շարքի ալկալոիդներ:(հ.2, գ.թ. 97-100) Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 15-0296 եզրակացությամբ, համաձայն որի 8.079 գրամ կանաչավուն երանգի չորացված բուսական զանգվածը, որի հաստատուն չոր քաշը կազմեց 7.660 գրամ, հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: (հ.2, գ.թ. 112-116) Ստացիոնար կրկնակի դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 92 եզրակացությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: (…) Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք, սոցիալապես վտանգավորությունն ինչպես իր, այնպես էլ հասարկության համար, ստացած բուժման ֆոնի վրա նվազել է, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման, խնամքի, ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում: (հ.3, գ.թ.119-126) Նառա Առուստամյանի բնակարանում 01.09.2014 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ.8-10) Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղուm գտնվող Նառա Առուստամյանին պատկանող հողատարածքում կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ:(հ.1, գ.թ. 14-17) Նառա Առուստամյանին 01.09.2014 թվականին ոստիկանության Մալաթիայի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ: (հ.1, գ.թ. 22) Թիվ 16148814 քրեական գործին կցված` Նառա Առուստամյանի բնակարանից հայտնաբերված 37.87 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի, վերջինիս կողմից ներկայացված 3182.04 գրամ, նրան պատկանող Մուսալեռ գյուղի հողամասից ներկայացված 1.062 գրամ և 7.660 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղական աղացն իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ:( հ. 2-րդ գ.թ. 139-140) Պաշտպանական կողմի ներկայացրած և դատաքննության ընթացքում հետազոտված նաև հետևյալ ապացույցներով. ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի 22.06.2015 թվականի թիվ ԱԿ/02.1/7109-15 գրությամբ, համաձայն որի ՀՀ դատարանների որոշումների հիման վրա հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժումը կազմակերպվում է ՀՀ քրեական, քրեական դատավարության օրենսգրքերի, <<Հոգեբուժական օգնության մասին>> ՀՀ օրենքի, ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 01-ի <<Արտահիվանդանոցային և հիվանդանոցային հոգեբուժական բժշկական օգնության տրամադրման կարգը հաստատելու մասին>> թիվ 350-Ն որոշման և ՀՀ ԱՆ 24.07.2014 թվականի <<Հոգեկան հիվանդություններով տառապող անձանց հարկադիր բուժման կազմակերպման և ՀՀ առողջապահության նախարարության 1999 թվականի օգոստոսի 31-ի թիվ 527 հրամանն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին>> թիվ 1792-Ա հրամանի պահանջներին համապատասխան, ՀՀ-ում ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքներ գործում են հոգեբուժական բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող, համապատասխան լիցենզիա ունեցող բժշկական կազմակերպություններում, այդ թվում ՀՀ <<Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲԸ-ում: (հ.3, գ.թ.78) <<ՀՀ Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսեր>> ՊՓԲ ընկերության 18.06.2015 թվականի թիվ 01/311 գրությամբ, համաձայն որի հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունք գործում է միայն ՀՀ ԱՆ Նուբարաշենի կլինիկայում, որտեղ հիվանդը կարող է ուղեգրվել դատահոգեբուժական փորձաքննության հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ, Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսերում գործում է ընդհանուր հսկողության հիվանդանոցային բաժանմունք, որտեղ ԴՀՓ հանձնաժողովի եզրակացությամբ և դատարանի որոշմամբ կարող է ուղեգրվել Լոռու մարզի բնակիչ հանդիսացող հիվանդը: (հ.3, գ.թ.79) ՀՀ ԱՆ <<<<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության տնօրենի 08.07.2015 թվականի թիվ 457 գրությամբ, համաձայն որի Նառա Առուստամյանը 24.11.2014 թվականից մինչ օրս ընկած ժամանակահատվածում գտնվելով << <<Նուբարաշեն>> հոգեբուժական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության կանանց 9-րդ բաժանմունքում` բժշկական հսկողության ներքո, որևէ վտանգավոր վարքագիծ իր կամ շրջապատի նկատմամբ չի դրսևորել: (հ.3, գ.թ.791) Վանաձոր քաղաքի <<Բուրաստան>> համատիրության կողմից 25.11.2015 թվականին տրված տեղեկանքի համաձան Նառա Գալուստի Առուստամյանը հաշվառված է Վանաձորի Աղայան 95/45 հասցեում: (հ. 3, գ.թ. 139-140) Սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը, համաձայն որի.<< Նառա Առուստամյանը տառապել և տառապում է <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> քրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ: Որպես քրոնիկ հոգեկան հիվանդ, իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ: Իր ներկա հոգեկան վիճակով նա չի կարող հաշիվ տալ իր գործողությունների համար և ղեկավարել դրանք: Հաշվի առնելով Ն.Առուստամյանի մոտ առկա <<Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև>> հոգեկան հիվանդությունը, սուր փսիխոտիկ վիճակը, դրսևորած ագրեսիվ վարքը շրջապատի նկատմամբ, զառանցական, բացասական տրամադրվածությունը, ինքնասպանության մտքերը` հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր այնպես էլ հասարակության համար, ուստի կարիք ունի հարկադիր բուժման` հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքի պայմաններում:>>: (հ.2, գ.թ. 134-137) Գործի դատաքննությամբ Դատարանը պարզել է, որ նշված փորձաքննության կատարման համար հիմք է հանդիսացել վարույթն իրականացնող մարմնի կրկնակաի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը (հ.2, գ.թ. 56-57): Մինչդատական վարույթի ընթացքում լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու հիմքերն ու կարգը սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, համաձայն որի. << 2. Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները: Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի: Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները: Նախկին փորձաքննությունը կատարած փորձագետները կարող են ներկա գտնվել կրկնակի փորձաքննությանը, տալ պարզաբանումներ, սակայն հետազոտմանը և եզրակացություն կազմելիս նրանք չեն մասնակցում:>>: Համեմատելով 06.10.2014 թվականի դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու մասին և 15.12.2014 թվականի կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումները` ակնհայտ է դառնում, որ փորձագետներին առաջադրվել են նույն հարցերը, իսկ վերջին դեպքում լրացուցիչ նաև այն հարցը, թե Նառա Առուստամյանի մոտ հոգեկան հիվանդության փաստը հաստատվելու դեպում վերջինս 2011 թվականից սկսած հանցավոր արարքը կատարելուց այդ հիվանդությունը զրկել է նրան իր գործողությունների համար իրեն հաշիվ տալուն և դրանք ղեկավարելու ընդունակությունից: Դատարանը փաստում է, որ 06.10.2014 թվականին դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելիս նշված հարցը փորձագետներին չի առաջադրել, և որոշման արդյունքում ստացված թիվ 133 եզրակացությամբ հաստավել է իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողի կողմից հիվանդագին հոգեկան խանգարվածության վիճակում գտնվելու, արդյունքում իր գործողությունների վտանգավորությունը գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակությունից զրկվելու և իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նառա Առուստամյանի կողմից անմեղսունակ ճանաչվելու հանգամանքները: Դատարանն արձանագրում է, որ կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելիս 15.12.2014թ. որոշմամբ վարույթն իրականացնող մարմինը չի նշել թիվ 133 փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները, և Դատարանի համոզմամբ այդպիսիք բացակայում են, մասնավորապես, նշված փորձաքննության ընթացքում չեն խախտվել փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները, արդյունքում տրված եզրակացությունը հիմնավորված է և կասկած չի հարուցում, որպիսի պայմաններում կրկնակի փորձաքննություն նշանակելը ու դրա կատարումը ուրիշ փորձագետների հանձնարարելը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել` (…) 5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ. (…): 2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա: 3. Մեղադրանքի կողմի թույլ տված քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտման հետևանքով ապացուցողական նշանակությունը կորցնելու ենթակա նյութը պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ կարող է թույլատրվել որպես ապացույց: Այդպիսի ապացույցը թույլատրվում է միայն համապատասխան կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ:>>: Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում կրկնակի դատահոգեբուժական ստացիոնար հանձնաժողովային փորձաքննություն նշանակելու մասին 15.12.2014 թվականի որոշումը կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածով սահմանված կարգի էական խախտմամբ, ինչի արդյունքում ստացված կրկնակի ստացիոնար դատահոգեբուժական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 40 եզրակացությունը պետք է ճանաչել անթույլատրելի, և որպես ապացույց չի կարող օգտագործվել: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Վերոնշյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը գալիս է հետևյալ եզրահանգման` - կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, - հանրորեն վտանգավոր նշված արարքը կատարել է Նառա Առուստամյանը, - Նառա Առուստամյանն արարքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում, ինչպիսի վիճակում գտնվել է նաև դատաքննության ընթացքում, - Նառա Առուստամյանը ներկայումս նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք, հնարավոր է էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց, - Նառա Առուստամյանն ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոց կիրառելու կարիք` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժան պայմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն անձի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված արարքն անմեղսունակության վիճակում կատարելն ապացուցված համարելով` դատարանը որոշում է կայացնում անձին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու ու նրա նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ կիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, եթե անձը հասարակության համար մեծ վտանգ չի ներկայացնում և կարիք չունի իր նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցների կիրառման, ապա դատարանը կայացնում է գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Նառա Գալուստի Առուստամյանն ունի հարկադիր բուժման կարիք, սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ շրջապատի համար, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը բացակայում են: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցներ դատարանը կարող է նշանակել այն անձի նկատմամբ, ով հանցանքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները նշանակվում են միայն այն դեպքերում, երբ հոգեկան խանգարումները կապված են այդ անձանց կողմից այլ էական վնաս պատճառելու հնարավորության կամ իր կամ այլ անձանց համար վտանգավորության հետ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 98-րդ հոդվածով սահմանված են բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները: Նշված դրույթի համաձայն.<< 1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ են՝ 1) հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը. 2) հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը. 3) հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը: 2.(...):>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն. << 1. Հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել, եթե անձի հոգեկան խանգարման վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային ձևով: 2. Հոգեբուժական հիվանդանոցի հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում դատարանի որոշմամբ հարկադիր բուժում կարող է նշանակվել այն անձի նկատմամբ, որը հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր և այլ անձանց համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:>>: Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի առնելով, որ Նառա Առուստամյանն անմեղսունակության վիճակում հանցանք է կատարել և իր ներկա հոգեկան վիճակով հնարավոր է այլ էական վնաս պատճառի ինչպես իրեն, այնպես էլ այլ անձանց, գտնում է, որ նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից` նշանակելով հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի: Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ, 379-րդ, 450-րդ և 462-464-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 97-98-րդ և 100-րդ հոդվածներով` Դատարանը որոշեց՝ Նառա Գալուստի Առուստամյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Նառա Գալուստի Առուստամյանի նկատմամբ նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում` ըստ բնակության վայրի: Իրեղեն ապացույց ճանաչված 37,87 գրամ, 3182,04 գրամ, 1,062 գրամ և 7,660 գրամ հաստատուն քաշերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցները և մետաղյա աղացը ենթակա են տնօրինման թիվ 16114815 քրեական գործով: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: Դատավոր՝ Ռ.Լ.Պապոյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-09-2015 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-10-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-11-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին յատոր 207 էջ, 2-րդհատոր 150 էջ, 3-րդ հատոր 167 էջ |
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 10-02-2016 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Նուբարաշեն Հոգեբուժական կենտրոնից ստացվել է տեղեկատվություն |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 19-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր |