Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


ԵԿԴ-0111/01/15

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևան քաղաքի դատախազության
դատախազ Գ. Մանուկյանի,

պաշտպան Հ. Բաղդասարյանի,

2015թ. հունիսի 16-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի
ծնված 1986թ. սեպտեմբերի 09-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքի տակ են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Եղիազարյան փողոցի թիվ 46 տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 60116214 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների /այսուհետ ՃՏՀ/ քննության բաժնում հարուցվել է 2014թ. սսեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով, «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի վարորդ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի կողմից ավտովթար կատարելու և ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելու դեպքի առթիվ։
2015թ. ապրիլի 27-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. ապրիլի 29-ին ստացվել է և նույն օրն ընդունվել է դատարանի վարույթ։
Նախաքննության մարմինը հիմնավորված է համարել հետևյալը.
«Մեղադրյալ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանը 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.50-ի սահմաններում, Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանին պատկանող և իրեն վստահված «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով՝ Նալբանդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ գոտով, շուրջ 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Հասնելով Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց՝ թույլ է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ ուշադրությունը շեղել է երթևեկությունից, ուշադիր չի հետևել ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը, ավտոմեքենան վարել է տվյալ ճանապարհահատվածում սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում ավտոմեքենան անկառավարելի վճակում դուրս է եկել հանդիպակաց ուղեմաս, որտեղ ավտոմեքենայի հետևի աջ մասով ընդհարվել է Թումանյան թիվ 17 հասցեում գտնվող «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի գլխամասային գրասենյակի վարչական շենքի դիմաց` մայթեզրի մոտ կայանված Խաժակ Գարեգինի Մանուկյանին պատկանող «Մերսեդես» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենային, որից վերջինս, ինքնաբերաբար հետ ընթանալով, հետևի մասով ընդհարվել է Անի Սահակի Եղիազարյանին պատկանող «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ կայանված ավտոմեքենայի առջևի մասին, իսկ իր ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է Թումանյան փողոցի թիվ 17 շենքի պատին, որի հետևանքով իր ուղևորներից Արամ Նորայրի Սարգսյանին անզգուշությամբ պատճառել է առողջության տևական քայքայումով միջին, իսկ Ռոզա Սամվելի Մինասյանին՝ կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ։
Այնուհետև` Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանը «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջների խախտմամբ ավտովթար կատարելուց հետո, խախտել է նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը` թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը` մասնավորապես փորձել է խուսափել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին իրավապահ մարմիններին տեղեկացնելուց և հեռացել Է։»։
Նախաքննության մարմինը վերոհիշյալ արարքի կատարման համար Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով` հիմնավորված համարելով. «որ նա 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.50-ի սահմաններում, Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանին պատկանող և իրեն վստահված «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով՝ Նալբանդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ գոտով, շուրջ 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Հասնելով Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց՝ թույլ է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ ուշադրությունը շեղել է երթևեկությունից, ուշադիր չի հետևել ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը, ավտոմեքենան վարել է տվյալ ճանապարհահատվածում սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում ավտոմեքենան անկառավարելի վճակում դուրս է եկել հանդիպակաց ուղեմաս, որտեղ ավտոմեքենայի հետևի աջ մասով ընդհարվել է Թումանյան թիվ 17 հասցեում գտնվող «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի գլխամասային գրասենյակի վարչական շենքի դիմաց` մայթեզրի մոտ կայանված Խաժակ Գարեգինի Մանուկյանին պատկանող «Մերսեդես» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենային, որից վերջինս, ինքնաբերաբար հետ ընթանալով, հետևի մասով ընդհարվել է Անի Սահակի Եղիազարյանին պատկանող «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ կայանված ավտոմեքենայի առջևի մասին, իսկ իր ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է Թումանյան փողոցի թիվ 17 շենքի պատին, որի հետևանքով իր ուղևորներից Արամ Նորայրի Սարգսյանին անզգուշությամբ պատճառել է առողջության տևական քայքայումով միջին, իսկ Ռոզա Սամվելի Մինասյանին՝ կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ։
Այնուհետև` Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանը «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջների խախտմամբ ավտովթար կատարելուց հետո, խախտել է նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը` թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը` մասնավորապես փորձել է խուսափել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին իրավապահ մարմիններին տեղեկացնելուց և հեռացել է։ Այսինքն կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244 հոդվածի հանցակազմի հատկանիշներին։»։
Համաձայն մեղադրական եզրակացության`
«Առաջադրված մեղադրանքում Լևոն Մխիթարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և խոստովանական ցուցմունք տվել այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.50-ի սահմաններում, «ԲՄՎ» մականիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենան, երկու ուղևորով, առանց բեռի, վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով՝ Ալավերդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ գոտով, ձախակողմյան հոծ գծերից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 70 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերով։ Իր առջևից համընթաց ուղղությամբ, նույն գոտով, գրեթե նույն արագությամբ ընթացել է «Կիա» մակնիշի մի ավտոմեքենա, որի պետհամարանիշը չի հիշում։ Հասնելով Թումանյան ու Նալբանդյան փողոցների խաչմերուկին, որտեղ իր ընթացքի համար վառվել է լուսացույցի դեղին ազդանշանը, սկզբից նշված «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենան, իսկ դրա հետևից նաև ինքը, շարունակել են նույն դիրքով ու արագությամբ հատել խաչմերուկն ուղիղ։ Այդ ընթացքում մոտ 2-3 վայրկյան ուշադրությունը շեղել է երթևեկությունից ու երբ կրկին նայել է երթևեկության ուղղությամբ, տեսել է, որ «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենան դանդաղեցնելով ընթացքը՝ արգելակում է։ Հասկանալով, որ չի հասցնի արգելակել, վթարից խուսափելու համար ձախ է մանևրել, դուրս եկել հանդիպակաց ուղեմաս, վազանցել նշված ավտոմեքենային, ապա անմիջապես փորձել է աջ մանևրելով վերադառնալ իր ուղեմաս, սակայն ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, ձախ է թեքվել և հետևի աջ մասով ընդհարվել «Ինեկոբանկի» դիմաց, մայթեզրին կայանված «Մերսեդես» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենային, ապա ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է «Ինեկոբանկի» մուտքի պատին ու այդ պահին մեքենայի հետևի մասում հրդեհ է բռնկվել ու այն սկսել է այրվել։ Իսկ նշված «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան, ինքնաբերաբար հետ ընթանալով, ընդհարվել է իր հետևում կայանված «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ ավտոմեքենային։ Անմիջապես դուրս է եկել ավտոմեքենայից, հավաքված անծանոթ քաղաքացիների օգնությամբ ավտոմեքենայից դուրս է բերել իր ուղևորներին, որոնց տեղափոխել են հանդիպակաց մայթ։ Քիչ անց եկել է շտապօգնության ավտոմեքենան և Ռ. Մինասյանին տեղափոխել հիվանդանոց, որից հետո եկել է նաև երկրորդ շտապօգնությունը, որն էլ Ա. Սարգսյանին տեղափոխել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն։ Ինքը մնացել է դեպքի վայրում, մինչև հրդեհը մարել են, այնուհետև գնացել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բ/կ՝ ընկերների վիճակն իմանալու համար և ժամը 07.00-ի սահմաններում իմանալով, որ նրանց հետ ամեն ինչ կարգին է, տուն է գնացել և միայն սեպտեմբերի 17-ին է ներկայացել քննության։
Գ.թ. 123-125, 189-190, 221-223»
Նախաքննության մարմինն առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
«Գործով վկա Արամ Նորայրի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.30-ի սահմաններում, դուրս գալով Հանրապետության փողոցում գտնվող «Կովկաս» պանդոկից, որտեղ ինքը և Ռոզա Մինասյանը ալկոհոլ են օգտագործել, նստել է Լևոն Մխիթարյանի վարած «ԲՄՎե» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի հետևի ձախ նստատեղին։ Լ.Մխիթարյանը ավտոմեքենան շուրջ 70 կմ/ժ արագությամբ վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով և այդ փողոցի ու Նալբանդյան փողոցի խաչմերուկն հատելուց հետո ավտովարորդը վազանցել է իրենց առջևից ընթացող ինչ-որ ավտոմեքենայի, որից հետո երբ փորձել է վերադառնալ իր ուղեմաս, ավտոմեքենան դուրս է եկել կառավարումից և հասնելով Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց, ավտովթարի են ենթարկվել։ Ա.Սարգսյանը հայտնել է, որ անկախ իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքների ծանրության աստիճանից, ավտովթարում մեղավոր վարորդի նկատմամբ բողոք չունի և չի ցանկանում, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Գ.թ. 118-119
Գործով վկա Ռոզա Սամվելի Մինասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.30-ի սահմաններում, դուրս գալով Հանրապետության փողոցում գտնվող «Կովկաս» պանդոկից, որտեղ ինքը և Արամ Սարգսյանը ալկոհոլ են օգտագործել, տուն վերադառնալու համար նստել է Լևոն Մխիթարյանի վարած «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի հետևի աջ նստատեղին։ Ճանապարհի ինչ-որ հատվածում իրենք ավտովթարի են ենթարկվել և ավտոմեքենայում հրդեհ է բռնկվել։ Ռ.Մինասյանը հայտնել է, որ անկախ իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքների ծանրության աստիճանից, ավտովթարում մեղավոր վարորդի նկատմամբ բողոք չունի և չի ցանկանում, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Գ.թ. 121-122
Գործով վկա Անի Սահակի Եղիազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր անձնական օգտագործման «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ ավտոմեքենան 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին, երեկոյան, կայանել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում՝ «Ինեկոբանկի» դիմաց և գնացել ընկերուհու տուն։ Հաջորդ օրն առավոտյան տեղեկացել է, որ իր ավտոմեքենային է ընդհարվել ինչ-որ ավտոմեքենա։
Գ.թ. 107-108
Գործով վկա Խաժակ Գարեգինի Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր անձնական օգտագործման «Մերսեդես» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենան 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին, ցերեկը, կայանել է իր աշխատավայրի՝ Թումանյան 17 հասցեում գտնվող «Ինեկոբանկի» դիմաց, մայթեզրից մոտ 20սմ հեռավորության վրա և աշխատանքն ավարտելուց հետո, ավտոմեքենան կայանված թողնելով նշված վայրում, տուն է գնացել։ Սեպտեմբերի 15-ի գիշերը, ժամը 05.00-ի սահմաններում, իրեն զանգահարել են ոստիկանության աշխատակիցներ և խնդրել են մոտենալ իր նշված ավտոմեքենային, որտեղ գալով, տեսել է, որ իր ավտոմեքենային է ընդհարվել «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենան, որի արդյունքում էլ իր ավտոմեքենան ընդհարվել է հետևում կայաված «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ ավտոմեքենային։
Գ.թ. 97-98
Գործով վկա «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի սեփականատեր Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին ժամը 23.00-ի սահմաններում իր անձնական օգտագործման «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենան վստահել է իր ընկեր Լևոն Մխիթարյանին։ Հաջորդ օրը Լ.Մխիթարյանից իմացել է, որ վերջինս գիշերը ավտովթարի է ենթարկվել, որի հետևանքով իր երկու ուղևորները ստացել են մարմնական վնասվածքներ։ Քանի որ դեպքից հետո իր անվամբ հաշվառված նշված ավտոմեքենան տեղափոխվել է ՃՈ տուգանային հրապարակ, իսկ ինքն իմացել է, որ Լ.Մխիթարյանը չի ներկայացել ոստիկանությանը, ուստի վերջինիս հորդորել է, որ հնարավորինս շուտ ներկայանա և հայտնի դեպքի հանգամանքների մասին իրավապահ մարմիններին, որպեսզի իր համար խնդիրներ չառաջանան։
Գ.թ. 113-114, 207
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1570/հ եզրակացությամբ այն մասին, որ Ռոզա Մինասյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` գլխուղեղի ցնցման, աջ թոքի սալջարդի, երկկողմանի պնևմոթորաքսի, լյարդի պատռվածքի, սիգմաձև աղու միջընդերքի վնասման, հեմիպերիտոնեումի, 2-րդ աստիճանի, հիպեվոլեմիկ հեմոռագիկ շոկի, աջից ցայլոսկրի, ձախից զստոսկրի փակ կոտրվածքների, զույգ սրունքների և ոտնաթաթերի 2-րդ աստիճանի թերմիկ այրվածքների ձևով հասցվել են գլխուղեղի ցնցումը, աջ թոքի սալջարդը, երկկողմանի պնևմոթորաքսը, լյարդի պատռվածքը, սիգմաձև աղու միջընդերքի վնասումը, հեմիպերիտոնեումը, 2-րդ աստիճանի, հիպեվոլեմիկ հեմոռագիկ շոկը, աջից ցայլոսկրի, ձախից զստոսկրի փակ կոտրվածքները` բութ, կոշտ առարկաներով, իսկ զույգ սրունքների և ոտնաթաթերի 2-րդ աստիճանի ջերմային այրվածքները` տաք գործոնի ազդեցությամբ, հնարավոր է որոշմամբ առաջադրված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։
Գ.թ. 62-63
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1569/հ եզրակացությամբ այն մասին, որ Արամ Սարգսյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` ճակատային, ձախ դաստակի, աջ արմնկահոդի, աջ բազկի, զույգ նախաբազուկների, աջ ճաճանչ-դաստակային հոդի, ձախ բազկի, աջ ազդրի, կրծքային և գոտկային շրջանների գունազրկված տեղամասերի, նախկինում եղած քերծվածքների, ինչպես նաև 2-րդ աստիճանի թերմիկ այրվածքների, աջ կոնք-ազդրային հոդի շրջանի արյունազեղման, աջից ստորին ծնոտի շրջանի սպիի` նախկինում եղած սալջարդ վերքի, ձախ նախաբազկի զույգ ոսկրերի, աջից ցայլոսկրի ճյուղերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով հասցվել են` արյունազեղումները, գունազրկված տեղամասերը` նախկինում եղած քերծվածքները, սպին` նախկինում եղած սալջարդ վերքը, ինճպես նաև կոտրվածքները` բութ, կոշտ առարկաներով, իսկ 2-րդ աստիճանի ջերմային այրվածքները` տաք գործոնի ազդեցությամբ, հնարավոր է որոշմամբ առաջադրված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` 21 օրից ավելի։
Գ.թ. 105-106
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2778 եզրակացությամբ այն մասին, որ Լևոն Մխիթարյանի մարմնական վնասվածքները` աջ հետույքային շրջանի արյունազեղման, աջ նախաբազկի և ձախ դաստակի շրջանների քերծվածքների ձևով, հասցվել են` բութ առարկաներով, հնարավոր է որոշման մեջ առաջադրված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։
Գ.թ. 64-65
Հրդեհատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության թիվ 43221404 եզրակացությամբ այն մասին, որ «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհի օջախը գտնվել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկի աջակողմյան հատվածում։ Հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել ավտոմեքենայի բեռնախցիկում տեղադրված գազաբալոնային համակարգից արտահոսած գազի բռնկումը՝ մեխանիկական կամ էլեկտրատեխնիկական բնույթի կայծերից։ «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի վնասվածքների հետևանքով, այդ ավտոմեքենայի (գույքի) վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ, 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի դրությամբ (ըստ գործի հանգամանքների) ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող էր կազմել 2.400.000 (երկու միլիոն չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։
Գ.թ. 143-150
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 13721508 եզրակացությամբ այն մասին, որ «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը, իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում՝ երթևեկության ժամանակ չհետևելով ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը՝ ուշադրությունը շեղելով երթևեկությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, ընդհարվել «Ինեկոբանկի» դիմաց, մայթեզրին կայանված «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենային, ապա ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է «Ինեկոբանկի» մուտքի պատին, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու թույլ տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջին հակասող գործողություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։ Բացի այդ, «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդի գործողությունը, ավտոմեքենան տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ վարելու առումով, հակասել է նաև ՃԵԿ- 65 կետի պահանջին։
Պատահարի պարագաներում «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ պատահարը կանխելու նպատակով պետք է նախ ավտոմեքենան վարեր տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը չգերազանցող արագությամբ և իրականացներ իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է՝ ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից և այդ ընթացքում ուշադիր հետևեր ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը։
Գ.թ. 196-200
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ավտովթարը կատարվել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում` թիվ 17 հասցեի դիմաց, որտեղ փողոցը ասֆալտապատ է, ուղիղ, հարթ, հորիզոնական։ Թումանյան փողոցը հոծ գծերով բաժանված է երկու ուղեմասերի։ Դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի լայնությունը 7,2 մետր է, իսկ դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասի լայնությունը` 7,1 մետր։ Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, ասֆալտը` չոր, փողոցը լուսավորվել է արհեստական լույսերով։ Դեպքի վայրում «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի կողմից թողնված է անվադողի կորագիծ հետք 14.5 մետր երկարությամբ, որի տեղակայումը, ինչպես նաև դեպքի վայրում թափված ապակու կտորների, պլաստմասսե բեկորների տեղակայումը և չափերը, անվադողի, հարվածի հետքերն ու ավտոմեքենաների դիրքը արտացոլված են սխեմայում։
Գ.թ. 3-8
«ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենայի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ամբողջությամբ այրված և դեֆորմացվել է ավտոմեքենայի հետևի հատվածը։ Այրված է նաև ավտոմեքենայի թափքն ու սրահը, իսկ ավտոմեքենայի առաջամասը դեֆորմացվել է։
Գ.թ. 9-10
«Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենայի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ավտովթարի հետևանքով դեֆորմացվել են ավտոմեքենայի առջևի երկու անվաթևերը, շարժիչի ծածկոցը, հետևի պաշտպանիչ վահանի աջ մասը, տեղահան եղած-ընկած է առջևի պաշտպանիչ վահանը, վթարված են առջևի լուսարձակները, կոտրված է հետևի աջ լուսարձակի ապակին։
Գ.թ. 11-12
«Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ ավտոմեքենայի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ ավտովթարի հետևանքով դեֆորմացվել են ավտոմեքենայի առջևի պաշտպանիչ վահանը, շարժիչի ծածկոցը և առջևի աջ անվաթևը։
Գ.թ. 13-14
«Փարքինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակի զննությամբ այն մասին, որ վերարտադրելով դրանում առկա «tumanyan 17-1.ave» տեսաֆայլը՝ էկրանի ներքևի ձախ անկյունային հատվածում առկա է «CAM 5/6/2» գրառումը, իսկ վերին ձախ անկյունում՝ ամսաթիվը և ժամանակը ցուցադրող գրառում, ըստ որի, տեսանյութը պարունակում է 15.09.2014թ. ժամը 04։35։00-ից մինչև 05։00։14-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված տեսագրությունը։ Դրանում երևում է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց ընկած ճանապարհահատվածը, որտեղ փողոցը բաժանված է երկու ուղեմասերի, որոնցից յուրաքանչյուրն էլ իր հերթին բաժանված է երկու ուղեգոտիների, իսկ թիվ 17 հասցեի՝ «Ինեկոբանկի» դիմաց՝ Թումանյան փողոցի դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասի 1-ին ուղեգոտում՝ մայթեզրի մոտ կայանված է սպիտակ գույնի սեդան թափքով մի ավտոմեքենա, որից մի փոքր հետ, նույն դիրքով կանգնած է սև գույնի սեդան թափքով մեկ այլ ավտոմեքենա, որոնց մակնիշներն ու պետհամարանիշները չեն երևում։ Տեսագրության ընթացքում փողոցի երկու ուղեմասերով երթևեկում են տարբեր մակնիշների և պետհամարանիշների ավտոմեքենաներ։ Տեսագրության ժամը 04։04։04-ին երևում է Թումանյան փողոցի՝ Նալբանդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի 2-րդ գոտով տեսախցիկի տեսադաշտ մտնող մի բաց գույնի սեդան թափքով ավտոմեքենա, որը հենց երևալուն պես, ձախ է թեքվում և, թեքությամբ ընթանալով դեպի վերոնշյալ կայանված վիճակում գտնվող սպիտակ գույնի ավտոմեքենան, տեսագրության ժամը 04։04։05-ին իր հետևի աջ մասով ընդհարվում է նշված սպիտակ գույնի ավտոմեքենայի առջևի մասին, որից վերջինս ինքնաբերաբար հետ է ընթանում ու ընդհարվում իր հետևում կանգնած սև գույնի սեդան թափքով ավտոմեքենային, իսկ այդ բաց գույնի ավտոմեքենան ընդհարվում է «Ինեկոբանկի» մուտքի պատին, որից հրդեհ է բռնկվում ու այն սկսում է այրվել։ Տեսագրության ժամը 04։40։12-ին այդ ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղից իջնում է մի տղամարդ՝ ավտովարորդը, որն ըստ Լևոն Մխիթարյանի, ինքն է և փորձում է ավտոմեքենայի հետևի ձախ դուռը բացել և ինչ-որ բան դուրս քաշել, սակայն դա նրան չի հաջողվում, որից հետո տեսագրության ժամը 04։40։26-ին պտտվում է ավտոմեքենայի աջ կողմի հետևի մաս, որից հետո իր գործողությունները չեն երևում։ Տեսագրության ժամը 04։40։41-ին այդ տղամարդը քաշելով փողոցին է մոտեցնում և դրա եզրին թողնում մի անձի, որից հետո նորից մոտենում է ավտոմեքենայի հետևի աջ մասին։ Տեսագրության ժամը 04։40։44-ին մեկ այլ քաղաքացի է մոտենում և գրկելով, փողոցի հանդիպակաց մայթ է տեղափոխում ավտովարորդի կողմից ասֆալտին թողնված անձին։ Օգնության հասած երկրորդ քաղաքացին նույնպես մոտենում է ավտոմեքենայի հետևի աջ մասին՝ ավտովարորդ Լևոն Մխիթարյանին։ Տեսագրության ժամը 04։40։58-ին երևում են ավտովարորդն ու նրան մոտեցած քաղաքացին, որոնք քաշելով դեպի փողոց են մոտեցնում մի մարդու, այնուհետև ևս մի քաղաքացի է նրանց մոտենում ու սկսում են երեքով նույն մարդուն քաշելով տեղափոխել փողոցի հանդիպակաց մայթ։ Տեսագրության ժամը 04։41։25-ին նրանց են մոտենում ոստիկանության պարետային ծառայության համազգեստով երկու աշխատակիցներ, որից հետո տեսագրության ժամը 04։41։41-ին ավտովարորդն ու հավաքված քաղաքացիները քարշ տալով դեպի հանդիպակաց մայթ են հասցնում նշված մարդուն՝ դուրս գալով տեսախցիկի տեսադաշտից։ Տեսագրության ժամը 04։41։49-ին դեպքի վայր է մոտենում նաև ՃՈ աշխատակից՝ համապատասխան համազգեստով։
«Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակի զննությամբ այն մասին, որ վերարտադրելով դրանում առկա «mutq_15_09_14» գրառումով տեսաֆայլը` էկրանի վերին ձախ անկյունում առկա է ամսաթիվը և ժամանակը ցուցադրող 2014/09/15 AM 04։40։05 գրառումը, ըստ որի տեսանյութը պարունակում է 15.09.2014թ. ժամը 04.40.05-ից մինչև 04.49.57-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված տեսագրություն, իսկ դրա ներքևում առկա է «CAM1 bak mutq» գրառումը։ Տեսագրությունում երևում է Թումանյան փողոցի երկու ուղեմասերը թիվ 17 հասցեի դիմացն ընկած հատվածում, իսկ Թումանյանի փողոցի դեպի Նալբանդյան տանող ուղեմասում, աջ մայթեզրին կից, բանկի դիմաց կայանված է սպիտակ գույնի սեդան թափքով մի ավտոմեքենա, որի մակնիշն ու պետհամարանիշը չեն երևում։ Տեսագրության 04.40.10 ժամին Թումանյան փողոցով Նալբանդյան փողոցի կողմից նշված բանկի ուղղությամբ, հանդիպակաց գոտով, երթևեկությանը ուղղահայաց դիրքով ընթացող մի սեդան թափքով ավտոմեքենա, որի մակնիշն ու պետհամարանիշը չեն երևում և որը առջևի մասով ուղղված է դեպի բանկի կողմը։ Տեսագրության 04.40.11 ժամին վերջինս իր հետևի աջ մասով ընդհարվում է վերոնշյալ կայանված վիճակում գտնվող սպիտակ սեդան թափքով ավտոմեքենային, որից հետո պտտվում է և հետևի մասով ընդհարվում բանկի մուտքի պատին։ Տեսագրության 04.40.13 ժամին նշված հատվածում հրդեհ է բռնկվում։ Տեսագրության 04.40.48 ժամին մի մարդ է մոտենում հրդեհվող հատվածին, որտեղից 04.40.56 ժամին երկու մարդ քաշելով դեպի ճանապարհն են տանում մի մարդու, հասնելով ասֆալտին նրանցից մեկը վերադառնում է հրդեհվող հատված, իսկ մյուսը գրկում է այն մարդուն, որին քաշում էին և տանում է դեպի հանդիպակաց մայթ։ Տեսագրության 04.41.17 ժամին երկու մարդ քաշելով հրդեհի մոտից հեռացնում են ևս մի մարդու, որին տանում են դեպի փողոցի հանդիպակաց կողմը։ Վերոնշյալ տեսագրությունները լազերային սկավառակներով ճանաչվել են որպես ապացույց և կցվել են քրեական գործին։
Գ.թ. 52-54, 128-129
Դատարանի որոշմամբ «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումներով այն մասին, որ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի կողմից օգտագործված 094-35-02-04 բջջային հեռախոսահամարը, ելքային զանգեր կատարելով և մուտքային զանգերին պատասխանելով 15.09.2014թ. ժամը 04.00-ից մինչև ժամը 24.00-ն ընկած ժամանակահատվածում, սպասարկվել է Երևան քաղաքի Աբովյան 18 հասցեում, Շոպրոնի 4 հասցեում, Էստոնական 12/1 հասցեում, Ջուղայի 1 հասցեում, Մարգարյան 29/1 հասցեում, Բաշինջաղյան 101 հասցեում և Բաշինջաղյան 189 հասցեում` համապատասխանաբար ըստ ժամանակագրական հաջորդականության։ Սեպտեմբերի 16-ին տվյալ հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 101 հասցեում, Էստոնական 12/1 հասցեում, Մարգարյան 29/1 հասցեում, Բաշինջաղյան 189 հասցեում, Ծիծեռնակաբերդի այգի հասցեում, Գաջեգործների 74ա հասցեում, Սարի Թաղ 12 հասցեում, Գյուրջյան 25 հասցեում, Ջուղայի 1 հասցեում, Տերյան 74 հասցեում և Տերյան 72 հասցեում, իսկ սեպտեմբերի 17-ին` մինչև ժամը 12.00-ն, սպասարկվել է Երևան քաղաքի Էստոնական 12/1 հասցեում։ «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից ստացված վերծանումները ճանաչվել են որպես ապացույց և կցվել են քրեական գործին։
Գ.թ. 179-185»։

Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները

Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և դատարանում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04։50-ի սահմաններում, վարել է իր ընկերոջ «ԲՄՎ» մականիշի ավտոմեքենան, որի մեջ նստած են եղել իր ընկեր Ա. Սարգսյանը և նրա ընկերուհի Ռ. Մինասյանը։ Երևանի Թումանյան փողոցով՝ Ալավերդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ գոտով երթևեկելիս վթարի են ենթարկվել, որի ժամանակ ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, ձախ է թեքվել և հետևի աջ մասով ընդհարվել «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության դիմացի մայթեզրին կայանված «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենային։ Այնուհետև իր վարած ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության մուտքի պատին։ Այդ պահին ավտոմեքենայի հետևի մասում հրդեհ է բռնկվել և ավտոմեքենան սկսել է այրվել։ Նշված «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան ինքնաբերաբար հետ ընթանալով` ընդհարվել է իր հետևում կայանված «Նիսսան» մակնիշի ավտոմեքենային։ Անմիջապես փորձել է ավտոմեքենայի ուղևոր Արամին դուրս բերել մեքենայից, սակայն դռները չեն բացվել։ Կոտրել է ավտոմեքենայի սրահի պատուհանը և առաջինը դուրս է բերել Ռոզային։ Նրան թողնելով մայթին` հավաքված անծանոթ քաղաքացիների օգնությամբ, նույն կերպ դուրս է բերել Արամին, որի ընթացքում Ռոզային տեղափոխել են հանդիպակաց մայթ։ Հավաքվածներին խնդրել է շտապօգնություն կանչել, քանի որ բջջային հեռախոսն այդ պահին իր մոտ չի եղել։ Իրեն ասել են, որ վթարի արդյունքում մեքենան դիպչել է բանկի ազդանշանային համակարգին, ուստի շտապօգնությունն ու ոստիկանները շուտով կգան։ Երկու րոպեների ընթացքում եկել են կարմիր բերետավորները։ Նրանց ասել է, որ ինքն է վարորդը, կարմիր բերետավոր Ռոմանի ընկերն է։ Անծանոթ քաղաքացուց խնդրել է բջջային հեռախոս և զանգահարել է իր ընկեր Էդգար Պետրոսյանին` ասելով, որ վթար է եղել և խնդրում է, գալ դեպքի վայր։ Այնուհետև եկել են ճանապարհային ոստիկանները։ Վերջիններս գտել են իր հեռախոսը և տվել իրեն։ Նրանց ևս ասել է, որ ինքն է վարորդը, իր հայրն էլ է ոստիկան։ Հեռախոսը գտնելուց հետո, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Էդգարը։ Էդգարին խնդրել է ոստիկանությունից ճշտել, թե ուր պետք է ներկայանա։ Քիչ անց եկել է շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան։ Քանի որ Ռոզան գտնվել է անգիտակից վիճակում` առաջինը տարել են նրան։ Ռոզային շտապօգնության մեքենայով տեղափոխելու ժամանակ Արամը գտնվել է քիչ հեռվում, հենված է եղել իր ոտքերին և չի կարողացել շարժվել։ Շուտով եկել է շտապօգնության երկրորդ ավտոմեքենան, որով տեղափոխել են Արամին։ Նրան տեղափոխելիս ինքն օգնել է, որպեսզի պառկեցնեն պատգարակին, որից հետո մնացել է դեպքի վայրում։ ժամը 5։30-ի սահմաններում գնացել է թիվ 1 հիվանդանոց` Ռոզայի մոտ։ Բժիշկներն ասել են, որ Ռոզայի վիճակը ծանր է, արյուն է անհրաժեշտ, պետք է շտապ վիրահատեն։ Տեղեկացել է, որ Արամին տարել են «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն և ժամը 06։00-ին գնացել է այնտեղ։ Այնուհետև գնացել է գումար բերելու` բուժօգնության, մասնավորապես արյան ներարկումների համար վճարելու նպատակով։ Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, զբաղված է եղել հիվանդանոցների հետ կապված հարցերը կարգավորելով։ 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին կապվել է քննիչի հետ։ Վերջինս ասել է, որ հաջորդ օրը ներկայանա։ 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին ներկայացել է ոստիկանություն։ Քննությունից խուսափելու նպատակ չի ունեցել, վթարից հետո դեպքի վայրից չի փախել և գտնվելով այնտեղ` օգնություն է ցուցաբերել վիրավորներին։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության ընթացքում Լ. Մխիթարյանը որպես վկա և որպես մեղադրյալ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04։50-ի սահմաններում, «ԲՄՎ» մականիշի, 34 AA 052 պետական համարանիշի ավտոմեքենան, երկու ուղևորով, առանց բեռի, վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով՝ Ալավերդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ գոտով, ձախակողմյան հոծ գծերից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ, շուրջ 70 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերով։ Իր առջևից համընթաց ուղղությամբ, նույն գոտով, գրեթե նույն արագությամբ ընթացել է «Կիա» մակնիշի մի ավտոմեքենա, որի պետհամարանիշը չի հիշում։ Հասնելով Թումանյան ու Նալբանդյան փողոցների խաչմերուկին, որտեղ իր ընթացքի համար վառվել է լուսացույցի դեղին ազդանշանը, նշված «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենան, իսկ դրա հետևից նաև ինքը, շարունակել են նույն դիրքով ու արագությամբ հատել խաչմերուկն ուղիղ։ Այդ ընթացքում մոտ 2-3 վայրկյան ուշադրությունը շեղել է երթևեկությունից ու երբ կրկին նայել է երթևեկության ուղղությամբ, տեսել է, որ «Կիա» մակնիշի ավտոմեքենան դանդաղեցնելով ընթացքն՝ արգելակում է։ Հասկանալով, որ չի հասցնի արգելակել` վթարից խուսափելու համար ձախ է մանևրել, դուրս եկել հանդիպակաց ուղեմաս, վազանցել նշված ավտոմեքենային, ապա անմիջապես փորձել է աջ մանևրելով վերադառնալ իր ուղեմաս, սակայն ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, ձախ է թեքվել և հետևի աջ մասով ընդհարվել «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության դիմաց, մայթեզրին կայանված «Մերսեդես» մակնիշի, 34 VM 760 պետհամարանիշի ավտոմեքենային, ապա ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության մուտքի պատին ու այդ պահին մեքենայի հետևի մասում հրդեհ է բռնկվել և այն սկսել է այրվել։ Նշված «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան, ինքնաբերաբար հետ ընթանալով, ընդհարվել է իր հետևում կայանված «Նիսսան» մակնիշի, 34 LV 216 պետհամարանիշի ավտոմեքենային։ Անմիջապես փորձել է Արամին դուրս բերել ավտոմեքենայից, սակայն դռները չեն բացվել։ Մեքենայի պատուհանից դուրս է բերել Ռոզային, այնուհետև հավաքված քաղաքացիների օգնությամբ նույն կերպ դուրս է բերել նաև Արամին։ Նրանց տեղափոխել են հանդիպակաց մայթ։ Քիչ անց եկել է շտապօգնության ավտոմեքենան և Ռ. Մինասյանին տեղափոխել հիվանդանոց, որից հետո եկել է նաև երկրորդ շտապօգնությունը, որն էլ Ա. Սարգսյանին տեղափոխել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն։ Հավաքված անծանոթ քաղաքացիների մեկի հեռախոսով զանգահարել է իր ընկեր Էդգար Պետրոսայնին և հայտնել, որ վթարի է ենթարկվել, խնդրել է գալ դեպքի վայր։ Քիչ անց, երբ արդեն գտած է եղել հեռախոսը իրեն զանգահարել է Էդգարը` դեպքի ստույգ վայրը ճշտելու համար։ Երբ եկել է Էդգարը, նրան խնդրել է գնալ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն։ Ինքը մնացել է դեպքի վայրում, մինչև հրդեհը մարել են, այնուհետև գնացել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն՝ ընկերների վիճակն իմանալու համար և ժամը 07.00-ի սահմաններում իմանալով, որ նրանց հետ ամեն ինչ կարգին է` տուն է գնացել, քանի որ իրեն վատ է զգացել։ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի ցերեկը նորից գնացել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն, քանի որ անհանգստացած էր Արամի առողջական վիճակով։ Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 16-ին ևս եղել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում, իսկ 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին ներկայացել է ոստիկանություն։
/ գ.թ. 123-125, 189-190, 225-227/
Վկա Արամ Նորայրի Սարգսյանը նախաքննության ընթացքում և դատարանում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.30-ի սահմաններում, դուրս գալով Երևան քաղաքի Հանրապետության փողոցում գտնվող «Կովկաս» պանդոկից, որտեղ ինքը և Ռոզա Մինասյանն ալկոհոլ են օգտագործել, նստել է Լևոն Մխիթարյանի վարած «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի հետևի ձախ նստատեղին։ Լ.Մխիթարյանը ավտոմեքենան շուրջ 70 կմ/ժ արագությամբ վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով և այդ փողոցի ու Նալբանդյան փողոցի խաչմերուկն հատելուց հետո ավտովարորդը վազանցել է իրենց առջևից ընթացող ինչ-որ ավտոմեքենայի, որից հետո երբ փորձել է վերադառնալ իր ուղեմաս` ավտոմեքենան դուրս է եկել կառավարումից և հասնելով Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց` ավտովթարի են ենթարկվել։ Տեղյակ է, որ Լ. Մխիթարյանն է օգնել իրեն և դուրս բերել ավտոմեքենայից, այնուհետև եկել է հիվանդանոց ու տեղեկանալով, որ իր հետ ամեն ինչ նորմալ է` գնացել է տուն։ Անկախ իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքների ծանրության աստիճանից` Լ. Մխիթարյանի նկատմամբ բողոք չունի և չի ցանկանում, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ Հիվանդանոցում գիտակցության գալով` 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի առավոտյան տեսել է Լևոնին։ Հետագայում նայել է տեսագրությունը և տեսել, որ Լևոնն է իրեն հանել մեքենայից։ Իր իմանալով և ըստ ընկերների պատմածի` Լևոնը քննիչից շուտ է եկել հիվանդանոց, շտապօգնության հետ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 118-119/
Վկա Ռոզա Սամվելի Մինասյանը նախաքննության ընթացքում և դատարանում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.30-ի սահմաններում, դուրս գալով Հանրապետության փողոցում գտնվող «Կովկաս» պանդոկից, որտեղ ինքը և Արամ Սարգսյանն ալկոհոլ են օգտագործել, տուն վերադառնալու համար նստել է Լևոն Մխիթարյանի վարած «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի հետևի աջ նստատեղին։ Ճանապարհի ինչ-որ հատվածում իրենք ավտովթարի են ենթարկվել և ավտոմեքենայում հրդեհ է բռնկվել։ Տեղյակ է, որ Լևոնն է իրեն դուրս բերել ավտոմեքենայից։ Անկախ իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքների ծանրության աստիճանից` Լ. Մխիթարայնի նկատմամբ բողոք չունի և չի ցանկանում, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ Հիվանդանոց է տեղափոխվել անգիտակից վիճակում։ Երբ աչքերը բացել է` տեսել է Լևոնին։ Իր մայրիկի պատմելով, երբ իրեն բերել են հիվանդանոց, առաջինը եկել է Լևոնը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 121-121ա/
Վկա Անի Սահակի Եղիազարյանը նախաքննության ընթացքում և դատարանում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իր անձնական օգտագործման «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պետհամարանիշի ավտոմեքենան 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի երեկոյան կայանել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում՝ «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության դիմաց և գնացել ընկերուհու տուն։ Հաջորդ օրն առավոտյան տեղեկացել է, որ իր ավտոմեքենային ընդհարվել է ինչ-որ ավտոմեքենա։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 107-108/
Վկա Խաժակ Գարեգինի Մանուկյանը նախաքննության ընթացքում և դատարանում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ իր անձնական օգտագործման «Մերսեդես» մակնիշի 34 VM 760 պետհամարանիշի ավտոմեքենան 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի ցերեկը կայանել է իր աշխատավայրի՝ Երևան քաղաքի Թումանյան 17 հասցեում գտնվող «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության դիմաց, մայթեզրից մոտ 20սմ հեռավորության վրա։ Աշխատանքն ավարտելուց հետո տուն է գնացել` ավտոմեքենան կայանված թողնելով նշված վայրում։ Սեպտեմբերի 15-ի գիշերը, ժամը 05.00-ի սահմաններում իրեն զանգահարել են ոստիկանության աշխատակիցներ և խնդրել են մոտենալ իր նշված ավտոմեքենային։ Մոտենալով տեսել է, որ իր ավտոմեքենային է ընդհարվել «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, որի արդյունքում էլ իր ավտոմեքենան ընդհարվել է հետևում կայանված «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պետհամարանիշի ավտոմեքենային։ Իր կարծիքով մինչև իր գալը շտապօգնության մեքենաները վիրավորներին արդեն տարել էին։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 97-98/
Վկա Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանը դատարանում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին կամ 15-ին ժամը 23.00-ի սահմաններում իր անձնական օգտագործման «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենան վստահել է իր ընկեր Լևոն Մխիթարյանին։ Հաջորդ օրը Լ.Մխիթարյանից իմացել է, որ վերջինս գիշերը ավտովթարի է ենթարկվել, որի հետևանքով ավտոմեքենայի երկու ուղևորները ստացել են մարմնական վնասվածքներ և իր մեքենան այրված վիճակում տեղափոխվել է ճանապարհային ոստիկանության տուգանային հրապարակ։ Հաջորդ օրն առավոտյան Նորքի հիվանդանոցում տեսել է Լևոնին։ Նա դեռևս ոստիկանություն ներկայացած չի եղել։ Ինքը Լ. Մխիթարյանին չի հորդորել, որպեսզի վերջինս ներկայանա ոստիկանություն, քանի որ բոլորն արդեն տեղյակ են եղել այդ դեպքի մասին, այդ թվում նաև ոստիկանները։ Հնարավոր է, որ ընդհանուր խոսակցության ժամանակ ասած լինի, որ Լևոնը ներկայանա ոստիկանություն, բայց դա իր կարծիքով հորդոր դիտվել չի կարող։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության ընթացքում Է. Խաչատրյանը որպես վկա ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի ժամը 23.00-ի սահմաններում իր անձնական օգտագործման «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենան վստահել է իր ընկեր Լևոն Մխիթարյանին։ Հաջորդ օրը Լ.Մխիթարյանից իմացել է, որ վերջինս գիշերը ավտովթարի է ենթարկվել, որի հետևանքով իր երկու ուղևորները ստացել են մարմնական վնասվածքներ։ Ընկերներից իմացել է, որ Լևոնն օգնություն է ցուցաբերել տուժածներին, նրանց հիվանդանոց տեղափոխելուց հետո տուն է գնացել, քանի որ իրեն վատ է զգացել։ Քանի որ դեպքից հետո իր անվամբ հաշվառված նշված ավտոմեքենան տեղափոխվել է ճանապարհային ոստիկանության տուգանային հրապարակ, իսկ ինքն իմացել է, որ Լ.Մխիթարյանը չի ներկայացել ոստիկանությանը, ուստի վերջինիս ասել է, որ հնարավորինս շուտ ներկայանա և հայտնի դեպքի հանգամանքների մասին իրավապահ մարմիններին, որպեսզի իր համար խնդիրներ չառաջանան։
/գ.թ. 113-114, 211/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 23-ի թիվ 1570/հ եզրակացության համաձայն`
«Քաղ.-ուհի Ռ. Մինասյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` գլխուղեղի ցնցման, աջ թոքի սալջարդի, երկկողմանի պնևմոթորաքսի, լյարդի պատռվածքի, սիգմաձև աղու միջընդերքի վնասման, հեմիպերիտոնեումի, 2-րդ աստիճանի, հիպեվոլեմիկ հեմոռագիկ շոկի, աջից ցայլոսկրի, ձախից զստոսկրի փակ կոտրվածքների, զույգ սրունքների և ոտնաթաթերի 2-րդ աստիճանի թերմիկ այրվածքների ձևով հասցվել են գլխուղեղի ցնցումը, աջ թոքի սալջարդը, երկկողմանի պնևմոթորաքսը, լյարդի պատռվածքը, սիգմաձև աղու միջընդերքի վնասումը, հեմիպերիտոնեումը, 2-րդ աստիճանի, հիպեվոլեմիկ հեմոռագիկ շոկը, աջից ցայլոսկրի, ձախից զստոսկրի փակ կոտրվածքները` բութ, կոշտ առարկաներով, իսկ զույգ սրունքների և ոտնաթաթերի 2-րդ աստիճանի ջերմային այրվածքները` տաք գործոնի ազդեցությամբ, հնարավոր է որոշմամբ առաջադրված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։»։
/գ.թ. 62-63/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. հոկտեմբերի 01-ի թիվ 1569/հ եզրակացության համաձայն`
«Քաղ. Ա. Սարգսյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` ճակատային, ձախ դաստակի, աջ արմնկահոդի, աջ բազկի, զույգ նախաբազուկների, աջ ճաճանչ-դաստակային հոդի, ձախ բազկի, աջ ազդրի, կրծքային և գոտկային շրջանների գունազրկված տեղամասերի, նախկինում եղած քերծվածքների, ինչպես նաև 2-րդ աստիճանի թերմիկ այրվածքների, աջ կոնք-ազդրային հոդի շրջանի արյունազեղման, աջից ստորին ծնոտի շրջանի սպիի` նախկինում եղած սալջարդ վերքի, ձախ նախաբազկի զույգ ոսկրերի, աջից ցայլոսկրի ճյուղերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով հասցվել են` արյունազեղումները, գունազրկված տեղամասերը` նախկինում եղած քերծվածքները, սպին` նախկինում եղած սալջարդ վերքը, ինչպես նաև կոտրվածքները` բութ, կոշտ առարկաներով, իսկ 2-րդ աստիճանի ջերմային այրվածքները` տաք գործոնի ազդեցությամբ, հնարավոր է որոշմամբ առաջադրված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` 21 օրից ավելի։»։
/գ.թ. 105-106/
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ 2778 եզրակացության համաձայն`
«Քաղ. Լ. Մխիթարյանի մարմնական վնասվածքները` աջ հետույքային շրջանի արյունազեղման, աջ նախաբազկի և ձախ դաստակի շրջանների քերծվածքների ձևով, հասցվել են` բութ առարկաներով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։»։
/գ.թ. 64-65/
Հրդեհատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության 2014թ. նոյեմբերի 18-ի թիվ 43221404 եզրակացության համաձայն`
«1. Փորձաքննությանը տրամադրված «BMW 323i» մակնիշի, 34 AA 052 հ/հ ավտոմոբիլում առաջացած հրդեհի օջախը գտնվել է ավտոմեքենայի բեռնախցիկի աջակողմյան հատվածում։
Հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել ավտոմոբիլի բեռնախցիկում տեղադրված գազաբալոնային համակարգից արտահոսած գազի բռնկումը՝ մեխանիկական կամ էլեկտրատեխնիկական բնույթի կայծերից։
2. Փորձաքննությանը տրամադրված «BMW 323i» մակնիշի, 34 AA 052 հ/հ ավտոմեքենայի վնասվածքների հետևանքով, այդ ավտոմեքենայի (գույքի) վնասի չափն արժեքային արտահայտությամբ, 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի դրությամբ (ըստ գործի հանգամանքների) ՀՀ գործող շուկայական գներով, կարող էր կազմել 2.400.000 (երկու միլիոն չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։»։
/գ.թ. 143-150/
Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 2015թ. ապրիլի 14-ի թիվ 13721508 եզրակացության համաձայն`
««BMW 323 I»մակնիշի 34 AA 052 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, իրականացնելով իր վարած ավտոմոբիլի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում՝ երթևեկության ժամանակ չհետևելով ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը՝ ուշադրությունը շեղելով երթևեկությունից, որի արդյունքում ավտոմոբիլը դարձել է անկառավարելի, ընդհարվել «Ինեկոբանկի» դիմաց, մայթեզրին կայանված «MERCEDES-BEBZ CLS 350» մակնիշի 34 VM 760 հ/հ ավտոմոբիլին, ապա ավտոմոբիլը պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է «Ինեկոբանկի» մուտքի պատին, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն ու թույլ տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջին հակասող գործողություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։ Բացի այդ, «BMW 323 I»մակնիշի 34 AA 052 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդի գործողությունը, ավտոմոբիլը տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ վարելու առումով, հակասել է նաև ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջին։
Պատահարի պարագաներում «BMW 323 I»մակնիշի 34 AA 052 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ պատահարը կանխելու նպատակով պետք է նախ ավտոմոբիլը վարեր տվյալ պայմանների համար սահմանված թույլատրելի առավելագույնը չգերազանցող արագությամբ և իրականացներ իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է՝ ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից և այդ ընթացքում ուշադիր հետևեր ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը։»։
/գ.թ. 200-204/
Դեպքի վայրի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրության համաձայն` ավտովթարը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում` թիվ 17 հասցեի դիմաց, որտեղ փողոցը ասֆալտապատ է, ուղիղ, հարթ, հորիզոնական։ Թումանյան փողոցը հոծ գծերով բաժանված է երկու ուղեմասերի։ Դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի լայնությունը 7,2 մետր է, իսկ դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասի լայնությունը` 7,1 մետր։ Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, ասֆալտը` չոր, փողոցը լուսավորվել է արհեստական լույսերով։ Դեպքի վայրում «ԲՄՎ» մակնիշի, 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի կողմից թողնված է անվադողի կորագիծ հետք` 14.5 մետր երկարությամբ, որի տեղակայումը, ինչպես նաև դեպքի վայրում թափված ապակու կտորների, պլաստմասսե բեկորների տեղակայումը և չափերը, անվադողի, հարվածի հետքերն ու ավտոմեքենաների դիրքը արտացոլված են սխեմայում։
/գ.թ. 3-8/
«ԲՄՎ» մակնիշի, 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրության համաձայն` ամբողջությամբ այրվել և դեֆորմացվել է ավտոմեքենայի հետևի հատվածը։ Այրված է նաև ավտոմեքենայի թափքն ու սրահը, իսկ ավտոմեքենայի առաջամասը դեֆորմացվել է։
/գ.թ. 9-10/
«Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 34 VM 760 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրության համաձայն` ավտովթարի հետևանքով դեֆորմացվել են ավտոմեքենայի առջևի երկու անվաթևերը, շարժիչի ծածկոցը, հետևի պաշտպանիչ վահանի աջ մասը, տեղահան եղած-ընկած է առջևի պաշտպանիչ վահանը, վթարված են առջևի լուսարձակները, կոտրված է հետևի աջ լուսարձակի ապակին։
/գ.թ. 11-12/
«Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրության համաձայն` ավտովթարի հետևանքով դեֆորմացվել են ավտոմեքենայի առջևի պաշտպանիչ վահանը, շարժիչի ծածկոցը և առջևի աջ անվաթևը։
/գ.թ. 13-14/
«Փարքինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲ ընկերությունից ստացված, ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակի զննության համաձայն` դրանում առկա է «tumanyan 17-1.ave» տեսաֆայլը, էկրանի ներքևի ձախ անկյունային հատվածում` «CAM 5/6/2» գրառումը, իսկ վերին ձախ անկյունում՝ ամսաթիվը և ժամանակը ցուցադրող գրառում, ըստ որի տեսանյութը պարունակում է 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի ժամը 04։35։00-ից մինչև 05։00։14-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված տեսագրությունը։ Դրանում երևում է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց ընկած ճանապարհահատվածը, որտեղ փողոցը բաժանված է երկու ուղեմասերի, որոնցից յուրաքանչյուրն էլ իր հերթին բաժանված է երկու ուղեգոտիների։ Թիվ 17 հասցեի՝ «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության դիմաց, Թումանյան փողոցի դեպի Նալբանդյան փողոց տանող ուղեմասի 1-ին ուղեգոտում, մայթեզրի մոտ կայանված է սպիտակ գույնի սեդան թափքով մի ավտոմեքենա, որի հետևում նույն դիրքով կանգնած է սև գույնի սեդան թափքով մեկ այլ ավտոմեքենա, որոնց մակնիշներն ու պետհամարանիշները չեն երևում։ Տեսագրության ընթացքում փողոցի երկու ուղեմասերով երթևեկում են տարբեր մակնիշների և պետհամարանիշների ավտոմեքենաներ։ Տեսագրության ժամը 04։40։04-ին երևում է Թումանյան փողոցի՝ Նալբանդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի 2-րդ գոտով տեսախցիկի տեսադաշտ մտնող մի բաց գույնի սեդան թափքով ավտոմեքենա, որը երևալուն պես ձախ է թեքվում, թեքությամբ ընթանալով դեպի կայանված վիճակում գտնվող սպիտակ գույնի ավտոմեքենան` տեսագրության ժամը 04։40։05-ին իր հետևի աջ մասով ընդհարվում է նշված սպիտակ գույնի ավտոմեքենայի առջևի մասին, որից վերջինս ինքնաբերաբար հետ է ընթանում ու ընդհարվում իր հետևում կանգնած սև գույնի, սեդան թափքով ավտոմեքենային` իսկ այդ բաց գույնի ավտոմեքենան ընդհարվում է «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության մուտքի պատին, որի հետևանքով հրդեհ է բռնկվում և ավտոմեքենան սկսում է այրվել։ Տեսագրության ժամը 04։40։12-ին այդ ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղից իջնում է մի տղամարդ՝ ավտովարորդը, որն ըստ Լևոն Մխիթարյանի հայտարարության` ինքն է։ Նա փորձում է ավտոմեքենայի հետևի ձախ դուռը բացել և ինչ-որ մեկին դուրս քաշել, սակայն դա նրան չի հաջողվում։ Տեսագրության ժամը 04։40։26-ին նա պտտվում է ավտոմեքենայի հետևի մասի աջ կողմ, որից հետո նրա գործողությունները չեն երևում։ Տեսագրության ժամը 04։40։41-ին նույն տղամարդը քաշելով փողոցին է մոտեցնում և դրա եզրին թողնում մի անձի, որից հետո նորից մոտենում է ավտոմեքենայի հետևի աջ մասին։ Ժամը 04։40։44-ին մեկ այլ քաղաքացի է մոտենում և գրկելով, փողոցի հանդիպակաց մայթ է տեղափոխում ավտովարորդի կողմից մայթին թողնված անձին։ Օգնության հասած երկրորդ քաղաքացին նույնպես մոտենում է ավտոմեքենայի հետևի աջ մասին։ Ժամը 04։40։58-ին երևում են ավտովարորդն ու նրան մոտեցած քաղաքացին, որոնք քաշելով դեպի փողոց են մոտեցնում մի մարդու, այնուհետև ևս մի քաղաքացի է նրանց մոտենում ու սկսում են երեքով նույն մարդուն քաշելով տեղափոխել փողոցի հանդիպակաց մայթ։ Տեսագրության ժամը 04։41։25-ին նրանց են մոտենում ոստիկանության պարեկային ծառայության համազգեստով երկու աշխատակիցներ, որից հետո, տեսագրության ժամը 04։41։41-ին, ավտովարորդն ու հավաքված քաղաքացիները քարշ տալով դեպի հանդիպակաց մայթ են հասցնում նշված մարդուն՝ դուրս գալով տեսախցիկի տեսադաշտից։ Ժամը 04։41։42-ին դեպքի վայր են գալիս ոստիկանության աշխատակիցներ /կարմիր բերետավորները/։ Տեսագրության ժամը 04։41։49-ին դեպքի վայր է մոտենում նաև ճանապարհային ոստիկանության աշխատակից՝ համապատասխան համազգեստով։ Ժամը 04։47։31-ին դեպքի վայր են մոտենում հրշեջները և փորձում են հանգցնել հրդեհը։ Ժամը 04։48։50-ին գալիս է հրշեջ ծառայության ավտոմեքենան։ Ժամը 04։49։42-ին գալիս է շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան։ Ժամը 04։52։15 շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան մեկնում է։ Ժամը 04։57։10 գալիս է շտապօգնության երկրորդ ավտոմեքենան։ Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 05։00։14-ին։
/գ.թ. 128-129ա/
«Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերությունից ստացված, ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակի զննության համաձայն` դրանում առկա «mutq_15_09_14» գրառումով տեսաֆայլում, էկրանի վերին ձախ անկյունում առկա է ամսաթիվը և ժամանակը ցուցադրող 2014/09/15 AM 04։40։05 գրառումը, ըստ որի տեսանյութը պարունակում է 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի ժամը 04.40.05-ից մինչև 04.49.57-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված տեսագրություն, իսկ դրա ներքևում առկա է «CAM1 bak mutq» գրառումը։ Տեսագրությունում երևում են Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցի երկու ուղեմասերը թիվ 17 հասցեի դիմացն ընկած հատվածում, իսկ Թումանյան փողոցի` դեպի Նալբանդյան տանող ուղեմասում, աջ մայթեզրին կից, բանկի դիմաց կայանված է սպիտակ գույնի սեդան թափքով մի ավտոմեքենա, որի մակնիշն ու պետհամարանիշը չեն երևում։ Տեսագրության 04.40.10 ժամանակահատվածում, Թումանյան փողոցով Նալբանդյան փողոցի կողմից, բանկի ուղղությամբ, հանդիպակաց գոտով, երթևեկությանը ուղղահայաց դիրքով ընթացող մի սեդան թափքով ավտոմեքենա, որի մակնիշն ու պետհամարանիշը չեն երևում և որը առջևի մասով ուղղված է դեպի բանկի կողմը։ Տեսագրության 04.40.11 ժամանակահատվածում վերջինս իր հետևի աջ մասով ընդհարվում է վերոնշյալ, կայանված վիճակում գտնվող, սպիտակ, սեդան թափքով ավտոմեքենային, որից հետո պտտվում է և հետևի մասով ընդհարվում բանկի մուտքի պատին։ Տեսագրության 04.40.13 պահին նշված հատվածում հրդեհ է բռնկվում։ Տեսագրության 04.40.48 պահին մի մարդ է մոտենում հրդեհվող հատվածին, որտեղից 04.40.56 պահին երկու մարդ քաշելով դեպի ճանապարհն են տանում մի մարդու։ Հասնելով ասֆալտին` նրանցից մեկը վերադառնում է հրդեհվող հատված, իսկ մյուսը գրկում է այն մարդուն, որին քաշում էին և տանում է դեպի հանդիպակաց մայթ։ Տեսագրության 04.41.17 պահին երկու մարդ քաշելով հրդեհի մոտից հեռացնում են ևս մի մարդու, որին տանում են դեպի փողոցի հանդիպակաց կողմը։
/գ.թ. 52-54/
«Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված, ապացույց ճանաչված, Լ. Մխիթարյանի 094-035-02-04 բջջային հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների համաձայն` Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի կողմից օգտագործված 094-35-02-04 բջջային հեռախոսահամարը, ելքային հեռախոսազանգեր կատարելով և մուտքային հեռախոսազանգերին պատասխանելով, 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի ժամը 04.00-ից մինչև ժամը 24.00-ն ընկած ժամանակահատվածում, սպասարկվել է Երևան քաղաքի Աբովյան 18 հասցեում, Շոպրոնի 4 հասցեում, Էստոնական 12/1 հասցեում, Ջուղայի 1 հասցեում, Մարգարյան 29/1 հասցեում, Բաշինջաղյան 101 հասցեում և Բաշինջաղյան 189 հասցեում` համապատասխանաբար ըստ ժամանակագրական հաջորդականության։ Սեպտեմբերի 16-ին տվյալ հեռախոսահամարը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 101 հասցեում, Էստոնական 12/1 հասցեում, Մարգարյան 29/1 հասցեում, Բաշինջաղյան 189 հասցեում, Ծիծեռնակաբերդի այգի հասցեում, Գաջեգործների 74ա հասցեում, Սարի Թաղ 12 հասցեում, Գյուրջյան 25 հասցեում, Ջուղայի 1 հասցեում, Տերյան 74 հասցեում և Տերյան 72 հասցեում, իսկ սեպտեմբերի 17-ին` մինչև ժամը 12.00-ն, սպասարկվել է Երևան քաղաքի Էստոնական 12/1 հասցեում։
/գ.թ. 179-185/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Հետազոտելով ամբաստանյալ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի, վկաներ Արամ Նորայրի Սարգսյանի, Ռոզա Սամվելի Մինասյանի, Անի Սահակի Եղիազարյանի, Խաժակ Գարեգինի Մանուկյանի, Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դատարանը գտնում է, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և որպես ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանի մեղքը հիմնավորող ներկայացված ապացույցները փաստական տվյալներ չեն պարունակում այն մասին, որ Լ. Մխիթարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն։
Քրեական գործի նախաքննությամբ չի ապացուցվել և դատաքննությամբ չի հաստատվել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանին վերագրվող արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանը պետք է արդարացվի` կատարած արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…)։ 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան։(…)»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
«Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել։ (…)»։
ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը։ Չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։
2. Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը կամ անգործությունը, որը թեև ձևականորեն պարունակում է սույն օրենսգրքով նախատեսված որևէ արարքի հատկանիշներ, սակայն իր նվազ կարևորության պատճառով հասարակական վտանգավորություն չի ներկայացնում, այսինքն` ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին, հասարակությանը կամ պետությանը էական վնաս չի պատճառել և չէր կարող պատճառել։»։
Նույն օրենսգրքի 244-րդ հոդվածի համաձայն`
«Ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտած անձի կողմից՝ սույն օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների առաջացման դեպքում՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով կամ առանց դրա։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
Նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
Նույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։»։
Նույն օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ։»։
Նույն օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...)
3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից բխում է, որ արարքը հանցավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայությունը՝
ա/ արարքը պետք է նախատեսված լինի քրեական օրենքով,
բ/ այն պետք է բովանդակի հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։
Այլ կերպ` նշված պայմաններից որևէ մեկի բացակայությունը բացառում է հանցանքի առկայությունը։ Նշված հետևությունը բխում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Տիգրան Ժորայի Շմավոնյանի գործով 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ «4. (...) Արարքը ճանաչվում է հանցավոր միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեսված բոլոր հատկանիշները։ Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է՝ օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ։ Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունը անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին։ (…)»։
Այսպիսով, արարքը հանցագործություն ճանաչելու համար այն պետք է նախատեսված լինի քրեական օրենսգրքով և բովանդակի հանցակազմի բոլոր տարրերը։
Մեջբերված նորմերով սահմանված է նաև օրինականության սկզբունքը, որի անբաժանելի տարրն է «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը։ Վերջինս իր արտացոլումն է գտել ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Եվրոպական դատարան), այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայում։
Այսպես` Ս.Ռ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության և Ս.Վ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործերով Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածում ամրագրված երաշխիքները, լինելով օրենքի գերակայության էական տարրեր, Կոնվենցիայի պաշտպանության համակարգում կայուն տեղ ունեն, և դա հատկապես ընդգծվում է այն փաստով, որ Կոնվենցիայի 15-րդ հոդվածի համաձայն` անգամ պատերազմի կամ արտակարգ դրության ժամանակ 7-րդ հոդվածից որևէ շեղում չի թույլատրվում։ Վերջինս, ելնելով իր առարկայից և նպատակից, պետք է այնպես մեկնաբանվի ու կիրառվի, որպեսզի նախատեսի կամայական մեղադրման, դատապարտման և պատժման դեմ ուղղված արդյունավետ երաշխիքներ (տե՛ս Ս.Ռ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով (C.R. v. THE UNITED KINGDOM), 1995 թվականի նոյեմբերի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20190/92, կետ 32, Ս.Վ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով (S.W. v. THE UNITED KINGDOM), 1995 թվականի նոյեմբերի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20166/92, կետ 34)։
Կոկկինակիսն ընդդեմ Հունաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետը նախատեսված չէ միայն նրա համար, որ ի վնաս մեղադրյալի հետադարձության կարգով քրեական օրենքի կիրառումն արգելվի։ Այն ընդհանուր առմամբ ամրագրում է նաև այն սկզբունքը, որ միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը (nullum crimen, nulla poena sine lege), ինչպես նաև այն սկզբունքը, որ քրեական օրենքը չպետք է ի վնաս մեղադրյալի տարածական մեկնաբանության ենթարկվի, օրինակ՝ այն չպետք է կիրառվի անալոգիայով (տե՛ս Կոկկինակիսն ընդդեմ Հունաստանի գործով (KOKKINAKIS v. GREECE), 1993 թվականի մայիսի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14307/88, կետ 52)։
Քննարկվող կանոնն իր արտացոլումն է գտել նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայում։ Մասնավորապես`
Վարուժան Գագիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ3/0013/01/11 գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 13-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը` «13. Նախորդ կետում շարադրված միջազգային և ներպետական իրավադրույթների վերլուծությունից հետևում է, որ անձին հանցագործություն (հանցագործություններ) կատարելու մեջ մեղավոր ճանաչելու և այդ հանցագործության (հանցագործությունների) համար պատիժ նշանակելու միակ հիմքն է կատարման պահին նրա արարքն օրենքով հանցագործություն համարվելը և այդ հանցագործության համար պատիժ նախատեսված լինելը։ Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության և պատժի այլ կերպ, քան օրենքով ուղղակիորեն նախատեսված դեպքերում, կարգով և չափով։ Անձը չի կարող ենթարկվել պատասխանատվության այնպիսի արարքի համար, որն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող եղանակով նախատեսված չէ գործող օրենքով։ Անձը չի կարող ենթարկվել նաև այնպիսի պատժի, որը նախատեսված չէ գործող օրենքով։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր։ Այն բացարձակ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից որևէ շեղում անթույլատրելի է։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Երվանդ Մելքոնյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0090/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի մայիսի 11-ի որոշման 14-16-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«14. Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձին հանցագործություն կատարելու մեջ մեղավոր ճանաչելու միակ հիմքը կատարման պահին նրա արարքի` օրենքով սահմանված կարգով հանցագործություն համարվելն է։ Այսինքն` արարքը կարող է որպես հանցագործություն նախատեսվել միայն քրեական օրենքով, և ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության և պատժի այլ կերպ, քան քրեական օրենքով ուղղակիորեն նախատեսված հանցանք կատարելու համար։ Այսպիսով` չկա հանցագործություն, չկա պատիժ, եթե արարքն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող եղանակով նախատեսված չէ գործող օրենքով (nullum crimen, nulla poena sine lege)։
15. Վերոնշյալ սկզբունքն իր արտացոլումն է գտել նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքում, որի համաձայն` բացառապես օրենքի հիման վրա կարող է որոշվել հանցագործության առկայությունը և դրա համար պատիժ սահմանվել (nullum crimen, nulla poena sine lege)։ Մասնավորապես, արգելելով նախատեսված հանցագործությունների սահմանների ընդլայնումն ի հաշիվ այն գործողությունների, որոնք նախկինում հանցագործություն չեն համարվել` «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածը նաև սահմանում է, որ քրեական օրենքը չպետք է ի վնաս մեղադրյալի տարածական մեկնաբանվի, օրինակ` մեկնաբանվի անալոգիայի կիրառմամբ (տե՛ս Կաֆկարիսն ընդդեմ Կիպրոսի գործով (KAFKARIS v. CYPRUS) 2008 թվականի փետրվարի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21906/04, կետ 138)։
16. Սույն որոշման 13-15-րդ կետերում մեջբերված սահմանադրական, կոնվենցիոն և օրենսդրական դրույթների, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների վերլուծությունից հետևում է, որ այդ դրույթներով սահմանված երաշխիքը (nullum crimen, nulla poena sine lege), հանդիսանալով օրենքի գերակայության անքակտելի տարր, առաջնային տեղ է զբաղեցնում ՀՀ Սահմանադրությամբ և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայով երաշխավորված պաշտպանության համակարգում, որից որևէ շեղում չի թույլատրվում։ Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքից հետևում է, որ ցանկացած հանցագործություն և պատիժ պետք է հստակ ամրագրված լինի օրենքով։ Այդ օրենքը չի կարող տարածական մեկնաբանվել, և այն չի կարող կիրառվել անալոգիայով։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Արթուր Առաքելյանի վերաբերյալ ԵԱՆԴ/0122/01/12 քրեական գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի որոշման 18-րդ և 19-րդ կետերում, որտեղ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքրեշումները.
«18. Այսպես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում «Ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնել[ու համար] տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտած անձի կողմից՝ սույն օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների առաջացման դեպքում (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական նորմի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդիրը, ելնելով ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների շահերից, ինչպես նաև ճանապարհատրանսպորտային պատահարի փաստով պայմանավորված նրանց փոխադարձ պարտավորությունների ապահովման անհրաժեշտությունից, տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտած անձանց քրեական պատժի սպառնալիքի տակ պարտավորեցնում է մնալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրում, եթե դրա արդյունքում մարդու (մարդկանց) առողջությանն անզգուշությամբ պատճառվել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս կամ առաջացել է մարդու (մարդկանց) մահ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածը նպատակ է հետապնդում պատժել ճանապարհային երթեկության կանոնների խախտում թույլ տված այն անձանց, ովքեր, թողնելով դեպքի վայրը, խուսափել են ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժած անձանց օգնություն ցուցաբերելուց, չեն ցանկացել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին տեղեկացնել իրավապահ մարմիններին և աջակցել կատարված արարքի, դրա հետևանքների հետ կապված հանգամանքների բացահայտմանը։
19. Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած և ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողած (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած) անձանց նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու նպատակահարմարության հարցը լուծելու ընթացքում դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է պարզի, թե ինչ դրդապատճառներով է անձը թողել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և արդյոք դրանով փորձել է խուսափել պատահարի փաստով պայմանավորված իր պարտավորությունների կատարումից։
Հանցավորի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար դեռևս բավարար չէ այն հանգամանքի պարզաբանումը, որ տրանսպորտային միջոց վարող անձն առանց ծայրահեղ անհրաժեշտության թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը։ Նման իրավիճակներում անձի նկատմամբ համարժեք քրեաիրավական ներգործության միջոց կիրառելու համար անհրաժեշտ է պարզել և համապատասխան գնահատականի արժանացնել այն, թե արդյոք հանցավորը, դեպքի վայրը թողնելով, փորձել է խուսափել`
ա) ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժած անձանց օգնություն ցուցաբերելուց,
բ) ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին իրավապահ մարմիններին տեղեկացնելուց,
գ) կատարված արարքի և դրա հետևանքների հետ կապված հանգամանքների բացահայտմանն աջակցելուց։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձը, ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելով, կարող է փորձել թաքցնել հանցագործության կատարման փաստը, խուսափել իր պարտավորությունների կատարումից, և հակառակ դրան՝ հանցավորը կարող է նման նպատակներ չհետապնդել, միջոցներ ձեռնարկել տուժած անձանց օգնություն ցույց տալու, պատահարի մասին իրավապահ մարմիններին տեղեկացնելու ուղղությամբ, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով լքել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նշված երկու իրավիճակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար պետք է իրենց արտացոլումը գտնեն քրեաիրավական ներգործության միջոցի ընտրության ժամանակ, այլապես կխախտվեն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքները։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«28. (…)
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։»։
Ամբաստանյալ Լևոն Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա` «2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 04.50-ի սահմաններում, Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանին պատկանող և իրեն վստահված «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցով՝ Նալբանդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ գոտով, շուրջ 60-70 կմ/ժամ արագությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Հասնելով Թումանյան փողոցի թիվ 17 հասցեի դիմաց՝ թույլ է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ ուշադրությունը շեղել է երթևեկությունից, ուշադիր չի հետևել ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը, ավտոմեքենան վարել է տվյալ ճանապարհահատվածում սահմանված թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում ավտոմեքենան անկառավարելի վճակում դուրս է եկել հանդիպակաց ուղեմաս, որտեղ ավտոմեքենայի հետևի աջ մասով ընդհարվել է Թումանյան թիվ 17 հասցեում գտնվող «Ինեկոբանկի» ՓԲԸ-ի գլխամասային գրասենյակի վարչական շենքի դիմաց` մայթեզրի մոտ կայանված Խաժակ Գարեգինի Մանուկյանին պատկանող «Մերսեդես» մակնիշի 34 VM 760 պ/հ ավտոմեքենային, որից վերջինս, ինքնաբերաբար հետ ընթանալով, հետևի մասով ընդհարվել է Անի Սահակի Եղիազարյանին պատկանող «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պ/հ կայանված ավտոմեքենայի առջևի մասին, իսկ իր ավտոմեքենան պտտվել և հետևի ձախ մասով ընդհարվել է Թումանյան փողոցի թիվ 17 շենքի պատին, որի հետևանքով իր ուղևորներից Արամ Նորայրի Սարգսյանին անզգուշությամբ պատճառել է առողջության տևական քայքայումով միջին, իսկ Ռոզա Սամվելի Մինասյանին՝ կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ։
Այնուհետև` Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանը «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի և ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջների խախտմամբ ավտովթար կատարելուց հետո, խախտել է նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը` թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը` մասնավորապես փորձել է խուսափել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին իրավապահ մարմիններին տեղեկացնելուց և հեռացել է։»։
Ամբաստանյալ Լևոն Մխիթարայնին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրվել են հետևյալ ապացույցները.
1) վկաներ Արամ Սարգսյանի, Ռոզա Մինասյանի, Անի Եղիազարյանի, Խաժակ Մանուկյանի, Էդուարդ Խաչատրյանի ցուցմունքները,
2) Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 23-ի թիվ 1570/հ եզրակացությունը,
3) Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. հոկտեմբերի 01-ի թիվ 1569/հ եզրակացությունը,
4) Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ 2778 եզրակացությունը,
5) Հրդեհատեխնիկական և ապրանքագիտական համալիր փորձաքննության 2014թ. նոյեմբերի 18-ի թիվ 43221404 եզրակացությունը,
6) Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության 2015թ. ապրիլի 14-ի թիվ 13721508 եզրակացությունը,
7) Դեպքի վայրի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրությունը,
8) «ԲՄՎ» մակնիշի, 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրությունը,
9) «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 34 VM 760 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրությունը,
10) «Նիսսան» մակնիշի 34 LV 216 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի զննության 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի արձանագրությունը
11) «Փարքինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲ ընկերությունից ստացված, ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակը,
12) «Ինեկոբան» ՓԲ ընկերությունից ստացված, ապացույց ճանաչված սկավառակը,
13) «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստաված, ապացույց ճանաչված Լ. Մխիթարյանի 094-035-02-04 բջջային հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները։
Դատարանը գտնում է, որ տվյալ քրեական գործով նախաքննության մարմնի կողմից ձեռք բերված վերոհիշյալ ապացույցները բավարար չեն, դրանք չեն կարող իրենց թույլատրելիության, վերաբերելիության և բավարարության առումով իրենց համակցության մեջ հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավոր ճանաչելու, վերջինիս այդ հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նախաքննության ընթացքում Լ. Մխիթարյանի` որպես վկա և որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքների համաձայն, վթարից հետո նա անմիջապես փորձել է ուղևորին` Արամին դուրս բերել ավտոմեքենայից, սակայն դռները չեն բացվել։ Մեքենայի պատուհանից դուրս է բերել Ռոզային, այնուհետև հավաքվածների օգնությամբ, նույն կերպ դուրս է բերել նաև Արամին։ Նրան տեղափոխել են հանդիպակաց մայթ։ Քիչ անց եկել է շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան և Ռ. Մինասյանին տեղափոխել հիվանդանոց։ Քիչ հետո եկել է շտապօգնության երկրորդ ավտոմեքենան, որն էլ Ա. Սարգսյանին տեղափոխել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն։ Հավաքված անծանոթ անձանցից մեկի հեռախոսով զանգահարել է իր ընկեր Էդգար Պետրոսայնին և հայտնել, որ վթարի է ենթարկվել, խնդրել է գալ դեպքի վայր։ Քիչ անց, երբ արդեն գտած է եղել հեռախոսը` իրեն զանգահարել է Էդգարը` դեպքի ստույգ վարը ճշտելու համար։ Երբ Էդգարը եկել է` նրան խնդրել է գնալ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն։ Ինքը մնացել է դեպքի վայրում` մինչև հրդեհը մարել են, այնուհետև գնացել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն՝ ընկերների վիճակն իմանալու համար և ժամը 07.00-ի սահմաններում իմանալով, որ նրանց հետ ամեն ինչ կարգին է` տուն է գնացել, քանի որ իրեն վատ է զգացել։ 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի ցերեկը նորից գնացել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն, քանի որ անհանգստացած է եղել Արամի առողջական վիճակով։ Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 16-ին ևս եղել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում, իսկ 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին ներկայացել է ոստիկանություն։
/ գ.թ. 123-125, 189-190, 225-227/
Ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանի` դատարանում տված ցուցմունքի համաձայն` վթարից հետո անմիջապես հետո փորձել է ավտոմեքենայի ուղևոր Արամին դուրս բերել մեքենայից, սակայն դռները չեն բացվել։ Կոտրել է պատուհանը և առաջինը դուրս է բերել Ռոզային, թողել է մայթին, այնուհետև հավաքվածների օգնությամբ նույն կերպ դուրս է բերել Արամին, իսկ Ռոզային տեղափոխել են հանդիպակաց մայթ։ Հավաքվածներին խնդրել է շտապօգնություն կանչել, քանի որ բջջային հեռախոսն այդ պահին իր մոտ չի եղել։ Իրեն ասել են, որ վթարի արդյունքում մեքենան դիպչել է բանկի ազդանշանային համակարգին, ուստի շտապօգնությունն ու ոստիկանները շուտով կգան։ Այդ ընթացքում եկել են կարմիր բերետավորները։ Նրանց ասել է, որ ինքն է վարորդը, ասել է նաև, որ ինքը կարմիր բերետավոր Ռոմանի ընկերն է։ Այդ ընթացքում հավաքվածներից մեկից խնդրել է բջջային հեռախոս և զանգահարել է իր ընկեր Էդգար Պետրոսյանին, ասել է, որ վթար է եղել և խնդրել է, որ գա դեպքի վայր։ Այնուհետև եկել են ճանապարհային ոստիկանները։ Վերջիններս գտել են իր հեռախոսը և տվել իրեն։ Նրանց ևս ասել է, որ ինքն է վարորդը, սակայն անուն, ազգանուն և հասցե չի ասել։ Նույնիսկ ասել է, որ իր հայրն էլ է ոստիկան։ Հեռախոսը գտնելուց հետո, իր բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է Էդգարը։ Էդգարին խնդրել է ոստիկանությունից ճշտել, թե ուր պետք է ներկայանա։ Քիչ անց եկել է շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան։ Քանի որ Ռոզան արդեն ուշագնաց է եղել, առաջինը տարել են նրան։ Այդ ընթացքում Արամը հենված է եղել իր ոտքերին և չի կարողացել շարժվել։ Շուտով եկել է շտապօգնության երկրորդ ավտոմեքենան, որով տեղափոխել են Արամին։ Ինքն օգնել է, որպեսզի նրան պառկացնեն պատգարակին, որից հետո մնացել է դեպքի վայրում։ Մոտ ժամը 5։30-ին գնացել է թիվ 1 հիվանդանոց` Ռոզայի մոտ։ Բժիշկներն ասել են, որ Ռոզային վիճակը ծանր է, արյուն է անհրաժեշտ, պետք է շտապ վիրահատեն։ Տեղեկացել է, որ Արամին տարել են «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն, ժամը 06։00-ին գնացել է այնտեղ։ Այնուհետև գնացել է գումար բերելու` բուժօգնության, մասնավորապես արյան ներարկումների համար վճարելու համար։ Հաջորդ օրը` 2014թ. սեպտեմբերի 15-ին, զբաղած է եղել հիվանդանոցների հետ կապված հարցերը կարգավորելով։ 2015թ. սեպտեմբերի 16-ին կապվել է քննիչի հետ, վերջինս ասել է, որ հաջորդ օրը ներկայանա։ 2014թ. սեպտեմբերի 17-ին ներկայացել է ոստիկանություն։ Քննությունից խուսափելու նպատակ չի ունեցել։ Դեպքի վայրը չի լքել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արամ Նորայրի Սարգսյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքների համաձայն` տեղյակ է, որ Լ. Մխիթարյանն է օգնել իրեն դուրս բերել ավտոմեքենայից, այնուհետև եկել է հիվանդանոց ու տեղեկանալով, որ իր հետ ամեն ինչ նորմալ է, գնացել է տուն։ Հիվանդանոցում գիտակցության գալով` 2014թ. սեպտեմբերի 15-ի առավոտյան տեսել է Լևոնին։ Հետագայում նայել է տեսագրությունը և տեսել, որ Լևոնն է իրեն հանել մեքենայից։ Իր իմանալով և ըստ ընկերների պատմածի` Լևոնը քննիչից շուտ է եկել հիվանդանոց, շտապօգնության հետ։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 118-119/
Վկա Ռոզա Սամվելի Մինասյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքների համաձայն` Տեղյակ է, որ Լևոնն է իրեն դուրս բերել ավտոմեքենայից։ Հիվանդանոց է տեղափոխվել անգիտակից վիճակում։ Երբ աչքերը բացել է, տեսել է Լևոնին։ Իր մայրիկի պատմելով, երբ իրեն բերել են հիվանդանոց, առաջինը եկել է Լևոնը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 121-121ա/
Վկա Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանի` նախաքննության ընթացքում և դատարանում տված ցուցմունքների համաձայն` ընկերներից իմացել է, որ Լևոնն օգնություն է ցուցաբերել տուժածներին, նրանց հիվանդանոց տեղափոխելուց հետո տուն է գնացել, քանի որ իրեն վատ է զգացել։ Հաջորդ օրն առավոտյան Նորքի հիվանդանոցում տեսել է Լևոնին, նա դեռևս ոստիկանություն չէր ներկայացել։ Ինքը Լ. Մխիթարյանին չի հորդորել, որպեսզի վերջինս ներկայանա ոստիկանությանը, քանի որ բոլորն արդեն տեղյակ էին այդ դեպքի մասին, այդ թվում նաև ոստիկանները։ Հնարարավոր է, որ ընդհանուր խոսակցության ժամանակ ասած լինի, որ Լևոնը ներկայանա ոստիկանություն, բայց դա իր կարծիքով որպես հորդոր չի կարող դիտվել։
/գ.թ. 113-114, 211, դատական նիստի արձանագրություն/
«Փարքինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲ ընկերությունից ստացված, ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակի զննության արդյունքում ակնհայտ է դառնում, որ վթարից անմիջապես հետո, վայրկյաններ անց ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանը հրդեհով բռնկված ավտոմեքենայից արագ դուրս է բերում երկու ուղևորներին, որից անմիջապես հետո սկսում է այրվել ավտոմեքենայի սրահը։ Դա տեղի է ունենում հետևյալ ժամանակահատվածում. տեսագրության ժամը 04։40։04-ին երևում է Թումանյան փողոցի՝ Նալբանդյան փողոցի կողմից դեպի Աբովյան փողոց տանող ուղեմասի 2-րդ գոտով տեսախցիկի տեսադաշտ մտնող մի բաց գույնի սեդան թափքով ավտոմեքենա, որը երևալուն պես ձախ է թեքվում, թեքությամբ ընթանալով դեպի կայանված վիճակում գտնվող սպիտակ գույնի ավտոմեքենան, տեսագրության ժամը 04։40։05-ին իր հետևի աջ մասով ընդհարվում է նշված սպիտակ գույնի ավտոմեքենայի առջևի մասին, որից հետո ընդհարվում է «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության մուտքի պատին, որից հրդեհ է բռնկվում ու այն սկսում է այրվել։ Տեսագրության ժամը 04։40։12-ին այդ ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղից իջնում է մի տղամարդ՝ ավտովարորդը, որն ըստ Լևոն Մխիթարյանի հայտարարության` ինքն է։ Նա փորձում է ավտոմեքենայի հետևի ձախ դուռը բացել և ուղևորին դուրս քաշել, սակայն սկզբում դա նրան չի հաջողվում։ Տեսագրության ժամը 04։40։26-ին նա պտտվում է դեպի ավտոմեքենայի հետևի մասի աջ կողմ։ Տեսագրության ժամը 04։40։41-ին այդ տղամարդը քաշելով փողոցին է մոտեցնում և դրա եզրին թողնում մի անձի, որից հետո նորից մոտենում է ավտոմեքենայի հետևի աջ մասին։ Ժամը 04։40։44-ին մեկ այլ քաղաքացի է մոտենում և գրկելով` փողոցի հանդիպակաց մայթ է տեղափոխում ավտովարորդի կողմից մայթին թողնված անձին։ Օգնության հասած երկրորդ քաղաքացին նույնպես մոտենում է ավտոմեքենայի հետևի աջ մասին։ Ժամը 04։40։58-ին երևում են ավտովարորդն ու նրան մոտեցած քաղաքացին, որոնք քաշելով դեպի փողոց են մոտեցնում երկրորդ ուղևորին։ Այնուհետև ևս մի քաղաքացի է նրանց մոտենում ու սկսում են երեքով նույն անձին քաշելով տեղափոխել փողոցի հանդիպակաց մայթ։ Տեսագրության ժամը 04։41։25-ին նրանց են մոտենում ոստիկանության պարեկային ծառայության համազգեստով երկու աշխատակիցներ, որից հետո տեսագրության ժամը 04։41։41-ին ավտովարորդն ու հավաքվածները քարշ տալով դեպի հանդիպակաց մայթ են հասցնում երկրորդ ուղևորին։ Տեսագրության ժամը 04։41։49-ին դեպքի վայր է գալիս ճանապարհային ոստիկանության աշխատակիցը՝ համապատասխան համազգեստով։ Ժամը 04։47։31-ին դեպքի վայր են գալիս հրշեջները և փորձում են հանգցնել հրդեհը։ Ժամը 04։48։50-ին երևում է հրշրեջ ծառայության ավտոմեքենան։ Ժամը 04։49։42-ին գալիս է շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան։ Ժամը 04։52։15 շտապօգնության առաջին ավտոմեքենան գնում է։ Ժամը 04։57։10 գալիս է շտապօգնության երկրորդ ավտոմեքենան։ Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 05։00։14-ին։
/գ.թ. 128-129ա/
Ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանին նախաքննության մարմնի կողմից առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված վերոհիշյալ ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ ապացույցների շարքում առկա չէ որևէ փաստական տվյալ այն մասին, որ տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտած Լ. Մխիթարյանը թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը, այսինքն փորձել է խուսափել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժած անձանց օգնություն ցուցաբերելուց, ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին իրավապահ մարմիններին տեղեկացնելուց, կատարված արարքի և դրա հետևանքների հետ կապված հանգամանքների բացահայտմանն աջակցելուց։ Վթարից անմիջապես հետո տուժածներին դուրս բերելով ավտոմեքենայի հրդեհվող սրահից` Լ. Մխիթարյանն օգնել է նրանց, այնուհետև շարունակել է օգնել նրանց` բուժման ընթացքում։ Բացի այդ, մինչև տուժածներին հիվանդանոց տեղափոխումը պատահարի վայրը լքելու, պատահարի հանգամանքների բացահայտմանն աջակցելուց խուսափելու վերաբերյալ բավարար ապացույցներ չեն ներկայացվել։ Հետևաբար գործի նյութերով հիմնավորված չէ Լ. Մխիթարյանի կողմից այնպիսի արարքի կատարում, որը կգնահատվեր որպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնել` տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտած անձի կողմից։
Այսպիսով, Լ. Մխիթարյանի արարքում բացակայում է տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտած անձի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների առաջացման դեպքում ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, քանի որ ձեռքբերված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար։
Շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Լ. Մպիթարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք։ Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Լ. Մխիթարյանի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու համար այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Մխիթարյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված արարքում ապացուցված չէ և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ուստի Լ. Մխիթարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և նա պետք է արդարացվի` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լ. Մխիթարյանի պաշտպան Հ. Բաղդասարյանի 2015թ. հունիսի 06-ի միջնորդությունը` քրեական գործի վարույթը կարճելու և Լ. Մխիթարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, դատարանը գտնում է, որ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության հիմքով վերջինիս արդարացնելու պայմաններում` պաշտպանի վերոհիշյալ միջնորդության քննարկումն առարկայազուրկ է։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` դատարանը գտնում է, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. ապրիլի 20-ի որոշումով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված, «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենան պետք է թողնել Էդուարդ Խաչատրյանի տնօրինմանը։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել պետք է վերացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364, 366-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Լևոն Խաչիկի Մխիթարյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան այդ մեղադրանքով արդարացնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։
Դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. ապրիլի 20-ի որոշումով իրեղեն ապացույց ճանաչված և Էդուարդ Վազգենի Խաչատրյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված, «ԲՄՎ» մակնիշի 34 AA 052 պետհամարանիշի ավտոմեքենան թողնել Էդուարդ Խաչատրյանի տնօրինմանը։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ