ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0110/01/15

18 հունվարի 2016թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Մ.ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ



ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ


Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ Հ.Առաքելյանի և վերջինիս շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.10.2015թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014թ. դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված թիվ 13828214 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2014թ. դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2014թ. դեկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել այդ քրեական գործն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին, որը 2014թ. դեկտեմբերի 29-ին ընդունվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության հատկապես կարևոր գործերի քննիչի վարույթ:
2015թ. ապրիլի 28-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.10.2015թ. դատավճռով.
Ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել է ազատազրկման 5 /հինգ/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվվելով 2014թ. դեկտեմբերի 13-ից:
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.10.2015թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են բերել ամբաստանյալ Հ.Առաքելյանը և վերջինիս շահերի պաշտպանը:


Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար« որ նա 2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը` 01.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 15/2 հասցեում գործող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբի դիմաց անհարկի վիճաբանել է նույն ակումբում ծառայողական պարտականություններ իրականացնող ոստիկանության ծառայող Արմեն Բենիկի Ավագյանի հետ, որի ընթացքում չենթարկվելով իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկան, ոստիկանության ենթասպա Արմեն Բենիկի Ավագյանի և նույն բաժնի ոստիկան, ոստիկանության ավագ սերժանտ Սերգեյ Վարդանի Մխիթարյանի` կարգի հրավիրելու օրինական պահանջներին, կապված վերջիններիս ծառայողական պարտականությունների կատարման հետ, Ս.Մխիթարյանի նկատմամբ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով բռունցքով հարվածել է վերջինիս դեմքին, պատճառելով` առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող` ձախ ակնակապճային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի և արյունազեղման, ձախ սրունքի մ/3-ի առաջային մակերեսի քերծվածքների ձևով մարմնական վնասվածքներ, ապա շարունակելով բռնի գործողությունները, Ա.Ավագյանի առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով բռունցքով հարվածել է Ա.Ավագյանի դեմքին, նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս` ճակատային աջ կեսի սալջարդ վերքի, աջ ազդրի մ/3-ի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի ձևով, մարմնական վնասվածքներ:

Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետª դատարան/ հիմնավորված է համարել հետևյալը.
ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության գլխավոր վարչության /այսուհետ ՊՊԳՎ/ Կենտրոնական պահպանության բաժնի պետ Ա. Խաչատրյանի և անհատ ձեռնարկատեր Արմեն Մուշեղյանի միջև 2014թ. փետրվարի 25-ին կնքվել է օբյեկտում հասարակական կարգի պահպանման մասին պայմանագիր /այսուհետ Պայմանագիր/, որի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկան Արմեն Բենիկի Ավագյանը 2014թ. դեկտեմբերի 9-ից, որպես իրեն ամրակցված պահակակետ, յուրաքանչյուր օր` ժամը 21.00-ից մինչև 06.00-ը, Երևանի Վարդանանց 15/2 հասցեում գտնվող ՚Անգելՙ ակումբում իրականացրել է հասարակական կարգի պահպանություն:
2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 09.00-ից տուժող Արմեն Ավագյանը ոստիկանի համազգեստով ծառայություն է իրականացրել ՚Անգելՙ ակումբում:
Նույն օրը ժամը 23.00-ի սահմաններում ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանն իր ընկերներ Մովսես Հարությունյանի, Հովհաննես Սահակյանի, Արամ և Կարապետ Սարգսյանների հետ գնացել է ՚Անգելՙ ակումբ` Կարապետ Սարգսյանի ծննդյան օրը նշելու: Նրանք ակումբում զվարճացել են և ոգելից խմիչք գործածել:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 0100-ի սահմաններում ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ է այցելել այդտեղ ծառայություն իրականացնող Ա.Ավագյանի ընկեր, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկան Սերգեյ Մխիթարյանը` Արմեն Ավագյանին տեսակցելու և լազերային սկավառակ փոխանցելու նպատակով: Նա կրել է քաղաքացիական հագուստ:
Ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանը գտնվելով ակումբի սրահում` ընկերների հետ խոսակցության ընթացքում բարձրաձայն հայհոյանքներ է տվել, որի պատճառով Արմեն Ավագյանը մոտեցել է նրան և դիտողություն արել:
Որոշ ժամանակ անց ակումբի սրահում կրկին բարձրաձայն հայհոյանքներ են լսվել: Հետագա խնդիրներից խուսափելու նպատակով Արմեն Ավագյանն ակումբի մենեջեր Կարեն Պետրոսյանի հետ մոտեցել են Հայկազ Առաքելյանին և նրա ընկերներին, նրանց ներկայացրել վճարման ենթակա գումարը և դուրս հրավիրել ակումբից:
Հայկազ Առաքելյանը չի ցանկացել դուրս գալ, որի պատճառով նրա և ընկերների միջև տարաձայություն է առաջացել, սակայն որոշ ժամանակ անց նրանք միասին դուրս են եկել ակումբից:
Ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանը գտնվել է ոգելից խմիչք գործածած վիճակում: Նա ձեռքին եղած ծխախոտի մնացորդը նետել է ակումբի մուտքի դռան վրա և հայհոյանքներ է հնչեցրել:
Տուժող Արմեն Ավագյանը կրկին դիտողություն է արել նրան, սակայն Հայկազ Առաքելյանը շարունակելով հայհոյանքները` փորձել է մտնել ակումբ: Տեսնելով, որ Հայկազ Առաքելյանն ակումբի դիմացի հատվածում շարունակում է գոռգոռալ և հայհոյել` Արմեն Ավագյանը նրանից կրկին պահանջել է դադարեցնել նմանօրինակ վարքագիծը, սակայն Հայկազ Առաքելյանը չի ենթարկվել նրա օրինական պահանջներին: Արմեն Ավագյանը բռնելով Հայկազ Առաքելյանի պարանոցից և հագուստներից` զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի օրվա պատասխանատու Արսեն Սարգսյանին և խնդրել է օգնող ուժեր ուղարկել ակումբ:
Այդ ընթացքում Հայկազ Առաքելյանը վիճաբանել է ակումբում ծառայողական պարտականություններն իրականացնող, իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող, խուլիգանական գործողությունները խափանող, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժնի ոստիկան Արմեն Ավագյանի հետ, որի ընթացքում չի ենթարկվել հասարակական կարգի խախտումը դադարեցնելու վերաբերյալ նրա օրինական պահանջին, առողջության համար վտանգավոր բռնություն է գործադրել Արմեն Ավագյանի նկատմամբ` բռունցքով հարվածելով նրա դեմքին, որի հետևանքով Արմեն Ավագյանին պատճառել է առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ: Հ.Առաքելյանը բռնություն է գործադրել նաև Ա.Ավագյանի ընկեր Ս.Մխիթարյանի նկատմամբ` ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնելով նրան, որի հետևանքով նա ստացել է առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:
Այնուհետև, ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկաններ Սարգիս Կարապետյանն ու Գագիկ Մկրտչյանը բռնելով Հայկազ Առաքելյանին` բերման ենթարկելու նպատակով նրան նստեցրել են ծառայողական ավտոմեքենան, սակայն վերջինս ոտքերով հարվածել է ավտոմեքենայի դռանը և թույլ չի տվել փակել այն, ապա դուրս գալով ավտոմեքենայից` փորձել է դիմել փախուստի, որի ընթացքում կորցրել է հավասարակշռությունը և վայր է ընկել: Դրանից հետո ոստիկանները Հայկազ Առաքելյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Հ. Առաքելյանը նախկինում դատված չի եղել, իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ:


Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանª Վ.Ենգիբարյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է վերաքննիչ բողոքը ընդունել վարույթ.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դաաարանի թիվ ԵԿԴ-0110/01/15 քրեական գործով 01.10.2015թ.-ին կայացված դատավճիռը, Հայկազ Առաքելյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասի մեղավոր ճանաչելու մասով ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել.
Հայկազ Առաքելյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասից վերաորակավորել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, որը իրականում կհամապատասխանի իր պաշապանյալի արարքին:
Եթե վերաքննիչ դատարանր գտնի, որ գործով դատաքննության արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները բավարար են եղել ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար, ուստի խնդրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժաչափի սահմաններում իր պաշտպանյալ Հայկազ Առաքելյանի նկատմամբ նշանակել նախատեսված առավել մեղմ պատիժ /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդված/, կամ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում ամրագրված դրույթները կայացնել դատական ակտ նշված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին և սահմանել փորձաշրջան:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ սույն գործով դատարանը թույլ է ավել նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են գործի սխալ լուծմանը:
Հայկազ Առաքելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316–րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մինչդեռ գտել է, որ վերջինիս արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը հետևյալ հիմնավորմամբ.
Հայկազ Առաքելյանի հակաիրավական գործողությունների շարժառիթն ու նպատակը ուղղված չեն եղել իշխանության ներկայացուցչի լիազորությունների իրականացմանը խոչընդոտելուն: Քանի որ իրականում, ինչպես ցուցմունքներում, այնպես էլ առերես հարցաքննությունների ընթացքում Հայկազ Առաքելյանը բազմիցս նշել է, որ խառնաշփոթ իրավիճակում ինչ-որ մեկը ետևի կողմից թևանցուկ բռնել է իր պարանոցր և սկսել է ուժեղ սեղմել, ինչի հետևանքով նրա մոտ շնչահեղձություն է առաջացել: Քանի որ այդտեղ ներկա են եղել նաև մի քանի հոգի ևս, հետևաբար, Հայկազ Առաքելյանը չէր կարող գիտակցել թե նրանցից, որ մեկն էր բռնել իր պարանոցը: Այդ ժամանակ Հայկազ Առաքելյանը սկսել է անկանոն շարժումներ կատարել ձեռքերով և ոտքերով, որի հետևանքով ձեռքը պատահաբար կպել է նրան հետևի կողմից բռնած անձնավորության դեմքին: Չգիտակցելով կատարվող գործողությունները Հայկազ Առաքելյանը ամեն կերպ փորձել է ազատվել իրեն հետևից ամուր բռնած անձնավորությունից: Հարկ է նշել, որ ինչպես պարզվել է հետագայում հետևից Հայկազին Առաքելայնին բռնած անձնավորության հասակը մոտ 1.80սմ է, իսկ Հայկազ Աոաքելյանի հասակը կազմում է 1.60սմ: Ավելին, նման հանգամանքներում մեղադրայլը իր 45 կգ կշռով, կարող էր մտածել միայն պաշտպանվելու և պարանոցը ազատելու մասին:
Բացի այդ, նշված դիրքում վերջինս լիովին զրկված է եղել տեսնելու իրեն հետևից բռնած անձին, առավել ևս գուշակելու նա ոստիկան էր, թե ոչ: Նշված դիրքում, վերջինս չէր կարող գիտակցել, որ իր գործողությունները կատարում է ոստիկանության աշխատակցի նկատմամբ:
Այդ պահին դիմացից նրանց մոտեցել է քաղաքացիական հագուստով մեկ այլ անձնավորություն և սկսել հարվածել Հայկազ Առաքելյանի մարմնի տարբեր մասերին: Հարկ է համարել կրկին նշել, որ նշված իրավիճակում, Հայկազ Աոաքելյանի դիմաց կանգնած է քաղաքացիական հագուստով անձնավորություն, վերջինս չի ներկայացել որպես ոստիկանության աշխատակից և նրա ոստիկանության աշխատակից լինելու հանգամանքը մեղադրյալին հայտնի չի եղել հարվածելու ժամանակ:
Այս փաստը հաստատում է նաև գործով վկա Հովհաննես Սահակյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, որի համաձայն իր առաջարկով 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին ընկերներով գնացել են ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ, որտեղ գարեջուր են խմել: Դուրս գալով ակումբից՝ տեսել է, որ մի համազգեստ կրող ոստիկան բռնել է Հայկազ Առաքելյանին: Մոտեցել է նրան և ասել, որ թողնի գնան, սակայն նա ասել է, որ սպասեն: Այդ պահին իրենց մոտեցել է մի տղա, ով համազգեստով չի եղել: Մտածելով, որ նա կարող է խփել Հայկազ Առաքելյանին՝ նրան ձեռքով մի կողմ է տարել: Այնուհետև եկել է ոստիկանության ավտոմեքենան և իրենց բերման ենթարկել: Ավտոմեքենայի մեջ Հ.Առաքելյանն ասել է, որ չի նկատել, որ իրեն բռնողը ոստիկան է եղել: Խեղդվելիս է եղել և հարվածել է:
Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքր ճիշտ է:
Դեպքի օրվա հետ կապված մանրամասներր, այդ թվում այն, որ խմածությունները ստուգելու համար հիվանդանոց գնալիս Հայկազ Առաքելյանին հարցրել է, թե ինչ է պատահել և նա էլ ասել է, որ ՚ինքն էլ չգիտիՙ, հետո հարցրել է, թե ոստիկանի երեսին ինչ արյուն էր և նա ասել է, որ ՚չգիտիՙ՝ չի հիշում: /դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 90-94/:
Այս հանգամանքի հետ կապված հարցաքննությունների և առերեսման ժամանակ հարցաքննվել են ոստիկանության հիշյալ երկու աշխատակիցները, ովքեր նույնությամբ հաստատել են, որ նշված իրավիճակում այն դիրքով, որով բռնել էին մեղադրյալին, նա չէր կարող իմանալ, թե ով է բռնել իրեն: Գործով տուժող ոստիկանության աշխատակից՝ Արմեն Ավագյանը ինչպես նախաքննության, առերես հարցաքննության, այնպես էլ դատավարության ընթացքում տվել է նույնանման ցուցմունքներ, հաստատելով այն փաստը, որ իր պաշտպանյալը չէր կարող տեսնել իրեն, քանի որ հետևի մասից ամուր բռնվածք էր կատարել, որ փակում էր Հայկազ Առաքելյանի տեսադաշտը և վերջինիս զրկում էր ոչ միայն տեսնելու և կողմնորոշվելու հնարավորությունից, այլ նաև շնչահեղձ էր անում: Ինչպես ձեռք բերված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է, որ Հայկազ Առաքելյանի մարմնի տարբեր հատվածներում առկա են եղել տարբեր բնույթի և աստիճանի մարմնական վնասվածքներ: Նմանատիպ վնասվածքներ առկա են եղել նաև ամբաստանյալի պարանոցի շրջանում, ինչն ուղղակիորեն վկայում է պարանոցից չափազանց ամուր սեղմումի մասին: Տեղի ունեցած միջադեպի տեսանկարահանմամբ ևս հիմնավորում է նկարագրված հանգամանքը: Բացի այդ, գտել է, որ պաշտպանյալի գործողությունները ուղղված են եղել ոչ թե ոստիկանի նկատմամբ բռնություն գործադրելուն, այլ պարզապես ուղղված են եղել իրեն խեղդող անհայտ անձի կողմից ազատվելուն, ինչն ուղղակիորեն վկայում է մեղսագրվող արարքի բացակայության մասին:
Հետևաբար, ենթադրվում է, որ մեղադրյալի արարքը հատկապես օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելիս հիմք է ընդունվել այն թյուր պատկերացումը, որ միջադեպի պահին նա տեղյակ է եղել, որ իրեն հետևից բռնած անձնավորության մասին, այսինքն այն, որ նա հանդիսացել է ոստիկանության աշխատակից: Մինչդեռ գործով ձեռք բերված ապացույցներով նույնպես հաստատվում է այն փաստը, որ պաշտպանյալը չգիտեր և նման
պայմաններում չէր էլ կարող իմանալ կամ գուշակել, որ իր անկանոն շարժումներով հարվածում է ոստիկանության աշխատակցին: Սույն հոդվածով նախատեսված արարքի համար անհրաժեշտ է, որ հանցավորը գիտակցի, որ 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված բռնությունը կամ սպառնալիքը կիրառում է իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ՝ նրա օրինական պարտականությունների կատարումը խանգարելու կամ խափանելու նպատակով և ցանկանում է այդ:
Օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է իշխանության ներակայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով՝ կապված իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ: Կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն է համարվում այնպիսի գործողություններ կատարելը, որոնք ուղղված են անձի առողջությանը ցանկացած ծանրության (թեթև, միջին կամ ծանր) վնաս պատճառելուն կամ սպանելուն: Ընդ որում, արարքը օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու համար պարտադիր է, որ իշխանության ներակայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը կապված լինի իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ: Այդպիսի կապն առկա է այն դեպքերում, երբ հանցավորը, իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավորի նկատմամբ բռնություն գործադրելով, ցանկանում է դադարեցնել իշխանության ներկայացուցչի ծառայողական գործունեությունը:
Հայկազ Առաքելյանին մեղադրանք է առաջադրվել օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մինչդեռ վերջինիս արարքում առկա է օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը, քանի որ վերջինիս հակաիրավական գործողությունների շարժառիթն ու նպատակը ուղղված չեն եղել իշխանության ներկայացուցչի լիազորությունների իրականացմանը խոչընդոտելուն, այլ ուղղված են եղել ինքնապաշտպանության:
Հայկազ Առաքելյանին խառնաշփոթ իրավիճակում ինչ-որ մեկը ետևի կողմից թևանցուկ բռնել է նրա պարանոցից և սկսել ուժեղ սեղմել, ինչի հետևանքով նրա մոտ շնչահեղձություն է առաջացել: Քանի որ այդտեղ ներկա են եղել նաև մի քանի հոգի ևս, հետևաբար, Հայկազ Առաքելյանը չէր կարող գիտակցել թե նրանցից, որ մեկն էր բռնել իր պարանոցր: Այդ ժամանակ Հայկազ Առաքելյանը սկսել է անկանոն շարժումներ կատարել ձեռքերով և ոտքերով, որի հետևանքով ձեռքը պատահաբար կպել է նրան հետևի կողմից բռնած անձնավորության դեմքին: Նշված գործողությունների հետևանքով Հայկազ Առաքելյանը տուժողի առողջությանը պատճառել է թեթև վնաս:
Սուբյեկտիվ կողմից հիշյալ հանցագործությունը կատարվում է ուղղակի դիտավորությամբ արարք կատարած անձը գիտակցում է, որ իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն է գործադրում: Ընդ որում, սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է հանցանք կատարած անձի նպատակը խոչընդոտել իշխանության ներկայացուցչի ծառայողական գործունեությանը կամ դադարեցնել այն, կամ էլ շարժառիթը վրեժ լուծել իշխանության ներկայացուցչից նրա գործունեության համար:
Սույն գործի փաստերի համաձայն Հայկազ Առաքելյանը /նշված դիրքով չէր կարող տեսնել իրեն ամուր բռնած ոստիկանին/ չէր կարող գիտակցել, որ բռնություն է գործադրում իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ, հետևաբար, նա նպատակ չի ունեցել խոչրնդոտել կամ դադարեցնել ոստիկանի օրինական գործունեությունը:
Նշված հանգամանքը սույն քրեական գործի քննության ընթացում ոչ մի կերպ չի պարզաբանվել կամ ուսումնասիրվել: Ըստ դատաբժշկական փորձագետի եզրակացության տուժողներից Ա.Ավագյանի առողջությանր պատճառվել է թեթև վնաս, իսկ Ս.Մխիթարյանի առողջությանը պատճառվել է թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք: Հետևաբար, ակնհայտ է դառնում, որ առողջության թեթե վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքը կամ առողջական թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքները վկայում են ոչ թե կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնության հանգամանքի մասին, այլ հակառակ, նշվածը վկայում է թեթև վնասվածքներն ուղղակիորեն վկայում են կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության առկայության մասին:
Այսինքն, դատարանը խախտել է՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Գտել են, որ Հայկազ Առաքելյանի արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
՚Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ պատժվում է տուգանքով նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով առավելագույնր երկու ամիս ժամկետովՙ:
Վերլուծելով մեղսագրվող հանցանքի փաստական կողմը, կարելի է եզրահանգել, որ նրա կատարած արարքը չի նույնանում օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին: Նշվածից հետևում է, որ Հ.Առաքելյանի կողմից գործադրված՝ տուժողի առողջության համար վտանգավոր բռնությունը կապված չի եղել տուժողի որպես իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր ծառայողական պարտականություններր կատարելու հետ, ուղղված չի եղել այդ պարտականությունները կատարելուն խոչընդոտելուն կամ դրանք կատարելու համար նրանից վրեժ լուծելուն:
Սույն գործի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հ.Առաքելյանը մեկ անգամ ձեռքով հարվածել է տուժողի դեմքին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով, որը ինչպես վերր նշվեց, առնչություն չունի իշխանության ներկայացուցչի կողմից իր լիազորությունների կատարման հետ: Հետևաբար, գտնում է, որ Հ.Առաքելյանի արարքը ենթակա է որակման օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝ դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ:
Վերոշարադրյալի համաձայն նշված հանգամանքը սույն քրեական գործի քննության ընթացում ոչ մի կերպ չի պարզաբանվել կամ ուսումնասիրվել: Ըստ դատաբժշկական փորձագետի եզրակացության տուժողներից Ա.Ավագյանի առողջությանը պատճառվել է թեթև վնաս, իսկ Ս.Մխիթարյանի առողջությանը պատճառվել է թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք: Հետևաբար, ակնհայտ է դառնում, որ առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքը կամ առողջական թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքները վկայում են ոչ թե կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնության հանգամանքի մասին, այլ հակառակ, նշվածը վկայում է թեթև վնասվածքներն ուղղակիորեն վկայում են կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության առկայության մասին: Գտել է, որ մեղադրանքը հիմնավորվել է ենթադրությունների հիման վրա:
Այսպիսով, դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում կիրառել է քրեական օրենքի այն հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման և չեն կիրառել քրեական օրենքի այն հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման: Սույն գործով թույլ է տրվել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածով նախատեսված քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածում ամրագրված՝ դատավճռի օրինական լինելու մասին ընդհանուր պահանջը:
Նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, դատարանի դատական ակտերը բեկանելու հիմք են:
Գտել են, որ դատարանում գործի դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21–րդ հոդվածի 6-րդ մասում և ՚Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասինՙ եվրոպական կոնվենցիայի թիվ 7 արձանագրության 4– րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված չափանիշներին: Սույն գործով քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը հանգեցրել է դատական սխալի, որի արդյունքում կայացված դատական ակտերը չեն համապատասխանում արդարության պահանջներին:
Դատարանը Հայկազ Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին կետը:
Այսպիսով դատարանը չի իրականացրել գործով ձեռք բերված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ քննություն, չի իրականացրել հավաքված ապացույցների ուսումնասիրություն դրանց համակցության մեջ, ինչը հանգեցրել է ոչ ճիշտ ներքին համոզման: Արդյունքում խախտվել են օրինականության և արդարության սկզբունքները, ինչի արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությանը, խախտում սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:

Ամբաստանյալ Հ.Առաքելյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել իրավասության դատարանի դատավճիռը ՀՀ քր. օր-ի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն արդարացնել:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Իրեն մեղավոր է ճանաչում մասնակի և դատարանից խնդրում է բեկանել իրավասության դատարանի դատավճիռը ՀՀ քր. օր-ի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն արդարացնել, քանի որ դատապարտվել է հոդվածի 2-րդ մասով ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելու համար, սակայն դատաբժշկական եզրակացության հիման վրա ապացուցվել է, որ ոստիկանության աշխատակիցը ծանր մարմնական վնասվածք չի ստացել: Դատավճիռը կայացվել է նյութաիրավական և դատավարական նորմերի կոպիտ խախտմամբ և ենթակա է բեկանման:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանի և վերջինիս շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 23:00-ի սահմաններում, իր ընկերներ Մովսես Հարությունյանի, Հովհաննես Սահակյանի, Արամ և Կարապետ Սարգսյանների հետ գնացել է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի վրա գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ` վերջինիս ծննդյան օրը նշելու: Միասին զվաճացել են և ոգելից խմիչք գործածել:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:30-ի սահմաններում Հովհաննես Սահակյանը զանգահարել է եղբորը` Խաչատուր Սահակյանին, որպեսզի ակումբից իրենց տուն տեղափոխի: Պարահրապարակում պարելու ընթացքում նկատելով ակումբում ծառայություն իրականացնող համազգեստով ոստիկան Արմեն Ավագյանին և քաղաքացիական հագուստով ոստիկան Սերգեյ Մխիթարյանին իր ընկերներ Մովսես Հարությունյանի և Հովհաննես Սահակյանի հետ զրուցելիս` մոտեցել է նրանց ու փորձել է պարզել, թե ինչ է պատահել: Այնուհետև բոլորով միասին դուրս են եկել ակումբի դիմաց, որտեղ ծխախոտի մնացորդը նետել է ակումբի մուտքի դռան ուղղությամբ, որի համար Արմեն Ավագյանն իրեն դիտողություն է արել և թույլ չի տվել ներս մտնել ակումբ, ինչի համար վիճաբանություն է առաջացել իրենց միջև: Խառնաշփոթ իրավիճակում ինչ-որ մեկը հետևից թևանցուկ բռնել է իր պարանոցից և բաց չի թողել: Այդ ընթացքում իրեն բռնել է մի անծանոթ քաղաքացիական հագուստով երիտասարդ և սկսել է քաշքշել, ոտքերով հարվածել է իր ոտքերին: Ազատվելու համար ձեռքով մի քանի անգամ հարվածել է վերջինիս դեմքին, իսկ այնուհետև` իր պարանոցից բռնած անձի դեմքին: Քիչ անց ոստիկանական երկու ավտոմեքենաներով ժամանել են ոստիկաններ և իրեն ու իր ընկերներ Մովսես Հարությունյանին, Հովհաննես և Խաչատուր Սահակյաններին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին:
Հետագայում իմացել է, որ քաղաքացիական հագուստով երիտասարդը եղել է ոստիկան, իսկ իրեն հետևից թևանցուկ բռած անձը, ում ինքը մեկ անգամ հարվածել է` եղել է Արմեն Ավագյանը: Վերջինիս հարվածել է ձախ ձեռքով: Չի իմացել, որ ոստիկան Արմենն է իրեն բռնել, քանի որ շատ մարդիկ են եղել: Առաջինը հարվածել է Սերգեյ Մխիթարյանին, հետո` Արմեն Ավագյանին:
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, խնդրում է իր նկատմամբ մեղմ վարվել:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը հիմնավորվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արմեն Ավագյանի ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1995թ. ծառայում է ՀՀ ոստիկանության ՊՊԳՎ-ի Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես ջոկի հրամանատար: 2014թ. դեկտեմբերի 9-ից, համաձայն Պայամանագրի, որպես իրեն ամրակցված պահակակետ, յուրաքանչյուր օր, ժամը 21:00-ից մինչև 06:00-ն ընկած ժամանակահատվածում ՚Անգելՙ ակումբում ապահովել է հասարակական կարգն ու անվտանգությունը:
2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 21:00-ին գնացել է ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ` ծառայության, որ գտնվում է Երևան քաղաքի Վարդանանց 15/2 հասցեում: Ժամը 23:00-ի սահմաններում ակումբ են այցելել հինգ երիտասարդներ, ովքեր զբաղեցրել են բարի դիմացի սեղանը: Նրանց թվում է եղել նաև Հայկազ Առաքելյանը: Նրանք զվարճացել են և ոգելից խմիչք գործածել:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, Հայկազ Առաքելյանը և նրա ընկերները խոսակցության ընթացքում բարձրաձայն հայհոյանքներ են տվել, որի պատճառով մոտեցել և դիտողություն է արել նրանց: Քիչ անց, երբ կրկին լսվել են վերջիններիս հայհոյանքները` ակումբի մենեջեր Կարեն Պետրոսյանի հետ մոտեցել է նրանց, ներկայացրել վճարման ենթակա հաշիվը, որից հետո նրանց դուրս է հրավիրել ակումբից:
Հայկազ Առաքելյանը չի ցանկացել դուրս գալ ակումբից, ինչի համար նրա և ընկերների միջև տարաձայություն է առաջացել: Որոշ ժամանակ անց, երբ բոլորով դուրս են եկել ակումբից` Հայկազ Առաքելյանը ձեռքին եղած ծխախոտի մնացորդը նետել է ակումբի մուտքի դռան վրա և ոստիկանների հասցեին տվել հայհոյանքներ: Այդ պատճառով դիտողություն է արել նրան ու պահանջել է վերցնել ծխախոտի մնացորդը, սակայն նա հրաժարվել է և շարունակել հայհոյանքները` միևնույն ժամանակ ցանկանալով մտնել ակումբ:
Քանի որ Հայկազ Առաքելյանը գտնվել է ալկոհոլ գործածած վիճակում, հետագա բարդություններից խուսափելու նպատակով թույլ չի տվել, որ նա վերադառնա ակումբ: Այդ պատճառով Հայկազ Առաքելյանը սկսել է վիճաբանել իր հետ: Փորձել է հանդարտեցնել Հայկազ Առաքելյանին, սակայն նա գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ` չի ենթարկվել իր օրինական պահանջներին: Նա ակումբի դիմաց շարունակել է գոռգոռալ և հայհոյել: Ինքը բռնել է Հայկազ Առաքելյանի պարանոցից և հագուստներից, որպեսզի նա փախուստի չդիմի և զանգահարել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի օրվա պատասխանատու Արսեն Սարգսյանին` նրան խնդրելով օգնող ուժեր ուղարկել:
Այդ ընթացքում Հայկազ Առաքելյանը շարունակել է իր հակաօրինական գործողությունները և քաշքշել է իրեն: Այդ պահին ներկա գտնվող Սերգեյ Մխիթարյանը բարձրաձայն ներկայացել է որպես ոստիկանության աշխատակից, միջամտել է և իրեն օգնելու համար բռնել Հայկազ Առաքելյանին: Հայկազ Առաքելյանը բռունցքով հարվածել է Սերգեյ Մխիթարյանի դեմքին, ապա նաև իր դեմքին` իրենց պատճառելով մարմնական վնասվածքներ: Հայկազ Առաքելյանը միաժամանակ քաշել և պոկել է իր համազգեստի ուսադիրը, գցել գետնին և ոտքով տրորել: Երբ Հայկազ Առաքելյանը քաշել և պոկել է իր ուսադիրը` ինքն ասել է ՚մի արա, փոշմանելու եսՙ:
Հայկազ Առաքելյանն իրեն բռունցքով հարվածել է` գտնվելով բռնված վիճակում: Այնուհետև ձեռքով պոկել է ուսադիրը, այն նետել է գետնին և սկսել է ոտքերով տրորել:
Մինչ այդ Հայկազ Առաքելյանի դիմաց կանգնած խոսել է և նա իմացել է, որ ինքը ոստիկան է:
Քիչ անց մոտեցել են ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկաններ Սարգիս Կարապետյանը, Գագիկ Մկրտչյանը, Արսեն Սարգսյանը, Արսեն Համբարձումյանը և Կամո Ոսկանյանը: Սարգիս Կարապետյանն ու Գագիկ Մկրտչյանը բռնելով Հայկազ Առաքելյանին` բերման ենթարկելու նպատակով նրան նստեցրել են ծառայողական ավտոմեքենան, սակայն նա ոտքերով հարվածել է ավտոմեքենայի դռանը, դուրս է եկել ավտոմեքենայից ու փորձել է դիմել փախուստի, սակայն վայր է ընկել, որից հետո միայն հաջողվել է նրան բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Ամբաստանյալին ներել է, նրա նկատմամբ բողոք, պահանջ չունի:
Տուժող Սերգեյ Վարդանի Մխիթարյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2009թ.-ից ծառայում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես ոստիկան և աշխատում է հերթափոխով: 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին ծառայության մեջ չի գտնվել:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում գնացել է Երևան քաղաքի Վարդանանց 15/2 հասցեում գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ` իր գործընկեր, նույն ակումբում ծառայություն իրականացնող Արմեն Ավագյանին տեսնելու և նրան լազերային սկավառակ փոխանցելու համար: Ակումբում գտնվելու ընթացքում, բարի դիմացի սեղանի շուրջ նստած Հայկազ Առաքելյանը և նրա ընկերները բարձրաձայն հայհոյանքներ են տվել: Արմեն Ավագյանը մոտեցել և դիտողություն է արել նրանց: Քիչ անց, երբ նույն սեղանից կրկին լսվել են հայհոյանքներ` Արմեն Ավագյանը նրանց դուրս է հրավիրել ակումբից, սակայն Հայկազ Առաքելյանը չի ցանկացել դուրս գալ: Որոշ ժամանակ անց բոլորով դուրս են եկել ակումբի դիմաց, որտեղ Հայկազ Առաքելյանն իր ձեռքին եղած ծխախոտի գլանակը նետել է ակումբի մուտքի դռան վրա և հայհոյանքներ տվել ոստիկանների հասցեին, որի կապակցությամբ Արմեն Ավագյանը դիտողություն է արել նրան ու պահանջել է վերցնել ծխախոտի մնացորդը, սակայն Հայկազ Առաքելյանը հրաժարվել է և շարունակել է տալ հայհոյանքներ` միևնույն ժամանակ ցանկանալով վերադառնալ ակումբ:
Գտնվելով ոչ սթափ վիճակում` Հայկազ Առաքելյանն ակումբի դիմաց գոռգոռացել և տվել է հայհոյանքներ: Նրա նմանօրինակ վարքագիծը կանխելու նպատակով Արմեն Ավագյանը փորձել է կարգի հրավիրել Հայկազ Առաքելյանին, սակայն նա չի ենթարկվել իրեն ներկայացված օրինական պահանջներին` քաշքշել է Արմեն Ավագյանին, որից հետո վերջինս բռնել է Հայկազ Առաքելյանին և միևնույն ժամանակ զանգահարել Արսեն Սարգսյանին` խնդրելով օժանդակ ուժեր ուղարկել ակումբ: Տեսնելով, որ Հայկազ Առաքելյանը չի ենթարկվում Արմեն Ավագյանի օրինական պահանջներին և քաշքշում է նրան, բարձրաձայն ներկայացել է որպես ոստիկանության աշխատակից, նույնպես փորձել է կարգի հրավիրել նրան, սակայն Հայկազ Առաքելյանն այդ պահին բռունցքով հարվածել է իր դեմքին և պատճառել մարմնական վնասվածք: Դրանից հետո, լվացվելու նպատակով մտել է ակումբ, իսկ երբ դուրս է եկել` արդեն ժամանած են եղել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկաններ Սարգիս Կարապետյանը, Գագիկ Մկրտչյանը Արսեն Սարգսյանը, Արսեն Համբարձումյանը և Կամո Ոսկանյանը: Հետո նկատել է, որ Հայկազ Առաքելյանը ոտքերով հարվածել է ավտոմեքենայի դռանը և թույլ չի տվել փակել դուռը: Նա անսպասելի դուրս է եկել ավտոմեքենայից և դիմել է փախուստի, սակայն վայր է ընկել, որից հետո միայն հաջողվել է նրան բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Դեպքի օրն ինքը համազգեստով չի եղել, իսկ Արմեն Ավագյանը եղել է համազգեստով:
Ամբաստանյալի նկատմամբ բողոք և պահանջ չունի: Նա ներողություն է խնդրել:
Չի կարող ասել` ամբաստանյալը լսել է այն մասին, որ ինքը ներկայացել է որպես ոստիկան, թե` ոչ:
Վկա Կարեն Սարգիսի Պետրոսյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Վարդանանց 15/2 հասցեում գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբում որպես մենեջեր: 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 21:00-ից գտնվել է ակումբում: Մոտավորապես ժամը 23:00-ի սահմաններում ակումբ են հաճախել հինգ երիտասարդներ, ովքեր նստել են սեղանի շուրջ: Նրանց հետ է եղել նաև Հայկազ Առաքելյանը: Նրանք զվարճացել են և ոգելից խմիչք գործածել:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, Հայկազ Առաքելյանը և նրա ընկերները սկսել են բարձրաձայն հայհոյել են, որի պատճառով ակումբում ծառայություն իրականացնող ոստիկան Արմեն Ավագյանը դիտողություն է արել նրանց: Որոշ ժամանակ անց կրկին լսվել են նրանց հայհոյանքները: Արմեն Ավագյանը խնդրել է վճարել սեղանի հաշիվը, որից հետո Հայկազ Առաքելյանին և նրա ընկերներին դուրս է հրավիրել ակումբից: Դրսում Հայկազ Առաքելյանը ծխախոտի մնացորդը նետել է ակումբի մուտքի դռան վրա և ոստիկանների հասցեին տվել հայհոյանքներ: Դրա համար ինքն ու Արմեն Ավագյանը բռնելով նրան` պահանջել են վերցնել ծխախոտի մնացորդը, սակայն վերջինս հրաժարվել է և շարունակելով տալ հայհոյանքներ` ցանկացել է վերադառնալ ակումբ: Արմեն Ավագյանը բռնել է վերջինիս և բաց չի թողել, մինչև ոստիկանության օգնող խմբերի ժամանելը: Այդ ընթացքում Հայկազ Առաքելյանը չենթարկվելով Արմեն Ավագյանի` կարգի հրավիրելու պահանջներին` շարունակել է բղավել և հայհոյանքներ տալ ոստիկանների հասցեին միևնույն ժամանակ քաշքշել Ա.Ավագյանին: Այդ պահին միջամտել է նաև Սերգեյ Մխիթարյանը և փորձել է կարգի հրավիրել Հայկազ Առաքելյանին, սակայն վերջինս բռունցքով հարվածել է Սերգեյ Մխիթարյանի դեմքին, իսկ այնուհետև` հարվածել է նաև Արմեն Ավագյանի դեմքին և նրանց պատճառել մարմնական վնասվածքներ: Հայկազ Առաքելյանն այդ ընթացքում քաշել է Արմեն Ավագյանի ուսադիրը և գցելով գետնին` տրորել է այն: Որոշ ժամանակ անց եկել են ոստիկանության մի քանի այլ աշխատակիցներ և Հայկազ Առաքելյանին նստեցրել ծառայողական ավտոմեքենան, սակայն Հայկազ Առաքելյանը դուրս է եկել ավտոմեքենայից և փորձել է փախուստի դիմել, որի ժամանակ վայր է ընկել: Դրանից հետո ոստիկաններին հաջողվել է Հայկազ Առաքելյանին տեղափոխել ոստիկանություն:
Վկա Զորիկ Բաբկենի Վարդանյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի Վարդանանց 15/2 հասցեում գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբում որպես անվտանգության աշխատակից: 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 21:00-ից գտնվել է ակումբում: Մոտավորապես ժամը 23:00-ի սահմաններում ակումբ են այցելել հինգ երիտասարդ հաճախորդներ, տեղավորվել են բարի դիմացի սեղանի շուրջ, զվարճացել են և ոգելից խմիչք գործածել: Նրանց թվում է եղել նաև Հայկազ Առաքելյանը:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, Հայկազ Առաքելյանը և նրա ընկերները բարձրաձայն հայհոյանքներ են տվել: Ակումբում ծառայություն իրականացնող Արմեն Ավագյանը դիտողություն է արել նրանց և դուրս է հրավիրել ակումբից:
Գտնվելով ակումբի նախասրահում` տեսել է, որ այդ տղաները` մեկը մյուսի վրա բարկանալով և միմյանց հրելով դուրս են եկել ակումբից: Նրանց հետևից ակումբից դուրս են եկել նաև ոստիկան Արմենը, մենեջեր Կարենը, երկու տղաներ, ինչպես նաև նախկինում ակումբում ծառայություն իրականացրած Սերգեյը: Վերջինս գտնվել է քաղաքացիական հագուստով:
Որոշ ժամանակ անց, տեսնելով, որ Կարեն Պետրոսյանը, Արմեն Ավագյանը և Սերգեյ Մխիթարյանը ուշանում են, իսկ ակումբի դիմաց կանգնած է ոստիկանության ավտոմեքենա` դուրս է եկել և տեսել, որ Հայկազ Առաքելյանը գտնվում է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահի հետնամասում: Այդ ժամանակ նա հայհոյանքներ է տվել, որ ոտքերով հարվածել և խոչընդոտել է ավտոմեքենայի դուռը փակելուն, փորձել է փախչել: Նա դուրս է եկել ավտոմեքենայից և փորձել է փախուստի դիմել, սակայն վայր է ընկել, որից հետո ոստիկանության ծառայողները նրան տեղափոխել են ոստիկանություն: Այդ ժամանակ նկատել է նաև, որ Արմեն Ավագյանի դեմքի շրջանում վնասվածք է եղել և արյուն է հոսել:
Կարեն Պետրոսյանից տեղեկացել է, որ դրսում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Հայկազ Առաքելյանն է հարվածել Արմեն Ավագյանին, ինչպես նաև մարմնական վնասվածք պատճառել Սերգեյ Մխիթարյանին: Տեսել է նաև, որ Սերգեյ Մխիթարյանի ձախ աչքի շրջանը այտուցված է եղել:
Վկա Սարգիս Արկադիի Կարապետյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2006թ.-ից ծառայում է ՀՀ ոստիկանության համակարգում, իսկ 2013թ.-ից աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես ջոկի հրամանատար:
2014թ. դեկտեմբերի 12-ի ժամը 09:00-ից գտնվել է ծառայության մեջ:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, նույն վաշտի ոստիկան Գագիկ Արտակի Մկրտչյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական տարածքում շրջիկ ծառայություն իրականացնելու ժամանակ, իրենց է զանգահարել օրվա պատասխանատու Արսեն Սարգսյանը և կարգադրել շտապ մոտենալ Վարդանանց փողոցի վրա գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ: Հասնելով այնտեղ` ակումբի դիմացի հատվածում նկատել է հավաքված մի խումբ երիտասարդ տղաների: Մոտեցել է նրանց, տեսել է ոստիկան Արմեն Ավագյանին` դեմքը վնասված և արյունոտված վիճակում: Նրա հագին եղել է ոստիկանական համազգեստ: Նա բռնած` իրենց կողմ է ուղեկցել ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանին և հայտնել, որ վերջինս է հարվածել իրեն և պատճառել մարմնական վնասվածք: Բռնելով Հայկազ Առաքելյանին` նրան նստեցրել են ծառայողական ավտոմեքենան, սակայն Հայկազ Առաքելյանը ոտքերով հարվածներ է հասցրել դռանը, թույլ չի տվել այն փակել և իջնելով ավտոմեքենայից` փորձել է փախուստի դիմել: Այդ պահին իրենց է մոտեցել ոստիկան Սերգեյ Մխիթարյանը, ով կրել է քաղաքացիական հագուստ: Նա իրենց հետ սկսել է թույլ չտալ, որպեսզի Հայկազ Առաքելյանը դիմի փախուստի:
Հայկազ Առաքելյանը դիմադրել է, հայհոյել է, որից հետո փախուստի դիմելու փորձ անելիս` պատահաբար վայր է ընկել: Դրանից հետո իրենց հաջողվել է Հ. Առաքելյանին բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Վկա Գագիկ Արտակի Մկրտչյանի ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2009թ.-ից ծառայում է ՀՀ ոստիկանության համակարգում, իսկ 2010թ.-ից` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես ոստիկան:
2014թ. դեկտեմբերի 12-ի ժամը 09:00-ից գտնվել է ծառայության մեջ: 2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, նույն վաշտի ոստիկան Սարգիս Կարապետյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական տարածքում շրջիկ ծառայություն իրականացնելու ժամանակ իրենց է զանգահարել օրվա պատասխանատու Արսեն Սարգսյանը և կարգադրել շտապ մոտենալ Վարդանանց փողոցի վրա գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբին: Հասնելով այնտեղ` ակումբի դիմացի հատվածում նկատել է հավաքված մի խումբ երիտասարդների: Մոտենալով նրանց` տեսել է ոստիկան Արմեն Ավագյանին, որի դեմքը եղել է վնասված և արյունոտված վիճակում: Նա բռնած` իրենց կողմ է ուղեկցել ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանին և հայտնել, որ նա է հարվածել իրեն ու պատճառել մարմնական վնասվածք: Բռնելով Հայկազ Առաքելյանին` նրան նստեցրել են ծառայողական ավտոմեքենան, սակայն նա ոտքերով հարվածներ է հասցրել դռանը, թույլ չի տվել այն փակել և իջնելով ավտոմեքենայից` փորձել է փախուստի դիմել, սակայն պատահաբար վայր է ընկել, որից հետո միայն իրենց հաջողվել է Հ. Առաքելյանին բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Վկա Արսեն Մերուժանի Սարգսյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 1994թ.-ից ծառայում է ՀՀ ոստիկանության համակարգում, իսկ 2014թ.-ից` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես վաշտի հրամանատար:
2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 09:00-ից, ըստ սահմանված գրաֆիկի` հանդիսացել է օրվա պատասխանատու: 2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում զանգահարել է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի վրա գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբում ծառայություն իրականացնող Արմեն Ավագյանը և խնդրել է օգնական ուժեր ուղարկել: Անմիջապես զանգահարել է շրջիկ ծառայություն իրականացնող Սարգիս Կարապետյանին և Գագիկ Մկրտչյանին ու կարգադրել մոտենալ« ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբի մոտ: Դրանից հետո նույն վաշտի ոստիկաններ Կամո Ոսկանյանի և Արսեն Համբարձումյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով մեկնել են նշված ակումբ: Հասնելով այնտեղ` ակումբի դիմացի հատվածում նկատել է մի խումբ տղաների: Իջնելով ավտոմեքենայից` տեսել է Արմեն Ավագյանին, որի դեմքը եղել է արյունոտված վիճակում: Մինչ այդ ժամանած են եղել նաև Սարգիս Կարապետյանն ու Գագիկ Մկրտչյանը, իսկ Հայկազ Առաքելյանին տեսել է մյուս ծառայողական ավտոմեքենայում: Վերջինս գտնվելով ավտոմեքենայի սրահում ոտքերով հարվածել է դռանը և թույլ չի տվել այն փակել, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և փորձել դիմել փախուստի, սակայն պատահաբար վայր է ընկել: Դրանից հետո հաջողվել է նրան բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Վկա Կամո Լևիկի Ոսկանյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2009թ.-ից ծառայում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես ոստիկան: 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 09:00-ից ըստ սահմանված գրաֆիկի գտնվել է հերթափոխում, իսկ օրվա պատասխանատու հանդիսացել է վաշտի հրամանատար Արսեն Սարգսյանը:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի վրա գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբում ծառայություն իրականացնող Արմեն Ավագյանը զանգահարել է Ա.Սարգսյանին և խնդրել օգնող խումբ ուղարկել: Արսեն Սարգսյանը անմիջապես զանգահարել է շրջիկ ծառայություն իրականացնող Սարգիս Կարապետյանին և Գագիկ Մկրտչյանին ու կարգադրել մոտենալ ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբին, որից հետո Արսեն Սարգսյանի և նույն վաշտի ոստիկան Արսեն Համբարձումյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով մեկնել են նշված ակումբ: Հասնելով այնտեղ` ակումբի դիմացի հատվածում տեսել է մի խումբ տղաների: Այդ ժամանակ արդեն ժամանած են եղել նաև Սարգիս Կարապետյանն ու Գագիկ Մկրտչյանը, իսկ ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանին տեսել է մյուս ծառայողական ավտոմեքենայում: Վերջինս ոտքերով հարվածներ է հասցրել դռանը և թույլ չի տվել այն փակել: Հայկազ Առաքելյանն իջել է ավտոմեքենայից և փորձել է դիմել փախուստի, սակայն պատահաբար վայր է ընկել: Դրանից հետո իրենց հաջողվել է Հայկազ Առաքելյանին բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք: Իր գործընկերներ Արմեն Ավագյանի և Սերգեյ Մխիթարյանի դեմքի շրջանում վնասվածքներ է նկատել, որոնք ըստ վերջիններիս հայտնածի` ստացել են Հայկազ Առաքելյանի կողմից իրենց հարվածելու հետևանքով:
Վկա Արսեն Ալեքսանի Համբարձումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2010թ.-ից մինչև 2015թ. փետրվարի 25-ը ծառայել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնում որպես ոստիկան: 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին, ժամը 09:00-ից, ըստ սահմանված գրաֆիկի` գտնվել է հերթափոխում, իսկ պատասխանատու հանդիսացել է վաշտի հրամանատար Արսեն Սարգսյանը:
2014թ. դեկտեմբերի 13-ին, ժամը 01:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի վրա գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբում ծառայություն իրականացնող Արմեն Ավագյանը զանգահարել է օրվա պատասխանատու Արսեն Սարգսյանին և խնդրել օժանդակող ուժեր ուղարկել: Արսեն Սարգսյանն անմիջապես զանգահարել է շրջիկ ծառայություն իրականացնող Սարգիս Կարապետյանին և Գագիկ Մկրտչյանին ու կարգադրել մոտենալ ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբին, որից հետո Արսեն Սարգսյանի և նույն վաշտի ոստիկան Կամո Ոսկանյանի հետ ծառայողական ավտոմեքենայով մեկնել են նշված ակումբ: Հասնելով այնտեղ` ակումբի դիմացի հատվածում տեսել է մի խումբ տղաների: Այդ ժամանակ արդեն նշված վայր ժամանած են եղել Սարգիս Կարապետյանն ու Գագիկ Մկրտչյանը: Հայկազ Առաքելյանին տեսել է ծառայողական ավտոմեքենայի սրահի հետնամասում: Վերջինս ոտքերով հարվածել է դռանը և թույլ չի տվել այն փակել: Նա այդ ընթացքում հարվածել է իրենց բաժնի ոստիկան Սերգեյ Մխիթարյանին, ով եղել է քաղաքացիական հագուստով, արագ դուրս գալով ավտոմեքենայից` դիմել է փախուստի և կորցնելով հավասարակշռությունը` վայր է ընկել:
Դրանից հետո իրենց հաջողվել է Հ.Առաքելյանին բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի Մարաշի բաժանմունք:
Նկատել է, որ Արմեն Ավագյանի և Սերգեյ Մխիթարյանի դեմքի շրջանում վնասվածքներ են եղել, Արմեն Ավագյանի դեմքը արյունոտ է եղել: Դրանց վերաբերյալ վեջիններս իրեն հայտնել են, որ դրանք առաջացել են Հայկազ Առաքելյանի հարվածների հետևանքով:
Վկա Հովհաննես Վրեժի Սահակյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր առաջարկով 2014թ. դեկտեմբերի 12-ին ընկերներով գնացել են ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբ, որտեղ գարեջուր են խմել: Դուրս գալով ակումբից` տեսել է, որ մի համազգեստ կրող ոստիկան բռնել է Հայկազ Առաքելյանին: Մոտեցել է նրան և ասել, որ թողնի գնան, սակայն նա ասել է,
որ սպասեն: Այդ պահին իրենց մոտեցել է մի տղա, ով համազգեստով չի եղել: Մտածելով, որ նա կարող է խփել Հայկազ Առաքելյանին` նրան ձեռքով մի կողմ է տարել: Այնուհետև եկել է ոստիկանության ավտոմեքենան և իրենց բերման ենթարկել: Ավտոմեքենայի մեջ Հ.Առաքելյանն ասել է, որ չի նկատել, որ իրեն բռնողը ոստիկան է եղել: Խեղդվելիս է եղել և հարվածել է:
Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է:
Դեպքի օրվա հետ կապված մանրամասները, այդ թվում այն, որ խմածությունները ստուգելու համար հիվանդանոց գնալիս Հայկազ Առաքելյանին հարցրել է, թե ինչ է պատահել և նա էլ ասել է, որ ՚ինքն էլ չգիտիՙ, հետո հարցրել է, թե ոստիկանի երեսին ինչ արյուն էր և նա ասել է, որ ՚չգիտիՙ` չի հիշում:
Արմեն Ավագյանին դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկելու վերաբերյալ դատաբժշկական փորձագետ Ա.Դարբինյանի 2014թ. դեկտեմբերի 15-ի թիվ 3666 եզրակացության համաձայն. Քաղ. Ա.Ավագյանի ստացած մարմնական վնասվածքները ճակատային աջ կեսի սալջարդ վերքի, աջ ազդրի մ/3-ի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի ձևերով պատճառվել են բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը վեց օրից ավելի, բայց ոչ ավելի քան 21 օրից /հ.1, գ.թ. 196-197/:
Սերգեյ Մխիթարյանին դատաբժշկական փորձաքննության ենթարկելու վերաբերյալ դատաբժշկական փորձագետ Ա.Դարբինյանի 2014թ. դեկտեմբերի 15-ի թիվ 3667 եզրակացության համաձայն. ՚Քաղ. Ս.Մխիթարյանի ստացած մարմնական վնասվածքները, ձախ ակնակապճային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի և արյունազեղման, ձախ սրունքի մ/3-ի առաջային մակերեսի քերծվածքների ձևերով պատճառվել են բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում/հ. 1, գ.թ. 198-199/:
Ա.Ավագյանի արյան նմուշը, ոստիկանական համզգեստի բաճկոնը, անդրավարտիքը և ջեմպրը դատակենսաբանական փորձաքննության ենթարկելու վերաբերյալ դատաբժշկական փորձագետ Ս.Կավեյանի 2015թ. մարտի 23-ի թիվ 78 եզրակացության համաձայն.
1. Փորձաքննության ներկայացված Ա.Ավագյանից վերցված արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի պատկանում է արյան O խմբին։
2. Փորձաքննության ներկայացված Ա.Ավագյանի ոստիկանական համազգեստի բաճկոնի, ջեմպրի և ոստիկանական համազգեստի անդրավարտիքի վրա առկա կասկածելի արնանման հետքերում հաստատվեց մարդկային ծագման արյան առկայություն, որն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակարգի առաջացել է արյան O խումբ ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում հնարավոր էր առաջանար Ա.Ավագյանից/հ.3, գ.թ. 27-30/:
Տուժող Արմեն Բենիկի Ավագյանի մասնակցությամբ 2014թ. դեկտեմբերի 15-ին կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ և դրան կից լուսանկարչական հավելվածով, որոնց համաձայն` Արմեն Ավագյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վարդանանց 13 հասցեում գտնվող ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբի ձախակողմյան` Վարդանանց 15/8 հասցեի դիմացի հատվածը և հայտարարել է, որ դեպքի օրը` 2014թ. դեկտեմբերի 13-ին Հայկազ Առաքելյանը նույն վայրում հարվածել է Սերգեյ Մխիթարյանին, որից հետո հարվածել է նաև իր աջ աչքին և պատճառել մարմնական վնասվածք/հ.1, գ.թ. 149-152/:
՚Անգելՙ կարաոկե ակումբի տնօրեն Արմեն Մուշեղյանից և ՚Փարկինգ Սիթի Սերվիսՙ փակ բաժնետիրական ընկերությունից ստացված տեսագրությունները զննության ենթարկելու մասին 2015թ. հունվարի 31-ի արձանագությամբ, որի համաձայն հաստատվում է իշխանության ներկայացուցիչ, ոստիկան Արմեն Ավագյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու փաստը` կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունների կատարման հետ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետª դատարան/ գտել է, որ ամբաստանյալ Հայկազ Էդվարդի Առաքելյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իշխանության ներկայացուցչիª Արմեն Ավագյանի նկատմամբ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելըª կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, ապացուցված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Միաժամանակ դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Հայկազ Էդվարդի Առաքելյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իշխանության ներկայացուցչիª Սերգեյ Մխիթարյանի նկատմամբ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելըª կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, ապացուցված չէ և այն պետք է հանել մեղադրանքի ծավալից:
Դատարանը մասնավորապես պատճառաբանել է, որ.
՚ /.../ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` իշխանության ներկայացուցիչ է համարվում պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ծառայող այն անձը, ով ծառայողական ենթակայության տակ չգտնվող անձանց նկատմամբ սահմանված կարգով օժտված է կարգադրիչ լիազորություններով։
Հասարակական կարգի պահպանման պարտականություն իրականացնող անձինք կարող են լինել նրանք, ովքեր օժտված են հասարակական կարգի պահպանման որոշակի լիազորություններով։ Ինչ վերաբերվում է հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձին, ապա այն կարող է լինել ցանկացած անձ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածը պատասխանատվություն և պատիժ է նախատեսում հետևյալ արարքների համար`
՚1. Իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելը կամ բռնություն գործադրելու սպառնալիքը` կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ` (...)։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձանց նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը` կապված նրանց կողմից իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ` (...)։ՙ։
Վերոշարադրյալ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ օբյեկտիվ կողմից այս հանցագործությունը բնութագրվում է ներքոհիշյալ գործողությունների կատարմամբ`
ա) իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելը` կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ,
բ) իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքը` կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ,
գ) իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնությունը` կապված նրանց կողմից իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։
Սուբյեկտիվ կողմից տվյալ հանցագործությունը բնութագրվում է մեղքի ուղղակի դիտավորության ձևով։ Այսինքն` հանցավորը գիտակցում է, որ բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը կիրառում է իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ` նրանց օրինական պարտականությունների կատարումը խանգարելու կամ խափանելու նպատակով և ցանկանում է դա։
Փաստորեն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի համար պարտադիր է ինչպես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշների առկայությունը՝ իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելը` կապված նրանց կողմից իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ, այնպես էլ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշի առկայությունը՝ հանցանքը իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կատարելու վերաբերյալ անձի գիտակցումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք։
2. Դատավորը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմնի աշխատակիցը չեն կարող մասնակցել քրեական գործով վարույթին, եթե նրանք ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռված են գործի ելքով։
3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը։ՙ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՚Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ՙ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` ՚Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքովՙ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՚Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով։ՙ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ։ՙ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0168/01/12 քրեական գործով 2013թ. մայիսի 08-ին կայացված որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՚ (...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը։ Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից։ Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53)։ (...)ՙ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` ՚1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։ (…)ՙ։
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել ՚Անգելՙ կարաոկե ակումբում ծառայողական պարտականություններ իրականացնող, իշխանության ներկայացուցիչներ հանդիսացող` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնին կից պահպանության բաժնի ոստիկան, ոստիկանության ենթասպա Արմեն Բենիկի Ավագյանի հետ վիճաբանելու, նրա և նույն բաժնի ոստիկան, Սերգեյ Վարդանի Մխիթարյանի` կարգի հրավիրելու օրինական պահանջներին չենթարկվելու համար` կապված վերջիններիս ծառայողական պարտականությունների կատարման հետ, դրա ընթացքում Սերգեյ Մխիթարյանի նկատմամբ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով` վերջինիս դեմքին բռունցքով հարվածելու, նրա առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ պատճառելու, Արմեն Ավագյանի առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով` վերջինիս դեմքին բռունցքով հարվածելու, նրա առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ պատճառելու համար, սակայն դատարանում հետազոտված ապացույցները բավարար չեն հաստատված համարելու համար, որ քաղաքացիական հագուստ կրող տուժող Սերգեյ Մխիթարյանի` ոստիկան լինելու հանգամանքն ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանի համար պարզ է եղել և նա իշխանության ներկայացուցչի` ոստիկանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու դիտավորությամբ է հարվածել տուժող Սերգեյ Մխիթարյանին:
Դատարանը գտնում է, որ տուժող Սերգեյ Մխիթարյանի` դեպքի ժամանակ որպես ոստիկան ներկայանալու, նրա` որպես ոստիկանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու առումով առկա է չփարատված կասկած, որը պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալի:
Դատաքննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Հայկազ Առաքելյանն առողջության համար վտանգավոր բռնություն է գործադրել իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող, ոստիկանի համազգեստ կրող ոստիկան Արմեն Ավագյանի նկատմամբ` կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ: /.../ՙ:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-ին մասով մեղսագրված արարքը որակված է ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանությունները` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացնելու, պաշտպանյալի արարքին ոչ ճիշտ իրավական գնահատական տալու, պաշտպանյալի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով վերաորակելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և դրանք բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համարՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործություններըՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթներըՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներովՙ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքիª հանրության համար վտաանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժՙ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. ՚Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/ՙ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՚Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներըՙ:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. ՚Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետովՙ:
՚/…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
՚/…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
/…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/ՙ /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
՚/…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
՚/…/Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջներըՙ /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. ՚/…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին/…/ՙ:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. ՚Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունըՙ:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալն այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Հարկ է նշել, որ սույն գործով, վիճարկվող դատական ակտով ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում նշանակվել է ազատազրկման ձևով պատիժ` ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով:
Որպիսի պայմաններում, անդրադառնալով ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու, ինչպես նաև արդեն իսկ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերջինիս նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսվածից ցածր պատիժ նշանակելը, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և պատժաչափի, ինչպես նաև այն ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ հետևության, հետևաբար` վիճարկվող դատական ակտն այդ մասով ևս բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով ևս որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հայկազ Էդուարդի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.10.2015թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալի և վերջինիս շահերի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ