Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0108/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.1
Պատասխանող
Սմբատ Կարա-Պողոսյան Ստեփանի
Սմբատ Կարա-Պողոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-10 | 12:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-21 | 14:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-13 | 13:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-08 | 12:00 | 4 | Կայացել է |
ԵԿԴ-0108/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Տ. Ենոքյանի,
հանրային պաշտպան Ա. Ղազարյանի,
2015թ. հունիսի 10-ին ք. Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի,
ծնված 1968թ. ապրիլի 7-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունի, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Մ. Խորենացի փողոցի թիվ 62 տանը, կալանքի տակ է 2015թ. մարտի 9-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13115915 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. փետրվարի 18-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա իրացնելու նպատակով ապօրինի պատրաստել է 0,026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ-ի հունվարի 31-ին ժամը 21։00-ի սահմաններում ներարկիչի մեջ լցնելով, փոխադրել է Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոցում գործող «Հայկական շուկա» տոնավաճառի մոտակայք և հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել Կարեն Հայկի Խաչատրյանին, ինչն էլ նույն օրը ժամը 22։20-ի սահմաններում հայտնաբերվել է վերջինիս բաճկոնի աջ գրպանից` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։»։
2015թ. ապրիլի 21-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. ապրիլի 22-ին ստացվել և ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ նշանակվել է դատական քննության։
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս` մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է։
Արագացված դատական քննություն
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանը նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ընդունում է մեղքը և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, դատվածություն չունի։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով թմրամիջոց ապօրինի պատրաստելը, փոխադրելը և այն ապօրինի իրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, հանցագործության կատարման եղանակը` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի անձը, այն, որ նա դատվածություն չունի, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Ս. Կարա-Պողոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և ընդունելով մեղքը` զղջացել է կատարած արարքի համար։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0.026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել, ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Ս. Կարա-Պողոսյանի կողմից պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննարկելով ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ հարկադրական բուժում կիրառելու հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել հարկադրական բուժում թմրամոլությունից` հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից թմրամիջոց գործածելու և դրանից կախվածության մեջ լինելու հանգամանքները։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2015թ. մարտի 9-ից։
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ կիրառել հարկադրական բուժում` թմրամոլության դեմ։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0.026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը և ներարկիչը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Տ. Ենոքյանի,
հանրային պաշտպան Ա. Ղազարյանի,
2015թ. հունիսի 10-ին ք. Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի,
ծնված 1968թ. ապրիլի 7-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունի, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Մ. Խորենացի փողոցի թիվ 62 տանը, կալանքի տակ է 2015թ. մարտի 9-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13115915 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. փետրվարի 18-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա իրացնելու նպատակով ապօրինի պատրաստել է 0,026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ-ի հունվարի 31-ին ժամը 21։00-ի սահմաններում ներարկիչի մեջ լցնելով, փոխադրել է Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոցում գործող «Հայկական շուկա» տոնավաճառի մոտակայք և հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել Կարեն Հայկի Խաչատրյանին, ինչն էլ նույն օրը ժամը 22։20-ի սահմաններում հայտնաբերվել է վերջինիս բաճկոնի աջ գրպանից` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։»։
2015թ. ապրիլի 21-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. ապրիլի 22-ին ստացվել և ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ նշանակվել է դատական քննության։
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս` մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է։
Արագացված դատական քննություն
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանը նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ընդունում է մեղքը և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, դատվածություն չունի։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով թմրամիջոց ապօրինի պատրաստելը, փոխադրելը և այն ապօրինի իրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, հանցագործության կատարման եղանակը` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«39. (…) պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի անձը, այն, որ նա դատվածություն չունի, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Ս. Կարա-Պողոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և ընդունելով մեղքը` զղջացել է կատարած արարքի համար։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0.026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել, ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Ս. Կարա-Պողոսյանի կողմից պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Քննարկելով ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ հարկադրական բուժում կիրառելու հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել հարկադրական բուժում թմրամոլությունից` հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից թմրամիջոց գործածելու և դրանից կախվածության մեջ լինելու հանգամանքները։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2015թ. մարտի 9-ից։
Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ կիրառել հարկադրական բուժում` թմրամոլության դեմ։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0.026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը և ներարկիչը ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0108/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 22-04-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0108/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13115915 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սմբատ Կարա-Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով ապօրինի պատրաստել է 0.026 գր. քաշով <<Դեզոմորֆին>> տեսակի թմրամիջոց, որը ներարկիչի մեջ լցնելով, փոխադրել է <<Հայկական շուկա>> տոնավաճառի մոտակայք և հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել Կարեն Խաչատրյանին, ինչն էլ նույն օրը հայտնաբերվել է վերջինիս բաճկոնի աջ գրպանից` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սմբատ |
| Ազգանուն | Կարա-Պողոսյան |
| Հայրանուն | Ստեփանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 22-04-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 22-04-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-05-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սմբատ |
| Ազգանուն | Կարա-Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Ենոքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 10-06-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սմբատ |
| Ազգանուն | Կարա-Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 10-06-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ-0108/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը. նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Տ. Ենոքյանի, հանրային պաշտպան Ա. Ղազարյանի, 2015թ. հունիսի 10-ին ք. Երևանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի, ծնված 1968թ. ապրիլի 7-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունի, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Մ. Խորենացի փողոցի թիվ 62 տանը, կալանքի տակ է 2015թ. մարտի 9-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 13115915 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. փետրվարի 18-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա իրացնելու նպատակով ապօրինի պատրաստել է 0,026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոց, որը 2015թ-ի հունվարի 31-ին ժամը 21։00-ի սահմաններում ներարկիչի մեջ լցնելով, փոխադրել է Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոցում գործող «Հայկական շուկա» տոնավաճառի մոտակայք և հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել Կարեն Հայկի Խաչատրյանին, ինչն էլ նույն օրը ժամը 22։20-ի սահմաններում հայտնաբերվել է վերջինիս բաճկոնի աջ գրպանից` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։»։ 2015թ. ապրիլի 21-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. ապրիլի 22-ին ստացվել և ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ նշանակվել է դատական քննության։ Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս` մեղադրողը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է։ Արագացված դատական քննություն Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։ Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։ Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը. Ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանը նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ընդունում է մեղքը և անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, դատվածություն չունի։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով թմրամիջոց ապօրինի պատրաստելը, փոխադրելը և այն ապօրինի իրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, հանցագործության կատարման եղանակը` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը։ Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի կողմից կատարված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «39. (…) պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։ Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։ Ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի անձը, այն, որ նա դատվածություն չունի, վատառողջ է` տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով, կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Ս. Կարա-Պողոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և ընդունելով մեղքը` զղջացել է կատարած արարքի համար։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով։ Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, ամբաստանյալ Ս. Կարա-Պողոսյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0.026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել, ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Ս. Կարա-Պողոսյանի կողմից պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։ Քննարկելով ամբաստանյալ Սմբատ Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ հարկադրական բուժում կիրառելու հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել հարկադրական բուժում թմրամոլությունից` հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից թմրամիջոց գործածելու և դրանից կախվածության մեջ լինելու հանգամանքները։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով 2015թ. մարտի 9-ից։ Ամբաստանյալ Սմբատ Ստեփանի Կարա-Պողոսյանի նկատմամբ կիրառել հարկադրական բուժում` թմրամոլության դեմ։ Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0.026 գրամ քաշով «Դեզոմորֆին» տեսակի թմրամիջոցը և ներարկիչը ոչնչացնել։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-06-2015 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 15-07-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-12-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 189, 77 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 04-12-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 189, 77 |