Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0101/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Արման Մկրտչյան
Էդուարդ Մարգարյան
Արման Մկրտչյան Հրաչյայի
Էդուարդ Մարգարյան Ֆրունզեի
Էդուարդ Մարգարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Լիլիթ Թադևոսյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-02-08 | 12:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-11-11 | 15:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-22 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-10-09 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-09-15 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-08-20 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-08-06 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-23 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-09 | 15:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-29 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-10 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-20 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-06 | 16:30 | 2 | Կայացել է |
Գործ հ.
ԵԿԴ/0101/01/15
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0101/01/15
դատավոր` Մ.Մակյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահությամբ`դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
պաշտպաններ Կ.ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ
Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
մեղադրող Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Է.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
տուժող Ս.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
2016 թվականի փետրվարի 08-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի և ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 05.12.2014 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13824314 քրեական գործը։
22.01.2015 թվականին Էդուարդ Մարգարյանը և Արման Մկրտչյանը ձերբակալվել են:
24.01.2015 թվականին Արման Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
24.01.2015 թվականին Էդուարդ Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
Դատարանի 24.01.2015 թվականի համապատասխան որոշումներով Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Դատարանի 16.03.2015 և 17.03.2015թթ համապատասխան որոշումներով Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է:
14.04.2015 թվականին թիվ 13824314 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալներ.
1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտվել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հունվարի 22-ից։
2.Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտվել ազատազրկման` 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հունվարի 22-ից:
Վճռվել է. տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը կարճել՝ հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։
Վճռվել է նաև. դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի՝ 2015 թվականի հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները՝ վերացնել։
Վճռվել է նաև. քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև այդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը՝ ոչնչացնել։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` վերջինիս ազատել պատժի կրումից` սահմանելով փորձաշրջան, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը նույնպես բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ սահմանել համաչափ մեղմ պատիժ, կամ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ բերված վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը 2011 թվականից ճանաչել է գործով վկա, տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդի Գևորգ Հակոբյանին և վերջինիս հետ գտնվել մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ հյուրընկալվել է վերջիններիս` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանում և տեսել, որ Հակոբյանների ընտանիքը բարեկեցիկ կյանք է վարում։ Ունենալով պարտքեր և դրանից ծագած բնակարանային գողություն կատարելու նախնական դիտավորություն՝ Արման Մկրտչյանը քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել նշված բնակարանի մուտքի դռան բանալին և պահել իր մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին Արման Մկրտչյանը ծանոթացել է գործով մյուս մեղադրյալ, ԼՂ Հանրապետությունում հաշվառված Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ։ Շփման ընթացքում տեղեկանալով, որ Է.Մարգարյանը նախկինում դատապարտված է եղել և նոր վերադարձել Ղարաբաղից, վերջինիս հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթերից մեկի բնակարանի մուտքի դռան բանալին և առաջարկել է այնտեղից գողություն կատարել, մասնավորապես գումար և ոսկյա զարդեր, և գողոնը հավասար բաժանել երկու մասի, ինչին Էդուարդ Մարգարյանը համաձայնվել է։
Գողություն կատարելու նախնական համաձայնությունն իրագործելու նպատակով` 2014թ. դեկտեմբերի 05-ի առավոտյան Արման Մկրտչյանը և Էդուարդ Մարգարյանը, նախապես հեռախոսազանգերի միջոցով պայմանավորվելով, հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում և ոտքով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի բակ։ Նույն օրը ժամը 14։00-ի սահմաններում, տեսնելով, որ տուժող Սոնյա Մարգարյանի և նրա ամուսնու, վկա Մանվել Հակոբյանի ավտոմեքենաները շենքի բակում կայանված չեն, Արման Մկրտչյանն ու Էդուարդ Մարգարյանը բարձրացել են նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող Սոնյա Մագարյանին պատկանող 7-րդ բնակարան և համոզվելու համար, որ տանը ոչ ոք չկա՝ սեղմել են դռան զանգը։ Հասկանալով, որ բնակարանում ոչ ոք չկա՝ Արման Մկրտչյանն իր մոտ եղած բանալիով բացել է բնակարանի դուռը և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով վերջինս և Էդուարդ Մարգարյանն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան։
Արման Մկրտչյանը նշված բնակարանի մուտքի դռնից ներս՝ աջ կողմի հատվածից, վերցրել է «ZARA» գրառմամբ թղթե կապույտ տոպրակը և Էդուարդ Մարգարյանի հետ անցել են մուտքի դռնից դեպի ձախ գտնվող ննջասենյանկ, որտեղ գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից Էդուարդ Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ։ Վերջիններս սկսել են որոնել գումար, ոսկյա զարդեր և այլ թանկարժեք իրեր՝ համատեղ հափշտակելով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ոսկյա զարդերը՝ սպիտակ ոսկյա ականջօղերը՝ ադամանդյա քարերով՝ 5000 դոլար արժողությամբ, սպիտակ ոսկյա մատանին՝ ադամանդյա քարով` 3000 դոլար արժողությամբ, 3 հատ ոսկյա մատանիները՝ մանր ադամանդյա քարերով՝ ընդհանուր 1500 դոլար արժողությամբ՝ զարդատուփերով հանդերձ, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար, 10 հատ ադամանդյա փոքր քարեր՝ ցելոֆանե տոպրակով, «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ` մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա և մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց։ Էդուարդ Մարգարյանն իր կողմից հափշտակվածը լցրել է կաշվե ճամպրուկը, իսկ Արման Մկրտչյանը հետքեր չթողնելու համար նախապես իր հետ վերցրած փոքր դեղին գույնի սրբիչով բռնելով դրանք` լցրել է թղթե տոպրակի մեջ։ Այնուհետև, Արման Մկրտչյանն անցել է հյուրասենյակ՝ այնտեղից հափշտակելով մի շարք այլ իրեր, հուշանվերներ, իսկ Էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում։ Արման Մկրտչյանը, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով Սոնյա Մարգարյանի վարած ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին, և վերջիններս, դուրս գալով բնակարանից՝ բարձրացել են շենքի վերջին՝ 4-րդ հարկ։ Տեսնելով, թե ինչպես է Սոնյա Մարգարյանը բարձրանում և մտնում իր բնակարան՝ Էդուարդ Մարգարյանն արագ իջել է շենքից և հեռացել՝ իր հետ տանելով հափշտակված ճամպրուկը՝ լցված գողոնով։ Էդուարդ Մարգարյանի իջնելուց մեկ րոպե անց Արման Մկրտչյանը, քիչ արժեքավոր իրերը դնելով թղթե տոպրակի մեջ, այն դրել է 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում գտնվող մետաղյա պահարանի վրա և ինքն էլ է իջել շենքից ու հեռացել։
Էդուարդ Մարգարյանի և Արման Մկրտչյանի կատարած հանցագործությամբ Սոնյա Մարգարյանին պատճառվել է անձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի կայացրած դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Էդուարդ Սարգարյանի նկատմամբ հինգ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ սահմանելու առումով ակնհայտ խիստ է, քանի որ սահմանվել է անհամաչափ խիստ պատժաչափ և հաշվի չեն առնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը, թեպետ արձանագրել է վերը նշված հոդվածների բովանդակությունը և տվել է իր մեկնաբանությունները, այնուամենայնիվ, հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը, հակառակ իր՝ մինչ այդ դրսևորած վարքագծի, դատաքննության ավարտին, ցուցաբերել է մի նոր վարքագիծ, որով ապացուցել է, որ ինքն արդեն իսկ գիտակցել է իր կատարածի հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, և դատարանում հայտարարելով զղջման անկեղծ խոսքեր, դրանով մեկ անգամ ևս ապացուցել է, որ անհրաժեշտ հետևություններ է կատարել, որը նաև ապացուցում է՝ նրա ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու հանգամանքը։
Գտել է, որ Դատարանի կողմից սահմանված 5/հինգ/ տարի վեց ամիս ժամկետով երկարատև ազատազրկումն ակնհայտ խիստ և անհամաչափ պատիժ է, որը չի կարող լինել արդարացի և հումանիստական, նկատի ունենալով, որ Էդուարդ Մարգարյանը երիտասարդ է, հասկացել է իր գործած սխալի արժեքը, և երկարատև ազատազրկումը չէ, որ պետք է նպաստի նրա հետագա ուղղմանը և վերադաստիարակմանը։ Ավելի հումանիստական և արդարացի կլիներ՝ վստահություն ցուցաբերել երիտասարդի անկեղծ խոսքերին և հնարավորություն տալ նրան՝ հնարավորինս համաչափ մեղմ պատիժ կրելուց հետո հնարավորինս շուտ վերադառնալ հասարակություն՝ ապացուցելու համար իր ուղղված լինելու և կյանքը ճիշտ կերպով շարունակելու իր պատրաստակամությունը։
Ավելին, ըստ բողոքաբերի, Դատարանն ուներ նաև բոլոր հիմքերը, վստահելով Էդուարդ Մարգարյանի՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու հանգամանքին, կիրառել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան, քանի որ արդեն մոտ մեկ տարի ազատազրկման մեջ գտնվելը թողել է իր դրական ազդեցությունը Էդուարդի վրա և նա իրոք կանգնած է ուղղման ճանապարհին, և Դատարանն ընդամենը կարող էր հնարավորություն տալ նրան՝ ապացուցելու դա։
Վերոգրյալի հիման վրա, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ համաչափ մեղմ պատիժ սահմանելու և կամ՝ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու առումով բեկանել և փոփոխել։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-8-րդ կետերի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր։ Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը՝ հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը։
Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է՝ ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով ամրագրված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (նման իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Միայն դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Մեջբերելով դատական ակտում շարադրված` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի` Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի խնամքին է գտնվում նաև նրա առաջին կարգի հաշմանդամ հայրը` Հրաչյա Մկրտչյանը, ով տառապում է քաղցկեղ հիվանդությամբ։
Բացի այդ, տուժող Ս.Մարգարյանը հրաժարվել է ներկայացված քաղաքացիական հայցից, հայտարարելով, որ իրեն պատճառված վնասն ամեն դեպքում հատուցված չէ, սակայն դրա մասին որոշակի պայմանավորվածություն ունեն ամբաստանյալ Մկրտչյանի հարազատների հետ։ Նշել է նաև, որ Դատարանի կողմից դատավճիռը կայացնելուց հետո Արման Մկրտչյանի կողմից հատուցվել է տուժողին պատճառված ողջ գույքային վնասը, ինչն էականորեն նվազեցնում է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի` Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Հրանտ Խաչատրյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0195/01/09, Հակոբ Գագիկի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08, Վաչիկ Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշումների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ առկա են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների կիրառման հիմքերը։ Գտել է, որ հանցանքը կատարելուց հետո խոստովանական ցուցմունքներ տալով՝ հանցագործության բացահայտմանն օժանդակելը, կատարածի համար զղջալը, տուժողի կողմից բողոք և նյութական պահանջ չներկայացնելը, դրական բնութագիր ունենալը, նախկինում դատված, որևիցե կերպ արատավորված չլինելը, խնամքին անբուժելի հիվանդ հոր առկայությունը, տուժողներին պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ հատուցելը, իրենց բնույթով և իրենց համակցության մեջ հանդիսանում են «բացառիկ» հանգամանքներ և էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այսինքն` առկա են ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հիմքերը և Դատարանը կարող է Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ։
Բողոք բերած անձը, մեջբերումներ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի` Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներից, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում միայն ազատազրկման ձևով, սակայն գտել է, որ Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությանը և պատիժը մեղմացնող վերը նշված բացառիկ հանգամանքների համակցությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո, այդ թվում՝ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրա դրսևորած վարքագիծը, իրենց համակցության մեջ ողջամտորեն և էականորեն նվազեցնում են ինչպես նրա անձի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, ինչպես նաև վկայում են այն մասին, որ նա արդեն իսկ ուղղվել և վերադաստիարակվել է կամ գոնե կանգնած է այդ ճանապարհին և նրան հասարակությունից մեկուսացնելու անհրաժեշտություն չկա, հատկապես նկատի ունենալով, որ նա արդեն 1 տարի գտնվում է անազատության մեջ։
Բողոքաբերի համոզմամբ, կարևորը կատարածի հետևանքները հասկանալն ու գիտակցելը, կատարածի համար զղջալը և դրանից ճիշտ հետևություններ անելն է և Դատարանը վերը նշված հանգամանքները հաշվի առնելու պարագայում կհամոզվի, որ Արման Մկրտչյանը գիտակցել, զղջացել ու համապատասխան ճիշտ հետևություններ արել է։
Բացի այդ, գաղտնիք չէ, որ ազատազրկումն իրականացնելով պատժի նպատակները, հանգեցնում է նաև բազմաթիվ բացասական հետևանքների /սոցիալական կապերի խզում, հասարակություն վերաինտեգրվելու դժվարություն, ընտանիքի նյութական վիճակի վատթարացում և այլն)։ Ազատազրկումը պետք է նշանակվի միայն որպես ծայրահեղ միջոց:
Ըստ բողոքաբերի, վերը նշված օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծությունը, որոնք բնութագրում են Արման Մկրտչյանի արարքը, նրա անձը, վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու կամ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերի առկայության մասին, այսինքն՝ դրանք համոզվածություն են առաջացնում առանց իրական կամ օրենքվ նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին, իսկ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրանց դրսևորած վարքագիծն էլ վկայում է այն մասին, որ նա արդեն իսկ ուղղվել և վերադաստիարակվել է կամ գոնե կանգնած է այդ ճանապարհին, ուստի գտել է, որ Դատարանը կարող էր նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան, կամ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ, որոնց միջոցով նույնպես հնարավոր էր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
Վերոգրյալի հիման վրա, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանիվի ճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատժի մասով բեկանել, նրա նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան ազատել պատժի կրումից սահմանելով փորձաշրջան, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
(…)»:
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ` իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը, Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել հետևյալի մասին. «(...) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը: Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում: Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը: Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ:
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը։ Այն, որ վերջինս ինչպես նախաքննության սկզբում, այնպես էլ դատական քննության վերջում ցուցմունք է տվել ու պնդել, որ նշված գողությանն իր հետ միասին մասնակցել է գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև նախաքննության և դատաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված անձ` մասնավորապես` 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Է.Մարգարյանը նշված պատժի կրումից ազատվել է 23.01.2012թ-ին և սույն գործով հանցանքը կատարելիս նրա դատվածությունը հանված կամ մարված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել դատական քննության ավարտին մեղքն ընդունելն ու կատարած հանցանքի համար զղջալը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն, որ նա 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, որից հետո պատժի լրիվ կրումով ազատվել է և սույն քրեական գործով քննվող հանցանքը կատարելիս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ։ Այլ կերպ, Էդուարդ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված լինելով ծանր հանցանք կատարելու համար և դատվածությունը դեռևս չմարած կամ չհանված, կատարել է նոր` դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն, ինչը հիմք է նրա արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը դիտելը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի ու Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն առանց գույքի բռնագրավման ազատազրկման ձևով՝ որպիսի պատիժները նրանք պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափերի հարցին, Դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
Դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին, Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով և հաշվի առնելով այն, որ նրա մոտ առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը չի կարող պակաս լինել մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերի համաձայն` գողությունը՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով և բնակարան ապօրինի մուտք գործելով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։
Դատարանը փաստել է, որ մեղսագրված հանցանքի համար նախատեսված առավելագույն պատժի` ութ տարվա պայմաններում, չի կարող ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ավելի պակաս քան 5 /հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիսն է։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, ապա Դատարանը գտել է, որ արդարացված չէ նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակումը, քանի որ նրան մեղսագրված է հոդվածի դիսպոզիցիայի որակյալ դարձնող երկու հատկանիշ` բնակարան մուտ գործելն ու առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելը, հետևաբար ամբաստանյալի նկատմամբ նվազագույն պատժի նշանակումը տվյալ պայմաններում չի բխում պատժի նշանակման արդարացիության և պատժի անհատականացման ընդհանուր սկզբունքներից ու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման` ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, ուստի այն մեղմացնելու հիմքեր չկան:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ սույն քրեական գործով տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին, որով խնդրել է պատասխանողներ, սույն գործով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանից և Էդուարդ Մարգարյանից համապարտության կարգով հօգուտ իրեն բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Այնուհետև, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դիմելով դատարանին հայտարարել է, որ հրաժարվում է ներկայացված քաղաքացիական հայցից և ամբաստանյալների նկատմամբ վնասի հատուցման պահանջ չունի։
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը Վերաքննիչ դատարանին հայտնեց, որ ներկա պահին ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի հարազատների կողմից ամբողջությամբ` 10.000 /տաս հազար/ ԱՄՆ դոլարի չափով վերականգնվել է հանցագործությամբ իրեն պատճառված նյութական վնասը և ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ որևէ պահանջ չունի, խնդրեց վերջինիս նկատմամբ հնարավորինս մեղմ վերաբերվել:
Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն հիշյալ հանգամանքը դիտում է որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, քանի որ այն իրական է և էականորեն նվազեցնում է ամբաստանյալի անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, ուստի վիճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` մեղմացման առումով պետք է փոփոխել, իսկ պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով բավարարել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, այնպես էլ վերջիններիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես` կատարված հանցագործության եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, որի պայմաններում գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ, քանի որ Վերաքննիչ դատարանի մոտ առկա չէ համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալների ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, ուստի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքներն այդ մասով պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում:
Մասնավորապես` Վ. Մնացականյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը՝
1. գործի բացառիկ հանգամանքները.
2. խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա»: (տես Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 21-րդ կետը):
Հ. Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության» (տե´ս Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08 որոշումը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունն էականորեն չեն նվազեցնում նրա կողմից կատարված հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանը` դրանք այն աստիճան առանձնահատուկ չեն, որ վերածվեն բացառության, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ամբաստանյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015 թվականի հունվարի 22-ից։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԵԿԴ/0101/01/15
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0101/01/15
դատավոր` Մ.Մակյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահությամբ`դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
պաշտպաններ Կ.ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ
Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
մեղադրող Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Է.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
տուժող Ս.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
2016 թվականի փետրվարի 08-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի և ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 05.12.2014 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13824314 քրեական գործը։
22.01.2015 թվականին Էդուարդ Մարգարյանը և Արման Մկրտչյանը ձերբակալվել են:
24.01.2015 թվականին Արման Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
24.01.2015 թվականին Էդուարդ Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
Դատարանի 24.01.2015 թվականի համապատասխան որոշումներով Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Դատարանի 16.03.2015 և 17.03.2015թթ համապատասխան որոշումներով Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է:
14.04.2015 թվականին թիվ 13824314 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալներ.
1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտվել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հունվարի 22-ից։
2.Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտվել ազատազրկման` 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հունվարի 22-ից:
Վճռվել է. տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը կարճել՝ հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։
Վճռվել է նաև. դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի՝ 2015 թվականի հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները՝ վերացնել։
Վճռվել է նաև. քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև այդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը՝ ոչնչացնել։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` վերջինիս ազատել պատժի կրումից` սահմանելով փորձաշրջան, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը նույնպես բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ սահմանել համաչափ մեղմ պատիժ, կամ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան:
Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ բերված վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը 2011 թվականից ճանաչել է գործով վկա, տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդի Գևորգ Հակոբյանին և վերջինիս հետ գտնվել մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ հյուրընկալվել է վերջիններիս` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանում և տեսել, որ Հակոբյանների ընտանիքը բարեկեցիկ կյանք է վարում։ Ունենալով պարտքեր և դրանից ծագած բնակարանային գողություն կատարելու նախնական դիտավորություն՝ Արման Մկրտչյանը քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել նշված բնակարանի մուտքի դռան բանալին և պահել իր մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին Արման Մկրտչյանը ծանոթացել է գործով մյուս մեղադրյալ, ԼՂ Հանրապետությունում հաշվառված Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ։ Շփման ընթացքում տեղեկանալով, որ Է.Մարգարյանը նախկինում դատապարտված է եղել և նոր վերադարձել Ղարաբաղից, վերջինիս հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթերից մեկի բնակարանի մուտքի դռան բանալին և առաջարկել է այնտեղից գողություն կատարել, մասնավորապես գումար և ոսկյա զարդեր, և գողոնը հավասար բաժանել երկու մասի, ինչին Էդուարդ Մարգարյանը համաձայնվել է։
Գողություն կատարելու նախնական համաձայնությունն իրագործելու նպատակով` 2014թ. դեկտեմբերի 05-ի առավոտյան Արման Մկրտչյանը և Էդուարդ Մարգարյանը, նախապես հեռախոսազանգերի միջոցով պայմանավորվելով, հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում և ոտքով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի բակ։ Նույն օրը ժամը 14։00-ի սահմաններում, տեսնելով, որ տուժող Սոնյա Մարգարյանի և նրա ամուսնու, վկա Մանվել Հակոբյանի ավտոմեքենաները շենքի բակում կայանված չեն, Արման Մկրտչյանն ու Էդուարդ Մարգարյանը բարձրացել են նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող Սոնյա Մագարյանին պատկանող 7-րդ բնակարան և համոզվելու համար, որ տանը ոչ ոք չկա՝ սեղմել են դռան զանգը։ Հասկանալով, որ բնակարանում ոչ ոք չկա՝ Արման Մկրտչյանն իր մոտ եղած բանալիով բացել է բնակարանի դուռը և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով վերջինս և Էդուարդ Մարգարյանն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան։
Արման Մկրտչյանը նշված բնակարանի մուտքի դռնից ներս՝ աջ կողմի հատվածից, վերցրել է «ZARA» գրառմամբ թղթե կապույտ տոպրակը և Էդուարդ Մարգարյանի հետ անցել են մուտքի դռնից դեպի ձախ գտնվող ննջասենյանկ, որտեղ գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից Էդուարդ Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ։ Վերջիններս սկսել են որոնել գումար, ոսկյա զարդեր և այլ թանկարժեք իրեր՝ համատեղ հափշտակելով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ոսկյա զարդերը՝ սպիտակ ոսկյա ականջօղերը՝ ադամանդյա քարերով՝ 5000 դոլար արժողությամբ, սպիտակ ոսկյա մատանին՝ ադամանդյա քարով` 3000 դոլար արժողությամբ, 3 հատ ոսկյա մատանիները՝ մանր ադամանդյա քարերով՝ ընդհանուր 1500 դոլար արժողությամբ՝ զարդատուփերով հանդերձ, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար, 10 հատ ադամանդյա փոքր քարեր՝ ցելոֆանե տոպրակով, «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ` մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա և մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց։ Էդուարդ Մարգարյանն իր կողմից հափշտակվածը լցրել է կաշվե ճամպրուկը, իսկ Արման Մկրտչյանը հետքեր չթողնելու համար նախապես իր հետ վերցրած փոքր դեղին գույնի սրբիչով բռնելով դրանք` լցրել է թղթե տոպրակի մեջ։ Այնուհետև, Արման Մկրտչյանն անցել է հյուրասենյակ՝ այնտեղից հափշտակելով մի շարք այլ իրեր, հուշանվերներ, իսկ Էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում։ Արման Մկրտչյանը, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով Սոնյա Մարգարյանի վարած ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին, և վերջիններս, դուրս գալով բնակարանից՝ բարձրացել են շենքի վերջին՝ 4-րդ հարկ։ Տեսնելով, թե ինչպես է Սոնյա Մարգարյանը բարձրանում և մտնում իր բնակարան՝ Էդուարդ Մարգարյանն արագ իջել է շենքից և հեռացել՝ իր հետ տանելով հափշտակված ճամպրուկը՝ լցված գողոնով։ Էդուարդ Մարգարյանի իջնելուց մեկ րոպե անց Արման Մկրտչյանը, քիչ արժեքավոր իրերը դնելով թղթե տոպրակի մեջ, այն դրել է 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում գտնվող մետաղյա պահարանի վրա և ինքն էլ է իջել շենքից ու հեռացել։
Էդուարդ Մարգարյանի և Արման Մկրտչյանի կատարած հանցագործությամբ Սոնյա Մարգարյանին պատճառվել է անձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի կայացրած դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Էդուարդ Սարգարյանի նկատմամբ հինգ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ սահմանելու առումով ակնհայտ խիստ է, քանի որ սահմանվել է անհամաչափ խիստ պատժաչափ և հաշվի չեն առնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը, թեպետ արձանագրել է վերը նշված հոդվածների բովանդակությունը և տվել է իր մեկնաբանությունները, այնուամենայնիվ, հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը, հակառակ իր՝ մինչ այդ դրսևորած վարքագծի, դատաքննության ավարտին, ցուցաբերել է մի նոր վարքագիծ, որով ապացուցել է, որ ինքն արդեն իսկ գիտակցել է իր կատարածի հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, և դատարանում հայտարարելով զղջման անկեղծ խոսքեր, դրանով մեկ անգամ ևս ապացուցել է, որ անհրաժեշտ հետևություններ է կատարել, որը նաև ապացուցում է՝ նրա ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու հանգամանքը։
Գտել է, որ Դատարանի կողմից սահմանված 5/հինգ/ տարի վեց ամիս ժամկետով երկարատև ազատազրկումն ակնհայտ խիստ և անհամաչափ պատիժ է, որը չի կարող լինել արդարացի և հումանիստական, նկատի ունենալով, որ Էդուարդ Մարգարյանը երիտասարդ է, հասկացել է իր գործած սխալի արժեքը, և երկարատև ազատազրկումը չէ, որ պետք է նպաստի նրա հետագա ուղղմանը և վերադաստիարակմանը։ Ավելի հումանիստական և արդարացի կլիներ՝ վստահություն ցուցաբերել երիտասարդի անկեղծ խոսքերին և հնարավորություն տալ նրան՝ հնարավորինս համաչափ մեղմ պատիժ կրելուց հետո հնարավորինս շուտ վերադառնալ հասարակություն՝ ապացուցելու համար իր ուղղված լինելու և կյանքը ճիշտ կերպով շարունակելու իր պատրաստակամությունը։
Ավելին, ըստ բողոքաբերի, Դատարանն ուներ նաև բոլոր հիմքերը, վստահելով Էդուարդ Մարգարյանի՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու հանգամանքին, կիրառել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան, քանի որ արդեն մոտ մեկ տարի ազատազրկման մեջ գտնվելը թողել է իր դրական ազդեցությունը Էդուարդի վրա և նա իրոք կանգնած է ուղղման ճանապարհին, և Դատարանն ընդամենը կարող էր հնարավորություն տալ նրան՝ ապացուցելու դա։
Վերոգրյալի հիման վրա, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ համաչափ մեղմ պատիժ սահմանելու և կամ՝ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու առումով բեկանել և փոփոխել։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-8-րդ կետերի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր։ Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը՝ հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը։
Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է՝ ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով ամրագրված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (նման իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Միայն դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Մեջբերելով դատական ակտում շարադրված` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի` Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի խնամքին է գտնվում նաև նրա առաջին կարգի հաշմանդամ հայրը` Հրաչյա Մկրտչյանը, ով տառապում է քաղցկեղ հիվանդությամբ։
Բացի այդ, տուժող Ս.Մարգարյանը հրաժարվել է ներկայացված քաղաքացիական հայցից, հայտարարելով, որ իրեն պատճառված վնասն ամեն դեպքում հատուցված չէ, սակայն դրա մասին որոշակի պայմանավորվածություն ունեն ամբաստանյալ Մկրտչյանի հարազատների հետ։ Նշել է նաև, որ Դատարանի կողմից դատավճիռը կայացնելուց հետո Արման Մկրտչյանի կողմից հատուցվել է տուժողին պատճառված ողջ գույքային վնասը, ինչն էականորեն նվազեցնում է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի` Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Հրանտ Խաչատրյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0195/01/09, Հակոբ Գագիկի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08, Վաչիկ Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշումների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ առկա են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների կիրառման հիմքերը։ Գտել է, որ հանցանքը կատարելուց հետո խոստովանական ցուցմունքներ տալով՝ հանցագործության բացահայտմանն օժանդակելը, կատարածի համար զղջալը, տուժողի կողմից բողոք և նյութական պահանջ չներկայացնելը, դրական բնութագիր ունենալը, նախկինում դատված, որևիցե կերպ արատավորված չլինելը, խնամքին անբուժելի հիվանդ հոր առկայությունը, տուժողներին պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ հատուցելը, իրենց բնույթով և իրենց համակցության մեջ հանդիսանում են «բացառիկ» հանգամանքներ և էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այսինքն` առկա են ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հիմքերը և Դատարանը կարող է Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ։
Բողոք բերած անձը, մեջբերումներ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի` Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներից, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում միայն ազատազրկման ձևով, սակայն գտել է, որ Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությանը և պատիժը մեղմացնող վերը նշված բացառիկ հանգամանքների համակցությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո, այդ թվում՝ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրա դրսևորած վարքագիծը, իրենց համակցության մեջ ողջամտորեն և էականորեն նվազեցնում են ինչպես նրա անձի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, ինչպես նաև վկայում են այն մասին, որ նա արդեն իսկ ուղղվել և վերադաստիարակվել է կամ գոնե կանգնած է այդ ճանապարհին և նրան հասարակությունից մեկուսացնելու անհրաժեշտություն չկա, հատկապես նկատի ունենալով, որ նա արդեն 1 տարի գտնվում է անազատության մեջ։
Բողոքաբերի համոզմամբ, կարևորը կատարածի հետևանքները հասկանալն ու գիտակցելը, կատարածի համար զղջալը և դրանից ճիշտ հետևություններ անելն է և Դատարանը վերը նշված հանգամանքները հաշվի առնելու պարագայում կհամոզվի, որ Արման Մկրտչյանը գիտակցել, զղջացել ու համապատասխան ճիշտ հետևություններ արել է։
Բացի այդ, գաղտնիք չէ, որ ազատազրկումն իրականացնելով պատժի նպատակները, հանգեցնում է նաև բազմաթիվ բացասական հետևանքների /սոցիալական կապերի խզում, հասարակություն վերաինտեգրվելու դժվարություն, ընտանիքի նյութական վիճակի վատթարացում և այլն)։ Ազատազրկումը պետք է նշանակվի միայն որպես ծայրահեղ միջոց:
Ըստ բողոքաբերի, վերը նշված օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծությունը, որոնք բնութագրում են Արման Մկրտչյանի արարքը, նրա անձը, վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու կամ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերի առկայության մասին, այսինքն՝ դրանք համոզվածություն են առաջացնում առանց իրական կամ օրենքվ նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին, իսկ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրանց դրսևորած վարքագիծն էլ վկայում է այն մասին, որ նա արդեն իսկ ուղղվել և վերադաստիարակվել է կամ գոնե կանգնած է այդ ճանապարհին, ուստի գտել է, որ Դատարանը կարող էր նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան, կամ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ, որոնց միջոցով նույնպես հնարավոր էր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
Վերոգրյալի հիման վրա, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանիվի ճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատժի մասով բեկանել, նրա նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան ազատել պատժի կրումից սահմանելով փորձաշրջան, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
(…)»:
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ` իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը, Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել հետևյալի մասին. «(...) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը: Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում: Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը: Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ:
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը։ Այն, որ վերջինս ինչպես նախաքննության սկզբում, այնպես էլ դատական քննության վերջում ցուցմունք է տվել ու պնդել, որ նշված գողությանն իր հետ միասին մասնակցել է գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև նախաքննության և դատաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված անձ` մասնավորապես` 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Է.Մարգարյանը նշված պատժի կրումից ազատվել է 23.01.2012թ-ին և սույն գործով հանցանքը կատարելիս նրա դատվածությունը հանված կամ մարված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել դատական քննության ավարտին մեղքն ընդունելն ու կատարած հանցանքի համար զղջալը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն, որ նա 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, որից հետո պատժի լրիվ կրումով ազատվել է և սույն քրեական գործով քննվող հանցանքը կատարելիս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ։ Այլ կերպ, Էդուարդ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված լինելով ծանր հանցանք կատարելու համար և դատվածությունը դեռևս չմարած կամ չհանված, կատարել է նոր` դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն, ինչը հիմք է նրա արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը դիտելը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի ու Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն առանց գույքի բռնագրավման ազատազրկման ձևով՝ որպիսի պատիժները նրանք պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափերի հարցին, Դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
Դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին, Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով և հաշվի առնելով այն, որ նրա մոտ առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը չի կարող պակաս լինել մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերի համաձայն` գողությունը՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով և բնակարան ապօրինի մուտք գործելով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։
Դատարանը փաստել է, որ մեղսագրված հանցանքի համար նախատեսված առավելագույն պատժի` ութ տարվա պայմաններում, չի կարող ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ավելի պակաս քան 5 /հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիսն է։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, ապա Դատարանը գտել է, որ արդարացված չէ նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակումը, քանի որ նրան մեղսագրված է հոդվածի դիսպոզիցիայի որակյալ դարձնող երկու հատկանիշ` բնակարան մուտ գործելն ու առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելը, հետևաբար ամբաստանյալի նկատմամբ նվազագույն պատժի նշանակումը տվյալ պայմաններում չի բխում պատժի նշանակման արդարացիության և պատժի անհատականացման ընդհանուր սկզբունքներից ու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման` ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, ուստի այն մեղմացնելու հիմքեր չկան:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ սույն քրեական գործով տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին, որով խնդրել է պատասխանողներ, սույն գործով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանից և Էդուարդ Մարգարյանից համապարտության կարգով հօգուտ իրեն բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Այնուհետև, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դիմելով դատարանին հայտարարել է, որ հրաժարվում է ներկայացված քաղաքացիական հայցից և ամբաստանյալների նկատմամբ վնասի հատուցման պահանջ չունի։
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը Վերաքննիչ դատարանին հայտնեց, որ ներկա պահին ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի հարազատների կողմից ամբողջությամբ` 10.000 /տաս հազար/ ԱՄՆ դոլարի չափով վերականգնվել է հանցագործությամբ իրեն պատճառված նյութական վնասը և ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ որևէ պահանջ չունի, խնդրեց վերջինիս նկատմամբ հնարավորինս մեղմ վերաբերվել:
Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն հիշյալ հանգամանքը դիտում է որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, քանի որ այն իրական է և էականորեն նվազեցնում է ամբաստանյալի անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, ուստի վիճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` մեղմացման առումով պետք է փոփոխել, իսկ պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով բավարարել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, այնպես էլ վերջիններիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես` կատարված հանցագործության եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, որի պայմաններում գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ, քանի որ Վերաքննիչ դատարանի մոտ առկա չէ համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալների ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, ուստի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքներն այդ մասով պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում:
Մասնավորապես` Վ. Մնացականյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը՝
1. գործի բացառիկ հանգամանքները.
2. խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա»: (տես Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 21-րդ կետը):
Հ. Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության» (տե´ս Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08 որոշումը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունն էականորեն չեն նվազեցնում նրա կողմից կատարված հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանը` դրանք այն աստիճան առանձնահատուկ չեն, որ վերածվեն բացառության, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Ամբաստանյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015 թվականի հունվարի 22-ից։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Գործ
ԵԿԴ/0101/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա.Մանուկյանի
Հանրային պաշտպաններ Ս.Հարությունյանի
Կ.Մեժլումյանի
Տուժող Ս.Մարգարյանի
Տուժողի ներկայացուցիչներ Զ.Վարդանյանի
Ռ.Բալոյանի
2015թ.-ի նոյեմբերի 11-ին, դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ծնված 01.11.1992թ.-ին
Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում
չդատված, չի աշխատում, բնակվում է` ք.Երևան,
Սայաթ-Նովա 18 շենք, 65 բնակարան, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ
«Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի կալանավոր, մեղադրվում
է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-
ին և 1.1 կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրված
կալանավորումը,
2.Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ծնված
31.12.1976թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ,
ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ,
ամուսնալուծված, նախկինում դատված ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով,
դատվածությունը չմարած, չի աշխատում, բնակվում է`
Արարատի մարզ, գ.Հայանիստ, 3-րդ փողոց, 10 տուն,
ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի
կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի
177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետով,
որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը 2011 թվականից ճանաչել է գործով վկա, տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդի Գևորգ Հակոբյանին և վերջինիս հետ գտնվել մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ հյուրընկալվել է վերջիններիս` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանում և տեսել, որ Հակոբյանների ընտանիքը բարեկեցիկ կյանք է վարում։ Ունենալով պարտքեր և դրանից ծագած բնակարանային գողություն կատարելու նախնական դիտավորություն՝ Արման Մկրտչյանը քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել նշված բնակարանի մուտքի դռան բանալին և պահել իր մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին Արման Մկրտչյանը ծանոթացել է գործով մյուս մեղադրյալ, ԼՂ Հանրապետությունում հաշվառված Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ։ Շփման ընթացքում տեղեկանալով, որ Է.Մարգարյանը նախկինում դատապարտված է եղել և նոր վերադարձել Ղարաբաղից, վերջինիս հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթերից մեկի բնակարանի մուտքի դռան բանալին և առաջարկել է այնտեղից գողություն կատարել, մասնավորապես գումար և ոսկյա զարդեր, և գողոնը հավասար բաժանել երկու մասի, ինչին Էդուարդ Մարգարյանը համաձայնվել է։
Գողություն կատարելու նախնական համաձայնությունն իրագործելու նպատակով` 2014թ. դեկտեմբերի 05-ի առավոտյան Արման Մկրտչյանը և Էդուարդ Մարգարյանը, նախապես հեռախոսազանգերի միջոցով պայմանավորվելով, հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում և ոտքով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի բակ։ Նույն օրը ժամը 14։00-ի սահմաններում, տեսնելով, որ տուժող Սոնյա Մարգարյանի և նրա ամուսնու, վկա Մանվել Հակոբյանի ավտոմեքենաները շենքի բակում կայանված չեն, Արման Մկրտչյանն ու Էդուարդ Մարգարյանը բարձրացել են նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող Սոնյա Մագարյանին պատկանող 7-րդ բնակարան և համոզվելու համար, որ տանը ոչ ոք չկա՝ սեղմել են դռան զանգը։ Հասկանալով, որ բնակարանում ոչ ոք չկա՝ Արման Մկրտչյանն իր մոտ եղած բանալիով բացել է բնակարանի դուռը և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով վերջինս և Էդուարդ Մարգարյանն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան։
Արման Մկրտչյանը նշված բնակարանի մուտքի դռնից ներս՝ աջ կողմի հատվածից, վերցրել է «ZARA» գրառմամբ թղթե կապույտ տոպրակը և Էդուարդ Մարգարյանի հետ անցել են մուտքի դռնից դեպի ձախ գտնվող ննջասենյանկ, որտեղ գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից Էդուարդ Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ։ Վերջիններս սկսել են որոնել գումար, ոսկյա զարդեր և այլ թանկարժեք իրեր՝ համատեղ հափշտակելով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ոսկյա զարդերը՝ սպիտակ ոսկյա ականջօղերը՝ ադամանդյա քարերով՝ 5000 դոլար արժողությամբ, սպիտակ ոսկյա մատանին՝ ադամանդյա քարով` 3000 դոլար արժողությամբ, 3 հատ ոսկյա մատանիները՝ մանր ադամանդյա քարերով՝ ընդհանուր 1500 դոլար արժողությամբ՝ զարդատուփերով հանդերձ, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար, 10 հատ ադամանդյա փոքր քարեր՝ ցելոֆանե տոպրակով, «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ` մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա և մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց։ Էդուարդ Մարգարյանն իր կողմից հափշտակվածը լցրել է կաշվե ճամպրուկը, իսկ Արման Մկրտչյանը հետքեր չթողնելու համար նախապես իր հետ վերցրած փոքր դեղին գույնի սրբիչով բռնելով դրանք` լցրել է թղթե տոպրակի մեջ։ Այնուհետև, Արման Մկրտչյանն անցել է հյուրասենյակ՝ այնտեղից հափշտակելով մի շարք այլ իրեր, հուշանվերներ, իսկ Էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում։ Արման Մկրտչյանը, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով Սոնյա Մարգարյանի վարած ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին, և վերջիններս, դուրս գալով բնակարանից՝ բարձրացել են շենքի վերջին՝ 4-րդ հարկ։ Տեսնելով, թե ինչպես է Սոնյա Մարգարյանը բարձրանում և մտնում իր բնակարան՝ Էդուարդ Մարգարյանն արագ իջել է շենքից և հեռացել՝ իր հետ տանելով հափշտակված ճամպրուկը՝ լցված գողոնով։ Էդուարդ Մարգարյանի իջնելուց մեկ րոպե անց Արման Մկրտչյանը, քիչ արժեքավոր իրերը դնելով թղթե տոպրակի մեջ, այն դրել է 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում գտնվող մետաղյա պահարանի վրա և ինքն էլ է իջել շենքից ու հեռացել։
Էդուարդ Մարգարյանի և Արման Մկրտչյանի կատարած հանցագործությամբ Սոնյա Մարգարյանին պատճառվել է անձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 10.000 ԱՍՆ դոլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
Փաստի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 5-ին հարուցվել է քրեական գործ։
24.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
24.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի նկատմամբ նախաքննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 14.04.2015թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով առաջադրված մեղադրանքում դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 դեկտեմբերի 5-ին ժամը 12։30-ի սահմաններում գտնվել է Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում /իր բառերով «պրոսպեկտում»/, քանի որ պայմանավորվածություն է ունեցել մյուս գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի հետ գնալ խանութ և նրա եղբոր համար կոշիկ գնել։ Այդ ընթացքում զանգահարել է մյուս ընկերոջը` Էդգարին, սակայն հեռախոսազանգին պատասխանել է իրեն անծանոթ անձ` հայտնելով, որ Էդգարը քիչ անց կզանգահարի իրեն։ Դրանից հետո գնացել է ընկերոջ` Էդգարենց, շենքի բակ և երբ բարձրանալիս է եղել վերջինիս բնակարան, հասնելով նույն մուտքի 2-րդ հարկ, տեսել է, որ իր ծանոթ, Էդգարենց հարևանությամբ բնակվող Գևորգ Հակոբյանի բնակարանի դուռը բաց է։ Սեղմել է դռան զանգի կոճակը, սակայն հասկանալով, որ տանը մարդ չկա, իսկ տան մուտքի դուռը բաց է` մտել է բնակարան։ Ներս մտնելուց հետո իր մոտ ցանկություն է առաջացել կատարել հափշտակություն, ուստի այնտեղից վերցրել է մի քանի առարկաներ։ Ապա, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով, որ Գևորգ Հակոբյանի մայրն իր ավտոմեքենայով մտնում է շենքի բակ, խուճապահար դուրս է եկել բնակարանից, բարձրացել է վերջին հարկ և հափշտակած իրերը թողնելով մուտքում գտնվող երկաթյա պահարանի վրա, հեռացել է։ Այդտեղից գնալով Երևանի Սայաթ-Նովա փողոց, զանգահարել Էդուարդ Մարգարյանին, պատմել է կատարվածի մասին, սակայն վերջինս զայրանալով իր վրա, ասել է, որպեսզի գնա տվյալ բնակարան և ներողություն խնդրելով տան անդամներից, ետ վերադարձնի գողոնը։
Ամբաստանյալը դատարանում ցուցմունք է տվել, որ Գևորգ Հակոբյանի տանից հափշտակել է օծանելիք, ակնոց, ժամացույց` սպիտակ գոտիով, զարդատուփ, որի մեջ եղել են կանացի զարդեր` բիժուտերիա։ Բացի այդ, նա այնտեղից վերցրել է ճամպրուկ, արծաթյա բաժակ, ամրակ։ Կանացի զարդերը` բիժուտերիան, վերցրել է ննջասենյակից, ճամպրուկը և օծանելիքը` տվյալ ննջասենյակի զգեստապահարանից, իսկ արծաթա բաժակը` հյուրասենյակից։ Պնդել է, որ գողոնի մեջ ոսկա զարդեր չեն եղել։ Բնակարանի` խոհանոցից վերցրել է նաև դեղին սրբիչ, որպեսզի մատնահետքեր չթողնի։ Իր մտաբերմամբ, տվյալ դեղին սրբիչը դեն է նետել շենքի բակում։
Պնդել է, որ հափշտակությունը կատարել է միայնակ, ինքնուրույն, իր հետ ոչ ոք, մասնավորապես` Էդուարդ Մարգարյանը, չեն եղել։ Պատճառաբանել է, որ նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքում նշել է, որ «գողության ժամանակ իբր Էդոյի հետ է եղել», քանի որ վարույթն իրականացնող մարմինը հուսադրել է, որ այդպես կարող է իր համար բարենպաստ լինել և ինքը շուտ կձերբազատվի կալանքից։ Նախաքննության ժամանակ հայտնած տեղեկությունը, իբրև Գևորգ Հակոբյանի` բնակարանի մուտքի բանալին գտնվել է իր մոտ, նույնպես իրականությանը չի համապատասխանում։ Բացի այդ, տվյալ օրը Էդգար Գրիգորյանին չի տեսել։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալ Մկրտչյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություներ՝ որոշում է կայացրել հրապարակել նրա որպես կասկածյալ տրված նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ`
« /…/ Մոտ 4 տարի է ճանաչում է Գևորգ Մանվելի Հակոբյանին, ում հետ ունեցել է լավ ու ջերմ հարաբերություններ։ Նրա հետ բազմիցս հանդիպել են։ Հերթական հանդիպման ժամանակ, 2014թ. սկզբերին, հստակ ամիսը չի հիշում, Երևան քաղաքի «Լոնդոն» բարում, Գևորգի հետ միասին սուրճ են խմել։ Իրենց հետ այլ անձ չի եղել։ Այդ ընթացքում Գևորգը սեղանին էր դրել իր հեռախոսը և տան բանալի։ Իր մեջ ցանկություն է առաջացել վերցնել տան բանալին, որպեսզի հետագայում նրանց տանից գողություն կատարի։ Երբ Գևորգը մի պահ դուրս է եկել սեղանի մոտից, ինքը, օգտվելով նրա անուշադրությունից, գաղտնի վերցրել է նրանց տան բանալին և պահել իր մոտ և կարծես, Գևորգը չի նկատել բանալու անհետանալը։ Դրանից հետո Գևորգի հետ մեկ կամ երկու անգամ գնացել են նրանց բնակարան, որը գտնվում է «պրոսպեկտի» եկեղեցու մոտ` Կենտրոնի ոստիկանության հին շենքի մոտ։
2014թ. սեպտեմբեր ամսին ծանոթացել է իրենց բակի տղաներից մեկի` Մանոյի, ում ամբողջական անունը կամ ազգանունը չգիտի, եղբոր` Էդոյի հետ, որը նախկինում դատված է եղել և նոր էր վերադարձել Ղարաբաղից։ Նրա հետ շփման ընթացքում հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթներից մեկի տան բանալին, որին նա չէր ճանաչում, և առաջարկել է նրանց տանից գողություն կատարել, ինչին վերջինս համաձայնվել է։
2014թ. դեկտեմբերի սկզբին, օրը հստակ չի հիշում, կեսօրին, իր` 043-807-707 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդոյի` 093-64-46-24 հեռախոսահամարին, հայտնել, որ ցանկանում է, որ հանդիպեն «պրոսպեկտի» Սիթիի մոտ։ Հանդիպել են։ Նրան կրկին ասել է, որ Գևորգի բանալին իր մոտ է և ցանկանում է նրանց տանից կատարել գողություն։ Էդոն սկզբից չի համաձայնվել, սակայն հետո մտափոխվել է և միասին ոտքով վերև բարձրանալով, գնացել են, թեքվել աջ և դպրոցի մոտով գնացել նրանց բակ։ Այդ պահին, ժամը 14։30-ից 15։00-ն էր, տեսնելով, որ Գևորգի ծնողների` հոր` Մանվելի «Սուզուկի» և մոր` Սոնյայի` «ԲՄՎ X5» ավտոմեքենաները բակում չեն, Էդոյի հետ բարձրացել են նրանց մուտքով 2-րդ հարկ։ Նախօրոք սեղմելով դռան զանգի կոճակն ու համոզվելով, որ տանը մարդ չկա, իր մոտի բանալիով բացել է ձախ կողմի դուռը, որը Գևորգենց տան դուռն էր ու երկուսով մտել են ներս. նախ ինքը, ապա` Էդոն։ Բնակարան մտնելուց հետո տեսել են, որ Ձախ կողմի վրա գտնվում է ննջասենյակ։ Սկզբից մտել են այնտեղ։ Ննջասենյակի ձախ կողմի վրա գտնվել է զգեստապահարանը, որտեղից վերցրել են կաշվե ճամպրուկ, եկու օծանելիք, մեկը` «Միլիոն» ֆիրմայի, մյուսը` չի հիշում, տուփով «Ռեյ-Բան» արևային ակնոց։ Սենյակի աջ կողմում գտնվող զարդասեղանի վրա դրված է եղել զարդատուփ, որի մեջ եղել է բիժուտերիա։ Վերցրել է բաև դա։ Այնուհետև, բացել դարակները, այնտեղից վերցրել ժամացույց` սև գոտիով, որոնք լցրել է կապույտ գույնի «Զառա» գրառմամբ թղթե մեծ տոպրակի մեջ։ Հիշյալ տոպրակն էլ վերցրել էր բնակարանի դռնից ներս` աջ կողմում գտնվող հատվածից։ Ստուգել են նաև մահճակալի տակ, որտեղ ոչինչ չի եղել։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էդոն պատուհանից հսկելիս է եղել, որպսզի Գևորգի կամ նրա ծնողների գալու մասին տեղյակ պահեր իրեն։ Այնուհետև դուրս է եկել ննջասենյակից և մտել ձախ կողմում գտնվող հյուրասենյակ։ Աջ կողմում դրված է եղել սեղան, դռան դիմաց` հեռուստացույց։ Աջ կողմի հետևի մասում գտնվել է բարը։ Բացել է այն և ուշադրություն չդարձնելով, թե խմիչքներից բացի ինչ կա, այնտեղից ոչինիչ չի վերցրել։ Մատնահետքեր չթողնելու նպատակով այդ ամենին դիպչել ու վերցրել է իր հետ իր հետ բերած դեղին գույնի սրբիչով։ Այդ ընթացքում Էդոն գտնվել է ննջասենյակում և չգիտի, թե ինչ է արել։ Քիչ անց, նայելով հյուրասենյակի պատուհանից, տեսել է, որ Գևորգի մայրը` Սոնյան, իր արծաթագույն «ԲՄՎ X5» մեքենայով մտնում է ծենքի բակ։ Տեսնելով այդ, Էդոյի հետ շտապ դուրս են եկել բնակարանից, որտեղ ընդհանուր առմամբ գտնվել են մոտ 10 րոպե։ Դուրս գալով տնից, և իրենց հետ վերցնելով գողոնը, բանալիով դուռը չի փակել և Էդոյի հետ բարձրացել են 4-րդ հարկ այնտեղ որոշ ժամանակ թաքնվելու և հետագայում հեռանալու համար։ Մի քանի վայրկյան անց Սոնյան բարձրացել ու մտել է իրենց բնակարան։ Նույն պահին Էդոն արագ իջել է, իսկ ինքը մնացել է վերևում և կապույտ թղթե տոպրակը թողնելով 4-րդ հարկի մետաղյա պահարանի վերևի հատվածում, Էդոյի իջնելուց մի րոպե անց արագ իջել ու գնացել է Թումանյան փողոց։ Էդոն հեռանալիս իր հետ վերցրել էր ճամպրուկը։
Նույն օրը, ժամը 17։30-ի սահմաններում զանգահարել է Էդոյին, պայմանավորվել և հանդիպել են «Կավկասկայա Պլեննիցա» հացատան մոտ։ Ինքը նրան հայտնել է, որ տոպրակը թողել է վերևում, քանի որ ձեռքը բռնած իջնելու դեպքում կարող էին իրեն տեսնել։ Էդոն ասել է, որ ճամպրուկից բացի ոչինչ չի վերցրել, իսկ ճամպրուկը գցել է` չասելով, թե որտեղ։ Հետո գնացել և բանալին գցել է Զանգու գետը։
Մինչև բնակարան մտնելն իրենք չեն իմացել, թե տանն ինչ կա, սակայն փնտրել են փող և ոսկեղեն։ Ինքը ոսկի և փող չի վերցրել, իսկ Էդոն, բացի ճամպրուկից, չգիտի, թե ինչ է վերցրել։ Պայմանավորվել էին, որ գողացվածը պետք է հավասար բաժանեին։ Ինքը որոշել էր գողություն կատարել, քանի որ պարտքեր է ունեցել բանկում։
Պնդել է, որ ոսկի չի վերցրել, միայն վերցրել է սպիտակ կանացի ժամացույց, «Ռեյ-Բան» արևային ակնոց, արծաթե բաժակներ, օծանելիքնդր, մեկը` «Միլիոն» ֆիրմայի, մյուսը չի հիշում, զարդատուփով բիժուտերիա, որոնք ամբողջը թողել է վերևում։ Էդոն վերցրել է ճամպրուկ, որի մեջ, սակայն, չի կարող ասել, թե ինչ է եղել։ Կատարվածի մասին սկզբում ոչ ոքի չի հայտնել, հետո հայտնել է ընկերոջը` Գևորգի հարևան Էդգար Գրիգորյանին, ով կատարվածի հետ որևէ առնչություն չունի։ Օծանելիքն ու ժամացույցը պահել է իր մոտ և այնտեղ թողնված տոպրակի մեջ չի գցել։ Երբ երեկոյան հանդիպել է Էդոյին օծանելիքը տվել է նրան, իսկ ժամացույցը դեն է նետել է, քանի որ այն կանացի է եղել։
Էդոն մոտ 28 տարեկան է, ազգանունը Մարգարյան, նախկինում եղել է դատված, Ղարաբաղից նոր է վերադարձել, բնակվել է իրենց դիմացի բակում` քրոջ ընտանիքի և եղբոր` Մանոյի, հետ։ Նախկինում ինչպես անձամբ, այնպես էլ նրա հետ ոչ մի հանցավոր արարք չի կատարել։ Էդոյի ամբողջական անունը Էդուարդ է»։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո, ամբաստանյալ Մկրտչյանը հայտնել է, որ խոստովանական ցուցմունք է տվել այն պատճառով, որ իրեն զանգահարել և տեղեկացրել են, որ հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներից պարզ է դարձել, որ հափշտակությունը կատարել է Էդուարդ Մարգարյանի հետ միասին, ուստի ամեն ինչ լավ` իր համար բարենպաստ լինելու, ինչպես նաև այս ամենից շուտ ձերբազատվելու համար պետք է ընդունի իր մեղքը և հատնի, որ գողությունն իբր կատարել է «Էդոյի հետ միասին»։ Եղել է շփոթված, քանի որ նման իրավիճակում հայտնվել է առաջին անգամ, ուստի և նման ցուցմունք է տվել։
Ամբաստանյալը դատարանին հայտնել է նաև, որ Մանոն հանդիսանում է Էդուարդ Մարգարյանի եղբայրը։ Բացի այդ պնդել է, որ դեղին սրբիչ իր հետ նախապես չի բերել, այն վերցրել է տուժողի բնակարանից` խոհանոցից, իսկ այն, որ նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ այն բերել է իր հետ, իրականությանը չի համապատասխանում։ Հաստատել է, որ որ գողություն կատարել է միայնակ, առանց Էդուարդ Մարգարյանի, որի ժամանակ ինքը ոսկեղեն չի վերցրել։ Բանկում որևէ պարտք չունի, պարզապես նախաքննական ցուցմունքում այդպես նշել է, ընդամենը որպես գողության նպատակ։ Դեպքի օրը մի քանի անգամ իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդի հեռախոսահամարին, սակայն նպատակը եղել է Մանոյի համար կոշիկ գնելու պայմանավորվածությունը, քանի որ պետք է հանդիպեին «պրոսպեկտում» գտնվող դպրոցի մոտ։ Սակայն այդպես էլ չեն հանդիպել։ Դեպքից հետո գնացել է Թումանյան փողոց, հանդիպել է Էդուարդին` կամ Թումանյան կամ Սայաթ-Նովա փողոցներում, հստակ չի հիշում։
Այդուամենայնիվ, քրեական գործի դատական քննության վերջում, դատական վիճաբանությունների ժամանակ, ամբաստանյալը հանդես գալով հայտարարությամբ վերահաստատել է իր կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքն այն մասին, որ գողությունն իրականում կատարել են իրենք երկուսով` Էդուարդ Մարգարյանի հետ միասին։ Խնդրել է դատարանին հիմք ընդունել այս հայտարարությունն ու հրաժարվել է այդ առումով ավելի մանրամասն ցուցմունք տալուց։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Մկրտչյանը դատարանաից խնդրել է իր նկատմամբ վերաբերվել հնարավորինս մեղմ և նշանակել համաչափ պատիժ։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանն ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արման Մկրտչյանը հանդիսանում է իր եղբոր ընկերը և նրան ճանաչում է մի քանի ամիս։
Արման Մկրտչյանը նախկինում մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ծանոթներից մեկը մատչելի գնով կոշիկ է վաճառում, ուստի առաջարկել է ցանկության դեպքում գնել։ Վերջինիս հետ պայմանավորվել են միասին հանդիպել` իր և եղբոր համար կոշիկ գնելու նպատակով։
Դեպքի օրը` 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, գտնվել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում, քանի որ ցանկացել է գնել «Արմենտել» հեռախոսակապի հեռախոսաքարտ։ Այդ ժամանակ իր բջջային հեռախոսահամարին է զանգահարել Արման Մկրտչյանը և պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Պարոնյան փողոցում գտնվող Սպանդարյան դպրոցի մոտ, որպեսզի միասին գնան և գնեն այդ կոշիկները։ Գնացել է նշված վայր, սակայն, պայմանավորված վայր Արմանն այդպես էլ չի եկել։ 20-25 րոպե անց զանգահարել է նրան, հետաքրքրվել, թե որտեղ է։ Որոշ ժամանակ անց, եկել է Արմանը` շփոթված վիճակում, և պատմել, որ ընկերոջ բնակարանից կատարել է հափշտակություն, իսկ հափշտակած իրերը դեն է նետել։ Զայրացել է նրա վրա ոչ միայն այն բանի համար, որ գողություն է կատարել, այլև գողությունը կատարել է ընկերոջ բնակարանից։
Ամբաստանյալ Մարգարյանը պնդել է, որ որևէ առնչություն չունի կատարված հափշտակության հետ։
Նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնից պահանջել է կատարել առերես հարցաքննություն Արման Մկրտչյանի հետ, սակայն նախաքննական մարմինը չի կատարել խնդրանքը, պատճառաբանելով, որ Արման Մկրտչյանի սիրտը լավ չէ և առերես հարցաքննությունը կիրականացնի հետագայում։
Դատարանում իր պատասխան իրեն առաջադրված հարցերի ամբաստանյալ Մարգարյանը, տալով անարժանահավատ պատասխաններ, այդպես էլ չի կարողացել բացատրել, թե ի վերջո կոշիկ գնելու նպատակով պայմանավորված հանդիպումն իչու ի վերջո չի կայացել կամ ինչու եղբոր համար կոշիկ գնելու չի գնացել հենց եղբայրը։
Այդուամենայնիվ, դատական վիճաբանությունների փուլում, ճառով հանդես գալու ժամանակ, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը, փոխելով իր` նախկինում արտահայտած դիրքորոշումը, հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, համակարծիք է Արման Մկրտչյանի հայտնած դիրքորոշման հետ և իրականում գողությունն իրեն կատարել են երկուսով։ Միաժամանակ` ի պատասխան դատարանի կողմից արված առաջարկությանը դատաքննությունը վերսկսելու և ցուցմունքով հանդես գալու մասին, ամբաստանյալը հայտարարել, որ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց, խնդրելով դատարանին բավարարվել իր հայտարարաությամբ։
Բացի այդ, ամբաստանյալը դատարանից խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Տուժող Սոնյա Մարգարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում զանգահարել է որդին` Գևորգ Հակոբյանը, և հայտնել, որ տանից դուրս է գալիս։ Ինքը նրան տեղեկացրել է, որ պետք է գնա Օրբելի փողոց` ծնողներին տեսնելու։ Այնուհետև, որոշակի ժամանակ անց, դուրս է եկել ծնողների տանից, և ժամը 15։10-ի սահմաններում, դստեր հետ, իրենց անձնական օգտագործման ավտոմեքենաներով եկել են շենքի բակ, որտեղ կանգնած տեսել է իրենց շենքի բնակիչ, վերևի հարևան Էդգարին, ով տեսնելով իրենց խառնաշփոթ վիճակում զրուցել է հեռախոսով։ Ապա, մտնելով շենք և բարձրանալով իրենց բնակարան, տեսել են, որ բնակարանի դուռը բաց է։ Մտածելով, որ որդին տանն է, հրել է այն և ձայն տվել նրան` «Գևորգ, Գևորգ»։ Տեսնելով, որ որդին չի արձագանքում, անմիջապես զանգահարել է նրան, հարցրել, թե ինչու է տան դուռ բաց թողել, սակայն որդին հայտնել է, որ տանից դուրս գալիս փակել է այն։ Մտնելով բնակարան և հասկանալով, որ ինչ-որ բան այն չէ, գնացել է դեպի ննջասենյակ ու, տեսել, որ այնտեղ խառնաշփոթ վիճակ է. մասնավորապես, անկողինը եղել է թափթփված, պահարանի դարակները և դռները բաց են եղել, խառվնած են եղել նաև փաստաթղթերը։ Հասկանալով, որ տանից գողություն է կատարվել, սկսել է ստուգել իրենցից արժեք ներկայացնող առարկաների առկայությունը և պարզել, որ անհետացել են նաև զարդատուփերը, որի մեջ գտնվել են ոսկա առարկաներ։ Տեսնելով, որ հարևանը` Էդգարը, դրսում չէ և հասկանալով, որ նա ինչ-որ առնչություն ունի կատարվածի հետ, անմիջապես բարձրացել է նրա բնակարան, թակել դուռը։ Դուռը բացել է Էդգարը և մինչ իր կողմից որևէ բան ասելը, խուճապահար հայտնել է «Սոնյա տյոտյա ես ոչ ոքի չեմ տեսել, որևէ բան չգիտեմ»։ Այդ պահին լսել է ձայներ, սակայն քանի որ եղել է խառնված, շփոթված, չի հասկացել, թե որտեղից են հնչում` կտուրից, թե վերջինիս բնակարանից։ Այնուհետև, իջնելով ներքև, զանգահարել է ամուսնուն, հայտնել կատարվածի մասին։ 5-7 րոպե անց կրկին բարձրացել է Էդգարի բնակարան, սակայն դուռը այս անգամ բացել է նրա մայրը և հայտնել, որ Էդգարը տանը չէ, նրան են զանգահարել ընկերները և նա շտապ դուրս է եկել տանից։ Խնդրել է մորը զանգահարել տղային, սակայն վերջինս անհիմն պատճառաբանություններով հրաժարվել է։
Երբ եկել է ամուսինը` Մանվել Հակոբյանը, իրենց բնակարանից հափշտակված իրերի մի մասը` զարդատուփերը` առանց զարդերի, ինչպես նաև արտասահմանից բերված հուշանվերները, հայտնաբերել է Էդգարի բնակարանի մոտակայքից` դեպի ձեղնահարկ տանող հատվածից։ Այդ առարկաները` վացառությամբ ինչ-որ դեղին սրբիչի` իրեն անծանոթ առարկաներ չեն եղել։
Տուժողը նշել է, որ իր բնակարանից հափշտակվել են 3 ժամացուց, ոսկյա ականջօղեր, դստեր նշանի ադամանդե մատանին, 2 ադամանդե քարերով մատանի, «FRANK MULLER» մատանի, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար։ Ընդհանուր հափշտակված ոսկեղենի գումարը կազմել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։
Գտնում է, որ բնակարանից կատարված հափշտակությունն ամբողջությամբ կատարել, ինչպես նաև ուղղորդել է վերևի հարևանը` Էդգարը, ով մի քանի տարի առաջ իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայից հափշտակել է ավտոմեքենայի կողպեքը։ Տեղեկացված է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը հանդիսանում է Էդգարի ընկերը, որդու հետ մեկ անգամ եղել է իրենց բնակարանում /ինքը նրան չի տեսել, այդ մասին լսել է որդուց/։ Բացի այդ, քննչական գործողություն կատարելու ընթացքում Արման Մկրտչյանը մանրամասն մատնացույց է արել դեպքի վայրը որտեղից կատարել է հափշտակությունն ու հայտնել որ գողությունը կատարել է այլ անձի հետ։
Համոզված է, որ դեպքի օրը տղան փակել է դռան վերևի փականը, իսկ ներքևի փականը, սովորության համաձայն, չի փակում։ Բնակարանի բանալիներ ունեն ինքը, ամուսինը դուստրը և որդին։
Գործի դատական քննության ընթացքում տուժող Մարգարյանն ընդեմ ամբաստանյալների ներկայացրել է քաղաքացիական հայց և խնդրել է նրանցից համապարտության կարգով բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ։ Հետագայում սակայն, մինչև դատարանի կողմից խորհրդակցական սենյակ հեռանալը, տուժողը հրաժարվել է ներկայացված քաղ. հայցից, հայտարարելով, որ իրեն պատճառված վնասն ամեն դեպքում հատուցված չէ, սակայն դրա մասին որոշակի պայմանավորվածություն ունեն ամբաստանյալ Մկտչյանի հարազատների հետ։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Գործով վկա Մանվել Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է քրեական գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ամուսինը։
2014թ.-ին /օրը և ամիսը չի հիշում/, երբ գտնվել է աշխատավայրում, ժամը 14։50-ի սահմաններում զանգահարել է կինը և հայտնել, որ իրենց բնակարանից կատարվել է հափշտակություն։ Լսելով այդ մասին, եկել է իրենց բնակարան ու տեսել, որ այնտեղ խառնաշփոթ է, ննջասենյակում թափթփված է կնոջ անկողինը։
Դիմելով են ոստիկանություն։ Որոշ ժամանակ անց, երբ տեղեկացել է, որ գողության գործը բացահայտվել է, իրենց տուն են եկել քննիչներ, կատարել համապատասխան քննչական գործողություններ։ Նշված գործողություններից մեկի ժամանակ, երբ գտնվել է խոհանոցում, լսել է, թե ինչպես է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը ոստիկաններին մատնացույց անում այն վայրերը, որտեղից նա անձամբ կատարել է հափշտակություն, բացի այդ, մատնացույց անելով այլ սենյակ, հայտնել, որ այդտեղից էլ հափշտակությունը կատարել է Էդուարդը։
Դեպքի հաջորդ օրն առավոտյան, վերցնելով լուսարձակը, որոշել է ինքնուրույն փնտրել գողոնը, ուստի նախ իջել է նկուղ, ապա բարձրացել է վերև` դեպի տանիք։ Մուտքի 4-րդ հարկում` ձախ անկյունում գտնվող երկաթե պահարանի վրա տեսել է իրենց տոպրակի ծայրը, ապա, մոտենալով դրան, առանց դիպչելու հասկացել է, որ տոպրակի մեջ գտնվում են իրենց բնակարանից հաշտակված իրերը։ Անմիջապես զանգահարել և տեղեկացրել է իրավապահ մարմիններին, իսկ մինչ նրանց գալը կանգնած գողոնի մոտ սպասել է վերջիններիս։ Երբ եկել են ոստիկանները, բացել են տոպրակը, զննել այն ու կազմել համապատասխան արձանագրություն։ Այնուհետև, բացել են տոպրակը, տեսել, որ տոպրակի մեջ են գտնվում դատարկ զարդատուփեր, ոչ արժեքավոր զարդեր, որոնք ամբողջությամբ պատկանել են իրենց ընտանիքի անդամներին։
Բնակարանից հափշտակված իրերի մեջ եղել է արտասահմանից բերված արծաթյա բաժակ, դիպլոմատ, որը գնել է Դուբայից` 180 ԱՄՆ դոլարով, որի մեջ եղել է փոխկապի ամրակ, օծանելիք, 3 ժամացույց, որոնցից մեկը ետ են ստացել գողոնի ստացման ժամանակ, ակնոցներ, «Դյուպոն» կրակայրիչ` փայտե տուփով` 700 ԱՄՆ դոլար արժողության։ Կնոջից տեղեկացել է, որ ոսկա զարդերը, որոնք հափշտակել են, ընդհանուր ունեցել են 10-15.000 ԱՄՆ դոլար արժեք։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին նախկինում, 2 տարի առաջ, մեկ անգամ տեսել է որդու հետ միասին, իսկ մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանին չի ճանաչում։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Գործով վկա Գևորգ Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է քրեական գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդին։
2014թ. դեկտեմբերի 5-ին իրեն է զանգահարել ընկերը` Էդգարը և իջնելով բակ, հանդիպել է նրան, զրուցել են, ապա գնացել է աշխատանքի։ Հասնելով Մարքսի փողոց իերն է զանգահարել մայրն ու հարցրել, թե արդյոք փակել է բնակարանի դուռը։ Նրան պատասխանել է, որ տանից դուրս գալուց հետո բանալիով փակել է այն։ Այնուհետև, մայրը զանգահարել է հորը և տեղեկացրել, որ բնակարանից հափշտակություն է կատարվել։ Տեղեկանալով այդ ամենի մասին, հոր հետ անմիջապես գնացել են բնակարան։
Տեղեկացված է, որ բնակարանից հափշտակել են ոսկյա զարդեր, իսկ ոչ թանկարժեք իրերը` ակնոցներ, ժամացույցներ, հափշտակությունից հետո հայտնաբերել է հայրը` իրենց շենքի 4-րդ հարկում։
Պնդել է, որ դեպքի օրը փակել է դռան վերևի փականը, իսկ բանալին մշտապես պահում է իր գրպանում։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի հետ ծանոթացել է իր հարևան Էդգարի միջոցով, նրանք եղել են ընկերներ, սակայն եղել են դեպքեր, երբ միասին գնացել են սրճարան։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ այցելել է իրենց բնակարան, իսկ Էդգարը շատ անգամներ է եղել իրենց բնակարում։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Բացի վերը շարադրված ապացույցներից, ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է նաև գործով ձեռք բերված դատաքննության ընթացքում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով։
Արման Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարությամբ, որի ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի մուտքը, և հայտնել, որ Էդուարդ Մարգարյանի հետ նախնական պայմանավորվածության համաձայն գողություն կատարելու նպատակով մուտք են գործել նշված շենք, աստիճաններով բարձացել են երկրորդ հարկ։ Ա.Մկրտչյանը մատնացույց է արել երկրորդ հարկի ձախ կողմի հատվածում գտնվող 7-րդ բնակարանի դուռը և հայտնել, որ դա իր ծանոթ Գևորգ Հակոբյանենց տունն է, որտեղ նախկինում հյուրընկալվել է։ Իր մոտ եղած բանալիով բացել է նշված դռան ներքևի փականը, Էդուարդ Մարգարյանի հետ մուտք են գործել բնակարան։ Մուտքի դռնից աջ գտնվող պահարանը բացելով՝ ներքևի հատվածից վերցրել է կապույտ գույնի «Զառա» գրառմամբ թղթե տոպրակը, այնուհետև մատնացույց է արել մուտքի դռնից ձախ գտնվող ննջասենյակը և հայտնել, որ Է.Մարգարյանի հետ մտել են այնտեղ։ Ձախ կողմում գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից վերցրել է երկու օծանելիք, որոնցից մեկ «Միլիոն» ապրանքանիշի, «Ռեյ-Բան» ակնոցներ՝ տուփով, ժամացույց։ Նույն տեղից Է.Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ, ապա Ա.Մկրտչյանը մատնացույց է արել ննջասենյակի աջ հատվածում գտնվող տրյումոն և հայտնել, որ դրա վրայից վերցրել է սպիտակ գոտիով ժամացույց և զարդատուփ, որի մեջ եղել է բիժուտերիա։ Զարդատուփը գցել է տոպրակը, իսկ ժամացույցը դրել է գրպանը, որից հետո ինքը դուրս է եկել ննջասենյակից, իսկ էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում և չգիտի, թե նա այնտեղ ինչ է արել և ինչով է զբաղվել։
Ա.Մկրտչյանը հյուրասենյակում մատնացույց է արել նաև բարը, դրա ձախ կողմում գտնվող պահարանը և հայտնել, որ այնտեղից գողացել է արծաթագույն բաժակներ և ոսկեգույն տափակ գդալ։ Ա.Մկրտչյանը հայտնել է նաև, որ հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով տանտիրոջ՝ Սոնյա Մարգարյանի ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին և արագ դուրս են եկել բնակարանից, բարձրացել չորրորդ հարկ։ Հետո մատնացույց է արել չորրորդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում տեղադրված մետաղյա պահարանըը, որի վրա թողել է թղթյա տոպրակը` լցված գողոնով, որից հետո իջել է ներքև և հեռացել։
/տես՝ գ.թ. 79-87, դատական նիստի արձանագրությունը/
05.12.2014թ. կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, որի` «նշած բնակարանի դռան վրա տեսանելի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Բնակարանի ննջասենյակն ամբողջությամբ, ինչպես նաև անկողինը գտնվում էին թափթփված վիճակում։ Զննության մասնակից, գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանը մատնացույց է արել և հայտնել որպես տուժող տված ցուցմունքին նույնաբովանդակ հանգամանքներ, մասնավորապես ննջասենյակի աջ կողմում գտնվող փոքր պահարանը, որի դարակից բացակայում էին ադամանդյա քարերով ոսկյա ականջօղերը, ադամանդյա քարերով մատանիները, «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քարը, թվով 4 հատ ժամացույցներ, իսկ նույն սենյակի զգեստապահարանի վերևի դարակից բացակայում էր ամուսնու ճամպրուկը։ Այնուհետև, մատնացույց է արել հյուրասենյակի հետին պատին ամրացված բարը, որտեղից հափշտակվել էր հուշանվերներ, գինի բացելու հարմարանքներ, կրակայրիչներ և այլ իրեր։ Ս.Մարգարյանը հայտնել է նաև, որ հափշտակության աոդյունքում կրել է 10.000 ԱՍՆ դոլարի գույքային վնաս։
/տես՝ գ.թ. 1-7, դատական նիստի արձանագրությունը/
06.12.2014թ. կատարված դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության արձանագրությամբ, որի ընացքում Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39շ. մուտքի 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում տեղադրված մետաղյա պահարանի վրայից հայտնաբերվել է «ZARA» գրառմամբ կապույտ գույնի տոպրակ՝ իրերի պարունակությամբ, որոնց զննությամբ հայտնաբերվել են 05.12.2014թ. Ս.Մարգարյանի բնակարանից կատարված գողությամբ հափշտակված թվով մեկ հատ՝ «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, մուգ կարմիր գույնի մատանու դատարկ տուփ, փայտյա դատարկ զարդատուփ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ՝ մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա, մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց, «Հալեպ» գրառմամբ դեղին գույնի ցելոֆանե տոպրակ և մեկ հատ փոքր դեղին սրբիչ։
/տես՝ գ.թ. 13-16, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատահետքաբանական փորձաքննության Հմ. 3412-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն՝ «փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմների արտաքին և ներքին աշխատատար դետալների` բույթերի մակերեսներին առկա են քերծվածքների տեսքերով ուղեգծեր և հետքեր, որոնք պատված են աղտոտվածության շերտանստվածքներով և կարող էին առաջանալ մեխանիզմի տևական շահագործման ընթացքում։
Մեխանիզմները կարող էին բացվել ինչպես իրենց պատկանող բանալիների, այնպես էլ՝ հարմարեցված բանալիների ներգործության հետևանքով, որի արդյունքում հնարավոր է, որ հետքեր չառաջանային։
/տես՝ գ.թ. 235-237, 256, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության հմ. 1100-ԱՊ-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «փորձաքննությանը տրամադրված ապրանքատեսակների ընդհանուր շուկայական արժեքը 05.12.2014թ. դրությամբ կազմում է 108.500 դրամ»։
/տես՝ գ.թ. 95-97 դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից ստացված գործով մեղադրյալ Արման Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 043-16-14-01 և 043-807-707 հեռախոսահամարների վերծանումներով, որոնց զննության արդյունքում պարզվել է, որ Ա.Մկրտչյանի օգտագործած 043-807-707 հեռախոսահամարից մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Էդուարդ Մարգարյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից օգտագործված 043-073-757 հեռախոսահամարին՝ 05.12.2014թ.ին՝ ժ.14։04-ին, որը սպասարկվել է ք.Երևան Մաշտոցի պ. 11 հասցեի ալեհավաքի կողմից, ինչպես նաև ժամը 18։12-ին և 18։59-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ ժամը 09։11-ին, 09։22-ին և 09։27-ին, որոնք սպասարկվել են ք.Երևան Սայաթ-Նովա 19 հասցեի ալեհավաքի կողմից, իսկ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից օգտագործված մյուս՝ 093-644-624 եռախոսահամարին՝ 02.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ, 03.12.2014թ.-ին 1 անգամ, 04.12.2014թ.-ին՝ 11 անգամ, 05.12.2014թ.-ին՝ ժ.09։42-ին և ժ.10։26-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ և 07.12.2014թ.-ին 1 անգամ։ Ա.Մկրտչյանի նշված հեռախոսահամարից 05.12.2014թ. ժամը 14։00-ից մինչև 15։14-ն ընկած ժամանակահատվածում թվով 7, որից 6-ը ելքային զանգեր են կատարվել այլ անձանց, որոնք սպասարկվել են դեպքի վայրը սպասարկող միևնույն՝ ք.Երևան Մաշտոցի պ. 11, ք.Երևան Լեոյի փ. 54, ք.Երևան Պարոնյան 21 հասցեների ալեհավաք կայանների կողմից, որոնցով հաստատվել է գործով մեղադրյալներ Է.Մարգարյանի և Ա.Մկրտչյանի միջև եղած հեռախոսային կապը՝ համատեղ կատարված հանցագործության պահին, ինչպես դրան նախորդող, այնպես էլ հաջորդ ժամանակահատվածում, ինչպես նաև հանցագործության կատարման ողջ մանակահատվածում Ա.Մկրտչյանի դեպքի վայրում գտնվելու փաստը։
/տես՝ գ.թ. 254-255,292, 343
դատական նիստի արձանագրությունը/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատաքննությամբ հետազոտված` Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված և 06.12.2014թ. դեպքի վայրի լրացուցիչ զննությամբ հայտնաբերված և դրա արձանագրության մեջ թվարկված առարկաներով՝ BAYERN գրառմամբ գարեջրի բաժակով, MALAYSIA գրառմամբ հուշանվերով, RAY-BAN գրառմամբ տուփով արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի մատանու դատարկ տուփով, կարմիր գույնի դատարկ տուփով, փայտյա դատարկ զարդատուփով, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներով, ATLAS գրառմամբ խցանահանի կոմպլեկտով, սև թազբեհով, սև բլոկնոտով, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակով՝ մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույցով, կրակայրիչով, ոսկեգույն տափակ գդալով, DG գրառմամբ ժամացույցով, HUBLOT գրառմամբ ժամացույցով, BCBGMAXAZARIA գրառմամբ սպիտակ տուփով և դրա մեջի ժամացույցով, MAUTICA գրառմամբ փայտե տուփով, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղերով, փողկապի ոսկեգույն ամրակով, արծաթագույն ձեռքի շղթայով, մոխրագույն խաչով, թվով երկու եռանկյունաձև ոսկեգույն վզնոցով, «Հալեպ» գրատմամբ դեղին գույնի ցելոֆանե տոպրակով, և որպես հանցագործության գործիք ծառայած դեղին գույնի փոքր սրբիչով։
/տես՝ գ.թ. 274-275
դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ գործով մեղադրյալ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից օգտագործված 093-644-624 հեռախոսահամարի վերծանումներով, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ Է.Մարգարյանի կողմից նշված հեռախոսահամարից մուտքային և ելքային գանգեր են կատարվել գործով մյուս մեղադրյալ Արման Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 043-807-707 հեռախոսահամարին՝ 02.12.2014թ.-ին՝ 4 ագամ, 03.12.2014թ.-ին՝ 1 անգամ, 04.12.2014թ.-ին՝ 11 անգամ, 05.12.2014թ.-ին՝ 2 անգամ՝ ժ.09։42-ին և ժ.10։26-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ և 07.12.2014թ.-ին՝ 1 անգամ։ Բացի այդ Է.Մարգարյանի կողմից օգտագործված նշված հեռախոսահամարին մուտքային զանգ է ստացվել 05.12.2014թ. ժամը 15։11-ին, որը սպասարկվել է Պարոնյան 4 հասցեն սպասարկող ալեհավաք կայանի կողմից, որոնցով հաստատվել է գործով մեղադրյալներ Է.Մարգարյանի և Ա.Մկրտչյանի միջև եղած հեռախոսային կապը՝ ինչպես համատեղ կատարված հանցագործությանը նախորդող ժամանակահատվածում, այնպես էլ հանցագործության կատարման օրը և դրա հաջորդ օրերին, ինչպես նաև հանցագործության կատարման ժամանակահատվածում մեղադրյալ Է.Մարգարյանի դեպքի վայրում գտնվելու փաստը։
/տես՝ գ.թ. 290-291, 293, 344
դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքները։ Վերջինիս վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն Մարգարյանը հանդիսանում նախկինում դատված և մեղսագրված հանցանքը կատարելու պահին դատվածությունը չմարած անձ։
/տես` 92, 88, դատական նիստի արձանագրությունը/
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը նախնական հանձայնության գալով գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ ապօրինի մուտք են գործել Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարան և այնտեղից գաղտնի հափշտակել են 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարծեք ոսկյա զարդեր, թանկարժեք քարեր ու այլ ապրանքներ` տուժող Սոնյա Եզնիկի Մարգարյանին պատճառելով դրան համարժեք` առանձնապես խոշոր չափի` 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն, էդուարդ Մարգարյանը և Արման Մկրտչյանը, ապօրինի բնակարան մուտք գործելով, գաղտնի հափշտակել են ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, այն է կատարել են հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով, որի համար վերջիններս ենթակա են պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ամբաստանյալ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը։ Այն, որ վերջինս ինչպես նախաքննության սկզբում, այնպես էլ դատական քննության վերջում ցուցմունք է տվել ու պնդել, որ նշված գողությանն իր հետ միասին մասնակցել է գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության և դատաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Էդուարդ Մարգարյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված անձ`
մասնավորապես` 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Է.Մարգարյանը նշված պատժի կրումից ազատվել է 23.01.2012թ-ին և սույն գործով հանցանքը կատարելիս նրա դատվածությունը հանված կամ մարված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում դատական քննության ավարտին մեղքն ընդունելն ու կատարած հանցանքի համար զղջալը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն որ նա 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, որից հետո պատժի լրիվ կրումով ազատվել է և սույն քրեական գործով քննվող հանցանքը կատարելիս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ։ Այլ կերպ, Էդուարդ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված լինելով ծանր հանցանք կատարելու համար և դատվածությունը դեռևս չմարած կամ չհանված, կատարել է նոր` դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն, ինչը հիմք է նրա արաքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը դիտելը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի ու Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն առանց գույքի բռնագրավման ազատազրկման ձևով՝ որպիսի պատիժները նրանք պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափերի հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով և հաշվի առնելով այն, որ նրա մոտ առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը չի կարող պակաս լինել մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերի համաձայն` գողությունը՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով և բնակարան ապօրինի մուտք գործելով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։
Մեղսագրված հանցանքի համար նախատեսված առավելագույն պատժի` ութ տարվա, պայմաններում դատարանը չի կարող ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ավելի պակաս քան 5 /հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիսն է։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, ապա արդարացված չէ նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակումը, քանի որ նրան մեղսագրված է հոդվածի դիսպոզիցիայի որակյալ դարձնող երկու հատկանիշ` բնակարան մուտ գործելն ու առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելը, հետևաբար ամբաստանյալի նկատմամբ նվազագույն պատժի նշանակումը տվյալ պայմաններում չի բխում պատժի նշանաման արդարացիության և պատժի անհատականացման ընդհանուր սկզբունքներից ու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Քննվող քրեական գործով տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին, որով խնդրել է պատասխանողներ, սույն գործով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանից և Էդուարդ Մարգարյանից համապարտության կարոգվ հօգուտ իրեն բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Այնուհետև, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դիմելով դատարանին հայտարարել է, որ հրաժարվում է ներկայացված քաղաքացիական հայցից և ամբաստանյալների նկատմամբ վնասի հատուցման պահանջ չունի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի համաձայն`
1. «Քաղաքացիական հայց ներկայացրած անձն իրավունք ունի հրաժարվել հայցից քրեական գործով վարույթի ցանկացած պահի, եթե դրանով չեն խախտվում այլ անձանց իրավունքները և օրինական շահերը։ Նման իրավունքներից օգտվում է նաև այն անձը, որի շահերի պաշտպանության համար դատախազը քաղաքացիական հայց է հարուցել։
2. Քաղաքացիական հայցից հրաժարվելն ընդունելը հանգեցնում է քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցով վարույթի կարճման և համապատասխան անձին զրկում է տվյալ քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության կարգով կրկին հարուցելուց»։
Դատարանը գտնում է, որ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի դրույթներով, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը պետք է կարճել` հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով, որ նույն հայցադիմումով առաջ քաշված միջնորդությամբ դատարանը, որպես հայցի ապահովման միջոց հայցագնի չափով արգելանք էր դրել ամբաստանյալների գույքի և դրամական միջոցների վրա, ուստի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի` 2015թ. հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները պետք է վերացնել։
Դատարանն, անդրադառնալով Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ լուծելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով, գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող` տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը` պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը` պետք է ոչնչացնել։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հունվարի 22-ից։
2. Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հունվարի 22-ից
Տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը կարճել՝ հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի՝ 2015թ.-ի հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները՝ վերացնել։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև այդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը՝ ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0101/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա.Մանուկյանի
Հանրային պաշտպաններ Ս.Հարությունյանի
Կ.Մեժլումյանի
Տուժող Ս.Մարգարյանի
Տուժողի ներկայացուցիչներ Զ.Վարդանյանի
Ռ.Բալոյանի
2015թ.-ի նոյեմբերի 11-ին, դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ծնված 01.11.1992թ.-ին
Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,
միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում
չդատված, չի աշխատում, բնակվում է` ք.Երևան,
Սայաթ-Նովա 18 շենք, 65 բնակարան, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ
«Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի կալանավոր, մեղադրվում
է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-
ին և 1.1 կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրված
կալանավորումը,
2.Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ծնված
31.12.1976թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ,
ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ,
ամուսնալուծված, նախկինում դատված ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով,
դատվածությունը չմարած, չի աշխատում, բնակվում է`
Արարատի մարզ, գ.Հայանիստ, 3-րդ փողոց, 10 տուն,
ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի
կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի
177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետով,
որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը 2011 թվականից ճանաչել է գործով վկա, տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդի Գևորգ Հակոբյանին և վերջինիս հետ գտնվել մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ հյուրընկալվել է վերջիններիս` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանում և տեսել, որ Հակոբյանների ընտանիքը բարեկեցիկ կյանք է վարում։ Ունենալով պարտքեր և դրանից ծագած բնակարանային գողություն կատարելու նախնական դիտավորություն՝ Արման Մկրտչյանը քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել նշված բնակարանի մուտքի դռան բանալին և պահել իր մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին Արման Մկրտչյանը ծանոթացել է գործով մյուս մեղադրյալ, ԼՂ Հանրապետությունում հաշվառված Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ։ Շփման ընթացքում տեղեկանալով, որ Է.Մարգարյանը նախկինում դատապարտված է եղել և նոր վերադարձել Ղարաբաղից, վերջինիս հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթերից մեկի բնակարանի մուտքի դռան բանալին և առաջարկել է այնտեղից գողություն կատարել, մասնավորապես գումար և ոսկյա զարդեր, և գողոնը հավասար բաժանել երկու մասի, ինչին Էդուարդ Մարգարյանը համաձայնվել է։
Գողություն կատարելու նախնական համաձայնությունն իրագործելու նպատակով` 2014թ. դեկտեմբերի 05-ի առավոտյան Արման Մկրտչյանը և Էդուարդ Մարգարյանը, նախապես հեռախոսազանգերի միջոցով պայմանավորվելով, հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում և ոտքով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի բակ։ Նույն օրը ժամը 14։00-ի սահմաններում, տեսնելով, որ տուժող Սոնյա Մարգարյանի և նրա ամուսնու, վկա Մանվել Հակոբյանի ավտոմեքենաները շենքի բակում կայանված չեն, Արման Մկրտչյանն ու Էդուարդ Մարգարյանը բարձրացել են նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող Սոնյա Մագարյանին պատկանող 7-րդ բնակարան և համոզվելու համար, որ տանը ոչ ոք չկա՝ սեղմել են դռան զանգը։ Հասկանալով, որ բնակարանում ոչ ոք չկա՝ Արման Մկրտչյանն իր մոտ եղած բանալիով բացել է բնակարանի դուռը և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով վերջինս և Էդուարդ Մարգարյանն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան։
Արման Մկրտչյանը նշված բնակարանի մուտքի դռնից ներս՝ աջ կողմի հատվածից, վերցրել է «ZARA» գրառմամբ թղթե կապույտ տոպրակը և Էդուարդ Մարգարյանի հետ անցել են մուտքի դռնից դեպի ձախ գտնվող ննջասենյանկ, որտեղ գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից Էդուարդ Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ։ Վերջիններս սկսել են որոնել գումար, ոսկյա զարդեր և այլ թանկարժեք իրեր՝ համատեղ հափշտակելով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ոսկյա զարդերը՝ սպիտակ ոսկյա ականջօղերը՝ ադամանդյա քարերով՝ 5000 դոլար արժողությամբ, սպիտակ ոսկյա մատանին՝ ադամանդյա քարով` 3000 դոլար արժողությամբ, 3 հատ ոսկյա մատանիները՝ մանր ադամանդյա քարերով՝ ընդհանուր 1500 դոլար արժողությամբ՝ զարդատուփերով հանդերձ, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար, 10 հատ ադամանդյա փոքր քարեր՝ ցելոֆանե տոպրակով, «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ` մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա և մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց։ Էդուարդ Մարգարյանն իր կողմից հափշտակվածը լցրել է կաշվե ճամպրուկը, իսկ Արման Մկրտչյանը հետքեր չթողնելու համար նախապես իր հետ վերցրած փոքր դեղին գույնի սրբիչով բռնելով դրանք` լցրել է թղթե տոպրակի մեջ։ Այնուհետև, Արման Մկրտչյանն անցել է հյուրասենյակ՝ այնտեղից հափշտակելով մի շարք այլ իրեր, հուշանվերներ, իսկ Էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում։ Արման Մկրտչյանը, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով Սոնյա Մարգարյանի վարած ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին, և վերջիններս, դուրս գալով բնակարանից՝ բարձրացել են շենքի վերջին՝ 4-րդ հարկ։ Տեսնելով, թե ինչպես է Սոնյա Մարգարյանը բարձրանում և մտնում իր բնակարան՝ Էդուարդ Մարգարյանն արագ իջել է շենքից և հեռացել՝ իր հետ տանելով հափշտակված ճամպրուկը՝ լցված գողոնով։ Էդուարդ Մարգարյանի իջնելուց մեկ րոպե անց Արման Մկրտչյանը, քիչ արժեքավոր իրերը դնելով թղթե տոպրակի մեջ, այն դրել է 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում գտնվող մետաղյա պահարանի վրա և ինքն էլ է իջել շենքից ու հեռացել։
Էդուարդ Մարգարյանի և Արման Մկրտչյանի կատարած հանցագործությամբ Սոնյա Մարգարյանին պատճառվել է անձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 10.000 ԱՍՆ դոլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
Փաստի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 5-ին հարուցվել է քրեական գործ։
24.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
24.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։
Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի նկատմամբ նախաքննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 14.04.2015թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով առաջադրված մեղադրանքում դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 դեկտեմբերի 5-ին ժամը 12։30-ի սահմաններում գտնվել է Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում /իր բառերով «պրոսպեկտում»/, քանի որ պայմանավորվածություն է ունեցել մյուս գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի հետ գնալ խանութ և նրա եղբոր համար կոշիկ գնել։ Այդ ընթացքում զանգահարել է մյուս ընկերոջը` Էդգարին, սակայն հեռախոսազանգին պատասխանել է իրեն անծանոթ անձ` հայտնելով, որ Էդգարը քիչ անց կզանգահարի իրեն։ Դրանից հետո գնացել է ընկերոջ` Էդգարենց, շենքի բակ և երբ բարձրանալիս է եղել վերջինիս բնակարան, հասնելով նույն մուտքի 2-րդ հարկ, տեսել է, որ իր ծանոթ, Էդգարենց հարևանությամբ բնակվող Գևորգ Հակոբյանի բնակարանի դուռը բաց է։ Սեղմել է դռան զանգի կոճակը, սակայն հասկանալով, որ տանը մարդ չկա, իսկ տան մուտքի դուռը բաց է` մտել է բնակարան։ Ներս մտնելուց հետո իր մոտ ցանկություն է առաջացել կատարել հափշտակություն, ուստի այնտեղից վերցրել է մի քանի առարկաներ։ Ապա, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով, որ Գևորգ Հակոբյանի մայրն իր ավտոմեքենայով մտնում է շենքի բակ, խուճապահար դուրս է եկել բնակարանից, բարձրացել է վերջին հարկ և հափշտակած իրերը թողնելով մուտքում գտնվող երկաթյա պահարանի վրա, հեռացել է։ Այդտեղից գնալով Երևանի Սայաթ-Նովա փողոց, զանգահարել Էդուարդ Մարգարյանին, պատմել է կատարվածի մասին, սակայն վերջինս զայրանալով իր վրա, ասել է, որպեսզի գնա տվյալ բնակարան և ներողություն խնդրելով տան անդամներից, ետ վերադարձնի գողոնը։
Ամբաստանյալը դատարանում ցուցմունք է տվել, որ Գևորգ Հակոբյանի տանից հափշտակել է օծանելիք, ակնոց, ժամացույց` սպիտակ գոտիով, զարդատուփ, որի մեջ եղել են կանացի զարդեր` բիժուտերիա։ Բացի այդ, նա այնտեղից վերցրել է ճամպրուկ, արծաթյա բաժակ, ամրակ։ Կանացի զարդերը` բիժուտերիան, վերցրել է ննջասենյակից, ճամպրուկը և օծանելիքը` տվյալ ննջասենյակի զգեստապահարանից, իսկ արծաթա բաժակը` հյուրասենյակից։ Պնդել է, որ գողոնի մեջ ոսկա զարդեր չեն եղել։ Բնակարանի` խոհանոցից վերցրել է նաև դեղին սրբիչ, որպեսզի մատնահետքեր չթողնի։ Իր մտաբերմամբ, տվյալ դեղին սրբիչը դեն է նետել շենքի բակում։
Պնդել է, որ հափշտակությունը կատարել է միայնակ, ինքնուրույն, իր հետ ոչ ոք, մասնավորապես` Էդուարդ Մարգարյանը, չեն եղել։ Պատճառաբանել է, որ նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքում նշել է, որ «գողության ժամանակ իբր Էդոյի հետ է եղել», քանի որ վարույթն իրականացնող մարմինը հուսադրել է, որ այդպես կարող է իր համար բարենպաստ լինել և ինքը շուտ կձերբազատվի կալանքից։ Նախաքննության ժամանակ հայտնած տեղեկությունը, իբրև Գևորգ Հակոբյանի` բնակարանի մուտքի բանալին գտնվել է իր մոտ, նույնպես իրականությանը չի համապատասխանում։ Բացի այդ, տվյալ օրը Էդգար Գրիգորյանին չի տեսել։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալ Մկրտչյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություներ՝ որոշում է կայացրել հրապարակել նրա որպես կասկածյալ տրված նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ`
« /…/ Մոտ 4 տարի է ճանաչում է Գևորգ Մանվելի Հակոբյանին, ում հետ ունեցել է լավ ու ջերմ հարաբերություններ։ Նրա հետ բազմիցս հանդիպել են։ Հերթական հանդիպման ժամանակ, 2014թ. սկզբերին, հստակ ամիսը չի հիշում, Երևան քաղաքի «Լոնդոն» բարում, Գևորգի հետ միասին սուրճ են խմել։ Իրենց հետ այլ անձ չի եղել։ Այդ ընթացքում Գևորգը սեղանին էր դրել իր հեռախոսը և տան բանալի։ Իր մեջ ցանկություն է առաջացել վերցնել տան բանալին, որպեսզի հետագայում նրանց տանից գողություն կատարի։ Երբ Գևորգը մի պահ դուրս է եկել սեղանի մոտից, ինքը, օգտվելով նրա անուշադրությունից, գաղտնի վերցրել է նրանց տան բանալին և պահել իր մոտ և կարծես, Գևորգը չի նկատել բանալու անհետանալը։ Դրանից հետո Գևորգի հետ մեկ կամ երկու անգամ գնացել են նրանց բնակարան, որը գտնվում է «պրոսպեկտի» եկեղեցու մոտ` Կենտրոնի ոստիկանության հին շենքի մոտ։
2014թ. սեպտեմբեր ամսին ծանոթացել է իրենց բակի տղաներից մեկի` Մանոյի, ում ամբողջական անունը կամ ազգանունը չգիտի, եղբոր` Էդոյի հետ, որը նախկինում դատված է եղել և նոր էր վերադարձել Ղարաբաղից։ Նրա հետ շփման ընթացքում հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթներից մեկի տան բանալին, որին նա չէր ճանաչում, և առաջարկել է նրանց տանից գողություն կատարել, ինչին վերջինս համաձայնվել է։
2014թ. դեկտեմբերի սկզբին, օրը հստակ չի հիշում, կեսօրին, իր` 043-807-707 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդոյի` 093-64-46-24 հեռախոսահամարին, հայտնել, որ ցանկանում է, որ հանդիպեն «պրոսպեկտի» Սիթիի մոտ։ Հանդիպել են։ Նրան կրկին ասել է, որ Գևորգի բանալին իր մոտ է և ցանկանում է նրանց տանից կատարել գողություն։ Էդոն սկզբից չի համաձայնվել, սակայն հետո մտափոխվել է և միասին ոտքով վերև բարձրանալով, գնացել են, թեքվել աջ և դպրոցի մոտով գնացել նրանց բակ։ Այդ պահին, ժամը 14։30-ից 15։00-ն էր, տեսնելով, որ Գևորգի ծնողների` հոր` Մանվելի «Սուզուկի» և մոր` Սոնյայի` «ԲՄՎ X5» ավտոմեքենաները բակում չեն, Էդոյի հետ բարձրացել են նրանց մուտքով 2-րդ հարկ։ Նախօրոք սեղմելով դռան զանգի կոճակն ու համոզվելով, որ տանը մարդ չկա, իր մոտի բանալիով բացել է ձախ կողմի դուռը, որը Գևորգենց տան դուռն էր ու երկուսով մտել են ներս. նախ ինքը, ապա` Էդոն։ Բնակարան մտնելուց հետո տեսել են, որ Ձախ կողմի վրա գտնվում է ննջասենյակ։ Սկզբից մտել են այնտեղ։ Ննջասենյակի ձախ կողմի վրա գտնվել է զգեստապահարանը, որտեղից վերցրել են կաշվե ճամպրուկ, եկու օծանելիք, մեկը` «Միլիոն» ֆիրմայի, մյուսը` չի հիշում, տուփով «Ռեյ-Բան» արևային ակնոց։ Սենյակի աջ կողմում գտնվող զարդասեղանի վրա դրված է եղել զարդատուփ, որի մեջ եղել է բիժուտերիա։ Վերցրել է բաև դա։ Այնուհետև, բացել դարակները, այնտեղից վերցրել ժամացույց` սև գոտիով, որոնք լցրել է կապույտ գույնի «Զառա» գրառմամբ թղթե մեծ տոպրակի մեջ։ Հիշյալ տոպրակն էլ վերցրել էր բնակարանի դռնից ներս` աջ կողմում գտնվող հատվածից։ Ստուգել են նաև մահճակալի տակ, որտեղ ոչինչ չի եղել։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էդոն պատուհանից հսկելիս է եղել, որպսզի Գևորգի կամ նրա ծնողների գալու մասին տեղյակ պահեր իրեն։ Այնուհետև դուրս է եկել ննջասենյակից և մտել ձախ կողմում գտնվող հյուրասենյակ։ Աջ կողմում դրված է եղել սեղան, դռան դիմաց` հեռուստացույց։ Աջ կողմի հետևի մասում գտնվել է բարը։ Բացել է այն և ուշադրություն չդարձնելով, թե խմիչքներից բացի ինչ կա, այնտեղից ոչինիչ չի վերցրել։ Մատնահետքեր չթողնելու նպատակով այդ ամենին դիպչել ու վերցրել է իր հետ իր հետ բերած դեղին գույնի սրբիչով։ Այդ ընթացքում Էդոն գտնվել է ննջասենյակում և չգիտի, թե ինչ է արել։ Քիչ անց, նայելով հյուրասենյակի պատուհանից, տեսել է, որ Գևորգի մայրը` Սոնյան, իր արծաթագույն «ԲՄՎ X5» մեքենայով մտնում է ծենքի բակ։ Տեսնելով այդ, Էդոյի հետ շտապ դուրս են եկել բնակարանից, որտեղ ընդհանուր առմամբ գտնվել են մոտ 10 րոպե։ Դուրս գալով տնից, և իրենց հետ վերցնելով գողոնը, բանալիով դուռը չի փակել և Էդոյի հետ բարձրացել են 4-րդ հարկ այնտեղ որոշ ժամանակ թաքնվելու և հետագայում հեռանալու համար։ Մի քանի վայրկյան անց Սոնյան բարձրացել ու մտել է իրենց բնակարան։ Նույն պահին Էդոն արագ իջել է, իսկ ինքը մնացել է վերևում և կապույտ թղթե տոպրակը թողնելով 4-րդ հարկի մետաղյա պահարանի վերևի հատվածում, Էդոյի իջնելուց մի րոպե անց արագ իջել ու գնացել է Թումանյան փողոց։ Էդոն հեռանալիս իր հետ վերցրել էր ճամպրուկը։
Նույն օրը, ժամը 17։30-ի սահմաններում զանգահարել է Էդոյին, պայմանավորվել և հանդիպել են «Կավկասկայա Պլեննիցա» հացատան մոտ։ Ինքը նրան հայտնել է, որ տոպրակը թողել է վերևում, քանի որ ձեռքը բռնած իջնելու դեպքում կարող էին իրեն տեսնել։ Էդոն ասել է, որ ճամպրուկից բացի ոչինչ չի վերցրել, իսկ ճամպրուկը գցել է` չասելով, թե որտեղ։ Հետո գնացել և բանալին գցել է Զանգու գետը։
Մինչև բնակարան մտնելն իրենք չեն իմացել, թե տանն ինչ կա, սակայն փնտրել են փող և ոսկեղեն։ Ինքը ոսկի և փող չի վերցրել, իսկ Էդոն, բացի ճամպրուկից, չգիտի, թե ինչ է վերցրել։ Պայմանավորվել էին, որ գողացվածը պետք է հավասար բաժանեին։ Ինքը որոշել էր գողություն կատարել, քանի որ պարտքեր է ունեցել բանկում։
Պնդել է, որ ոսկի չի վերցրել, միայն վերցրել է սպիտակ կանացի ժամացույց, «Ռեյ-Բան» արևային ակնոց, արծաթե բաժակներ, օծանելիքնդր, մեկը` «Միլիոն» ֆիրմայի, մյուսը չի հիշում, զարդատուփով բիժուտերիա, որոնք ամբողջը թողել է վերևում։ Էդոն վերցրել է ճամպրուկ, որի մեջ, սակայն, չի կարող ասել, թե ինչ է եղել։ Կատարվածի մասին սկզբում ոչ ոքի չի հայտնել, հետո հայտնել է ընկերոջը` Գևորգի հարևան Էդգար Գրիգորյանին, ով կատարվածի հետ որևէ առնչություն չունի։ Օծանելիքն ու ժամացույցը պահել է իր մոտ և այնտեղ թողնված տոպրակի մեջ չի գցել։ Երբ երեկոյան հանդիպել է Էդոյին օծանելիքը տվել է նրան, իսկ ժամացույցը դեն է նետել է, քանի որ այն կանացի է եղել։
Էդոն մոտ 28 տարեկան է, ազգանունը Մարգարյան, նախկինում եղել է դատված, Ղարաբաղից նոր է վերադարձել, բնակվել է իրենց դիմացի բակում` քրոջ ընտանիքի և եղբոր` Մանոյի, հետ։ Նախկինում ինչպես անձամբ, այնպես էլ նրա հետ ոչ մի հանցավոր արարք չի կատարել։ Էդոյի ամբողջական անունը Էդուարդ է»։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո, ամբաստանյալ Մկրտչյանը հայտնել է, որ խոստովանական ցուցմունք է տվել այն պատճառով, որ իրեն զանգահարել և տեղեկացրել են, որ հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներից պարզ է դարձել, որ հափշտակությունը կատարել է Էդուարդ Մարգարյանի հետ միասին, ուստի ամեն ինչ լավ` իր համար բարենպաստ լինելու, ինչպես նաև այս ամենից շուտ ձերբազատվելու համար պետք է ընդունի իր մեղքը և հատնի, որ գողությունն իբր կատարել է «Էդոյի հետ միասին»։ Եղել է շփոթված, քանի որ նման իրավիճակում հայտնվել է առաջին անգամ, ուստի և նման ցուցմունք է տվել։
Ամբաստանյալը դատարանին հայտնել է նաև, որ Մանոն հանդիսանում է Էդուարդ Մարգարյանի եղբայրը։ Բացի այդ պնդել է, որ դեղին սրբիչ իր հետ նախապես չի բերել, այն վերցրել է տուժողի բնակարանից` խոհանոցից, իսկ այն, որ նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ այն բերել է իր հետ, իրականությանը չի համապատասխանում։ Հաստատել է, որ որ գողություն կատարել է միայնակ, առանց Էդուարդ Մարգարյանի, որի ժամանակ ինքը ոսկեղեն չի վերցրել։ Բանկում որևէ պարտք չունի, պարզապես նախաքննական ցուցմունքում այդպես նշել է, ընդամենը որպես գողության նպատակ։ Դեպքի օրը մի քանի անգամ իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդի հեռախոսահամարին, սակայն նպատակը եղել է Մանոյի համար կոշիկ գնելու պայմանավորվածությունը, քանի որ պետք է հանդիպեին «պրոսպեկտում» գտնվող դպրոցի մոտ։ Սակայն այդպես էլ չեն հանդիպել։ Դեպքից հետո գնացել է Թումանյան փողոց, հանդիպել է Էդուարդին` կամ Թումանյան կամ Սայաթ-Նովա փողոցներում, հստակ չի հիշում։
Այդուամենայնիվ, քրեական գործի դատական քննության վերջում, դատական վիճաբանությունների ժամանակ, ամբաստանյալը հանդես գալով հայտարարությամբ վերահաստատել է իր կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքն այն մասին, որ գողությունն իրականում կատարել են իրենք երկուսով` Էդուարդ Մարգարյանի հետ միասին։ Խնդրել է դատարանին հիմք ընդունել այս հայտարարությունն ու հրաժարվել է այդ առումով ավելի մանրամասն ցուցմունք տալուց։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Մկրտչյանը դատարանաից խնդրել է իր նկատմամբ վերաբերվել հնարավորինս մեղմ և նշանակել համաչափ պատիժ։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանն ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արման Մկրտչյանը հանդիսանում է իր եղբոր ընկերը և նրան ճանաչում է մի քանի ամիս։
Արման Մկրտչյանը նախկինում մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ծանոթներից մեկը մատչելի գնով կոշիկ է վաճառում, ուստի առաջարկել է ցանկության դեպքում գնել։ Վերջինիս հետ պայմանավորվել են միասին հանդիպել` իր և եղբոր համար կոշիկ գնելու նպատակով։
Դեպքի օրը` 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, գտնվել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում, քանի որ ցանկացել է գնել «Արմենտել» հեռախոսակապի հեռախոսաքարտ։ Այդ ժամանակ իր բջջային հեռախոսահամարին է զանգահարել Արման Մկրտչյանը և պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Պարոնյան փողոցում գտնվող Սպանդարյան դպրոցի մոտ, որպեսզի միասին գնան և գնեն այդ կոշիկները։ Գնացել է նշված վայր, սակայն, պայմանավորված վայր Արմանն այդպես էլ չի եկել։ 20-25 րոպե անց զանգահարել է նրան, հետաքրքրվել, թե որտեղ է։ Որոշ ժամանակ անց, եկել է Արմանը` շփոթված վիճակում, և պատմել, որ ընկերոջ բնակարանից կատարել է հափշտակություն, իսկ հափշտակած իրերը դեն է նետել։ Զայրացել է նրա վրա ոչ միայն այն բանի համար, որ գողություն է կատարել, այլև գողությունը կատարել է ընկերոջ բնակարանից։
Ամբաստանյալ Մարգարյանը պնդել է, որ որևէ առնչություն չունի կատարված հափշտակության հետ։
Նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնից պահանջել է կատարել առերես հարցաքննություն Արման Մկրտչյանի հետ, սակայն նախաքննական մարմինը չի կատարել խնդրանքը, պատճառաբանելով, որ Արման Մկրտչյանի սիրտը լավ չէ և առերես հարցաքննությունը կիրականացնի հետագայում։
Դատարանում իր պատասխան իրեն առաջադրված հարցերի ամբաստանյալ Մարգարյանը, տալով անարժանահավատ պատասխաններ, այդպես էլ չի կարողացել բացատրել, թե ի վերջո կոշիկ գնելու նպատակով պայմանավորված հանդիպումն իչու ի վերջո չի կայացել կամ ինչու եղբոր համար կոշիկ գնելու չի գնացել հենց եղբայրը։
Այդուամենայնիվ, դատական վիճաբանությունների փուլում, ճառով հանդես գալու ժամանակ, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը, փոխելով իր` նախկինում արտահայտած դիրքորոշումը, հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, համակարծիք է Արման Մկրտչյանի հայտնած դիրքորոշման հետ և իրականում գողությունն իրեն կատարել են երկուսով։ Միաժամանակ` ի պատասխան դատարանի կողմից արված առաջարկությանը դատաքննությունը վերսկսելու և ցուցմունքով հանդես գալու մասին, ամբաստանյալը հայտարարել, որ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց, խնդրելով դատարանին բավարարվել իր հայտարարաությամբ։
Բացի այդ, ամբաստանյալը դատարանից խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Տուժող Սոնյա Մարգարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում զանգահարել է որդին` Գևորգ Հակոբյանը, և հայտնել, որ տանից դուրս է գալիս։ Ինքը նրան տեղեկացրել է, որ պետք է գնա Օրբելի փողոց` ծնողներին տեսնելու։ Այնուհետև, որոշակի ժամանակ անց, դուրս է եկել ծնողների տանից, և ժամը 15։10-ի սահմաններում, դստեր հետ, իրենց անձնական օգտագործման ավտոմեքենաներով եկել են շենքի բակ, որտեղ կանգնած տեսել է իրենց շենքի բնակիչ, վերևի հարևան Էդգարին, ով տեսնելով իրենց խառնաշփոթ վիճակում զրուցել է հեռախոսով։ Ապա, մտնելով շենք և բարձրանալով իրենց բնակարան, տեսել են, որ բնակարանի դուռը բաց է։ Մտածելով, որ որդին տանն է, հրել է այն և ձայն տվել նրան` «Գևորգ, Գևորգ»։ Տեսնելով, որ որդին չի արձագանքում, անմիջապես զանգահարել է նրան, հարցրել, թե ինչու է տան դուռ բաց թողել, սակայն որդին հայտնել է, որ տանից դուրս գալիս փակել է այն։ Մտնելով բնակարան և հասկանալով, որ ինչ-որ բան այն չէ, գնացել է դեպի ննջասենյակ ու, տեսել, որ այնտեղ խառնաշփոթ վիճակ է. մասնավորապես, անկողինը եղել է թափթփված, պահարանի դարակները և դռները բաց են եղել, խառվնած են եղել նաև փաստաթղթերը։ Հասկանալով, որ տանից գողություն է կատարվել, սկսել է ստուգել իրենցից արժեք ներկայացնող առարկաների առկայությունը և պարզել, որ անհետացել են նաև զարդատուփերը, որի մեջ գտնվել են ոսկա առարկաներ։ Տեսնելով, որ հարևանը` Էդգարը, դրսում չէ և հասկանալով, որ նա ինչ-որ առնչություն ունի կատարվածի հետ, անմիջապես բարձրացել է նրա բնակարան, թակել դուռը։ Դուռը բացել է Էդգարը և մինչ իր կողմից որևէ բան ասելը, խուճապահար հայտնել է «Սոնյա տյոտյա ես ոչ ոքի չեմ տեսել, որևէ բան չգիտեմ»։ Այդ պահին լսել է ձայներ, սակայն քանի որ եղել է խառնված, շփոթված, չի հասկացել, թե որտեղից են հնչում` կտուրից, թե վերջինիս բնակարանից։ Այնուհետև, իջնելով ներքև, զանգահարել է ամուսնուն, հայտնել կատարվածի մասին։ 5-7 րոպե անց կրկին բարձրացել է Էդգարի բնակարան, սակայն դուռը այս անգամ բացել է նրա մայրը և հայտնել, որ Էդգարը տանը չէ, նրան են զանգահարել ընկերները և նա շտապ դուրս է եկել տանից։ Խնդրել է մորը զանգահարել տղային, սակայն վերջինս անհիմն պատճառաբանություններով հրաժարվել է։
Երբ եկել է ամուսինը` Մանվել Հակոբյանը, իրենց բնակարանից հափշտակված իրերի մի մասը` զարդատուփերը` առանց զարդերի, ինչպես նաև արտասահմանից բերված հուշանվերները, հայտնաբերել է Էդգարի բնակարանի մոտակայքից` դեպի ձեղնահարկ տանող հատվածից։ Այդ առարկաները` վացառությամբ ինչ-որ դեղին սրբիչի` իրեն անծանոթ առարկաներ չեն եղել։
Տուժողը նշել է, որ իր բնակարանից հափշտակվել են 3 ժամացուց, ոսկյա ականջօղեր, դստեր նշանի ադամանդե մատանին, 2 ադամանդե քարերով մատանի, «FRANK MULLER» մատանի, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար։ Ընդհանուր հափշտակված ոսկեղենի գումարը կազմել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։
Գտնում է, որ բնակարանից կատարված հափշտակությունն ամբողջությամբ կատարել, ինչպես նաև ուղղորդել է վերևի հարևանը` Էդգարը, ով մի քանի տարի առաջ իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայից հափշտակել է ավտոմեքենայի կողպեքը։ Տեղեկացված է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը հանդիսանում է Էդգարի ընկերը, որդու հետ մեկ անգամ եղել է իրենց բնակարանում /ինքը նրան չի տեսել, այդ մասին լսել է որդուց/։ Բացի այդ, քննչական գործողություն կատարելու ընթացքում Արման Մկրտչյանը մանրամասն մատնացույց է արել դեպքի վայրը որտեղից կատարել է հափշտակությունն ու հայտնել որ գողությունը կատարել է այլ անձի հետ։
Համոզված է, որ դեպքի օրը տղան փակել է դռան վերևի փականը, իսկ ներքևի փականը, սովորության համաձայն, չի փակում։ Բնակարանի բանալիներ ունեն ինքը, ամուսինը դուստրը և որդին։
Գործի դատական քննության ընթացքում տուժող Մարգարյանն ընդեմ ամբաստանյալների ներկայացրել է քաղաքացիական հայց և խնդրել է նրանցից համապարտության կարգով բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ։ Հետագայում սակայն, մինչև դատարանի կողմից խորհրդակցական սենյակ հեռանալը, տուժողը հրաժարվել է ներկայացված քաղ. հայցից, հայտարարելով, որ իրեն պատճառված վնասն ամեն դեպքում հատուցված չէ, սակայն դրա մասին որոշակի պայմանավորվածություն ունեն ամբաստանյալ Մկտչյանի հարազատների հետ։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Գործով վկա Մանվել Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է քրեական գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ամուսինը։
2014թ.-ին /օրը և ամիսը չի հիշում/, երբ գտնվել է աշխատավայրում, ժամը 14։50-ի սահմաններում զանգահարել է կինը և հայտնել, որ իրենց բնակարանից կատարվել է հափշտակություն։ Լսելով այդ մասին, եկել է իրենց բնակարան ու տեսել, որ այնտեղ խառնաշփոթ է, ննջասենյակում թափթփված է կնոջ անկողինը։
Դիմելով են ոստիկանություն։ Որոշ ժամանակ անց, երբ տեղեկացել է, որ գողության գործը բացահայտվել է, իրենց տուն են եկել քննիչներ, կատարել համապատասխան քննչական գործողություններ։ Նշված գործողություններից մեկի ժամանակ, երբ գտնվել է խոհանոցում, լսել է, թե ինչպես է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը ոստիկաններին մատնացույց անում այն վայրերը, որտեղից նա անձամբ կատարել է հափշտակություն, բացի այդ, մատնացույց անելով այլ սենյակ, հայտնել, որ այդտեղից էլ հափշտակությունը կատարել է Էդուարդը։
Դեպքի հաջորդ օրն առավոտյան, վերցնելով լուսարձակը, որոշել է ինքնուրույն փնտրել գողոնը, ուստի նախ իջել է նկուղ, ապա բարձրացել է վերև` դեպի տանիք։ Մուտքի 4-րդ հարկում` ձախ անկյունում գտնվող երկաթե պահարանի վրա տեսել է իրենց տոպրակի ծայրը, ապա, մոտենալով դրան, առանց դիպչելու հասկացել է, որ տոպրակի մեջ գտնվում են իրենց բնակարանից հաշտակված իրերը։ Անմիջապես զանգահարել և տեղեկացրել է իրավապահ մարմիններին, իսկ մինչ նրանց գալը կանգնած գողոնի մոտ սպասել է վերջիններիս։ Երբ եկել են ոստիկանները, բացել են տոպրակը, զննել այն ու կազմել համապատասխան արձանագրություն։ Այնուհետև, բացել են տոպրակը, տեսել, որ տոպրակի մեջ են գտնվում դատարկ զարդատուփեր, ոչ արժեքավոր զարդեր, որոնք ամբողջությամբ պատկանել են իրենց ընտանիքի անդամներին։
Բնակարանից հափշտակված իրերի մեջ եղել է արտասահմանից բերված արծաթյա բաժակ, դիպլոմատ, որը գնել է Դուբայից` 180 ԱՄՆ դոլարով, որի մեջ եղել է փոխկապի ամրակ, օծանելիք, 3 ժամացույց, որոնցից մեկը ետ են ստացել գողոնի ստացման ժամանակ, ակնոցներ, «Դյուպոն» կրակայրիչ` փայտե տուփով` 700 ԱՄՆ դոլար արժողության։ Կնոջից տեղեկացել է, որ ոսկա զարդերը, որոնք հափշտակել են, ընդհանուր ունեցել են 10-15.000 ԱՄՆ դոլար արժեք։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին նախկինում, 2 տարի առաջ, մեկ անգամ տեսել է որդու հետ միասին, իսկ մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանին չի ճանաչում։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Գործով վկա Գևորգ Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է քրեական գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդին։
2014թ. դեկտեմբերի 5-ին իրեն է զանգահարել ընկերը` Էդգարը և իջնելով բակ, հանդիպել է նրան, զրուցել են, ապա գնացել է աշխատանքի։ Հասնելով Մարքսի փողոց իերն է զանգահարել մայրն ու հարցրել, թե արդյոք փակել է բնակարանի դուռը։ Նրան պատասխանել է, որ տանից դուրս գալուց հետո բանալիով փակել է այն։ Այնուհետև, մայրը զանգահարել է հորը և տեղեկացրել, որ բնակարանից հափշտակություն է կատարվել։ Տեղեկանալով այդ ամենի մասին, հոր հետ անմիջապես գնացել են բնակարան։
Տեղեկացված է, որ բնակարանից հափշտակել են ոսկյա զարդեր, իսկ ոչ թանկարժեք իրերը` ակնոցներ, ժամացույցներ, հափշտակությունից հետո հայտնաբերել է հայրը` իրենց շենքի 4-րդ հարկում։
Պնդել է, որ դեպքի օրը փակել է դռան վերևի փականը, իսկ բանալին մշտապես պահում է իր գրպանում։
Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի հետ ծանոթացել է իր հարևան Էդգարի միջոցով, նրանք եղել են ընկերներ, սակայն եղել են դեպքեր, երբ միասին գնացել են սրճարան։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ այցելել է իրենց բնակարան, իսկ Էդգարը շատ անգամներ է եղել իրենց բնակարում։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Բացի վերը շարադրված ապացույցներից, ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է նաև գործով ձեռք բերված դատաքննության ընթացքում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով։
Արման Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարությամբ, որի ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի մուտքը, և հայտնել, որ Էդուարդ Մարգարյանի հետ նախնական պայմանավորվածության համաձայն գողություն կատարելու նպատակով մուտք են գործել նշված շենք, աստիճաններով բարձացել են երկրորդ հարկ։ Ա.Մկրտչյանը մատնացույց է արել երկրորդ հարկի ձախ կողմի հատվածում գտնվող 7-րդ բնակարանի դուռը և հայտնել, որ դա իր ծանոթ Գևորգ Հակոբյանենց տունն է, որտեղ նախկինում հյուրընկալվել է։ Իր մոտ եղած բանալիով բացել է նշված դռան ներքևի փականը, Էդուարդ Մարգարյանի հետ մուտք են գործել բնակարան։ Մուտքի դռնից աջ գտնվող պահարանը բացելով՝ ներքևի հատվածից վերցրել է կապույտ գույնի «Զառա» գրառմամբ թղթե տոպրակը, այնուհետև մատնացույց է արել մուտքի դռնից ձախ գտնվող ննջասենյակը և հայտնել, որ Է.Մարգարյանի հետ մտել են այնտեղ։ Ձախ կողմում գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից վերցրել է երկու օծանելիք, որոնցից մեկ «Միլիոն» ապրանքանիշի, «Ռեյ-Բան» ակնոցներ՝ տուփով, ժամացույց։ Նույն տեղից Է.Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ, ապա Ա.Մկրտչյանը մատնացույց է արել ննջասենյակի աջ հատվածում գտնվող տրյումոն և հայտնել, որ դրա վրայից վերցրել է սպիտակ գոտիով ժամացույց և զարդատուփ, որի մեջ եղել է բիժուտերիա։ Զարդատուփը գցել է տոպրակը, իսկ ժամացույցը դրել է գրպանը, որից հետո ինքը դուրս է եկել ննջասենյակից, իսկ էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում և չգիտի, թե նա այնտեղ ինչ է արել և ինչով է զբաղվել։
Ա.Մկրտչյանը հյուրասենյակում մատնացույց է արել նաև բարը, դրա ձախ կողմում գտնվող պահարանը և հայտնել, որ այնտեղից գողացել է արծաթագույն բաժակներ և ոսկեգույն տափակ գդալ։ Ա.Մկրտչյանը հայտնել է նաև, որ հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով տանտիրոջ՝ Սոնյա Մարգարյանի ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին և արագ դուրս են եկել բնակարանից, բարձրացել չորրորդ հարկ։ Հետո մատնացույց է արել չորրորդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում տեղադրված մետաղյա պահարանըը, որի վրա թողել է թղթյա տոպրակը` լցված գողոնով, որից հետո իջել է ներքև և հեռացել։
/տես՝ գ.թ. 79-87, դատական նիստի արձանագրությունը/
05.12.2014թ. կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, որի` «նշած բնակարանի դռան վրա տեսանելի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Բնակարանի ննջասենյակն ամբողջությամբ, ինչպես նաև անկողինը գտնվում էին թափթփված վիճակում։ Զննության մասնակից, գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանը մատնացույց է արել և հայտնել որպես տուժող տված ցուցմունքին նույնաբովանդակ հանգամանքներ, մասնավորապես ննջասենյակի աջ կողմում գտնվող փոքր պահարանը, որի դարակից բացակայում էին ադամանդյա քարերով ոսկյա ականջօղերը, ադամանդյա քարերով մատանիները, «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քարը, թվով 4 հատ ժամացույցներ, իսկ նույն սենյակի զգեստապահարանի վերևի դարակից բացակայում էր ամուսնու ճամպրուկը։ Այնուհետև, մատնացույց է արել հյուրասենյակի հետին պատին ամրացված բարը, որտեղից հափշտակվել էր հուշանվերներ, գինի բացելու հարմարանքներ, կրակայրիչներ և այլ իրեր։ Ս.Մարգարյանը հայտնել է նաև, որ հափշտակության աոդյունքում կրել է 10.000 ԱՍՆ դոլարի գույքային վնաս։
/տես՝ գ.թ. 1-7, դատական նիստի արձանագրությունը/
06.12.2014թ. կատարված դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության արձանագրությամբ, որի ընացքում Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39շ. մուտքի 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում տեղադրված մետաղյա պահարանի վրայից հայտնաբերվել է «ZARA» գրառմամբ կապույտ գույնի տոպրակ՝ իրերի պարունակությամբ, որոնց զննությամբ հայտնաբերվել են 05.12.2014թ. Ս.Մարգարյանի բնակարանից կատարված գողությամբ հափշտակված թվով մեկ հատ՝ «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, մուգ կարմիր գույնի մատանու դատարկ տուփ, փայտյա դատարկ զարդատուփ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ՝ մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա, մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց, «Հալեպ» գրառմամբ դեղին գույնի ցելոֆանե տոպրակ և մեկ հատ փոքր դեղին սրբիչ։
/տես՝ գ.թ. 13-16, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատահետքաբանական փորձաքննության Հմ. 3412-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն՝ «փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմների արտաքին և ներքին աշխատատար դետալների` բույթերի մակերեսներին առկա են քերծվածքների տեսքերով ուղեգծեր և հետքեր, որոնք պատված են աղտոտվածության շերտանստվածքներով և կարող էին առաջանալ մեխանիզմի տևական շահագործման ընթացքում։
Մեխանիզմները կարող էին բացվել ինչպես իրենց պատկանող բանալիների, այնպես էլ՝ հարմարեցված բանալիների ներգործության հետևանքով, որի արդյունքում հնարավոր է, որ հետքեր չառաջանային։
/տես՝ գ.թ. 235-237, 256, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության հմ. 1100-ԱՊ-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «փորձաքննությանը տրամադրված ապրանքատեսակների ընդհանուր շուկայական արժեքը 05.12.2014թ. դրությամբ կազմում է 108.500 դրամ»։
/տես՝ գ.թ. 95-97 դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից ստացված գործով մեղադրյալ Արման Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 043-16-14-01 և 043-807-707 հեռախոսահամարների վերծանումներով, որոնց զննության արդյունքում պարզվել է, որ Ա.Մկրտչյանի օգտագործած 043-807-707 հեռախոսահամարից մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Էդուարդ Մարգարյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից օգտագործված 043-073-757 հեռախոսահամարին՝ 05.12.2014թ.ին՝ ժ.14։04-ին, որը սպասարկվել է ք.Երևան Մաշտոցի պ. 11 հասցեի ալեհավաքի կողմից, ինչպես նաև ժամը 18։12-ին և 18։59-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ ժամը 09։11-ին, 09։22-ին և 09։27-ին, որոնք սպասարկվել են ք.Երևան Սայաթ-Նովա 19 հասցեի ալեհավաքի կողմից, իսկ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից օգտագործված մյուս՝ 093-644-624 եռախոսահամարին՝ 02.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ, 03.12.2014թ.-ին 1 անգամ, 04.12.2014թ.-ին՝ 11 անգամ, 05.12.2014թ.-ին՝ ժ.09։42-ին և ժ.10։26-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ և 07.12.2014թ.-ին 1 անգամ։ Ա.Մկրտչյանի նշված հեռախոսահամարից 05.12.2014թ. ժամը 14։00-ից մինչև 15։14-ն ընկած ժամանակահատվածում թվով 7, որից 6-ը ելքային զանգեր են կատարվել այլ անձանց, որոնք սպասարկվել են դեպքի վայրը սպասարկող միևնույն՝ ք.Երևան Մաշտոցի պ. 11, ք.Երևան Լեոյի փ. 54, ք.Երևան Պարոնյան 21 հասցեների ալեհավաք կայանների կողմից, որոնցով հաստատվել է գործով մեղադրյալներ Է.Մարգարյանի և Ա.Մկրտչյանի միջև եղած հեռախոսային կապը՝ համատեղ կատարված հանցագործության պահին, ինչպես դրան նախորդող, այնպես էլ հաջորդ ժամանակահատվածում, ինչպես նաև հանցագործության կատարման ողջ մանակահատվածում Ա.Մկրտչյանի դեպքի վայրում գտնվելու փաստը։
/տես՝ գ.թ. 254-255,292, 343
դատական նիստի արձանագրությունը/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատաքննությամբ հետազոտված` Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված և 06.12.2014թ. դեպքի վայրի լրացուցիչ զննությամբ հայտնաբերված և դրա արձանագրության մեջ թվարկված առարկաներով՝ BAYERN գրառմամբ գարեջրի բաժակով, MALAYSIA գրառմամբ հուշանվերով, RAY-BAN գրառմամբ տուփով արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի մատանու դատարկ տուփով, կարմիր գույնի դատարկ տուփով, փայտյա դատարկ զարդատուփով, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներով, ATLAS գրառմամբ խցանահանի կոմպլեկտով, սև թազբեհով, սև բլոկնոտով, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակով՝ մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույցով, կրակայրիչով, ոսկեգույն տափակ գդալով, DG գրառմամբ ժամացույցով, HUBLOT գրառմամբ ժամացույցով, BCBGMAXAZARIA գրառմամբ սպիտակ տուփով և դրա մեջի ժամացույցով, MAUTICA գրառմամբ փայտե տուփով, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղերով, փողկապի ոսկեգույն ամրակով, արծաթագույն ձեռքի շղթայով, մոխրագույն խաչով, թվով երկու եռանկյունաձև ոսկեգույն վզնոցով, «Հալեպ» գրատմամբ դեղին գույնի ցելոֆանե տոպրակով, և որպես հանցագործության գործիք ծառայած դեղին գույնի փոքր սրբիչով։
/տես՝ գ.թ. 274-275
դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ գործով մեղադրյալ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից օգտագործված 093-644-624 հեռախոսահամարի վերծանումներով, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ Է.Մարգարյանի կողմից նշված հեռախոսահամարից մուտքային և ելքային գանգեր են կատարվել գործով մյուս մեղադրյալ Արման Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 043-807-707 հեռախոսահամարին՝ 02.12.2014թ.-ին՝ 4 ագամ, 03.12.2014թ.-ին՝ 1 անգամ, 04.12.2014թ.-ին՝ 11 անգամ, 05.12.2014թ.-ին՝ 2 անգամ՝ ժ.09։42-ին և ժ.10։26-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ և 07.12.2014թ.-ին՝ 1 անգամ։ Բացի այդ Է.Մարգարյանի կողմից օգտագործված նշված հեռախոսահամարին մուտքային զանգ է ստացվել 05.12.2014թ. ժամը 15։11-ին, որը սպասարկվել է Պարոնյան 4 հասցեն սպասարկող ալեհավաք կայանի կողմից, որոնցով հաստատվել է գործով մեղադրյալներ Է.Մարգարյանի և Ա.Մկրտչյանի միջև եղած հեռախոսային կապը՝ ինչպես համատեղ կատարված հանցագործությանը նախորդող ժամանակահատվածում, այնպես էլ հանցագործության կատարման օրը և դրա հաջորդ օրերին, ինչպես նաև հանցագործության կատարման ժամանակահատվածում մեղադրյալ Է.Մարգարյանի դեպքի վայրում գտնվելու փաստը։
/տես՝ գ.թ. 290-291, 293, 344
դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքները։ Վերջինիս վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն Մարգարյանը հանդիսանում նախկինում դատված և մեղսագրված հանցանքը կատարելու պահին դատվածությունը չմարած անձ։
/տես` 92, 88, դատական նիստի արձանագրությունը/
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը նախնական հանձայնության գալով գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ ապօրինի մուտք են գործել Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարան և այնտեղից գաղտնի հափշտակել են 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարծեք ոսկյա զարդեր, թանկարժեք քարեր ու այլ ապրանքներ` տուժող Սոնյա Եզնիկի Մարգարյանին պատճառելով դրան համարժեք` առանձնապես խոշոր չափի` 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն, էդուարդ Մարգարյանը և Արման Մկրտչյանը, ապօրինի բնակարան մուտք գործելով, գաղտնի հափշտակել են ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, այն է կատարել են հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով, որի համար վերջիններս ենթակա են պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ամբաստանյալ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը։ Այն, որ վերջինս ինչպես նախաքննության սկզբում, այնպես էլ դատական քննության վերջում ցուցմունք է տվել ու պնդել, որ նշված գողությանն իր հետ միասին մասնակցել է գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության և դատաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես Էդուարդ Մարգարյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված անձ`
մասնավորապես` 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Է.Մարգարյանը նշված պատժի կրումից ազատվել է 23.01.2012թ-ին և սույն գործով հանցանքը կատարելիս նրա դատվածությունը հանված կամ մարված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում դատական քննության ավարտին մեղքն ընդունելն ու կատարած հանցանքի համար զղջալը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն որ նա 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, որից հետո պատժի լրիվ կրումով ազատվել է և սույն քրեական գործով քննվող հանցանքը կատարելիս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ։ Այլ կերպ, Էդուարդ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված լինելով ծանր հանցանք կատարելու համար և դատվածությունը դեռևս չմարած կամ չհանված, կատարել է նոր` դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն, ինչը հիմք է նրա արաքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը դիտելը։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի ու Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն առանց գույքի բռնագրավման ազատազրկման ձևով՝ որպիսի պատիժները նրանք պետք է կրեն։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափերի հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով և հաշվի առնելով այն, որ նրա մոտ առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը չի կարող պակաս լինել մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերի համաձայն` գողությունը՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով և բնակարան ապօրինի մուտք գործելով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։
Մեղսագրված հանցանքի համար նախատեսված առավելագույն պատժի` ութ տարվա, պայմաններում դատարանը չի կարող ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ավելի պակաս քան 5 /հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիսն է։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, ապա արդարացված չէ նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակումը, քանի որ նրան մեղսագրված է հոդվածի դիսպոզիցիայի որակյալ դարձնող երկու հատկանիշ` բնակարան մուտ գործելն ու առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելը, հետևաբար ամբաստանյալի նկատմամբ նվազագույն պատժի նշանակումը տվյալ պայմաններում չի բխում պատժի նշանաման արդարացիության և պատժի անհատականացման ընդհանուր սկզբունքներից ու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Քննվող քրեական գործով տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին, որով խնդրել է պատասխանողներ, սույն գործով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանից և Էդուարդ Մարգարյանից համապարտության կարոգվ հօգուտ իրեն բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Այնուհետև, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դիմելով դատարանին հայտարարել է, որ հրաժարվում է ներկայացված քաղաքացիական հայցից և ամբաստանյալների նկատմամբ վնասի հատուցման պահանջ չունի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի համաձայն`
1. «Քաղաքացիական հայց ներկայացրած անձն իրավունք ունի հրաժարվել հայցից քրեական գործով վարույթի ցանկացած պահի, եթե դրանով չեն խախտվում այլ անձանց իրավունքները և օրինական շահերը։ Նման իրավունքներից օգտվում է նաև այն անձը, որի շահերի պաշտպանության համար դատախազը քաղաքացիական հայց է հարուցել։
2. Քաղաքացիական հայցից հրաժարվելն ընդունելը հանգեցնում է քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցով վարույթի կարճման և համապատասխան անձին զրկում է տվյալ քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության կարգով կրկին հարուցելուց»։
Դատարանը գտնում է, որ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի դրույթներով, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը պետք է կարճել` հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։
Միաժամանակ, հաշվի առնելով, որ նույն հայցադիմումով առաջ քաշված միջնորդությամբ դատարանը, որպես հայցի ապահովման միջոց հայցագնի չափով արգելանք էր դրել ամբաստանյալների գույքի և դրամական միջոցների վրա, ուստի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի` 2015թ. հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները պետք է վերացնել։
Դատարանն, անդրադառնալով Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ լուծելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով, գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող` տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը` պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը` պետք է ոչնչացնել։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հունվարի 22-ից։
2. Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հունվարի 22-ից
Տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը կարճել՝ հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի՝ 2015թ.-ի հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները՝ վերացնել։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև այդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը՝ ոչնչացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0101/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 14-04-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0101/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13824314 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արման Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իր ծանոթ Էդուարդ Մարգարյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին ժամը 14:00-ից մինչև 15:00-ն ընկած ժամանակահատվածում տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացելով Սոնյա Մարգարյանին պատկանող Երևան քաղաքի Իսրայելյան փող. 39շ. 7 բնակարանի մուտքի դռան փականը, Է. Մարգարյանի հետ ապօրինի մուտք է գործել բնակարան ւ այնտեղից գաղտնի հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` 10.000 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա զարդեր, ձեռքի ժամացույցներ, հուշանվերներ և այլ իրեր: Էդուարդ Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ իր ծանոթ Արման Մկրտչյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին ժամը 14:00-ից մինչև 15:00-ն ընկած ժամանակահատվածում տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացելով Սոնյա Մարգարյանին պատկանող Երևան քաղաքի Իսրայելյան փող. 39շ. 7 բնակարանի մուտքի դռան փականը, Է. Մարգարյանի հետ ապօրինի մուտք է գործել բնակարան ւ այնտեղից գաղտնի հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` 10.000 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա զարդեր, ձեռքի ժամացույցներ, հուշանվերներ և այլ իրեր: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հայրանուն | Հրաչյայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 3 Կետ 1.1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հայրանուն | Ֆրունզեի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 3 Կետ 1.1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 14-04-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 14-04-2015 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 15-04-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-05-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սոնյա |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի թիվ ԱՎԴ/0039/01/12 քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-08-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 11-11-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 11-11-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 11-11-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0101/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրող Ա.Մանուկյանի Հանրային պաշտպաններ Ս.Հարությունյանի Կ.Մեժլումյանի Տուժող Ս.Մարգարյանի Տուժողի ներկայացուցիչներ Զ.Վարդանյանի Ռ.Բալոյանի 2015թ.-ի նոյեմբերի 11-ին, դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` 1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ծնված 01.11.1992թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվում է` ք.Երևան, Սայաթ-Նովա 18 շենք, 65 բնակարան, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1- ին և 1.1 կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, 2.Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ծնված 31.12.1976թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում դատված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, դատվածությունը չմարած, չի աշխատում, բնակվում է` Արարատի մարզ, գ.Հայանիստ, 3-րդ փողոց, 10 տուն, ներկայումս` ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի կալանավոր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության. «Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը 2011 թվականից ճանաչել է գործով վկա, տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդի Գևորգ Հակոբյանին և վերջինիս հետ գտնվել մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ հյուրընկալվել է վերջիններիս` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանում և տեսել, որ Հակոբյանների ընտանիքը բարեկեցիկ կյանք է վարում։ Ունենալով պարտքեր և դրանից ծագած բնակարանային գողություն կատարելու նախնական դիտավորություն՝ Արման Մկրտչյանը քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել նշված բնակարանի մուտքի դռան բանալին և պահել իր մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին Արման Մկրտչյանը ծանոթացել է գործով մյուս մեղադրյալ, ԼՂ Հանրապետությունում հաշվառված Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ։ Շփման ընթացքում տեղեկանալով, որ Է.Մարգարյանը նախկինում դատապարտված է եղել և նոր վերադարձել Ղարաբաղից, վերջինիս հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթերից մեկի բնակարանի մուտքի դռան բանալին և առաջարկել է այնտեղից գողություն կատարել, մասնավորապես գումար և ոսկյա զարդեր, և գողոնը հավասար բաժանել երկու մասի, ինչին Էդուարդ Մարգարյանը համաձայնվել է։ Գողություն կատարելու նախնական համաձայնությունն իրագործելու նպատակով` 2014թ. դեկտեմբերի 05-ի առավոտյան Արման Մկրտչյանը և Էդուարդ Մարգարյանը, նախապես հեռախոսազանգերի միջոցով պայմանավորվելով, հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում և ոտքով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի բակ։ Նույն օրը ժամը 14։00-ի սահմաններում, տեսնելով, որ տուժող Սոնյա Մարգարյանի և նրա ամուսնու, վկա Մանվել Հակոբյանի ավտոմեքենաները շենքի բակում կայանված չեն, Արման Մկրտչյանն ու Էդուարդ Մարգարյանը բարձրացել են նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող Սոնյա Մագարյանին պատկանող 7-րդ բնակարան և համոզվելու համար, որ տանը ոչ ոք չկա՝ սեղմել են դռան զանգը։ Հասկանալով, որ բնակարանում ոչ ոք չկա՝ Արման Մկրտչյանն իր մոտ եղած բանալիով բացել է բնակարանի դուռը և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով վերջինս և Էդուարդ Մարգարյանն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան։ Արման Մկրտչյանը նշված բնակարանի մուտքի դռնից ներս՝ աջ կողմի հատվածից, վերցրել է «ZARA» գրառմամբ թղթե կապույտ տոպրակը և Էդուարդ Մարգարյանի հետ անցել են մուտքի դռնից դեպի ձախ գտնվող ննջասենյանկ, որտեղ գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից Էդուարդ Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ։ Վերջիններս սկսել են որոնել գումար, ոսկյա զարդեր և այլ թանկարժեք իրեր՝ համատեղ հափշտակելով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ոսկյա զարդերը՝ սպիտակ ոսկյա ականջօղերը՝ ադամանդյա քարերով՝ 5000 դոլար արժողությամբ, սպիտակ ոսկյա մատանին՝ ադամանդյա քարով` 3000 դոլար արժողությամբ, 3 հատ ոսկյա մատանիները՝ մանր ադամանդյա քարերով՝ ընդհանուր 1500 դոլար արժողությամբ՝ զարդատուփերով հանդերձ, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար, 10 հատ ադամանդյա փոքր քարեր՝ ցելոֆանե տոպրակով, «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ` մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա և մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց։ Էդուարդ Մարգարյանն իր կողմից հափշտակվածը լցրել է կաշվե ճամպրուկը, իսկ Արման Մկրտչյանը հետքեր չթողնելու համար նախապես իր հետ վերցրած փոքր դեղին գույնի սրբիչով բռնելով դրանք` լցրել է թղթե տոպրակի մեջ։ Այնուհետև, Արման Մկրտչյանն անցել է հյուրասենյակ՝ այնտեղից հափշտակելով մի շարք այլ իրեր, հուշանվերներ, իսկ Էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում։ Արման Մկրտչյանը, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով Սոնյա Մարգարյանի վարած ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին, և վերջիններս, դուրս գալով բնակարանից՝ բարձրացել են շենքի վերջին՝ 4-րդ հարկ։ Տեսնելով, թե ինչպես է Սոնյա Մարգարյանը բարձրանում և մտնում իր բնակարան՝ Էդուարդ Մարգարյանն արագ իջել է շենքից և հեռացել՝ իր հետ տանելով հափշտակված ճամպրուկը՝ լցված գողոնով։ Էդուարդ Մարգարյանի իջնելուց մեկ րոպե անց Արման Մկրտչյանը, քիչ արժեքավոր իրերը դնելով թղթե տոպրակի մեջ, այն դրել է 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում գտնվող մետաղյա պահարանի վրա և ինքն էլ է իջել շենքից ու հեռացել։ Էդուարդ Մարգարյանի և Արման Մկրտչյանի կատարած հանցագործությամբ Սոնյա Մարգարյանին պատճառվել է անձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 10.000 ԱՍՆ դոլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։ Փաստի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերի 5-ին հարուցվել է քրեական գործ։ 24.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։ 24.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի նկատմամբ նախաքննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 14.04.2015թ.-ին։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով առաջադրված մեղադրանքում դատարանում իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 դեկտեմբերի 5-ին ժամը 12։30-ի սահմաններում գտնվել է Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում /իր բառերով «պրոսպեկտում»/, քանի որ պայմանավորվածություն է ունեցել մյուս գործով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի հետ գնալ խանութ և նրա եղբոր համար կոշիկ գնել։ Այդ ընթացքում զանգահարել է մյուս ընկերոջը` Էդգարին, սակայն հեռախոսազանգին պատասխանել է իրեն անծանոթ անձ` հայտնելով, որ Էդգարը քիչ անց կզանգահարի իրեն։ Դրանից հետո գնացել է ընկերոջ` Էդգարենց, շենքի բակ և երբ բարձրանալիս է եղել վերջինիս բնակարան, հասնելով նույն մուտքի 2-րդ հարկ, տեսել է, որ իր ծանոթ, Էդգարենց հարևանությամբ բնակվող Գևորգ Հակոբյանի բնակարանի դուռը բաց է։ Սեղմել է դռան զանգի կոճակը, սակայն հասկանալով, որ տանը մարդ չկա, իսկ տան մուտքի դուռը բաց է` մտել է բնակարան։ Ներս մտնելուց հետո իր մոտ ցանկություն է առաջացել կատարել հափշտակություն, ուստի այնտեղից վերցրել է մի քանի առարկաներ։ Ապա, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով, որ Գևորգ Հակոբյանի մայրն իր ավտոմեքենայով մտնում է շենքի բակ, խուճապահար դուրս է եկել բնակարանից, բարձրացել է վերջին հարկ և հափշտակած իրերը թողնելով մուտքում գտնվող երկաթյա պահարանի վրա, հեռացել է։ Այդտեղից գնալով Երևանի Սայաթ-Նովա փողոց, զանգահարել Էդուարդ Մարգարյանին, պատմել է կատարվածի մասին, սակայն վերջինս զայրանալով իր վրա, ասել է, որպեսզի գնա տվյալ բնակարան և ներողություն խնդրելով տան անդամներից, ետ վերադարձնի գողոնը։ Ամբաստանյալը դատարանում ցուցմունք է տվել, որ Գևորգ Հակոբյանի տանից հափշտակել է օծանելիք, ակնոց, ժամացույց` սպիտակ գոտիով, զարդատուփ, որի մեջ եղել են կանացի զարդեր` բիժուտերիա։ Բացի այդ, նա այնտեղից վերցրել է ճամպրուկ, արծաթյա բաժակ, ամրակ։ Կանացի զարդերը` բիժուտերիան, վերցրել է ննջասենյակից, ճամպրուկը և օծանելիքը` տվյալ ննջասենյակի զգեստապահարանից, իսկ արծաթա բաժակը` հյուրասենյակից։ Պնդել է, որ գողոնի մեջ ոսկա զարդեր չեն եղել։ Բնակարանի` խոհանոցից վերցրել է նաև դեղին սրբիչ, որպեսզի մատնահետքեր չթողնի։ Իր մտաբերմամբ, տվյալ դեղին սրբիչը դեն է նետել շենքի բակում։ Պնդել է, որ հափշտակությունը կատարել է միայնակ, ինքնուրույն, իր հետ ոչ ոք, մասնավորապես` Էդուարդ Մարգարյանը, չեն եղել։ Պատճառաբանել է, որ նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքում նշել է, որ «գողության ժամանակ իբր Էդոյի հետ է եղել», քանի որ վարույթն իրականացնող մարմինը հուսադրել է, որ այդպես կարող է իր համար բարենպաստ լինել և ինքը շուտ կձերբազատվի կալանքից։ Նախաքննության ժամանակ հայտնած տեղեկությունը, իբրև Գևորգ Հակոբյանի` բնակարանի մուտքի բանալին գտնվել է իր մոտ, նույնպես իրականությանը չի համապատասխանում։ Բացի այդ, տվյալ օրը Էդգար Գրիգորյանին չի տեսել։ Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալ Մկրտչյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություներ՝ որոշում է կայացրել հրապարակել նրա որպես կասկածյալ տրված նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ` « /…/ Մոտ 4 տարի է ճանաչում է Գևորգ Մանվելի Հակոբյանին, ում հետ ունեցել է լավ ու ջերմ հարաբերություններ։ Նրա հետ բազմիցս հանդիպել են։ Հերթական հանդիպման ժամանակ, 2014թ. սկզբերին, հստակ ամիսը չի հիշում, Երևան քաղաքի «Լոնդոն» բարում, Գևորգի հետ միասին սուրճ են խմել։ Իրենց հետ այլ անձ չի եղել։ Այդ ընթացքում Գևորգը սեղանին էր դրել իր հեռախոսը և տան բանալի։ Իր մեջ ցանկություն է առաջացել վերցնել տան բանալին, որպեսզի հետագայում նրանց տանից գողություն կատարի։ Երբ Գևորգը մի պահ դուրս է եկել սեղանի մոտից, ինքը, օգտվելով նրա անուշադրությունից, գաղտնի վերցրել է նրանց տան բանալին և պահել իր մոտ և կարծես, Գևորգը չի նկատել բանալու անհետանալը։ Դրանից հետո Գևորգի հետ մեկ կամ երկու անգամ գնացել են նրանց բնակարան, որը գտնվում է «պրոսպեկտի» եկեղեցու մոտ` Կենտրոնի ոստիկանության հին շենքի մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին ծանոթացել է իրենց բակի տղաներից մեկի` Մանոյի, ում ամբողջական անունը կամ ազգանունը չգիտի, եղբոր` Էդոյի հետ, որը նախկինում դատված է եղել և նոր էր վերադարձել Ղարաբաղից։ Նրա հետ շփման ընթացքում հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթներից մեկի տան բանալին, որին նա չէր ճանաչում, և առաջարկել է նրանց տանից գողություն կատարել, ինչին վերջինս համաձայնվել է։ 2014թ. դեկտեմբերի սկզբին, օրը հստակ չի հիշում, կեսօրին, իր` 043-807-707 հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդոյի` 093-64-46-24 հեռախոսահամարին, հայտնել, որ ցանկանում է, որ հանդիպեն «պրոսպեկտի» Սիթիի մոտ։ Հանդիպել են։ Նրան կրկին ասել է, որ Գևորգի բանալին իր մոտ է և ցանկանում է նրանց տանից կատարել գողություն։ Էդոն սկզբից չի համաձայնվել, սակայն հետո մտափոխվել է և միասին ոտքով վերև բարձրանալով, գնացել են, թեքվել աջ և դպրոցի մոտով գնացել նրանց բակ։ Այդ պահին, ժամը 14։30-ից 15։00-ն էր, տեսնելով, որ Գևորգի ծնողների` հոր` Մանվելի «Սուզուկի» և մոր` Սոնյայի` «ԲՄՎ X5» ավտոմեքենաները բակում չեն, Էդոյի հետ բարձրացել են նրանց մուտքով 2-րդ հարկ։ Նախօրոք սեղմելով դռան զանգի կոճակն ու համոզվելով, որ տանը մարդ չկա, իր մոտի բանալիով բացել է ձախ կողմի դուռը, որը Գևորգենց տան դուռն էր ու երկուսով մտել են ներս. նախ ինքը, ապա` Էդոն։ Բնակարան մտնելուց հետո տեսել են, որ Ձախ կողմի վրա գտնվում է ննջասենյակ։ Սկզբից մտել են այնտեղ։ Ննջասենյակի ձախ կողմի վրա գտնվել է զգեստապահարանը, որտեղից վերցրել են կաշվե ճամպրուկ, եկու օծանելիք, մեկը` «Միլիոն» ֆիրմայի, մյուսը` չի հիշում, տուփով «Ռեյ-Բան» արևային ակնոց։ Սենյակի աջ կողմում գտնվող զարդասեղանի վրա դրված է եղել զարդատուփ, որի մեջ եղել է բիժուտերիա։ Վերցրել է բաև դա։ Այնուհետև, բացել դարակները, այնտեղից վերցրել ժամացույց` սև գոտիով, որոնք լցրել է կապույտ գույնի «Զառա» գրառմամբ թղթե մեծ տոպրակի մեջ։ Հիշյալ տոպրակն էլ վերցրել էր բնակարանի դռնից ներս` աջ կողմում գտնվող հատվածից։ Ստուգել են նաև մահճակալի տակ, որտեղ ոչինչ չի եղել։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էդոն պատուհանից հսկելիս է եղել, որպսզի Գևորգի կամ նրա ծնողների գալու մասին տեղյակ պահեր իրեն։ Այնուհետև դուրս է եկել ննջասենյակից և մտել ձախ կողմում գտնվող հյուրասենյակ։ Աջ կողմում դրված է եղել սեղան, դռան դիմաց` հեռուստացույց։ Աջ կողմի հետևի մասում գտնվել է բարը։ Բացել է այն և ուշադրություն չդարձնելով, թե խմիչքներից բացի ինչ կա, այնտեղից ոչինիչ չի վերցրել։ Մատնահետքեր չթողնելու նպատակով այդ ամենին դիպչել ու վերցրել է իր հետ իր հետ բերած դեղին գույնի սրբիչով։ Այդ ընթացքում Էդոն գտնվել է ննջասենյակում և չգիտի, թե ինչ է արել։ Քիչ անց, նայելով հյուրասենյակի պատուհանից, տեսել է, որ Գևորգի մայրը` Սոնյան, իր արծաթագույն «ԲՄՎ X5» մեքենայով մտնում է ծենքի բակ։ Տեսնելով այդ, Էդոյի հետ շտապ դուրս են եկել բնակարանից, որտեղ ընդհանուր առմամբ գտնվել են մոտ 10 րոպե։ Դուրս գալով տնից, և իրենց հետ վերցնելով գողոնը, բանալիով դուռը չի փակել և Էդոյի հետ բարձրացել են 4-րդ հարկ այնտեղ որոշ ժամանակ թաքնվելու և հետագայում հեռանալու համար։ Մի քանի վայրկյան անց Սոնյան բարձրացել ու մտել է իրենց բնակարան։ Նույն պահին Էդոն արագ իջել է, իսկ ինքը մնացել է վերևում և կապույտ թղթե տոպրակը թողնելով 4-րդ հարկի մետաղյա պահարանի վերևի հատվածում, Էդոյի իջնելուց մի րոպե անց արագ իջել ու գնացել է Թումանյան փողոց։ Էդոն հեռանալիս իր հետ վերցրել էր ճամպրուկը։ Նույն օրը, ժամը 17։30-ի սահմաններում զանգահարել է Էդոյին, պայմանավորվել և հանդիպել են «Կավկասկայա Պլեննիցա» հացատան մոտ։ Ինքը նրան հայտնել է, որ տոպրակը թողել է վերևում, քանի որ ձեռքը բռնած իջնելու դեպքում կարող էին իրեն տեսնել։ Էդոն ասել է, որ ճամպրուկից բացի ոչինչ չի վերցրել, իսկ ճամպրուկը գցել է` չասելով, թե որտեղ։ Հետո գնացել և բանալին գցել է Զանգու գետը։ Մինչև բնակարան մտնելն իրենք չեն իմացել, թե տանն ինչ կա, սակայն փնտրել են փող և ոսկեղեն։ Ինքը ոսկի և փող չի վերցրել, իսկ Էդոն, բացի ճամպրուկից, չգիտի, թե ինչ է վերցրել։ Պայմանավորվել էին, որ գողացվածը պետք է հավասար բաժանեին։ Ինքը որոշել էր գողություն կատարել, քանի որ պարտքեր է ունեցել բանկում։ Պնդել է, որ ոսկի չի վերցրել, միայն վերցրել է սպիտակ կանացի ժամացույց, «Ռեյ-Բան» արևային ակնոց, արծաթե բաժակներ, օծանելիքնդր, մեկը` «Միլիոն» ֆիրմայի, մյուսը չի հիշում, զարդատուփով բիժուտերիա, որոնք ամբողջը թողել է վերևում։ Էդոն վերցրել է ճամպրուկ, որի մեջ, սակայն, չի կարող ասել, թե ինչ է եղել։ Կատարվածի մասին սկզբում ոչ ոքի չի հայտնել, հետո հայտնել է ընկերոջը` Գևորգի հարևան Էդգար Գրիգորյանին, ով կատարվածի հետ որևէ առնչություն չունի։ Օծանելիքն ու ժամացույցը պահել է իր մոտ և այնտեղ թողնված տոպրակի մեջ չի գցել։ Երբ երեկոյան հանդիպել է Էդոյին օծանելիքը տվել է նրան, իսկ ժամացույցը դեն է նետել է, քանի որ այն կանացի է եղել։ Էդոն մոտ 28 տարեկան է, ազգանունը Մարգարյան, նախկինում եղել է դատված, Ղարաբաղից նոր է վերադարձել, բնակվել է իրենց դիմացի բակում` քրոջ ընտանիքի և եղբոր` Մանոյի, հետ։ Նախկինում ինչպես անձամբ, այնպես էլ նրա հետ ոչ մի հանցավոր արարք չի կատարել։ Էդոյի ամբողջական անունը Էդուարդ է»։ Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո, ամբաստանյալ Մկրտչյանը հայտնել է, որ խոստովանական ցուցմունք է տվել այն պատճառով, որ իրեն զանգահարել և տեղեկացրել են, որ հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներից պարզ է դարձել, որ հափշտակությունը կատարել է Էդուարդ Մարգարյանի հետ միասին, ուստի ամեն ինչ լավ` իր համար բարենպաստ լինելու, ինչպես նաև այս ամենից շուտ ձերբազատվելու համար պետք է ընդունի իր մեղքը և հատնի, որ գողությունն իբր կատարել է «Էդոյի հետ միասին»։ Եղել է շփոթված, քանի որ նման իրավիճակում հայտնվել է առաջին անգամ, ուստի և նման ցուցմունք է տվել։ Ամբաստանյալը դատարանին հայտնել է նաև, որ Մանոն հանդիսանում է Էդուարդ Մարգարյանի եղբայրը։ Բացի այդ պնդել է, որ դեղին սրբիչ իր հետ նախապես չի բերել, այն վերցրել է տուժողի բնակարանից` խոհանոցից, իսկ այն, որ նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ այն բերել է իր հետ, իրականությանը չի համապատասխանում։ Հաստատել է, որ որ գողություն կատարել է միայնակ, առանց Էդուարդ Մարգարյանի, որի ժամանակ ինքը ոսկեղեն չի վերցրել։ Բանկում որևէ պարտք չունի, պարզապես նախաքննական ցուցմունքում այդպես նշել է, ընդամենը որպես գողության նպատակ։ Դեպքի օրը մի քանի անգամ իր բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Էդուարդի հեռախոսահամարին, սակայն նպատակը եղել է Մանոյի համար կոշիկ գնելու պայմանավորվածությունը, քանի որ պետք է հանդիպեին «պրոսպեկտում» գտնվող դպրոցի մոտ։ Սակայն այդպես էլ չեն հանդիպել։ Դեպքից հետո գնացել է Թումանյան փողոց, հանդիպել է Էդուարդին` կամ Թումանյան կամ Սայաթ-Նովա փողոցներում, հստակ չի հիշում։ Այդուամենայնիվ, քրեական գործի դատական քննության վերջում, դատական վիճաբանությունների ժամանակ, ամբաստանյալը հանդես գալով հայտարարությամբ վերահաստատել է իր կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքն այն մասին, որ գողությունն իրականում կատարել են իրենք երկուսով` Էդուարդ Մարգարյանի հետ միասին։ Խնդրել է դատարանին հիմք ընդունել այս հայտարարությունն ու հրաժարվել է այդ առումով ավելի մանրամասն ցուցմունք տալուց։ Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Մկրտչյանը դատարանաից խնդրել է իր նկատմամբ վերաբերվել հնարավորինս մեղմ և նշանակել համաչափ պատիժ։ /տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանն ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արման Մկրտչյանը հանդիսանում է իր եղբոր ընկերը և նրան ճանաչում է մի քանի ամիս։ Արման Մկրտչյանը նախկինում մի քանի անգամ զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ծանոթներից մեկը մատչելի գնով կոշիկ է վաճառում, ուստի առաջարկել է ցանկության դեպքում գնել։ Վերջինիս հետ պայմանավորվել են միասին հանդիպել` իր և եղբոր համար կոշիկ գնելու նպատակով։ Դեպքի օրը` 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, գտնվել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոցում, քանի որ ցանկացել է գնել «Արմենտել» հեռախոսակապի հեռախոսաքարտ։ Այդ ժամանակ իր բջջային հեռախոսահամարին է զանգահարել Արման Մկրտչյանը և պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Պարոնյան փողոցում գտնվող Սպանդարյան դպրոցի մոտ, որպեսզի միասին գնան և գնեն այդ կոշիկները։ Գնացել է նշված վայր, սակայն, պայմանավորված վայր Արմանն այդպես էլ չի եկել։ 20-25 րոպե անց զանգահարել է նրան, հետաքրքրվել, թե որտեղ է։ Որոշ ժամանակ անց, եկել է Արմանը` շփոթված վիճակում, և պատմել, որ ընկերոջ բնակարանից կատարել է հափշտակություն, իսկ հափշտակած իրերը դեն է նետել։ Զայրացել է նրա վրա ոչ միայն այն բանի համար, որ գողություն է կատարել, այլև գողությունը կատարել է ընկերոջ բնակարանից։ Ամբաստանյալ Մարգարյանը պնդել է, որ որևէ առնչություն չունի կատարված հափշտակության հետ։ Նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնից պահանջել է կատարել առերես հարցաքննություն Արման Մկրտչյանի հետ, սակայն նախաքննական մարմինը չի կատարել խնդրանքը, պատճառաբանելով, որ Արման Մկրտչյանի սիրտը լավ չէ և առերես հարցաքննությունը կիրականացնի հետագայում։ Դատարանում իր պատասխան իրեն առաջադրված հարցերի ամբաստանյալ Մարգարյանը, տալով անարժանահավատ պատասխաններ, այդպես էլ չի կարողացել բացատրել, թե ի վերջո կոշիկ գնելու նպատակով պայմանավորված հանդիպումն իչու ի վերջո չի կայացել կամ ինչու եղբոր համար կոշիկ գնելու չի գնացել հենց եղբայրը։ Այդուամենայնիվ, դատական վիճաբանությունների փուլում, ճառով հանդես գալու ժամանակ, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը, փոխելով իր` նախկինում արտահայտած դիրքորոշումը, հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, համակարծիք է Արման Մկրտչյանի հայտնած դիրքորոշման հետ և իրականում գողությունն իրեն կատարել են երկուսով։ Միաժամանակ` ի պատասխան դատարանի կողմից արված առաջարկությանը դատաքննությունը վերսկսելու և ցուցմունքով հանդես գալու մասին, ամբաստանյալը հայտարարել, որ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց, խնդրելով դատարանին բավարարվել իր հայտարարաությամբ։ Բացի այդ, ամբաստանյալը դատարանից խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ։ /տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/ Տուժող Սոնյա Մարգարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում զանգահարել է որդին` Գևորգ Հակոբյանը, և հայտնել, որ տանից դուրս է գալիս։ Ինքը նրան տեղեկացրել է, որ պետք է գնա Օրբելի փողոց` ծնողներին տեսնելու։ Այնուհետև, որոշակի ժամանակ անց, դուրս է եկել ծնողների տանից, և ժամը 15։10-ի սահմաններում, դստեր հետ, իրենց անձնական օգտագործման ավտոմեքենաներով եկել են շենքի բակ, որտեղ կանգնած տեսել է իրենց շենքի բնակիչ, վերևի հարևան Էդգարին, ով տեսնելով իրենց խառնաշփոթ վիճակում զրուցել է հեռախոսով։ Ապա, մտնելով շենք և բարձրանալով իրենց բնակարան, տեսել են, որ բնակարանի դուռը բաց է։ Մտածելով, որ որդին տանն է, հրել է այն և ձայն տվել նրան` «Գևորգ, Գևորգ»։ Տեսնելով, որ որդին չի արձագանքում, անմիջապես զանգահարել է նրան, հարցրել, թե ինչու է տան դուռ բաց թողել, սակայն որդին հայտնել է, որ տանից դուրս գալիս փակել է այն։ Մտնելով բնակարան և հասկանալով, որ ինչ-որ բան այն չէ, գնացել է դեպի ննջասենյակ ու, տեսել, որ այնտեղ խառնաշփոթ վիճակ է. մասնավորապես, անկողինը եղել է թափթփված, պահարանի դարակները և դռները բաց են եղել, խառվնած են եղել նաև փաստաթղթերը։ Հասկանալով, որ տանից գողություն է կատարվել, սկսել է ստուգել իրենցից արժեք ներկայացնող առարկաների առկայությունը և պարզել, որ անհետացել են նաև զարդատուփերը, որի մեջ գտնվել են ոսկա առարկաներ։ Տեսնելով, որ հարևանը` Էդգարը, դրսում չէ և հասկանալով, որ նա ինչ-որ առնչություն ունի կատարվածի հետ, անմիջապես բարձրացել է նրա բնակարան, թակել դուռը։ Դուռը բացել է Էդգարը և մինչ իր կողմից որևէ բան ասելը, խուճապահար հայտնել է «Սոնյա տյոտյա ես ոչ ոքի չեմ տեսել, որևէ բան չգիտեմ»։ Այդ պահին լսել է ձայներ, սակայն քանի որ եղել է խառնված, շփոթված, չի հասկացել, թե որտեղից են հնչում` կտուրից, թե վերջինիս բնակարանից։ Այնուհետև, իջնելով ներքև, զանգահարել է ամուսնուն, հայտնել կատարվածի մասին։ 5-7 րոպե անց կրկին բարձրացել է Էդգարի բնակարան, սակայն դուռը այս անգամ բացել է նրա մայրը և հայտնել, որ Էդգարը տանը չէ, նրան են զանգահարել ընկերները և նա շտապ դուրս է եկել տանից։ Խնդրել է մորը զանգահարել տղային, սակայն վերջինս անհիմն պատճառաբանություններով հրաժարվել է։ Երբ եկել է ամուսինը` Մանվել Հակոբյանը, իրենց բնակարանից հափշտակված իրերի մի մասը` զարդատուփերը` առանց զարդերի, ինչպես նաև արտասահմանից բերված հուշանվերները, հայտնաբերել է Էդգարի բնակարանի մոտակայքից` դեպի ձեղնահարկ տանող հատվածից։ Այդ առարկաները` վացառությամբ ինչ-որ դեղին սրբիչի` իրեն անծանոթ առարկաներ չեն եղել։ Տուժողը նշել է, որ իր բնակարանից հափշտակվել են 3 ժամացուց, ոսկյա ականջօղեր, դստեր նշանի ադամանդե մատանին, 2 ադամանդե քարերով մատանի, «FRANK MULLER» մատանի, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար։ Ընդհանուր հափշտակված ոսկեղենի գումարը կազմել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Գտնում է, որ բնակարանից կատարված հափշտակությունն ամբողջությամբ կատարել, ինչպես նաև ուղղորդել է վերևի հարևանը` Էդգարը, ով մի քանի տարի առաջ իր անձնական օգտագործման ավտոմեքենայից հափշտակել է ավտոմեքենայի կողպեքը։ Տեղեկացված է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը հանդիսանում է Էդգարի ընկերը, որդու հետ մեկ անգամ եղել է իրենց բնակարանում /ինքը նրան չի տեսել, այդ մասին լսել է որդուց/։ Բացի այդ, քննչական գործողություն կատարելու ընթացքում Արման Մկրտչյանը մանրամասն մատնացույց է արել դեպքի վայրը որտեղից կատարել է հափշտակությունն ու հայտնել որ գողությունը կատարել է այլ անձի հետ։ Համոզված է, որ դեպքի օրը տղան փակել է դռան վերևի փականը, իսկ ներքևի փականը, սովորության համաձայն, չի փակում։ Բնակարանի բանալիներ ունեն ինքը, ամուսինը դուստրը և որդին։ Գործի դատական քննության ընթացքում տուժող Մարգարյանն ընդեմ ամբաստանյալների ներկայացրել է քաղաքացիական հայց և խնդրել է նրանցից համապարտության կարգով բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ։ Հետագայում սակայն, մինչև դատարանի կողմից խորհրդակցական սենյակ հեռանալը, տուժողը հրաժարվել է ներկայացված քաղ. հայցից, հայտարարելով, որ իրեն պատճառված վնասն ամեն դեպքում հատուցված չէ, սակայն դրա մասին որոշակի պայմանավորվածություն ունեն ամբաստանյալ Մկտչյանի հարազատների հետ։ /տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/ Գործով վկա Մանվել Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է քրեական գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ամուսինը։ 2014թ.-ին /օրը և ամիսը չի հիշում/, երբ գտնվել է աշխատավայրում, ժամը 14։50-ի սահմաններում զանգահարել է կինը և հայտնել, որ իրենց բնակարանից կատարվել է հափշտակություն։ Լսելով այդ մասին, եկել է իրենց բնակարան ու տեսել, որ այնտեղ խառնաշփոթ է, ննջասենյակում թափթփված է կնոջ անկողինը։ Դիմելով են ոստիկանություն։ Որոշ ժամանակ անց, երբ տեղեկացել է, որ գողության գործը բացահայտվել է, իրենց տուն են եկել քննիչներ, կատարել համապատասխան քննչական գործողություններ։ Նշված գործողություններից մեկի ժամանակ, երբ գտնվել է խոհանոցում, լսել է, թե ինչպես է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանը ոստիկաններին մատնացույց անում այն վայրերը, որտեղից նա անձամբ կատարել է հափշտակություն, բացի այդ, մատնացույց անելով այլ սենյակ, հայտնել, որ այդտեղից էլ հափշտակությունը կատարել է Էդուարդը։ Դեպքի հաջորդ օրն առավոտյան, վերցնելով լուսարձակը, որոշել է ինքնուրույն փնտրել գողոնը, ուստի նախ իջել է նկուղ, ապա բարձրացել է վերև` դեպի տանիք։ Մուտքի 4-րդ հարկում` ձախ անկյունում գտնվող երկաթե պահարանի վրա տեսել է իրենց տոպրակի ծայրը, ապա, մոտենալով դրան, առանց դիպչելու հասկացել է, որ տոպրակի մեջ գտնվում են իրենց բնակարանից հաշտակված իրերը։ Անմիջապես զանգահարել և տեղեկացրել է իրավապահ մարմիններին, իսկ մինչ նրանց գալը կանգնած գողոնի մոտ սպասել է վերջիններիս։ Երբ եկել են ոստիկանները, բացել են տոպրակը, զննել այն ու կազմել համապատասխան արձանագրություն։ Այնուհետև, բացել են տոպրակը, տեսել, որ տոպրակի մեջ են գտնվում դատարկ զարդատուփեր, ոչ արժեքավոր զարդեր, որոնք ամբողջությամբ պատկանել են իրենց ընտանիքի անդամներին։ Բնակարանից հափշտակված իրերի մեջ եղել է արտասահմանից բերված արծաթյա բաժակ, դիպլոմատ, որը գնել է Դուբայից` 180 ԱՄՆ դոլարով, որի մեջ եղել է փոխկապի ամրակ, օծանելիք, 3 ժամացույց, որոնցից մեկը ետ են ստացել գողոնի ստացման ժամանակ, ակնոցներ, «Դյուպոն» կրակայրիչ` փայտե տուփով` 700 ԱՄՆ դոլար արժողության։ Կնոջից տեղեկացել է, որ ոսկա զարդերը, որոնք հափշտակել են, ընդհանուր ունեցել են 10-15.000 ԱՄՆ դոլար արժեք։ Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին նախկինում, 2 տարի առաջ, մեկ անգամ տեսել է որդու հետ միասին, իսկ մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանին չի ճանաչում։ /տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/ Գործով վկա Գևորգ Հակոբյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է քրեական գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդին։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին իրեն է զանգահարել ընկերը` Էդգարը և իջնելով բակ, հանդիպել է նրան, զրուցել են, ապա գնացել է աշխատանքի։ Հասնելով Մարքսի փողոց իերն է զանգահարել մայրն ու հարցրել, թե արդյոք փակել է բնակարանի դուռը։ Նրան պատասխանել է, որ տանից դուրս գալուց հետո բանալիով փակել է այն։ Այնուհետև, մայրը զանգահարել է հորը և տեղեկացրել, որ բնակարանից հափշտակություն է կատարվել։ Տեղեկանալով այդ ամենի մասին, հոր հետ անմիջապես գնացել են բնակարան։ Տեղեկացված է, որ բնակարանից հափշտակել են ոսկյա զարդեր, իսկ ոչ թանկարժեք իրերը` ակնոցներ, ժամացույցներ, հափշտակությունից հետո հայտնաբերել է հայրը` իրենց շենքի 4-րդ հարկում։ Պնդել է, որ դեպքի օրը փակել է դռան վերևի փականը, իսկ բանալին մշտապես պահում է իր գրպանում։ Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի հետ ծանոթացել է իր հարևան Էդգարի միջոցով, նրանք եղել են ընկերներ, սակայն եղել են դեպքեր, երբ միասին գնացել են սրճարան։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ այցելել է իրենց բնակարան, իսկ Էդգարը շատ անգամներ է եղել իրենց բնակարում։ /տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/ Բացի վերը շարադրված ապացույցներից, ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորվել է նաև գործով ձեռք բերված դատաքննության ընթացքում հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով։ Արման Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարությամբ, որի ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի մուտքը, և հայտնել, որ Էդուարդ Մարգարյանի հետ նախնական պայմանավորվածության համաձայն գողություն կատարելու նպատակով մուտք են գործել նշված շենք, աստիճաններով բարձացել են երկրորդ հարկ։ Ա.Մկրտչյանը մատնացույց է արել երկրորդ հարկի ձախ կողմի հատվածում գտնվող 7-րդ բնակարանի դուռը և հայտնել, որ դա իր ծանոթ Գևորգ Հակոբյանենց տունն է, որտեղ նախկինում հյուրընկալվել է։ Իր մոտ եղած բանալիով բացել է նշված դռան ներքևի փականը, Էդուարդ Մարգարյանի հետ մուտք են գործել բնակարան։ Մուտքի դռնից աջ գտնվող պահարանը բացելով՝ ներքևի հատվածից վերցրել է կապույտ գույնի «Զառա» գրառմամբ թղթե տոպրակը, այնուհետև մատնացույց է արել մուտքի դռնից ձախ գտնվող ննջասենյակը և հայտնել, որ Է.Մարգարյանի հետ մտել են այնտեղ։ Ձախ կողմում գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից վերցրել է երկու օծանելիք, որոնցից մեկ «Միլիոն» ապրանքանիշի, «Ռեյ-Բան» ակնոցներ՝ տուփով, ժամացույց։ Նույն տեղից Է.Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ, ապա Ա.Մկրտչյանը մատնացույց է արել ննջասենյակի աջ հատվածում գտնվող տրյումոն և հայտնել, որ դրա վրայից վերցրել է սպիտակ գոտիով ժամացույց և զարդատուփ, որի մեջ եղել է բիժուտերիա։ Զարդատուփը գցել է տոպրակը, իսկ ժամացույցը դրել է գրպանը, որից հետո ինքը դուրս է եկել ննջասենյակից, իսկ էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում և չգիտի, թե նա այնտեղ ինչ է արել և ինչով է զբաղվել։ Ա.Մկրտչյանը հյուրասենյակում մատնացույց է արել նաև բարը, դրա ձախ կողմում գտնվող պահարանը և հայտնել, որ այնտեղից գողացել է արծաթագույն բաժակներ և ոսկեգույն տափակ գդալ։ Ա.Մկրտչյանը հայտնել է նաև, որ հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով տանտիրոջ՝ Սոնյա Մարգարյանի ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին և արագ դուրս են եկել բնակարանից, բարձրացել չորրորդ հարկ։ Հետո մատնացույց է արել չորրորդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում տեղադրված մետաղյա պահարանըը, որի վրա թողել է թղթյա տոպրակը` լցված գողոնով, որից հետո իջել է ներքև և հեռացել։ /տես՝ գ.թ. 79-87, դատական նիստի արձանագրությունը/ 05.12.2014թ. կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, որի` «նշած բնակարանի դռան վրա տեսանելի վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել։ Բնակարանի ննջասենյակն ամբողջությամբ, ինչպես նաև անկողինը գտնվում էին թափթփված վիճակում։ Զննության մասնակից, գործով տուժող Սոնյա Մարգարյանը մատնացույց է արել և հայտնել որպես տուժող տված ցուցմունքին նույնաբովանդակ հանգամանքներ, մասնավորապես ննջասենյակի աջ կողմում գտնվող փոքր պահարանը, որի դարակից բացակայում էին ադամանդյա քարերով ոսկյա ականջօղերը, ադամանդյա քարերով մատանիները, «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քարը, թվով 4 հատ ժամացույցներ, իսկ նույն սենյակի զգեստապահարանի վերևի դարակից բացակայում էր ամուսնու ճամպրուկը։ Այնուհետև, մատնացույց է արել հյուրասենյակի հետին պատին ամրացված բարը, որտեղից հափշտակվել էր հուշանվերներ, գինի բացելու հարմարանքներ, կրակայրիչներ և այլ իրեր։ Ս.Մարգարյանը հայտնել է նաև, որ հափշտակության աոդյունքում կրել է 10.000 ԱՍՆ դոլարի գույքային վնաս։ /տես՝ գ.թ. 1-7, դատական նիստի արձանագրությունը/ 06.12.2014թ. կատարված դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության արձանագրությամբ, որի ընացքում Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39շ. մուտքի 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում տեղադրված մետաղյա պահարանի վրայից հայտնաբերվել է «ZARA» գրառմամբ կապույտ գույնի տոպրակ՝ իրերի պարունակությամբ, որոնց զննությամբ հայտնաբերվել են 05.12.2014թ. Ս.Մարգարյանի բնակարանից կատարված գողությամբ հափշտակված թվով մեկ հատ՝ «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, մուգ կարմիր գույնի մատանու դատարկ տուփ, փայտյա դատարկ զարդատուփ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ՝ մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա, մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց, «Հալեպ» գրառմամբ դեղին գույնի ցելոֆանե տոպրակ և մեկ հատ փոքր դեղին սրբիչ։ /տես՝ գ.թ. 13-16, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատահետքաբանական փորձաքննության Հմ. 3412-15 եզրակացությամբ, որի համաձայն՝ «փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմների արտաքին և ներքին աշխատատար դետալների` բույթերի մակերեսներին առկա են քերծվածքների տեսքերով ուղեգծեր և հետքեր, որոնք պատված են աղտոտվածության շերտանստվածքներով և կարող էին առաջանալ մեխանիզմի տևական շահագործման ընթացքում։ Մեխանիզմները կարող էին բացվել ինչպես իրենց պատկանող բանալիների, այնպես էլ՝ հարմարեցված բանալիների ներգործության հետևանքով, որի արդյունքում հնարավոր է, որ հետքեր չառաջանային։ /տես՝ գ.թ. 235-237, 256, դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատաապրանքագիտական փորձաքննության հմ. 1100-ԱՊ-14 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «փորձաքննությանը տրամադրված ապրանքատեսակների ընդհանուր շուկայական արժեքը 05.12.2014թ. դրությամբ կազմում է 108.500 դրամ»։ /տես՝ գ.թ. 95-97 դատական նիստի արձանագրությունը/ Ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից ստացված գործով մեղադրյալ Արման Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 043-16-14-01 և 043-807-707 հեռախոսահամարների վերծանումներով, որոնց զննության արդյունքում պարզվել է, որ Ա.Մկրտչյանի օգտագործած 043-807-707 հեռախոսահամարից մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Էդուարդ Մարգարյանի անվամբ գրանցված և նրա կողմից օգտագործված 043-073-757 հեռախոսահամարին՝ 05.12.2014թ.ին՝ ժ.14։04-ին, որը սպասարկվել է ք.Երևան Մաշտոցի պ. 11 հասցեի ալեհավաքի կողմից, ինչպես նաև ժամը 18։12-ին և 18։59-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ ժամը 09։11-ին, 09։22-ին և 09։27-ին, որոնք սպասարկվել են ք.Երևան Սայաթ-Նովա 19 հասցեի ալեհավաքի կողմից, իսկ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից օգտագործված մյուս՝ 093-644-624 եռախոսահամարին՝ 02.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ, 03.12.2014թ.-ին 1 անգամ, 04.12.2014թ.-ին՝ 11 անգամ, 05.12.2014թ.-ին՝ ժ.09։42-ին և ժ.10։26-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ և 07.12.2014թ.-ին 1 անգամ։ Ա.Մկրտչյանի նշված հեռախոսահամարից 05.12.2014թ. ժամը 14։00-ից մինչև 15։14-ն ընկած ժամանակահատվածում թվով 7, որից 6-ը ելքային զանգեր են կատարվել այլ անձանց, որոնք սպասարկվել են դեպքի վայրը սպասարկող միևնույն՝ ք.Երևան Մաշտոցի պ. 11, ք.Երևան Լեոյի փ. 54, ք.Երևան Պարոնյան 21 հասցեների ալեհավաք կայանների կողմից, որոնցով հաստատվել է գործով մեղադրյալներ Է.Մարգարյանի և Ա.Մկրտչյանի միջև եղած հեռախոսային կապը՝ համատեղ կատարված հանցագործության պահին, ինչպես դրան նախորդող, այնպես էլ հաջորդ ժամանակահատվածում, ինչպես նաև հանցագործության կատարման ողջ մանակահատվածում Ա.Մկրտչյանի դեպքի վայրում գտնվելու փաստը։ /տես՝ գ.թ. 254-255,292, 343 դատական նիստի արձանագրությունը/ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատաքննությամբ հետազոտված` Երևան քաղաքի Իսրայելյան 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված և 06.12.2014թ. դեպքի վայրի լրացուցիչ զննությամբ հայտնաբերված և դրա արձանագրության մեջ թվարկված առարկաներով՝ BAYERN գրառմամբ գարեջրի բաժակով, MALAYSIA գրառմամբ հուշանվերով, RAY-BAN գրառմամբ տուփով արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի մատանու դատարկ տուփով, կարմիր գույնի դատարկ տուփով, փայտյա դատարկ զարդատուփով, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներով, ATLAS գրառմամբ խցանահանի կոմպլեկտով, սև թազբեհով, սև բլոկնոտով, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակով՝ մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույցով, կրակայրիչով, ոսկեգույն տափակ գդալով, DG գրառմամբ ժամացույցով, HUBLOT գրառմամբ ժամացույցով, BCBGMAXAZARIA գրառմամբ սպիտակ տուփով և դրա մեջի ժամացույցով, MAUTICA գրառմամբ փայտե տուփով, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղերով, փողկապի ոսկեգույն ամրակով, արծաթագույն ձեռքի շղթայով, մոխրագույն խաչով, թվով երկու եռանկյունաձև ոսկեգույն վզնոցով, «Հալեպ» գրատմամբ դեղին գույնի ցելոֆանե տոպրակով, և որպես հանցագործության գործիք ծառայած դեղին գույնի փոքր սրբիչով։ /տես՝ գ.թ. 274-275 դատական նիստի արձանագրությունը/ Ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ գործով մեղադրյալ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից օգտագործված 093-644-624 հեռախոսահամարի վերծանումներով, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ Է.Մարգարյանի կողմից նշված հեռախոսահամարից մուտքային և ելքային գանգեր են կատարվել գործով մյուս մեղադրյալ Արման Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 043-807-707 հեռախոսահամարին՝ 02.12.2014թ.-ին՝ 4 ագամ, 03.12.2014թ.-ին՝ 1 անգամ, 04.12.2014թ.-ին՝ 11 անգամ, 05.12.2014թ.-ին՝ 2 անգամ՝ ժ.09։42-ին և ժ.10։26-ին, 06.12.2014թ.-ին՝ 4 անգամ և 07.12.2014թ.-ին՝ 1 անգամ։ Բացի այդ Է.Մարգարյանի կողմից օգտագործված նշված հեռախոսահամարին մուտքային զանգ է ստացվել 05.12.2014թ. ժամը 15։11-ին, որը սպասարկվել է Պարոնյան 4 հասցեն սպասարկող ալեհավաք կայանի կողմից, որոնցով հաստատվել է գործով մեղադրյալներ Է.Մարգարյանի և Ա.Մկրտչյանի միջև եղած հեռախոսային կապը՝ ինչպես համատեղ կատարված հանցագործությանը նախորդող ժամանակահատվածում, այնպես էլ հանցագործության կատարման օրը և դրա հաջորդ օրերին, ինչպես նաև հանցագործության կատարման ժամանակահատվածում մեղադրյալ Է.Մարգարյանի դեպքի վայրում գտնվելու փաստը։ /տես՝ գ.թ. 290-291, 293, 344 դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքները։ Վերջինիս վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն Մարգարյանը հանդիսանում նախկինում դատված և մեղսագրված հանցանքը կատարելու պահին դատվածությունը չմարած անձ։ /տես` 92, 88, դատական նիստի արձանագրությունը/ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները Քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը նախնական հանձայնության գալով գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ ապօրինի մուտք են գործել Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարան և այնտեղից գաղտնի հափշտակել են 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարծեք ոսկյա զարդեր, թանկարժեք քարեր ու այլ ապրանքներ` տուժող Սոնյա Եզնիկի Մարգարյանին պատճառելով դրան համարժեք` առանձնապես խոշոր չափի` 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։ Այսինքն, էդուարդ Մարգարյանը և Արման Մկրտչյանը, ապօրինի բնակարան մուտք գործելով, գաղտնի հափշտակել են ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերով գույքը, այն է կատարել են հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով, որի համար վերջիններս ենթակա են պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ ամբաստանյալ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը։ Այն, որ վերջինս ինչպես նախաքննության սկզբում, այնպես էլ դատական քննության վերջում ցուցմունք է տվել ու պնդել, որ նշված գողությանն իր հետ միասին մասնակցել է գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության և դատաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Որպես Էդուարդ Մարգարյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված անձ` մասնավորապես` 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Է.Մարգարյանը նշված պատժի կրումից ազատվել է 23.01.2012թ-ին և սույն գործով հանցանքը կատարելիս նրա դատվածությունը հանված կամ մարված չի եղել։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում դատական քննության ավարտին մեղքն ընդունելն ու կատարած հանցանքի համար զղջալը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն որ նա 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, որից հետո պատժի լրիվ կրումով ազատվել է և սույն քրեական գործով քննվող հանցանքը կատարելիս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ։ Այլ կերպ, Էդուարդ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված լինելով ծանր հանցանք կատարելու համար և դատվածությունը դեռևս չմարած կամ չհանված, կատարել է նոր` դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն, ինչը հիմք է նրա արաքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը դիտելը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի ու Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն առանց գույքի բռնագրավման ազատազրկման ձևով՝ որպիսի պատիժները նրանք պետք է կրեն։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափերի հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով և հաշվի առնելով այն, որ նրա մոտ առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը չի կարող պակաս լինել մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերի համաձայն` գողությունը՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով և բնակարան ապօրինի մուտք գործելով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։ Մեղսագրված հանցանքի համար նախատեսված առավելագույն պատժի` ութ տարվա, պայմաններում դատարանը չի կարող ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ավելի պակաս քան 5 /հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիսն է։ Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, ապա արդարացված չէ նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակումը, քանի որ նրան մեղսագրված է հոդվածի դիսպոզիցիայի որակյալ դարձնող երկու հատկանիշ` բնակարան մուտ գործելն ու առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելը, հետևաբար ամբաստանյալի նկատմամբ նվազագույն պատժի նշանակումը տվյալ պայմաններում չի բխում պատժի նշանաման արդարացիության և պատժի անհատականացման ընդհանուր սկզբունքներից ու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Քննվող քրեական գործով տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին, որով խնդրել է պատասխանողներ, սույն գործով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանից և Էդուարդ Մարգարյանից համապարտության կարոգվ հօգուտ իրեն բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Այնուհետև, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դիմելով դատարանին հայտարարել է, որ հրաժարվում է ներկայացված քաղաքացիական հայցից և ամբաստանյալների նկատմամբ վնասի հատուցման պահանջ չունի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի համաձայն` 1. «Քաղաքացիական հայց ներկայացրած անձն իրավունք ունի հրաժարվել հայցից քրեական գործով վարույթի ցանկացած պահի, եթե դրանով չեն խախտվում այլ անձանց իրավունքները և օրինական շահերը։ Նման իրավունքներից օգտվում է նաև այն անձը, որի շահերի պաշտպանության համար դատախազը քաղաքացիական հայց է հարուցել։ 2. Քաղաքացիական հայցից հրաժարվելն ընդունելը հանգեցնում է քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցով վարույթի կարճման և համապատասխան անձին զրկում է տվյալ քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության կարգով կրկին հարուցելուց»։ Դատարանը գտնում է, որ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161-րդ հոդվածի դրույթներով, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը պետք է կարճել` հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։ Միաժամանակ, հաշվի առնելով, որ նույն հայցադիմումով առաջ քաշված միջնորդությամբ դատարանը, որպես հայցի ապահովման միջոց հայցագնի չափով արգելանք էր դրել ամբաստանյալների գույքի և դրամական միջոցների վրա, ուստի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի` 2015թ. հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները պետք է վերացնել։ Դատարանն, անդրադառնալով Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ լուծելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով, գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող` տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը` պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը` պետք է ոչնչացնել։ 4. Եզրափակիչ մաս Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հունվարի 22-ից։ 2. Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. հունվարի 22-ից Տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը կարճել՝ հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի և Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի՝ 2015թ.-ի հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները՝ վերացնել։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև այդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը՝ ոչնչացնել։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-11-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-12-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 369, 127, 66 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-12-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 369, 127, 66 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-57645 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 16-03-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 21-03-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 369, 129, 66, 117 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 369, 129, 66, 117 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0101/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-12-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-12-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սիրանուշ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էդուարդ Մարգարյան մյուսը` Արման Հրաչյայի Մկրտչյան, Արման Մկրտչյան Բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ամբաստանյալ` Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի / ՀՀ քր. օր-ի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով - ազատազրկում 5 տարի 6 ամիս ժամկետով՝/ վերաբերյալ 11.11.2015թ-ի դատավճիռը, Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ համաչափ մեղմ պատիժ սահմանել կամ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-12-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-12-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մեժլումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արման Մկրտչյան մյուսը` Էդուարդ Մարգարյան Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյան Բավարարել վերաքննիչ բողոքը : Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով - ազատազրկում 4 տարի 3 ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 11.11.2015թ. դատական ակտը , նրա նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ նրան ազատել պատժի կրումից` սահմանելով փորձաշրջան , կամ ՀՀ քր. օր-ի 64 հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 15-12-2015 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 15-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-12-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 08-02-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-02-2016 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի փոփոխվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը և պատիժը մասով մեղմացվել է |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ հ. ԵԿԴ/0101/01/15 Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռ, գործ թիվ ԵԿԴ/0101/01/15 դատավոր` Մ.Մակյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահությամբ`դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ` պաշտպաններ Կ.ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ մեղադրող Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ամբաստանյալներ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ Է.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ տուժող Ս.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ 2016 թվականի փետրվարի 08-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի և ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքները` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 05.12.2014 թվականին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13824314 քրեական գործը։ 22.01.2015 թվականին Էդուարդ Մարգարյանը և Արման Մկրտչյանը ձերբակալվել են: 24.01.2015 թվականին Արման Մկրտչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։ 24.01.2015 թվականին Էդուարդ Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով։ Դատարանի 24.01.2015 թվականի համապատասխան որոշումներով Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։ Դատարանի 16.03.2015 և 17.03.2015թթ համապատասխան որոշումներով Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է: 14.04.2015 թվականին թիվ 13824314 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան: Դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով ամբաստանյալներ. 1.Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտվել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հունվարի 22-ից։ 2.Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտվել ազատազրկման` 5/հինգ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հունվարի 22-ից: Վճռվել է. տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալներ, քաղաքացիական պատասխանողներ Արման Մկրտչյանին և Էդուարդ Մարգարյանին ներկայացված հայցադիմումով քաղաքացիական հայցի վարույթը կարճել՝ հայցվորի կողմից հայցից հրաժարվելու հիմքով։ Վճռվել է նաև. դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի գույքի և դրամական միջոցների վրա դատարանի՝ 2015 թվականի հուլիսի 9-ի որոշմամբ 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով դրված արգելանքները՝ վերացնել։ Վճռվել է նաև. քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Սոնա Եզնիկի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանից հափշտակված գողոնը, ինչպես նաև այդ բնակարանի մուտքի դռան փականի գլանաձև մեխանիզմը վերադարձնել վերջինիս, իսկ դեղին սրբիչը՝ ոչնչացնել։ Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` վերջինիս ազատել պատժի կրումից` սահմանելով փորձաշրջան, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը նույնպես բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ սահմանել համաչափ մեղմ պատիժ, կամ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան: Վերաքննիչ բողոքների առթիվ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ բերված վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Երևան քաղաքի բնակիչ, գործով մեղադրյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանը 2011 թվականից ճանաչել է գործով վկա, տուժող Սոնյա Մարգարյանի որդի Գևորգ Հակոբյանին և վերջինիս հետ գտնվել մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ Արման Մկրտչյանը մեկ անգամ հյուրընկալվել է վերջիններիս` Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի 7-րդ բնակարանում և տեսել, որ Հակոբյանների ընտանիքը բարեկեցիկ կյանք է վարում։ Ունենալով պարտքեր և դրանից ծագած բնակարանային գողություն կատարելու նախնական դիտավորություն՝ Արման Մկրտչյանը քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել նշված բնակարանի մուտքի դռան բանալին և պահել իր մոտ։ 2014թ. սեպտեմբեր ամսին Արման Մկրտչյանը ծանոթացել է գործով մյուս մեղադրյալ, ԼՂ Հանրապետությունում հաշվառված Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի հետ։ Շփման ընթացքում տեղեկանալով, որ Է.Մարգարյանը նախկինում դատապարտված է եղել և նոր վերադարձել Ղարաբաղից, վերջինիս հայտնել է, որ իր մոտ է գտնվում ծանոթերից մեկի բնակարանի մուտքի դռան բանալին և առաջարկել է այնտեղից գողություն կատարել, մասնավորապես գումար և ոսկյա զարդեր, և գողոնը հավասար բաժանել երկու մասի, ինչին Էդուարդ Մարգարյանը համաձայնվել է։ Գողություն կատարելու նախնական համաձայնությունն իրագործելու նպատակով` 2014թ. դեկտեմբերի 05-ի առավոտյան Արման Մկրտչյանը և Էդուարդ Մարգարյանը, նախապես հեռախոսազանգերի միջոցով պայմանավորվելով, հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում և ոտքով քայլելով գնացել են Երևան քաղաքի Իսրայելյան փողոցի 39-րդ շենքի բակ։ Նույն օրը ժամը 14։00-ի սահմաններում, տեսնելով, որ տուժող Սոնյա Մարգարյանի և նրա ամուսնու, վկա Մանվել Հակոբյանի ավտոմեքենաները շենքի բակում կայանված չեն, Արման Մկրտչյանն ու Էդուարդ Մարգարյանը բարձրացել են նույն շենքի 2-րդ հարկում գտնվող Սոնյա Մագարյանին պատկանող 7-րդ բնակարան և համոզվելու համար, որ տանը ոչ ոք չկա՝ սեղմել են դռան զանգը։ Հասկանալով, որ բնակարանում ոչ ոք չկա՝ Արման Մկրտչյանն իր մոտ եղած բանալիով բացել է բնակարանի դուռը և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը վերջնականապես իրագործելու նպատակով վերջինս և Էդուարդ Մարգարյանն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան։ Արման Մկրտչյանը նշված բնակարանի մուտքի դռնից ներս՝ աջ կողմի հատվածից, վերցրել է «ZARA» գրառմամբ թղթե կապույտ տոպրակը և Էդուարդ Մարգարյանի հետ անցել են մուտքի դռնից դեպի ձախ գտնվող ննջասենյանկ, որտեղ գտնվող զգեստապահարանի վերևի դարակից Էդուարդ Մարգարյանը վերցրել է կաշվե ճամպրուկ։ Վերջիններս սկսել են որոնել գումար, ոսկյա զարդեր և այլ թանկարժեք իրեր՝ համատեղ հափշտակելով տուժող Սոնյա Մարգարյանի ոսկյա զարդերը՝ սպիտակ ոսկյա ականջօղերը՝ ադամանդյա քարերով՝ 5000 դոլար արժողությամբ, սպիտակ ոսկյա մատանին՝ ադամանդյա քարով` 3000 դոլար արժողությամբ, 3 հատ ոսկյա մատանիները՝ մանր ադամանդյա քարերով՝ ընդհանուր 1500 դոլար արժողությամբ՝ զարդատուփերով հանդերձ, 2 կարատանոց «Ալեքսանդրիտ» տեսակի քար, 10 հատ ադամանդյա փոքր քարեր՝ ցելոֆանե տոպրակով, «BAYERN» գրառմամբ գարեջրի բաժակ, «MALAYSIA» գրառմամբ հուշանվեր, «RAY-BAN» գրառմամբ տուփ՝ արևային ակնոցներով, մուգ կարմիր գույնի տուփով օպտիկական ակնոցներ, փոքր կարմիր և շագանակագույն պայուսակներ, սև թազբեհ, սև բլոկնոտ, փոքր ցելոֆանե թափանցիկ տոպրակ` մասնակի լցված մետաղադրամներով, կողմնացույց, ոսկեգույն տափակ գդալ, «DG» գրառմամբ ժամացույց, «HUBLOT» գրառմամբ ժամացույց, «BCBGMAXAZARIA» գրառմամբ սպիտակ տուփ, որի մեջ ժամացույց, «MAUTICA» գրառմամբ փայտե տուփ, մեկ զույգ գնդաձև ականջօղեր, փողկապի ոսկեգույն ամրակ, արծաթագույն ձեռքի շղթա և մոխրագույն խաչ, եռանկյունաձև ոսկեգույն թևնոց։ Էդուարդ Մարգարյանն իր կողմից հափշտակվածը լցրել է կաշվե ճամպրուկը, իսկ Արման Մկրտչյանը հետքեր չթողնելու համար նախապես իր հետ վերցրած փոքր դեղին գույնի սրբիչով բռնելով դրանք` լցրել է թղթե տոպրակի մեջ։ Այնուհետև, Արման Մկրտչյանն անցել է հյուրասենյակ՝ այնտեղից հափշտակելով մի շարք այլ իրեր, հուշանվերներ, իսկ Էդուարդ Մարգարյանը մնացել է ննջասենյակում։ Արման Մկրտչյանը, հյուրասենյակի պատուհանից տեսնելով Սոնյա Մարգարյանի վարած ավտոմեքենան, այդ մասին հայտնել է Էդուարդ Մարգարյանին, և վերջիններս, դուրս գալով բնակարանից՝ բարձրացել են շենքի վերջին՝ 4-րդ հարկ։ Տեսնելով, թե ինչպես է Սոնյա Մարգարյանը բարձրանում և մտնում իր բնակարան՝ Էդուարդ Մարգարյանն արագ իջել է շենքից և հեռացել՝ իր հետ տանելով հափշտակված ճամպրուկը՝ լցված գողոնով։ Էդուարդ Մարգարյանի իջնելուց մեկ րոպե անց Արման Մկրտչյանը, քիչ արժեքավոր իրերը դնելով թղթե տոպրակի մեջ, այն դրել է 4-րդ հարկի աստիճանահարթակի վերևի հատվածում գտնվող մետաղյա պահարանի վրա և ինքն էլ է իջել շենքից ու հեռացել։ Էդուարդ Մարգարյանի և Արման Մկրտչյանի կատարած հանցագործությամբ Սոնյա Մարգարյանին պատճառվել է անձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 4.478.600 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։ 3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, փաստարկները և պահանջները. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի կայացրած դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Էդուարդ Սարգարյանի նկատմամբ հինգ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ սահմանելու առումով ակնհայտ խիստ է, քանի որ սահմանվել է անհամաչափ խիստ պատժաչափ և հաշվի չեն առնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի, 48-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը, թեպետ արձանագրել է վերը նշված հոդվածների բովանդակությունը և տվել է իր մեկնաբանությունները, այնուամենայնիվ, հաշվի չի առել, որ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը, հակառակ իր՝ մինչ այդ դրսևորած վարքագծի, դատաքննության ավարտին, ցուցաբերել է մի նոր վարքագիծ, որով ապացուցել է, որ ինքն արդեն իսկ գիտակցել է իր կատարածի հանրորեն վտանգավորության աստիճանը, և դատարանում հայտարարելով զղջման անկեղծ խոսքեր, դրանով մեկ անգամ ևս ապացուցել է, որ անհրաժեշտ հետևություններ է կատարել, որը նաև ապացուցում է՝ նրա ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու հանգամանքը։ Գտել է, որ Դատարանի կողմից սահմանված 5/հինգ/ տարի վեց ամիս ժամկետով երկարատև ազատազրկումն ակնհայտ խիստ և անհամաչափ պատիժ է, որը չի կարող լինել արդարացի և հումանիստական, նկատի ունենալով, որ Էդուարդ Մարգարյանը երիտասարդ է, հասկացել է իր գործած սխալի արժեքը, և երկարատև ազատազրկումը չէ, որ պետք է նպաստի նրա հետագա ուղղմանը և վերադաստիարակմանը։ Ավելի հումանիստական և արդարացի կլիներ՝ վստահություն ցուցաբերել երիտասարդի անկեղծ խոսքերին և հնարավորություն տալ նրան՝ հնարավորինս համաչափ մեղմ պատիժ կրելուց հետո հնարավորինս շուտ վերադառնալ հասարակություն՝ ապացուցելու համար իր ուղղված լինելու և կյանքը ճիշտ կերպով շարունակելու իր պատրաստակամությունը։ Ավելին, ըստ բողոքաբերի, Դատարանն ուներ նաև բոլոր հիմքերը, վստահելով Էդուարդ Մարգարյանի՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու հանգամանքին, կիրառել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան, քանի որ արդեն մոտ մեկ տարի ազատազրկման մեջ գտնվելը թողել է իր դրական ազդեցությունը Էդուարդի վրա և նա իրոք կանգնած է ուղղման ճանապարհին, և Դատարանն ընդամենը կարող էր հնարավորություն տալ նրան՝ ապացուցելու դա։ Վերոգրյալի հիման վրա, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ համաչափ մեղմ պատիժ սահմանելու և կամ՝ դատարանի կողմից սահմանված վերջնական պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու առումով բեկանել և փոփոխել։ Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-8-րդ կետերի համապատասխան դրույթները, փաստել է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր։ Այսինքն՝ դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև՝ դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, թե ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը՝ հաշվի առնելով առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու դրա նպատակներին հասնելու հնարավորությունը։ Գործող քրեական օրենսգիրքը դատարանին հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ հիմքերի առկայության պայմաններում մարդասիրական վերաբերմունք դրսևորել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, այն է՝ ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ, պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ դնելով նրա վրա որոշակի պարտականություններ։ Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով ամրագրված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (նման իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշման մեջ): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին՝ համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Միայն դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել՝ ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։ Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։ Մեջբերելով դատական ակտում շարադրված` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի` Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի խնամքին է գտնվում նաև նրա առաջին կարգի հաշմանդամ հայրը` Հրաչյա Մկրտչյանը, ով տառապում է քաղցկեղ հիվանդությամբ։ Բացի այդ, տուժող Ս.Մարգարյանը հրաժարվել է ներկայացված քաղաքացիական հայցից, հայտարարելով, որ իրեն պատճառված վնասն ամեն դեպքում հատուցված չէ, սակայն դրա մասին որոշակի պայմանավորվածություն ունեն ամբաստանյալ Մկրտչյանի հարազատների հետ։ Նշել է նաև, որ Դատարանի կողմից դատավճիռը կայացնելուց հետո Արման Մկրտչյանի կողմից հատուցվել է տուժողին պատճառված ողջ գույքային վնասը, ինչն էականորեն նվազեցնում է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համապատասխան դրույթների, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի` Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Հրանտ Խաչատրյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0195/01/09, Հակոբ Գագիկի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08, Վաչիկ Ալբերտի Մնացականյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշումների վկայակոչմամբ, բողոքաբերը փաստել է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ առկա են նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածների կիրառման հիմքերը։ Գտել է, որ հանցանքը կատարելուց հետո խոստովանական ցուցմունքներ տալով՝ հանցագործության բացահայտմանն օժանդակելը, կատարածի համար զղջալը, տուժողի կողմից բողոք և նյութական պահանջ չներկայացնելը, դրական բնութագիր ունենալը, նախկինում դատված, որևիցե կերպ արատավորված չլինելը, խնամքին անբուժելի հիվանդ հոր առկայությունը, տուժողներին պատճառված գույքային վնասն ամբողջությամբ հատուցելը, իրենց բնույթով և իրենց համակցության մեջ հանդիսանում են «բացառիկ» հանգամանքներ և էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այսինքն` առկա են ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հիմքերը և Դատարանը կարող է Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ։ Բողոք բերած անձը, մեջբերումներ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի` Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներից, նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում միայն ազատազրկման ձևով, սակայն գտել է, որ Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությանը և պատիժը մեղմացնող վերը նշված բացառիկ հանգամանքների համակցությունը, հանցագործությունը կատարելուց հետո, այդ թվում՝ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրա դրսևորած վարքագիծը, իրենց համակցության մեջ ողջամտորեն և էականորեն նվազեցնում են ինչպես նրա անձի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, ինչպես նաև վկայում են այն մասին, որ նա արդեն իսկ ուղղվել և վերադաստիարակվել է կամ գոնե կանգնած է այդ ճանապարհին և նրան հասարակությունից մեկուսացնելու անհրաժեշտություն չկա, հատկապես նկատի ունենալով, որ նա արդեն 1 տարի գտնվում է անազատության մեջ։ Բողոքաբերի համոզմամբ, կարևորը կատարածի հետևանքները հասկանալն ու գիտակցելը, կատարածի համար զղջալը և դրանից ճիշտ հետևություններ անելն է և Դատարանը վերը նշված հանգամանքները հաշվի առնելու պարագայում կհամոզվի, որ Արման Մկրտչյանը գիտակցել, զղջացել ու համապատասխան ճիշտ հետևություններ արել է։ Բացի այդ, գաղտնիք չէ, որ ազատազրկումն իրականացնելով պատժի նպատակները, հանգեցնում է նաև բազմաթիվ բացասական հետևանքների /սոցիալական կապերի խզում, հասարակություն վերաինտեգրվելու դժվարություն, ընտանիքի նյութական վիճակի վատթարացում և այլն)։ Ազատազրկումը պետք է նշանակվի միայն որպես ծայրահեղ միջոց: Ըստ բողոքաբերի, վերը նշված օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծությունը, որոնք բնութագրում են Արման Մկրտչյանի արարքը, նրա անձը, վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու կամ օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերի առկայության մասին, այսինքն՝ դրանք համոզվածություն են առաջացնում առանց իրական կամ օրենքվ նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին, իսկ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում նրանց դրսևորած վարքագիծն էլ վկայում է այն մասին, որ նա արդեն իսկ ուղղվել և վերադաստիարակվել է կամ գոնե կանգնած է այդ ճանապարհին, ուստի գտել է, որ Դատարանը կարող էր նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան, կամ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից առավել մեղմ պատիժ, որոնց միջոցով նույնպես հնարավոր էր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և նոր հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։ Վերոգրյալի հիման վրա, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանիվի ճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատժի մասով բեկանել, նրա նկատմամբ նշանակել նշված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան ազատել պատժի կրումից սահմանելով փորձաշրջան, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակել օրենքով նախատեսված պատժից ավելի մեղմ պատիժ և կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։ 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: (…)»: Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ` իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Վճռաբեկ դատարանը, Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել հետևյալի մասին. «(...) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը: Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում: Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը: Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ: Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը։ Այն, որ վերջինս ինչպես նախաքննության սկզբում, այնպես էլ դատական քննության վերջում ցուցմունք է տվել ու պնդել, որ նշված գողությանն իր հետ միասին մասնակցել է գործով մյուս ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև նախաքննության և դատաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նրա երիտասարդ տարիքը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, Դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված անձ` մասնավորապես` 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերջինս դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Է.Մարգարյանը նշված պատժի կրումից ազատվել է 23.01.2012թ-ին և սույն գործով հանցանքը կատարելիս նրա դատվածությունը հանված կամ մարված չի եղել։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել դատական քննության ավարտին մեղքն ընդունելն ու կատարած հանցանքի համար զղջալը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը՝ այն, որ նա 31.03.2011թ.-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, որից հետո պատժի լրիվ կրումով ազատվել է և սույն քրեական գործով քննվող հանցանքը կատարելիս հանդիսացել է դատվածություն ունեցող անձ։ Այլ կերպ, Էդուարդ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված լինելով ծանր հանցանք կատարելու համար և դատվածությունը դեռևս չմարած կամ չհանված, կատարել է նոր` դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն, ինչը հիմք է նրա արարքում որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը դիտելը։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի ու Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված արարքների համար նրանց նկատմամբ պետք է պատիժներ նշանակվեն առանց գույքի բռնագրավման ազատազրկման ձևով՝ որպիսի պատիժները նրանք պետք է կրեն։ Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափերի հարցին, Դատարանն արձանագրել է հետևյալը. Դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին, Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կանոններով և հաշվի առնելով այն, որ նրա մոտ առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը չի կարող պակաս լինել մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերի համաձայն` գողությունը՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով և բնակարան ապօրինի մուտք գործելով՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։ Դատարանը փաստել է, որ մեղսագրված հանցանքի համար նախատեսված առավելագույն պատժի` ութ տարվա պայմաններում, չի կարող ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ավելի պակաս քան 5 /հինգ/ տարի 4/չորս/ ամիսն է։ Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանին, ապա Դատարանը գտել է, որ արդարացված չէ նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակումը, քանի որ նրան մեղսագրված է հոդվածի դիսպոզիցիայի որակյալ դարձնող երկու հատկանիշ` բնակարան մուտ գործելն ու առանձնապես խոշոր չափի գույք հափշտակելը, հետևաբար ամբաստանյալի նկատմամբ նվազագույն պատժի նշանակումը տվյալ պայմաններում չի բխում պատժի նշանակման արդարացիության և պատժի անհատականացման ընդհանուր սկզբունքներից ու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցում հանգելով ճիշտ եզրահանգման` ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, ուստի այն մեղմացնելու հիմքեր չկան: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ սույն քրեական գործով տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին, որով խնդրել է պատասխանողներ, սույն գործով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանից և Էդուարդ Մարգարյանից համապարտության կարգով հօգուտ իրեն բռնագանձել 5.078.600 /հինգ միլիոն յոթանասունութ հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Այնուհետև, տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը դիմելով դատարանին հայտարարել է, որ հրաժարվում է ներկայացված քաղաքացիական հայցից և ամբաստանյալների նկատմամբ վնասի հատուցման պահանջ չունի։ Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում տուժող, քաղ. հայցվոր Սոնա Մարգարյանը Վերաքննիչ դատարանին հայտնեց, որ ներկա պահին ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի հարազատների կողմից ամբողջությամբ` 10.000 /տաս հազար/ ԱՄՆ դոլարի չափով վերականգնվել է հանցագործությամբ իրեն պատճառված նյութական վնասը և ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ որևէ պահանջ չունի, խնդրեց վերջինիս նկատմամբ հնարավորինս մեղմ վերաբերվել: Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների համաձայն հիշյալ հանգամանքը դիտում է որպես ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, քանի որ այն իրական է և էականորեն նվազեցնում է ամբաստանյալի անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի նվազագույն պատժաչափի նշանակմամբ հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, ուստի վիճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` մեղմացման առումով պետք է փոփոխել, իսկ պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքն այդ մասով բավարարել: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին և այդ առթիվ վերաքննիչ բողոքներում բերված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու և նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, այնպես էլ վերջիններիս կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես` կատարված հանցագործության եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, որի պայմաններում գտնում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ, քանի որ Վերաքննիչ դատարանի մոտ առկա չէ համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալների ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, ուստի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքներն այդ մասով պետք է մերժել: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն` հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում: Մասնավորապես` Վ. Մնացականյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից երևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը՝ 1. գործի բացառիկ հանգամանքները. 2. խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը: Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա»: (տես Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 21-րդ կետը): Հ. Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության» (տե´ս Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08 որոշումը): Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի անձը բնութագրող և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունն էականորեն չեն նվազեցնում նրա կողմից կատարված հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանը` դրանք այն աստիճան առանձնահատուկ չեն, որ վերածվեն բացառության, ուստի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արման Մկրտչյանի և Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի շահերի պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի շահերի պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արման Հրաչյայի Մկրտչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, Էդուարդ Ֆրունզի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով, ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխել, իսկ ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ: Ամբաստանյալ Արման Հրաչյայի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 1.1 կետերով և դատապարտել ազատազրկման` 4/չորս/ տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015 թվականի հունվարի 22-ից։ Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Ամբաստանյալ Արման Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ամբաստանյալ Էդուարդ Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-02-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 14-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 369, 129, 66, 105 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 14-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 369, 129, 66, 105 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-5641/16 |