ԵԿԴ/0091/01/15






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Ա. Ափիյանի,



2015թ. հունիսի 9-ին Երևանում,


դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի,
ծնված 1984թ. մարտի 26-ին Վրաստանի Հանրապետության Ախալքալաք քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, հանդիսանում է «ՎԷԳ Գոլդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության հիմնադիր և գործադիր տնօրեն, հաշվառված և բնակվում է ՀՀ Արմավիրի մարզի Թաիրով գյուղի Բաղրամյան փողոցի թիվ 27 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնում, 2014թ. սեպտեմբերի 8-ին, Հովհաննես Հովակյանի հաղորդման առթիվ նախապատրաստված նյութերով հարուցվել է թիվ 12809514 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քննիչի 2015թ. մարտի 27-ի որոշմամբ, քրեական գործի մասը կարճվել և Հայկանուշ Վաղարշակի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Հայկանուշ Կարապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով, նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի նկատմամբ նույնպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2014թ. հունիսի 11-ից հանդիսանալով «ՎԵԳ» Գոլդ ՍՊ ընկերության հիմանդիր և գործադիր տնօրեն իր ծանոթ՝ Հայկանուշ Վաղարշակի Կարապետյանի խնդրանքով՝ Լուսինե Ժորայի և Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանների անվամբ, 14.07.2014թ. Երևան քաղաքի Կորյունի 19Ա հասցեում գտնվող գրասենյակում, գունավոր շիթային տպիչ սարքի միջոցով պատրաստել է իրավունք վերապահող՝ «Կիպ Մոնտաժ» և «Միրաժ» ՍՊ ընկերություններում աշխատելու ու աշխատավարձի չափի վերաբերյալ փաստաթուղթ հանդիսացող տեղեկանքներ՝ բանկ ներկայացնելու և դրա հիման վրա հիպոթեքային վարկ ձևակերպելու համար, որոնք նույն ժամանակահատվածում և վայրում իրացնելով փոխանցել է Հայկանուշ Կարապետյանին։»։
2015թ. ապրիլի 3-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2015թ. ապրիլի 7-ին ստացվել և ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 18-ի որոշմամբ նշանակվել է դատական քննության։


Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները

Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանը 2014թ. հունիսի 11-ից հանդիսանալով «ՎԷԳ Գոլդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության հիմանդիր և գործադիր տնօրեն` զբաղվել է անշարժ գույքի առուվաճառքով և իր գործունենությունն իրականացրել է Երևան քաղաքի Կորյունի 19Ա հասցեում։ Վկա Հայկանուշ Կարապետյանի խնդրանքով, վերոհիշյալ հասցեում գտնվող գրասենյակում, 2014թ. հուլիսի 14-ին, համակարգչի միջոցով` գունավոր տպիչով մոնտաժման եղանակով, ամբաստանյալ Վալյա Բերակչյանը Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի և Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ պատրաստել է իրավունք վերապահող` «Կիպ Մոնտաժ» և «Միրաժ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններում աշխատելու և աշխատավարձի չափի վերաբերյալ փաստաթուղթ հանդիսացող տեղեկանքների ձևաթղթեր` նրանց կողմից բանկ ներկայացնելու և դրանց հիման վրա հիպոթեքային վարկ ձևակերպելու համար։
Դրանցից` «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ 2014թ. հուլիսի 14-ին տրված, աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ 23 տեղեկանքի տպագիր տեքստի տակ ստորագրել է գրիչով, իսկ «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ նույն օրը տրված, աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ Մ-54 տեղեկանքի տպագիր տեքստի տակ ստորագրությունը կատարել է մոնտաժման եղանակով։
Ամբաստանյալ Վ. Բերակչյանն այդ տեղեկանքներն իրացրել է` նույն ժամանակահատվածում և վայրում փոխանցելով վկա Հայկանուշ Կարապետյանին։

Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատափաստաթղթաբանական և դատաձեռագրաբանական համալիր փորձաքննություն «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 151.200 /հարյուր հիսունմեկ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Վալյա Բերակչյանը նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։



Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Կորյունի 19Ա հասցեում գտնվող գրասենյակում, վկա Հ. Կարապետյանի խնդրանքով, 2014թ. հուլիսի 14-ին պատրաստել է Մկրտիչ Հովակյանի` «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ում, Լուսինե Հովակյանի` «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ-ում աշխատելու և աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքների ձևաթղթեր` դրանք նրանց կողմից բանկ ներկայացնելու և դրանց հիման վրա հիպոթեքային վարկ ձևակերպելու համար։ Տեղեկանքների ձևաթղթերը կեղծել է համակարգչի միջոցով, գունավոր տպիչով մոնտաժման եղանակով, իսկ դրանցից մեկում առկա ստորագրությունը` գրիչով, մյուսը` մոնտաժման եղանակով։ Այդ կեղծ տեղեկանքները փոխանցել է վկա Հ. Կարապետյանին։ Տեղեկանքներից մեկում դիտավորյալ 200.000-ի /երկու հարյուր հազար/ փոխարեն 2.000.000 է գրել, որպեսզի ակնառու լիներ դրա սխալ լինելը և որպես փաստաթուղթ հնարավոր չլիներ օգտագործել։ Բացի այդ` որպեսզի այդ տեղեկանքները վկա Հ. Կարապետյանը չկարողանար իր նպատակին օգտագործել` զանգահարել է «Հայբիզնեսբանկ» փակ բաժնետիրական ընկերության /այսուհետ ՓԲԸ/ Մասիսի մասնաճյուղում աշխատող իր ծանոթ Վիոլետային և հայտնել, որ իր անունից փաստաթղթեր են ներկայացվելու, դրանք պահի իր մոտ։
Քանի որ բանկը գործարք կատարելուց առաջ ստուգում է համապատասխան փաստաթղթերը, ուստի համոզված է եղել, որ իր կողմից տրված տեղեկանքներում առկա սխալների պայմաններում բանկը որևէ գործարք չէր կարող կատարել։
Վկա Հ. Կարապետյանը տեղյակ է եղել, որ տեղեկանքները կեղծ են և դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում, քանի որ նա է այդպիսիք պահանջել` պատճառաբանելով, որ հայտնվել է վատ վիճակում և դրանք անհրաժեշտ են ժամանակ շահելու համար։ Նա դրա դիմաց գումար չի առաջարկել։
Վարկի ձևակերպման գործարքի հետ ինքը որևէ առնչություն չի ունեցել։ «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ի Մասիսի մասնաճյուղի աշխատակից, իր ծանոթ, վկա Վ. Մինասյանին չի միջնորդել Հ. Կարապետյանին օգնել Հովակյանների անվամբ հիպոթեքային վարկ ձևակերպելու գործարքի հարցում։ Բանկային համակարգում ունի շատ ծանոթներ և Վ. Մինասյանին դիմել է պատահականության սկզբունքով։ Նրան չի ասել, որ տեղեկանքները կեղծված են, պարզապես նրան խնդրել է ուսումնասիրել իր բարեկամների կողմից ներկայացվող փաթեթը և ասել, թե այդ անձանց հիպոթեքային վարկ կտրամադրվի, թե` ոչ։ Դրա դիմաց որևէ անձից գումար չի պահանջել և ոչ ոքի ոչինչ չի խոստացել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 141-142, 150-152/
Վկա Հայկանուշ Վաղարշակի Կարապետյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ ամբաստանյալ Վալյա Բերակչյանին ճանաչում է շուրջ չորս տարի, նրա հետ ծանոթացել է անշարժ գույքի առուվաճառքի հետ կապված գործունեություն իրականացնելիս` համատեղ աշխատանքի ընթացքում։ Մկրտիչ և Հովհաննես Հովակյանները Վ. Բերակչյանի հետ ծանոթացել են իր միջոցով։
2014թ. հունիսի վերջին դիմել է Վ. Բերակչյանին և խնդրել իրեն օգնել` Մկրտիչ և Լուսինե Հովակյանների անվամբ հիպոթեքային վարկ ձևակերպելու հարցում։ Նրան տեղեկացրել է, որ փորձել է վարկը ձևակերպել, սակայն չի կարողացել։ Վ. Բերակչյանը նախ մերժել է, այնուհետև համաձայնվել է օգնել իրեն վարկ ստանալ։ Դրանից հետո Վ. Բերակչյանին փոխանցել է նրա պահանջած փաստաթղթերը։ Վ. Բերակչյանի կամ նրա ընկերության հետ գրավոր պայմանագիր չի կնքվել։ Իրենց միջև պայմանավորվածությունները եղել են բանավոր։ Փաստաթղթերը Վ. Բերակչյանին փոխանցելուց մի քանի օր անց` 2014թ. հունիսի կեսերին, գնացել է Վ. Բերակչյանի մոտ և նա իրեն է փոխանցել բանկ ներկայացնելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը։ Դրանից հետո Հովակյանների հետ միասին գնացել են «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ի Մասիսի մասնաճյուղ, որտեղ վարկային փաթեթը փոխանցել են Վ. Բերակչյանի ծանոթ, վարկային մասնագետ Վիոլետա Մինասյանին։ Վերջինս ուսումնասիրելով փաստաթղթերը` տեղեկացրել է, որ դրանցում առկա են թերություններ, խնդրել է շտկել դրանք և ներկայացնել դիմումը։ Մի քանի օր անց կրկին Հովակյանների հետ միասին գնացել են բանկ, հետ վերցրել վարկային փաթեթը` առանց դիմում ներկայացնելու։ Փաթեթի ուսումնասիրությունից Հովհաննես Հովակյանը նկատել է, որ Մկրտիչ և Լուսինե Հովակյանների անվամբ աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքները կեղծ են։
Այնուհետև Վալյա Բերակչյանը պահանջել է վերադարձնել փաթեթում առկա տեղեկանքները, սակայն Հովակյանները հրաժարվել են դրանք վերադարձնել։
Փաթեթում առկա փաստաթղթերն ինքը չի տեսել, չի ուսումնասիրել։ Գործարքի հետ կապված Վ. Բերակչյանին գումար չի տրամադրվել։ Ըստ իրենց պայմանավորվածության վարկը տրամադրվելու դեպքում Վ. Բերակչյանին պետք է միջնորդավճար տրվեր։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 56-61, 191-194/
Վկա Հովհաննես Սերյոժայի Հովակյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. ապրիլին իր եղբայր Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի հետ միասին որոշել են Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող իրենց եղբոր` Հայկ Հովակյանի համար հիպոթեքային վարկով Երևան քաղաքում բնակարան գնել։ Այդ նպատակով դիմել են իրենց ծանոթ, վկա Հայկանուշ Կարապետյանին։ Վերջինս իրենց չի մերժել և նախապատրաստել է վարկային փաթեթը։ Հ. Կարապետյանին մաս-մաս վճարել է 700.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարին համարժեք ԱՄՆ դոլար և ՀՀ դրամ։ Այնուհետև, 2014թ. օգոստոսի սկզբին, վկաներ` իր եղբայր Մկրտիչ Հովակյանի, վերջինիս կին Լուսինե Հովակյանի և Հայկանուշ Կարապետյանի հետ միասին գնացել են «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ի Մասիսի մասնաճյուղ, որտեղ Հ. Կարապետյանը ներկայացրել է վարկային փաթեթը, սակայն փաստաթղթերում ինչ-որ թերություններ լինելու պատճառով նշված օրը վարկը ստանալու վերաբերյալ դիմում չեն ներկայացրել, իսկ Հ. Կարապետյանը խոստացել է շտկել թերությունները։ Մի քանի օր անց հասկանալով, որ վարկի ձևակերպումը չի ստացվում` Հ. Կարապետյանի հետ միասին գնացել են բանկ և հետ վերցրել ներկայացված վարկային փաթեթը։ Դրա ուսումնասիրությամբ պարզել է, որ վարկային փաթեթում առկա, Մկրտիչ և Լուսինե Հովակյանների անվամբ աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքները կեղծ են։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 62-67, 235/
Վկա Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. ապրիլին իր եղբայր Հովհաննես Սերյոժայի Հովակյանի հետ միասին որոշել են Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող իրենց եղբոր` Հայկ Հովակյանի համար հիպոթեքային վարկով Երևան քաղաքում բնակարան գնել։ Այդ նպատակով դիմել են Հայկանուշ Կարապետյանին։ Վերջինս իրենց չի մերժել և նախապատրաստել է վարկային փաթեթը։ Վարկը ձևակերպելու համար եղբայրը Հ. Կարապետյանին մաս-մաս գումարներ է վճարել, որից 200 ԱՄՆ դոլարը` որպես անշարժ գույքի գնահատման գումար, այնուհետև 300.000 ՀՀ դրամ և 800 ԱՄՆ դոլար գումար։
2014թ. օգոստոսի սկզբին, եղբոր` Հովհաննես Հովակյանի, կնոջ` Լուսինե Հովակյանի և Հայկանուշ Կարապետյանի հետ միասին գնացել են «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ի Մասիսի մասնաճյուղ։ Այդտեղ Հ. Կարապետյանը ներկայացրել է վարկային փաթեթը, սակայն փաստաթղթերում ինչ-որ թերություններ լինելու պատճառով նշված օրը վարկը ստանալու վերաբերյալ դիմում չեն ներկայացրել, իսկ Հ. Կարապետյանը խոստացել է շտկել թերությունները։
Որոշ ժամանակ անց հասկանալով, որ վարկի ձևակերպումը չի ստացվում` եղբայրը Հ. Կարապետյանի հետ գնացել է բանկ և հետ վերցրել ներկայացված վարկային փաթեթը, որի ուսումնասիրությունից պարզվել է, որ վարկային փաթեթում առկա, իր և կնոջ` Լուսինե Հովակյանների անվամբ աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքները կեղծ են, քանի որ ինքը շուրջ 12 տարի հանդիսանում է «Դուքենդո» ֆեդերացիայի մարզիչ և «Միրաժ» ՍՊԸ-ում երբևէ չի աշխատել, իսկ իր կինը` «Կիպ Մոնտաժ» ՍՊԸ-ում կամ որևէ այլ տեղ չի աշխատել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 70-72/
Վկա Լուսինե Ժորայի Հովակյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. ապրիլին իր ամուսին Մկրտիչ Հովակյանից տեղեկացել է, որ Ռուսաստանի Դաշնությունում բնակվող եղբոր` Հայկ Հովակյանի համար ցանկանում են հիպոթեքային վարկով Երևան քաղաքում բնակարան գնել։ Այդ նպատակով դիմել են Հայկանուշ Կարապետյանին։ Վարկային փաթեթի փաստաթղթերում ինչ-որ թերություններ լինելու պատճառով վարկը չի ձևակերպվել։ Հետագայում պարզվել է, որ վարկային փաթեթում առկա է եղել իր և ամուսնու` Մկրտիչ Հովակյանների անվամբ աշխատավարձի չափի վերաբերյալ իրականությանը չհամապատասխանող կեղծ տեղեկանքներ։
Հետագայում տեղեկացել է, որ վարկը ձևակերպելու անհրաժեշտ ծախսեր կատարելու համար ամուսնու եղբայր Հովհաննես Հովակյանը Հայկանուշ Կարապետյանին 700.000 ՀՀ դրամի չափով գումար է տվել։
Ամբաստանյալ Վալյա Բերակչյանին չի ճանաչում, վկա Հայկանուշ Կարապետյանի մասին լսել է ամուսնուց և նրան մեկ անգամ տեսել է «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ի Մասիսի մասնաճյուղի մոտ, երբ ամուսնու հետ հիպոթեքային վարկ ձևակերպելու նպատակով գնացել են այնտեղ և ինքն ավտոմեքենայի մեջ սպասելիս է եղել ամուսնուն։
Նշված տեղեկանքներն ինքը չի տեսել։
Դրանք կեղծ են, քանի որ իր ամուսինը հանդիսանում է «Դուքենդո» ֆեդերացիայի մարզիչ։ Նա «Միրաժ» ՍՊԸ-ում երբևէ չի աշխատել։ Ինքը «Կիպ Մոնտաժ» ՍՊԸ-ում և ընդհանրապես որևէ տեղ չի աշխատել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 210-211/
Վկա Վիոլետա Վարդանի Մինասյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ շուրջ երկու տարի ճանաչում է Վալյա Բերակչյանին։ Նրա հետ ծանոթացել է վարկ ձևակերպելիս և գտնվել է նորմալ հարաբերությունների մեջ։ 2014թ. օգոստոսի սկզբին, Հայկանուշ Կարապետյանը գնացել է ՀՀ Արարատի մարզում գտնվող իր աշխատվայր` «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ի Մասիսի մասնաճյուղ և տեղեկացրել, որ իրեն ուղարկել է Վալյա Բերակչյանը։ Այնուհետև նա ներկայացրել է հիփոթեքային վարկի ձևակերպման փաթեթ։ Երբ ուսումնասիրել է այն` տեղեկացրել է, որ «Օլիվեր գրուպ» գնահատման գործակալության հետ «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ն պայմանագիր չունի։ Այդ պատճառով խնդրել է շտկել թերությունը և ներկայացնել վարկի ձևակերպման համար նախատեսված դիմումը։ Մի քանի օր անց վերջինս կրկին գնացել և հետ է վերցրել վարկային փաթեթը։ Աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը համապատասխան կարգով չի ստուգել, քանի որ քաղաքացին վարկի ձևակերպման համար դիմում չի ներկայացրել։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 125-129, 199-200/
Դատափաստաթղթաբանական և դատաձեռագրաբանական համալիր փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 30-ի թիվ 40661401 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«(…)
Փ ա ս տ ա թ ղ թ ա բ ա ն ա կ ա ն մ ա ս ի
1. Փորձաքննությանը տրամադրված «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ Մ-54 տեղեկանքում`
• տպագիր գրառումները և տարբերանշանը կատարվել են լազերային տպիչ կամ պատճենահանող սարքով.
• կլոր կնիքի դրոշմը կատարվել է գունավոր շիթային տպիչ սարքով.
• ստորագրությունները կատարվել են գունավոր շիթային տպիչ սարքով։
2. Փորձաքննությանը տրամադրված «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ 23 տեղեկանքում`
• բովանդակային մասը կազմող տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ կամ պատճենահանող սարքով.
• կլոր կնիքի դրոշմը կատարվել է գունավոր շիթային տպիչ սարքով.
• ստորագրությունները կատարվել են գնդիկավոր գրիչով.
• ձևաթուղթը կատարվել է գունավոր շիթային տպիչ սարքով.
• թվային գրառումները կատարվել են գնդիկավոր գրիչով.
3. Փորձաքննությանը տրամադրված տեղեկանքների բովանդակային մասը կազմող տպագիր գրառումները, ինչպես նաև «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ Մ-54 տեղեկանքի ձևաթուղթը չեն տպվել փորձաքննությանը տրամադրված «HP Deskjet J410a» տպիչ սարքով։
4. Փորձաքննությանը տրամադրված «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ Մ-54 տեղեկանքի պատրաստման, ինչպես նաև «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ 23 տեղեկանքի պատրաստման համար օգտագործվել են այլ փաստաթղթերի մասեր (դրանք մոնտաժվել են)։
Փորձաքննությանը տրամադրված «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ 23 տեղեկանքի ձևաթուղթը տպվել է ջրալույծ ներկանյութով լիցքավորված բազմաֆունկցիոնալ տպիչ սարքով` պատճենահանման ռեժիմով։
5. Փորձաքննությանը տրամադրված «HP Deskjet J410a» տպիչ սարքը և այն գունավոր շիթային տպիչ սարքը(երը), որով տպվել են փորձաքննությանը տրամադրված «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ Մ-54 տեղեկանքի ստորին մասում տեղավորված կլոր կնիքի դրոշմը և նրա հատվածում կատարված ստորագրությունները, ինչպես նաև փորձաքննությանը տրամադրված «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշվատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ 23 տեղեկանքի ձևաթուղթը և ստորին մասում տեղավորված կլոր կնիքի դրոշմը, ունեն ընդհանուր սեռախմբային պատկանելիություն։
Կատեգորիկ հետևության հանգել հնարավոր չեղավ տպիչ սարքն անհատականացնող հատկանիշների բացակայության պատճառով։
(…)
Ձ ե ռ ա գ ր ա բ ա ն ա կ ա ն մ ա ս ի
1. Փորձաքննությանը տրամադրված «ՄԻՐԱԺ» ՍՊԸ-ի կողմից 14.07.2014թ. Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ Մ-54 տեղեկանքի տպագիր տեքստի տակ «Տնօրեն» և «Ս. Բաղդասարյան» տպագիր գրառումների միջև տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, չի կատարվել Վալյա Բերակչյանի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից։
Կատեգորիկ հետևության հանգել չհաջողվեց` հետազոտելի ստորագրության գրաֆիկական նյութի սակավության պատճառով։
2. Վալյա Բերակչյանի, թե մեկ այլ անձի կողմից է կատարվել փորձաքննությանը տրամադրված կետ «1»-ում նշված տեղեկանքի տպագիր տեքստի տակ «Գլխ. հաշվապահ» և «Ս. Չրիկյան» տպագիր գրառումների միջև տեղավորված ստորագրությունը, պարզել հնարավոր չէ` հետազոտելի ստորագրության ինֆորմատիվ գրաֆիկական նյութի սակավության պատճառով։
3. Փորձաքննությանը տրամադրված «ԿԻՊ ՄՈՆՏԱԺ» ՍՊԸ–ի կողմից 14.07.2014թ. Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ կազմված աշխատավարձի չափի վերաբերյալ թիվ 23 տեղեկանքի տպագիր տեքստի տակ «Տնօրեն» և «Ն. Վարդանյան» տպագիր գրառումների միջև տեղավորված ստորագրությունը, հավանաբար, կատարվել է Վալյա Բերակչյանի կողմից։
Կատեգորիկ հետևության հանգել չհաջողվեց` հետազոտելի ստորագրության գրաֆիկական նյութի սակավության պատճառով։
4. Փորձաքննությանը տրամադրված կետ «3»-ում նշված տեղեկանքի տպագիր տեքստի տակ «Գլխավոր հաշվապահ» և «Կ. Խաչատրյան» տպագիր գրառումների միջև տեղավորված ստորագրությունը կատարվել է Վալյա Բերակչյանի կողմից։
(…)»։
/գ.թ. 76-84/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, Լուսինե Ժորայի Հովակյանի անվամբ «Կիպ Մոնտաժ» ՍՊԸ-ի կողմից 2014թ. հուլիսի 14-ին տրված թիվ 23 տեղեկանքով, որի համաձայն` Լուսինե Ժորայի Հովակյանը նշված ընկերությունում աշխատել է որպես գործավար և նրա աշխատավարձը կազմել է 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ, Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանի անվամբ «Միրաժ» ՍՊԸ-ի կողմից 2014թ. հուլիսի 14-ին տրված Մ-54 տեղեկանքով, որի համաձայն` Մկրտիչ Սերյոժայի Հովակյանը նշված ընկերությունում աշխատել է որպես վարորդ-առաքիչ և նրա աշխատավարձը կազմել է 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումար։
/գ.թ. 87, 88, 256-257/


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, իրացնելու նպատակով իրավունք վերապահող պաշտոնական փաստաթուղթ կեղծելը և այն իրացնելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի անձը, նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը` ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն լինելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում լիովին մեղավոր ճանաչելը և ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վալյա Բերակչյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խիստ տեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել և ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված տեղեկանքները պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախսեր բռնագանձման է ենթակա դատափաստաթղթաբանական և դատաձեռագրաբանական համալիր փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 151.200 /հարյուր հիսունմեկ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված տեղեկանքները պահել քրեական գործի հետ միասին։
Ամբաստանյալ Վալյա Բաբկենի Բերակչյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 151.200 /հարյուր հիսունմեկ հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ