Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0086/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 1.10

Պատասխանող

Արթուր Լորեցյան
Արթուր Լորեցյան Սամվելի
Արթուր Լորեցյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Լիլիթ Թադևոսյան

Արշակ Խաչատրյան

Արմեն Դանիելյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Լիլիթ Թադևոսյան

Արշակ Խաչատրյան

Արմեն Դանիելյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արթուր Լորեցյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014թ. դեկտեմբերի 05– ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Չարենց 28 հասցեում գործող «էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպության դիմաց վարկավորման գործընթացից դժգոհություններ ունենալու կապակցությամբ բանավիճել է նույն կազմակերպության աշխատակիցներ Սուրեն Արմենի Արզումանյանի և Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի հետ, ապա ծագած խոսակցությունը հետագայում շարունակելու նպատակով ^ վերցրել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Նույն օրը, ժամը 18:00-ի սահմաններում, իր կանչով հանդիպել են Երևան քաղաքի Աբովյան 38 հասցեում գործող «Վերոնա» սրճարանում, որտեղ գործով ինքնությունները չպարզված մի խումբ անձանց հետ շարունակելով խոսակցությունը վիճաբանել, ապա ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել Սուրեն Արզումանյանի մարմնի տարբեր մասերին ու դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով՝ գլխի, կրծքավանդակի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներծոցային արյունահավաքների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2015-08-17 17:00 3
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-06-16 16:00 5 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-06-02 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-05-15 13:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-05-05 13:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-04-30 16:30 5 Կայացել է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԳՈՐԾ ԵԿԴ/0086/01/15

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ԼՈՐԵՑՅԱՆԻ

2015 թվականի օգոստոսի 17-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սամվելի Լորեցյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ. 13828914 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Արթուր Սամվելի Լորեցյանը ձերբակալվել է:
3. 2014 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Արթուր Լորեցյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
4. 2015 թվականի մարտի 27-ին Արթուր Լորեցյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
5. 2015 թվականի մարտի 27-ին որոշում է կայացվել հ.13828914 քրեական գործից 13828914/1 համարով քրեական գործի մաս անջատելու մասին՝ անհայտ անձանց կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու վերաբերյալ։
6. 2015 թվականի ապրիլի 02-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
7. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով`
Արթուր Սամվելի Լորեցյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Հաշվակցելով անազատության մեջ նրան պահելու 5 (հինգ) ամիս 24 (մեկ) օրը՝ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս 6 (վեց) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արթուր Սամվել Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացվել է և նա դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ է արձակվել։
Վճռվել է տուժող Սուրեն Արմենի Արզումանյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցը համարել լուծված` նման պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հունիսի 16-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանը:
9. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. օգոստոսի 11-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
10. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին` ժամը 15։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Չարենցի 28-րդ հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպության դիմաց վարկավորման գործընթացից դժգոհություններ ունենալու կապակցությամբ բանավիճել է նույն կազմակերպության աշխատակիցներ Սուրեն Արմենի Արզումանյանի և Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի հետ, ապա ծագած խոսակցությունը հետագայում շարունակելու նպատակով վերցրել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Նույն օրը, ժամը 18:00-ի սահմաններում, իր կանչով հանդիպել են Երևան քաղաքի Աբովյան 38 հասցեում գործող «Վերոնա» սրճարանում, որտեղ գործով ինքնությունները չպարզված մի խումբ անձանց հետ, շարունակելով խոսակցությունը, վիճաբանել, ապա ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել Սուրեն Արզումանյանի մարմնի տարբեր մասերին ու դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել միջին ծանրության վնաս` առողջության տևական քայքայումով՝ գլխի, կրծքավանդակի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներծոցային արյունահավաքների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով։
11. Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանը, մի խումբ անձանց հետ, տուժող Սուրեն Արզումանյանի առողջությանը պատճառել է առողջության տևական քայքայմամբ ուղեկցված միջին ծանրության վնաս, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածի նշված մասով։
Ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
(…)
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն AN սերիայի թիվ 0253789 անձնագրի տվյալների` ծնվել է 1983թ. ապրիլի 14-ին), ամուսնացած լինելը (համաձայն` 2011թ. մարտի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 040409 ամուսնության վկայականի պատճենի), իսկ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, հանցանքը վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքի ազդեցությամբ և տպավորությունների ներքո կատարելը, խնամքին մանկահասակ երեխայի` 2011թ. օգոստոսի 15-ին ծնված Սեմուէլ Արթուրի Լորեցյանի առկայությունը (ըստ 2011թ. օգոստոսի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 156819 ծննդյան վկայականի պատճենի), բնակության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Արթուր Լորեցյանի բնակության վայրի` «Հ և Հ Կոնդոմինիում» կառավարիչ Վ.Խոչագորյանի, ինչպես նաև Թաեքվանդոյի «Տորք» ակումբի նախագահ Ա.Ավետիսյանի հաստատած բնութագրերի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգամանքները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով, իրական են, նվազեցնում են ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի անձի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ բացակայում են Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում) հիմքերը։
Ինչ վերաբերվում է Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին, ապա տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, քանակի, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ ամբաստանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։ Սակայն, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լուծելիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյանի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանին վերագրված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված, միջին ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում ազատազրկման ձևով, մինչև 5 տարի ժամկետով), քննվող դեպքից հետո տուժողի հետ հաշտվելու, նրա կողմից բողոք կամ պահանջ չունենալու փաստը, անազատության մեջ գրեթե 6 ամիս գտնվելու հանգամանքը, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ամբողջությունը, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը, երիտասարդ և ամուսնացած լինելը, խնամքին երեքամյա երեխայի առկայությունը, բնակության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, դեռևս մինչդատական վարույթից խոստովանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զզջալը (այլ մասնակիցների առնչությունը թաքցնելու վերապահմամբ), պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխելն հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում։ Այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
12. Բողոք բերած անձը` մեղադրող Տ.Պողոսյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամրաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները։
Բողոքաբերը նշել է, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, սակայն, ըստ մեղադրողի, Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։
Ըստ մեղադրող ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատժի չափը որոշելիս դատարանը հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքի ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում հիմնականում անդրադարձել է ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, սակայն, ըստ մեղադրողի, անտեսել է այն հանգամանքը, որ Ա.Լորեցյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մասնակի է մեղավոր ճանաչել (ցուցմունքներ է տվել, որ միայն ինքն է ծեծի ենթարկել տուժողին և վերջինիս առողջությանը պատճառել միջին ծանրության մարմնական վնաս, այնինչ դատաքննությամբ հիմնավորվել է հանցանքը խմբի կողմից կատարելու փաստը), այսինքն Ա.Լորեցյանը որևէ կերպ չի աջակցել հանցագործության ամբողջական բացահայտմանը, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, այլ ընդհակառակը ամեն կերպ փորձել է իր հանցակիցներին զերծ պահել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Բողոքաբերը գտել է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնել նաև հանցավոր արարքի և դրա առաջացրած հետևանքների բարոյական կողմը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 70-րդ հոդվածը և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի (2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-142/07, Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 (11-12-րդ կետեր), Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 (14-րդ կետ) և Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 (14-րդ կետ) նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, մեղադրողը գտել է, որ վերը շարադրվածը վկայում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, և որ վերջինս կարող է ուղղվել բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու միջոցով։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները Արթուր Սամվելի Լորեցյանի նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարդարացի պատիժ, որը ամենևին չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա,
13. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«ԵԿԴ/0086/01/15 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանին դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման»:
14. Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Տ.Պողոսյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանը մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց մերժել այն` Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ դատախազի հիմնավորումներն ու պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
(...)
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
(...)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի,
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (…)»:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ, ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը» (տե´ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը, ինչպես նաև Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 և Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումները):
«(…) [Պ]ատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս» (տե´ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները):
«Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Զարգացնելով ՀՀ քր. օր.-ի 70-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր՝ 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու» (տե´ս Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումը):
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա` հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
«Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ`իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե´ս Սերյոժա Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշման 15-րդ կետը):
«Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։ Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս։ Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը։
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ։ Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն)։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
(…) Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է։
2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը)։
16. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ ակնհայտ մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ բողոքաբերի պատճառաբանություններն անհիմն են ու չփաստարկված, հետևաբար ներկայացված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու ու վիճարկվող դատական ակտը նշանակված պատժի մասով բեկանելու կամ փոփոխելու բավարար հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված չլինելը, երիտասարդ լինելը, ամուսնացած լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, հանցանքը վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքի ազդեցությամբ և տպավորությունների ներքո կատարելը, խնամքին մանկահասակ երեխայի առկայությունը, բնակության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերջնական իրավաչափ հետևության է հանգել այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հարցում ևս, ըստ էության հանգելով ճիշտ եզրակացության:
17. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո անդրադառնալով դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն այն մասին, որ քննարկվող պարագայում Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, Վերաքննիչ դատարանը, հարկ է համարում ընդգծել, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, հետևաբար այս կապակցությամբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները` այն բավարարելու առումով իրավական որևէ հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Միաժամանակ անդրադառնալով բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս անտեսել է այն հանգամանքը, որ Ա.Լորեցյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի և որևէ կերպ չի աջակցել հանցագործության ամբողջական բացահայտմանը, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, այլ ընդհակառակը ամեն կերպ փորձել է իր հանցակիցներին զերծ պահել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դատավարական կարգավիճակից բխող ու գործող օրենսդրությամբ երաշխավորված դատավարական իրավունքից օգտվելը չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի ու հետևաբար նաև որպես վերջինիս անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք հաշվի առնվել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս:
18. Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ և գտնում, որ այն կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են, կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքերը:
19. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դատախազի վերաքննիչ բողոքը` սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով` մերժել, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Սամվելի Լորեցյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԿԴ/0086/01/15





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«

քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի և
Հռիփսիմե Ղազարյանի«

մասնակցությամբ`

մեղադրող« Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության դատախազ` Տիգրան Պողոսյանի,

տուժող` Սուրեն Արզումանյանի,

վերջինիս ներկայացուցիչ` Լուսինե Մարտիրոսյանի,

պաշտպան` Մնացական Սարգսյանի,

2015թ. հունիսի 16-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արթուր Սամվելի Լորեցյանի` (ծնված 1983թ. ապրիլի 14-ին« Երևանում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած« խնամքին՝ մանկահասակ երեխան, չի աշխա¬տել, նախկինում չդատա¬պարտ¬ված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Երևանի Վարդանանց 24-րդ շենքի 8-րդ բնակարանում« սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք, կալանքի տակ է 2014թ. դեկտեմբերի 22-ից),

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13828914 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` քաղ. Սուրեն Արզումանյանի և Գևորգ Միրզոյանի հաղոր¬դումների հիման վրա։
2014թ. դեկտեմբերի 22-ին վերոնշյալ արարքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Արթուր Լորեցյանը։
2014թ. դեկտեմբերի 25-ին Արթուր Լորեցյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2014թ. դեկտեմբերի 25-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` մե¬ղադրյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։
2015թ. մարտի 27-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Արթուր Լորեցյանի և գործով չպարզված անհայտ անձանց կողմից Գևորգ Միրզոյանին ծեծի ենթարկելու դրվագով Արթուր Լորեցյանի և անհայտ անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` տուժող Գ.Միրզոյանի բողոքի բացակայության հիմքով։ Նույն որոշմամբ Արթուր Լորեցյանի և գործով չպարզված անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքում հան¬ցակազմի բացա¬կա¬յության հիմքով։
2015թ. մարտի 27-ին Արթուր Լորեցյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել վերստին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2015թ. մարտի 27-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործից թիվ 13828914/1 համարով քրեական գործի մաս անջատելու մասին՝ անհայտ անձանց կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու վերաբերյալ։
2015թ. ապրիլի 2-ին քրեական գործն Արթուր Սամվելի Լորեցյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան (մուտք է եղել 2015թ. ապրիլի 3-ին), 2015թ. ապրիլի 7-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանը 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին` ժամը 15։00-ի սահմաններում, կնոջ հետ այցելել է Երևան քաղաքի Չարենցի 28-րդ հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՝ նախապես համաձայնեցված պայ¬ման¬ներով վարկ ստանալու նպատակով, սակայն ԱՄՆ դոլար ՀՀ դրամ փոխարժեքի տատանման պատճառաբանությամբ վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների կողմից տրամադրվելիք վարկի պայման¬ների միակողմանի և անսպասելի փոփոխության առթիվ իր վրդովմունքն ու դժգո¬հությունը բարձրաձայն արտա¬հայտելու առիթով դրսում բանավիճել է դրան պատահականորեն ական¬¬ջալուր դարձած նույն կազմա¬կեր¬պության մինչ այդ անծանոթ աշխատակիցների՝ փոխտնօրեն Սուրեն Արմենի Արզումանյանի և մասնագետ Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի հետ, ապա, ծագած խոսակցությունը կնոջ ներկայությամբ շարունակելը ոչ նպատակահարմար գտնելով, այն ավելի ուշ շարունակելու նպա¬տակով վերցրել է Գ.Միրզոյանի բջջային հեռախոսահամարը։
Նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Արթուր Լորեցյանի առաջարկով Սուրեն Արզու¬մանյանը և Գևորգ Միրզոյանը խոսակցությունը շարունակելու նպատակով այցելել են Երևան քաղաքի Աբովյան 38 հասցեում գործող «Վերոնա» սրճա¬րան, որտեղ Ա.Լորեցյանը, արդեն մի խումբ անձանց աջակցությամբ շարունա¬կելով հետաձգված զրույցը, վիճաբանել և ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Սուրեն Արզու¬¬մանյանի մարմնի տարբեր մասերին ու դիտավորությամբ՝ վերջինիս առող¬ջությանը պատճա¬ռելով առողջության տևական քայքայմամբ ուղեկցված միջին ծանրության վնաս, այն է՝ գլխի, կրծքա¬վանդակի, աջ սրունքի շրջանների՝ քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներծոցա¬յին արյունա¬հա¬վաք¬ների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրե¬րի տեղա¬շարժված կոտրվածքների ձևով, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն, ընդունեց տուժող Սուրեն Արզումանյանին դիտավորությամբ հարվածելու և միջին ծան¬¬րության մարմնական վնասվածք պատճառելու փաստը՝ պնդելով, թե իբր արարքը կատարել է միայնակ, իր հետ է եղել միայն ընկերը՝ Գարեգին Կարապետյանը, ով բացառապես բաժանել և այդ կերպ փորձել է դադարեցնել ծեծկռտուքը։
Դատարանում հայտնեց, որ մշտական աշխատանք չունենալով՝ որպես երաժիշտ, սեփական ստեղծագործություններով հանդես է եկել տարբեր երաժշտական ակումբնե¬րում։ Մասնագիտական ունակությունները զարգացնելու նպատակով 2014թ. աշնանը նպատակադրվել է ձեռք բերել երաժշտա¬կան տեխնիկա։ Քանի որ մշտական աշխատանք չի ունեցել, տեխնիկայի ձեռք բերման համար անհրաժեշտ միջոցներ՝ ևս, փորձել է վարկ վերցնել կնոջ անվամբ։ Մի քանի առևտրային բանկեր դիմելուց հետո 2014թ. աշնանը նույն խնդրով դիմել են Երևան քաղաքի Չարենց 28 հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն։ Թեև սկզբից փաստաթղթերը ձևակերպվել են այնպես, որ վարկը ստանալու են ՀՀ դրամով, սակայն ընթացքում այդ պայմանը փոխել են, հայտնել, որ վարկը տրամադրելու են ԱՄՆ դոլարով, որին դարձյալ համաձայնել են։
2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ցերեկը, «Էքսպրես Կրեդիտ» կազմակերպության աշխատակիցները զանգահարել և կանչել են կազմակերպության գրասենյակ՝ վարկը ստանալու։ Քանի որ վարկառուն իրավաբանորեն եղել է կինը, վերջինիս հետ այցելել են նշված ընկերության գրասենյակ, որտեղ իրենց տեղեկացրել են, թե վարկը հաստատվել է, սակայն գումարի միայն մի մասը կարող են տրամադրել ԱՄՆ դոլարով, մյուս մասը տրամադրելու են ՀՀ դրամով, ինչին առարկել է, սակայն իր հետ բանակցող ընկերության աշխատակցուհին հայտնել է, որ անհամաձայնության դեպքում պայմանագիրը կլուծեն։ Այդ կապակ¬ցությամբ խոսակցություն է ծագել իր և կազմակերպության աշխատակիցների միջև, նրանց նա¬խազգու¬շացրել է, որ դիմելու է Կենտրոնական բանկին և ՀՀ ֆինանսական հաշտարարին, ինչից հետո միայն համաձայնել են հաստատված վարկը տրամադրել ԱՄՆ դոլարով։ Կինը մնացել է գրասենյակի ներսում, իսկ ինքը, ընդհանուր իրավիճակից վրդովված, դուրս է եկել գրասենյակի դիմաց, որտեղ նկատել է 4-5 հոգի տղաների, որոնց մեջ նկատել է նաև իր ծանոթներից մեկին։ Մոտեցել է վերջինիս և իր դժգոհությունը հայտնել կազմակերպության ընդհանուր կարգերի, աշխատակիցների վատ վերաբերմունքի և իրենց խաբելու վերաբերյալ։ Իր այդ խոսակցությանը միջամտել է քիչ հեռվում գտնվող տղաներից մեկը, ինչպես հետագայում պարզվել է՝ ընկերության փոխտնօրեն Սուրեն Արզու¬ման¬յանը՝ ասելով, թե «ձևն ա այդպես»։ Ինքը վերջինիս զգուշացրել է, որ չխառնվի իրենց խոսակցութ¬յանը, ով դարձյալ նույն արտահայտությունն է կատարել, իսկ ինքը դեռևս վրդովված վիճակում գտնվե¬լով՝ անհասցե հայհոյել է կազմակերպության նման կարգի դեմ։
Իր հնչեցրած հայհոյանքից Սուրենն ընդառաջ է եկել և իրեն հրելով՝ բացատրություն պա¬հան¬ջել։ Իր և Սուրենի խոսակցությանը միջամտել է մինչ այդ անծանոթ Գևորգ Միրզոյանը և մի կողմ հրելով իրեն՝ հայտնել, թե Ս.Արզումանյանն իր եղբայրն է, զգուշացրել, որ հանգիստ խոսի։ Ինքը թեև փորձել է հասկացնել, որ հայհոյանքները նրանց ուղղված չէին, այլ հասցեագրված էին կազմակեր¬պության կարգերի դեմ, սակայն միմյանց չեն հասկացել և Սուրենն իրեն հայհոյել է։ Ստեղծված իրավիճակից ելնելով և չցանկանալով նշված վայրում վիճաբանել՝ մի քանի անգամ նրանց զգուշացրել է, որ կնոջ հետ է, առաջարկել է հանդիպել և խոսակցությունը շարունակել հետա¬գայում։ Այդ կապակցությամբ վերցրել է Գևորգի Միրզոյանի բջջային հեռախոսահամարը, իսկ վարկը ստանալուց հետո կնոջ հետ վերադարձել է տուն։ Այնուհետև, ընկերոջ՝ Գարեգին Կարապետյանի հետ գնացել են Շենգավիթ վարչական շրջան՝ ավտոմեքենան վերանորոգելու, իսկ այնտեղից վերադառ¬նալիս՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, զանգահարել է Գ.Միրզոյանին՝ առաջարկելով հանդի¬պել Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում գործող «Վերոնա» սրճարա¬նում։
Նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Գ.Կարապետյանի հետ գնացել է հիշյալ սրճարան, որտեղ եկել են Սուրենն ու Գևորգը։ Վերջինս իր խնդրանքով իր և Գարեգին Կարապետյանի հետ նստել է միևնույն, իսկ Սուրենը՝ առանձին սեղանների շուրջ։ Գևորգից բա¬ցատրություն է պահանջել, թե ինչու են իրենց նկատմամբ վատ վերաբերմունք դրսևորել՝ դարձյալ պար¬զաբանելով, որ իր հայհոյանքը որևէ մեկին ուղղված չէր, ինքնասիրությանը չի դիպչել, ապա ընդ¬հանուր ծանոթներ գտնելու և խոսակցությունը հարթելու նպատակով նրան հարցրել է, թե որտեղ է բնակ¬վում, ում է ճանաչում, սակայն քանի որ Գևորգն ագրեսիվ տոնով պատասխանել է, թե ի՞նչ կարևոր է, թե ում է ճանաչում, հարցրել, թե ինչ ունի իրեն հայտնելու, որից վրդովվել է, ասել՝ «բերնիդ կուտես»։
Իր այդ արտահայտությանն ի պատասխան՝ Գևորգը հայհոյել է իրեն, որի պատճառով ձախ ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է նրա դեմքին, որից հետո նա դիմել է փախուստի։ Այդ պահին Սուրենն իր թիկունքային կողմում էր, վերջինս թեկունքից ձեռքերով գրկել է իրեն, սակայն նրա ձեռքից բռնելով՝ առաջ է քաշել և հատուկ հնարք կիրառելով` գցել գետնին, ապա ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին։ Սուրեն Արզումանյանին քաշքշելով և հար¬վածներ հասցնե¬լով՝ դուրս է հանել Իսահակյան փողոցի մայթեզր, որտեղ շարունակել է ձեռքերով հարվածներ հասցնել նրա դեմքին, ով մի կերպ փախել է և Գևորգի հետ անցնելով մայթեզրը՝ դիմել են փախուստի։ Չնայած իր ընկեր Գ.Կարապետյանը սրճարանում էր, սակայն վերջինս, ինչպես նաև սրճարանում գտնվող մի քանի հաճախորդներ փորձել են միայն բաժանել։ Բացի Գ. Կարապետյանից, սրճարանում իր հետ այլ ընկերներ, ծանոթներ չեն եղել, Գևորգին ու Սուրենին միայնակ է ծեծի ենթարկել։ Նշեց, որ Սուրենին հարվածել է 3-10 անգամ, սակայն հարվածներից փաստացի դիպչել են ընդամենը 1-2-ը։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ հատկապես «Վերոնա» սրճարանում հանդիպելու պատճառը եղել է այն, որ իր ծանոթի հետ նախապես հանդիպում է ունեցել նույն վայրում՝ «Շրջանայինի» տարածքում, իսկ նշված սրճարանն այդ պահին ուղղակի հարմար վայր էր տղաների հետ հանդիպելու և միմյանց հասկանալու համար։ Ծեծկռտուք նախա¬ձեռնելու մտադրություն ունե¬նալու պայմաններում նրանց, հաստատ, սրճարան չէր հրավիրի, հրավիրել էր, որ զրուցեին և բացատ¬րեր, որ իր հանդեպ կազմակերպությունում ճիշտ չեն վարվել, այն էլ` իր կնոջ ներկայությամբ։ Նշեց նաև, որ սրճարան մտնելիս ներսում նկատել է մի երկու ծանոթների, սակայն նրանց հետ նախապես չէր պայմանավորվել հանդիպել, պարզապես, աշխատանքի բերումով բազմաթիվ հանդիպումներ է ունենում ակումբներում,բազմաթիվ ծանոթներ ունի, որոնցից շատերի անունները նույնիսկ չգիտի։
Պնդեց, որ միայն ընկեր Գևորգի հետ է եկել սրճարան, թե իբր միայնակ է հարվածել տուժողին, շատ մարդիկ էին հավաքվել, որոնց մի մասը փորձել են բաժանել իրենց։ Նշեց, որ հավաքված անձանց բազմութ¬յունը ներկա գտնվող անձանց մոտ հնարավոր է թյուր պատկեր ստեղծեր ծեծկռտուքին մասնակցող անձանց քանակի վերաբերյալ, այդ կերպ մեկնաբանեց նաև սրճարանում սեղանների շուրջ նստած անձանց քանակի վերաբերյալ իր և Դատարանում հարցաքննված այլ անձանց իրարա¬մերժ ցուցմունքները։
Տուժողի առողջությանը միջին ծանրության վնասը միայնակ պատճառելու վերա¬բերյալ ամ¬բաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի պատճառաբանություններն անհիմն են, հե¬տապնդում եմ առավել խիստ պատիժ նախատեսող հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ, այդ պատճառաբանությունները հերք¬վել, իսկ առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաստատվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող Սուրեն Արմենի Արզումանյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի 28 հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն» ՓԲ ընկերությունում՝ որպես փոխտնօրեն։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, ժամը 15։00-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է իր աշխատասենյակում, գրասենյակի ընդհանուր սրահից աղմուկի ձայներ է լսել։ Մոտենալով ընդհանուր սրահին՝ նկատել է, որ վարկառուներից մեկը բարձրաձայն դժգոհություններ է արտահայտել տրամադրվող վարկի, մասնավո¬րապես՝ հաստատված վարկի մի մասը ԱՄՆ դոլարի փոխարեն ՀՀ դրամով տրամադրելու առնչութ¬յամբ։ Դժգոհությունների պատճառն այն էր, որ դոլար-դրամ փոխարժեքների անկայու¬նության հետևան¬քով կազմակերպությունը վարկառուին առաջարկել է վարկի մի մասը տրամադրել ԱՄՆ դոլա¬րով, իսկ մյուս մասը՝ ՀՀ դրամով։ Ինքը վարկային գործից տեղեկացել է, որ դժգոհություններ արտա¬հայտող տղամարդը հանդիսանում է Արթուր Լորեցյանը, ով հանդիսացել է վերջինիս կնոջ՝ Զինաիդա Բեջան¬յանի անվամբ ձեռք բերվող վարկի երաշխավորը։ Չնայած առաջացած խնդիրներին՝ վերջինիս վարկը տրամադրվել է հաստատված տարբերակով՝ ԱՄՆ դոլարով։
Քանի որ վարկի տրամադրման փոխարժեքի հետ կապված խնդիրները կարգավորվել են, ընկերոջ և միաժամանակ կազմակերպության մասնագետ Գևորգ Միրզոյանի հետ գրասենյակից դուրս են եկել՝ ծխելու։ Քիչ անց դրսում նկատեել են Ա.Լորեցյանին, որն իրենց աշխատակիցներից մեկին բարձր տոնայնությամբ դժգոհություններ է արտահայտել կազմակերպության աշխատանքի վերաբեր¬յալ։ Լսելով, որ Ա.Լորեցյանը դժգոհում է կազմակերպության կողմից խաբված լինելուց, աշխատա¬ոճից, երաշխավորներ պահանջելու քանակից, միջամտել և նրան հանգիստ տոնով հայտնել է, որ կազմա¬կերպությունն իրենց չի խաբել, պահանջները ներկայացվել են վարկային ընկերության կողմից ընդունված կարգի համաձայն։ Իր այդ խոսքերից Ա.Լորեցյանն ավելի է վրդովվել և հայհոյանք հնչեց¬րել կազմակերպության կարգերի դեմ, ինչից վատ է զգացել, նրան հանգստանալու կոչեր է արել՝ միա¬ժա¬մանակ «արա» անվանել։ Ա.Լորեցյանն իր խոսքերը լսելով՝ պատասխան է պահանջել, իսկ ընկերը՝ Գ.Միրզոյանը, մի կողմ է կանչել նրան և փորձել հանդարտեցնել, սակայն նա չի հան¬դարտ¬վել և առաջարկել է ավելի ուշ զրուցել՝ կնոջը տուն ճանապարհելուց հետո։ Այդ կապակցությամբ Ա.Լորեց¬յանը Գ. Միրզոյանից վերցրել է վերջինիս 077-888863 բջջային հեռախոսահամարը, որից հետո իրենք մտել են գրասենյակ և վերադարձել բնականոն աշխատանքին։
Նույն օրը` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Գ.Միրզոյանից տեղեկացել է, որ Ա.Լորեցյանը զան¬գահարել և առաջարկել է հանդիպել Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող «Վերոնա» սրճարանում։ Աշխատանքի ավարտից հետո` ժամը 18։30-ի սահմաններում, ինքը և Գ.Միրզոյանը Արթուրի նախաձեռնությամբ գնացել են նշված սրճարան, սակայն քանի որ Ա.Լորեցյա¬նին չեն նկատել, Գ. Միրզոյանը կրկին զանգահարել է նրան, ով դրսից ներս մտնելով՝ մատնացույց է արել և առաջարկել նստել մի սեղանի մոտ, որի շուրջ արդեն 3 տղաներ էին նստած։ Միանգամից հասկացել են, որ Ա. Լորեցյանն ընկերների հետ է։ Քանի որ սեղանները նախատես¬ված էին 4 հոգու համար, տղաներից մեկի առաջարկով ինքը և անծանոթ մի տղա նստել են կողքի սեղաններից մեկի շուրջ, որտեղ արդեն մի տղա էր նստած, իսկ Գ.Միրզոյանն ու Ա.Լորեցյանը նստել են վերջինիս մատնանշած սեղանի շուրջ՝ նրա երկու ընկերների հետ միասին։ Ինքը ուշադրությունը սևեռել է ընկերոջ՝ Գ. Միրզոյանի ուղղությամբ, իսկ իր առջև նստած երիտասարդներից մեկը թեև հարցեր է տվել այն մասին, թե իրենց ընկերոջ՝ Ա. Լորեցյանի հետ ինչու լավ չեն վերաբերվել, սակայն կողքի սեղանին նստած տղաներից մեկի ձեռքի ժեստից հետո իրեն այլ հարցեր չի տվել։ Ինքն այդ ամենը տեսնելով՝ հասկացել է, որ Ա.Լորեցյանը սրճարանում գտնվում է առնվազն 4 ընկերների հետ, իսկ ընդհանուր մթնոլորտից զգացել է, որ նրանք նորմալ զրուցելու տրամադրված չեն, քանի որ իրենց հետ խիստ ագրեսիվ են խոսել։ Սեղանի շուրջ մի քանի վայրկյան զրուցելուց հետո աջ կողմից Գ.Միրզոյանին բռունցքով հարվածել է վերջինիս սեղանակիցներից մեկը, իսկ երբ ընկերը նստած տեղից ընկել է գետնին, սեղանի շուրջ նստած տղաները ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածներ հասցնել նրան։ Տեսնելով դա՝ ակնթարթորեն փորձել է մոտենալ ընկերոջը և թույլ չտալ, որ նրան հարվածեն, սակայն երբ ոտքի է կանգնել և առաջացել, անսպասելի աջ կողմից բռունցքով ուժգին հարված է ստացել աջ աչքի շրջանում, ինչից գլուխը կախել է։ Սկսել են մի քանի հոգով բռունցքներով հարվածներ հասցնել իր դեմքի և գլխի շրջաններում՝ միաժամանակ քաշելով թևերից։ Թեև գետնին չի հայտնվել, սակայն այդ վիճակից չի կարողացել նույնիսկ պաշտպանվել և փորձել է դուրս գալ սրճարանից, սակայն հար¬վածների ազդեցությունից չի կարողացել դիմել փախուստի։ Երբ դուրս է եկել սրճարանի ձախա¬կողմյան հատված՝ դեպի Իսահակյան փողոցի մայթեզր, մի քանի հոգով շարունակել են հարվածներ հասցնել իր գլխի շրջանում, մասնավորապես՝ բռնելով ձեռքերը՝ երկու հոգի ծնկներով և բռունցքներով հարվածներ են հասցրել դեմքի և գլխի շրջանում։ Մի քանի վայրկյան անց, երբ մի պահ հարվածները դադարել են, կարողացել է Գ.Միրզոյանի հետ դիմել փախուստի Իսահակյան փողոցի ուղղությամբ։ Իրեն ծեծի ենթարկելու հետևանքով ստացել է աջ աչքի, քթի, ձախ հոնքի վնասվածքներ, ուստի գրեթե անմիջապես դիմել է «Նաիրի» բժշկական կենտրոն։ Ընդհանուր միջադեպը տևել է 1-ից 2 րոպե, խառ¬նաշփոթ իրավիճակում գտնվելով՝ հայհոյանքներ չի լսել ու թեև սրճարանում մոտ 20 քաղա¬քացիներ են գտնվել, սակայն ոչ ոք չի միջամտել և բաժանել։ Հարվածողները եղել են երկու հոգուց ավել, սակայն թե կոնկրետ ովքեր են իրեն հարվածել և քանի անգամ, չի կարող հայտնել։ Ինքը կամ Գ. Միրզոյանը նրանց չեն հարվածել, քանի որ հնարավորություն չեն ունեցել։
Հարցերին պատասխանելիս Դատարանում նշեց, որ Արթուրի հետ միասին սրճարանում եղել են ևս չորս հոգի, սակայն հնարավոր համարեց նաև միայն Արթուրի կողմից իրեն հարվածելու հան¬գա¬մանքը։ Սրճարանում հանդիպելու առաջարկն եղել է Արթուրինը, նպատակը եղել է առավել հանգիստ պայմաններում զրուցելը։ Իրեն հարվածելուց Արթուրի ձեռքին որևէ իր չի նկատել։ Իր և ընկերոջ սեղանի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ չորս մետր, ինքը հարվածը ստացել է, երբ արդեն մոտեցել էր Գևորգենց սեղանին` օգնության հասնելու նպատակով։ Մոտենալուց Արթուրն ավելի մոտ է գտնվել իրեն, քան ընկերը, հնարավոր էր, որ Արթուրն իրեն հարվածած լինի։
Դատարանում նաև հայտնեց, որ քննիչի մոտ հայտնել է, թե իրեն հարվածողները մի քանի հոգի են եղել` նկատի ունենալով, որ ստացած հարվածների քանակը բազմաթիվ էին։ Ներկայումս ավելի լավ է հիշում ու երկու տարբերակն էլ հնարավոր է համարում, թե՛ միայն Արթուրի կողմից հարվածելու, և թե՛ մի քանի անձի կողմից հարվածներ ստանալու։ Հարված ստանալու պահին գլուխն իջեցրել էր ներքև, ուստի հարվածող անձանց քանակի մասին հստակ չի կարող նշել։ Երկու հոգով իր ձեռքերից բռնած վիճակում ծնկներով ու ձեռքով, ինչպես նաև իր հետևից գլխին ընդհանուր երեք հոգով հարվածքներ հասցնելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց և այդ հակասության վերա¬բերյալ հարցադրումից հետո հստակեցրեց, որ այդ ցուցմունքը համապատասխանում է իրակա¬նությանը, քանի որ սրճարանից դուրս գալուց բազմաթիվ անձինք էին հավաքվել, որոնց մի մասը փոր¬ձում էին իրենց բաժանել։ Ի վերջո հստակեցրեց, որ նախաքննության ընթացքում հարվածող անձանց քանակի վերաբերյալ հոգնակի է նշել, քանի որ հարվածների բազ¬մաթվությունից, ինչպես նաև իրենց բաժանող անձանց քանակից ենթադրել է, որ իրեն հարվա¬ծող¬ները մի քանի հոգով էին՝ միաժամանակ չբացառելով նաև Արթուրի կողմից իրեն հարվա¬ծելու փաստը։
Նշեց, որ կազմակերպության մոտ Արթուրն է հայհոյել, վիճաբանությունը հենց դրանից է սկսվել, ինքը չի հարվածել վերջինիս։ Հնարավոր համարեց վարկային կազմակերպության մոտ Արթուրի կողմից ինչ-որ անձի զանգահարելու և դեպքի մասին հայտնելու հանգամանքը։ Հայտնեց նաև, որ ամբաստանյալի հետ հաշտվել են, նրանից որևէ բողոք կամ պահանջ չունի։
Գնահատելով նրան ծեծի ենթարկած անձանց քանակի, ծեծի հանգամանքների վերաբերյալ տուժող Սուրեն Արզումանյանի՝ հրապարակված ու հետազոտված նախաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ դրանցում նշված փաստական տվյալներն առավել ինֆորմատիվ են, հաստատվել են մինչդատական վարույթի ընթացքում վերջինիս մասնակցությամբ կազմված փաստաթղթերով (հանցագործության մասին հաղորդմամբ, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության եզրա¬կա¬ցությունը կազմած փորձա¬գետի մոտ հայտարարությամբ, ստացած մարմնական վնասվածքների բազմաթվությամբ և տեղա¬կայմամբ), ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված, ստորև ներկա¬յացված ապացույցների հետ հա¬մադրման արդյունքներով։ Բացի այդ, տուժողի նախաքննա¬կան ցուց¬մունքները տրվել են քննվող դեպքից գրեթե անմիջապես անց, նույնաբովանդակ են հանցա¬գործութ¬յան մասին տուժողի և Գևորգ Միրզոյանի տված ըստ էության նույնաբովանդակ հաղորդում¬ներին։ Դատա¬րանի համոզմամբ տուժող Ս.Արզումանյանի հակասական դատաքննական ցուցմունք¬ները պայմա¬նավորված են գործով ամբաստանյալի հետ հաշտվելու փաստով և նրա վիճակը հնա¬րա¬վորինս մեղ¬մե¬լու շարժառիթով։
Վկա Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի 28 հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ ունի¬վեր¬սալ վարկային կազմակերպություն» ՓԲ ընկերությունում՝ որպես ոսկու գնահատման մասնագետ։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 15։00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է կազմակերպության գրասեն¬յակում, ընդհանուր սրա¬հում ձայներ է լսել և նկատել, որ ինչ-որ երիտասարդ, որը հետագայում տեղե¬կա¬ցել է, որ հանդիսանում է Արթուր Լորեցյանը, վարկավորման գործընթացից դժգոհություններ է հայտ¬նել։ Քիչ անց ինքը և ընկե¬րության փոխտնօրեն Սուրեն Արզումանյանը, որը նաև իր ընկերն է, դուրս են եկել գրասենյակի դիմաց ծխելու, որտեղ նկատել են Ա. Լորեցյանին, որն իրենց աշխատա¬կիցնե¬րից մեկին բարձր տոնայ¬նությամբ դժգոհություններ է արտահայտել կազմակերպության աշխա¬տանքի վերաբերյալ։ Ս.Արզու¬ման¬յանը միջամտել է խոսակցությանը և փորձել Ա.Լորեցյանին հաս¬կացնել, որ կազմակերպությունը ոչ ոքի չի խաբել, պարզապես ընդունված կարգերն են այդպիսին, երբ վերջինս վրդովված հայհոյանք է տվել կարգերի դեմ։ Ս. Արզումանյանն այդ խոսքերից նույնպես վրդովվել և Ա.Լորեցյանին հանգստանալու կոչեր է կատարել, իսկ Ա.Լորեցյանը պատասխան է պա¬հան¬ջել։ Քանի որ Ա. Լորեցյանը գոգոռալով է խոսել, փորձել է նրան հանդարտեցնել և մի կողմ տարել՝ զգուշացնելով, որ գրասենյակի առջև են գտնվում, գոռգոռալով չխոսի։ Ա.Լորեցյանը հայտնելով, թե կնոջ հետ է եկել գրասենյակ՝ վրդովված տոնով առաջարկել է քիչ ուշ զրուցել՝ կնոջը տուն ճանապար¬հե¬լուց հետո։ Այդ կապակցությամբ նա պահանջել և վերցրել է իր 077-888863 բջջային հեռախոսա¬հա¬մարը, որից հետո իրենք մտել են գրասենյակ և վերադարձել բնականոն աշխատանքին։
Նույն օրը` ժամը 17։30-ից մինչև 18։00-ի սահմաններում, Արթուր Լորեցյանը զանգահարել է և առաջարկել հանդիպել Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում գործող «Վերոնա» սրճարանում։ Ժամը 18։30-ի սահմաններում ինքն ու Ս.Արզումանյանը գնացել են նշված սրճարան, որտեղ բավականին հաճախորդներ են եղել։ Զանգահարել է Ա. Լորեցյանին, որը մի քանի վայրկյան անց դրսից մտել է սրճարանի ապակեպատ սրահ, մոտեցել իրենց՝ առաջարկելով նստել մի սեղանի շուրջ, որտեղ 3 տղաներ էին նստած։ Դա տեսնելով՝ հասկացել են, որ Ա.Լորեցյանը սրճարանում միայնակ չէ։ Քանի որ սեղանները 4 հոգու համար էին նախատեսված, նրանցից մեկի առաջարկով Ս. Արզումանյանը և իրեն անծանոթ մի տղա նստել են կողքի սեղաններից մեկի շուրջ, իսկ ինքն ու Ա.Լորեցյանը նստել են վերջինիս մատնանշած սեղանի շուրջ՝ երկու անծանոթ տղաների հետ միասին։ Ա.Լորեցյանն ու սեղանակիցներից մեկն իրեն հարցրել են, թե որտեղ է բնակվում, իսկ երբ պատասխանել է «Օրբելիում», մի քանի անգամ հարցրել են, թե այդ թաղամասից ում է ճանաչում։ Երբ ինքը նրանց պատասխանել է, թե ինչ կարևոր է ում է ճանաչում, անսպասելի բռունցքով հարված է ստացել աջ այտին, որի հետևանքով վայր է ընկել գետնին, որից հետո մի քանի հոգով սկսել են ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնել իր մարմնի տարբեր մասերին։ Մի կերպ հատակից բարձրանալով՝ դուրս է եկել սրճարանից Իսահակյան փողոցի ուղղությամբ և այդ պահին նկատել է, որ Ա.Լորեցյանն ու իրեն անծանոթ տղաները մի քանի հոգով ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցնում Սուրեն Արզումանյանի մարմնի տարբեր մասերին։ Երբ վերջինս մի կերպ դուրս է եկել Իսահակյան փողոցի մայթեզր, նրան առնվազն 4 հոգով ձեռքերով և ոտքերով շարունակել են հարված¬ներ հասցնել։ Մի քանի վայրկյան անց է Սուրենին հաջողվել փախուստի դիմել և միասին փողոցն անցնելով՝ փախել են Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի այգու կողմ։ Քանի որ ծեծից Ս.Արզուման¬յանի դեմքն ամբողջությամբ վնասվել էր, դիմել են «Նաիրի» բժշկական կենտրոն։ Իրեն ծեծի ենթարկելու հետևանքով արտաքնապես լուրջ վնասվածքներ չի ստացել, սակայն ֆիզիկական ցավ է զգացել։ Թեև չի նկատել, թե Ա.Լորեցյանը քանի անգամ է հարվածել իրեն և ընկերոջը, սակայն Ա.Լորեցյանը իրեն և Ս. Արզումանյանին ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել առնվազն 4 տղա¬ների հետ։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ հնարավոր է Սուրենին հար¬վածելու ժամանակ բաժանողներ ևս եղել են, այդ պահին շատ մարդիկ էին հավաքված, սակայն կոնկրետ հարվածողներին և հարվածելու պահը չի նկատել։ Առաջին հարվածը ստացել է ինքը, այդ պահին Արթուրը նստած էր իր դիմացը, վերջինիս աջ կողմում ևս երկու հոգի կային, ինքը հարվածը ստացել է աջ կողմից, երեքից յուրաքանչյուրն էլ կարող էր հարվածել իրեն։ Նշեց, որ իրեն ծեծի են ենթարկել մոտ չորս անձ։ Իր կարծիքով` Արթուրի հետ սրճարան եկած տղաները տեղյակ էին իրենց հավաքվելու նպատակի մասին։ Չի կարող հստակ ասել, արդյոք իրեն գործով ամբաստանյալն է հար¬վածել, թեև դա հնարավոր է։ Սուրենին հարվածելու պահը չի նկատել, հավաքված մարդիկ կային, որոնց մի մասը բաժանում էր։ Առաջին հարվածից հետո ինքը վայր է ընկել, չի կարող ասել, թե իրեն և Սուրենին արդյո՞ք նույն անձն է հարվածել։ Իրեն հարվածում էին ձեռքերով ու ոտքերով, Գարեգինին 1-ին անգամ տեսել է առերեսման ժամանակ։ Հատկապես «Վերոնա» սրճարանում հանդիպելն եղել է նրանց առաջարկը։
Գնահատելով Ս.Արզումանյանին, ենթադրաբար նաև նրան ծեծի ենթարկած անձանց քանակի, ծեծի հանգամանքների վերաբերյալ վկա Գևորգ Միրզոյանի՝ հրապարակված ու հետազոտված նա¬խաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը (Դատարանի պատճառաբանությունները նույն են, ինչ տուժող Ս.Արզումանյանի ցուցմունքները գնահատելիս, այն վերապահմամբ, որ դրանք պայմանավորված են տուժող Ս.Արզու¬մանյանի հետ ընկերական փոխհա¬րաբերությունների առկայության փաստով և վերջինիս` Դատարա¬նում փոփոխած դիրքո¬րո¬շումը վերահաստատելու մղումներով, հետևաբար՝ վերստին չեն ներկայաց¬վում)։
Վկա Գարեգին Սեդրակի Կարապետյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ընկերոջ՝ Արթուր Լորեցյանի խնդրանքով 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին` ժամը 18։00-ից 18։30-ն ընկած ժամանակահատավածում, նրա հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փո¬ղոց¬¬ների խաչմերուկում գործող «Վերոնա» սրճարան։ Մինչ սրճարան գնալն Արթուրն իրեն հայտնել է, թե վարկային կազմակերպության աշխատակիցներն իրենց լավ չեն դրսևորվել, նրանց հետ պայմանա¬վոր¬վել է հանդիպել և խոսել։ Ինքն ու Արթուրը մտել են սրճարան, որից հետո, վերջինս մի պահ դուրս է եկել սրճարանից, ապա, մի քանի րոպե անց վարկային կազմակերպության աշխատակիցներ Գևորգ Միրզոյանի և Սուրեն Արզումանյանի հետ մոտեցել են իրենց սեղանին։ Արթուրի խնդրանքով Սուրեն Արզումանյանը նստել է հարակից սեղաններից մեկի շուրջ։ Արթուրն ու Գ.Միրզոյանը խոսակցության ընթացքում վիճաբանել են, լեզվակռվի ընթացքում Ա. Լորեցյանը բռունցքներով հարվածներ է հասցրել Գ.Միրզոյանի դեմքին, ինչից վերջինս վայր է ընկել, ապա ձեռ¬քե¬րով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին, փոխադարձ հարվածում էին մարմնի տարբեր մասերին։ Գևորգը դիմել է փախուստի։ Այդ ընթացքում Ս.Արզումանյանը փորձել է միջամտել, երբ Ա.Լորեցյանը հնարք կատարելով՝ նրան քաշել և գցել է իր առջև ու ձեռքերով ու ոտքե¬րով բազմաթիվ հարվածներ հասցնելով՝ դուրս բերել սրճարանից, որտեղ նույնպես մի քանի վայրկյան ձեռքերով հարվածներ է հասցրել Ս. Արզումանյանին, որից հետո վերջինս և Գ.Միրզոյանը դիմել են փախուստի։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ միջադեպը տևել է ընդամենը մի քանի րոպե, ինքը փորձել է նրանց բաժանել, սակայն չի հարվածել, հաճախորդները ևս փորձել են բաժանել, հայհոյանք¬ներ չի լսել։ Սրճարանի աշխատողներին չի նկատել։ Հանդիպման նպատակը եղել է այն, որ Արթուրի մորեղբոր հոգեհանգիստն էր, պետք է գնային, սակայն նա հեռախոսով հայտնել է, որ մեքենան փչա¬ցել է, անհրաժեշտ է այն վերանորոգման նպատակով տանել արհեստավորի մոտ, որից հետո միայն պետք է գնային հոգեհանգստին մասնակցելու։ Մեքենան տարել-թողել են արհեստավորի մոտ, որից հետո Արթուրի առաջարկով նախ` այցելել են սրճարան՝ գործով տուժողին հանդիպելու նպատակով` ասելով, թե` «տեսնենք ինչ եղավ, իրար հասկանանք»։ Մինչ այդ Արթուրն իրեն հեռախոսով էր հայտնել վարկային կազմակերպությու¬նում տեղի ունեցած միջադեպի մասին։
Նշեց նաև, որ սրճարանի դրսում ևս քաշքշուկ է եղել, թեև կռիվը սկսվել էր ներսում, Արթուրը քաշելով է դուրս բերել Սուրենին` այդ ընթացքում ոտքերով և ձեռքերով հարվածելով նրան։ Արթուրն ընթացքում հնարք է կիրառել Սուրենի նկատմամբ։ Ինքը Սուրենի մարմնին վնասվածքներ չի նկատել։ Երկուսով հարվածել են Արթուրին, սակայն ինքը նրանց չի հարվածել, դրա կարիքը չկար, քանի որ Արթուրը մարզիկ է։ Միջադեպից հետո գնացել են հոգեհանգստի, որը տեղի է ունեցել «Մասիվում»։
«Վերոնա» սրճարանի կանգառի հսկիչ, գործով վկա Խաչատուր Հարությունի Ղարիբյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մի քանի ամիս է աշխատել նշված սրճարանում՝ որպես կանգառի հսկիչ և աշխատանքի բերումով հիմնականում գտնվել է դրսում՝ սրճարանին հարող տարածքում հսկելով ավտոկայանատեղերը։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, սովորականի պես, գտնվել է աշխատավայրում, ժամը 18։30-ից մինչև 19։00-ն ընկած ժամանակահատվածում մտել է «Վերոնա» սրճարանի դիմացի մայթեզրին գործող «ՍԱՍ» սուպերմարկետ՝ ծխախոտ գնելու։ Վերադառնալիս նկատել է, որ սրճարանի դիմացից դեպի աջ հատվածում՝ Իսահակյան փողոցի մայթեզրին, 4 տղաներ ձեռքերով և ոտքերով քաշքշում են մի երիտասարդի, ով գլուխը ձեռքերով բռնած՝ փորձել է պաշտ¬պանվել, հայհոյանքներ չի լսել։ Երբ մոտեցել է կռվի մասնակիցներին, արյունոտված դեմքով երիտասարդին հաջողվել է դիմել դեպի Իսահակյան փողոցի այգու կողմ, որին միացել է ևս մեկ տղա։ Երբ ուշ երեկոյան ոստիկանության աշխատակիցները եկել և միջադեպի կապակցությամբ կանչել են ոստիկանություն, ինքն ընդհանուր խոսակցություններից տեղեկացել է, որ միջադեպը սկսվել է սրճարանում, որն ավարտվել է դրսում, սակայն ոչ ոքից այդ կապակցությամբ որևէ բան չի լսել, իսկ միջադեպի մասնակիցներին չի ճանաչել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ իր և քաշքշողների միջև տարածությունը եղել է մոտ 100 մետր, նրանց բաժանողներ կամ այլ միջամտող անձինք չեն եղել, պնդեց, որ ծեծվողին քաշքշել են չորս անձ։ Նշեց, որ քաշքշուկը տևել է 2-3 րոպե։ Քաշքշուկից բացի նաև հարվածներ հասցնելու պահը նկատելու շուրջ նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ թեև հարվածելու պահը անձամբ չի տեսել, սակայն նախաքննության ընթացքում նման ցուցմունք տալիս նկատի է ունեցել այն, որ չորս հոգով քաշքշել են մեկ հոգու, վերջինս պաշտպանվել է, ինչից ենթադրել է, որ նաև նրան հարվածում են, բացի այդ, նման հետևության է հանգել, քանի որ հարվածողներից մեկը ձեռքը նկատել է պարզած վիճակում, սակայն վստահ չէ, թե վերջինիս հաջողվել է հարվածել, թե` ոչ։ Նշեց, որ խառը իրավիճակ էր, չի կարող ասել, թե ծեծվողը փախչելու հնարավորություն արդյոք ուներ, թե` ոչ, սակայն նկատել է, որ վերջինս հարմար պահ է որսացել և «արանքից փախել»։
«Վերոնա» սրճարանի բարմեն, գործով վկա Հրայր Սուրենի Խաչատրյանի ցուցմունքով. Վերջինս հայտնեց, որ շուրջ 1 տարի աշխատել է նշված սրճարանում՝ որպես բարմեն և իր աշխա¬տատեղը գտնվել է սրճարանի երկրորդ սրահում՝ բարի սպասասեղանի մոտ։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 19։00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է աշխատանքում՝ իր աշխատատեղում, սրճարանի ապակե¬պատ սրահից ձայներ է լսել։ Իր աշխատատեղի և սրճարանի ապակեպատ սրահի միջև առկա պատու¬հանից նայել է այդ ուղղությամբ և նկատել, որ նշված սրահում մի քանի անծանոթ տղաներ քաշքշում են միմյանց։ Չնայած այդ հանգամանքին՝ ինքն ապակեպատ սրահ չի անցել, քանի որ այնտեղ մար¬դաշատ էր, սակայն նկատել է, որ 20-30 վայրկյան անց միմյանց քաշքշող տղաները դուրս են եկել սրճարանից դեպի Իսահակյան փողոցի ուղղությամբ։ Քաշքշող անձանց գործողությունները ման¬րամասն չի նկատել, սակայն նույն օրը՝ ուշ երեկոյան, ոստիկանություն ներկայանալուց հետո, տեղե¬կա¬ցել է, որ սրճարանում իր կողմից նկատած միջադեպի ընթացքում մի քանի տղաներ ծեծի են ենթար¬կել երկու անձանց, որոնց ինքը չի ճանաչել։ Միջադեպի հետևանքով սրճարանի բնականոն աշխա¬տանքը չի խանգարվել, հաճախորդները չեն հեռացել, սրճարանում որևէ գույք, իր կամ առարկա չի վնասվել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ սրճարանի ներսում գտնվող բարը ակել էր իր տեսադաշտը, ինչի արդյունքում միջադեպը չի նկատել, միայն ձայներ է լսել, միջադեպին։ Նշեց, որ այն տևել է ընդամենը մեկ րոպե, ձայները լսելուց հետո ոտքի է կանգնել, սակայն վիճաբանողներին այլևս չի տեսել։ Այդ օրը չի եղել սեղան, որի հաճախորդներն առանց հաշիվը փա¬կելու հեռանան։ Մյուս աշխատակիցների, այդ թվում` մատուցողների խոսքերից գիտի, որ 8-րդ սեղանը փակել էր հաշիվը։
Միջադեպին ականատես լինելու և վիճաբանող անձանց տեսնելու վերաբերյալ հակասական ցուցմունք տալու արդյունքում նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ տեսել է ընդհանուր խուճապ, պնդեց, որ ոստիկանությունում է տեղեկացել վիճաբանող անձանց քա¬նա¬կի մասին։ Նախաքննության ընթացքում սեղանների քանակը նշել էր չորս, քանի որ ըստ իրենց համակարգչի տվյալների՝ այդ պահին զբաղված էին չորս սեղաններ։ Չի կարող ասել, թե արդյոք մեկ սեղանի, թե տարբեր սեղանների շուրջ նստած անձինք են միմյանց հետ ավելի ուշ վիճաբանողները։ Ապակեպատ սրահի ներսի հատվածի հաճախորդները չեն միջամտել վիճաբանությանը, անձամբ չի տեսել հարվածներ հասցնելու պահը։ Նշեց, որ վիճաբանող անձինք մոտ 10 հոգի էին։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. դեկտեմբերի 15-ի թիվ 2156/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ գործով տուժող Սուրեն Արզումանյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գլխի, կրծքավանդակի, աջ սրունքի շրջանների՝ քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներ¬ծոցային արյունա¬հա¬վաքների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրերի տեղա¬շարժված կոտրվածքների ձևով, հասցվել են սահմանափակ մակերեսներ ունեցող բութ, կոշտ առար¬կաներով, չի բացառվում նաև ձեռքերով, ոտքերով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին, որոնք առաջացրել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով՝ ի նկա¬տի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևո¬ղությունը 21 օրից ավելի։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի՝ «2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 18.30-ին, սրճարանում հանդիպել է իրենց կազմակերպության հաճախորդի հետ, որտեղ նա 5-6 հոգու հետ վիճաբանել են իր և իր ընկերոջ հետ, որի ընթացքում նրանք, բռնելով իր ձեռքերը, հարվածներ են հասցրել ձեռքերով, ոտքերով, ծնկով՝ հիմնականում իր գլխին, դեմքին...»
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 3689 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ Գևորգ Միրզոյանի մոտ փորձաքննության պահին վաղեմությամբ դեպքին համա¬պատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել։ Ներ¬կա¬յումս որոշել, թե այդպիսիք եղել են, թե՝ ոչ, հնարավոր չէ՝ փորձաքննությանն ուշ ներկայանալու և բժշկական փաստաթղթերի բացակայության հետևանքով։ Հնարավոր է, որ այդպիսիք եղած լինեն, սակայն փորձաքննությամբ չհայտնաբերվեն՝ անցած ժամանակահատվածի ընթացքում ապաքինված լինելու հետևանքով։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի՝ «2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 18.30-ին «Վերոնա» սրճարանում եղել է վիճաբանություն անծանոթ անձանց հետ, որի ժամանակ վերջիններս ձեռքերով և ոտքերով հարվածել են իրեն»։
«Արմենտել» ՓԲ ընկերություններից ստացված` մեղադրյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանի շահագործած 043-444460 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները զննելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ քննվող դեպքի օրը՝ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 17։32-ին 48 վայրկյան, ժամը 17։41-ին՝ 95 վայրկյան տևողությամբ 043-444460 բջջային հեռախոսա¬համարից ելքային զանգեր կատարվել են գործով վկա Գևորգ Միրզոյանի շահագործած 077-888863 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ նույն օրը՝ ժամը 18։04 րոպեին, ժամը 18։05-ին և ժամը 18։12-ին համապա¬տաս¬խանաբար՝ 7, 11 և 23 վայրկյան տևողությամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Լորեց¬յանի 043-444460 հեռախոսահամարին մուտքային զանգ է կատարվել վկա Գևորգ Միրզոյանի շահագործած 077-888863 հեռախոսահամարից։
Դատարանի նախաձեռնությամբ որպես ապացույց ճանաչվող փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝
- հանցագործության մասին Սուրեն Արզումանյանի հաղորդմամբ, համաձայն որի՝ 2014թ. դեկտեմբերի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման մեջ գործով տու¬ժող Ս.Արզումանյանը, նախազգուշացվելով սուտ մատնության համար քրեական պատասխա¬նատ¬վության մասին, հայտնել է, որ նրան մարմնական վնասվածքներ են պատճառել Արթուր Լորեց¬յանը ընկերների հետ, այսինքն՝ մի խումբ անձինք։
- Հանցագործության մասին Գևորգ Միրզոյանի հաղորդմամբ, համաձայն որի՝ 2014թ. դեկ¬տեմբերի 5-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման մեջ վերջինս, նա¬խազգու¬շացվելով սուտ մատնության համար քրեական պատասխանատվության մասին, հայտնել է, որ իրեն և ընկերոջը՝ Սուրեն Արզումանյանին մարմնական վնասվածքներ են պատճառել Արթուր Լո¬րեցյանը՝ ընկերների հետ, այսինքն՝ մի խումբ անձինք։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանը, մի խումբ անձանց հետ, տուժող Սուրեն Արզումանյանի առողջությանը պատճառել է առողջության տևական քայքայմամբ ուղեկցված միջին ծանրության վնաս, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի նշված մասով։
Ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համաձայն AN սերիայի թիվ 0253789 անձնագրի տվյալների` ծնվել է 1983թ. ապրիլի 14-ին), ամուսնացած լինելը (համաձայն` 2011թ. մարտի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 040409 ամուսնության վկայականի պատ¬ճենի), իսկ որպես պա¬տասխանատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգա¬մանքներ` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, հան¬ցանքը վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքի ազդե¬ցությամբ և տպավորությունների ներքո կատարելը, խնամքին ման¬կա¬հասակ երեխայի` 2011թ. օգոս¬տոսի 15-ին ծնված Սեմուէլ Արթուրի Լորեցյանի առկայությունը (ըստ 2011թ. օգոստոսի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 156819 ծննդյան վկայականի պատճենի), բնակության և ուսման վայրերում դրա¬կա¬նորեն բնութագրվելը (ըստ Արթուր Լորեցյանի բնակության վայրի` «Հ և Հ Կոնդոմինիում» կառա¬վարիչ Վ.Խոչագորյանի, ինչպես նաև Թաեքվանդոյի «Տորք» ա¬կում¬¬բի նախագահ Ա.Ավետիսյանի հաս¬տատած բնութագրերի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանքներ¬ը հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահ¬մանված հանցա¬կազմը պատիժ է նախատեսում բացա¬ռապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշա¬նակ¬վող պատժի չափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվա¬ծով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ա¬վե¬¬լի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), պատիժը ռեալ կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրա¬ռում) հար¬ցե¬րը։
Դատարանն արձանագրում է, որ բացակայում են Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ տվյալ հոդ¬վածով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տե¬սակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում) հիմքերը։
Ինչ վերաբերվում է Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին, ապա տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սակայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանին վերագրված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված, միջին ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում ազատազրկման ձևով, մինչև 5 տարի ժամկետով), քննվող դեպքից հետո տուժողի հետ հաշտվելու, նրա կողմից բողոք կամ պահանջ չունենալու փաստը, անազատության մեջ գրեթե 6 ամիս գտնվելու հանգամանքը, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքների ամբողջությունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, երիտասարդ և ամուսնացած լինելը, խնամքին երեքամյա երեխայի առկայութ¬յունը, բնա¬կության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, դեռևս մինչդատական վարույթից խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զզջալը (այլ մասնակիցների առնչությունը թաքցնելու վերապահմամբ), պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործություն¬ների կանխելն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայման¬ներում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ սո¬ցիալական արդարությունը վերա¬կանգնելու, ամբաս¬տան¬յալ Ա.Լորեցյանին ուղղելու և հնա¬րավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու հա¬մար։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորումը պահպանելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցն անհրա¬ժեշտ է վերացնել և դա¬տական նիստերի դահլիճում նրան կալանքից անհապաղ ազատ արձակել` պայմա¬նա¬վորված ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու փաստով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Արթուր Լորեցյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել« տուժող Սուրեն Արզումյանյանը հրաժարվեց նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներ¬կայաց¬նել, քրեական գործում բացակայում է նաև իրեղեն ապացույցների և դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցներ, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Արթուր Սամվելի Լորեցյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հաշվակցելով անազատության մեջ նրան պա¬հելու 5 (հինգ) ամիս 24 (մեկ) օրը՝ Արթուր Լորեց¬յանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 6 (վեց) ամիս 6 (վեց) օր ժամ¬կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արթուր Սամվել Լորեցյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬¬ձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կա¬լանքը վերաց¬նել, նրան դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ արձակել։
Տուժող Սուրեն Արմենի Արզումանյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման հարցն համարել լուծված` նման պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատ¬ճառա¬բա¬նութ¬յամբ։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0086/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 03-04-2015
Քրեական գործի համարը 0086/01/15
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13828914
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արթուր Լորեցյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014թ. դեկտեմբերի 05– ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Չարենց 28 հասցեում գործող «էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպության դիմաց վարկավորման գործընթացից դժգոհություններ ունենալու կապակցությամբ բանավիճել է նույն կազմակերպության աշխատակիցներ Սուրեն Արմենի Արզումանյանի և Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի հետ, ապա ծագած խոսակցությունը հետագայում շարունակելու նպատակով ^ վերցրել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Նույն օրը, ժամը 18:00-ի սահմաններում, իր կանչով հանդիպել են Երևան քաղաքի Աբովյան 38 հասցեում գործող «Վերոնա» սրճարանում, որտեղ գործով ինքնությունները չպարզված մի խումբ անձանց հետ շարունակելով խոսակցությունը վիճաբանել, ապա ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել Սուրեն Արզումանյանի մարմնի տարբեր մասերին ու դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով՝ գլխի, կրծքավանդակի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներծոցային արյունահավաքների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արթուր
Ազգանուն Լորեցյան
Հայրանուն Սամվելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 113 Մաս 2 Կետ 3
Վիճակագրական տողի համարը 1.10
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 03-04-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Վարդանյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 07-04-2015
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 08-04-2015
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 08-04-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 30-04-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Սուրեն
Ազգանուն Արզումանյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-05-2015
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-05-2015
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-06-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-06-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 16-06-2015
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արթուր
Ազգանուն Լորեցյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 16-06-2015
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ թիվ ԵԿԴ/0086/01/15





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«

քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի և
Հռիփսիմե Ղազարյանի«

մասնակցությամբ`

մեղադրող« Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության դատախազ` Տիգրան Պողոսյանի,

տուժող` Սուրեն Արզումանյանի,

վերջինիս ներկայացուցիչ` Լուսինե Մարտիրոսյանի,

պաշտպան` Մնացական Սարգսյանի,

2015թ. հունիսի 16-ին նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արթուր Սամվելի Լորեցյանի` (ծնված 1983թ. ապրիլի 14-ին« Երևանում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած« խնամքին՝ մանկահասակ երեխան, չի աշխա¬տել, նախկինում չդատա¬պարտ¬ված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Երևանի Վարդանանց 24-րդ շենքի 8-րդ բնակարանում« սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք, կալանքի տակ է 2014թ. դեկտեմբերի 22-ից),

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13828914 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` քաղ. Սուրեն Արզումանյանի և Գևորգ Միրզոյանի հաղոր¬դումների հիման վրա։
2014թ. դեկտեմբերի 22-ին վերոնշյալ արարքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Արթուր Լորեցյանը։
2014թ. դեկտեմբերի 25-ին Արթուր Լորեցյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2014թ. դեկտեմբերի 25-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` մե¬ղադրյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։
2015թ. մարտի 27-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Արթուր Լորեցյանի և գործով չպարզված անհայտ անձանց կողմից Գևորգ Միրզոյանին ծեծի ենթարկելու դրվագով Արթուր Լորեցյանի և անհայտ անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` տուժող Գ.Միրզոյանի բողոքի բացակայության հիմքով։ Նույն որոշմամբ Արթուր Լորեցյանի և գործով չպարզված անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրանց արարքում հան¬ցակազմի բացա¬կա¬յության հիմքով։
2015թ. մարտի 27-ին Արթուր Լորեցյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր (վերջնական) մեղադրանք է առաջադրվել վերստին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2015թ. մարտի 27-ին որոշում է կայացվել սույն քրեական գործից թիվ 13828914/1 համարով քրեական գործի մաս անջատելու մասին՝ անհայտ անձանց կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու վերաբերյալ։
2015թ. ապրիլի 2-ին քրեական գործն Արթուր Սամվելի Լորեցյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատա¬րան (մուտք է եղել 2015թ. ապրիլի 3-ին), 2015թ. ապրիլի 7-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանը 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին` ժամը 15։00-ի սահմաններում, կնոջ հետ այցելել է Երևան քաղաքի Չարենցի 28-րդ հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՝ նախապես համաձայնեցված պայ¬ման¬ներով վարկ ստանալու նպատակով, սակայն ԱՄՆ դոլար ՀՀ դրամ փոխարժեքի տատանման պատճառաբանությամբ վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների կողմից տրամադրվելիք վարկի պայման¬ների միակողմանի և անսպասելի փոփոխության առթիվ իր վրդովմունքն ու դժգո¬հությունը բարձրաձայն արտա¬հայտելու առիթով դրսում բանավիճել է դրան պատահականորեն ական¬¬ջալուր դարձած նույն կազմա¬կեր¬պության մինչ այդ անծանոթ աշխատակիցների՝ փոխտնօրեն Սուրեն Արմենի Արզումանյանի և մասնագետ Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի հետ, ապա, ծագած խոսակցությունը կնոջ ներկայությամբ շարունակելը ոչ նպատակահարմար գտնելով, այն ավելի ուշ շարունակելու նպա¬տակով վերցրել է Գ.Միրզոյանի բջջային հեռախոսահամարը։
Նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Արթուր Լորեցյանի առաջարկով Սուրեն Արզու¬մանյանը և Գևորգ Միրզոյանը խոսակցությունը շարունակելու նպատակով այցելել են Երևան քաղաքի Աբովյան 38 հասցեում գործող «Վերոնա» սրճա¬րան, որտեղ Ա.Լորեցյանը, արդեն մի խումբ անձանց աջակցությամբ շարունա¬կելով հետաձգված զրույցը, վիճաբանել և ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Սուրեն Արզու¬¬մանյանի մարմնի տարբեր մասերին ու դիտավորությամբ՝ վերջինիս առող¬ջությանը պատճա¬ռելով առողջության տևական քայքայմամբ ուղեկցված միջին ծանրության վնաս, այն է՝ գլխի, կրծքա¬վանդակի, աջ սրունքի շրջանների՝ քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներծոցա¬յին արյունա¬հա¬վաք¬ների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրե¬րի տեղա¬շարժված կոտրվածքների ձևով, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատես¬ված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն, ընդունեց տուժող Սուրեն Արզումանյանին դիտավորությամբ հարվածելու և միջին ծան¬¬րության մարմնական վնասվածք պատճառելու փաստը՝ պնդելով, թե իբր արարքը կատարել է միայնակ, իր հետ է եղել միայն ընկերը՝ Գարեգին Կարապետյանը, ով բացառապես բաժանել և այդ կերպ փորձել է դադարեցնել ծեծկռտուքը։
Դատարանում հայտնեց, որ մշտական աշխատանք չունենալով՝ որպես երաժիշտ, սեփական ստեղծագործություններով հանդես է եկել տարբեր երաժշտական ակումբնե¬րում։ Մասնագիտական ունակությունները զարգացնելու նպատակով 2014թ. աշնանը նպատակադրվել է ձեռք բերել երաժշտա¬կան տեխնիկա։ Քանի որ մշտական աշխատանք չի ունեցել, տեխնիկայի ձեռք բերման համար անհրաժեշտ միջոցներ՝ ևս, փորձել է վարկ վերցնել կնոջ անվամբ։ Մի քանի առևտրային բանկեր դիմելուց հետո 2014թ. աշնանը նույն խնդրով դիմել են Երևան քաղաքի Չարենց 28 հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն։ Թեև սկզբից փաստաթղթերը ձևակերպվել են այնպես, որ վարկը ստանալու են ՀՀ դրամով, սակայն ընթացքում այդ պայմանը փոխել են, հայտնել, որ վարկը տրամադրելու են ԱՄՆ դոլարով, որին դարձյալ համաձայնել են։
2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ցերեկը, «Էքսպրես Կրեդիտ» կազմակերպության աշխատակիցները զանգահարել և կանչել են կազմակերպության գրասենյակ՝ վարկը ստանալու։ Քանի որ վարկառուն իրավաբանորեն եղել է կինը, վերջինիս հետ այցելել են նշված ընկերության գրասենյակ, որտեղ իրենց տեղեկացրել են, թե վարկը հաստատվել է, սակայն գումարի միայն մի մասը կարող են տրամադրել ԱՄՆ դոլարով, մյուս մասը տրամադրելու են ՀՀ դրամով, ինչին առարկել է, սակայն իր հետ բանակցող ընկերության աշխատակցուհին հայտնել է, որ անհամաձայնության դեպքում պայմանագիրը կլուծեն։ Այդ կապակ¬ցությամբ խոսակցություն է ծագել իր և կազմակերպության աշխատակիցների միջև, նրանց նա¬խազգու¬շացրել է, որ դիմելու է Կենտրոնական բանկին և ՀՀ ֆինանսական հաշտարարին, ինչից հետո միայն համաձայնել են հաստատված վարկը տրամադրել ԱՄՆ դոլարով։ Կինը մնացել է գրասենյակի ներսում, իսկ ինքը, ընդհանուր իրավիճակից վրդովված, դուրս է եկել գրասենյակի դիմաց, որտեղ նկատել է 4-5 հոգի տղաների, որոնց մեջ նկատել է նաև իր ծանոթներից մեկին։ Մոտեցել է վերջինիս և իր դժգոհությունը հայտնել կազմակերպության ընդհանուր կարգերի, աշխատակիցների վատ վերաբերմունքի և իրենց խաբելու վերաբերյալ։ Իր այդ խոսակցությանը միջամտել է քիչ հեռվում գտնվող տղաներից մեկը, ինչպես հետագայում պարզվել է՝ ընկերության փոխտնօրեն Սուրեն Արզու¬ման¬յանը՝ ասելով, թե «ձևն ա այդպես»։ Ինքը վերջինիս զգուշացրել է, որ չխառնվի իրենց խոսակցութ¬յանը, ով դարձյալ նույն արտահայտությունն է կատարել, իսկ ինքը դեռևս վրդովված վիճակում գտնվե¬լով՝ անհասցե հայհոյել է կազմակերպության նման կարգի դեմ։
Իր հնչեցրած հայհոյանքից Սուրենն ընդառաջ է եկել և իրեն հրելով՝ բացատրություն պա¬հան¬ջել։ Իր և Սուրենի խոսակցությանը միջամտել է մինչ այդ անծանոթ Գևորգ Միրզոյանը և մի կողմ հրելով իրեն՝ հայտնել, թե Ս.Արզումանյանն իր եղբայրն է, զգուշացրել, որ հանգիստ խոսի։ Ինքը թեև փորձել է հասկացնել, որ հայհոյանքները նրանց ուղղված չէին, այլ հասցեագրված էին կազմակեր¬պության կարգերի դեմ, սակայն միմյանց չեն հասկացել և Սուրենն իրեն հայհոյել է։ Ստեղծված իրավիճակից ելնելով և չցանկանալով նշված վայրում վիճաբանել՝ մի քանի անգամ նրանց զգուշացրել է, որ կնոջ հետ է, առաջարկել է հանդիպել և խոսակցությունը շարունակել հետա¬գայում։ Այդ կապակցությամբ վերցրել է Գևորգի Միրզոյանի բջջային հեռախոսահամարը, իսկ վարկը ստանալուց հետո կնոջ հետ վերադարձել է տուն։ Այնուհետև, ընկերոջ՝ Գարեգին Կարապետյանի հետ գնացել են Շենգավիթ վարչական շրջան՝ ավտոմեքենան վերանորոգելու, իսկ այնտեղից վերադառ¬նալիս՝ ժամը 17։30-ի սահմաններում, զանգահարել է Գ.Միրզոյանին՝ առաջարկելով հանդի¬պել Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում գործող «Վերոնա» սրճարա¬նում։
Նույն օրը` ժամը 18։00-ի սահմաններում, Գ.Կարապետյանի հետ գնացել է հիշյալ սրճարան, որտեղ եկել են Սուրենն ու Գևորգը։ Վերջինս իր խնդրանքով իր և Գարեգին Կարապետյանի հետ նստել է միևնույն, իսկ Սուրենը՝ առանձին սեղանների շուրջ։ Գևորգից բա¬ցատրություն է պահանջել, թե ինչու են իրենց նկատմամբ վատ վերաբերմունք դրսևորել՝ դարձյալ պար¬զաբանելով, որ իր հայհոյանքը որևէ մեկին ուղղված չէր, ինքնասիրությանը չի դիպչել, ապա ընդ¬հանուր ծանոթներ գտնելու և խոսակցությունը հարթելու նպատակով նրան հարցրել է, թե որտեղ է բնակ¬վում, ում է ճանաչում, սակայն քանի որ Գևորգն ագրեսիվ տոնով պատասխանել է, թե ի՞նչ կարևոր է, թե ում է ճանաչում, հարցրել, թե ինչ ունի իրեն հայտնելու, որից վրդովվել է, ասել՝ «բերնիդ կուտես»։
Իր այդ արտահայտությանն ի պատասխան՝ Գևորգը հայհոյել է իրեն, որի պատճառով ձախ ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է նրա դեմքին, որից հետո նա դիմել է փախուստի։ Այդ պահին Սուրենն իր թիկունքային կողմում էր, վերջինս թեկունքից ձեռքերով գրկել է իրեն, սակայն նրա ձեռքից բռնելով՝ առաջ է քաշել և հատուկ հնարք կիրառելով` գցել գետնին, ապա ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին։ Սուրեն Արզումանյանին քաշքշելով և հար¬վածներ հասցնե¬լով՝ դուրս է հանել Իսահակյան փողոցի մայթեզր, որտեղ շարունակել է ձեռքերով հարվածներ հասցնել նրա դեմքին, ով մի կերպ փախել է և Գևորգի հետ անցնելով մայթեզրը՝ դիմել են փախուստի։ Չնայած իր ընկեր Գ.Կարապետյանը սրճարանում էր, սակայն վերջինս, ինչպես նաև սրճարանում գտնվող մի քանի հաճախորդներ փորձել են միայն բաժանել։ Բացի Գ. Կարապետյանից, սրճարանում իր հետ այլ ընկերներ, ծանոթներ չեն եղել, Գևորգին ու Սուրենին միայնակ է ծեծի ենթարկել։ Նշեց, որ Սուրենին հարվածել է 3-10 անգամ, սակայն հարվածներից փաստացի դիպչել են ընդամենը 1-2-ը։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ հատկապես «Վերոնա» սրճարանում հանդիպելու պատճառը եղել է այն, որ իր ծանոթի հետ նախապես հանդիպում է ունեցել նույն վայրում՝ «Շրջանայինի» տարածքում, իսկ նշված սրճարանն այդ պահին ուղղակի հարմար վայր էր տղաների հետ հանդիպելու և միմյանց հասկանալու համար։ Ծեծկռտուք նախա¬ձեռնելու մտադրություն ունե¬նալու պայմաններում նրանց, հաստատ, սրճարան չէր հրավիրի, հրավիրել էր, որ զրուցեին և բացատ¬րեր, որ իր հանդեպ կազմակերպությունում ճիշտ չեն վարվել, այն էլ` իր կնոջ ներկայությամբ։ Նշեց նաև, որ սրճարան մտնելիս ներսում նկատել է մի երկու ծանոթների, սակայն նրանց հետ նախապես չէր պայմանավորվել հանդիպել, պարզապես, աշխատանքի բերումով բազմաթիվ հանդիպումներ է ունենում ակումբներում,բազմաթիվ ծանոթներ ունի, որոնցից շատերի անունները նույնիսկ չգիտի։
Պնդեց, որ միայն ընկեր Գևորգի հետ է եկել սրճարան, թե իբր միայնակ է հարվածել տուժողին, շատ մարդիկ էին հավաքվել, որոնց մի մասը փորձել են բաժանել իրենց։ Նշեց, որ հավաքված անձանց բազմութ¬յունը ներկա գտնվող անձանց մոտ հնարավոր է թյուր պատկեր ստեղծեր ծեծկռտուքին մասնակցող անձանց քանակի վերաբերյալ, այդ կերպ մեկնաբանեց նաև սրճարանում սեղանների շուրջ նստած անձանց քանակի վերաբերյալ իր և Դատարանում հարցաքննված այլ անձանց իրարա¬մերժ ցուցմունքները։
Տուժողի առողջությանը միջին ծանրության վնասը միայնակ պատճառելու վերա¬բերյալ ամ¬բաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի պատճառաբանություններն անհիմն են, հե¬տապնդում եմ առավել խիստ պատիժ նախատեսող հանցագործության համար քրեական պատասխանատվությունից խու¬սա¬¬փելու նպա¬տակ, այդ պատճառաբանությունները հերք¬վել, իսկ առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղա¬վորությունը հաստատվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննությամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Տուժող Սուրեն Արմենի Արզումանյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի 28 հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն» ՓԲ ընկերությունում՝ որպես փոխտնօրեն։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, ժամը 15։00-ից մինչև 16։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ գտնվել է իր աշխատասենյակում, գրասենյակի ընդհանուր սրահից աղմուկի ձայներ է լսել։ Մոտենալով ընդհանուր սրահին՝ նկատել է, որ վարկառուներից մեկը բարձրաձայն դժգոհություններ է արտահայտել տրամադրվող վարկի, մասնավո¬րապես՝ հաստատված վարկի մի մասը ԱՄՆ դոլարի փոխարեն ՀՀ դրամով տրամադրելու առնչութ¬յամբ։ Դժգոհությունների պատճառն այն էր, որ դոլար-դրամ փոխարժեքների անկայու¬նության հետևան¬քով կազմակերպությունը վարկառուին առաջարկել է վարկի մի մասը տրամադրել ԱՄՆ դոլա¬րով, իսկ մյուս մասը՝ ՀՀ դրամով։ Ինքը վարկային գործից տեղեկացել է, որ դժգոհություններ արտա¬հայտող տղամարդը հանդիսանում է Արթուր Լորեցյանը, ով հանդիսացել է վերջինիս կնոջ՝ Զինաիդա Բեջան¬յանի անվամբ ձեռք բերվող վարկի երաշխավորը։ Չնայած առաջացած խնդիրներին՝ վերջինիս վարկը տրամադրվել է հաստատված տարբերակով՝ ԱՄՆ դոլարով։
Քանի որ վարկի տրամադրման փոխարժեքի հետ կապված խնդիրները կարգավորվել են, ընկերոջ և միաժամանակ կազմակերպության մասնագետ Գևորգ Միրզոյանի հետ գրասենյակից դուրս են եկել՝ ծխելու։ Քիչ անց դրսում նկատեել են Ա.Լորեցյանին, որն իրենց աշխատակիցներից մեկին բարձր տոնայնությամբ դժգոհություններ է արտահայտել կազմակերպության աշխատանքի վերաբեր¬յալ։ Լսելով, որ Ա.Լորեցյանը դժգոհում է կազմակերպության կողմից խաբված լինելուց, աշխատա¬ոճից, երաշխավորներ պահանջելու քանակից, միջամտել և նրան հանգիստ տոնով հայտնել է, որ կազմա¬կերպությունն իրենց չի խաբել, պահանջները ներկայացվել են վարկային ընկերության կողմից ընդունված կարգի համաձայն։ Իր այդ խոսքերից Ա.Լորեցյանն ավելի է վրդովվել և հայհոյանք հնչեց¬րել կազմակերպության կարգերի դեմ, ինչից վատ է զգացել, նրան հանգստանալու կոչեր է արել՝ միա¬ժա¬մանակ «արա» անվանել։ Ա.Լորեցյանն իր խոսքերը լսելով՝ պատասխան է պահանջել, իսկ ընկերը՝ Գ.Միրզոյանը, մի կողմ է կանչել նրան և փորձել հանդարտեցնել, սակայն նա չի հան¬դարտ¬վել և առաջարկել է ավելի ուշ զրուցել՝ կնոջը տուն ճանապարհելուց հետո։ Այդ կապակցությամբ Ա.Լորեց¬յանը Գ. Միրզոյանից վերցրել է վերջինիս 077-888863 բջջային հեռախոսահամարը, որից հետո իրենք մտել են գրասենյակ և վերադարձել բնականոն աշխատանքին։
Նույն օրը` ժամը 17։30-ի սահմաններում, Գ.Միրզոյանից տեղեկացել է, որ Ա.Լորեցյանը զան¬գահարել և առաջարկել է հանդիպել Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող «Վերոնա» սրճարանում։ Աշխատանքի ավարտից հետո` ժամը 18։30-ի սահմաններում, ինքը և Գ.Միրզոյանը Արթուրի նախաձեռնությամբ գնացել են նշված սրճարան, սակայն քանի որ Ա.Լորեցյա¬նին չեն նկատել, Գ. Միրզոյանը կրկին զանգահարել է նրան, ով դրսից ներս մտնելով՝ մատնացույց է արել և առաջարկել նստել մի սեղանի մոտ, որի շուրջ արդեն 3 տղաներ էին նստած։ Միանգամից հասկացել են, որ Ա. Լորեցյանն ընկերների հետ է։ Քանի որ սեղանները նախատես¬ված էին 4 հոգու համար, տղաներից մեկի առաջարկով ինքը և անծանոթ մի տղա նստել են կողքի սեղաններից մեկի շուրջ, որտեղ արդեն մի տղա էր նստած, իսկ Գ.Միրզոյանն ու Ա.Լորեցյանը նստել են վերջինիս մատնանշած սեղանի շուրջ՝ նրա երկու ընկերների հետ միասին։ Ինքը ուշադրությունը սևեռել է ընկերոջ՝ Գ. Միրզոյանի ուղղությամբ, իսկ իր առջև նստած երիտասարդներից մեկը թեև հարցեր է տվել այն մասին, թե իրենց ընկերոջ՝ Ա. Լորեցյանի հետ ինչու լավ չեն վերաբերվել, սակայն կողքի սեղանին նստած տղաներից մեկի ձեռքի ժեստից հետո իրեն այլ հարցեր չի տվել։ Ինքն այդ ամենը տեսնելով՝ հասկացել է, որ Ա.Լորեցյանը սրճարանում գտնվում է առնվազն 4 ընկերների հետ, իսկ ընդհանուր մթնոլորտից զգացել է, որ նրանք նորմալ զրուցելու տրամադրված չեն, քանի որ իրենց հետ խիստ ագրեսիվ են խոսել։ Սեղանի շուրջ մի քանի վայրկյան զրուցելուց հետո աջ կողմից Գ.Միրզոյանին բռունցքով հարվածել է վերջինիս սեղանակիցներից մեկը, իսկ երբ ընկերը նստած տեղից ընկել է գետնին, սեղանի շուրջ նստած տղաները ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածներ հասցնել նրան։ Տեսնելով դա՝ ակնթարթորեն փորձել է մոտենալ ընկերոջը և թույլ չտալ, որ նրան հարվածեն, սակայն երբ ոտքի է կանգնել և առաջացել, անսպասելի աջ կողմից բռունցքով ուժգին հարված է ստացել աջ աչքի շրջանում, ինչից գլուխը կախել է։ Սկսել են մի քանի հոգով բռունցքներով հարվածներ հասցնել իր դեմքի և գլխի շրջաններում՝ միաժամանակ քաշելով թևերից։ Թեև գետնին չի հայտնվել, սակայն այդ վիճակից չի կարողացել նույնիսկ պաշտպանվել և փորձել է դուրս գալ սրճարանից, սակայն հար¬վածների ազդեցությունից չի կարողացել դիմել փախուստի։ Երբ դուրս է եկել սրճարանի ձախա¬կողմյան հատված՝ դեպի Իսահակյան փողոցի մայթեզր, մի քանի հոգով շարունակել են հարվածներ հասցնել իր գլխի շրջանում, մասնավորապես՝ բռնելով ձեռքերը՝ երկու հոգի ծնկներով և բռունցքներով հարվածներ են հասցրել դեմքի և գլխի շրջանում։ Մի քանի վայրկյան անց, երբ մի պահ հարվածները դադարել են, կարողացել է Գ.Միրզոյանի հետ դիմել փախուստի Իսահակյան փողոցի ուղղությամբ։ Իրեն ծեծի ենթարկելու հետևանքով ստացել է աջ աչքի, քթի, ձախ հոնքի վնասվածքներ, ուստի գրեթե անմիջապես դիմել է «Նաիրի» բժշկական կենտրոն։ Ընդհանուր միջադեպը տևել է 1-ից 2 րոպե, խառ¬նաշփոթ իրավիճակում գտնվելով՝ հայհոյանքներ չի լսել ու թեև սրճարանում մոտ 20 քաղա¬քացիներ են գտնվել, սակայն ոչ ոք չի միջամտել և բաժանել։ Հարվածողները եղել են երկու հոգուց ավել, սակայն թե կոնկրետ ովքեր են իրեն հարվածել և քանի անգամ, չի կարող հայտնել։ Ինքը կամ Գ. Միրզոյանը նրանց չեն հարվածել, քանի որ հնարավորություն չեն ունեցել։
Հարցերին պատասխանելիս Դատարանում նշեց, որ Արթուրի հետ միասին սրճարանում եղել են ևս չորս հոգի, սակայն հնարավոր համարեց նաև միայն Արթուրի կողմից իրեն հարվածելու հան¬գա¬մանքը։ Սրճարանում հանդիպելու առաջարկն եղել է Արթուրինը, նպատակը եղել է առավել հանգիստ պայմաններում զրուցելը։ Իրեն հարվածելուց Արթուրի ձեռքին որևէ իր չի նկատել։ Իր և ընկերոջ սեղանի միջև հեռավորությունը եղել է մոտ չորս մետր, ինքը հարվածը ստացել է, երբ արդեն մոտեցել էր Գևորգենց սեղանին` օգնության հասնելու նպատակով։ Մոտենալուց Արթուրն ավելի մոտ է գտնվել իրեն, քան ընկերը, հնարավոր էր, որ Արթուրն իրեն հարվածած լինի։
Դատարանում նաև հայտնեց, որ քննիչի մոտ հայտնել է, թե իրեն հարվածողները մի քանի հոգի են եղել` նկատի ունենալով, որ ստացած հարվածների քանակը բազմաթիվ էին։ Ներկայումս ավելի լավ է հիշում ու երկու տարբերակն էլ հնարավոր է համարում, թե՛ միայն Արթուրի կողմից հարվածելու, և թե՛ մի քանի անձի կողմից հարվածներ ստանալու։ Հարված ստանալու պահին գլուխն իջեցրել էր ներքև, ուստի հարվածող անձանց քանակի մասին հստակ չի կարող նշել։ Երկու հոգով իր ձեռքերից բռնած վիճակում ծնկներով ու ձեռքով, ինչպես նաև իր հետևից գլխին ընդհանուր երեք հոգով հարվածքներ հասցնելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց և այդ հակասության վերա¬բերյալ հարցադրումից հետո հստակեցրեց, որ այդ ցուցմունքը համապատասխանում է իրակա¬նությանը, քանի որ սրճարանից դուրս գալուց բազմաթիվ անձինք էին հավաքվել, որոնց մի մասը փոր¬ձում էին իրենց բաժանել։ Ի վերջո հստակեցրեց, որ նախաքննության ընթացքում հարվածող անձանց քանակի վերաբերյալ հոգնակի է նշել, քանի որ հարվածների բազ¬մաթվությունից, ինչպես նաև իրենց բաժանող անձանց քանակից ենթադրել է, որ իրեն հարվա¬ծող¬ները մի քանի հոգով էին՝ միաժամանակ չբացառելով նաև Արթուրի կողմից իրեն հարվա¬ծելու փաստը։
Նշեց, որ կազմակերպության մոտ Արթուրն է հայհոյել, վիճաբանությունը հենց դրանից է սկսվել, ինքը չի հարվածել վերջինիս։ Հնարավոր համարեց վարկային կազմակերպության մոտ Արթուրի կողմից ինչ-որ անձի զանգահարելու և դեպքի մասին հայտնելու հանգամանքը։ Հայտնեց նաև, որ ամբաստանյալի հետ հաշտվել են, նրանից որևէ բողոք կամ պահանջ չունի։
Գնահատելով նրան ծեծի ենթարկած անձանց քանակի, ծեծի հանգամանքների վերաբերյալ տուժող Սուրեն Արզումանյանի՝ հրապարակված ու հետազոտված նախաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը՝ հաշվի առնելով, որ դրանցում նշված փաստական տվյալներն առավել ինֆորմատիվ են, հաստատվել են մինչդատական վարույթի ընթացքում վերջինիս մասնակցությամբ կազմված փաստաթղթերով (հանցագործության մասին հաղորդմամբ, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության եզրա¬կա¬ցությունը կազմած փորձա¬գետի մոտ հայտարարությամբ, ստացած մարմնական վնասվածքների բազմաթվությամբ և տեղա¬կայմամբ), ինչպես նաև դատաքննությամբ հետազոտված, ստորև ներկա¬յացված ապացույցների հետ հա¬մադրման արդյունքներով։ Բացի այդ, տուժողի նախաքննա¬կան ցուց¬մունքները տրվել են քննվող դեպքից գրեթե անմիջապես անց, նույնաբովանդակ են հանցա¬գործութ¬յան մասին տուժողի և Գևորգ Միրզոյանի տված ըստ էության նույնաբովանդակ հաղորդում¬ներին։ Դատա¬րանի համոզմամբ տուժող Ս.Արզումանյանի հակասական դատաքննական ցուցմունք¬ները պայմա¬նավորված են գործով ամբաստանյալի հետ հաշտվելու փաստով և նրա վիճակը հնա¬րա¬վորինս մեղ¬մե¬լու շարժառիթով։
Վկա Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ աշխատել է Երևան քաղաքի Չարենց փողոցի 28 հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ ունի¬վեր¬սալ վարկային կազմակերպություն» ՓԲ ընկերությունում՝ որպես ոսկու գնահատման մասնագետ։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 15։00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է կազմակերպության գրասեն¬յակում, ընդհանուր սրա¬հում ձայներ է լսել և նկատել, որ ինչ-որ երիտասարդ, որը հետագայում տեղե¬կա¬ցել է, որ հանդիսանում է Արթուր Լորեցյանը, վարկավորման գործընթացից դժգոհություններ է հայտ¬նել։ Քիչ անց ինքը և ընկե¬րության փոխտնօրեն Սուրեն Արզումանյանը, որը նաև իր ընկերն է, դուրս են եկել գրասենյակի դիմաց ծխելու, որտեղ նկատել են Ա. Լորեցյանին, որն իրենց աշխատա¬կիցնե¬րից մեկին բարձր տոնայ¬նությամբ դժգոհություններ է արտահայտել կազմակերպության աշխա¬տանքի վերաբերյալ։ Ս.Արզու¬ման¬յանը միջամտել է խոսակցությանը և փորձել Ա.Լորեցյանին հաս¬կացնել, որ կազմակերպությունը ոչ ոքի չի խաբել, պարզապես ընդունված կարգերն են այդպիսին, երբ վերջինս վրդովված հայհոյանք է տվել կարգերի դեմ։ Ս. Արզումանյանն այդ խոսքերից նույնպես վրդովվել և Ա.Լորեցյանին հանգստանալու կոչեր է կատարել, իսկ Ա.Լորեցյանը պատասխան է պա¬հան¬ջել։ Քանի որ Ա. Լորեցյանը գոգոռալով է խոսել, փորձել է նրան հանդարտեցնել և մի կողմ տարել՝ զգուշացնելով, որ գրասենյակի առջև են գտնվում, գոռգոռալով չխոսի։ Ա.Լորեցյանը հայտնելով, թե կնոջ հետ է եկել գրասենյակ՝ վրդովված տոնով առաջարկել է քիչ ուշ զրուցել՝ կնոջը տուն ճանապար¬հե¬լուց հետո։ Այդ կապակցությամբ նա պահանջել և վերցրել է իր 077-888863 բջջային հեռախոսա¬հա¬մարը, որից հետո իրենք մտել են գրասենյակ և վերադարձել բնականոն աշխատանքին։
Նույն օրը` ժամը 17։30-ից մինչև 18։00-ի սահմաններում, Արթուր Լորեցյանը զանգահարել է և առաջարկել հանդիպել Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում գործող «Վերոնա» սրճարանում։ Ժամը 18։30-ի սահմաններում ինքն ու Ս.Արզումանյանը գնացել են նշված սրճարան, որտեղ բավականին հաճախորդներ են եղել։ Զանգահարել է Ա. Լորեցյանին, որը մի քանի վայրկյան անց դրսից մտել է սրճարանի ապակեպատ սրահ, մոտեցել իրենց՝ առաջարկելով նստել մի սեղանի շուրջ, որտեղ 3 տղաներ էին նստած։ Դա տեսնելով՝ հասկացել են, որ Ա.Լորեցյանը սրճարանում միայնակ չէ։ Քանի որ սեղանները 4 հոգու համար էին նախատեսված, նրանցից մեկի առաջարկով Ս. Արզումանյանը և իրեն անծանոթ մի տղա նստել են կողքի սեղաններից մեկի շուրջ, իսկ ինքն ու Ա.Լորեցյանը նստել են վերջինիս մատնանշած սեղանի շուրջ՝ երկու անծանոթ տղաների հետ միասին։ Ա.Լորեցյանն ու սեղանակիցներից մեկն իրեն հարցրել են, թե որտեղ է բնակվում, իսկ երբ պատասխանել է «Օրբելիում», մի քանի անգամ հարցրել են, թե այդ թաղամասից ում է ճանաչում։ Երբ ինքը նրանց պատասխանել է, թե ինչ կարևոր է ում է ճանաչում, անսպասելի բռունցքով հարված է ստացել աջ այտին, որի հետևանքով վայր է ընկել գետնին, որից հետո մի քանի հոգով սկսել են ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ հասցնել իր մարմնի տարբեր մասերին։ Մի կերպ հատակից բարձրանալով՝ դուրս է եկել սրճարանից Իսահակյան փողոցի ուղղությամբ և այդ պահին նկատել է, որ Ա.Լորեցյանն ու իրեն անծանոթ տղաները մի քանի հոգով ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցնում Սուրեն Արզումանյանի մարմնի տարբեր մասերին։ Երբ վերջինս մի կերպ դուրս է եկել Իսահակյան փողոցի մայթեզր, նրան առնվազն 4 հոգով ձեռքերով և ոտքերով շարունակել են հարված¬ներ հասցնել։ Մի քանի վայրկյան անց է Սուրենին հաջողվել փախուստի դիմել և միասին փողոցն անցնելով՝ փախել են Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի այգու կողմ։ Քանի որ ծեծից Ս.Արզուման¬յանի դեմքն ամբողջությամբ վնասվել էր, դիմել են «Նաիրի» բժշկական կենտրոն։ Իրեն ծեծի ենթարկելու հետևանքով արտաքնապես լուրջ վնասվածքներ չի ստացել, սակայն ֆիզիկական ցավ է զգացել։ Թեև չի նկատել, թե Ա.Լորեցյանը քանի անգամ է հարվածել իրեն և ընկերոջը, սակայն Ա.Լորեցյանը իրեն և Ս. Արզումանյանին ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել առնվազն 4 տղա¬ների հետ։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ հնարավոր է Սուրենին հար¬վածելու ժամանակ բաժանողներ ևս եղել են, այդ պահին շատ մարդիկ էին հավաքված, սակայն կոնկրետ հարվածողներին և հարվածելու պահը չի նկատել։ Առաջին հարվածը ստացել է ինքը, այդ պահին Արթուրը նստած էր իր դիմացը, վերջինիս աջ կողմում ևս երկու հոգի կային, ինքը հարվածը ստացել է աջ կողմից, երեքից յուրաքանչյուրն էլ կարող էր հարվածել իրեն։ Նշեց, որ իրեն ծեծի են ենթարկել մոտ չորս անձ։ Իր կարծիքով` Արթուրի հետ սրճարան եկած տղաները տեղյակ էին իրենց հավաքվելու նպատակի մասին։ Չի կարող հստակ ասել, արդյոք իրեն գործով ամբաստանյալն է հար¬վածել, թեև դա հնարավոր է։ Սուրենին հարվածելու պահը չի նկատել, հավաքված մարդիկ կային, որոնց մի մասը բաժանում էր։ Առաջին հարվածից հետո ինքը վայր է ընկել, չի կարող ասել, թե իրեն և Սուրենին արդյո՞ք նույն անձն է հարվածել։ Իրեն հարվածում էին ձեռքերով ու ոտքերով, Գարեգինին 1-ին անգամ տեսել է առերեսման ժամանակ։ Հատկապես «Վերոնա» սրճարանում հանդիպելն եղել է նրանց առաջարկը։
Գնահատելով Ս.Արզումանյանին, ենթադրաբար նաև նրան ծեծի ենթարկած անձանց քանակի, ծեծի հանգամանքների վերաբերյալ վկա Գևորգ Միրզոյանի՝ հրապարակված ու հետազոտված նա¬խաքննական և դատաքննական հակասական ցուցմունքները՝ Դա¬տարանն առավել արժևորում է նախաքննականը (Դատարանի պատճառաբանությունները նույն են, ինչ տուժող Ս.Արզումանյանի ցուցմունքները գնահատելիս, այն վերապահմամբ, որ դրանք պայմանավորված են տուժող Ս.Արզու¬մանյանի հետ ընկերական փոխհա¬րաբերությունների առկայության փաստով և վերջինիս` Դատարա¬նում փոփոխած դիրքո¬րո¬շումը վերահաստատելու մղումներով, հետևաբար՝ վերստին չեն ներկայաց¬վում)։
Վկա Գարեգին Սեդրակի Կարապետյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ ընկերոջ՝ Արթուր Լորեցյանի խնդրանքով 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին` ժամը 18։00-ից 18։30-ն ընկած ժամանակահատավածում, նրա հետ միասին գնացել են Երևան քաղաքի Աբովյան-Իսահակյան փո¬ղոց¬¬ների խաչմերուկում գործող «Վերոնա» սրճարան։ Մինչ սրճարան գնալն Արթուրն իրեն հայտնել է, թե վարկային կազմակերպության աշխատակիցներն իրենց լավ չեն դրսևորվել, նրանց հետ պայմանա¬վոր¬վել է հանդիպել և խոսել։ Ինքն ու Արթուրը մտել են սրճարան, որից հետո, վերջինս մի պահ դուրս է եկել սրճարանից, ապա, մի քանի րոպե անց վարկային կազմակերպության աշխատակիցներ Գևորգ Միրզոյանի և Սուրեն Արզումանյանի հետ մոտեցել են իրենց սեղանին։ Արթուրի խնդրանքով Սուրեն Արզումանյանը նստել է հարակից սեղաններից մեկի շուրջ։ Արթուրն ու Գ.Միրզոյանը խոսակցության ընթացքում վիճաբանել են, լեզվակռվի ընթացքում Ա. Լորեցյանը բռունցքներով հարվածներ է հասցրել Գ.Միրզոյանի դեմքին, ինչից վերջինս վայր է ընկել, ապա ձեռ¬քե¬րով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին, փոխադարձ հարվածում էին մարմնի տարբեր մասերին։ Գևորգը դիմել է փախուստի։ Այդ ընթացքում Ս.Արզումանյանը փորձել է միջամտել, երբ Ա.Լորեցյանը հնարք կատարելով՝ նրան քաշել և գցել է իր առջև ու ձեռքերով ու ոտքե¬րով բազմաթիվ հարվածներ հասցնելով՝ դուրս բերել սրճարանից, որտեղ նույնպես մի քանի վայրկյան ձեռքերով հարվածներ է հասցրել Ս. Արզումանյանին, որից հետո վերջինս և Գ.Միրզոյանը դիմել են փախուստի։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ միջադեպը տևել է ընդամենը մի քանի րոպե, ինքը փորձել է նրանց բաժանել, սակայն չի հարվածել, հաճախորդները ևս փորձել են բաժանել, հայհոյանք¬ներ չի լսել։ Սրճարանի աշխատողներին չի նկատել։ Հանդիպման նպատակը եղել է այն, որ Արթուրի մորեղբոր հոգեհանգիստն էր, պետք է գնային, սակայն նա հեռախոսով հայտնել է, որ մեքենան փչա¬ցել է, անհրաժեշտ է այն վերանորոգման նպատակով տանել արհեստավորի մոտ, որից հետո միայն պետք է գնային հոգեհանգստին մասնակցելու։ Մեքենան տարել-թողել են արհեստավորի մոտ, որից հետո Արթուրի առաջարկով նախ` այցելել են սրճարան՝ գործով տուժողին հանդիպելու նպատակով` ասելով, թե` «տեսնենք ինչ եղավ, իրար հասկանանք»։ Մինչ այդ Արթուրն իրեն հեռախոսով էր հայտնել վարկային կազմակերպությու¬նում տեղի ունեցած միջադեպի մասին։
Նշեց նաև, որ սրճարանի դրսում ևս քաշքշուկ է եղել, թեև կռիվը սկսվել էր ներսում, Արթուրը քաշելով է դուրս բերել Սուրենին` այդ ընթացքում ոտքերով և ձեռքերով հարվածելով նրան։ Արթուրն ընթացքում հնարք է կիրառել Սուրենի նկատմամբ։ Ինքը Սուրենի մարմնին վնասվածքներ չի նկատել։ Երկուսով հարվածել են Արթուրին, սակայն ինքը նրանց չի հարվածել, դրա կարիքը չկար, քանի որ Արթուրը մարզիկ է։ Միջադեպից հետո գնացել են հոգեհանգստի, որը տեղի է ունեցել «Մասիվում»։
«Վերոնա» սրճարանի կանգառի հսկիչ, գործով վկա Խաչատուր Հարությունի Ղարիբյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ մի քանի ամիս է աշխատել նշված սրճարանում՝ որպես կանգառի հսկիչ և աշխատանքի բերումով հիմնականում գտնվել է դրսում՝ սրճարանին հարող տարածքում հսկելով ավտոկայանատեղերը։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին, սովորականի պես, գտնվել է աշխատավայրում, ժամը 18։30-ից մինչև 19։00-ն ընկած ժամանակահատվածում մտել է «Վերոնա» սրճարանի դիմացի մայթեզրին գործող «ՍԱՍ» սուպերմարկետ՝ ծխախոտ գնելու։ Վերադառնալիս նկատել է, որ սրճարանի դիմացից դեպի աջ հատվածում՝ Իսահակյան փողոցի մայթեզրին, 4 տղաներ ձեռքերով և ոտքերով քաշքշում են մի երիտասարդի, ով գլուխը ձեռքերով բռնած՝ փորձել է պաշտ¬պանվել, հայհոյանքներ չի լսել։ Երբ մոտեցել է կռվի մասնակիցներին, արյունոտված դեմքով երիտասարդին հաջողվել է դիմել դեպի Իսահակյան փողոցի այգու կողմ, որին միացել է ևս մեկ տղա։ Երբ ուշ երեկոյան ոստիկանության աշխատակիցները եկել և միջադեպի կապակցությամբ կանչել են ոստիկանություն, ինքն ընդհանուր խոսակցություններից տեղեկացել է, որ միջադեպը սկսվել է սրճարանում, որն ավարտվել է դրսում, սակայն ոչ ոքից այդ կապակցությամբ որևէ բան չի լսել, իսկ միջադեպի մասնակիցներին չի ճանաչել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ իր և քաշքշողների միջև տարածությունը եղել է մոտ 100 մետր, նրանց բաժանողներ կամ այլ միջամտող անձինք չեն եղել, պնդեց, որ ծեծվողին քաշքշել են չորս անձ։ Նշեց, որ քաշքշուկը տևել է 2-3 րոպե։ Քաշքշուկից բացի նաև հարվածներ հասցնելու պահը նկատելու շուրջ նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ թեև հարվածելու պահը անձամբ չի տեսել, սակայն նախաքննության ընթացքում նման ցուցմունք տալիս նկատի է ունեցել այն, որ չորս հոգով քաշքշել են մեկ հոգու, վերջինս պաշտպանվել է, ինչից ենթադրել է, որ նաև նրան հարվածում են, բացի այդ, նման հետևության է հանգել, քանի որ հարվածողներից մեկը ձեռքը նկատել է պարզած վիճակում, սակայն վստահ չէ, թե վերջինիս հաջողվել է հարվածել, թե` ոչ։ Նշեց, որ խառը իրավիճակ էր, չի կարող ասել, թե ծեծվողը փախչելու հնարավորություն արդյոք ուներ, թե` ոչ, սակայն նկատել է, որ վերջինս հարմար պահ է որսացել և «արանքից փախել»։
«Վերոնա» սրճարանի բարմեն, գործով վկա Հրայր Սուրենի Խաչատրյանի ցուցմունքով. Վերջինս հայտնեց, որ շուրջ 1 տարի աշխատել է նշված սրճարանում՝ որպես բարմեն և իր աշխա¬տատեղը գտնվել է սրճարանի երկրորդ սրահում՝ բարի սպասասեղանի մոտ։ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 19։00-ի սահմաններում, երբ գտնվել է աշխատանքում՝ իր աշխատատեղում, սրճարանի ապակե¬պատ սրահից ձայներ է լսել։ Իր աշխատատեղի և սրճարանի ապակեպատ սրահի միջև առկա պատու¬հանից նայել է այդ ուղղությամբ և նկատել, որ նշված սրահում մի քանի անծանոթ տղաներ քաշքշում են միմյանց։ Չնայած այդ հանգամանքին՝ ինքն ապակեպատ սրահ չի անցել, քանի որ այնտեղ մար¬դաշատ էր, սակայն նկատել է, որ 20-30 վայրկյան անց միմյանց քաշքշող տղաները դուրս են եկել սրճարանից դեպի Իսահակյան փողոցի ուղղությամբ։ Քաշքշող անձանց գործողությունները ման¬րամասն չի նկատել, սակայն նույն օրը՝ ուշ երեկոյան, ոստիկանություն ներկայանալուց հետո, տեղե¬կա¬ցել է, որ սրճարանում իր կողմից նկատած միջադեպի ընթացքում մի քանի տղաներ ծեծի են ենթար¬կել երկու անձանց, որոնց ինքը չի ճանաչել։ Միջադեպի հետևանքով սրճարանի բնականոն աշխա¬տանքը չի խանգարվել, հաճախորդները չեն հեռացել, սրճարանում որևէ գույք, իր կամ առարկա չի վնասվել։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ սրճարանի ներսում գտնվող բարը ակել էր իր տեսադաշտը, ինչի արդյունքում միջադեպը չի նկատել, միայն ձայներ է լսել, միջադեպին։ Նշեց, որ այն տևել է ընդամենը մեկ րոպե, ձայները լսելուց հետո ոտքի է կանգնել, սակայն վիճաբանողներին այլևս չի տեսել։ Այդ օրը չի եղել սեղան, որի հաճախորդներն առանց հաշիվը փա¬կելու հեռանան։ Մյուս աշխատակիցների, այդ թվում` մատուցողների խոսքերից գիտի, որ 8-րդ սեղանը փակել էր հաշիվը։
Միջադեպին ականատես լինելու և վիճաբանող անձանց տեսնելու վերաբերյալ հակասական ցուցմունք տալու արդյունքում նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ տեսել է ընդհանուր խուճապ, պնդեց, որ ոստիկանությունում է տեղեկացել վիճաբանող անձանց քա¬նա¬կի մասին։ Նախաքննության ընթացքում սեղանների քանակը նշել էր չորս, քանի որ ըստ իրենց համակարգչի տվյալների՝ այդ պահին զբաղված էին չորս սեղաններ։ Չի կարող ասել, թե արդյոք մեկ սեղանի, թե տարբեր սեղանների շուրջ նստած անձինք են միմյանց հետ ավելի ուշ վիճաբանողները։ Ապակեպատ սրահի ներսի հատվածի հաճախորդները չեն միջամտել վիճաբանությանը, անձամբ չի տեսել հարվածներ հասցնելու պահը։ Նշեց, որ վիճաբանող անձինք մոտ 10 հոգի էին։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. դեկտեմբերի 15-ի թիվ 2156/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ գործով տուժող Սուրեն Արզումանյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գլխի, կրծքավանդակի, աջ սրունքի շրջանների՝ քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներ¬ծոցային արյունա¬հա¬վաքների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրերի տեղա¬շարժված կոտրվածքների ձևով, հասցվել են սահմանափակ մակերեսներ ունեցող բութ, կոշտ առար¬կաներով, չի բացառվում նաև ձեռքերով, ոտքերով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին, որոնք առաջացրել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով՝ ի նկա¬տի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևո¬ղությունը 21 օրից ավելի։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի՝ «2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 18.30-ին, սրճարանում հանդիպել է իրենց կազմակերպության հաճախորդի հետ, որտեղ նա 5-6 հոգու հետ վիճաբանել են իր և իր ընկերոջ հետ, որի ընթացքում նրանք, բռնելով իր ձեռքերը, հարվածներ են հասցրել ձեռքերով, ոտքերով, ծնկով՝ հիմնականում իր գլխին, դեմքին...»
Դատաբժշկական փորձաքննության 2014թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 3689 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ Գևորգ Միրզոյանի մոտ փորձաքննության պահին վաղեմությամբ դեպքին համա¬պատասխանող մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել։ Ներ¬կա¬յումս որոշել, թե այդպիսիք եղել են, թե՝ ոչ, հնարավոր չէ՝ փորձաքննությանն ուշ ներկայանալու և բժշկական փաստաթղթերի բացակայության հետևանքով։ Հնարավոր է, որ այդպիսիք եղած լինեն, սակայն փորձաքննությամբ չհայտնաբերվեն՝ անցած ժամանակահատվածի ընթացքում ապաքինված լինելու հետևանքով։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի՝ «2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 18.30-ին «Վերոնա» սրճարանում եղել է վիճաբանություն անծանոթ անձանց հետ, որի ժամանակ վերջիններս ձեռքերով և ոտքերով հարվածել են իրեն»։
«Արմենտել» ՓԲ ընկերություններից ստացված` մեղադրյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանի շահագործած 043-444460 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները զննելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ քննվող դեպքի օրը՝ 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 17։32-ին 48 վայրկյան, ժամը 17։41-ին՝ 95 վայրկյան տևողությամբ 043-444460 բջջային հեռախոսա¬համարից ելքային զանգեր կատարվել են գործով վկա Գևորգ Միրզոյանի շահագործած 077-888863 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ նույն օրը՝ ժամը 18։04 րոպեին, ժամը 18։05-ին և ժամը 18։12-ին համապա¬տաս¬խանաբար՝ 7, 11 և 23 վայրկյան տևողությամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Լորեց¬յանի 043-444460 հեռախոսահամարին մուտքային զանգ է կատարվել վկա Գևորգ Միրզոյանի շահագործած 077-888863 հեռախոսահամարից։
Դատարանի նախաձեռնությամբ որպես ապացույց ճանաչվող փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝
- հանցագործության մասին Սուրեն Արզումանյանի հաղորդմամբ, համաձայն որի՝ 2014թ. դեկտեմբերի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման մեջ գործով տու¬ժող Ս.Արզումանյանը, նախազգուշացվելով սուտ մատնության համար քրեական պատասխա¬նատ¬վության մասին, հայտնել է, որ նրան մարմնական վնասվածքներ են պատճառել Արթուր Լորեց¬յանը ընկերների հետ, այսինքն՝ մի խումբ անձինք։
- Հանցագործության մասին Գևորգ Միրզոյանի հաղորդմամբ, համաձայն որի՝ 2014թ. դեկ¬տեմբերի 5-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում տված հաղորդման մեջ վերջինս, նա¬խազգու¬շացվելով սուտ մատնության համար քրեական պատասխանատվության մասին, հայտնել է, որ իրեն և ընկերոջը՝ Սուրեն Արզումանյանին մարմնական վնասվածքներ են պատճառել Արթուր Լո¬րեցյանը՝ ընկերների հետ, այսինքն՝ մի խումբ անձինք։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաս¬տատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանը, մի խումբ անձանց հետ, տուժող Սուրեն Արզումանյանի առողջությանը պատճառել է առողջության տևական քայքայմամբ ուղեկցված միջին ծանրության վնաս, այսինքն` կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬¬խանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գործության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատժի ենթա¬¬կա է այդ հոդ¬վածի նշված մասով։
Ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին կատարված հարցման արդյունքների)« երիտասարդ լինելը (համաձայն AN սերիայի թիվ 0253789 անձնագրի տվյալների` ծնվել է 1983թ. ապրիլի 14-ին), ամուսնացած լինելը (համաձայն` 2011թ. մարտի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 040409 ամուսնության վկայականի պատ¬ճենի), իսկ որպես պա¬տասխանատվութ¬յունը և պատիժը մեղ¬մաց¬նող հանգա¬մանքներ` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, հան¬ցանքը վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքի ազդե¬ցությամբ և տպավորությունների ներքո կատարելը, խնամքին ման¬կա¬հասակ երեխայի` 2011թ. օգոս¬տոսի 15-ին ծնված Սեմուէլ Արթուրի Լորեցյանի առկայությունը (ըստ 2011թ. օգոստոսի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 156819 ծննդյան վկայականի պատճենի), բնակության և ուսման վայրերում դրա¬կա¬նորեն բնութագրվելը (ըստ Արթուր Լորեցյանի բնակության վայրի` «Հ և Հ Կոնդոմինիում» կառա¬վարիչ Վ.Խոչագորյանի, ինչպես նաև Թաեքվանդոյի «Տորք» ա¬կում¬¬բի նախագահ Ա.Ավետիսյանի հաս¬տատած բնութագրերի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանքներ¬ը հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվազեցնում են ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահ¬մանված հանցա¬կազմը պատիժ է նախատեսում բացա¬ռապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշա¬նակ¬վող պատժի չափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվա¬ծով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ա¬վե¬¬լի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), պատիժը ռեալ կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրա¬ռում) հար¬ցե¬րը։
Դատարանն արձանագրում է, որ բացակայում են Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ տվյալ հոդ¬վածով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տե¬սակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում) հիմքերը։
Ինչ վերաբերվում է Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին, ապա տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սակայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանին վերագրված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված, միջին ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում ազատազրկման ձևով, մինչև 5 տարի ժամկետով), քննվող դեպքից հետո տուժողի հետ հաշտվելու, նրա կողմից բողոք կամ պահանջ չունենալու փաստը, անազատության մեջ գրեթե 6 ամիս գտնվելու հանգամանքը, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքների ամբողջությունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, երիտասարդ և ամուսնացած լինելը, խնամքին երեքամյա երեխայի առկայութ¬յունը, բնա¬կության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, դեռևս մինչդատական վարույթից խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զզջալը (այլ մասնակիցների առնչությունը թաքցնելու վերապահմամբ), պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործություն¬ների կանխելն հնա¬րավոր է նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայման¬ներում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ սո¬ցիալական արդարությունը վերա¬կանգնելու, ամբաս¬տան¬յալ Ա.Լորեցյանին ուղղելու և հնա¬րավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու հա¬մար։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորումը պահպանելու հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցն անհրա¬ժեշտ է վերացնել և դա¬տական նիստերի դահլիճում նրան կալանքից անհապաղ ազատ արձակել` պայմա¬նա¬վորված ամբաս¬տանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու փաստով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Արթուր Լորեցյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել« տուժող Սուրեն Արզումյանյանը հրաժարվեց նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներ¬կայաց¬նել, քրեական գործում բացակայում է նաև իրեղեն ապացույցների և դա¬տական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցներ, սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկա¬վար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Արթուր Սամվելի Լորեցյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հաշվակցելով անազատության մեջ նրան պա¬հելու 5 (հինգ) ամիս 24 (մեկ) օրը՝ Արթուր Լորեց¬յանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազա¬տազրկում 6 (վեց) ամիս 6 (վեց) օր ժամ¬կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արթուր Սամվել Լորեցյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահ¬մանել փոր¬¬ձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կա¬լանքը վերաց¬նել, նրան դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ արձակել։
Տուժող Սուրեն Արմենի Արզումանյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխ¬հա¬տուցման հարցն համարել լուծված` նման պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատ¬ճառա¬բա¬նութ¬յամբ։
Դատական այլ ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատարան հրապարակման օր¬վա¬նից մե¬կամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 16-06-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 16-07-2015
Էջերի քանակ 286,118
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 16-07-2015
Էջերի քանակը 286, 118
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-31489
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 25-09-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 28-09-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 29-09-2015
Էջերի քանակ 286, 118, 123
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 30-09-2015
Էջերի քանակը 286, 118, 123
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0086/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 09-07-2015
Ամսաթիվ 08-07-2015
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Տ
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Արթուր Լորեցյան Բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Արթուր Սամվելի Լորեցյանի /ՀՀ քր օր-ի 113 հոդ. 2-րդ մասի 3-րդ կետով - ազատազրկում 1 տարի ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 16.06.2015թ. դատական ակտը պատժի մասով և ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանին դատապարտել ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառման :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Մակագրել
Ամսաթիվ 18-07-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Լիլիթ
Ազգանուն Թադևոսյան
Դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Խաչատրյան
Դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Դանիելյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 18-07-2015
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց Չկա
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 30-07-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 11-08-2015
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 17-08-2015
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 17-08-2015
Ամբաստանյալ
Անուն Արթուր
Ազգանուն Լորեցյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԳՈՐԾ ԵԿԴ/0086/01/15

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Տ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ԼՈՐԵՑՅԱՆԻ

2015 թվականի օգոստոսի 17-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սամվելի Լորեցյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ. 13828914 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ավետիսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Արթուր Սամվելի Լորեցյանը ձերբակալվել է:
3. 2014 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Արթուր Լորեցյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
4. 2015 թվականի մարտի 27-ին Արթուր Լորեցյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
5. 2015 թվականի մարտի 27-ին որոշում է կայացվել հ.13828914 քրեական գործից 13828914/1 համարով քրեական գործի մաս անջատելու մասին՝ անհայտ անձանց կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու վերաբերյալ։
6. 2015 թվականի ապրիլի 02-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
7. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով`
Արթուր Սամվելի Լորեցյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Հաշվակցելով անազատության մեջ նրան պահելու 5 (հինգ) ամիս 24 (մեկ) օրը՝ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս 6 (վեց) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Արթուր Սամվել Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան` 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացվել է և նա դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ է արձակվել։
Վճռվել է տուժող Սուրեն Արմենի Արզումանյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցը համարել լուծված` նման պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հունիսի 16-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանը:
9. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. օգոստոսի 11-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
10. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին` ժամը 15։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Չարենցի 28-րդ հասցեում գործող «Էքսպրես Կրեդիտ» ունիվերսալ վարկային կազմակերպության դիմաց վարկավորման գործընթացից դժգոհություններ ունենալու կապակցությամբ բանավիճել է նույն կազմակերպության աշխատակիցներ Սուրեն Արմենի Արզումանյանի և Գևորգ Ալբերտի Միրզոյանի հետ, ապա ծագած խոսակցությունը հետագայում շարունակելու նպատակով վերցրել է վերջինիս բջջային հեռախոսահամարը։ Նույն օրը, ժամը 18:00-ի սահմաններում, իր կանչով հանդիպել են Երևան քաղաքի Աբովյան 38 հասցեում գործող «Վերոնա» սրճարանում, որտեղ գործով ինքնությունները չպարզված մի խումբ անձանց հետ, շարունակելով խոսակցությունը, վիճաբանել, ապա ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել Սուրեն Արզումանյանի մարմնի տարբեր մասերին ու դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել միջին ծանրության վնաս` առողջության տևական քայքայումով՝ գլխի, կրծքավանդակի, աջ սրունքի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային և ներծոցային արյունահավաքների, սալջարդ վերքի, գանգուղեղային վնասվածքի, քթի, աջ ակնակապճի ոսկրերի տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով։
11. Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
«Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանը, մի խումբ անձանց հետ, տուժող Սուրեն Արզումանյանի առողջությանը պատճառել է առողջության տևական քայքայմամբ ուղեկցված միջին ծանրության վնաս, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածի նշված մասով։
Ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
(…)
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2014թ. դեկտեմբերի 16-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն AN սերիայի թիվ 0253789 անձնագրի տվյալների` ծնվել է 1983թ. ապրիլի 14-ին), ամուսնացած լինելը (համաձայն` 2011թ. մարտի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 040409 ամուսնության վկայականի պատճենի), իսկ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, հանցանքը վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքի ազդեցությամբ և տպավորությունների ներքո կատարելը, խնամքին մանկահասակ երեխայի` 2011թ. օգոստոսի 15-ին ծնված Սեմուէլ Արթուրի Լորեցյանի առկայությունը (ըստ 2011թ. օգոստոսի 16-ին տրված ԱԲ սերիայի թիվ 156819 ծննդյան վկայականի պատճենի), բնակության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Արթուր Լորեցյանի բնակության վայրի` «Հ և Հ Կոնդոմինիում» կառավարիչ Վ.Խոչագորյանի, ինչպես նաև Թաեքվանդոյի «Տորք» ակումբի նախագահ Ա.Ավետիսյանի հաստատած բնութագրերի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգամանքները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով, իրական են, նվազեցնում են ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի անձի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված հանցակազմը պատիժ է նախատեսում բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի չափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ բացակայում են Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում) հիմքերը։
Ինչ վերաբերվում է Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին, ապա տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, քանակի, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ ամբաստանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։ Սակայն, դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լուծելիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյանի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանին վերագրված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված, միջին ծանրության հանցանք է, որը պատասխանատվություն է նախատեսում ազատազրկման ձևով, մինչև 5 տարի ժամկետով), քննվող դեպքից հետո տուժողի հետ հաշտվելու, նրա կողմից բողոք կամ պահանջ չունենալու փաստը, անազատության մեջ գրեթե 6 ամիս գտնվելու հանգամանքը, ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալների, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ամբողջությունը, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը, երիտասարդ և ամուսնացած լինելը, խնամքին երեքամյա երեխայի առկայությունը, բնակության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, դեռևս մինչդատական վարույթից խոստովանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զզջալը (այլ մասնակիցների առնչությունը թաքցնելու վերապահմամբ), պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվածության, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի ուղղվելը և նոր հանցագործությունների կանխելն հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում։ Այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ (…)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
12. Բողոք բերած անձը` մեղադրող Տ.Պողոսյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը՝ ամրաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, ենթակա է բեկանման` ներկայացնելով հետևյալ պատճառաբանությունները։
Բողոքաբերը նշել է, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, սակայն, ըստ մեղադրողի, Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ։
Ըստ մեղադրող ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատժի չափը որոշելիս դատարանը հաշվի չի առել նրա կատարած արարքի բնույթը, հանցանքի ծանրության և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը:
Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռում հիմնականում անդրադարձել է ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, սակայն, ըստ մեղադրողի, անտեսել է այն հանգամանքը, որ Ա.Լորեցյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մասնակի է մեղավոր ճանաչել (ցուցմունքներ է տվել, որ միայն ինքն է ծեծի ենթարկել տուժողին և վերջինիս առողջությանը պատճառել միջին ծանրության մարմնական վնաս, այնինչ դատաքննությամբ հիմնավորվել է հանցանքը խմբի կողմից կատարելու փաստը), այսինքն Ա.Լորեցյանը որևէ կերպ չի աջակցել հանցագործության ամբողջական բացահայտմանը, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, այլ ընդհակառակը ամեն կերպ փորձել է իր հանցակիցներին զերծ պահել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Բողոքաբերը գտել է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնել նաև հանցավոր արարքի և դրա առաջացրած հետևանքների բարոյական կողմը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, 70-րդ հոդվածը և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի (2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-142/07, Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 (11-12-րդ կետեր), Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 (14-րդ կետ) և Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 (14-րդ կետ) նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, մեղադրողը գտել է, որ վերը շարադրվածը վկայում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Լորեցյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, և որ վերջինս կարող է ուղղվել բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժը փաստացի կրելու միջոցով։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները Արթուր Սամվելի Լորեցյանի նկատմամբ նշանակավել է ակնհայտ մեղմ և անարդարացի պատիժ, որը ամենևին չի համապատասխանում կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա,
13. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«ԵԿԴ/0086/01/15 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատական ակտը պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանին դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման»:
14. Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Տ.Պողոսյանն ամբողջությամբ պնդեց իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանը մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց և խնդրեց մերժել այն` Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ դատախազի հիմնավորումներն ու պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`
(...)
2) ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
(...)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի,
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (…)»:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ, ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) [Պ]ատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին»:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը» (տե´ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը, ինչպես նաև Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 և Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումները):
«(…) [Պ]ատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս» (տե´ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները):
«Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ դատարանը հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Զարգացնելով ՀՀ քր. օր.-ի 70-րդ հոդվածի վերը նշված դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր՝ 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու» (տե´ս Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումը):
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա` հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
«Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ`իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե´ս Սերյոժա Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշման 15-րդ կետը):
«Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։ Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։ Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս։ Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը։
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ։ Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն)։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
(…) Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է։
2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը)։
16. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ ակնհայտ մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ բողոքաբերի պատճառաբանություններն անհիմն են ու չփաստարկված, հետևաբար ներկայացված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու ու վիճարկվող դատական ակտը նշանակված պատժի մասով բեկանելու կամ փոփոխելու բավարար հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
Համաձայն վիճարկվող դատական ակտի, ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները` նախկինում դատապարտված չլինելը, երիտասարդ լինելը, ամուսնացած լինելը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` անկեղծորեն զղջալը և դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, հանցանքը վարկային կազմակերպության ներկայացուցիչների ոչ բարյացակամ վերաբերմունքի ազդեցությամբ և տպավորությունների ներքո կատարելը, խնամքին մանկահասակ երեխայի առկայությունը, բնակության և ուսման վայրերում դրականորեն բնութագրվելը, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերջնական իրավաչափ հետևության է հանգել այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հարցում ևս, ըստ էության հանգելով ճիշտ եզրակացության:
17. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո անդրադառնալով դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն այն մասին, որ քննարկվող պարագայում Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, Վերաքննիչ դատարանը, հարկ է համարում ընդգծել, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել, հետևաբար այս կապակցությամբ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմնավորումները` այն բավարարելու առումով իրավական որևէ հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Միաժամանակ անդրադառնալով բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա.Լորեցյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս անտեսել է այն հանգամանքը, որ Ա.Լորեցյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի և որևէ կերպ չի աջակցել հանցագործության ամբողջական բացահայտմանը, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, այլ ընդհակառակը ամեն կերպ փորձել է իր հանցակիցներին զերծ պահել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դատավարական կարգավիճակից բխող ու գործող օրենսդրությամբ երաշխավորված դատավարական իրավունքից օգտվելը չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ամբաստանյալի ու հետևաբար նաև որպես վերջինիս անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք հաշվի առնվել նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս:
18. Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ և գտնում, որ այն կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են, կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքերը:
19. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Սամվելի Լորեցյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դատախազի վերաքննիչ բողոքը` սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով` մերժել, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394 հոդվածներով,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հունիսի 16-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Սամվելի Լորեցյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` գործով մեղադրող Տ.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 17-08-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 22-09-2015
Էջերի քանակը 286, 118, 118
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 22-09-2015
Էջերի քանակը 286, 118, 118
Ուր Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գրության համարը Ե-19482/15