Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0081/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Դավիթ Աթայան
Դավիթ Աթայան Զարեի
Դավիթ Աթայան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Գրիշա Մելիք-Սարգսյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-07-08 | 15:00 | 5 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-18 | 12:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-15 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-14 | 17:00 | 4 | Չի կայացել |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0081/01/15
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
08 հուլիսի 2015թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Դ. ԱԹԱՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Զարեի Աթայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Թիվ 13803314 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Դավիթ Աթայանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի, զգալի չափի` 4.96 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելու, իսկ Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի` 9.54 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելու դեպքերի առթիվ։
21.10.2014 թվականին Դավիթ Զարեի Աթայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 13803314 քրեական գործից անջատվել է Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի <<մարիխուանա>> թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 13803314/1 համարը։
2015թ. ապրիլի 1-ին Դավիթ Աթայանի վերաբերյալ թիվ 13803314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` Դատարան/, ստացվել է 2015թ. ապրիլի 3-ին և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատարանի 18.04.2015 թվականի դատավճռով Դավիթ Զարեի Աթայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կալանքի` 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է` դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 4.96 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։
Վճռվել է նաև ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 15.05.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դ. Աթայանը:
Թիվ ԵԿԴ/0081/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 29.05.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Ըստ պաշտպան Ա. Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել:
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 70-րդ, ՀՀ դատական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածների դրույթներին, վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ս. Դավթյանի վերաբերյալ 05.11.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ/0032/01/10, Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08, Ա. Ավագյանի վերաբերյալ 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, գտել է, որ առաջին ատյանի դատարանի մոտեցումը իր նկատմամբ պետք է լիներ ավելի մեղմ, քանի որ սույն գործով բոլոր հիմքերն առկա են իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու համար` հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքները, որ անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, բնութագրվում է դրական:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-382-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` փոփոխել Դատարանի 18.04.2015 թվականի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և մեղադրողի պատասխանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, ամբաստանյալ Դ. Աթայանը` միայն պատճառաբանելով, որ իր ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը քննության առարկա չի դարձնում:
Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել: Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վ. Սահակյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. << (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև` բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատավորը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
(…)>>: (տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի նյութերը` ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Զ. Աթայանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված կալանքի ձևով ռեալ պատիժ` իրավացիորեն հանգելով ճիշտ հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Դ. Աթայանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել, իսկ պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործմանը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռն` ամբաստանյալ Դ. Աթայանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռը Դավիթ Զարեի Աթայանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0081/01/15
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
08 հուլիսի 2015թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Դ. ԱԹԱՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Զարեի Աթայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Թիվ 13803314 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Դավիթ Աթայանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի, զգալի չափի` 4.96 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելու, իսկ Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի` 9.54 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելու դեպքերի առթիվ։
21.10.2014 թվականին Դավիթ Զարեի Աթայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 13803314 քրեական գործից անջատվել է Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի <<մարիխուանա>> թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 13803314/1 համարը։
2015թ. ապրիլի 1-ին Դավիթ Աթայանի վերաբերյալ թիվ 13803314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` Դատարան/, ստացվել է 2015թ. ապրիլի 3-ին և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատարանի 18.04.2015 թվականի դատավճռով Դավիթ Զարեի Աթայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կալանքի` 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է` դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 4.96 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։
Վճռվել է նաև ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 15.05.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դ. Աթայանը:
Թիվ ԵԿԴ/0081/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 29.05.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Ըստ պաշտպան Ա. Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել:
Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 70-րդ, ՀՀ դատական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածների դրույթներին, վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ս. Դավթյանի վերաբերյալ 05.11.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ/0032/01/10, Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08, Ա. Ավագյանի վերաբերյալ 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, գտել է, որ առաջին ատյանի դատարանի մոտեցումը իր նկատմամբ պետք է լիներ ավելի մեղմ, քանի որ սույն գործով բոլոր հիմքերն առկա են իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու համար` հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքները, որ անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, բնութագրվում է դրական:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-382-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` փոփոխել Դատարանի 18.04.2015 թվականի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և մեղադրողի պատասխանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, ամբաստանյալ Դ. Աթայանը` միայն պատճառաբանելով, որ իր ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը քննության առարկա չի դարձնում:
Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել: Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վ. Սահակյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. << (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև` բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատավորը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
(…)>>: (տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի նյութերը` ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Զ. Աթայանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված կալանքի ձևով ռեալ պատիժ` իրավացիորեն հանգելով ճիշտ հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Դ. Աթայանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել, իսկ պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործմանը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռն` ամբաստանյալ Դ. Աթայանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռը Դավիթ Զարեի Աթայանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ-0081/01/15
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Հ. Սարգսյանի,
2015թ. ապրիլի 18-ին ք. Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Դավիթ Զարեի Աթայանի`
ծնված 1991թ. դեկտեմբերի 07-ին Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքի 3-րդ թաղամասի թիվ 2 շենքի թիվ 6 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13803314 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Դավիթ Աթայանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի, զգալի չափի` 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պահելու, իսկ Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի` 9.54 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պահելու դեպքերի առթիվ։
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ «նա 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Այսինքն՝ Դ. Աթայանը կատարել է ՀՀքրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 13803314 քրեական գործից անջատվել է Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի «մարիխուանա» թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 13803314/1 համարը։
2015թ. ապրիլի 1-ին Դավիթ Աթայանի վերաբերյալ թիվ 13803314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, ստացվել է 2015թ. ապրիլի 3-ին և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանը, 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին, Երևան-Չարենցավան ավտոճանապարհին հարակից դաշտում նկատելով աճած վայրի կանեփի թուփ՝ նպատակադրվել է հիշյալ թփից իր գործածման համար ապօրինի թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով նա կանեփի թփից որոշակի զանգված է քաղել, որը հետագայում չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 4,96 գրամը գերազանցող, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Դրա մի մասը ծխելու միջոցով նա գործածել է, իսկ մնացած` 4,96 գրամ թմրամիջոցը պահել է հետագա գործածման համար։
2014թ. սեպտեմբերի 13-ին, ժամը 23։30 սահմաններում Դ. Աթայանն իր կողմից պատրաստված և ծխախոտատուփի մեջ դրված թմրամիջոցն անդրավարտիքի գրպանում պահելով՝ զբոսնել է Երևանի Հյուսիսային պողոտայում, որի սկզբնամասում գտնվող ստորգետնյա ավտոկանգառից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով, ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Անձնական խուզարկությամբ Դ. Աթայանի մոտից հայտնաբերվել է զգալի չափի` 4,96 գրամ քաշով, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանը նախկինում դատված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննություն (Հմ` 14-2644, 26 սեպտեմբերի 2014թ.)` ՀՀ «փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Չարենցավան քաղաքից պատահական տաքսի ավտոմեքենայով Երևան ուղևորվելու ընթացքում, բնական կարիքները հոգալու նպատակով կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենան, ապա քայլելով գնացել ճանապարհին հարակից դաշտ, որտեղ նկատել է աճած վայրի կանեփի թուփ։ Դրանից քաղել է մի փոքր զանգված, հետագայում չորացնելու և մանրացնելու եղանակով պատրաստել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը գործածել է, իսկ մնացած թմրամիջոցը «Օնե» տեսակի ծխախոտատուփի մեջ դնելով` պահել է։
2014թ. սեպտեմբերի 13-ին այդ թմրամիջոցը գրպանում պահելով` գնացել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, որտեղ գործող «Վագաս» սրճարանում հանդիպել է իր ընկերներ Արթուր Սարդարյանին, Մերուժան Վերմիշյանին և Գոռ Պետրոսյանին։ Որոշ ժամանակ սրճարանում անցկացնելուց հետո, զբոսնելու նպատակով գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածք։
Նույն օրը, ժամը 23.30-ի սահմաններում, բնական կարիքները հոգալու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի սկզբնամասում գտնվող ստորգետնյա ավտոկանգառ, որտեղից ոստիկաններն իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Անձնական խուզարկությամբ իր մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է իր կողմից պատրաստված և գրպանում պահվող թմրամիջոցը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 67-68, 85/
Վկա Մերուժան Վարուժանի Վերմիշյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին իր ընկերներ Դավիթ Աթայանի, Գոռ Պետրոսյանի և Արթուր Սարդարյանի հետ զբոսնել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ ընթացքում որոշել են մտնել Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկանգառ՝ անձնական կարիքները հոգալու համար։ Ստորգետնյա ավտոկանգառ մտնելուց հետո ինքը հետ է մնացել ընկերներից, ավտոկանգառի մուտքի աջ կողմի պատի տակ հոգացել է իր բնական կարքները, ապա շրջվել է և մոտենալով տղաներին՝ տեսել է, որ նրանց կողքին հավաքված են ոստիկանության աշխատակիցներ։ Այդ պահին նկատել է, որ ոստիկանության աշխատակիցների ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկոցի վրա առկա են «Օնե» և «Վեստ» տեսակի ծխախոտի տուփեր։ Դրանից հետո իրենց բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Արդեն բաժնում տեղեկացել է, որ «Օնե» տեսակի ծխախոտի տուփի մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է Դավիթ Աթայանի մոտից։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 114-115/
Դատաքիմիական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի թիվ 630Ք-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«(…)
2. Փորձաքննությանը տրամադրված Դավիթ Զարեհի Աթայանի անձնական խուզարկությամբ` վերջինիս մոտից հայտնաբերված «CORSET pink» գրառմամբ ծխախոտի տուփում առկա բուսական ծագմամբ 4.96 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։
(…)։»։
/գ.թ. 37-39/
Դատատոքիսկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 26-ի թիվ 14-2644 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Դավիթ Զավենի Աթայանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։»։
/գ.թ. 55-57/
Դավիթ Աթայանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Աթայանի մոտ հայտնաբերվել է «Օնե» տեսակի ծխախոտի տուփ, որի մեջ առկա է եղել դեղնականաչավուն զանգված։
/գ.թ. 8/
Դավիթ Աթայանի անձնական խուզարկությամբ հայտնավերված, 2015թ. մաիտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով։
/գ.թ. 200/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց ապօրինի պատրաստելը և պահելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից կատարված` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
Նույն օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
Նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-201/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...)Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
(...)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես կալանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ.
«(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը և դրա` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի պատրաստված և իր մոտ պահված, 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից` համեմատաբար նվազ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ դրա հարաբերականորեն ավելի մեծ քաշն է պատժելի համարվում։ Հայտնաբերված թմրամիջոցի 4.96 գրամ քաշն առավել մոտ է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված զգալի չափին` 5 գրամ առավելագույն սահմանին։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Դ. Աթայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` զղջում է կատարածի համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Վերոհիշյալը համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Աթայանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` կալանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա պայմաններն ամբաստանյալի կողմից խախտելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել, իսկ այն վերացնելու հիմքեր առկա չեն։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախս բռնագանձման է ենթակա դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ-0081/01/15
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Հ. Սարգսյանի,
2015թ. ապրիլի 18-ին ք. Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Դավիթ Զարեի Աթայանի`
ծնված 1991թ. դեկտեմբերի 07-ին Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքի 3-րդ թաղամասի թիվ 2 շենքի թիվ 6 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Թիվ 13803314 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Դավիթ Աթայանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի, զգալի չափի` 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պահելու, իսկ Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի` 9.54 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պահելու դեպքերի առթիվ։
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ «նա 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Այսինքն՝ Դ. Աթայանը կատարել է ՀՀքրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 13803314 քրեական գործից անջատվել է Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի «մարիխուանա» թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 13803314/1 համարը։
2015թ. ապրիլի 1-ին Դավիթ Աթայանի վերաբերյալ թիվ 13803314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, ստացվել է 2015թ. ապրիլի 3-ին և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանը, 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին, Երևան-Չարենցավան ավտոճանապարհին հարակից դաշտում նկատելով աճած վայրի կանեփի թուփ՝ նպատակադրվել է հիշյալ թփից իր գործածման համար ապօրինի թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով նա կանեփի թփից որոշակի զանգված է քաղել, որը հետագայում չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 4,96 գրամը գերազանցող, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Դրա մի մասը ծխելու միջոցով նա գործածել է, իսկ մնացած` 4,96 գրամ թմրամիջոցը պահել է հետագա գործածման համար։
2014թ. սեպտեմբերի 13-ին, ժամը 23։30 սահմաններում Դ. Աթայանն իր կողմից պատրաստված և ծխախոտատուփի մեջ դրված թմրամիջոցն անդրավարտիքի գրպանում պահելով՝ զբոսնել է Երևանի Հյուսիսային պողոտայում, որի սկզբնամասում գտնվող ստորգետնյա ավտոկանգառից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով, ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Անձնական խուզարկությամբ Դ. Աթայանի մոտից հայտնաբերվել է զգալի չափի` 4,96 գրամ քաշով, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանը նախկինում դատված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննություն (Հմ` 14-2644, 26 սեպտեմբերի 2014թ.)` ՀՀ «փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Չարենցավան քաղաքից պատահական տաքսի ավտոմեքենայով Երևան ուղևորվելու ընթացքում, բնական կարիքները հոգալու նպատակով կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենան, ապա քայլելով գնացել ճանապարհին հարակից դաշտ, որտեղ նկատել է աճած վայրի կանեփի թուփ։ Դրանից քաղել է մի փոքր զանգված, հետագայում չորացնելու և մանրացնելու եղանակով պատրաստել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը գործածել է, իսկ մնացած թմրամիջոցը «Օնե» տեսակի ծխախոտատուփի մեջ դնելով` պահել է։
2014թ. սեպտեմբերի 13-ին այդ թմրամիջոցը գրպանում պահելով` գնացել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, որտեղ գործող «Վագաս» սրճարանում հանդիպել է իր ընկերներ Արթուր Սարդարյանին, Մերուժան Վերմիշյանին և Գոռ Պետրոսյանին։ Որոշ ժամանակ սրճարանում անցկացնելուց հետո, զբոսնելու նպատակով գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածք։
Նույն օրը, ժամը 23.30-ի սահմաններում, բնական կարիքները հոգալու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի սկզբնամասում գտնվող ստորգետնյա ավտոկանգառ, որտեղից ոստիկաններն իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Անձնական խուզարկությամբ իր մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է իր կողմից պատրաստված և գրպանում պահվող թմրամիջոցը։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 67-68, 85/
Վկա Մերուժան Վարուժանի Վերմիշյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին իր ընկերներ Դավիթ Աթայանի, Գոռ Պետրոսյանի և Արթուր Սարդարյանի հետ զբոսնել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ ընթացքում որոշել են մտնել Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկանգառ՝ անձնական կարիքները հոգալու համար։ Ստորգետնյա ավտոկանգառ մտնելուց հետո ինքը հետ է մնացել ընկերներից, ավտոկանգառի մուտքի աջ կողմի պատի տակ հոգացել է իր բնական կարքները, ապա շրջվել է և մոտենալով տղաներին՝ տեսել է, որ նրանց կողքին հավաքված են ոստիկանության աշխատակիցներ։ Այդ պահին նկատել է, որ ոստիկանության աշխատակիցների ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկոցի վրա առկա են «Օնե» և «Վեստ» տեսակի ծխախոտի տուփեր։ Դրանից հետո իրենց բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Արդեն բաժնում տեղեկացել է, որ «Օնե» տեսակի ծխախոտի տուփի մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է Դավիթ Աթայանի մոտից։
/դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 114-115/
Դատաքիմիական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի թիվ 630Ք-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«(…)
2. Փորձաքննությանը տրամադրված Դավիթ Զարեհի Աթայանի անձնական խուզարկությամբ` վերջինիս մոտից հայտնաբերված «CORSET pink» գրառմամբ ծխախոտի տուփում առկա բուսական ծագմամբ 4.96 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։
(…)։»։
/գ.թ. 37-39/
Դատատոքիսկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 26-ի թիվ 14-2644 եզրակացությամբ, որի համաձայն`
«Դավիթ Զավենի Աթայանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։»։
/գ.թ. 55-57/
Դավիթ Աթայանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Աթայանի մոտ հայտնաբերվել է «Օնե» տեսակի ծխախոտի տուփ, որի մեջ առկա է եղել դեղնականաչավուն զանգված։
/գ.թ. 8/
Դավիթ Աթայանի անձնական խուզարկությամբ հայտնավերված, 2015թ. մաիտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով։
/գ.թ. 200/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց ապօրինի պատրաստելը և պահելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից կատարված` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
Նույն օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
Նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-201/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...)Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
(...)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես կալանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ.
«(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը և դրա` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի պատրաստված և իր մոտ պահված, 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից` համեմատաբար նվազ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ դրա հարաբերականորեն ավելի մեծ քաշն է պատժելի համարվում։ Հայտնաբերված թմրամիջոցի 4.96 գրամ քաշն առավել մոտ է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված զգալի չափին` 5 գրամ առավելագույն սահմանին։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Դ. Աթայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` զղջում է կատարածի համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Վերոհիշյալը համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Աթայանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` կալանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա պայմաններն ամբաստանյալի կողմից խախտելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել, իսկ այն վերացնելու հիմքեր առկա չեն։
Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախս բռնագանձման է ենթակա դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումարը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։
Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0081/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-04-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0081/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13803314 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դավիթ Աթայանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի` իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբեր 14-ին ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկույթյան ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Աթայան |
| Հայրանուն | Զարեի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-04-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 03-04-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-04-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Աթայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի` մեկ այլ քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառաբանությամբ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-04-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Աթայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 18-04-2015 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Կալանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵԿԴ-0081/01/15 Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ. Սարգսյանի, 2015թ. ապրիլի 18-ին ք. Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Զարեի Աթայանի` ծնված 1991թ. դեկտեմբերի 07-ին Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքի 3-րդ թաղամասի թիվ 2 շենքի թիվ 6 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Գործի դատավարական նախապատմությունը Թիվ 13803314 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Դավիթ Աթայանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի, զգալի չափի` 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պահելու, իսկ Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի` 9.54 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պահելու դեպքերի առթիվ։ Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ «նա 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։ Այսինքն՝ Դ. Աթայանը կատարել է ՀՀքրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։»։ Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 13803314 քրեական գործից անջատվել է Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի «մարիխուանա» թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 13803314/1 համարը։ 2015թ. ապրիլի 1-ին Դավիթ Աթայանի վերաբերյալ թիվ 13803314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, ստացվել է 2015թ. ապրիլի 3-ին և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանը, 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին, Երևան-Չարենցավան ավտոճանապարհին հարակից դաշտում նկատելով աճած վայրի կանեփի թուփ՝ նպատակադրվել է հիշյալ թփից իր գործածման համար ապօրինի թմրամիջոց պատրաստել։ Այդ նպատակով նա կանեփի թփից որոշակի զանգված է քաղել, որը հետագայում չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի, իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի` 4,96 գրամը գերազանցող, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Դրա մի մասը ծխելու միջոցով նա գործածել է, իսկ մնացած` 4,96 գրամ թմրամիջոցը պահել է հետագա գործածման համար։ 2014թ. սեպտեմբերի 13-ին, ժամը 23։30 սահմաններում Դ. Աթայանն իր կողմից պատրաստված և ծխախոտատուփի մեջ դրված թմրամիջոցն անդրավարտիքի գրպանում պահելով՝ զբոսնել է Երևանի Հյուսիսային պողոտայում, որի սկզբնամասում գտնվող ստորգետնյա ավտոկանգառից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կասկածանքով, ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Անձնական խուզարկությամբ Դ. Աթայանի մոտից հայտնաբերվել է զգալի չափի` 4,96 գրամ քաշով, «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանը նախկինում դատված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ։ Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում կատարվել է դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննություն (Հմ` 14-2644, 26 սեպտեմբերի 2014թ.)` ՀՀ «փորձաքննությունների ազգային բյուրո» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից, որի արժեքը կազմել է 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում։ 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Չարենցավան քաղաքից պատահական տաքսի ավտոմեքենայով Երևան ուղևորվելու ընթացքում, բնական կարիքները հոգալու նպատակով կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենան, ապա քայլելով գնացել ճանապարհին հարակից դաշտ, որտեղ նկատել է աճած վայրի կանեփի թուփ։ Դրանից քաղել է մի փոքր զանգված, հետագայում չորացնելու և մանրացնելու եղանակով պատրաստել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը գործածել է, իսկ մնացած թմրամիջոցը «Օնե» տեսակի ծխախոտատուփի մեջ դնելով` պահել է։ 2014թ. սեպտեմբերի 13-ին այդ թմրամիջոցը գրպանում պահելով` գնացել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, որտեղ գործող «Վագաս» սրճարանում հանդիպել է իր ընկերներ Արթուր Սարդարյանին, Մերուժան Վերմիշյանին և Գոռ Պետրոսյանին։ Որոշ ժամանակ սրճարանում անցկացնելուց հետո, զբոսնելու նպատակով գնացել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածք։ Նույն օրը, ժամը 23.30-ի սահմաններում, բնական կարիքները հոգալու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի սկզբնամասում գտնվող ստորգետնյա ավտոկանգառ, որտեղից ոստիկաններն իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Անձնական խուզարկությամբ իր մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է իր կողմից պատրաստված և գրպանում պահվող թմրամիջոցը։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 67-68, 85/ Վկա Մերուժան Վարուժանի Վերմիշյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին իր ընկերներ Դավիթ Աթայանի, Գոռ Պետրոսյանի և Արթուր Սարդարյանի հետ զբոսնել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Այդ ընթացքում որոշել են մտնել Հյուսիսային պողոտայի ստորգետնյա ավտոկանգառ՝ անձնական կարիքները հոգալու համար։ Ստորգետնյա ավտոկանգառ մտնելուց հետո ինքը հետ է մնացել ընկերներից, ավտոկանգառի մուտքի աջ կողմի պատի տակ հոգացել է իր բնական կարքները, ապա շրջվել է և մոտենալով տղաներին՝ տեսել է, որ նրանց կողքին հավաքված են ոստիկանության աշխատակիցներ։ Այդ պահին նկատել է, որ ոստիկանության աշխատակիցների ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկոցի վրա առկա են «Օնե» և «Վեստ» տեսակի ծխախոտի տուփեր։ Դրանից հետո իրենց բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնականի բաժին։ Արդեն բաժնում տեղեկացել է, որ «Օնե» տեսակի ծխախոտի տուփի մեջ առկա է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է Դավիթ Աթայանի մոտից։ /դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 114-115/ Դատաքիմիական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 22-ի թիվ 630Ք-14 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «(…) 2. Փորձաքննությանը տրամադրված Դավիթ Զարեհի Աթայանի անձնական խուզարկությամբ` վերջինիս մոտից հայտնաբերված «CORSET pink» գրառմամբ ծխախոտի տուփում առկա բուսական ծագմամբ 4.96 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։ (…)։»։ /գ.թ. 37-39/ Դատատոքիսկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. սեպտեմբերի 26-ի թիվ 14-2644 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «Դավիթ Զավենի Աթայանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։»։ /գ.թ. 55-57/ Դավիթ Աթայանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2014թ. սեպտեմբերի 14-ի արձանագրությամբ, համաձայն որի` Դավիթ Աթայանի մոտ հայտնաբերվել է «Օնե» տեսակի ծխախոտի տուփ, որի մեջ առկա է եղել դեղնականաչավուն զանգված։ /գ.թ. 8/ Դավիթ Աթայանի անձնական խուզարկությամբ հայտնավերված, 2015թ. մաիտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով։ /գ.թ. 200/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց ապօրինի պատրաստելը և պահելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կատարած հանցագործության համար նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում։ Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից կատարված` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ Նույն օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ Նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-201/07 գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...)Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (...)» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես կալանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։ Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ին կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։ Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։ Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։ Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած լինելը և դրա` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված, առանց իրացնելու նպատակի պատրաստված և իր մոտ պահված, 4.96 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից` համեմատաբար նվազ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ դրա հարաբերականորեն ավելի մեծ քաշն է պատժելի համարվում։ Հայտնաբերված թմրամիջոցի 4.96 գրամ քաշն առավել մոտ է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետում նշված, թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված զգալի չափին` 5 գրամ առավելագույն սահմանին։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ Դ. Աթայանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` զղջում է կատարածի համար։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Վերոհիշյալը համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Աթայանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` կալանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։ Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Աթայանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա պայմաններն ամբաստանյալի կողմից խախտելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել, իսկ այն վերացնելու հիմքեր առկա չեն։ Քննարկելով դատական ծախսերի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի, որպես դատական ծախս բռնագանձման է ենթակա դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության կատարման արժեք հանդիսացող 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումարը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել կալանքի 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի սկիզբը հաշվելով կալանավորման պահից։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, 4.96 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։ Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-04-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 207, 39 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 27-05-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 207, 39 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-22806 |
Գործը բողոքարկվել է
| Ամսաթիվ | 29-05-2015 |
|---|
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 31-08-2015 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0081/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 18-05-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-05-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Աթայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Աթայան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի`Դավիթ Զարեի Աթայանի /ՀՀ քր. օր. 268 հոդ. 1-ին մասով - կալանք` 1 ամիս ժամկետով /վերաբերյալ 18.04.2015թ. դատավճիռը , կիրառել ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածը ,Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 18-05-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 29-05-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | Կից` թիվ 13803314 քրեական գործով վերծանումները 1 հատ: |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-05-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-07-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Աթայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0081/01/15 շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Մ. Մարտիրոսյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 08 հուլիսի 2015թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Դ. ԱԹԱՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Զարեի Աթայանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/ Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. Թիվ 13803314 քրեական գործը ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության /այսուհետ ՔԳՎ/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. սեպտեմբերի 25-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Դավիթ Աթայանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի, զգալի չափի` 4.96 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելու, իսկ Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի` 9.54 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պահելու դեպքերի առթիվ։ 21.10.2014 թվականին Դավիթ Զարեի Աթայանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2014թ. սեպտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքից Չարենցավան քաղաք տանող մայրուղու ճամփեզրին կից դաշտից վայրի աճած կանեփի թուփը քաղելու, ապա չորացնելու և մանրացնելու միջոցով, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար ապօրինի պատրաստել և պահել է 4.96 գրամը գերազանցող քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ զգալի չափի 4.96 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2014թ. սեպտեմբերի 14-ին` ժամը 00.10-ի սահմաններում, հայտնաբերվել է վերջինիս մոտից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։ Նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ թիվ 13803314 քրեական գործից անջատվել է Գոռ Վլադիմիրի Պետրոսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափի <<մարիխուանա>> թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 13803314/1 համարը։ 2015թ. ապրիլի 1-ին Դավիթ Աթայանի վերաբերյալ թիվ 13803314 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` Դատարան/, ստացվել է 2015թ. ապրիլի 3-ին և նույն օրվա որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ Դատարանի 18.04.2015 թվականի դատավճռով Դավիթ Զարեի Աթայանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կալանքի` 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է կալանավորման պահից։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Վճռվել է` դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 4.96 գրամ քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին` քրեական գործից անջատված մասով տնօրինելու համար։ Վճռվել է նաև ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 19.236 /տասնինը հազար երկու հարյուր երեսունվեց/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 15.05.2015 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դ. Աթայանը: Թիվ ԵԿԴ/0081/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ. Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 29.05.2015 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ: 2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Ըստ պաշտպան Ա. Հովսեփյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանն իր նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել: Բողոքաբերը հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 70-րդ, ՀՀ դատական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածների դրույթներին, վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Ս. Դավթյանի վերաբերյալ 05.11.2010 թվականի թիվ ԵԷԴ/0032/01/10, Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 01.02.2008 թվականի թիվ ՎԲ-01/08, Ա. Ավագյանի վերաբերյալ 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, գտել է, որ առաջին ատյանի դատարանի մոտեցումը իր նկատմամբ պետք է լիներ ավելի մեղմ, քանի որ սույն գործով բոլոր հիմքերն առկա են իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու համար` հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքները, որ անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, բնութագրվում է դրական: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-382-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` փոփոխել Դատարանի 18.04.2015 թվականի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: 3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և մեղադրողի պատասխանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>: Ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում: Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, ամբաստանյալ Դ. Աթայանը` միայն պատճառաբանելով, որ իր ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, խնդրել է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանին մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը քննության առարկա չի դարձնում: Ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթների` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հագամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Օրենքի նշված դրույթից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը օրենսդիրը կախման մեջ չի դնում ոչ կատարված հանցանքի բնույթից և հասարակական վտանգավորության աստիճանից, ոչ այն կատարող անձից, կարևորը այն է, որ իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, բազմակողմանի գնահատելով հանցանքի կատարման հանգամանքները, վերլուծելով այն կատարող անձին բնութագրող տվյալները, հանգի այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել: Այսինքն` օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վ. Սահակյանի վերաբերյալ գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. << (…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև` բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատավորը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս: (…)>>: (տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը) ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի նյութերը` ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննելիս առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Զ. Աթայանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջում է կատարածի համար, և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված կալանքի ձևով ռեալ պատիժ` իրավացիորեն հանգելով ճիշտ հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Դ. Աթայանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու կամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել, իսկ պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Դ. Աթայանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ և հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Դավիթ Զարեի Աթայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործմանը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Քրեական գործի քննության նախորդ փուլում թույլ չեն տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռն` ամբաստանյալ Դ. Աթայանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 18-ի դատավճիռը Դավիթ Զարեի Աթայանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ Գ. ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-07-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 26-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 207, 90 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 26-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 207, 90 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-17667/15 |