ԵԿԴ-0080/01/15







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը.

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Հ. Սարգսյանի,

հանրային պաշտպան Էդ. Աղաջանյանի,

տուժողի ներկայացուցիչ` Խ. Վարդանյանի,


2015թ. մայիսի 26-ին Երևանում,


դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի`
ծնված 1985թ. հոկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է Երևանի Եղ. Թադևոսյան փողոցի թիվ 12/6 շենքի թիվ 34 բնակարանում, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է հինգ դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13110615 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2015թ. փետրվարի 5-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Խաչիկ Գորիսի Վարդանյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով։
Նախաքննության մարմնի կողմից Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքների համար. «որ նա ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 27-ի ժամը 15։59-ից մինչև 2015թ. հունվարի 04-ի ժամը 14։55-ն ընկած ժամանակահատվածում, աշխատանքային ժամերին իբրև հաճախորդ մի քանի անգամ մտնելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 20 հասցեում գտնվող և <<Բուկինիստ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրախանութ, գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր առմամբ 77 հատ տարբեր տեսակի գրքեր՝ ընկերությանը պատճառելով զգալի չափի՝ 296.704,21 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս։
Մասնավորապես, Գ.Հովհաննիսյանը, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 27-ին՝ ժամը 15։59-ից 19։23-ն ընկած ժամանակահատվածում, աշխատանքային ժամին իբրև հաճախորդ մի քանի անգամ մտնելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 20 հասցեում գտնվող և <<Բուկինիստ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրախանութ, գաղտնի հափշտակել է 3.012,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Զանիմատելնայա դետսկայա էնցիկլոպեդիյա. Միր վոկրուգ նաս>>, 4.750 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Սկազկի բրատև Գրիմ>>, 7.588,25 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Պավել Տրետյակով ի եվո զնամենիտայա կոլեկցիա>>, 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 5 <<1000 հարց ու պատասխան. Փաստապանակ>>, 2.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Հովհ. Թումանյանի հեքիաթներ>> և 3.475,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Լուչշիե պրոիզվեդենիյա դլյա դետեյ. 1-4 գոդա (նով. օֆորմ)>> անվանումներով գրքերը՝ ընկերությանը պատճառելով ընդհանուր զգալի չափի` 41.326,125 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Գ. Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր. 177 հոդ. 1-ին մասով։
Դրանից բացի, Գ.Հովհաննիսյանը, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 28-ին` ժամը 12։36-ից 13։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, դարձյալ իբրև հաճախորդ աշխատանքային ժամին մի քանի անգամ մտնելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 20 հասցեում գտնվող և <<Բուկինիստ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրախանութ, գաղտնի հափշտակել է յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 2 <<1000 հարց ու պատասխան. Փաստապանակ>> և 4.760 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<100 դասական հեքիաթներ>> անվանումներով գրքերը՝ ընկերությանը պատճառելով ընդհանուր զգալի չափի՝ 12.760 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Գ. Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր. 177 հոդ. 1-ին մասով։
Բացի դրանից, Գ.Հովհաննիսյանը, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 29-ին` ժամը 13։06-ից 15։08-ն ընկած ժամանակահատվածում, աշխատանքային ժամին իբրև հաճախորդ մի քանի անգամ մտնելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 20 հասցեում գտնվող և <<Բուկինիստ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրախանութ, գաղտնի հափշտակել է յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 7 <<1000 հարց ու պատասխան. Փաստապանակ>>, 4.721,75 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Մամինի սկազկի. Լուչշիե սկազկի ի իգռի սո վսևո սվետա>>, 3.047,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Կոլեկցիա պոուչիտելնիխ սկազոկ>>, 3.047,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Կոլեկցիա լյուբիմիխ սկազոկ>>, 2.612,125 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Սկազկի (Պերրո)>>, 4.408,625 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Բոլշայա կնիգա սկազոկ ի ստիխով վ րիսունկախ Բ.Սուտեևա>>, 2.673 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դետյամ>>, 2.673 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Լուչշիե ստիխի դետյամ օտ գոդա դո պյատի>>, 5.800 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 2 <<Առասպելներ և լեգենդներ>>, 2.546,875 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Գուլիվեր վ ստրանե լիլիպուտով>>, 3.786 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Բոլշայա կնիգա սկազոկ>>, 3.325,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վոկրուգ սվետա վ վոսեմդեսյատ դնեյ>>, 2.081,875 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ռուսկիե նարոդնիե սկազկի>>, 1.904,31 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Սկազկի մալենկոյ ֆեի>>, 2.995,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վոլշեբնիե սկազկի>>, 3.101,625 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վոլշեբնիե սնի. Ռուսկիե նարոդնիե սկազկի, զագադկի, սչիտալկի, սկորոգովորկի>>, 3.304,875 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վսյո սամոյե լուչշեյե>>, 3.856,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վսե սամիե վելիկիե սկազկի միրա>>, 4.750 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Սկազկի Անդերսենա>>, 2.405,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Դոբրիե սկազկի դլյա մալիշեյ>>, 3.475,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Լուչշիե սկազկի նա նոչ>>, 2.833,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Միր սկազոչնիխ չուդես>>, 2.223,75 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ս դոբրիմ ուտրոմ>>, 3.259,75 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Սկազկի բրատյև Գրիմ>>, 3.115,75 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ստիխի դետյամ (դևոչկա)>>, յուրաքանչյուրը 4.960,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 2 <<50 սկազոկ նա նոչ>>, 3.857,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Պեպպի Դլիննիյ չուլոկ>>, 3.463 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ռոնի, դոչ ռազբոյնիկա>> և 1.807,92 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Սկազկի Բաբի Յագի>> անվանումներով գրքերը՝ ընկերությանը պատճառելով ընդհանուր զգալի չափի՝ 130.799,05 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Գ. Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր. 177 հոդ. 1-ին մասով։
Դրանից բացի, Գ.Հովհաննիսյանը, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2014թ. դեկտեմբերի 30-ին` ժամը 13։04-ից 15։08-ն ընկած ժամանակահատվածում, աշխատանքային ժամին իբրև հաճախորդ մի քանի անգամ մտնելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 20 հասցեում գտնվող և <<Բուկինիստ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրախանութ, գաղտնի հափշտակել է 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 11 <<1000 հարց ու պատասխան. Փաստապանակ>>, 4.760 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 2 <<100 դասական հեքիաթներ>>, 3.487,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Լուչշիե պրոիզվեդենիյա դլյա դետեյ. 1-4 գոդա>>, 2.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ուկրաինական հեքիաթներ>>, 4.960,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 2 <<50 սկազոկ օ պրինցեսախ>>, 3.856,375 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վսե լուչշիե սկազկի միրա>>, 3.047,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Լուչշեյե դետյամ>>, 2.553,5 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Վոլշեբնիկ Իզումրուդնովո գորոդա>>, 3.920,25 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Մի վսե իզ Բյուլլերբյու>> և 1.632,125 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Լյուբիմիե դետսկիե զագատկի, սկոռոգովոռկի ի սչիտալկի>> անվանումներով գրքերը՝ ընկերությանը պատճառելով ընդհանուր զգալի չափի՝ 84.438 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Գ. Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր. 177 հոդ. 1-ին մասով։
Բացի դրանից, Գ.Հովհաննիսյանը, ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2015թ. հունվարի 04-ին` ժամը 14։44-ից 14։55-ն ընկած ժամանակահատվածում, աշխատանքային ժամին իբրև հաճախորդ մտնելով Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի 20 հասցեում գտնվող և <<Բուկինիստ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող գրախանութ գաղտնի հափշտակել է 4.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ թվով 4 <<1000 հարց ու պատասխան. Փաստապանակ>> և 11.381 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Իլլուստրիրովաննայա Բիբլիյա>> անվանումներով գրքերը՝ ընկերությանը պատճառելով ընդհանուր զգալի չափի՝ 27.381 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Այսինքն` Գ. Հովհաննիսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քր. օր. 177 հոդ. 1-ին մասով։»։
2015թ. ապրիլի 1-ին վերոհիշյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, նույն օրը ստացվել և ընդունվել է Դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 10-ին նշանակվել է դատական քննության։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Մեղադրողը հայտնեց, որ չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին ամբաստանյալի միջնորդության դեմ։
Տուժողի ներկայացուցիչը հայտնեց, որ չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին ամբաստանյալի միջնորդության դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ռազմիկի Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1881-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
-ամբաստանյալ Գոռ Հովհաննիսյանը նախկինում դատված չի եղել, նախաքննության ընթացքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, հայտնել է, որ անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար, իրեն վերագրվող արարքների` երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ դրվագներից յուրաքանչյուրով հանցանքը կատարել է որպես արհեստ։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, հինգ դրվագներից յուրաքանչյուրով, ուրիշի գույքի զգալի չափերով գողություն կատարելը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Գոռ Հովհաննիսյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով և տալով ինքնախոստովանական ցուցմունքներ` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։ Հանցագործությունների երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ դրվագներից յուրաքանչյուրով ամբաստանյալ Գոռ Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում այդ դրվագներից յուրաքանչյուրով հանցանքը որպես արհեստ կատարելը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Քննարկելով ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
(…)»։
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի կողմից կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ ամբաստանյալ Գ. Հովհաննիսյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ, նախաքննության ընթացքում տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցավորի անձը, այն, որ ամբաստանյալ Գ. Հովհաննիսյանը նախկինում դատված չի եղել։
Գ. Հովհաննիսյանի կողմից կատարված հանցագործություններից երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ դրվագներից յուրաքանչյուրի համար պատիժ նշանակելիս, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը որպես արհեստ կատարելը։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գոռ Հովհաննիսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հինգ դրվագներից յուրաքանչյուրի համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված ավելի մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ ավելի խիստ պատժի տեսակ կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել։
Քննարկելով ամբաստանյալ Գոռ Հովհաննիսյանի գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի գույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գոռ մարտիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 232-238-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել հինգ դրվագներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել.
- առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի, նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի` 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի, նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի` 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- երրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի, նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- չորրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի, նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- հինգերորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանքի, նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ, հինգերորդ դրվագով նշանակված պատժին` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքին մասնակիորեն գումարել առաջինից չորրորդ դրվագներից յուրաքանչյուրի համար նշանակված պատժից` տուգանք 50.000 /հիսուն հազար հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով և ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Գոռ Մարտիկի Հովհաննիսյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2015թ. մարտի 25-ի որոշմամբ դրված կալանքը վերացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ