ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0078/01/15
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

09 հուլիսի 2015 թվական ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ.ՈՒԶՈՅԱՆԻ
տուժող` Ա.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
տուժող Ա.Հայրապետյանի ներկայացուցիչ` Ա.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Վ.ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
պաշտպան` ՅՈՒ.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված իր վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագով/, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռի դեմ, և վերանայելով դատական ակտը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
ԳՈՐԾԻ ԴԱՏԱՎԱՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Վարդանյանի 2014 թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12801614 քրեական գործը:
2. Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ Անուշիկ Վլադիմիրի Հայրապետյանը ճանաչվել է թիվ 12801614 քրեական գործով տուժող:
3. Նախաքննական մարմնի 03.10.2014թ. որոշմամբ թիվ 12801614 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավվման ենթակա անձը պարզված չլինելու հիմքով:
4. ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Ա.Սարգսյանի 2014 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12803814 քրեական գործը:
5. Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ Մելինե Մամիկոնի Դավթյանը ճանաչվել է թիվ 12803814 քրեական գործով տուժող:
6. Նախաքննական մարմնի 20.10.2014թ. որոշմամբ թիվ 12803814 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` որպես մեղադրյալ ներգրավվման ենթակա անձը պարզված չլինելու հիմքով:
7. 05.12.2014թ. ՀՀ Ոստիկանության Էրեբունու բաժնից ստացվել է գրություն այն մասին, որ ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ 12801614 քրեական գործով, 30.07.2014թ. Երևան քաղաքի Քրիստափորի 17 հասցեում Անուշիկ Վլադիմիրի Հայրապետյանի ոսկյա շղթան բացահայտ հափշտակել է Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը, ով 05.12.2014թ.-ին բերման է ենթարկվել ՀՀ Ոստիկանության Էրեբունու բաժին և տվել է խոստովանական բացատրություն:
8. Նախաքննական մարմնի 2014 թվականի դեկտեմբերի 05-ի որոշմամբ թիվ 12801614 քրեական գործով Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը չհեռանալու մասին:
9. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Վարդանյանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ թիվ 12803814 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, վարույթը վերսկսվել է և կատարվել է նախաքննություն:
10. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Վարդանյանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ թիվ 12803814 քրեական գործը միացվել է թիվ 12801614 քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 12801614 քրեական գործի համարով:
11. Նախաքննական մարմնի 09.12.2014թ. որոշմամբ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը թիվ 12801614 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով:
12. Նախաքննական մարմնի 19.12.2014թ. որոշմամբ թիվ 12801614 քրեական գործով Անի Հայրապետյանը ճանաչվել է տուժող Անուշիկ Հայրապետյանի ներկայացուցիչ:
13. 2015 թվականի մարտի 31-ին Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով, թիվ 12801614 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ` առաջին ատյանի դատարան/:
14. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով, ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015 թվականի ապրիլի 17-ի որոշմամբ վերոնշյալ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության 2015 թվականի ապրիլի 27-ին, ժամը 09.00-ին:
15. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ վերոնշյալ պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու հիմքով։
16. Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխաններ չեն ստացվել:
17. Ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի վերաքննիչ բողոքը փոստին հանձնվել է 2015 թվականի հունիսի 15-ին, իսկ Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015 թվականի հունիսի 16-ին:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագով/, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015 թվականի հունիսի 19-ին:
18. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագով/, նշանակվել է վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննության 2015 թվականի հուլիսի 09-ին, ժամը` 12.00-ին, Երևան քաղաքում:

ԳՈՐԾԻ ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ

19. Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը 2014 թվականի հուլիսի 30-ին` ժամը 15։15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Քրիստափորի 17 հասցեում՝ Տ.Մեծի 36 շենքի հարակից տարածքում, Անուշիկ Վլադիմիրի Հայրապետյանի պարանոցի ոսկյա շղթան քաշել-պոկելու եղանակով բացահայտ հափշտակել է այն և դիմել փախուստի՝ վերջինիս պատճառելով զգալի չափերով՝ 370.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Բացի այդ, 2014 թվականի օգոստոսի 17-ին` ժամը 14։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տ.Մեծի 36 շենքի մոտ Մելինե Մամիկոնի Դավթյանի պարանոցից քաշել-պոկելու եղանակով, բացահայտ հափշտակել է ոսկյա շղթան` կախազարդի հետ միասին և դիմել փախուստի` Մ.Դավթյանին պատճառելով զգալի չափերի` ընդհանուր 300.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔԻ ՀԻՄՔԵՐԸ, ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ, ՊԱՀԱՆՋԸ

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
20. Ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանը վերաքննիչ բողոքով խնդրել է բեկանել առաջին ատյանի դատարանի 15.05.2015թ. դատավճիռը և իր նկատմամբ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Ի հիմնավորումն իր պահանջի` ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը վերաքննիչ բողոքում բերել է մասնավորապես հետևյալ փաստարկներն ու հիմնավորումները.
Ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունն ու փաստական հանգամանքները, նշել է, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով իր նկատմամբ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքների ծանրությանն ու իր անձին:
Վերաքննիչ բողոքում ներկայացնելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի իրավական վերլուծություններ բաժնում արձանագրված հանգամանքները, իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի առնված տվյալները, ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը նշել է այն մասին, որ նման պայմաններում իր նկատմամբ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ է և անարդարացի, այն չի բխում գործով ձեռք բերված տվյալներից և գործի հանգամանքներից:
Ըստ ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանի` առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքները, որ իր նկատմամբ քրեական գործ հարուցված լինելու պայմաններում ինքն անցել է աշխատանքի, այդ կերպ հոգում է ընտանիքի` մասնավորապես` մանկահասակ երեխաների, հոգսերը, ուստի ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու պայմաններում իր ընտանիքը կհայտնվի անելանելի, սոցիալապես ծայրահեղ ծանր վիճակում:
Ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է նաև այն մասին, որ ինքն իրեն մեղսագրված հանցանքները կատարել է կյանքի ծանր պայմանների հետևանքով:
Վերաքննիչ բողոքում վկայակոչելով նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-149/07 քրեական գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շրջանակների վերաբերյալ, ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը նշել է նաև այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածն իր նկատմամբ կիրառելու պայմաններում ևս հնարավոր կլինի հասնել պատժի նպատակներին, սոցիալական արդարության վերականգնմանն ու իր ոււղվելուն:

ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՊԱՏՃԱՌԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ՈՒ ԵԶՐԱՀԱՆԳՈՒՄԸ

21. Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց և խնդրեց առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականերոն չկիրառել:
Պաշտպան Յու.Մարտիրոսյանը միացավ իր պաշտպանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքին և խնդրեց այն բավարարել:
Մեղադրող Տ.Ուզոյանը, ներկայացնելով իր պատասխանը, ըստ էության առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և վերաքննիչ դատարանում դիրքորոշում հայտնելով այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս արդեն իսկ հաշվի է առել ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում նշված փաստերն ու հանգամանքները, ուստի խնդրեց ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի 15.05.2015թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Տուժող Ա.Հայրապետյանը և վերջինիս ներկայացուցիչ Ա.Հայրապետյանն ըստ էության առարկեցին ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և հայտնեցին, որ ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը տուժող Ա.Հայրապետյանին պատճառված վնասի մնացած մասը, որը կազմում է 270.000 ՀՀ դրամ, մինչ օրս ամբողջութամբ չի հատուցել և այդ ուղղությամբ ռեալ որևէ քայլ չի ձեռնարկել:

22. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով դատավճիռը, լսելով պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, մեղադրող Տ.Ուզոյանի, տուժող Ա.Հայրապետյանի և վերջինիս ներկայացուցիչ Ա.Հայրապետյանի պատասխանները` բերված վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ուսումնասիրելով և գնահատության ենթարկելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մայիսի 15-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.


ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման անհնարինությունը

23. Առաջին ատյանի դատարանում, մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է և հասկանալի, համաձայն է դրա հետ, ավելին` առաջադրված մեղադրաքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` նախապես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատաքննություն անցնացնելու իրավական հետևանքները:
Մեղադրող Տ.Ուզոյանը և տուժողներ Մ.Դավթյանն ու Ա.Հայրապետյանի ներկայացուցիչը չեն առարկել ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի վերոնշյալ միջնորդության դեմ:
24. Ընդհանուր իրավասության դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտել է, որ ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը կատարել է երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ, և որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
25. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 5-րդ մասի` դատարանն արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված ապացույցների հետազոտություն չի կատարում: Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով:>>:
27. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:>>:
28. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:>>:
29. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները:
30. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:>>:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <<Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:>>:
Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: /տես` Ս. Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումը/
31. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: /տես` Գ. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 1-ի ՎԲ-/01/08 որոշումը/
32. Անձի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է մի շարք որոշումներում, <<…որոնցում հայտնել և վերահաստատել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ, չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, այնուհանդերձ, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:
Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը…>>: /տես` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի հուլիսի 23-ի ԵԷԴ/0138/01/09 որոշումը, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի ԵԿԴ/0126/01/10 որոշումը/
33. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, իր 2009 թվականի նոյեմբերի 26-ի ԵԿԴ/0098/01/09 որոշմամբ նշել է հետևյալը. <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը:)…>>:
34. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`…
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>
35. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ մասի` Դատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը:
36. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
Այս առումով վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության արագացված կարգ, Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով, վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների կիրառմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
37. Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում արձանագրել և պատիժ նշանակելիս, այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հաշվի է առել հետևյալը. <<Դատարանը որպես ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմա¬ցիոն կենտրոն 2014թ. դեկտեմբերի 5-ին կատարված հարցման արդյունքների), ՀՀ զինված ուժերում ծառայելը (համաձայն 2004թ. նոյեմբերի 23-ին տրված թիվ 272440 զինվորական գրքույկի), փաստացի ամուսնացած լինելը (Թամարա Վլադիմիրի Ղազարյանի հետ), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ անկեղծորեն զղջալն ու դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, քննչական փորձարարության ընթացքում քննվող դեպքի վայրերը մատնացույց անելը, դրանով իսկ հանցագործությունները բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը, տուժողներին պատճառված վնասը դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում մասամբ փոխհատուցելը, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների` 2007թ. նոյեմբերի 1-ին ծնված Աղավնի Վարազդատի Ղազարյանի և 2013թ. օգոստոսի 14-ին ծնված Նարե Վարազդատի Ղազարյանի առկայությունը (ըստ 2007թ. նոյեմբերի 5-ին տրված թիվ ԱԱ սերիայի 171727 համարի և 2013թ. օգոստոսի 20-ին տրված թիվ ԱԲ սերիայի 269246 համարի ծննդյան վկայականների պատճենների)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգամանքները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով, իրական են, նվազեցնում են ամբաստանյալի անձի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանցակազմը նախատեսում է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք, կալանք կամ ազատազրկում` որոշակի ժամկետով։
Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի ընտրության, պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, դրա չափի, ինչպես նաև վերջնական պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի խնամքին են գտնվում մինչև 8 տարեկան երկու երեխաները` 2007թ. նոյեմբերի 1-ին ծնված Աղավնի Ղազարյանը և 2013թ. օգոստոսի 14-ին ծնված Նարե Ղազարյանը, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով` նրա նկատմամբ կալանքն որպես պատժատեսակ նշանակելու իրավական խոչընդոտ է։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանին վերագրվող հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրանց բազմաթվությունը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահոելու տեսանկյունով վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, մեղսագրված հանցանքներից յուրաքանչյուրի համար պատիժ, հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով։
Քննարկելով ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածներով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատիժ կամ մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) նպատակահարմարության հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածներով սահմանված հիմքերը, ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանը ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է կրի, այդ պատիժն է արդարացի և անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանին ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ Ամբաստանյալ Վ.Կիրակոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, նրա նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի և տուժողի ներկայացուցչի դիրքորոշումը Դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալի նկատմամբ հանցագործությունների յուրաքանչյուր դրվագով պատժի, ինչպես նաև վերջնական պատժի չափերը որոշելիս։>>:
38. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, նկատի ունենալով վերջինիս կողմից կատարած հանցանքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, դրա ծանրության աստիճանը, հանցագործության կատարման հանգամանքները, սույն որոշման 19-րդ կետում շարադրված փաստական տվյալների առկայության պայմաններում բացառում է վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը և գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության, որ վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը:
Այս առումով վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանը նշանակված պատիժն ամբաստանյալի կողմից կրելու հարցը քննարկելիս իրավացիորեն հաշվի է առնել ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի կողմից կատարած հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, և ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից, պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, գտել է, որ պատժի նպատակները կիրականանան բացառապես ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի կողմից փաստացի կրելու պայմաններում:
39. Վերաքննիչ դատարանը սույն գործով հարկ է համարում նաև անդրադառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմին` կողոպուտին, մասնավորապես արձանագրելով, որ այն բնութագրվում է որպես ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն և այն հափշտակության ավելի վտանգավոր եղանակ է, քան գողությունը: Կողոպտիչը, գործելով բացահայտ, սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի, կամ այլ անձանց աչքի առջև իրեն դրսևորում է որպես հանդուգն,…:
Նշվածի համատեքստում վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով հիմնավորված և ապացուցված են համարվել այն հանգամանքները, որ Վարազդատ Կիրակոսյանն ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ բացահայտ, քաշել-պոկելու եղանակով հափշտակել է տուժողներ Անուշիկ Վլադիմիրի Հայրապետյանի և Մելինե Մամիկոնի Դավթյանի ոսկյա շղթաները:
40. Նման պայմաններում վերաքննիչ դատարանը ևս չունի համոզվածություն, վստահություն, առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի ուղղվելու հնարավորության մասին, ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում նշված, ինչպես նաև Վերաքննիչ դատարանում` դատաքննության ժամանակ, պաշտպանության կողմի հայտնած փաստարկներն արդեն իսկ հաշվի են առնվել առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննության առնելիս, ուստի դրանք հիմք չեն կարող դառնալ ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու համար:
41. Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը նույնպես հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանը ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքների համար և, որ նա պետք է կրի իր նկատմամբ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, որով ապահովվում է սոցիալական արդարության արդյունավետ իրականացումը և պատժի նպատակների իրագործումը:
42. Այսպիսով, վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մայիսի 15-ի դատավճիռը համարում է օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված, իսկ վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Վարազդատ Կիրակոսյանի կողմից բերված փաստարկներն` անհիմն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի մայիսի 15-ի դատավճիռը` Վարազդատ Կտրիչի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով /2 դրվագով/, թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից` մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ