Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0073/01/15
Վիճակագրական տողի համար : 6.2

Պատասխանող

Սուրեն Կիրակոսյան
Սուրեն Կիրակոսյան Համլետի
Սուրեն Կիրակոսյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արարատ Պետրոսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Արարատ Պետրոսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արշակ Վարդանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Սուրեն Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2015թ. փետրվարի 21-ին Ռիմա Հովհաննիսյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս գույքը:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2015-09-10 15:00 4
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-07-22 12:00 5 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-07-07 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-06-24 12:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-06-12 13:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-05-26 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-05-08 12:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2015-04-22 12:30 5 Կայացել է
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ №-ԵԿԴ/0073/01/15

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա. Վարդանյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

<<10>> սեպտեմբերի 2015 թվականի ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ. ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող` Ռ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
պաշտպան` Կ. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակոսյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է. Շահինյանի 2015թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 13117815 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով /Տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 1/

2. 2015թ. փետրվարի 21-ին թիվ 13117815 քրեական գործով Սուրեն Կիրակոսյանը ձերբակալվել է: /հ.1 գ-թ 16/

3. Ավագ քննիչ Է. Շահինյանը, 2015թ. փետրվարի 21-ի զեկուցագրով խնդրել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով թիվ 13117815 քրեական գործի հետագա նախաքննությունը հանձնարարել մեկ այլ քննիչի:
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ. Պողոսյանի 2015թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ թիվ 13117815 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ: /հ.1 գ-թ 32, 33/

4. Ավագ քննիչ Վ. Պողոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ թիվ 13117815 քրեական գործով Սուրեն Կիրակոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով: /հ.1 գ-թ 60-61/

5. Ավագ քննիչ Վ. Պողոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` թիվ 13117815 քրեական գործով մեղադրյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումը ընտրելու մասին: /հ.1 գ-թ 72-73/

6. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ քննիչի վերը նշված միջնորդությունը բավարարվել է և թիվ 13117815 քրեական գործով մեղադրյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով: /հ.1 գ-թ 79-83/

7. 2015թ. մարտի 30-ին թիվ 13117815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2015թ. մարտի 30-ին: /հ.1 գ-թ 179-184, հ.2 գ-թ 1/

8. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. մարտի 31-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 15-ի որոշմամբ այն նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 6, 15/

9. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 22-ի դատավճռով Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Սուրեն Կիրակոսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015թ. փետրվարի 21-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը որոշվել է վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված գույքը` «Սամսունգ» մակնիշի «C3322I» մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ-Տելեկոմ» և «Արմենտել» ՓԲ ընկերության համարների բջջային հեռախոսաքարտերի լիցքավորման երեք քարտերը, բոնուսային 8 քարտերը, թվով 7 «Մադագասկար» պլաստիկ քարտերը, տարբեր տեսակի 10 այցեքարտերը, 2-րդ խմբի հաշմանդամության քարտը որոշվել է թողնել նրա տնօրինությանը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանում պահվող գույքը` ձեռքի պայուսակը, դրանում առկա ծալովի դանակը, կենցաղային իրերը որոշվել է վերադարձնել Ռիմա Հովհաննիսյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցն համարվել է լուծված` մինչդատական և դատական վարույթների արդյունքներով նրա ողջ գույքը վերջինիս վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված։ /հ.2 գ-թ 88-98/

10. Ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակոսյանը 2015թ. օգոստոսի 18-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացվել:

11. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015թ. օգոստոսի 26-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 28-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

12. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանը դատապարտվել է այն արարքը կատարելու համար, որ նա 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, նկատել է պայուսակը ձեռքին փողոցով միայնակ քայլող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին, ապա նպատակադրվել է բացահայտ հափշտակել վերջինիս գույքը։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ս.Կիրակոսյանն աննկատ հետապնդել է Ռ.Հովհաննիսյանին և հասնելով Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի դիմաց, մուտքի աստիճանների վրա մոտեցել է վերջինիս, այնուհետև քաշելու միջոցով բացահայտ հափշտակել է Ռ. Հովհաննիսյանի ձեռքի պայուսակը` դրանում առկա 27.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսը և 6.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի իրեր, որից հետո դիմել փախուստի։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

13. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակսյանը մասնավորապես նշել է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.07.2015թ. դատավճիռը պատժի մասով հիմնավորված չէ, հաշվի չեն առնվել գործում առկա բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, որի հետևանքով Ս.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Ուստի, այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի 22.07.2015թ. դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման՝ հետևյալ պատճառամանությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել, որ իր պաշտպանյալ Ս. Կիրակոսյանը երիտասարդ է, չամուսնացած, դատվածություն չունի, կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, որի սանկցիան այլընտրանքային է, և բացի ազատազրկումից նախատեսում է նաև տուգանք՝ 500 000-ից մինչև 1 000 000 ՀՀ դրամի չափով, ունի մշտական բնակության վայր, դեռևս փոքրահասակ տարիքից միակողմանի ծնողազուրկ է, ընտանիքով ապրում են ցանր սոցիալական պայմաններում, խնամքին է գտնվում կենսաթոշակառու, երկրորդ խմբի հաշմանդամ մայրը, նրանք իր կալանավորվելուց հետո ընկել են շատ ծանր սոցիալական կացության մեջ, քանի որ իր ընտանիքի միակ կերակրողը ինքն էր և մինչև կալանավորվելը ունեցել է մշտական աշխատանք, ինչպես բնակության վայրից, այնպես էլ աշխատանքի վայրից բնութագրվում է դրական, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար և շահագրգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար, առաջադրված մեղադրանքի շուրջ տվել է ինքնախոստովանական մանրամասն ցուցմունքներ, որով նպաստել է հանցագործության բացահայտմանը, հանցանքը կատարել է ընտանեկան ծանր նյութական վիճակից ելներով, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել կատարվածի համար, ընդունել է մեղքը կատարվածի մեջ, արդեն շուրջ 5 ամիս է՝ 21.02.2015թ. մինչ օրս գտնվում է կալանքի տակ, զղջացել և գիտակցել է կատարածը, բացի այդ տուժողին պատճառված վնասը հարթված է և վերջինս նրա նկատմամբ քաղաքացիական հայցի պահանջ կամ որևէ բողոք չունի։
Դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն, համարվում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս։
Ս. Կիրակոսյանի պատիժն ու պատասխանատնությունը մեղմացնող հանգամանք է նաև դատվածություն չունենալը և դրական բնութագրվելը՝ նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր՝ 12.06.07 թ.-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ։ Սույն գործով Ս. Կիրակոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտելով իր իրավական դիրքորոշումը, իր 01.02.08 թ.-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշման նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այդպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։
Սույն քրեական գործով, հաշվի առնելով անբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի անձը, նրա տարիքը, դատվածության բացակայությունը, մեղքը ընդունելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը, տուժողի բողոքի և քաղաքացիական հայցի բացակայությունը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող այլ հանգամանքների համակցությունն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են նրա կատարած արարքի հասարարարան վտանգավորությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ Ս.Կիրակոսյանը արդեն շուրջ 6 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, որի սանկցիան այլընտրանքային է և բացի ազատազրկումից նախատեղում է նաև տուգանք՝ 500 000-ից մինչև 1 000 000 ՀՀ դրամի չափով, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ նրա հետագա ուղղվելն հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու՝ մասնավորապես, առանց նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու։ Իսկ նման պատիժ նշանակելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով, այն կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։
Ըստ բողոքաբերի, հաշվի առնելով վերոնշյալը, անբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։

14. Ելնելով վերոգրյալից՝ Ս. Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակոսյանը խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.07.2015թ. դատավճիռը և հաշվի առնելով գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները, ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ, իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեմքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանի, ամբաստանյալի, տուժողի և մեղադրողի ելույթները, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.

15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը/…/>>:

16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:

17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:

18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասը նշում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:

19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում:

20. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
4/ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:

21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:>>:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:

22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:

23. Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: /Տե´ս նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 2-ի ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշումը/:

24. Առաջին ատյանի դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտել է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը, որի համար նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատել` նախկինում դատապարտված չլինելը, երիտասարդ լինելը, խնամքին կենսաթոշակառու, երկրորդ խմբի հաշմանդամ մոր` Նառա Արմենակի Կիրակոսյանի առկայությունը և դեռևս փոքրահասակ տարիքից հոր դաստիարակությունից զրկվելը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ անկեղծորեն զղջալն և դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և խոստովանական ցուցմունքներ տալը, բնակության և աշխատանքի վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Նժդեհ» համատիրության նախագահ Է.Վարդանյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին և «Արմոբիլ» ՓԲ ընկերության գլխավոր տնօրեն Վ.Կակոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին տրամադրած բնութագրերի)։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատիժ կամ մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) նպատակահարմարության հարցը, գտել է, որ տվյալ դեպքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածներով սահմանված հիմքերը, ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանը ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է կրի, այդ պատիժն է արդարացի և անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանին ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։

25. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը և նկատի ունենալով նրա կողմից հանցագործության կատարման վերը նշված հանգամանքները,ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, գործի նման փաստական տվյալների առկայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 63-րդ հոդվածներ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի սահմաններում` ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, որը համապատասխանում է հանցագործությունների ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին և որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, և որ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և պայմանականորեն չկիրառելու հիմք չեն կարող դառնալ:

26. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 22-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածով, 402-րդ հոդվածով ` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 22-ի դատավճիռը` Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ


Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0073/01/15


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող` Տիգրան Պողոսյանի,

տուժող` Ռիմա Հովհաննիսյանի,

պաշտպան` Կամո Կիրակոսյանի,


նույն դատարանում` 2015թ. հուլիսի 22-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի` (ծնված 1993թ. հունիսի 29-ին« Երևան քաղաքում« ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ« ամուրի, նախկինում չդատապարտված, խնամքին՝ հաշմանդամ մայրը, հաշ¬¬¬վառված և բնակվել է Երևանի Նիզամի փողոցի 2-րդ շենքի 39-րդ բնակարա¬նում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նա¬խատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. փետրվարի 21-ից)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13117815 քրեական գործն հարուցվել է 2015թ. փետրվարի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով՝ գործով տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի հաղորդման կապակցությամբ։
2015թ. փետրվարի 21-ին վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնականի բաժին բերման ենթարկված Սուրեն Կիրակոսյանը։
2015թ. փետրվարի 23-ին Սուրեն Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
2015թ. փետրվարի 23-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` Սուրեն Կիրա¬կոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2015թ. մարտի 23-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Նարեկ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ և 335-րդ հոդվածներով, իսկ Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով քրեական հետապնդում չիրա¬կանացնելու մասին` նրանց արարքներում վերոնշյալ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի բացա¬կայության հիմքով։
2015թ. մարտի 23-ին որոշում է կայացվել Սուրեն Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նոր (վերջնական) մե¬ղադրանք առաջադրելու մասին` պայմանավորված դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզ¬րա¬¬¬կացությամբ հափշտակված գույքի արժեքի հստակեցմամբ։
2015թ. մարտի 30-ին քրեական գործը Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հաստատված մեղադրա¬կան եզրա¬կացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տա¬րան, 2015թ. մարտի 31-ին ընդունվել վարույթ և նշանակվել դատական քննության։
Սուրեն Կիրակոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման և մեղադրական եզրա¬կացութ¬յան եզրակափիչ մասի համաձայն` նախաքննական մարմինը Սուրեն Կիրակոսյանին ՀՀ քրեա¬¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2015թ. փետրվարի 21-ին Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանի առողջության համար ոչ վտան¬գա¬վոր բռնություն գործադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս գույքը։
Այսպես, Սուրեն Կիրակոսյանը 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, գտնվե¬լով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, նկատել է պայուսակը ձեռքին փողոցով միայնակ քայլող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին, ապա նպա¬տա¬կադրվել է բացահայտ հափշտակել վերջինիս գույքը։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ս.Կիրակոսյանն աննկատ հետապնդել է Ռ.Հովհաննիսյանին և հասնելով Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի դիմաց՝ մուտքի աստի¬ճան¬ների վրա մոտեցել է վերջինիս, այնուհետև նրա առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬ծադրե¬լով` ձեռքով հարվածել է վերջինիս գլխի հետևամասին, որից հետո քաշելու միջոցով բացահայտ հափշտակել է Ռ.Հովհաննիսյանի ձեռքի պայուսակը` մեջը առկա 27.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոս և 6.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի իրեր ու դիմել փախուստի»։

2. Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում.
Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված վերոնշյալ մեղադ¬րանքի, ինչպես նաև մեղադրական եզրա¬կա¬ցության հիմ¬քում դրել է հետևյալ ապացույցները.
Գործով ամբասանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը ցուցմունքները, համաձայն որոնց` 2015թ. փետրվա¬¬րի 17-ին հյուրընկալել ծառայակից ընկերոջը` Նարեկ Պողոսյանին, ով մի քանի օր մնացել է իրենց տանը` աշխատանք գտնելու նպատակով։
2015թ. փետրվարի 20-ին` երեկոյան, Նարեկի հետ դուրս են եկել տնից զբոսնելու նպատակով, մինչ դուրս գալը նրան հայտնել է, որ պատրաստ է ինչ-որ մեկից գույք հափշտակել, միայն թե կարո¬ղանա մոր առողջության հետ կապված ծախսերը որոշակիորեն հոգալ։ Նարեկը խորհուրդ է տվել նման բան չանել, սակայն երբ հասել են Տիգրան Մեծ փողոցի վրա գտնվող «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտակայք, նկատել է պայուսակը ձեռքին միայնակ քայլող մի կնոջ և նպատակադրվել է հափշտակել պայուսակը։ Նարեկը կրկին հորդորել է նման բան չանել, սակայն պահանջել է, որ չխառնվի իր գործերին և առաջ ընկնելով` հետապնդել է կնոջը։ Վերջինիս հետապնդել է մինչև մոտակա շենքի աստիճանները, ապա աննկատ մոտեցել է նրան և քաշելու միջոցով հափշտակել ձեռքի պայուսակը, որից հետո դիմել է փախուստի։ Այդ ընթացքում նախապես պայուսակից հանել է դրամա¬պա¬նակները, պայուսակը դրել է հարևան շենքի մուտքի դիմաց, իսկ ինքը թաքնվել մյուս մուտքում։ Քիչ անց դուրս է եկել մուտքից հեռանալու նպատակով, սակայն հենց մուտքի մոտ հանդիպել է ոստիկան¬ներին և բռնվել նրանց կողմից։
Քննչական փորձարարության արձա¬նագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. փետրվարի 21-ին կատարված այդ քննչական գործո¬ղության ընթացքում գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը մատնացույց է կատարել Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 14/2 շենքի 2-րդ մուտքը և հայտարարել, որ նշված մուտքի աստիճանների վրա է հափշտակել Ռ.Հովհան¬նիսյանի գույքը, որից հետո Վարդա¬նանց 16-րդ շենքի 5-րդ մուտքի ուղղությամբ նետել է տուժողի պայուսակը, ապա թաքնվել նույն շենքի 4-րդ մուտքում։
Տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ իր հիվանդ բարե¬կամին խնամելու նպատակով ամեն օր այցելում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 14/2 շենքի 18-րդ բնակարան։ 2015թ. փետրվարի 20-ին` ժամը 22-ի սահմաններում, գնացել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցում գտնվող «Երևան սիթի» սուպերմարկետ, որտեղ գնումներ կատարելուց հետո գնացել է կրկին բարեկամի տուն, սակայն ճանապարհին` շենքի աստիճանների վրա, գլխի հետևամասին զգացել է հարված, որից հետո մի անծանոթ երիտասարդ, երկու անգամ քաշելով, վերցրել է ձեռքի պայու¬սակը և դիմել փախուստի։ Պայուսակի մեջ եղել է իր «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրամա¬պա¬նակներ, անձնական հիգիենայի պարագաներ և հեռախոսաքարտեր։ Անմիջապես զանգահարել է ոստի¬կանություն, տեղեկացրել դեպքի մասին, իսկ երբ արագ ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները, քիչ անց բռնել են իրեն կողոպտած անձին, որին նկատել է հենց դեպքի վայրում, խոսել նրա հետ և տեղեկացել, որ վերջինս հանդիսանում է Սուրեն Կիրակոսյանը։ Դրանից հետո ներկայացել է ՀՀ ոստի¬կանության Կենտրոնականի բաժին և կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում տվել։
Տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանն իր ցուցմունքները վերահաստատել է գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Քննչական փորձա¬րարության արձանագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. փետրվարի 21-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում տուժող Ռիմա Մնացականը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2-րդ շենքի 2-րդ մուտքը և հայտարարել, որ Սուրեն Կիրակոսյանը նշված մուտքի աստի¬ճանների վրա է իրեն հարվածել և բացահայտ հափշտակել իր գույքը։
Վկա Նարեկ Պողոսյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 2015թ. փետրվարի 16-ին այցելել է Երևան քաղաք ծառայակից ընկերոջ` Սուրեն Կիրակոսյանին տեսնելու և Երևանում աշխատանք գտնելու նպատակով։ Մի քանի օր մնացել է նրանց տանը, իսկ 2015 թվականի փետրվարի 20-ի երեկոյան, երբ պատրաստվել են տնից դուրս գալ, Սուրեն Կիրակոսյանը հայտնել է, որ մորը դեղահա¬բերի համար գումար է հարկավոր, պատրաստ է այդ նպատակով նույնիսկ ինչ-որ մեկի պայուսակը հափշտակել։ Խորհուրդ է տվել նման բան չանել, բացի այդ, այդ խոսքերին լուրջ չի վերաբերվել։ Այնուհետև, երբ գտնվել են Երևան քաղաքի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, ընկերը նկատել է մի կնոջ, որի ձեռքին եղել է պայուսակ և քայլել նրա ուղղությամբ, միաժամանակ հայտնել է, որ ցանկանում է հափշտակել այն։ Ինքը հորդորել է այդպիսի բան չանել, այդ առիթով վիճել է հետը, սակայն Սուրեն Կիրակոսյանը պահանջել է չխառնվել իր գործերին։ Չի կարողացել հեռանալ նրանից, քանի որ Երևան քաղաքին ծանոթ չի եղել և պետք է վերադառնար նրա ուղեկցությամբ, որի համար էլ որոշակի հեռավորության վրա քայլել է նրա հետևից։ Երբ հասել են մի շենքի բակ, բակում եղել է ամբողջովին մութ, ոչինչ տեսանելի չի եղել, իսկ Սուրենը գնացել է այդ կնոջ հետևից, որի ժամանակ ինքը չի գնացել բակ և սպասել է ճանապարհին։ Այդ պահին լսել է տիկնոջ բացականչությունը, որ պայուսակը հափշտակեցին։ Դրանից վախեցած վազել է մեկ այլ կողմ, իսկ Սուրեն Կիրակոսյանից որևէ տեղեկություն չի ունեցել։ Քայլելով հասել է եկեղեցու մոտ և Սուրեն Կիրակոսյանին կողմնորոշելու համար հաղորդագրություն է ուղարկել նրա հեռախոսահամարին, թե որտեղ է գտնվում, սակայն քիչ անց ոստիկաններն իրեն բերման են ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
Վկա Արևիկ Մկրտչի Էլամիրյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00-ի սահմաններում, գտնվել է Երևանի Վարդանանց 14/2 շենքում գտնվող իր բնակարանի խոհա¬նոցում, որի ժամանակ կնոջ օգնության ձայներ է լսել։ Արագ մոտեցել է պատուհանին, բակում եղել է ամբողջովին մութ, լսել է ոտնաձայներ, թե ինչպես մեկը վազքով անցել է դեպի ավտոտնակների կողմը, իսկ մի կին էլ նրա հետևից։ Քիչ անց կրկին ձայներ է լսել, պատուհանից նկատել է մի կնոջ, ով ոստիկաներին մատնացույց է անում մուտքի աստիճանները, տե¬ղեկացել է, որ տիկնոջ մոտից հափշտակություն է կատարվել։ Վկա Ա.Էլամիրյանը նաև հայտնել է, որ դեպքի ժամանակ նկատել է դեպի ավտոտնակների ուղղությամբ վազող մի անձնավորության, պատու¬հանից որևէ մեկի դեմքը չի նկատել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռ.Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված «Ղ.Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության 1.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 1107853564 համարով և երկու հատ «Արմենտել» ՓԲ ընկերության 500 ՀՀ դրամ արժողությամբ 30000049074957 և 30000049074958 համարներով չօգտագործ¬ված բջջային հեռախոսա¬քարտերի լիցքավորման քարտերի, ինչպես նաև գործին կցված` տուժողի ձեռքի պայուսակում առկա իրերի` «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսի, ծալովի դանակի առկայությամբ։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2015թ. մարտի 9-ի թիվ 130-ԱՊ-15 եզրա¬կացութ¬յունը, համաձայն որի` փորձաքննությանը տրամադրված ապրանքատեսակների միջին շուկայական արժեքները քննվող դեպքի օրվա` 2015թ. փետրվարի 21-ի դրությամբ գնահատվել են` «Սամսունգ» տե¬սակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսը 27.000 ՀՀ դրամ, մյուս կենցաղային իրերն ամբողջությամբ վերցրած կազմել են 4.400 ՀՀ դրամ։
Իրերը զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. փետրվարի 23-ին կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով պարզվել է, որ տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի պայուսակի մեջ առկա են նաև «Ղ.Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության 1.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 1107853564 համարով և երկու հատ «Արմենտել» ՓԲ ընկերության 500 ՀՀ դրամ արժողությամբ 30000049074957 և 30000049074958 համարներով չօգտագործված բջջային հեռա¬խոսաքարտերի լիցքավորման քարտեր։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավո¬րա¬պես` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի տեսուչ, ոստիկանության լեյտենանտ Ս.Աբրա¬համյանի զեկուցագրով, համաձայն որի` ահազանգի կապակցությամբ մեկնել են և Երևան քա¬ղաքի Վարդանանց 16 շենքի մուտքի դիմաց հայտնաբերել են տուժողի պայուսակը, իսկ մյուս մուտքից հայտնաբերել և բերման են ենթարկել քաղ. Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանին։
Թեև մեղադրող կողմը որպես ապացույց է ճանաչել և գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոս¬յանին առաջադրած մեղադրանքի և մեղադրական եզրակացության հիմքում դրել նաև գործին կցված` անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2015թ. փետրվարի 21-ին կազմված արձանագրությունը (համաձայն որի` Սուրեն Կիրակոսյանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել են տուժող Ռ.Հովհաննիս¬յանից հափշտա¬կած դրամապանակները), սակայն այն ինքնին ապացույցի տեսակ է (որպես քննչական գործողության` խուզարկության արձանագրություն), հետևաբար` բացակայում էր ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով այն ապացույց ճանաչելու անհրաժեշտութ¬յունը։

3. Ապացույցների գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ).
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Սուրեն Կիրա¬կոսյանը, պահպանելով նախաքննության ընթացքում հայտնած իր սկզբնական դիրքորոշումը, Դատա¬րանում ևս իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն` ընդունելով տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու փաստը, սակայն ժխտեց կողոպուտի ընթացքում նրա կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու հանգամանքը։ Դատարանում ըստ էության պնդեց նախաքննական ցուցմունքները, որոնք վերը շարադրվել են։
Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ Ռիմա Հովհաննիսյանի գլխին չի հարվածել, ուղղակի պայուսակը քաշելու ընթացքում վերջինս այն բաց չի թողել, ամուր բռնել է։ Ինքը կողքի էր կանգնած, պայուսակը քաշելու արդյունքում տուժողը, ով իրենից երկու աստիճան վերև էր կանգնած, աստիճաններից համարյա ընկնում էր, հետ է եկել, թեկունքային մասով հենվել է իրեն։ Մեկ ձեռքով թիկունքից առաջ է հրել նրան, որ նա չընկնի, եթե այդպես չվարվեր, տուժողը կընկներ։ Նշեց, որ պայու¬սակը սկզբում քաշել է մեկ ձեռքով, մյուս ձեռքով տուժողին է հրել, որ չընկնի, որից հետո երկրորդ անգամ արդեն երկու ձեռքով է պայուսակը քաշել, վերցրել է այն և փախել։ Նշեց, որ տուժողին գլխից չի հրել, հրել է նրա պարանոցի հատվածից։ Պայուսակը երկրորդ անգամ քաշելու ընթացքում տուժողն ավելի թույլ էր բռնել այն և իր կողմից քաշելու արդյունքում այլևս դեպի հետ չի եկել։
Նշեց նաև, որ թեև քննվող դեպքի օրն աշխատում էր, սակայն վաստակած գումարը չէր բավականացնում հաշմանդամ մոր համար դեղարայք ձեռք բերելու համար։ Վազելու ընթացքում իր ոտքերը վախի ազդեցությամբ դողում էին, որի արդյունքում էլ բռնվել է։ Դիմացի շենքի մուտքի մոտ պայուսակից հանել է դրամապանակը և շանունակել վազել, իսկ պայուսակը թողել է մուտքի մոտ, դրամապանակը չի բացել, դրա պարունակությունը չի տեսել։ Նշեց նաև, որ տուժողի վրա ընտրությունը կատարել է պատահականորեն, չի կարող ասել, թե արդյոք այդ պահին նրա տարիքը, սեռը նախապես հաշվի առե՞լ է, թե` ոչ։
Տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանը Դատարանում հայտնեց, որ իր հիվանդ բարեկամին խնամելու նպատակով ամեն օր այցելում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 14/2 շենքի 18 բնակարան։ 2015թ. փետրվարի 20-ին` ժամը 22-ի սահմաններում, գնացել է Երևան քաղաքի Տիգրան մեծ փողոցում գտնվող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետ, որտեղ գնումներ կատարելուց հետո գնացել է կրկին բարեկամի տուն, սակայն ճանապարհին` շենքի աստիճանների վրա, գլխի հետևամասին զգացել է ձեռքի հպում, որից հետո իրեն անծանոթ մի երիտասարդ, երկու անգամ ձեռքի պայուսակը քաշելով, վերցրել է այն և դիմել փախուստի։ Պայուսակի մեջ եղել է իր «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրամապանակներ, անձնական հիգիենայի պարագաներ և հեռախոսաքարտեր։ Անմիջապես զանգահարել է ոստիկա¬նություն, տեղեկացրել այդ մասին։ Ոստիկանության աշխատակիցները ժամանել են շատ արագ, քիչ անց բռնել են իրեն կողոպտած երիտասարդին, որին նկատել է հենց դեպքի վայրում, խոսել նրա հետ և տեղեկացել, որ վերջինս հանդիսանում է Սուրեն Կիրակոսյանը։ Դրանից հետո ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին և կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում տվել։
Դատարանում նշեց, որ իրեն կողպտած անձի դեմքը չի տեսել, երբ ինքը շրջվել է, նա արդեն հեռանում էր։ Երբ նա պայուսակը երկու անգամ քաշքշել է, ինքը ձեռքը մեխանիկորեն ուղղել է դեպի իր գլուխը, որի արդյունքում պայուսակը ձեռքից բաց է թողել։ Մանրամասնեց, որ Սուրենն իրենից մի փոքր բարձրահասակ է, այդ պահին իր գլխին նա կարող էր նաև գլխով հպվել, գուցե նա զգացել է, որ ինքն ընկնում է։ Հնարավոր է, որ Սուրենը ձեռքով բռնել է իր գլխից, որ ինքը չընկնի, որից հետո վերցրել է պայուսակը և փախել։ Նշեց, որ հարված չի զգացել, միայն իր գլխին ձեռքի հպում է զգացել, անգամ ցավ չի զգացել, այդ մասին դատաբժշկին նույնպես ասել է, ինքնուրույնաբար է իջել աստիճանները։ Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդեց, որ իր պայուսակը երկու անգամ քաշքշելուց հետո ինքը ձեռքից բաց չէր թողել այն, զգացել է իր գլխին ձեռքի հպում, որից հետո նոր բաց է թողել պայուսակը, ձեռքը տարել է դեպի գլուխը, շրջվել ու տեսել է, որ երիտասարդը փախչում է։
Նախաքննության ընթացքում գլխի շրջանում ստացած հարվածի արդյունքում ցավ զգալու վերաբերյալ տված ցուցմունքի կապակցությամբ հայտնեց, որ դեպքի օրը հնարավոր է հոգնած և վա¬խեցած լինելու արդյունքում է այլ բովանդակությամբ ցուցմունք տվել։ Միաժամանակ նշեց, որ Սուրեն Կի¬րակոսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս թեև սկզբում ինքը պնդել է, թե Սուրեն Կիրակոսյանը հար¬վածել է իր գլխին, սակայն հարցաքննության վերջում քննիչին հայտնել է, որ այդ գիշերն ինքը աշխա¬տանքից հետո հոգնած է եղել և հնարավոր է, որ իրեն թվացել է, թե Սուրենը նաև հարվածել է։ Նշեց նաև, որ չի կարող բացատրել, թե վերոնշյալը քննիչն ինչու չի արձանագրել։
Դիմելով Դատարանին` տուժող Ռ.Հովհաննիսյանը խնդրեց ամբաստանյալի նկատմամբ հնարա¬վոր մեղմ պատիժ նշանակել` նշելով, որ նրա նկատմամբ որևէ պարտք ու պահանջ չունի։
Տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության 2015թ. փետրվա¬րի 23-ի թիվ 401 եզրակացության համաձայն` վերջինիս մոտ փորձաքննության պահին մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանշներ չեն հայտնաբերվել։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի` 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի մոտ անծանոթ մի երիտասարդ ձեռքով հարվածել է իր գլխին և քաշելով հափշտակել իր պայուսակը։ Դեպքի հետ կապված բուժօգնության չի դիմել, գանգատներ չի ներկայացնում։
Դատարանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահպանմամբ հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկաներ Նարեկ Պողոսյանի և Արևիկ Էլամիրյանի նախաքննական ցուցմունքները, զննվեցին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված, գործին կցված կամ տուժող Ռ.Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնած իրերը։
Դատարանը գործով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված մյուս ապա¬ցույցների հետազոտմանն ու գնահատմանը սույն բաժնում չի անդրադառնում` դատական ակտն անհարկի չծանրաբեռնելու առումով, նկատի ունենալով, որ այդ ապացույցներն արդեն նշվել են դատական ակտի` «Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում» բաժնում։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապա¬ցույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է գործով ամ¬բաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի կողմից տուժող Ռ.Հովհաննիսյանի գույքը բացահայտ կերպով հափշտակելու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգ¬վա¬ծով չի պարզել և հիմնավորել Ռիմա Հովհաննիսյանի գույքը վերջինիս կյանքի կամ առողջութ¬յան համար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ հափշտակելու հանգամանքը։
Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամ¬բողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբեր¬յալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույց¬ների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավա¬րութ¬յանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրեն¬քով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տես¬անկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրեն¬քով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորութ¬յունը կա¬րող է հա¬մարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հան¬գամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության ենթար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬ները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լու¬ծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խո¬րության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հան¬գա¬մանք¬ները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կա¬յացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հան¬գամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րա¬րությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրավունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրութ¬յամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթա¬հարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթա¬հար¬ված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավասա¬րազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկ¬րետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերա¬բերյալ իր հետևութ¬յունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույց¬ներով և ոչ թե ենթադրութ¬յուններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գոր¬ծով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակ¬ցութ¬յամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատ¬կանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դարձել և իրավական դիր¬քորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված ան¬մե¬ղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պար¬տա¬կա¬նութ¬յունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամ¬բող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդ¬յունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակ¬ցութ¬յամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապա¬ցույց¬ների համակ¬ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմ¬նա¬վոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կաս¬կածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մե¬ղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այն¬պիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կաս¬կած։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ դա¬տաբժշկա¬կան փորձաքննությամբ տուժող Ռ.Հովհաննիսյանի մարմնին որևէ մարմնական վնասվածք չհայտնաբերվելու, ականատես այլ անձանց պարագայում մեղադրող կողմը բռնության գործադրման հանգամանքը հիմնավորված է համարել մեկ աղբյուրից ստացված փաստական տվյալների` բացա¬ռապես տուժողի նախաքննական ցուցմունքների հիման վրա (սկզբնական ցուցմունք, առերես ցուց¬մունք, քննչական փորձարարության ընթացքում, ինչպես նաև դատաբժշկի մոտ արված հայտարա¬րություններ), այն դեպքում երբ տուժողը Դատարանում համա¬ձայնեց և ընդունեց իր գլխի և պարանոցի հատվածին գործով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի դիպչելու վերաբերյալ վերջինիս կողմից դեռևս մինչդատական վա¬րույթում առաջ քաշած վարկածը։
Դատարանի համոզմամբ տուժող Ռ.Հովհաննիսյանից նրա ձեռքի պայուսակը բացահայտ հափշտակելիս նրա գլխի և/կամ պարանոցի հատվածի ձեռքով հպվելը գործով ամբաստանյալ Ս.Կիրա¬կոսյանի արարքը որպես տուժողի կյան¬քի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության գոր¬ծադրմամբ կողոպուտ որակելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չի, առավել ևս այն պարագայում, երբ տուժողը Դատարանում նշեց, որ այդ հպումից ցավ չի զգացել, ավելին, հնարավոր համարեց, որ ամբաստանյալի այդ գործողությունը կարող էր ուղղված լինել աստիճաններից իր վայր ընկնելը կան¬խելուն։
Նման պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ըստ էության միակ ապացույցը տուժող Ռ.Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքն է, որը բավարար չէ վերջինիս նկատմամբ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրվելու հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ պարզելու համար, վերոնշյալ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։ Վերջին հաշվով այդ ապացույցը բավարար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի անմե¬ղության կան¬խավարկածը հաղթա¬հարելու հա¬մար, քանզի այդ ցուցմունքները փոխկապակցված չեն և չեն հաս¬տատվել, իսկ դրանց վերաբերյալ Ս.Կիրակոսյանի պատճառաբանությունները (քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը) չեն հերքվել դա¬տաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով։
Դատարանը նաև փաստում է, որ բացակայում են ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կա¬տար¬¬ման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ փոխկապակցված և բավարար ապա¬ցույց¬ները, որի պայման¬ներում նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված հան¬ցագործության հատկանիշներին։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ս.Կիրակոսյանի մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի վերջինիս անմեղության կանխավար¬կածի, ապացույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերա¬բերյալ ՀՀ քրեական դատավարութ¬յան օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի պատճառա¬բա¬նութ¬յունները (վար¬կածը) բա¬վարար ապացուցողական զանգվածով չհերքելու պարագայում վեր¬ջինիս արարքը դեռևս մինչդա¬տական վարույթից ճիշտ քրեաիրավական որակում չի ստացել, այդ բացը Դա¬տա¬րա¬նում չի լրաց¬վել, հետևաբար` տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի կյանքի կամ առող¬ջության հա¬մար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ կողոպուտ կատարելու համար քրեական պատաս¬խա¬նատվության նա չի կարող ենթար¬կվել։

5. Դատարանի հետևությունները և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հե¬տազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը կատարել է տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի գույքի բացահայտ հափշտակություն, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Սուրեն Կիրակոսյանը 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, նկատել է պայուսակը ձեռքին փողոցով միայնակ քայլող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին, ապա նպատակադրվել է բացահայտ հափշտակել վերջինիս գույքը։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ս.Կիրակոսյանն աննկատ հետապնդել է Ռ.Հովհաննիսյանին և հասնելով Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի դիմաց, մուտքի աստի¬ճանների վրա մոտեցել է վերջինիս, այնուհետև քաշելու միջոցով բացահայտ հափշտակել է Ռ.Հովհան¬նիսյանի ձեռքի պայուսակը` դրանում առկա 27.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսը և 6.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի իրեր, որից հետո դիմել փախուստի։
Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանցավոր արարքը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանն այն կատարել է մեղա¬վորությամբ, հետևաբար` քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատ¬ժի ենթա¬¬կա է վերոնշյալ հոդված¬ի համա¬պա¬տասխան մասով։
Ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կա¬տա¬րելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ դրանով վերջինիս վիճակը չի վատթարանում, նրա պաշտ¬պանության իրավունքը չի խախտվում։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդա¬րացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬ցա¬վորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առա¬¬վել խիստը նշանակ¬վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կա¬րող է հաշ¬¬վի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մա¬¬ցիոն կենտրոն 2015թ. փետրվարի 21-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն AM սերիայի 0456985 համարի անձնագրի), խնամքին կենսա¬թոշա¬կառու, երկրորդ խմբի հաշմանդամ մոր` Նառա Արմենակի Կիրակոսյանի առկայությունը և դեռևս փոքրահասակ տարիքից հոր դաստիարակութ¬յունից զրկվելը, (համաձայն Սուրեն Կիրակոսյանի հայր` Համլետ Միսակի Կիրակոսյանի մահվան վերաբերյալ 2007թ. ապրիլի 13-ին տրված ԱԱ սերիայի թիվ 090644 վկայականի և բժշկասոցիալական փոր¬ձաքննական թիվ 1051848 որոշման), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանքներ՝ անկեղծորեն զղջալն և դեռևս մինչդա¬¬տա¬կան վարույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանա¬չելը և խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալը, բնակության և աշխատանքի վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Նժդեհ» համատիրության նախագահ Է.Վարդանյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին և «Արմոբիլ» ՓԲ ընկերության գլխավոր տնօրեն Վ.Կակոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին տրամադրած բնութագրերի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանք¬ները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվազեցնում են ամբաս¬տանյալի անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահ¬մանված հանցա¬կազմը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք, կալանք կամ ազա¬տազրկում` որոշա¬կի ժամկե¬տով։
Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաս¬տանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժի տեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագոր¬ծությունների համակ¬ցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, դրա չափի, ինչպես նաև վերջնական պատիժը ռեալ կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցե¬րը։
Ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալա¬նա¬վորումը, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով` նրա նկատմամբ կալանքն որպես պատժատեսակ նշանակելու իրավական խոչընդոտ է։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Սուրեն Կիրակոսյանին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, որպես թիրախ ընտրված տուժողի տարիքը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով նախա¬տես¬ված նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշա¬նակելու կանոնը կիրառելի չէ, մեղսագրված հանցանքի համար պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազա¬տազրկման ձևով։
Քննարկելով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ կամ մեղմ պատ¬¬ժա¬¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) նպատա¬կա¬հարմարության հարցը՝ Դատա¬րանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդ¬վածներով սահ¬մանված հիմքերը, ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանը ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է կրի, այդ պատիժն է արդա¬րացի և անհրա¬ժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաս¬տանյալ Ս.Կիրակոսյանին ուղղելու, նոր հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու համար։ Ամ¬բաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ները, ան¬ձը դրակա¬նորեն բնու¬թագրող տվյալ¬¬ները, նրա նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումը Դատարանը հաշվի է առնում ամբաս¬տանյալի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Քննարկելով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փոխելու հիմքերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դատա¬պարտելու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Անդրա¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Սուրեն Կիրակոսյանի պատ¬ժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետը նշանակվող պատժին հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու (բերման ենթարկելու) պահից` 2015թ. փետրվարի 21-ից, որի դեպքում նրան կալան¬քի տակ պահելու ժամկետը լրա¬ցուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինք¬նին ընդգրկում է 2015թ. փետրվարի 21-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամա¬նա¬¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցները քրեական գործում բացակայում են, ամբաստանյալի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված գույքը` «Սամսունգ» մակնիշի «C3322I» մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ-Տելեկոմ» և «Արմենտել» ՓԲ ընկերության համարների բջջային հեռախոսաքարտերի լիցքավորման երեք քարտերը, բոնուսային 8 քարտերը, թվով 7 «Մադագասկար» պլաստիկ քարտերը, տարբեր տեսակի 10 այցեքարտերը, 2-րդ խմբի հաշմանդամության քարտն անհրաժեշտ է թողնել նրա տնօրինությանը, իսկ Դատարանում պահվող գույքը` ձեռքի պա¬յուսակը, դրանում առկա ծալովի դանակը, կենցաղային իրերն անհրաժեշտ է վերադարձնել Ռիմա Հովհաննիսյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանին հանցագործությամբ անմի¬ջականորեն պատ¬ճառված վնասի փոխհատուցման խնդրին` Դատարանը այն համարում է լուծված` հափշտակված վերոնշյալ ողջ գույքը մինչդատական և դատական վարույթների արդյունքներով նրան վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդ¬ված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց `

Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վա¬ծի 1-ին մասով նախա¬տեսված հանցա¬գոր¬ծության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬¬նակել պատիժ` ազա¬տազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Սուրեն Կիրակոսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. փետրվարի 21-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված գույքը` «Սամսունգ» մակնիշի «C3322I» մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ-Տելեկոմ» և «Արմենտել» ՓԲ ընկերության համարների բջջային հեռախոսաքարտերի լիցքավորման երեք քարտերը, բոնուսային 8 քարտերը, թվով 7 «Մադագասկար» պլաստիկ քարտերը, տարբեր տեսակի 10 այցեքարտերը, 2-րդ խմբի հաշմանդամության քարտը թողնել նրա տնօրինությանը, իսկ Դատարանում պահվող գույքը` ձեռքի պա¬յուսակը, դրանում առկա ծալովի դանակը, կենցաղային իրերը վերադարձնել Ռիմա Հովհաննիսյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված վնասի փոխհատուցման հարցն համարել լուծված` մինչդատական և դատական վարույթների արդյունքներով նրա ողջ գույքը վերջինիս վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման պահից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0073/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 30-03-2015
Քրեական գործի համարը 0073/01/15
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 13117815
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Սուրեն Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2015թ. փետրվարի 21-ին Ռիմա Հովհաննիսյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս գույքը:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Սուրեն
Ազգանուն Կիրակոսյան
Հայրանուն Համլետի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 176 Մաս 2 Կետ 4
Վիճակագրական տողի համարը 6.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 30-03-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Վարդանյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 31-03-2015
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 01-04-2015
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 01-04-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-04-2015
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Պողոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռիմա
Ազգանուն Հոհվաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 08-05-2015
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 26-05-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Հանրային պաշտպան Կամո Կիրակոսյանի դիմումի հիման վրա(մեկ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ )
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-06-2015
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 24-06-2015
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-07-2015
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-07-2015
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 22-07-2015
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Սուրեն
Ազգանուն Կիրակոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 22-07-2015
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ ԵԿԴ/0073/01/15


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող` Տիգրան Պողոսյանի,

տուժող` Ռիմա Հովհաննիսյանի,

պաշտպան` Կամո Կիրակոսյանի,


նույն դատարանում` 2015թ. հուլիսի 22-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի` (ծնված 1993թ. հունիսի 29-ին« Երևան քաղաքում« ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ« ամուրի, նախկինում չդատապարտված, խնամքին՝ հաշմանդամ մայրը, հաշ¬¬¬վառված և բնակվել է Երևանի Նիզամի փողոցի 2-րդ շենքի 39-րդ բնակարա¬նում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նա¬խատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգելանքի տակ է 2015թ. փետրվարի 21-ից)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13117815 քրեական գործն հարուցվել է 2015թ. փետրվարի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով՝ գործով տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի հաղորդման կապակցությամբ։
2015թ. փետրվարի 21-ին վերոնշյալ հանցանքը կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Կնետրոնականի բաժին բերման ենթարկված Սուրեն Կիրակոսյանը։
2015թ. փետրվարի 23-ին Սուրեն Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։
2015թ. փետրվարի 23-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը` Սուրեն Կիրա¬կոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2015թ. մարտի 23-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Նարեկ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ և 335-րդ հոդվածներով, իսկ Ռիմա Հովհաննիսյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով քրեական հետապնդում չիրա¬կանացնելու մասին` նրանց արարքներում վերոնշյալ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի բացա¬կայության հիմքով։
2015թ. մարտի 23-ին որոշում է կայացվել Սուրեն Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նոր (վերջնական) մե¬ղադրանք առաջադրելու մասին` պայմանավորված դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզ¬րա¬¬¬կացությամբ հափշտակված գույքի արժեքի հստակեցմամբ։
2015թ. մարտի 30-ին քրեական գործը Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հաստատված մեղադրա¬կան եզրա¬կացութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտ¬րոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տա¬րան, 2015թ. մարտի 31-ին ընդունվել վարույթ և նշանակվել դատական քննության։
Սուրեն Կիրակոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման և մեղադրական եզրա¬կացութ¬յան եզրակափիչ մասի համաձայն` նախաքննական մարմինը Սուրեն Կիրակոսյանին ՀՀ քրեա¬¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2015թ. փետրվարի 21-ին Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանի առողջության համար ոչ վտան¬գա¬վոր բռնություն գործադրելով, բացահայտ հափշտակել է վերջինիս գույքը։
Այսպես, Սուրեն Կիրակոսյանը 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, գտնվե¬լով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, նկատել է պայուսակը ձեռքին փողոցով միայնակ քայլող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին, ապա նպա¬տա¬կադրվել է բացահայտ հափշտակել վերջինիս գույքը։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ս.Կիրակոսյանն աննկատ հետապնդել է Ռ.Հովհաննիսյանին և հասնելով Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի դիմաց՝ մուտքի աստի¬ճան¬ների վրա մոտեցել է վերջինիս, այնուհետև նրա առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գոր¬ծադրե¬լով` ձեռքով հարվածել է վերջինիս գլխի հետևամասին, որից հետո քաշելու միջոցով բացահայտ հափշտակել է Ռ.Հովհաննիսյանի ձեռքի պայուսակը` մեջը առկա 27.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոս և 6.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի իրեր ու դիմել փախուստի»։

2. Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում.
Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված վերոնշյալ մեղադ¬րանքի, ինչպես նաև մեղադրական եզրա¬կա¬ցության հիմ¬քում դրել է հետևյալ ապացույցները.
Գործով ամբասանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը ցուցմունքները, համաձայն որոնց` 2015թ. փետրվա¬¬րի 17-ին հյուրընկալել ծառայակից ընկերոջը` Նարեկ Պողոսյանին, ով մի քանի օր մնացել է իրենց տանը` աշխատանք գտնելու նպատակով։
2015թ. փետրվարի 20-ին` երեկոյան, Նարեկի հետ դուրս են եկել տնից զբոսնելու նպատակով, մինչ դուրս գալը նրան հայտնել է, որ պատրաստ է ինչ-որ մեկից գույք հափշտակել, միայն թե կարո¬ղանա մոր առողջության հետ կապված ծախսերը որոշակիորեն հոգալ։ Նարեկը խորհուրդ է տվել նման բան չանել, սակայն երբ հասել են Տիգրան Մեծ փողոցի վրա գտնվող «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտակայք, նկատել է պայուսակը ձեռքին միայնակ քայլող մի կնոջ և նպատակադրվել է հափշտակել պայուսակը։ Նարեկը կրկին հորդորել է նման բան չանել, սակայն պահանջել է, որ չխառնվի իր գործերին և առաջ ընկնելով` հետապնդել է կնոջը։ Վերջինիս հետապնդել է մինչև մոտակա շենքի աստիճանները, ապա աննկատ մոտեցել է նրան և քաշելու միջոցով հափշտակել ձեռքի պայուսակը, որից հետո դիմել է փախուստի։ Այդ ընթացքում նախապես պայուսակից հանել է դրամա¬պա¬նակները, պայուսակը դրել է հարևան շենքի մուտքի դիմաց, իսկ ինքը թաքնվել մյուս մուտքում։ Քիչ անց դուրս է եկել մուտքից հեռանալու նպատակով, սակայն հենց մուտքի մոտ հանդիպել է ոստիկան¬ներին և բռնվել նրանց կողմից։
Քննչական փորձարարության արձա¬նագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. փետրվարի 21-ին կատարված այդ քննչական գործո¬ղության ընթացքում գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը մատնացույց է կատարել Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 14/2 շենքի 2-րդ մուտքը և հայտարարել, որ նշված մուտքի աստիճանների վրա է հափշտակել Ռ.Հովհան¬նիսյանի գույքը, որից հետո Վարդա¬նանց 16-րդ շենքի 5-րդ մուտքի ուղղությամբ նետել է տուժողի պայուսակը, ապա թաքնվել նույն շենքի 4-րդ մուտքում։
Տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ իր հիվանդ բարե¬կամին խնամելու նպատակով ամեն օր այցելում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 14/2 շենքի 18-րդ բնակարան։ 2015թ. փետրվարի 20-ին` ժամը 22-ի սահմաններում, գնացել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցում գտնվող «Երևան սիթի» սուպերմարկետ, որտեղ գնումներ կատարելուց հետո գնացել է կրկին բարեկամի տուն, սակայն ճանապարհին` շենքի աստիճանների վրա, գլխի հետևամասին զգացել է հարված, որից հետո մի անծանոթ երիտասարդ, երկու անգամ քաշելով, վերցրել է ձեռքի պայու¬սակը և դիմել փախուստի։ Պայուսակի մեջ եղել է իր «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրամա¬պա¬նակներ, անձնական հիգիենայի պարագաներ և հեռախոսաքարտեր։ Անմիջապես զանգահարել է ոստի¬կանություն, տեղեկացրել դեպքի մասին, իսկ երբ արագ ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները, քիչ անց բռնել են իրեն կողոպտած անձին, որին նկատել է հենց դեպքի վայրում, խոսել նրա հետ և տեղեկացել, որ վերջինս հանդիսանում է Սուրեն Կիրակոսյանը։ Դրանից հետո ներկայացել է ՀՀ ոստի¬կանության Կենտրոնականի բաժին և կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում տվել։
Տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանն իր ցուցմունքները վերահաստատել է գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս։
Քննչական փորձա¬րարության արձանագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. փետրվարի 21-ին կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում տուժող Ռիմա Մնացականը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2-րդ շենքի 2-րդ մուտքը և հայտարարել, որ Սուրեն Կիրակոսյանը նշված մուտքի աստի¬ճանների վրա է իրեն հարվածել և բացահայտ հափշտակել իր գույքը։
Վկա Նարեկ Պողոսյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 2015թ. փետրվարի 16-ին այցելել է Երևան քաղաք ծառայակից ընկերոջ` Սուրեն Կիրակոսյանին տեսնելու և Երևանում աշխատանք գտնելու նպատակով։ Մի քանի օր մնացել է նրանց տանը, իսկ 2015 թվականի փետրվարի 20-ի երեկոյան, երբ պատրաստվել են տնից դուրս գալ, Սուրեն Կիրակոսյանը հայտնել է, որ մորը դեղահա¬բերի համար գումար է հարկավոր, պատրաստ է այդ նպատակով նույնիսկ ինչ-որ մեկի պայուսակը հափշտակել։ Խորհուրդ է տվել նման բան չանել, բացի այդ, այդ խոսքերին լուրջ չի վերաբերվել։ Այնուհետև, երբ գտնվել են Երևան քաղաքի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, ընկերը նկատել է մի կնոջ, որի ձեռքին եղել է պայուսակ և քայլել նրա ուղղությամբ, միաժամանակ հայտնել է, որ ցանկանում է հափշտակել այն։ Ինքը հորդորել է այդպիսի բան չանել, այդ առիթով վիճել է հետը, սակայն Սուրեն Կիրակոսյանը պահանջել է չխառնվել իր գործերին։ Չի կարողացել հեռանալ նրանից, քանի որ Երևան քաղաքին ծանոթ չի եղել և պետք է վերադառնար նրա ուղեկցությամբ, որի համար էլ որոշակի հեռավորության վրա քայլել է նրա հետևից։ Երբ հասել են մի շենքի բակ, բակում եղել է ամբողջովին մութ, ոչինչ տեսանելի չի եղել, իսկ Սուրենը գնացել է այդ կնոջ հետևից, որի ժամանակ ինքը չի գնացել բակ և սպասել է ճանապարհին։ Այդ պահին լսել է տիկնոջ բացականչությունը, որ պայուսակը հափշտակեցին։ Դրանից վախեցած վազել է մեկ այլ կողմ, իսկ Սուրեն Կիրակոսյանից որևէ տեղեկություն չի ունեցել։ Քայլելով հասել է եկեղեցու մոտ և Սուրեն Կիրակոսյանին կողմնորոշելու համար հաղորդագրություն է ուղարկել նրա հեռախոսահամարին, թե որտեղ է գտնվում, սակայն քիչ անց ոստիկաններն իրեն բերման են ենթարկվել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
Վկա Արևիկ Մկրտչի Էլամիրյանի ցուցմունքները՝ այն մասին, որ 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00-ի սահմաններում, գտնվել է Երևանի Վարդանանց 14/2 շենքում գտնվող իր բնակարանի խոհա¬նոցում, որի ժամանակ կնոջ օգնության ձայներ է լսել։ Արագ մոտեցել է պատուհանին, բակում եղել է ամբողջովին մութ, լսել է ոտնաձայներ, թե ինչպես մեկը վազքով անցել է դեպի ավտոտնակների կողմը, իսկ մի կին էլ նրա հետևից։ Քիչ անց կրկին ձայներ է լսել, պատուհանից նկատել է մի կնոջ, ով ոստիկաներին մատնացույց է անում մուտքի աստիճանները, տե¬ղեկացել է, որ տիկնոջ մոտից հափշտակություն է կատարվել։ Վկա Ա.Էլամիրյանը նաև հայտնել է, որ դեպքի ժամանակ նկատել է դեպի ավտոտնակների ուղղությամբ վազող մի անձնավորության, պատու¬հանից որևէ մեկի դեմքը չի նկատել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Ռ.Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված «Ղ.Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության 1.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 1107853564 համարով և երկու հատ «Արմենտել» ՓԲ ընկերության 500 ՀՀ դրամ արժողությամբ 30000049074957 և 30000049074958 համարներով չօգտագործ¬ված բջջային հեռախոսա¬քարտերի լիցքավորման քարտերի, ինչպես նաև գործին կցված` տուժողի ձեռքի պայուսակում առկա իրերի` «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսի, ծալովի դանակի առկայությամբ։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2015թ. մարտի 9-ի թիվ 130-ԱՊ-15 եզրա¬կացութ¬յունը, համաձայն որի` փորձաքննությանը տրամադրված ապրանքատեսակների միջին շուկայական արժեքները քննվող դեպքի օրվա` 2015թ. փետրվարի 21-ի դրությամբ գնահատվել են` «Սամսունգ» տե¬սակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսը 27.000 ՀՀ դրամ, մյուս կենցաղային իրերն ամբողջությամբ վերցրած կազմել են 4.400 ՀՀ դրամ։
Իրերը զննելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` 2015թ. փետրվարի 23-ին կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով պարզվել է, որ տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի պայուսակի մեջ առկա են նաև «Ղ.Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության 1.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 1107853564 համարով և երկու հատ «Արմենտել» ՓԲ ընկերության 500 ՀՀ դրամ արժողությամբ 30000049074957 և 30000049074958 համարներով չօգտագործված բջջային հեռա¬խոսաքարտերի լիցքավորման քարտեր։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավո¬րա¬պես` ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի տեսուչ, ոստիկանության լեյտենանտ Ս.Աբրա¬համյանի զեկուցագրով, համաձայն որի` ահազանգի կապակցությամբ մեկնել են և Երևան քա¬ղաքի Վարդանանց 16 շենքի մուտքի դիմաց հայտնաբերել են տուժողի պայուսակը, իսկ մյուս մուտքից հայտնաբերել և բերման են ենթարկել քաղ. Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանին։
Թեև մեղադրող կողմը որպես ապացույց է ճանաչել և գործով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոս¬յանին առաջադրած մեղադրանքի և մեղադրական եզրակացության հիմքում դրել նաև գործին կցված` անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2015թ. փետրվարի 21-ին կազմված արձանագրությունը (համաձայն որի` Սուրեն Կիրակոսյանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել են տուժող Ռ.Հովհաննիս¬յանից հափշտա¬կած դրամապանակները), սակայն այն ինքնին ապացույցի տեսակ է (որպես քննչական գործողության` խուզարկության արձանագրություն), հետևաբար` բացակայում էր ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րական օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով այն ապացույց ճանաչելու անհրաժեշտութ¬յունը։

3. Ապացույցների գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ).
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Սուրեն Կիրա¬կոսյանը, պահպանելով նախաքննության ընթացքում հայտնած իր սկզբնական դիրքորոշումը, Դատա¬րանում ևս իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն` ընդունելով տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի գույքը բացահայտ հափշտակելու փաստը, սակայն ժխտեց կողոպուտի ընթացքում նրա կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու հանգամանքը։ Դատարանում ըստ էության պնդեց նախաքննական ցուցմունքները, որոնք վերը շարադրվել են։
Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ Ռիմա Հովհաննիսյանի գլխին չի հարվածել, ուղղակի պայուսակը քաշելու ընթացքում վերջինս այն բաց չի թողել, ամուր բռնել է։ Ինքը կողքի էր կանգնած, պայուսակը քաշելու արդյունքում տուժողը, ով իրենից երկու աստիճան վերև էր կանգնած, աստիճաններից համարյա ընկնում էր, հետ է եկել, թեկունքային մասով հենվել է իրեն։ Մեկ ձեռքով թիկունքից առաջ է հրել նրան, որ նա չընկնի, եթե այդպես չվարվեր, տուժողը կընկներ։ Նշեց, որ պայու¬սակը սկզբում քաշել է մեկ ձեռքով, մյուս ձեռքով տուժողին է հրել, որ չընկնի, որից հետո երկրորդ անգամ արդեն երկու ձեռքով է պայուսակը քաշել, վերցրել է այն և փախել։ Նշեց, որ տուժողին գլխից չի հրել, հրել է նրա պարանոցի հատվածից։ Պայուսակը երկրորդ անգամ քաշելու ընթացքում տուժողն ավելի թույլ էր բռնել այն և իր կողմից քաշելու արդյունքում այլևս դեպի հետ չի եկել։
Նշեց նաև, որ թեև քննվող դեպքի օրն աշխատում էր, սակայն վաստակած գումարը չէր բավականացնում հաշմանդամ մոր համար դեղարայք ձեռք բերելու համար։ Վազելու ընթացքում իր ոտքերը վախի ազդեցությամբ դողում էին, որի արդյունքում էլ բռնվել է։ Դիմացի շենքի մուտքի մոտ պայուսակից հանել է դրամապանակը և շանունակել վազել, իսկ պայուսակը թողել է մուտքի մոտ, դրամապանակը չի բացել, դրա պարունակությունը չի տեսել։ Նշեց նաև, որ տուժողի վրա ընտրությունը կատարել է պատահականորեն, չի կարող ասել, թե արդյոք այդ պահին նրա տարիքը, սեռը նախապես հաշվի առե՞լ է, թե` ոչ։
Տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանը Դատարանում հայտնեց, որ իր հիվանդ բարեկամին խնամելու նպատակով ամեն օր այցելում է Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 14/2 շենքի 18 բնակարան։ 2015թ. փետրվարի 20-ին` ժամը 22-ի սահմաններում, գնացել է Երևան քաղաքի Տիգրան մեծ փողոցում գտնվող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետ, որտեղ գնումներ կատարելուց հետո գնացել է կրկին բարեկամի տուն, սակայն ճանապարհին` շենքի աստիճանների վրա, գլխի հետևամասին զգացել է ձեռքի հպում, որից հետո իրեն անծանոթ մի երիտասարդ, երկու անգամ ձեռքի պայուսակը քաշելով, վերցրել է այն և դիմել փախուստի։ Պայուսակի մեջ եղել է իր «Սամսունգ» տեսակի բջջային հեռախոսը, դրամապանակներ, անձնական հիգիենայի պարագաներ և հեռախոսաքարտեր։ Անմիջապես զանգահարել է ոստիկա¬նություն, տեղեկացրել այդ մասին։ Ոստիկանության աշխատակիցները ժամանել են շատ արագ, քիչ անց բռնել են իրեն կողոպտած երիտասարդին, որին նկատել է հենց դեպքի վայրում, խոսել նրա հետ և տեղեկացել, որ վերջինս հանդիսանում է Սուրեն Կիրակոսյանը։ Դրանից հետո ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին և կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում տվել։
Դատարանում նշեց, որ իրեն կողպտած անձի դեմքը չի տեսել, երբ ինքը շրջվել է, նա արդեն հեռանում էր։ Երբ նա պայուսակը երկու անգամ քաշքշել է, ինքը ձեռքը մեխանիկորեն ուղղել է դեպի իր գլուխը, որի արդյունքում պայուսակը ձեռքից բաց է թողել։ Մանրամասնեց, որ Սուրենն իրենից մի փոքր բարձրահասակ է, այդ պահին իր գլխին նա կարող էր նաև գլխով հպվել, գուցե նա զգացել է, որ ինքն ընկնում է։ Հնարավոր է, որ Սուրենը ձեռքով բռնել է իր գլխից, որ ինքը չընկնի, որից հետո վերցրել է պայուսակը և փախել։ Նշեց, որ հարված չի զգացել, միայն իր գլխին ձեռքի հպում է զգացել, անգամ ցավ չի զգացել, այդ մասին դատաբժշկին նույնպես ասել է, ինքնուրույնաբար է իջել աստիճանները։ Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդեց, որ իր պայուսակը երկու անգամ քաշքշելուց հետո ինքը ձեռքից բաց չէր թողել այն, զգացել է իր գլխին ձեռքի հպում, որից հետո նոր բաց է թողել պայուսակը, ձեռքը տարել է դեպի գլուխը, շրջվել ու տեսել է, որ երիտասարդը փախչում է։
Նախաքննության ընթացքում գլխի շրջանում ստացած հարվածի արդյունքում ցավ զգալու վերաբերյալ տված ցուցմունքի կապակցությամբ հայտնեց, որ դեպքի օրը հնարավոր է հոգնած և վա¬խեցած լինելու արդյունքում է այլ բովանդակությամբ ցուցմունք տվել։ Միաժամանակ նշեց, որ Սուրեն Կի¬րակոսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս թեև սկզբում ինքը պնդել է, թե Սուրեն Կիրակոսյանը հար¬վածել է իր գլխին, սակայն հարցաքննության վերջում քննիչին հայտնել է, որ այդ գիշերն ինքը աշխա¬տանքից հետո հոգնած է եղել և հնարավոր է, որ իրեն թվացել է, թե Սուրենը նաև հարվածել է։ Նշեց նաև, որ չի կարող բացատրել, թե վերոնշյալը քննիչն ինչու չի արձանագրել։
Դիմելով Դատարանին` տուժող Ռ.Հովհաննիսյանը խնդրեց ամբաստանյալի նկատմամբ հնարա¬վոր մեղմ պատիժ նշանակել` նշելով, որ նրա նկատմամբ որևէ պարտք ու պահանջ չունի։
Տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության 2015թ. փետրվա¬րի 23-ի թիվ 401 եզրակացության համաձայն` վերջինիս մոտ փորձաքննության պահին մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանշներ չեն հայտնաբերվել։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի` 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00.30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի մոտ անծանոթ մի երիտասարդ ձեռքով հարվածել է իր գլխին և քաշելով հափշտակել իր պայուսակը։ Դեպքի հետ կապված բուժօգնության չի դիմել, գանգատներ չի ներկայացնում։
Դատարանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահպանմամբ հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկաներ Նարեկ Պողոսյանի և Արևիկ Էլամիրյանի նախաքննական ցուցմունքները, զննվեցին որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված, գործին կցված կամ տուժող Ռ.Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնած իրերը։
Դատարանը գործով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված մյուս ապա¬ցույցների հետազոտմանն ու գնահատմանը սույն բաժնում չի անդրադառնում` դատական ակտն անհարկի չծանրաբեռնելու առումով, նկատի ունենալով, որ այդ ապացույցներն արդեն նշվել են դատական ակտի` «Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում» բաժնում։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապա¬ցույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է գործով ամ¬բաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի կողմից տուժող Ռ.Հովհաննիսյանի գույքը բացահայտ կերպով հափշտակելու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգ¬վա¬ծով չի պարզել և հիմնավորել Ռիմա Հովհաննիսյանի գույքը վերջինիս կյանքի կամ առողջութ¬յան համար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ հափշտակելու հանգամանքը։
Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամ¬բողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբեր¬յալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույց¬ների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավա¬րութ¬յանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրեն¬քով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տես¬անկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրեն¬քով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորութ¬յունը կա¬րող է հա¬մարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հան¬գամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության ենթար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬ները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լու¬ծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խո¬րության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հան¬գա¬մանք¬ները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կա¬յացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հան¬գամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րա¬րությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրավունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրութ¬յամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթա¬հարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթա¬հար¬ված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավասա¬րազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկ¬րետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերա¬բերյալ իր հետևութ¬յունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույց¬ներով և ոչ թե ենթադրութ¬յուններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գոր¬ծով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակ¬ցութ¬յամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատ¬կանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դարձել և իրավական դիր¬քորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված ան¬մե¬ղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պար¬տա¬կա¬նութ¬յունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամ¬բող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդ¬յունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակ¬ցութ¬յամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապա¬ցույց¬ների համակ¬ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմ¬նա¬վոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կաս¬կածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մե¬ղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այն¬պիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կաս¬կած։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Դատարանը փաստում է, որ դա¬տաբժշկա¬կան փորձաքննությամբ տուժող Ռ.Հովհաննիսյանի մարմնին որևէ մարմնական վնասվածք չհայտնաբերվելու, ականատես այլ անձանց պարագայում մեղադրող կողմը բռնության գործադրման հանգամանքը հիմնավորված է համարել մեկ աղբյուրից ստացված փաստական տվյալների` բացա¬ռապես տուժողի նախաքննական ցուցմունքների հիման վրա (սկզբնական ցուցմունք, առերես ցուց¬մունք, քննչական փորձարարության ընթացքում, ինչպես նաև դատաբժշկի մոտ արված հայտարա¬րություններ), այն դեպքում երբ տուժողը Դատարանում համա¬ձայնեց և ընդունեց իր գլխի և պարանոցի հատվածին գործով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի դիպչելու վերաբերյալ վերջինիս կողմից դեռևս մինչդատական վա¬րույթում առաջ քաշած վարկածը։
Դատարանի համոզմամբ տուժող Ռ.Հովհաննիսյանից նրա ձեռքի պայուսակը բացահայտ հափշտակելիս նրա գլխի և/կամ պարանոցի հատվածի ձեռքով հպվելը գործով ամբաստանյալ Ս.Կիրա¬կոսյանի արարքը որպես տուժողի կյան¬քի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնության գոր¬ծադրմամբ կողոպուտ որակելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չի, առավել ևս այն պարագայում, երբ տուժողը Դատարանում նշեց, որ այդ հպումից ցավ չի զգացել, ավելին, հնարավոր համարեց, որ ամբաստանյալի այդ գործողությունը կարող էր ուղղված լինել աստիճաններից իր վայր ընկնելը կան¬խելուն։
Նման պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ըստ էության միակ ապացույցը տուժող Ռ.Հովհաննիսյանի նախաքննական ցուցմունքն է, որը բավարար չէ վերջինիս նկատմամբ կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրվելու հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ պարզելու համար, վերոնշյալ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։ Վերջին հաշվով այդ ապացույցը բավարար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի անմե¬ղության կան¬խավարկածը հաղթա¬հարելու հա¬մար, քանզի այդ ցուցմունքները փոխկապակցված չեն և չեն հաս¬տատվել, իսկ դրանց վերաբերյալ Ս.Կիրակոսյանի պատճառաբանությունները (քննվող դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածը) չեն հերքվել դա¬տաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով։
Դատարանը նաև փաստում է, որ բացակայում են ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կա¬տար¬¬ման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ փոխկապակցված և բավարար ապա¬ցույց¬ները, որի պայման¬ներում նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված հան¬ցագործության հատկանիշներին։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ս.Կիրակոսյանի մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի վերջինիս անմեղության կանխավար¬կածի, ապացույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերա¬բերյալ ՀՀ քրեական դատավարութ¬յան օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի պատճառա¬բա¬նութ¬յունները (վար¬կածը) բա¬վարար ապացուցողական զանգվածով չհերքելու պարագայում վեր¬ջինիս արարքը դեռևս մինչդա¬տական վարույթից ճիշտ քրեաիրավական որակում չի ստացել, այդ բացը Դա¬տա¬րա¬նում չի լրաց¬վել, հետևաբար` տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի կյանքի կամ առող¬ջության հա¬մար ոչ վտանգավոր բռնության գործադրմամբ կողոպուտ կատարելու համար քրեական պատաս¬խա¬նատվության նա չի կարող ենթար¬կվել։

5. Դատարանի հետևությունները և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հե¬տազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը կատարել է տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանի գույքի բացահայտ հափշտակություն, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Սուրեն Կիրակոսյանը 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, նկատել է պայուսակը ձեռքին փողոցով միայնակ քայլող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին, ապա նպատակադրվել է բացահայտ հափշտակել վերջինիս գույքը։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ս.Կիրակոսյանն աննկատ հետապնդել է Ռ.Հովհաննիսյանին և հասնելով Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի դիմաց, մուտքի աստի¬ճանների վրա մոտեցել է վերջինիս, այնուհետև քաշելու միջոցով բացահայտ հափշտակել է Ռ.Հովհան¬նիսյանի ձեռքի պայուսակը` դրանում առկա 27.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսը և 6.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի իրեր, որից հետո դիմել փախուստի։
Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանցավոր արարքը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանն այն կատարել է մեղա¬վորությամբ, հետևաբար` քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬¬¬վության և պատ¬ժի ենթա¬¬կա է վերոնշյալ հոդված¬ի համա¬պա¬տասխան մասով։
Ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կա¬տա¬րելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ դրանով վերջինիս վիճակը չի վատթարանում, նրա պաշտ¬պանության իրավունքը չի խախտվում։
Ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատա¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬գոր¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն արդա¬րացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬ցա¬վորի անձ¬նա¬¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծությունները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նա¬խա¬տեսված պատիժներից առա¬¬վել խիստը նշանակ¬վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկտեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նա¬խա¬տեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղմաց¬նող հան¬¬գամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կա¬րող է հաշ¬¬վի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մա¬¬ցիոն կենտրոն 2015թ. փետրվարի 21-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն AM սերիայի 0456985 համարի անձնագրի), խնամքին կենսա¬թոշա¬կառու, երկրորդ խմբի հաշմանդամ մոր` Նառա Արմենակի Կիրակոսյանի առկայությունը և դեռևս փոքրահասակ տարիքից հոր դաստիարակութ¬յունից զրկվելը, (համաձայն Սուրեն Կիրակոսյանի հայր` Համլետ Միսակի Կիրակոսյանի մահվան վերաբերյալ 2007թ. ապրիլի 13-ին տրված ԱԱ սերիայի թիվ 090644 վկայականի և բժշկասոցիալական փոր¬ձաքննական թիվ 1051848 որոշման), իսկ որպես պատաս¬խա¬նատ¬վությունն ու պա¬տիժը մեղմացնող հան¬գա¬մանքներ՝ անկեղծորեն զղջալն և դեռևս մինչդա¬¬տա¬կան վարույթից իրեն լիովին մե¬ղավոր ճանա¬չելը և խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալը, բնակության և աշխատանքի վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Նժդեհ» համատիրության նախագահ Է.Վարդանյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին և «Արմոբիլ» ՓԲ ընկերության գլխավոր տնօրեն Վ.Կակոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին տրամադրած բնութագրերի)։
Վերոնշյալ տվյալներն ու հանգա¬մանք¬ները հաստատվել են քրեական գործի նյութերում առկա փաս¬¬տա¬կան տվյալ¬¬ներով« իրական են« նվազեցնում են ամբաս¬տանյալի անձի հան¬րային վտան¬¬գա¬վո¬րութ¬յունը։
Դատարանը ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան¬¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահ¬մանված հանցա¬կազմը նախատեսում է այլընտրան¬քային պատժատե¬սակներ` տու¬գանք, կալանք կամ ազա¬տազրկում` որոշա¬կի ժամկե¬տով։
Դատարանը փաստում է, որ սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաս¬տանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժի տեսակի ընտ¬րության, պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), հանցագոր¬ծությունների համակ¬ցությամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, դրա չափի, ինչպես նաև վերջնական պատիժը ռեալ կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցե¬րը։
Ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալա¬նա¬վորումը, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով` նրա նկատմամբ կալանքն որպես պատժատեսակ նշանակելու իրավական խոչընդոտ է։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Սուրեն Կիրակոսյանին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը, որպես թիրախ ընտրված տուժողի տարիքը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահո¬վելու տեսանկյու¬նով ամբաստանյալի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասով նախա¬տես¬ված նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշա¬նակելու կանոնը կիրառելի չէ, մեղսագրված հանցանքի համար պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազա¬տազրկման ձևով։
Քննարկելով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախա¬տեսված ազա¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ կամ մեղմ պատ¬¬ժա¬¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) նպատա¬կա¬հարմարության հարցը՝ Դատա¬րանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդ¬վածներով սահ¬մանված հիմքերը, ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանը ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է կրի, այդ պատիժն է արդա¬րացի և անհրա¬ժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաս¬տանյալ Ս.Կիրակոսյանին ուղղելու, նոր հան¬ցա¬գոր¬ծությունների կատա¬րումը կանխելու համար։ Ամ¬բաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի պատասխա¬նատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանք¬ները, ան¬ձը դրակա¬նորեն բնու¬թագրող տվյալ¬¬ները, նրա նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումը Դատարանը հաշվի է առնում ամբաս¬տանյալի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։
Քննարկելով ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման միջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փոխելու հիմքերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դատա¬պարտելու և դա¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Անդրա¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալ Սուրեն Կիրակոսյանի պատ¬ժի կրման սկիզբն հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետը նշանակվող պատժին հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակվող պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշվարկել վերջինիս փաս¬տացի արգելանքի վերց¬նելու (բերման ենթարկելու) պահից` 2015թ. փետրվարի 21-ից, որի դեպքում նրան կալան¬քի տակ պահելու ժամկետը լրա¬ցուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշ¬վակցման ենթակա ժամկետն ինք¬նին ընդգրկում է 2015թ. փետրվարի 21-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ժամա¬նա¬¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատական ծախսերի վերաբերյալ ապացույցները քրեական գործում բացակայում են, ամբաստանյալի գույքի նկատմամբ արգելանք չի կիրառվել։
Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված գույքը` «Սամսունգ» մակնիշի «C3322I» մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ-Տելեկոմ» և «Արմենտել» ՓԲ ընկերության համարների բջջային հեռախոսաքարտերի լիցքավորման երեք քարտերը, բոնուսային 8 քարտերը, թվով 7 «Մադագասկար» պլաստիկ քարտերը, տարբեր տեսակի 10 այցեքարտերը, 2-րդ խմբի հաշմանդամության քարտն անհրաժեշտ է թողնել նրա տնօրինությանը, իսկ Դատարանում պահվող գույքը` ձեռքի պա¬յուսակը, դրանում առկա ծալովի դանակը, կենցաղային իրերն անհրաժեշտ է վերադարձնել Ռիմա Հովհաննիսյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով տուժող Ռիմա Հովհաննիսյանին հանցագործությամբ անմի¬ջականորեն պատ¬ճառված վնասի փոխհատուցման խնդրին` Դատարանը այն համարում է լուծված` հափշտակված վերոնշյալ ողջ գույքը մինչդատական և դատական վարույթների արդյունքներով նրան վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ հոդ¬ված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց `

Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ¬վա¬ծի 1-ին մասով նախա¬տեսված հանցա¬գոր¬ծության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշա¬¬նակել պատիժ` ազա¬տազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Սուրեն Կիրակոսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2015թ. փետրվարի 21-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված գույքը` «Սամսունգ» մակնիշի «C3322I» մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ-Տելեկոմ» և «Արմենտել» ՓԲ ընկերության համարների բջջային հեռախոսաքարտերի լիցքավորման երեք քարտերը, բոնուսային 8 քարտերը, թվով 7 «Մադագասկար» պլաստիկ քարտերը, տարբեր տեսակի 10 այցեքարտերը, 2-րդ խմբի հաշմանդամության քարտը թողնել նրա տնօրինությանը, իսկ Դատարանում պահվող գույքը` ձեռքի պա¬յուսակը, դրանում առկա ծալովի դանակը, կենցաղային իրերը վերադարձնել Ռիմա Հովհաննիսյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված վնասի փոխհատուցման հարցն համարել լուծված` մինչդատական և դատական վարույթների արդյունքներով նրա ողջ գույքը վերջինիս վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման պահից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 22-07-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 24-08-2015
Էջերի քանակ 188, 106
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 25-08-2015
Էջերի քանակը 188, 106
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-38120
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 02-11-2015
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 02-11-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 04-11-2015
Էջերի քանակ 188, 106, 70
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 04-11-2015
Էջերի քանակը 188, 106, 70
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0073/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 18-08-2015
Ամսաթիվ 18-08-2015
Բողոքը բերող անձը
Անուն Կ
Ազգանուն Կիրակոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Սուրեն Կիրակոսյան Պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի /ՀՀ քր. օր-ի 176 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 22.07.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ, իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեպքում` ՀՀ քր.օր. 70 հոդ. կարգով , նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Մակագրել
Ամսաթիվ 20-08-2015
Նախագահող դատավոր
Անուն Արարատ
Ազգանուն Պետրոսյան
Քրեական գործի մուտքագրում
Ամսաթիվ 26-08-2015
Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց չկա
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 28-08-2015
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 10-09-2015
Ուղարկվել է ծանուցագիր 01-09-2015
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 10-09-2015
Ամբաստանյալ
Անուն Սուրեն
Ազգանուն Կիրակոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Գործ №-ԵԿԴ/0073/01/15

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա. Վարդանյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

<<10>> սեպտեմբերի 2015 թվականի ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տ. ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող` Ռ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
պաշտպան` Կ. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ս. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակոսյանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է. Շահինյանի 2015թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 13117815 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի հատկանիշներով /Տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 1/

2. 2015թ. փետրվարի 21-ին թիվ 13117815 քրեական գործով Սուրեն Կիրակոսյանը ձերբակալվել է: /հ.1 գ-թ 16/

3. Ավագ քննիչ Է. Շահինյանը, 2015թ. փետրվարի 21-ի զեկուցագրով խնդրել է աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով թիվ 13117815 քրեական գործի հետագա նախաքննությունը հանձնարարել մեկ այլ քննիչի:
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ. Պողոսյանի 2015թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ թիվ 13117815 քրեական գործը ընդունվել է վարույթ: /հ.1 գ-թ 32, 33/

4. Ավագ քննիչ Վ. Պողոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ թիվ 13117815 քրեական գործով Սուրեն Կիրակոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով: /հ.1 գ-թ 60-61/

5. Ավագ քննիչ Վ. Պողոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` թիվ 13117815 քրեական գործով մեղադրյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումը ընտրելու մասին: /հ.1 գ-թ 72-73/

6. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ քննիչի վերը նշված միջնորդությունը բավարարվել է և թիվ 13117815 քրեական գործով մեղադրյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2/երկու/ ամիս ժամկետով: /հ.1 գ-թ 79-83/

7. 2015թ. մարտի 30-ին թիվ 13117815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2015թ. մարտի 30-ին: /հ.1 գ-թ 179-184, հ.2 գ-թ 1/

8. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. մարտի 31-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. ապրիլի 15-ի որոշմամբ այն նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 6, 15/

9. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 22-ի դատավճռով Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Սուրեն Կիրակոսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2015թ. փետրվարի 21-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը որոշվել է վերացնել` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին ի պահ հանձնված գույքը` «Սամսունգ» մակնիշի «C3322I» մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ-Տելեկոմ» և «Արմենտել» ՓԲ ընկերության համարների բջջային հեռախոսաքարտերի լիցքավորման երեք քարտերը, բոնուսային 8 քարտերը, թվով 7 «Մադագասկար» պլաստիկ քարտերը, տարբեր տեսակի 10 այցեքարտերը, 2-րդ խմբի հաշմանդամության քարտը որոշվել է թողնել նրա տնօրինությանը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանում պահվող գույքը` ձեռքի պայուսակը, դրանում առկա ծալովի դանակը, կենցաղային իրերը որոշվել է վերադարձնել Ռիմա Հովհաննիսյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցն համարվել է լուծված` մինչդատական և դատական վարույթների արդյունքներով նրա ողջ գույքը վերջինիս վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի հարցն համարվել է լուծված։ /հ.2 գ-թ 88-98/

10. Ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակոսյանը 2015թ. օգոստոսի 18-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացվել:

11. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015թ. օգոստոսի 26-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 28-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները.

12. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանը դատապարտվել է այն արարքը կատարելու համար, որ նա 2015թ. փետրվարի 21-ին` ժամը 00։00-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցի «Երևան սիթի» սուպերմարկետի մոտակայքում, նկատել է պայուսակը ձեռքին փողոցով միայնակ քայլող Ռիմա Մնացականի Հովհաննիսյանին, ապա նպատակադրվել է բացահայտ հափշտակել վերջինիս գույքը։
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Ս.Կիրակոսյանն աննկատ հետապնդել է Ռ.Հովհաննիսյանին և հասնելով Երևան քաղաքի Վարդանանց 14/2 շենքի դիմաց, մուտքի աստիճանների վրա մոտեցել է վերջինիս, այնուհետև քաշելու միջոցով բացահայտ հափշտակել է Ռ. Հովհաննիսյանի ձեռքի պայուսակը` դրանում առկա 27.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սամսունգ» տեսակի «C3322 I» մոդելի բջջային հեռախոսը և 6.400 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի իրեր, որից հետո դիմել փախուստի։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

13. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակսյանը մասնավորապես նշել է, որ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.07.2015թ. դատավճիռը պատժի մասով հիմնավորված չէ, հաշվի չեն առնվել գործում առկա բոլոր մեղմացուցիչ հանգամանքները, որի հետևանքով Ս.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Ուստի, այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի 22.07.2015թ. դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման և փոփոխման՝ հետևյալ պատճառամանությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել, որ իր պաշտպանյալ Ս. Կիրակոսյանը երիտասարդ է, չամուսնացած, դատվածություն չունի, կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, որի սանկցիան այլընտրանքային է, և բացի ազատազրկումից նախատեսում է նաև տուգանք՝ 500 000-ից մինչև 1 000 000 ՀՀ դրամի չափով, ունի մշտական բնակության վայր, դեռևս փոքրահասակ տարիքից միակողմանի ծնողազուրկ է, ընտանիքով ապրում են ցանր սոցիալական պայմաններում, խնամքին է գտնվում կենսաթոշակառու, երկրորդ խմբի հաշմանդամ մայրը, նրանք իր կալանավորվելուց հետո ընկել են շատ ծանր սոցիալական կացության մեջ, քանի որ իր ընտանիքի միակ կերակրողը ինքն էր և մինչև կալանավորվելը ունեցել է մշտական աշխատանք, ինչպես բնակության վայրից, այնպես էլ աշխատանքի վայրից բնութագրվում է դրական, անկեղծորեն զղջացել է կատարածի համար և շահագրգռված լինելով գործի օբյեկտիվ քննության համար, առաջադրված մեղադրանքի շուրջ տվել է ինքնախոստովանական մանրամասն ցուցմունքներ, որով նպաստել է հանցագործության բացահայտմանը, հանցանքը կատարել է ընտանեկան ծանր նյութական վիճակից ելներով, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել կատարվածի համար, ընդունել է մեղքը կատարվածի մեջ, արդեն շուրջ 5 ամիս է՝ 21.02.2015թ. մինչ օրս գտնվում է կալանքի տակ, զղջացել և գիտակցել է կատարածը, բացի այդ տուժողին պատճառված վնասը հարթված է և վերջինս նրա նկատմամբ քաղաքացիական հայցի պահանջ կամ որևէ բողոք չունի։
Դրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն, համարվում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս։
Ս. Կիրակոսյանի պատիժն ու պատասխանատնությունը մեղմացնող հանգամանք է նաև դատվածություն չունենալը և դրական բնութագրվելը՝ նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր՝ 12.06.07 թ.-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ։ Սույն գործով Ս. Կիրակոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտելով իր իրավական դիրքորոշումը, իր 01.02.08 թ.-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշման նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այդպես էլ հանցավորի անձին վերաբերվող բոլոր հանգամանքները։
Սույն քրեական գործով, հաշվի առնելով անբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի անձը, նրա տարիքը, դատվածության բացակայությունը, մեղքը ընդունելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը, տուժողի բողոքի և քաղաքացիական հայցի բացակայությունը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող այլ հանգամանքների համակցությունն ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն նվազեցնում են նրա կատարած արարքի հասարարարան վտանգավորությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ Ս.Կիրակոսյանը արդեն շուրջ 6 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, կատարել է միջին ծանրության հանցագործություն, որի սանկցիան այլընտրանքային է և բացի ազատազրկումից նախատեղում է նաև տուգանք՝ 500 000-ից մինչև 1 000 000 ՀՀ դրամի չափով, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ նրա հետագա ուղղվելն հնարավոր է առանց նրան հասարակությունից մեկուսացնելու՝ մասնավորապես, առանց նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու։ Իսկ նման պատիժ նշանակելու դեպքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով, այն կարող է պայմանականորեն չկիրառվել։
Ըստ բողոքաբերի, հաշվի առնելով վերոնշյալը, անբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։

14. Ելնելով վերոգրյալից՝ Ս. Կիրակոսյանի պաշտպան Կ. Կիրակոսյանը խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.07.2015թ. դատավճիռը և հաշվի առնելով գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները, ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման հետ չկապված մեղմ պատիժ, իսկ ազատազրկման դատապարտելու դեմքում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանի, ամբաստանյալի, տուժողի և մեղադրողի ելույթները, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ.

15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը/…/>>:

16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:

17. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածում սահմանված են պատժի հասկացությունը և նպատակները:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը սահմանում է. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:

18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասը նշում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է. <<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:>>:

19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի առաջին մասում նախատեսված են պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում:

20. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. <<Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`/…/
4/ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով:

21. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:>>:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը:

22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:

23. Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: /Տե´ս նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 2-ի ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշումը/:

24. Առաջին ատյանի դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտել է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը, որի համար նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Սուրեն Կիրակոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ է գնահատել` նախկինում դատապարտված չլինելը, երիտասարդ լինելը, խնամքին կենսաթոշակառու, երկրորդ խմբի հաշմանդամ մոր` Նառա Արմենակի Կիրակոսյանի առկայությունը և դեռևս փոքրահասակ տարիքից հոր դաստիարակությունից զրկվելը, իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ անկեղծորեն զղջալն և դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և խոստովանական ցուցմունքներ տալը, բնակության և աշխատանքի վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ «Նժդեհ» համատիրության նախագահ Է.Վարդանյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին և «Արմոբիլ» ՓԲ ընկերության գլխավոր տնօրեն Վ.Կակոսյանի 2015թ. փետրվարի 23-ին տրամադրած բնութագրերի)։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանի նկատմամբ տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատիժ կամ մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ազատազրկման ձևով նշանակվող վերջնական պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) նպատակահարմարության հարցը, գտել է, որ տվյալ դեպքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ և 70-րդ հոդվածներով սահմանված հիմքերը, ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանը ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է կրի, այդ պատիժն է արդարացի և անհրաժեշտ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Ս.Կիրակոսյանին ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։

25. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը և նկատի ունենալով նրա կողմից հանցագործության կատարման վերը նշված հանգամանքները,ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, գործի նման փաստական տվյալների առկայության պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, 63-րդ հոդվածներ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի սահմաններում` ամբաստանյալ Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով, որը համապատասխանում է հանցագործությունների ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին և որով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը, և որ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները Ս. Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնելու և պայմանականորեն չկիրառելու հիմք չեն կարող դառնալ:

26. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 22-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածով, 402-րդ հոդվածով ` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 22-ի դատավճիռը` Սուրեն Համլետի Կիրակոսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:

3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ. ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ


Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 10-09-2015
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 27-10-2015
Էջերի քանակը 188, 106, 62
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 27-10-2015
Էջերի քանակը 188, 106, 62
Ուր Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գրության համարը Ե-22220/15