ԵԿԴ/0068/01/15


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

Նախագահող դատավոր` Ն.Հովակիմյան
Դատավորներ` Ա.Ազարյան
Ա.Վարդանյան

Քարտուղարությամբ` Ա.Ավետիսյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող` Տ.Պողոսյանի
Պաշտպան` Մ.Վարդանյանի
Ամբաստանյալ` Մ.Մուրադյանի
Տուժողի ներկայացուցիչ` Տ.Սիմոնյանի

07.03.2019թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Դատարան) 20.07.2018թ. դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի և պաշտպան Մանվել Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

31.08.2013թ. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 15147613 քրեական գործը։
31.08.2013թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲԸ-ն ճանաչվել է տուժող:
04.09.2013թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ հարուցված թիվ 15149013, 15149113 և թիվ 15149213 քրեական գործերը միացվել են թիվ 15147613 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 15147613 քրեական գործի վարույթում։
25.11.2013թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 15147613 քրեական գործով Մերի Քաջիկի Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով և 214 հոդվածի 2-րդ մասով։
25.11.2013թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Մերի Քաջիկի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին:
25.11.2013թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Պարտեզ Խաչատրյանը թիվ 15147613 քրեական գործով ճանաչվել է որպես տուժող:
04.12.2014թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Մերի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով և 214 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքները կատարելու մասն անջատվել, նրա վերաբերյալ փաստաթղթերն առանձնացվել են առանձին վարույթում, որին շնորհվել է 15147613/1 համարը։
09.03.2015թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 15147613/1 քրեական գործով Մերի Մուրադյանի կողմից ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի պահանջների խախտմամբ Պարտեզ Խաչատրյանին ծանր հետևանքներ հասցնելու դրվագով Մերի Մուրադյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով։
09.03.2015թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 15147613/1 քրեական գործով Մերի Քաջիկի Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով։
20.03.2015թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան։
Դատարանիª 16.03.2016թ. դատավճռով վճռվել է.
ՙՄերի Քաջիկի Մուրադյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի։
Մ.Մուրադյանից հօգուտ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության բռնագանձել 4.144.054 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Մ.Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՚:
Նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել տուժող ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության վարչության նախագահ Ա.Նալջյանը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Սարգսյանը։
Վերաքննիչ դատարանիª 29.06.2016թ. որոշմամբ որոշվել է.
ՙՄեղադրողի և տուժողի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակի:
Մերի Քաջիկի Մուրադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 16.03.2016թ. դատավճիռը բեկանել և քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության՚:
Նոր քննության արդյունքում Դատարանը 20.07.2018թ. դատավճռով վճռել է.
ՙՄերի Քաջիկի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուպատիկի 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Մերի Քաջիկի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության ներկայացուցիչ Տարոն Սիմոնյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանից հօգուտ տուժող ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության բռնագանձել ընդհանուր 4.144.054 ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի, որտեղ էլ որ դրանք գտնվեն, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությանը հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը։
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01 –29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգը, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագիը, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագիրը և 30.08.2013թ-ին Մերի Մուրադյանի կողմից սպասարկվող դրամարկղում հայտնաբերված 110.150 ԱՄՆ դոլար պակասորդի վերաբերյալ կազմված ակտի պատճենները՝ թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում՚:
09.10.2018թ. Դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ամբաստանյալը և պաշտպան Մ.Վարդանյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 19.11.2018թ. որոշմամբ ամբաստանյալի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննությանª Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

2.Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը և գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա. ՙ2013թ. օգոստոսի 30-ին աշխատելով ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում որպես հաշվապահ-գանձապահ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության Խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի, 07.10.2011թ. Բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի և 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի հիման վրա ունենալով այլ լիազորություններ, իր լիազորությունները ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և Կարեն Գրիգորյանի օգտին օգտագործելու նպատակով, վերջինիս անձնական միջոցները բարելավելու և նրա նկատմամբ անձնական մտերմիկ փոխհարաբերություններ ունենալու շահագրգռվածությունից ելնելով, դիտավորությամբ խախտել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի 3.1, 3.1.3 և 3,6 կետերի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3 և 2.2.4 կետերի և 07.10,2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի պահանջները, այն է 07.10.2011թ. թիվ 622-Ա հրամանի համաձայն ընդունվելով աշխատանքի ՙՀայէկոնոմԲանկ՚ ԲԲԸ-ում, զբաղեցնելով Բանկի ՀՄՎ-ի հաշվապահ-գանձապահի պաշտոնը և պարտականություններ ունենալով բարեխղճորեն կատարել ստանձնած իր աշխատանքային պարտականությունները, պահպանել գործատուի ներքին իրավական ակտերի պահանջները և աշխատանքային կարգապահությունը, խնայողաբար վերաբերվել գործատուի գույքին, պահպանել այն և կորստի կամ սպառնացող այլ վնասի ծագման մասին անմիջապես տեղյակ պահել գործատուին և կատարել սույն աշխատանքները գործատուի ներքին ակտերով սահմանված պահանջներին համապատասխան, ստանձնել է լիակատար նյութական պատասխանատվությունն իրեն վստահված նյութական արժեքների պահպանության, պակասորդի և կորստի համար, որի կապակցությամբ պարտավոր է եղել ապահովել բանկի նյութական արժեքների պահպանությունը, միջոցներ ձեռնարկել վնասի առաջացման և կորստի կանխման ուղղությամբ, տնօրենին կամ իր անմիջական ղեկավարին ժամանակին տեղեկացնել իրեն վստահված արժեքների պահպանության ապահովմանը սպառնացող բոլոր իրավիճակների մասին, իսկ բանկում գործող կարգի համաձայն պարտավոր է եղել արտարժույթի առքուվաճառք բանկային գործարքն իրականացնելիս հաճախորդներից կանխիկ ընդունել արտարժույթի առուվաճառքի անդորագրի հիման վրա և արտարժույթի կանխիկ առք ու վաճառք իրականացնելիս պարտավոր է եղել ընդունել գնվող արժույթը, ձևավորել արտարժույթի առուվաճառքի անդորագիրը երկու օրինակից, ստորագրել և կնիքել անդորագրերը, որից հետո մեկ օրինակը վաճառվող արժույթի հետ միասին հանձնել հաճախորդին, մեկ օրինակը պահել իրեն մոտ, մինչդեռ Կարեն Գրիգորյանին է հանձնել 69.060.800 դրամին համարժեք 170.000 ԱՄՆ դոլլար գումար՝ առանց բանկային գործարք կատարելու, գործառնական ծրագիր մուտքագրելու, գնվող արժույթն ընդունելու, անդորագրերը ձևավորելու, ստորագրելու և կնիքելու, որպիսի արարքները առաջացրել են ծանր հետևանքներ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության համար՚:
Դատարանը դատավճռիª ՙապացույցների հետազոտում և գնահատում՚ բաժնում, արձանագրել է հետևյալը.
ՙ(…) Ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի, սակայն ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում աշխատել է 2011թ. հոկտեմբեր ամսից, որպես հաշվապահ-գանձապահ։ 2013թ. օգոստոսի 30-ին իրենց բանկի հաճախորդ Կարեն Գրիգորյանին ժամը 11։00-ի սահմաններում ԱՄՆ դոլար է տվել, որպեսզի նա գումարը հետ վերադարձնի և ինքը կատարի համակարգչային ձևակերպում։ Գործառնական օրվա ավարտին երբ տեսել է, որ Կարենը գումարը չի վերադարձրել ու հեռախոսը եղել է անջատված ինքը այդ մասին տեղյակ է պահել իրենց վարչության պետին և անվտանգության աշխատակցին։ Մինչ իր աշխատելը բանկում Կարենը եղել է հաճախորդ այդ բանկի։ Ինքը Կարենին այդ օրվանից բացի տվել է գումարներ։ Կարենի հանդեպ վստահությունը ձեռք է բերել աշխատանքի ընթացքում։ Կարենին ճանաչել է նաև աշխատանքից դուրս։ Ինքը Կարենի հետ կատարել է գործարք նաև տեղում նա տվել է գումար։ Իրենց մոտ առկա են տեսախցիկներ, որոնք նայում են անվտանգության աշխատակիցները։ Ապահովագրությունը իր փոխարեն փոխհատուցել է գումարը ու հիմա ինքը ամեն ամիս գումար է տալիս ապահովագրությանը։ Ինքը ընդունում է, որ աշխատանքային կարգ է խախտել, ինքը իրեն մեղավոր է ճանաչում առաջին մասով։ Ինքը նախաքննության ընթացքում պաշտպան ունեցել է իրեն մեղավոր չի ճանաչել։ Կարեն Գրիգորյանը իրեն մի քանի անգամ տուն է ուղեկցել։ Իրենք պայմանավորվել են, որ ինքը նրան գումար կտա։ Ինքը չի կարող ասել, թե անվտանգության աշխատակիցը տեսախցիկներով տեսել է նախկին դեպքը, թե ոչ։ Կարենը բանկում ունեցել է արտոնյալ կարգավիճակ։ Իր վստահության հիմքը եղել է այն, որ ինքը Կարենի հետ եղել է մտերմիկ հարաբերությունների մեջ։
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո ամբաստանյալը հայտնեց, որ իր դիրքորոշումը միշտ նույնն է եղել, որ ծանր հետևանքներ իր կատարած արարքը չի առաջացրել։ Նախաքննության ընթացքում ինչ-որ տերմին չի հասկացել այդ պատճառով հայտնել է որ մեղավոր է ճանաչել։
Ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով կատարած արարքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Տուժողի ներկայացուցիչ Տարոն Սիմոնյանը բացատրություն տվեց այն մասին, որ Մերի Մուրադյանը աշխատել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում, որպես հաշվապահ-գանձապահ։ Աշխատանքի ընթացքում բանկին պատկանող գումարները տրամադրել է այլ անձի բանկին պատճառելով 44.747.336 ՀՀ դրամի վնաս։ Վերջինս վստահելով Կ.Գրիգորյանին՝ առանց արտարժույթի փոխարկում կատարելու համար ծրագրային գրանցում կատարելու և նշված գումարին համարժեք ՌԴ ռուբլին բանկ մուտք կատարելու, առանց ելքագրման դրամարկղից նրան կանխիկ տվել է 170.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այնուհետև որոշ ժամանակ անց տեսնելով, որ Կ.Գրիգորյանը խոստացված գումարը չի վերադարձրել, զանգահարել է նրա բջջային հեռախոսահամարին, սակայն այն անջատված է եղել։ Օրվա ընթացքում Կ.Գրիգորյանի աշխատակիցներից մեկը վերադարձրել է 59.850 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.970.000 ռուբլի, որը Մ.Մուրադյանը մուտքագրել է դրամարկղ՝ որպես Կ.Գրիգորյանին տրված արտարժույթի մարում։ Վերջինիս դրամարկղի պակասորդը կազմվել է 110.150 ԱՄՆ դոլար գումար։ Մերի Մուրադյանը ոչ միայն բանկին պատճառել է նյութական վնաս այլ նաև բանկի համար առաջացել է ծանր հետևանքներ, քանի որ այդ գումարի կորուստը ներկա պահին բանկի համար համարվում է մեծ վնաս և առաջացրել է բանկի համար ծանր հետևանք և խոշոր վնաս։ Մ.Մուրադյանի կողմից կատարված արարքի հետևանքով հեղինակազրկվել է Բանկը։
Վկա Զարինե Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում, որպես հաշվապահ-գանձապահ։ Իր գործունեության մեջ է մտնում հաճախորդներին սպասարկելը և տարաբնույթ բանկային գործարքներ կատարելը։ Դեպքի օրը աշխատանքային օրվա ավարտին ինքը իմացել է, որ Մերին կատարել է գործարք, որը չի գրանցել և դրամարկղից գումար է դուրս հանել։ Ինքը Կարենին որպես հաճախորդ է ճանաչել, սակայն նրա հետ գործարք չի կատարել, նրան միշտ սպասարկել է Մերին։ Կոնկրետ պակասորդի գումարը չի հիշում։ Ինքը տեղյակ է, որ գումարի մի մասը վերադարձրել են։
Վկա Քնարիկ Հակոբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում, որպես հաշվապահ-գանձապահ։ Ինքը մեկ շաբաթ փոխարինել է կասայի վարիչին։ Ինքը աշխատանքային ժամի ավարտից հետո նկատել է, որ ինչ-որ խառնաշփոթ է տիրում և իմացել է, որ Մերին Կարենին գումար է տվել ու Կարենը այժմ անհասանելի է։ Կարենին ճանաչել է, որպես հաճախորդ։ Մերին Կարենին 170.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել և այժմ Հայաստանում է։ Մերին կարենի հետ ինչ հարաբերություն է ունեցել, ինքը չգիտի։
Վկա Լիլիթ Կոտինյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատանքային օրվա ավարտից հետո երբ ինքը պատրաստվել է տուն գնալ ինքը տեսել է, որ Մերիի մոտ խառնաշփոթ է և ինքը նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել ու նա ասել է, որ ինչ որ մեկի գումար է տվել 170.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այդ գումարը չեն վերադարձրել նրան։ Ինքը անմիջապես զանգել է իրենց վարչության պետին։ Նա իրեն ասել է, որ դա առաջին դեպքը չի եղել նա Կարենին պարբերաբար տվել է գումարներ։
Վկա Օնիկ Չիչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում։ Մերի Մուրադյանի պարտականությունների մեջ է մտել հաճախորդից գումարը վերցնելը, պարտադիր հաշվելը, կատարել գործարքը համակարգչով նոր տալ գումար։ Նա առանց գործարքը կատարելու հաճախորդին տրամադրել է գումար։ Ժամը 17։30-ին ինքը իրեն ասել է, որ առավոտյան գումար է տվել հաճախորդին, որպեսզի գումարը վերադարձնի, սակայն չի վերադարձրել։ Իր հիշելով 170.000 ԱՄՆ դոլար պակասորդ է։ Մերի Մուրադյանը սկզբում իրեն ասել է, որ 110.000 ԱՄՆ դոլար է պակաս, սակայն համապատասխան աուդիտի ստուգումից հետո պարզվել է, որ պակասորդը եղել է ավելի՝ 170.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Ամեն աշխատանքի օրվա ավարտից հետո գումարները հաշվվում են։
Վկա Անահիտ Ղազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում որպես հաշվապահ-գանձապահ։ Իր գործառույթի մեջ է մտնում հաճախորդներին սպասարկելը՝ Մերի Մուրադյանը նույնպես սպասարկել է հաճախորդներին։ Դեպքի օրը՝ աշխատանքային ժամի ավարտին են տեղեկացել, որ Մերի Մուրադյանը ինչ-որ մեկի տվել է գումար՝ ԱՄՆ դոլոր գումար, որպեսզի նրան ռուսական գումար տան, սակայն չեն տվել այդ գումարը։ Այն հաճախորդը ում Մերին տվել է գումար նրա անունը եղել է Կարեն, սակայն ազգանունը չի իմացել։ Նա այդ հաճախորդին չի սպասարկել։ Այդ հաճախորդին սպասարկել է Մերի Մուրադյանը։ Գումարի չափը եղել է 110.000 ԱՄՆ դոլար գումար իր հիշելով, քանի որ անցել է երկար ժամանակ։ Հաճախորդը սկզբում պետք է հանձնի գումարը, գործարքը կատարելուց հետո ստորագրի տպած կտրոնի վրա և կտրոնի հետ միասին գանձապահը տալիս է գումարը և կտրոնի օրինակը։ Այդ գործընթացը նշված է իրենց կանոնակարգի մեջ և բոլոր գանձապահները դրա մասին գիտեն, բացի այդ իրենք հանձնում են ատեստացիա։ Հայտնեց, որ պնդում է նախաքննական իր ցուցմունքը։
Վկա Կոնստանտին Գեդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանին։ Մերի Մուրադյանին ճանաչում է Կարեն Գրիգորյանի միջոցով որպես բանկի աշխատող։ Կարեն Գրիգորյանը ժամանակին եղել է իր ընկերը։ Կարեն Գրիգորյանի հետ կատարել են չենջի գործարքներ։ Կարենին ճանաչում է 2005 թվականից և նրա մոտ աշխատել է որպես վարորդ-առաքիչ և տեղափոխել է գումարներ կամ Կարեն Գրիգորյանի հանձնարարությամբ բանկերից կատարել է գումարի փոխանակումներ։ Ինքը չի հիշում, թե որտեղից, գազելի վարորդից վերցրել է գումար այդ գումարը եղել է Պարտեզինը՝ գումարը եղել է մոտ երկու միլիոն ռուբլի։ Ինքը այդ գումարը պետք է տաներ բանկ և դրա փոխարեն վերցներ ԱՄՆ դոլար գումար։ Ինքը այդ գումարը պետք է տար Մերի Մուրադյանին, ով աշխատում էր ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում։ Ինքը գումարը տարել է Մերի Մուրադյանի մոտ, սակայն Մերի Մուրադյանը վերցրել է այդ գումարը՝ ռուբլին և իրեն ասել է, որ Կարենը արդեն իրենից գումար է վերցրել դոլարով և ինքը այդ գումարը պետք է դնի դրա տեղը և իրեն ասել է, որ Կարենի վերցրած գումարը ավելի շատ է եղել։ Իր իմանալով, Կարենը Մերիից վերցրել է 160.000 ԱՄՆ դոլար։ Ինքը զանգել է Կարենին, սակայն Կարենը եղել է անհասանելի։ Ինքը այդ գումարը թողելով Մերի Մուրադյանին գնացել է։ Նման դեպքեր եղել են, որ ինքը գումար է տարել և վերցրել ու այդ ամենը եղել է Կարենի հանձնարարությամբ։
Վկա Կարինե Էլբակյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում, որպես հաճախորդների սպասարկման բաժնի պետ։ Հայտնեց, որ ճանաչում է Մերի Մուրադյանին։ Ինքը հաշվապահության մասով ստուգել է Մերի Մուրադյանի աշխատանքը։ Ինքը խոսակցություններից իմացել է, որ Մերի Մուրադյանի դրամարկղում եղել է գումարի պակասորդ։ Գումարի չափը եղել է 100.000 ԱՄՆ դոլար գումարից ավել, իսկ այդ պակասորդը պետք է առաջանա նույն օրը, քանի որ ամեն օր իրենց մոտ եղած գումարները սգուգվել է։
Վկա Վլադիմիր Գրիգորյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության անվտանգության վարչության պետ։ Ինքը ճանաչել է Մերի Մուրադյանին։ Ինքը ընկերության անվտանգության պետ աշխատել է 2012 թվականից մինչ սույն տարվա հոկտեմբերի 10-ը։ Ինքը տեղեկացել է որ առկա է գումարի կորուստ կապված ոմն Կարեն Գրիգոյանի հետ և ինքը միջոցներ է ձեռնարկել այդ անձին հայտնաբերելու ուղությամբ։ Ինքը կոնկրետ օրը չի հիշում, սակայն այդ մասին տեղեկացել է աշխատանքային ժամի ավարտից հետո։ Ինքը շատ արագ պարզել է որ Կ.Գրիգորյանը իր ավտոմեքենան թողել է օդանավակայանում և լքել է ՀՀ-ն։ Իր հիշելով գումարը եղել է 100.000 ԱՄՆ դոլարից շատ։ Բանկը այդ գործողության հետևանքով կրել է ծանր հետևանք, նաև նյութական։
Նախաքննական ցուցմունքը հարապարակվելուց հետո վկան հայտնեց, որ դա ամբողջությամբ համապատասխանում է իրականությանը։
ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունից ստացված՝ 2013 թվականի օգոստոսի 28-ին Մ.Մուրարդյանի կողմից սպասարկած դրամարկղի տեսախցիկի տեսաձայնագրությունը զննելու մասին կազմված արձանագրությունով, համաձայն որի 2013 թվականի օգոստոսի 28-ին, ժամը 11։13-ին Կարեն Գրիգորյանի վարորդ-առաքիչ Կոնստանտին Գեդոյանը մոտեցել է Մ. Մուրադյանի կողմից սպասարկվող դրամարկղին, փոխանակման նպատակով տրամադրել մոտ 60.000 ՌԴ ռուբլի գումար, ապա Մ. Մուրադյանն այն հաշվելուց հետո, առանց ծրագրային գործարք կատարելու, Կ. Գեդոյանին է փոխանցել թվով 6 կապից բաղկացած 60.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
ՙԱրմենտել՚ և ՙՂ-տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերություններից ստացված՝ Մերի Մուարդյանի 099-46-41-02 և Կարեն Գրիգորյանի 093-79-08-79 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները զննելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի 2013 թվականի օգոստոսի 29-ին և օգոստոսի 30-ին Կ. Գրիգորյանի և Մ. Մուրադյանի միջև ակտիվ հեռախոսակապ է եղել։
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01 –29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի և 30.08.2013թ-ին Մերի Մուրադյանի կողմից սպասարկվող դրամարկղում հայտնաբերված 110.150 ԱՄՆ դոլար պակասորդի վերաբերյալ կազմված ակտի պատճեններով։
Դատարանը գտնում է, որ մտացածին են և սույն դատավճռի հիմքում որպես ապացույց չպետք է դնել ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի դատական քննության ընթացքում տրված ցուցմունքի մի մասը, քանի որ ամբաստանյալի այդ ցուցմունքը հերքվում իր իսկ կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, տուժողի ներկայացուցչի բացատրությունով, վկաներ Օնիկ Չիչյանի, Վլադիմիր Գրիգորյանի, Քնարիկ Հակոբյանի, Լիլիթ Կոտիկյանի, Կարինե Էլբակյանի, Զարինե Մարգարյանի, Անահիտ Ղազարյանի և Կոնստանտին Գեդոյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներով, ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունից ստացված՝ 2013 թվականի օգոստոսի 28-ին Մ.Մուրադյանի կողմից սպասարկած դրամարկղի տեսախցիկի տեսաձայնագրությունը զննելու մասին կազմված արձանագրությունով, ՙԱրմենտել՚ և ՙՂ-տելեկոմ՚ ՓԲ ընկերություններից ստացված՝ Մերի Մուարդյանի 099-46-41-02 և Կարեն Գրիգորյանի 093-79-08-79 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները զննելու մասին կազմված արձանագրությամբ և ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01–29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի և 30.08.2013թ-ին Մերի Մուրադյանի կողմից սպասարկվող դրամարկղում հայտնաբերված 110.150 ԱՄՆ դոլար։
Ավելին` ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքը և դատարանում տված ցուցմունքները հակասական են, ինչը նույնպես վկայում է այն մասին, որ ամբաստանյալը յուրաքանչյուր դեպքում փորձել է խուսափել իրականությունը ներկայացնելուց` մոռանալով նախորդ ցուցմունքները։ Հետևապես` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի ցուցմունքի մի մասը արժանահավատ չէ և հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ։
(…)՚:
Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունները.
ՙ(…) Վերոգրյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանը 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին աշխատելով ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում որպես հաշվապահ-գանձապահ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության Խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի, 07.10.2011թ. Բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի և 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի հիման վրա ունենալով այլ լիազորություններ, իր լիազորությունները ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և Կարեն Գրիգորյանի օգտին օգտագործելու նպատակով, վերջինիս անձնական միջոցները բարելավելու և նրա նկատմամբ անձնական մտերմիկ փոխհարաբերություններ ունենալու շահագրգռվածությունից ելնելով, դիտավորությամբ խախտել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի 3.1, 3.1.3 և 3,6 կետերի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3 և 2.2.4 կետերի և 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի պահանջները, այն էª 07.10.2011թ. թիվ 622-Ա հրամանի համաձայն ընդունվելով աշխատանքի ՙՀայէկոնոմԲանկ՚ ԲԲԸ-ում, զբաղեցնելով Բանկի ՀՄՎ-ի հաշվապահ-գանձապահի պաշտոնը և պարտականություններ ունենալով բարեխղճորեն կատարել ստանձնած իր աշխատանքային պարտականությունները, պահպանել գործատուի ներքին իրավական ակտերի պահանջները և աշխատանքային կարգապահությունը, խնայողաբար վերաբերվել գործատուի գույքին, պահպանել այն և կորստի կամ սպառնացող այլ վնասի ծագման մասին անմիջապես տեղյակ պահել գործատուին և կատարել սույն աշխատանքները գործատուի ներքին ակտերով սահմանված պահանջներին համապատասխան, ստանձնել է լիակատար նյութական պատասխանատվությունն իրեն վստահված նյութական արժեքների պահպանության, պակասորդի և կորստի համար, որի կապակցությամբ պարտավոր է եղել ապահովել բանկի նյութական արժեքների պահպանությունը, միջոցներ ձեռնարկել վնասի առաջացման և կորստի կանխման ուղղությամբ, տնօրենին կամ իր անմիջական ղեկավարին ժամանակին տեղեկացնել իրեն վստահված արժեքների պահպանության ապահովմանը սպառնացող բոլոր իրավիճակների մասին, իսկ բանկում գործող կարգի համաձայն պարտավոր է եղել արտարժույթի առքուվաճառք բանկային գործարքն իրականացնելիս հաճախորդներից կանխիկ ընդունել արտարժույթի առուվաճառքի անդորրագրի հիման վրա և արտարժույթի կանխիկ առք ու վաճառք իրականացնելիս պարտավոր է եղել ընդունել գնվող արժույթը, ձևավորել արտարժույթի առուվաճառքի անդորագիրը երկու օրինակից, ստորագրել և կնիքել անդորագրերը, որից հետո մեկ օրինակը վաճառվող արժույթի հետ միասին հանձնել հաճախորդին, մեկ օրինակը պահել իրեն մոտ, մինչդեռ Կարեն Գրիգորյանին է հանձնել 69.060.800 դրամին համարժեք 170.000 ԱՄՆ դոլլար գումար՝ առանց բանկային գործարք կատարելու, գործառնական ծրագիր մուտքագրելու, գնվող արժույթն ընդունելու, անդորագրերը ձևավորելու, ստորագրելու և կնիքելու, որպիսի արարքները առաջացրել են ծանր հետևանքներ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության համար։
Ապացուցված է Մերի Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ։
(…)՚:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Վերաքննիչ բողոք բերած անձիքª ամբաստանյալը և պաշտպանը, նշել են, որ 16.01.2017թ. Դատարանին ներկայացրել են հայտարարություն, որով հերքել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված ծանր հետևանքների առկայությունը: Պաշտպանական կողմը ծանր հետևանքի առկայության հետ միասին հերքել է նաև հաճախորդների թվի կրճատման մասին տուժողի ներկայացուցչի հայտարարությունը:
Ծանր հետևանք առաջացած լինելը պետք է որոշել կոնկրետ տուժողի մասով, ոչ թե ընդհանրապես: Վարույթն իրականացնող մարմինները պարտավոր են եղել ներկայացնել բանկի վիճակը դեպքից առաջ և հետո, պետք է կատարեին ֆինանսական վերլուծություն, անհրաժեշտության դեպքում նշանակեին դատատնտեսագիտական և աուդիտորական համալիր փորձաքննություն և պարզեին, թե 110.000 ԱՄՆ դոլարի պակասորդը ինչ հետևանք է առաջացրել ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ՓԲ ընկերության համար, հիմնավորեին այդ վիճակի ծանրությունը և ապացուցեին պատճառահետևանքային կապն այդ ծանրության և Մ.Մուրադյանի կողմից պատճառված էական վնասի միջև: Սակայն, վարույթն իրականացնող մարմինը չի պարզել վերոգրյալ հանգամանքները:
Բացարձակ թվով պատճառված վնասը մի տուժողի համար կարող է առաջացնել ծանր հետևանք, մյուսի համար կարող է ծանր հետևանք չառաջացնել ընդհանրապես:
2013թ. տարեկան հաշվետվության 27-րդ էջում արձանագրվել է, որ 2012թ. համեմատությամբ 2013թ. բանկի ընդհանուր կապիտալն աճել է 17 տոկոսով, կամ 1.608.000.800 ՀՀ դրամով: Եթե բանկի ընդհանուր կապիտալի 17 տոկոսը կազմել է 1.608.000.800 ՀՀ դրամ, ապա բանկի ընդհանուր կապիտալը կկազմի 9.458.828.235 ՀՀ դրամ: Տուժողին պատճառված 44.987.400 ՀՀ դրամ գումարի վնասը կկազմի նրա ընդհանուր կապիտալի 0.47 տոկոսը:
2013թ. հաշվետվության հետազոտմամբ (էջ 54) պարզվել է, որ տուժողի դրամական միջոցները և դրանց համարժեքները 2012թ. կազմել են 14.988.251 ՀՀ դրամ, 2013թ. այդ գումարն ավելացել է և կազմել է 17.866.741 ՀՀ դրամ:
ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության կողմից հրապարակած 2013թ. հաշվետվության համաձայնª 31.12.2013թ. բանկի հաճախորդների թիվը կազմել է 123.700.000 մարդ: Իսկ 2014թ. հաշվետվության համաձայնª 31.12.2014թ. բանկի հաճախորդների թիվը կազմել է 133.400.000 մարդ: Այսինքն 2013թ. համեմատությամբ բանկի հաճախորդների թիվը 2014թ. ավելացել է:
Տուժողը ներկայացրել է 03.10.2017թ. կազմված թիվ 09-6814 գրությունը, որով իբրև հիմնավորել է ծանր հետևանքները: Այդ գրությունը անհիմն է, քանի որ այնտեղ ընդգրկվել են տվյալներ, որոնք բանկի հաշվետվությունների մեջ ընդգրկված չեն:
Հաշվետվությունների համաձայն բանկը շահույթով է աշխատել, բոլոր ցուցանիշներով բազմաթիվ անգամ գերազանցել է նախորդ տարվա ցուցանիշներին: Հետևաբար, ծանր հետևանքներ չեն առաջացել: Սակայն, 03.10.2017թ. թիվ 09-6814 գրությամբ բանկը ներկայացրել է գործավարական հետևյալ գործողությունները, որպես ծանր հետևանքի ապացույց.
1.Վնասի չափով նվազել է բանկի չբախշված շահույթը, ինչը ազդել է 2013-2014թթ. տարեկան արդյունքներով բանկի բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի կողմից բաժնետերերին շահութաբաժիններ վճարելու որոշման վրա:
2. 2013-2014թթ. տարեկան արդյունքներով բանկի բաժնետերերի ժողովին մասնակցելու իրավունք ունեցող թվով 1.434 բաժնետեր զրկվել են վնասի չափով շահութաբաժին ստանալու հնարավորությունից, ինչով բաժնետերերին պատճառվել է իրենց բաժնետոմսերին համամասնորեն չվաստակված վնասների չափով վնասներ:
Բանկի բաժնետերերը քննարկվող քրեաիրավական գործով քրեաիրավական հարաբերությունների սուբեկտ չեն և նրանց վնասը բանկին հասցված վնաս ճանաչել չի կարելի:
3. Առաջացել է բանկի ընդհանուր կապիտալի և բանկի բարձր իրացվելի ակտիվների նվազման վտանգ, սակայն բանկի կողմից տարբեր ֆինանսական գործառնություններ իրականացնելու, այլ միջոցներ ներգրավելու հաշվին տվյալ նորմատիվների խախտումներ բանկը թույլ չի տվել: Դրանք առաջ են բերել լրացուցիչ ծախսեր:
Այդ ծախսերի չափը և ոլորտները չեն ներկայացվել: Եթե դրանք նույնիսկ իրական լինեն, դրանք ծանր հետևանքներ հանդիսանալ չեն կարող: Չեն ներկայացվել նաև այդ ծախսերը հիմնավորող ապացույցներ: Չի ներկայացվել բանկի կողմից արված հայտարարությունները հիմնավորող որևէ ապացույց:
Բացի այդ, ապացույց ներկայացնող կողմն է պարտավոր ապացուցել իր կողմից ներկայացված ապացույցը: Սակայն ծանր հետևանքները հիմնավորող ոչ մի հայտարարություն ապացուցված չէ:
Ծանր հետևանքները հիմնավորող ոչ մի ապացույց ամբողջ քրեական գործում գոյություն չունի: Դատարանը գտել է, որ Մ.Մուրադյանի արարքը ծանր հետևանքներ է առաջացրել, սակայն այդ հանգամանքը հիմնավորող ոչ մի ապացույցի հղում չի կատարել:
Արդյունքում Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358 հոդվածի պահանջը, հետևաբար բողոքարկվող դատավճիռը ենթակա է բեկանման:
Մ.Մուրադյանը խախտել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙդրամարկղային գործառույթների իրականացման կարգը՚, որով կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններ սահմանվել են հաշվապահ-գանձապահների համար: Մ.Մուրադյանն այդ կարգի 3.1., 3.1.3. և 3.6. կետերն էլ խախտել է, որն էլ առաջ է բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածով նախատեսված հանցակազմը:
Սակայն, Մ.Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալի մեջ նշվել է, որ վերջինս խախտել է նաև նրա և ընկերության միջև կնքված ՙաշխատանքային պայմանագրի՚ և ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության պայմանագրի՚ պահանջները:
Մ.Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալից ՙաշխատանքային պայմանագրի՚ և ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության պայմանագրի՚ խախտումների մասին ձևակերպումները պետք է հանել վերը ներկայացվածից նաև հետևյալ հիմնավորումներով.
1. ՙաշխատանքային՚ և ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության՚ մասին պայմանագրերը կարգադիչ կամ որևէ այլ լիազորությամբ աշխատակիցներին չեն օժտել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածով պատասխանատվություն սահմանված է միայն օբյեկտիվ և սուբեկտիվ կողմով կարգադիչ կամ այլ լիազորությունների չարաշահման համար:
2. Այդ պայմանագրերը կարգավորում են առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների և նրանց ծառայողների միջև հարաբերությունները և դրանք ծառայողներին կարգադիչ կամ այլ լիազորություններով չեն օժտում: Ընդհակառակը, այդ հարաբերություններում կարգադրիչ լիազորություններն առևտրային կամ այլ կազմակերպությունները ծառայողին չեն փոխանցում, այլ վերապահում են իրենց: Ծառայողների նկատմամբ իրենք գտնվում են գերակա՝ իշխանահրամայական դիրքում և այդ հարաբերություններում կարգադրողն իրենք են:
Մերի Մուրադյանը որպես մեղադրյալ ներգրավվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով՝ 170.000 ԱՄՆ դոլարի չափով էական վնաս պատճառելու համար, որով իբրև տուժողին պատճառվել է ծանր հետևանքներ:
Դեպքի օրը՝ 30.08.2013թ. տուժողը հայտնել է, որ իրեն պատճառված վնասը կազմում է 110.150 ԱՄՆ դոլար: Սակայն անհայտ և անբացատրելի պատճառով Մ.Մուրադյանը և Կ.Գրիգորյանը որպես մեղադրյալ ներգրավվել են 170.000 ԱՄՆ դոլարի չափով վնաս պատճառելու համար: Ուստի, Մ.Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքում կարող է ընդգրկվել միայն 110.150 ԱՄՆ դոլարի չափով վնասը:
Այդպիսով, Մ.Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանքը չի հիմնավորվումª ծանր հետևանքների բացակայության պատճառով: Հետևաբար, Մ.Մուրադյանի արարքը ենթակա է վերավորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասից 214 հոդվածի 1-ին մասով:
Դատարանի դատավճիռը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերին, ՙԻրավական ակտերի մասին՚ ՀՀ օրենքի պահանջներին:
Մ.Մուրադյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարել է իր նկատմամբ Կ.Գրիգորյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով: Այդ պատճառով նա չպետք է դատապարտվեր ընդհանրապես, պետք է ճանաչվեր տուժող:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով բողոքաբերները խնդրել են. ՙ/…/ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը` ամբողջությամբ բեկանել դատական ակտը, կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, Մերի Մուրադյանի արարքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասից 1-ին մասով, կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՙՔրեական պատասխանատվությունից ազատելը վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով՚ վերտառությամբ 75 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը և Մերի Մուրադյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից,
կամ
Մերի Մուրադյանի արարքը չվերաորակելու, մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով թողնելու դեպքում խնդրում ենք կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՙՔրեական պատասխանատվությունից ազատելը վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով՚ վերտառությամբ 75 հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը և Մերի Մուրադյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից՚:

4.Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.

Պաշտպան Մ.Վարդանյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն: Ամբաստանյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Դատախազը վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեց, խնդրեց մերժել այն` վիճարկվող դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Տուժողի ներկայացուցիչ Տ.Սիմոնյանը խնդրեց բողոքը մերժել: Նա ներկայացրեց գրավոր առարկություն, համաձայն որի վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման: Դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա, ինչպես նաև Դատարանը բացահայտել է գործի փաստական հանգամանքները և կիրառել է քրեական ճիշտ օրենք, պահպանել է քրեական դատավարության օրենքի նորմերը, հետևաբար վերաքննիչ բողոքը ենթակա չէ բավարարման։
Ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցավոր արարքից հետո բանկը ապահովագրական ընկերությունից ստացել հատուցում, բանկին պատճառված վնասի մի մասն էլ վերականգնվել է ամբաստանյալի միջոցների հաշվին: Ի վերջո` բանկի չվերականգնված վնասը կազմում է 4.144.054 ՀՀ դրամ։
Դատարանը հաստատելով նաև այն փաստը, որ ամբաստանյալի արարքից հետո բանկին պատճառված վնասի համար 37.747.336 դրամ ապահովագրական հատուցում ստանալու, ամբաստանյալի միջոցներից վնասը մասնակի հատուցվելու արդյունքում բանկի չհատուցված վնասը կազմել է 4.144.054 ՀՀ դրամ, իրավացիորեն վճռել է ամբաստանյալից հօգուտ բանկի բռնագանձել 4.144.054 ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Դատարանի թիվ ԵԿԴ/0068/01/15 քրեական գործով 20.07.2018թ. կայացրած դատավճռի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով բողոքի կապակցությամբ ստացված քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմի հիմնավորումները, մեղադրողի և տուժողի ներկայացուցչի առարկությունները, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի և ամբաստանյալի կողմից բերած վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, իսկ վիճարկվող դատավճիռը բեկանելª հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3 հոդվածի համաձայնª
ՙՔրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքնª այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայնª
ՙ1.Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2.Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3.Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25 հոդվածի համաձայն.
ՙ1.Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126 հոդվածի համաձայն`
ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127 հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`
ՙ1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)՚։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª
ՙՄեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ՚։
Ինչպես հետևում է մեջբերված նորմերի վերլուծությունից՝ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ։
ՙԱպացույցների բավարարություն՚ հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՙապացուցման առարկա՚ և ՙապացույցների բավարարություն՚ հասկացությունները, նշել է. ՙ(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3)անմեղության կանխավարկած՚ (տես Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. ՙ[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107 հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)՚ (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Մեջբերված իրավադրույթների և նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և Դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա չէ փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը հիմք է տալիս հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Այսպես` Դատարանը հաստատված է համարել, որ Մերի Մուրադյանը 2013թ. օգոստոսի 30-ին աշխատելով ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունում որպես հաշվապահ-գանձապահ ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության Խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի, 07.10.2011թ. Բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի և 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի հիման վրա ունենալով այլ լիազորություններ, իր լիազորությունները ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության շահերին հակառակ և Կարեն Գրիգորյանի օգտին օգտագործելու նպատակով, վերջինիս անձնական միջոցները բարելավելու և նրա նկատմամբ անձնական մտերմիկ փոխհարաբերություններ ունենալու շահագրգռվածությունից ելնելով, դիտավորությամբ խախտել է ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության խորհրդի թիվ 25/01-29.07.2013թ. որոշմամբ հաստատված ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության դրամարկղային գործառնությունների իրականացման կարգի 3.1, 3.1.3 և 3,6 կետերի, 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված թիվ 1528 աշխատանքային պայմանագրի 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3 և 2.2.4 կետերի և 07.10.2011թ. բանկի և Մերի Մուրադյանի միջև կնքված ՙլրիվ նյութական պատասխանատվության մասին՚ պայմանագրի պահանջները, Կարեն Գրիգորյանին է հանձնել 69.060.800 դրամին համարժեք 170.000 ԱՄՆ դոլլար գումար՝ առանց բանկային գործարք կատարելու, գործառնական ծրագիր մուտքագրելու, գնվող արժույթն ընդունելու, անդորագրերը ձևավորելու, ստորագրելու և կնիքելու:
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Դատարանի նման եզրահանգումը, այն բխում է գործի նյութերից, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից: Ամբաստանյալը նույնպես ընդունել է, որ ինքը կատարել է վերը նշված արարքը, սակայն իր անհամաձայնությունն է հայտնել` կապված արարքի քրեաիրավական որակման հետ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի կատարած արարքի քրեաիրավական որակմանը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, Մ.Մուրադյանի արարքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասին, քանի որ այն տուժող բանկի համար չի առաջացրել ծանր հետևանքներ:
Գործի նոր քննության արդյունքում առաջին ատյանի դատարանը հետազոտելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք` առանց պատշաճ իրավական վերլուծություն կատարելու, թե դատաքննությամբ հետազոտված որ ապացույցների գնահատման արդյունքում է եկել համոզման, որ ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի կողմից կատարած արարքի հետևանքով տուժող բանկի համար առաջացել են ծանր հետևանքներ և ինչում է այն դրսևորվել:
Հարկ է նշել, որ Վերաքննիչ դատարանը 29.06.2016թ. որոշմամբ մասնակիորեն բավարարել էր մեղադրողի և տուժողի վերաքննիչ բողոքները, որով վերջիններս խնդրել էին ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով` բեկանելով առաջին ատյանի դատարանի կողմից 16.03.2016թ. սույն գործով կայացրած դատավճիռը, որով ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանին մեղսագրված արարքը վերաորակվել էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով: Վերաքննիչ դատարանը մասնակիորեն բավարարելով բողոքները` որոշում էր կայացրել 16.03.2016թ. կայացրած դատավճիռը բեկանելու և գործը նոր քննության ուղարկելու մասին, պատճառաբանելով, որ դատարանը գործի քննությամբ չի պարզել` արդյոք Մերի Մուրադյանի կատարած արարքի հետևանքով բանկը հեղինակազրկվել է, թե ոչ, հաճախորդների թիվը պակասել է, թե ոչ, 44.000.000 դրամ գումարը շրջանառությունից դուրս գալը բանկի շրջանառության վրա բացասական հետևանքներ թողել է, թե ոչ:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ գործի նոր դատաքննության ընթացքում վերը նշված հանգամանքները չեն պարզվել, դատարանը այդ ուղղությամբ քննություն չի կատարել, գործի նոր դատաքննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը որևէ ապացույց չի ներկայացրել` հիմնավորելու, որ ամբաստանյալի կողմից կատարած արարքի հետևանքով բանկը հեղինակազրկվել է, հաճախորդների թիվը պակասել է, այդ արարքը բանկի շրջանառության համար բացասական հետևանքներ է առաջացրել: Մինչդեռ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի:
Պաշտպանության կողմը Դատարան է ներկայացրել ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲԸ 2013թ. տարեկան հաշվետվությունը, համաձայն որի 2012թ. համեմատությամբ 2013թ. բանկի ընդհանուր կապիտալն աճել է 17 տոկոսով, կամ 1.608.000.800 ՀՀ դրամով: Ըստ 2013թ. հաշվետվության` բանկի դրամական միջոցները և դրանց համարժեքները 2012թ. կազմել են 14.988.251 ՀՀ դրամ, 2013թ. այդ գումարն ավելացել է և կազմել է 17.866.741 ՀՀ դրամ: Նույն հաշվետվության համաձայն` 31.12.2013թ. բանկի հաճախորդների թիվը կազմել է 123.700.000 մարդ: Իսկ 2014թ. հաշվետվության համաձայնª 31.12.2014թ. բանկի հաճախորդների թիվը կազմել է 133.400.000 մարդ: Այսինքն 2013թ. համեմատությամբ բանկի հաճախորդների թիվը 2014թ. ավելացել է:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Մերի Մուրադյանի կատարած արարքը ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին պատճառել էական վնաս, այսինքն նրա կատարած արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասին հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙ1. Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելը, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով՚:
Տվյալ հանցագործության անմիջական օբյեկտը առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների գործունեության կարգի ու դրանցում ծառայության օրինական շահերի պաշտպանության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երեք պարտադիր հատկանիշներով.
1. առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը,
2. անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը,
3. ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը:
Քննարկվող հանցակազմի առկայության համար անհրաժեշտ է նաև, որ համապատասխան ծառայողի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու հետևանքով անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառվի: Էական վնասը արժեքավորող հասկացություն է: Տվյալ հետևանքի` որպես հանցակազմի հատկանիշի հարցը լուծվում է իրավակիրառողի կողմից` ելնելով կատարված արարքի կոնկրետ հանգամանքներից` պատճառված վնասի չափից և բնույթից, տուժողների թվից և առանձնահատկություններից, վնասը վերականգնելու համար անհրաժեշտ միջոցների ծավալից և այլն: Այն կարող է լինել ինչպես գույքային /նյութական վնաս, բաց թողնված օգուտ/ այնպես էլ այլ /բարոյական, ֆիզիկական, կազմակերպական/ բնույթի: Նշված վնասը կարող է պատճառվել ինչպես անձանց և կազմակերպությունների իրավունքներին, այնպես էլ հասարակության և պետության շահերին: Հետևաբար տվյալ հանցակազմը նյութական է: Հանցագործությունն ավարտված է համարվում համապատասխան լիազորությունները չարաշահելու հետևանքով անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու պահից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց լիազորությունները չարաշահելու առավել վտանգավոր մեկ տեսակ, այն է` նույն արարքը, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
ՙԾանր հետևանք՚ հասկացությունը նույնպես որոշվում է իրավակիրառողի կողմից` պայմանավորված գործի կոնկրետ հանգամանքներով: Օրինակ` ծանր հետևանքների թվին կարող է դասվել կազմակերպության սնանկացումը, կազմալուծումը, երկար ժամանակով գործունեության դադարեցումը, հիմնական աշխատատեղերը կորցնելը, առանձնապես խոշոր չափի նյութական վնասը և այլն:
Վճռաբեկ դատարանի 16.12.2014թ. թիվ ԵԷԴ/0122/01/13 նախադեպային որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը.
ՙ(…) Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի անբաժանելի մասն են կազմում ընդհանրական և գնահատողական հասկացությունները, սակայն այդպիսի հասկացությունների կիրառումը պետք է պայմանավորված լինի առավել որոշակի հասկացությունների օգտագործման անհնարինությամբ, հակառակ դեպքում կխախտվի օրինականության սկզբունքը։ Վերջինս կարող է հետևանք լինել օրենսդրի կողմից զարգացող հասարակական հարաբերություններին համապատասխան բոլոր հնարավոր իրավիճակները սահմանելու անհնարինությամբ։ Օրինակ` ՀՀ քրեական օրենսգրքով որոշակի հանցակազմերի պարտադիր հատկանիշները բնութագրվում են ՙէական վնաս՚ (182 հոդվածի 1-ին մաս, 199.1 հոդվածի 2-րդ մաս, 214 հոդվածի 2-րդ մաս, 276 հոդված, 284 հոդվածի 1-ին մաս, 287 հոդվածի 1-ին մաս և այլն), ՙծանր հետևանքներ՚ (127 հոդվածի 3-րդ մաս, 128 հոդվածի 3-րդ մաս, 131 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ, 132 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ, 132.2 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ, 133 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ և մի շարք այլ հոդվածներ) հասկացություններով, որոնք իրենց բնույթով գնահատողական են, իսկ դրանց բովանդակությունը հնարավոր չէ վերացարկված սահմանել՝ պայմանավորված համապատասխան հանցագործությունների բնույթով։ Նշված և այլ գնահատողական հասկացությունների բովանդակությունը ողջամտորեն կարող է որոշվել և որոշվում է դատարանի կողմից՝ կոնկրետ գործի հանգամանքների գնահատմամբ (…)՚:
Վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշման համատեքստում անդրադառնալով ամբաստանյալ Մ.Մուրադյանի կատարած արարքի քրեաիրավական որակմանը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124 հոդվածի համաձայն մեղադրյալի մեղքի և պատասխանատվությունը խստացնող հանգամանքների առկայության ապացուցման պարտականությունը կրում են քրեական հետապնդման մարմինները:
Սույն գործով մեղադրանքի կողմը Դատարան չի ներկայացրել ապացույցներ այն մասին, որ Մերի Մուրադյանի արարքների հետևանքով ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերությունը սնանկացել, կազմալուծվել է, երկար ժամանակով գործունեությունը դադարել է, հիմնական աշխատատեղեր է կորցրել, բանկը հեղինակազրկվել է, հաճախորդների թիվն է պակասել: Բանկի տարեկան հաշվետվությունները վկայում են հակառակի մասին:
Վերը նշվածի համատեքստում անդրադառնալով նաև ամբաստանյալի կողմից Կարեն Գրիգորյանին` առանց բանկային գործարք կատարելու հանձնած գումարի չափին` 69.060.800 դրամին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ այն ինքնին հիմք չի կարող հանդիսանալ փաստելու, թե Մերի Մուրադյանի կողմից կատարած արարքը տուժողի համար ծանր հետևանքներ է առաջացրել, նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դեպքից կարճ ժամանակ անց ապահովագրական ընկերությունը տուժողին որպես ապահովագրական գումար վճարել է 37.747.336 դրամ, վնասի մնացած մասը փոխհատուցվել է ամբաստանյալի կողմից, և այս պահի դրությամբ բանկին պատճառված վնասի չփոխհատուցված մասը կազմում է ընդամենը 4.144.054 դրամ:
Այսինքն սույն գործի կոնկրետ հանգամանքերի գնահատումը թույլ չի տալիս եզրահագում կատարել այն մասին, որ ամբաստանյալի կատարած արարքի հետևանքով տուժողի համար առաջացել են ծանր հետևանքներ:
Անդրադառնալով Մերի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՈչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, (...)՚։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը համարվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, քանի որ որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Ըստ գործի նյութերիª Մերի Մուրադյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարել է 2013թ. օգոստոսի 30-ին:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված տվյալների համաձայն Մերի Մուրադյանը վերը նշված արարքը կատարելուց հետո որևէ նոր հանցանք չի կատարել: Նրա կողմից վերոգրյալ արարքը կատարելուց հետո անցել է ավելի քան 2 տարի, այսինքնª անցել է ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները, այն չի ընդհատվել նոր հանցանքի կատարմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն`
ՙ1.Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները՚:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
ՙ5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը՚:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Մերի Մուրսադյանը իրեն մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԿԴ/0068/01/15 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել` ամբաստանյալի նկատմամբ դադարեցնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Իսկ տուժող ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության ներկայացուցիչ Տարոն Սիմոնյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 366, 377, 385, 393-395 և 398 հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Մերի Մուրադյանի և պաշտպան Մանվել Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.07.2018թ. թիվ ԵԿԴ/0068/01/15 դատավճիռը բեկանել:
Թիվ ԵԿԴ/0068/01/15 քրեական գործի վարույթը կարճել և ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց ստորագրությունը չհեռանալու մասին, վերացնել:
Տուժող ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ԲԲ ընկերության ներկայացուցիչ Տարոն Սիմոնյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
Ամբաստանյալ Մերի Քաջիկի Մուրադյանի Մուրադյանի անվամբ գրանցված շարժական և անշարժ գույքերի և դրամական միջոցների վրա դրված կալանքը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ