գործ ԵԿԴ/0061/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տիգրան Ենոքյանի
տուժող` Մարտուն Շուշանյանի
տուժողի ներկայացուցիչ` Վահե Արմենակյանի
պաշտպաններ` Արմեն Խաչատրյանի
Արմեն Մելքոնյանի


2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Նարեկ Դավիթի Երիցյանի` ծնված 19.04.1989 թվականին Արագածոտնի մարզի Ուջան գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է Արագածոտնի մարզ, Ուջան գյուղ, Ֆիդայի 9-րդ տանը։

Նարեկ Դավիթի Երիցյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1 կետով։
2015 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ Նարեկ Դավիթի Երիցյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին
Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2014 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին Մարտուն Շուշանյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ «2013 թվականի նոյեմբեր ամսից մինչ օրս Նարեկ անունով մի երիտասարդ իմ նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ինձնից պահանջում է 2650 եվրո գումար»։
2014 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավագ հետաքննիչ Ա.Օրդակյանի կողմից կատարված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրության համաձյան` հայտնաբերվել է ծալովի դանակ, նշանակվել է քրեագիտական փորձաքննություն և համաձայն փորձաքննության թիվ 89-14 եզրակացության փորձաքննությանն ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի գրպանի դանակ է, սառը զենք չի համարվում։
2014 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ օ/լ Ն.Խաչատրյանի կողմից կազմված` անձաին անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Նարեկ Երիցյանի անձնական քննությամբ հայտնաբերվել են դեղահաբեր և նշանակվել է դատա-քիմիական փորձաքննություն, փորձաքննության թիվ 14-0078 եզրակացության համաձայն` ներկայացված դեղապատիճը, դեղահատերն ու դեդեղահատի բեկորներն իրենց բաղադրության մեջ «Հայաստանի հանրապետության հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուսորների» կազմում ընդգրկված թմրակտիվ կամ հոգեմետ բաղադրատարրեր չեն պարունակում։
2014 թվականի փետրվարի 04-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Հ.Բաղմանյանի կողմից որոշում է կայացվել` նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին Նարեկ Երիցյանի կողմից Մարտուն Շուշանյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով 2650 եվրո գումար պահանջելու դեպքի առթիվ քրեական հետապնդում չիրականացնել` հանցակազմի բացակայության հիմքով։ Ինչպես նաև Նարեկ Երիցյանի ավտոմեքենայից հայտնաբերված ծալովի դանակի կապակցությամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով։ Նարեկ Երիցյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված դեղահաբերի կապակցությամբ քրեական հետապնդում չիրականացնել հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով։
2014 թվականի փետրվարի 10-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Ենոքյանի կողմից որոշում է կայացվել` Մարտուն Շուշանյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնում նախապատրաստված նյութերով Նարեկ Երիցյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ կետերով քրեական հետապնդում չիրականացնելու և քրեական գործի հարուցումը մեր-ելու վերաբերյալ 2014 թվականի փետրվարի 4-ի որոշումը վերացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1 կետով թիվ 13200614 քրեական գործ հարուցելու մասին։
2014 թվականի փետրվարի 13-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևանի քննչական վարչության Կենտրոնականի քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13200614 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2015 թվականի մարտի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13200614 քրեական գործով Մարտուն Շուշանյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2015 թվականի մարտի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13200614 քրեական գործով «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից 2014 թվականի մայիսի 16-ին ստացված Ա.Հովսեփյանի 077-16-00-00 և 077-40-05-09, Ն.Երիցյանի 093-77-42-42, Մ.Շուշանյանի 098-21-80-21 և 077-77-56-48 բջջային հեռախոսահամարներից 2013 թվականի հոկտեմբերի 01-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի մարտի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13200614 քրեական գործով Նարեկ Դավիթի Երիցյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1 կետով այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի նոյեմբեր ամսից մինչև 2014 թվականի հունվարի 09-ն ընկած ժամանակահատվածում Մարտուն Բագրատի Շուշանյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել է խոշոր չափի` 1.436.568 ՀՀ դրամի համարժեք 2650 եվրո։
Այսպես. Նարեկ Դավիթի Երիցյանը 2014 թվականի նոյեմբեր ամսին գործով չպարզված անձնավորության` ոմն «Մանումենտցի» Զորիկից տեղեկանալով. որ վերջինիս ծանոթ Կարենը իր ընտանիքի անդամների հետ մեկնել է Ֆրանսիա Մ.Շուշանյանի ծանոթ տուրիստական գործակալության միջոցով, որի ընթացքում Կարենը վճարել է նախատեսված գումարից 2650 եվրո ավելի, մտադրվել է Մ.Շուշանյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով` 2013 թվականի նոյեմբեր ամսվա վերջերից մինչև 2014 թվականի հունվարի 09-ը իր 093-77-42-42 բջջայինհեռախոսահամարից պարբերաբար զանգահարել է Մ.Շուշանյանին պատկանող 098-21-80-21 և 077-77-56-48 բջջային հեռախոսահամարներին, ապա հեռախոսային խոսակցությունների ընթացքում բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ տալով, մասնավորապես ասելով «ոստքերդ կջարդեմ, եթե գումարը հետ չտաս» և «գլուխդ կկտրեմ, եթե գումարը հետ չտաս», միաժամանակ հայհոյանքներ տալով և վախի մտնոլորտ ստեղծելով` պահանջել է նշված գումարը։ Ն.Երիցյանի կողմից բռնություն գործադրելու սպառնալիքների իմաստը հասկանալով, ընկալելով գումարը չվերադարձնելու դեպքում հնչեցված սպառնալիքներն իրականացնելու անխուսափելիությունը, մտածելով իր և ընտանիքի անդամների անվտանգության մասին, ինչպես նաև վերջինիս կողմից պահանջվող գումարի հետ որևէ առնչություն չունենալու պատճառով 2014 թվականի հունվարի 09-ին Մ.Շուշանյանը հաղորդում է տվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում դեպքի կապակցությամբ, իսկ նույն օրը ժամը 20։05-ին Ն.Երիցյանը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
2015 թվականի մարտի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13200614 քրեական գործով մեղադրյալ Նարեկ Դավիթի Երիցյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ։
2015 թվականի մարտի 16-ին թիվ 13200614 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։


Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատարանում հետազոտվել և ուսումնասիրվել է նորքոհիշյալ ապացույցները` հարցաքննվել են ամբաստանյալ Նարեկ Երիցյանը, տուժող Մարտուն Շուշանյանը, վկաներ Արմենուհի Հովսոփյանը, Արսեն Հայրապետյանը, Մարգարիտա Թադևոսյանը և գործում եղած բոլոր փաստաթղթերը։
Հրապարակվել են ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից 2014 թվականի մայիսի 16-ին ստացված Ա.Հովսեփյանի 077-16-00-00 և 077-40-05-09, Ն.Երիցյանի 093-77-42-42, Մ.Շուշանյանի 098-21-80-21 և 077-77-56-48 բջջային հեռախոսահամարներից 2013 թվականի հոկտեմբերի 01-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարված մուտքային և ելքային զանգերի վերծանումները,

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Քրեական գործի դատական քննության փուլում, 07.12.2015թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ գործով մեղադրող Տիգրան Ենոքյանը, իրականացնելով իր դատավարական լիազորությունները` հայտարարել է Նարեկ Երիցյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1 կետով առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու մասին՝ վերջինիս արաքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հարաժարվելու պարագայում մեղադրողը միջնորդել է Նարեկ Երիցյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։
Ամբաստանյալ Նարեկ Երիցյանի շահերի պաշտպաններ Արմեն Խաչատրյանը և Արմեն Մելքոնյանը չառարկեցին ներկայացված միջնորդության դեմ։
Ամբաստանյալ Նարեկ Երիցյանը միացել է իր պաշտպանների դիրքորոշմանը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի պահանջների համաձայն`
«Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական գործերով վարույթի կարգը սահմանվում է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքով և դրանց համապատասխան ընդունված այլ օրենքներով»։
Այլ օրենքներում պարունակվող քրեական դատավարության իրավունքի նորմերը պետք է համապատասխանեն սույն օրենսգրքին։
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`
«քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված վարույթի կարգը պարտադիր է դատարանների, հետաքննության, նախաքննության և դատախազության մարմինների, ինչպես նաև դատավարության մասնակիցների համար»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածը սահմանում է.
«Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ։
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործը դատարանի կողմից քննելիս մեղադրողը լիազորված է` …հրաժարվել մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի`
«քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե
… 2/ արարքի մեջ հանցակազմ չկա…/։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի`
«4/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին։ Ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարությունը դատարանի համար քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է»։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների`
«արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ»։
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների`
«դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ»։
Համաձայն նույն հոդվածի 4-րդ մասի պահանջների`
«դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։
Տվյալ դեպքում, դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի պահանջների համաձայն իրավասու է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացնելուց հրաժարվելու մասին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված բոլոր տասներեք հանգամանքների առկայության դեպքում։
Այդ ամենի հետ մեկտեղ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ոչ բոլոր դեպքերում է, որ մասնակցող դատախազի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում գործի քննությունն ավարտվում է։

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասի «դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր թիվ ՏԴ2/0030/01/13 որոշմամբ հայտնել է հետևյալ դիրքորոշումը «... Ինչ վերաբերում է մեղադրանքից հրաժարվելուն, ապա համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում /տես սույն որոշման նախորդ կետի 2 ենթակետը/ դատախազի` որպես պետության անունից քրեական հետապնդում իրականացնող անձի դիրքորոշումը պարտադիր է դատավարության մյուս սյուբեկների, այդ թվում` դատարանի համար։ Մեղադրանքից հրաժարվելու վերաբերյալ դատախազի կամահայտնությունը հավասարազոր է մեղադրանքի /մեղավորության մասին վեճի/ բացակայության, որպիսի պայմաններում քրեական դատավարությունը չի կարող շարունակվել և դատարանը պարտավոր է ավարտել գործի վարույթն արդարացման հիմքով»։


Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում սահմանված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքնների`
• Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի օրինական ուժ ստացած դատավճռով։
• Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությանը։
Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա։
• Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյաին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը։
• Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
• Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել քրեական դատավարական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
• Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցները չեն կարող պարունակել պատժի տարրեր։
Այսպիսով՝ օրենսգիրքն ամբողջացրել, հստակեցրել ամրապնդել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի դրույթները, ապահովելով այդ սկզբունքի իրականացման օրենսդրական երաշխիքները։
Այսպես, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«քրեական հանցագործության մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի համարվելու անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունը ապացուցված չէ ըստ օրենքի, հրապարակային դատաքննությամբ...։
Նմանատիպ նորմ նախատեսված է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների» մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի (կոնվենցիայի) 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»։
ՀՀ Սահմանադրության 41-րդ հոդվածի համաձայն՝
«հանցագործության մեջ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ ստացած դւստավճռով»։
Ասվածից հետևում է, որ անձին՝ ինչպես մեղավոր ճանաչելու, այնպես էլ նրան անմեղ հռչակելու վերաբերյալ դատական ակտերը պետք է լինեն ոչ թե որոշման, այլ ավելի լայն իրավազորություններ սահմանող՝ դատավճռի, տեսքով, որի պայմաններում միայն կարող է ճանաչվել և հռչակվել անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված որևէ հանցավոր արարքում։
Այսպես՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի`
«1. Արդարացված է այն անձը, որի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել կամ քրեական գործով վարույթը կարճվել է սույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված որևէ հիմքով, կամ որի նկատմամբ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։
2. Արդարացվածն իրավունք ունի բողոքարկել իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը կամ արդարացման դատավճիռը։
3. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև պահանջել իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական հնարավոր բաց թողնված օգուտները։
4. Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է.
2) գույքի բռնագրավմամբ` այն պետության եկամուտ դարձնելու, քննություն իրականացնող մարմինների կողմից առգրավվելու, գույքի վրա կալանք դնելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) վճարված դատական ծախսերը.
4) փաստաբանին վճարված գումարները.
5) դատավճիռն ի կատար ածելիս վճարված կամ առգրավված տուգանքը։
5. Գումարները, որոնք ծախսվել են անձին անազատության մեջ պահելու համար, դատական ծախսերը, ինչպես նաև անազատության մեջ պարտադիր աշխատանքներ կատարելու համար այդ անձի աշխատավարձը չեն կարող հանվել այն գումարից, որը ենթակա է վճարման քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի սխալի հետևանքով պատճառված վնասը հատուցելու համար։
6. Այն դեպքում, երբ քրեական գործի վարույթը կարճվել է, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է կամ արդարացման դատավճիռ է կայացվել հանցակազմի բացակայության հիմքով, սույն հոդվածով նախատեսված վնասի հատուցումը կատարվում է միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով` քաղաքացիական հայցի լուծումից հետո։
7. Այն դեպքում, երբ արդարացման դատավճիռը կամ քրեական գործը կարճելու կամ հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, որի հիման վրա կատարվել է վնասի հատուցում, վերացվել է և համապատասխան անձի նկատմամբ նույն գործով կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, գումարները, որոնք վճարվել են որպես վնասի հատուցում, կարող է առգրավել դատարանը, որոշման կատարման շրջադարձման կարգով։
8. Արդարացվածն իրավունք ունի նաև`
1) վերականգնվել նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում.
2) ազատազրկման, կալանքի կամ ազատության սահմանափակման ձևով պատիժը կրել, ինչպես նաև կարգապահական գումարտակում պահվելու ժամանակը բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցել.
3) հետ ստանալ նախկինում զբաղեցրած բնակելի տարածքը, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` ստանալ բնակմակերեսով և գտնվելու վայրով համարժեք բնակելի տարածք.
4) զինվորական և այլ կոչումների վերականգնման` հաշվի առնելով երկարամյա ծառայությունը։
9. Արդարացվածի պահանջով`
1) դատարանը կամ քննություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են այդ մասին երկշաբաթյա ժամկետում հայտնել անձի նախկին և ներկա աշխատանքի, ուսման, բնակության վայր.
2) լրատվության միջոցը, որը հրապարակել է քրեական գործի վարույթով կասկածյալին կամ մեղադրյալին նշանակվող տեղեկություններ, պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում հայտնել գործով կայացված վերջնական որոշման մասին։
10. Քրեական հետապնդման մարմինը պարտավոր է գրավոր ներողություն հայցել արդարացվածից։
11. Արդարացվածի մահվան կամ անգործունակության դեպքում պահանջի իրավունքը սույն հոդվածի չորրորդ, հինգերորդ և իններորդ մասերով անցնում է նրա մոտակա հերթի ժառանգներին»։
Վերը շարադրվածից ելնելով, դատարանը փաստում է, որ արդարացման դատավճռով ոչ միայն ճանաչվում և հռչակվում է անձի անմեղությունը նրան մեղսագրված հանորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, այլ հասարակության, անկախ դիտորդի, ինչպես նաև հենց իր՝ մեղադրվողի, մոտ ստեղծում է արդարացման ու արդարացիության ընկալում, մինչդեռ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործը կարճելու մասին որոշումը չի կարող առաջացնել՝ նախ այնպիսի լայն իրավազությություններ, ինչպես արդարացման դատավճիռը, ապա նաև ստեղծել այնպիսի տպավորություն, որ իրականում տեղի է ունեցել արդարադատություն, մինչդեռ, դատարանն արձանագրում է, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի, այլ այն պետք է իրականացվի ու լինի տեսանելի և ընկալելի։
Այսպիսով, դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրության, «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. Եվրոպական համաձայնագրի վերը շարադրված նորմերը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածով՝ գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1 կետի հատկանիշներով մեղադրվող ամբաստանյալ Նարեկ Երիցյանի նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` մեղադրողի կողմից ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքից հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Այս պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Դավիթի Երիցյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին պետք է, վերացնել։


Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18, 35, 54, 66, 357-360, 364, 366, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Նարեկ Դավիթի Երիցյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3.1 կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնել։
Նարեկ Դավիթի Երիցյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացնել։
Նարեկ Դավիթի Երիցյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ