Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0060/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.1
Պատասխանող
Ժոռա Ռուբենյան
Ժոռա Ռուբենյան Աշխարհաբեկի
Ժոռա Ռուբենյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արարատ Պետրոսյան
Մհեր Արղամանյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Հոդվածներ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 266 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արարատ Պետրոսյան
Մհեր Արղամանյան
Հենրիկ Տեր-Ադամյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-09-24 | 15:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-18 | 12:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-07-13 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-24 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-17 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-06-08 | 17:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-22 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-05-12 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-29 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-15 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2015-04-07 | 12:00 | 5 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Գործ №ԵԿԴ/0060/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա. Վարդանյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
<<24>> սեպտեմբերի 2015 թվականի ք. Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ժ. ՌՈՒԲԵՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման համար,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ կենտրոնական քննչական բաժնի քննիչ Վ. Ասատրյանի` 2013թ. դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 15808113 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 31/
2. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.03.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.03.2014թ.: /հ.1 գ-թ 95-97/
3. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. մարտի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.04.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.04.2014թ.: /հ.1 գ-թ 123-126/
4. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. ապրիլի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.05.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.05.2014թ.: /հ.1 գ-թ 123-126/
5. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.06.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. մայիսի 27-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.06.2014թ.: /հ.1 գ-թ 136-139/
6. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով Ժոռա Ռուբենյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով: /հ.1 գ-թ 149/
7. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանին հայտնաբերելու նպատակով հայտարարվել է հետախուզում:/ հ.1 գ-թ 152/
8. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով միջնորդություն է հարուցվել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում` երկու ամիս ժամկետով կիրառելու վերաբերյալ: /հ.1 գ-թ 153/
9. Առաջին ատյանի դատարանի` 2014թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է, և թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: /հ.1 գ-թ 155-158/
10. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործը կասեցվել է: /հ.1 գ-թ 165-167/
11. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2015թ. մարտի 2-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: /հ.1 գ-թ 171/
12. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2015թ. մարտի 3-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով միջնորդություն է հարուցվել Առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի մասնակցությամբ կրկնակի քննարկել վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը և թողնել անփոփոխ: /հ.1 գ-թ 175-177/
13. Առաջին ատյանի դատարանի` 2015թ. մարտի 4-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է, և թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված երկամսյա կալանավորումը վերահաստատվել է: /հ.1 գ-թ 191-199/
14. 2015թ. մարտի 9-ին կազմվել է թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը, որն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազ Ա. Մանուկյանի կողմից հաստատվելուց հետո, ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2015թ. մարտի 12-ին: /հ.1 գ-թ 204-212, հ.2 գ-թ 1/
15. Առաջին ատյանի դատարանի` 2015թ. մարտի 13-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 27-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 3, 7/
16. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 18-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է, նա դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ է արձակվել։
Ժոռա Ռուբենյանին պարզաբանվել է դատական սխալի հետևանքով խախտված իրավունքների վերականգնման, այդ թվում` պատճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Առաջին ատյանի դատարան ուղարկված 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը որոշվել է պահել քրեական գործի հետ, իսկ քրեական գործը որոշվել է վերադարձնել դատախազին՝ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին թմրամիջոց ենթադրաբար իրացրած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը լուծելու համար։ /հ.2 գ-թ 116-133/
17. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը 2015թ. օգոստոսի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր առարկություններ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել:
18. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015թ. օգոստոսի 20-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:
Գործի փաստական հանգամանքները.
19. Նախաքննական մարմնի կողմից Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ հիմնավորմամբ.
Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի թիվ 2 բնակարանի բնակիչ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանը 2013թ. ընթացքում, չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել 0,113 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
2013թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 21-ի սահմաններում, Ժ. Ռուբենյանն իր բարեկամ Նարեկ Գագիկի Բարսեղյանի հետ այցելել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ, որտեղ ալկոհոլ են գործածել և զվարճացել։
Ժ. Ռուբենյանն ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի բնակիչ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանի հետ, ապա միասին օղի են խմել, ինչից հետո Ժ. Ռուբենյանը, հայտնելով, որ ունի մոտը պահվող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, առաջարկել է ծխելու միջոցով գործածել։ Խ. Գալստյանը համաձայնել է, ինչից հետո Ժ. Ռուբենյանի հետ դուրս են եկել ակումբի սրահից, գնացել են զուգարան, որտեղ Ժ. Ռուբենյանը գրպանից հանել է թմրամիջոցի փաթեթը, դրանում եղած «մարիխուանա» թմրամիջոցի զանգվածին խառնել է ծխախոտի մասնիկներ, ապա թմրամիջոցի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և գործածման համար ապօրինի իրացրել Խ. Գալստյանին։
Այնուհետև, ակումբից դուրս գալով, Խ. Գալստյանը Ժ. Ռուբենյանից ձեռք բերած` գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը ծխելու միջոցով գործածել է, սակայն նկատելով տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներ Սեմյոն Մկրտչյանին և Հովհաննես Սահակյանին, Խ. Գալստյանը` գլանակը, իսկ Ժ. Ռուբենյանը` մոտը պահվող թմրամիջոցի փաթեթը մի կողմ են նետել, ինչը նկատելով՝ Ս. Մկրտչյանը և Հ. Սահակյանը մոտեցել են նրանց ու հայտնաբերել Ժ.Ռուբենյանի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` սպիտակ թղթով փաթեթավորված 0,113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, ապա վերջիններիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
20. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, սխալ է մեկնաբանել և գնահատել գործով ապացույցները, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, որպիսի պայմաններում դատական ակտը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին արդարացման մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։
Համաձայն բողոքաբերի, դատավճռի վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի վերլուծել գործով առկա ապացույցները, որի արդյունքում թույլ է տվել դատական սխալ։
Այսպես, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի մեղավորությունն ապացուցվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցների բավարար համակցությամբ` ամբաստանյալ ժոռա Ռուբենյանի ցուցմունքով, վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքով, ոստիկանության աշխատակիցներ, վկաներ Հովհաննես Սահակյանի և Սեմյոն Մկրտչյանի ցուցմունքներով, 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի հարակից տարածքում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,113 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4140 եզրակացությամբ(համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված 0.113 հաստատուն քաշով դեղնականչավուն զանգվածը պատրաստված է կանեփ տեսակի բույսից և հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց), տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4137 եզրակացությամբ (համաձայն որի՝
Խաչատուր Գալստյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են
կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ), տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4138 եզրակացությամբ (համաձայն որի՝ Ժոռա Ռուբենյանից վերցրած մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ), ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ, ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հ. Սահակյանի զեկուցագրով, Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ։
Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի կողմից թմրամիջոցի իրացումն ուղղակի կերպով հաստատող ցուցմունք է տվել վկա Խաչատուր Գալստյանը, ով նախկինում չի ճանաչել ամբաստանյալին, վերջինիս հետ թշնամություն, վատ հարաբերություններ չի ունեցել վերջինիս զրպարտելու, անհիմն մեղադրելու որևէ պատճառ չի ունեցել։ Ընդ որում, Խաչատուր Գալստյանը 2014–2015թ. ընթացքում 4 անգամ տարբեր օրերին տված ցուցմունքներում հստակ և միանշանակ հայտնել է, որ Ժոռա Ռուբենյանն է իրեն թմրամիջոց իրացրել, նաև այդ ցուցմունքը պնդել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ առերեսման ժամանակ։
Թերևս Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքներում նշված միակ հանգամանքը, որը քննությամբ հերքվել է, դա եղել է Ժոռա Ռուբենյանի կողմից միայն գլանակի, այլ ոչ թե թմրամիջոցի փաթեթի իրացումն է։ Գործով մնացած ապացույցների հետ համադրելով և վերլուծելով՝ նախաքննական մարմինը հաստատված է համարել, որ Ժոռա Ռուբենյանը Խաչատուր Գալստյանին իրացրել է մարիխուանա տեսակի թմրանյութ։ Գլանակի բացակայության(չհայտնաբերվելու) պայմաններում նախաքննական մարմինը Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրել միայն 0.113 գրամ քաշով թմրամիջոցի փաթեթ իրացնելու համար։ Այս ամենից պետք է փաստել, որ Խաչատուր Գալստյանը նախաքննական մարմնին ներկայացրել է Ժոռա Ռուբենյանի կողմից իրեն թմրամիջոց իրացնելու(հյուրասիրելու) մանրամասները և թաքցրել կամ շփոթել է միայն թմրամիջոցի փաթեթի իրացման փաստը։
Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքներն անուղղակի կերպով հաստատվել են ինչպես վկաներ, ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի և Հովհաննես Սահակյանի ցուցմունքներով, վերջինիս զեկուցագրով, Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, այնպես էլ տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4137 և 13-4138 եզրակացություններով և ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ։ Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4140 եզրակացությամբ հաստատվել է թմրամիջոցի առկայության փաստը։
Եվ վերջապես Ժոռա Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքը, հաստատվել է վերջինիս մտացածին և քննությամբ հերքված ցուցմունքով։ Մասնավորապես, Ժոռա Ռուբենյանը հայտնել է, որ թմրամիջոցը օգտագործել է դեպքից 1.5-2 ամիս առաջ Նիդեռլանդներում, օրինական կերպով։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ կատեգորիկ կերպով հերքվել է մեզի և 1 սմ մազի փորձանմուշում 1.5-2 ամիս առաջ օգտագործված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի հայտնաբերումը։ Հետևաբար, Ժոռա Ռուբենյանն իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք է տվել իր կողմից օգտագործված թմրամիջոցի վերաբերյալ և նշված հանգամանքը, գործի մնացած տվյալների հետ համադրելով ու գնահատելով, թույլ է տալիս եզրահանգել, որ Ժոռա Ռուբենյանը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին թմրամիջոց է օգտագործել, ապա այն հյուրասիրել է Խաչատուր Գալստյանին։ Ընդ որում, Ժոռա Ռուբենյանի կողմից ոստիկաններին «5 կիլոգրամ թմրամիջոց ունենալու մասին» հայտարարության փաստը թույլ է տալիս եզրահանգել, որ վերջինս գտնվել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ ոստիկանների ներկայությամբ նման հայտարարություն անելիս։ Բացի այդ, Ժոռա Ռուբենյանը ցուցմունքում հայտնել է, որ ինքը եթե նույնիսկ թմրամիջոց ունենար, այն չէր հյուրասիրի քիչ առաջ ծանոթացած անձին, ինչպես նաև նշեց, որ նշված օրը Խաչատուր Գալստյանի հետ փոխանակվել են հեռախոսահամարներով։
Այսինքն՝ կարելի է փաստել, որ Ժոռա Ռուբենյանի և Խաչատուր Գալստյանի միջև ծանոթությունից կարճ ժամանակ անց ձևավորվել են մտերմիկ փոխհարաբերություններ (հակառակ դեպքում անտրամաբանական է նրանց կողմից հեռախոսահամարների փոխանակումը), որից ելնելով՝ Ժոռա Ռուբենյանը թմրամիջոց է հյուրասիրել Խաչատուր Գալստյանին։
Հատկանշական է, որ ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի և Հովհաննես Սահակյանի ցուցմունքներով հիմնավորել է ոչ միայն թմրամիջոցի առկայությունը, այլ նաև՝ Ժոռա Ռուբենյանի վերը նշված ոչ ադեկվատ վարքագիծը։ Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշումը, թե «ոստիկանների հետ զրույցի բովանդակությանը, մասնավորապես ՝ «ծխում ենք, լավ ենք անում, 5 կիլո էլ տանն ունենք» արտահայտությանը ևս թմրամիջոցի ազդեցության տակ այդ պահին գտնվելու և այդ կերպ թմրամիջոցի գործածման ժամանակահատվածը հնարավորինս անհատականացնելու ողջամիտ փաստարկ չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը, ինչպես և վկա Խ. Գալստյանը հայտնել են, որ ակումբամ գտնվելու ընթացքում գործածել են նաև ոգելից խմիչք՝ օղի, որի գործածումը ևս կարող էր հանգեցնել նման բարձր տրամադրության և վիճակի», ընդամենը ենթադրություն է և չի կարող հիմնավոր համարվել գործի մնացած նյութերի հետ համադրելիս։
Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշման հետ այն մասով, որ քննությամբ չհիմնավորվեց Ժոռա Ռուբենյանի կողմից ապօրինի պահվող թմրամիջոցն ի սկզբանե իրացնելու նպատակով ձեռք բերելը, սակայն մեղադրանքի այս մասը չունի էական նշանակություն, քանի որ Ժոռա Ռուբենյանի մեղադրանքը վերաբերում է Խաչատուր Գալստյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելուն, որպիսի պայմաններում(իրացնելու դեպքում) որևէ նշանակություն չունի՝ ամբաստանյալն ի սկզբանե թմրամիջոց ձեռք է բերել իրացնելու, թե պահելու համար։
Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով չշահագրգռված անձ է համարել միայն ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանին և Հովհաննես Սահակյանին, ինչը, արդարացի չէ։ Խաչատուր Գալստյանի շահագրգռվածությունը սույն գործով, կարելի է ասել, նույնական է, ինչ որ հիշյալ ոստիկաններինը, ուստի նրան գործով շահագրգռված անձ դիտելու դատարանի դիրքորոշումը հիմնավոր չէ և չի բխում գործի նյութերից։
Անդրադառնալով Խաչատուր Գալստյանի կողմից առանց պաշտպանի հարցաքննվելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշմանը` հարկ է նշել, որ այն հիմնավոր չէ և որևէ կերպ չի կարող հերքել մեղադրանքը։ Վկան իրավունք ունի հարցաքննվել փաստաբանի ներկայությամբ, սակայն նշված իրավունքից Խաչատուր Գալստյանը չի ցանկացել օգտվել, ի տարբերություն Ժոռա Ռուբենյանի, ով նախաքննության հենց սկզբից փաստաբանի հետ է ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Խաչատուր Գալստյանի կողմից առանց փաստաբանի հարցաքննվելը չի կարող դատավարական խախտում դիտվել կամ որևէ կերպ չի հերքել կամ կասկածի տակ դնել վերջինիս ցուցմունքները։ Ավելին, բազմաթիվ դեպքերում վկայի կողմից առանց փաստաբանի վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալը խոսում է այն մասին, որ վկան որևէ հակաիրավական արարք չի կատարել և ոչինչի չունի թաքցնելու քննությունից։ Բացի այդ, Խաչատուր Գալստյանը 2014–2015թթ. ընթացքում 4 անգամ տարբեր օրերին տված ցուցմունքներում հստակ և միանշանակ հայտնել է, որ Ժոռա Ռուբենյանն է իրեն թմրամիջոց իրացրել(տալով բավական մանրամասն ցուցմունքներ), նաև այդ ցուցմունքը պնդել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ առերեսման ժամանակ։
Համաձայն բողոքաբերի, դատաքննությամբ հետազոտված, վերը շարադրված բավարար ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է ամբաստանյալ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները Ժոռա Ռուբենյանին նշված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չեն։
21. Վերոգրյալի հիման վրա` Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը խնդրել է ԵԿԴ/0060/01/15 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռը բեկանել ամբողջությամբ, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման՝ 3(երեք) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։
Ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորումը՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը վերացնել՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը պահել քրեական գործին կցված գործը պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով վերաքննիչ բողոքը հիմնավորելու մասին դատախազի ելույթը, լսելով ամբաստանյալի պատասխան ելույթը, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
22. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
1/ ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2/ այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն /…/>>:
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է. <<Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը/.../>>:
24. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
25. Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով փաստել է, որ մեղադրող կողմը ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղսագրած արարքը՝ իրացնելու նպատակով ապօրինաբար «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելը և 0.113 գրամը Խաչատուր Գալստյանին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինաբար իրացնելը չի ապացուցել, բացակայել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքներին` ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի առնչությունը հաստատող բավարար ապացույցները, այն հիմնավորող միակ ապացույցն անարժահավատ է։ Առաջին ատյանի դատարանը նաև փաստել է, որ սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանն ենթակա է արդարացման՝ իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն և այդ թմրամիջոցի իրացմանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
26. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա:
Այսպես` Վկա Սեմյոն Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 00.50-ի սահմաններում` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում, նույն փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի կենտրոնական մուտքից դեպի աջ հատվածում նկատել են երկու տղաների։ Նշված հատվածից բուրել է «մարիխուանայի» սուր հոտ, ուստի կասկածելով, որ նշված անձինք թմրամիջոց են օգտագործում` մոտեցել են նրանց։ Մինչ նրանց հասնելն այդ տղաներից մեկը գետնին է նետել ծխախոտի գլանակ, ինչպես նաև փաթեթ։ Հիշյալ փաթեթն իրենց կողմից վերցվել է, որի մեջ նկատել են թմրամիջոցի նմանվող զանգված, իսկ գլանակը գտնել չի հաջողվել։ Նրանցից գեր կազմվածքով, ցածրահասակ տղան իրենց հայտնել է. «լավ ենք անում, ծխում ենք, դեռ 5 կիլո էլ ունենք»։ Դրանից հետո հիշյալ տղաներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նրանք հանդիսանում են Խաչատուր Գալստյանը և Ժոռա Ռուբենյանը, որոնցից վերջինս հանդիսացել է 5 կիլոյի մասին արտահայտություն արածը, գեր կազմվածքով անձնավորությունը։ Հայտնաբերված զանգվածը ներկայացրել են ոստիկանություն։
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան, վկա հարցաքննված Հովհաննես Սահակյանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել:
Վկաներ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, Առաջին ատյանի դատարանում դժվարացել են վերհիշել քննվող դեպքի հանգամանքները` դեպքից բավականին ժամանակ անցնելու, ծառայության բերումով հաճախակի նման իրավիճակներում հայտնվելու պատճառաբանությամբ, սակայն ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով նրանցից յուրաքանչյուրի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդել են դրանք` խնդրելով հիմք ընդունել։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանը, պահպանելով իր սկզբնական դիրքորոշումը, իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հարցերին պատասխանելիս հայտնել է, որ Խաչատուր Գալստյանի հետ ծանոթացել է ակումբում, որտեղ էլ փոխանակել են հեռախոսահամարները։ Այդ օրն երկու անգամ է ակումբից դուրս եկել` ինչ որ աղջիկ դիմավորելու համար։ Երկրորդ անգամ ակումբից դուրս է եկել Խաչատուրի հետ միասին։ Դրսում եղել է արհեստական լուսավորություն։ Խաչատուրը առաջարկել է ծխել, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Մի քանի վայրկյան անց մոտեցել են ոստիկանները և դիմելով իրենց` հետաքրքրվել, թե ինչու է մարիխուանայի հոտ գալիս։ Այդ պահին Խաչատուրը ձեռքի գլանակը գցել է, այնուհետև ոստիկանները մոտեցել և սկսել են իրենց քաշքշել։ Դրանից զայրացել է, ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ գտնվելով` ոստիկաններին հայտնել է. «լավ ենք անում՝ ծխում ենք, 5 կիլո էլ տանն ունենք», որից հետո իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Իր ներկայությամբ ոստիկանները վերոնշյալ վայրից ոչինչ չեն հայտնաբերել։ Իր մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերված «մարիխուանայի» հետքերի վերաբերյալ հայտնել է, որ այդ դեպքից մոտ 2 ամիս առաջ եղել էր Իսպանիայում, այնուհետև` Հոլանդիայում, որտեղ էլ «մարիխուանա» է օգտագործել։ Թե ինչ հանգամանքներում է Խաչատուր Գալստյանի մազի և մեզի փորձաքննության եզրակացությամբ վերջինիս փորձանմուշներում հայտնաբերվել «մարիխուանայի» գործածման հետքեր, դժվարացել է մեկնաբանել։ Նշեց նաև, որ առերեսվել է Խաչատուրի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, թե իբր ինքն է նրան «մարիխուանա» հյուրասիրել, որն իրականությանը չի համապատասխանում։ Նշեց, որ չի կարող մեկնաբանել, թե Խաչատուրն ինչու է իր դեմ նման ցուցմունք տվել։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացության համաձայն` Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները համադրելով, վերլուծելով և գնահատելով` Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ`
- գործով ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանը նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով չի ընդունել թմրամիջոց պահելու, որևէ անձի, այդ թվում` Խաչատուր Գալստյանին թմրամիջոց հյուրասիրելու կամ այլ կերպ իրացնելու հանգամանքը։ Վերջինս նշել է, որ նկատել է Խ. Գալստյանի կողմից ծխախոտի գլանակը ձյան մեջ նետելու փաստը, սակայն տեղյակ չէ՝ արդյոք ինչ էր վերջինս ծխում` ծխախոտ, թե՞ թմրամիջոց։ Հայտնել է նաև, որ իր մոտ թղթյա փաթեթով թմրամիջոց չի եղել։
- Համաձայն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացության՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
- Ժ. Ռուբենյանի կողմից Խ. Գալստյանին ենթադրաբար իրացված թմրամիջոցի գլանակը չի հայտնաբերվել, այսինքն` այդ իրեղեն ապացույցը բացակայում է։
- Գործի ելքով չշահագրգռված անձանց` քննվող դեպքը բացահայտած, Ժ. Ռուբենյանին և Խ. Գալստյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկած ոստիկանների ցուցմունքների համաձայն` թմրամիջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթը ձյան մեջ դարձյալ նետել է Խ. Գալստյանը, ինչը տրամագծորեն հակադրվում է Խ. Գալստյանի կողմից տված և մեղադրող կողմի արժևորած ցուցմունքներին, ով պնդել է, թե իբր թմրամիջոցը պատկանել է Ժ. Ռուբենյանին, որի մի մասը գլանակի մեջ լցնելուց հետո վերջինս տվել է իրեն, իսկ մյուս մասը ընդհուպ ոստիկանների կողմից այն ձյան մեջ հայտնաբերելու պահը մնացել է Ժ.Ռուբենյանի մոտ։
27. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով մեղադրող Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի մեղքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքում հաստատված չէ:
28. Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում անմեղ ճանաչելու վերաբերյալ հիմնավորված և հաստատված են գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, որի պայմաններում մեղադրող Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
29. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հուլիսի 18-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն, և թույլ չի տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հուլիսի 18-ի դատավճիռը Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Գործ №ԵԿԴ/0060/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Ա. Վարդանյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
<<24>> սեպտեմբերի 2015 թվականի ք. Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Ա. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ժ. ՌՈՒԲԵՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման համար,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ կենտրոնական քննչական բաժնի քննիչ Վ. Ասատրյանի` 2013թ. դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 15808113 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 31/
2. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.03.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.03.2014թ.: /հ.1 գ-թ 95-97/
3. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. մարտի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.04.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.04.2014թ.: /հ.1 գ-թ 123-126/
4. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. ապրիլի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.05.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.05.2014թ.: /հ.1 գ-թ 123-126/
5. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.06.2014թ. երկարացնելու համար:
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. մայիսի 27-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.06.2014թ.: /հ.1 գ-թ 136-139/
6. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով Ժոռա Ռուբենյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով: /հ.1 գ-թ 149/
7. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանին հայտնաբերելու նպատակով հայտարարվել է հետախուզում:/ հ.1 գ-թ 152/
8. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով միջնորդություն է հարուցվել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում` երկու ամիս ժամկետով կիրառելու վերաբերյալ: /հ.1 գ-թ 153/
9. Առաջին ատյանի դատարանի` 2014թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է, և թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: /հ.1 գ-թ 155-158/
10. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործը կասեցվել է: /հ.1 գ-թ 165-167/
11. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2015թ. մարտի 2-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: /հ.1 գ-թ 171/
12. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2015թ. մարտի 3-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով միջնորդություն է հարուցվել Առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի մասնակցությամբ կրկնակի քննարկել վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը և թողնել անփոփոխ: /հ.1 գ-թ 175-177/
13. Առաջին ատյանի դատարանի` 2015թ. մարտի 4-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է, և թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված երկամսյա կալանավորումը վերահաստատվել է: /հ.1 գ-թ 191-199/
14. 2015թ. մարտի 9-ին կազմվել է թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը, որն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազ Ա. Մանուկյանի կողմից հաստատվելուց հետո, ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2015թ. մարտի 12-ին: /հ.1 գ-թ 204-212, հ.2 գ-թ 1/
15. Առաջին ատյանի դատարանի` 2015թ. մարտի 13-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 27-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 3, 7/
16. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 18-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է, նա դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ է արձակվել։
Ժոռա Ռուբենյանին պարզաբանվել է դատական սխալի հետևանքով խախտված իրավունքների վերականգնման, այդ թվում` պատճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Առաջին ատյանի դատարան ուղարկված 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը որոշվել է պահել քրեական գործի հետ, իսկ քրեական գործը որոշվել է վերադարձնել դատախազին՝ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին թմրամիջոց ենթադրաբար իրացրած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը լուծելու համար։ /հ.2 գ-թ 116-133/
17. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը 2015թ. օգոստոսի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր առարկություններ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել:
18. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015թ. օգոստոսի 20-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:
Գործի փաստական հանգամանքները.
19. Նախաքննական մարմնի կողմից Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ հիմնավորմամբ.
Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի թիվ 2 բնակարանի բնակիչ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանը 2013թ. ընթացքում, չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել 0,113 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
2013թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 21-ի սահմաններում, Ժ. Ռուբենյանն իր բարեկամ Նարեկ Գագիկի Բարսեղյանի հետ այցելել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ, որտեղ ալկոհոլ են գործածել և զվարճացել։
Ժ. Ռուբենյանն ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի բնակիչ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանի հետ, ապա միասին օղի են խմել, ինչից հետո Ժ. Ռուբենյանը, հայտնելով, որ ունի մոտը պահվող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, առաջարկել է ծխելու միջոցով գործածել։ Խ. Գալստյանը համաձայնել է, ինչից հետո Ժ. Ռուբենյանի հետ դուրս են եկել ակումբի սրահից, գնացել են զուգարան, որտեղ Ժ. Ռուբենյանը գրպանից հանել է թմրամիջոցի փաթեթը, դրանում եղած «մարիխուանա» թմրամիջոցի զանգվածին խառնել է ծխախոտի մասնիկներ, ապա թմրամիջոցի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և գործածման համար ապօրինի իրացրել Խ. Գալստյանին։
Այնուհետև, ակումբից դուրս գալով, Խ. Գալստյանը Ժ. Ռուբենյանից ձեռք բերած` գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը ծխելու միջոցով գործածել է, սակայն նկատելով տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներ Սեմյոն Մկրտչյանին և Հովհաննես Սահակյանին, Խ. Գալստյանը` գլանակը, իսկ Ժ. Ռուբենյանը` մոտը պահվող թմրամիջոցի փաթեթը մի կողմ են նետել, ինչը նկատելով՝ Ս. Մկրտչյանը և Հ. Սահակյանը մոտեցել են նրանց ու հայտնաբերել Ժ.Ռուբենյանի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` սպիտակ թղթով փաթեթավորված 0,113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, ապա վերջիններիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
20. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, սխալ է մեկնաբանել և գնահատել գործով ապացույցները, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, որպիսի պայմաններում դատական ակտը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին արդարացման մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։
Համաձայն բողոքաբերի, դատավճռի վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի վերլուծել գործով առկա ապացույցները, որի արդյունքում թույլ է տվել դատական սխալ։
Այսպես, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի մեղավորությունն ապացուցվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցների բավարար համակցությամբ` ամբաստանյալ ժոռա Ռուբենյանի ցուցմունքով, վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքով, ոստիկանության աշխատակիցներ, վկաներ Հովհաննես Սահակյանի և Սեմյոն Մկրտչյանի ցուցմունքներով, 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի հարակից տարածքում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,113 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4140 եզրակացությամբ(համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված 0.113 հաստատուն քաշով դեղնականչավուն զանգվածը պատրաստված է կանեփ տեսակի բույսից և հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց), տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4137 եզրակացությամբ (համաձայն որի՝
Խաչատուր Գալստյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են
կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ), տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4138 եզրակացությամբ (համաձայն որի՝ Ժոռա Ռուբենյանից վերցրած մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ), ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ, ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հ. Սահակյանի զեկուցագրով, Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ։
Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի կողմից թմրամիջոցի իրացումն ուղղակի կերպով հաստատող ցուցմունք է տվել վկա Խաչատուր Գալստյանը, ով նախկինում չի ճանաչել ամբաստանյալին, վերջինիս հետ թշնամություն, վատ հարաբերություններ չի ունեցել վերջինիս զրպարտելու, անհիմն մեղադրելու որևէ պատճառ չի ունեցել։ Ընդ որում, Խաչատուր Գալստյանը 2014–2015թ. ընթացքում 4 անգամ տարբեր օրերին տված ցուցմունքներում հստակ և միանշանակ հայտնել է, որ Ժոռա Ռուբենյանն է իրեն թմրամիջոց իրացրել, նաև այդ ցուցմունքը պնդել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ առերեսման ժամանակ։
Թերևս Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքներում նշված միակ հանգամանքը, որը քննությամբ հերքվել է, դա եղել է Ժոռա Ռուբենյանի կողմից միայն գլանակի, այլ ոչ թե թմրամիջոցի փաթեթի իրացումն է։ Գործով մնացած ապացույցների հետ համադրելով և վերլուծելով՝ նախաքննական մարմինը հաստատված է համարել, որ Ժոռա Ռուբենյանը Խաչատուր Գալստյանին իրացրել է մարիխուանա տեսակի թմրանյութ։ Գլանակի բացակայության(չհայտնաբերվելու) պայմաններում նախաքննական մարմինը Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրել միայն 0.113 գրամ քաշով թմրամիջոցի փաթեթ իրացնելու համար։ Այս ամենից պետք է փաստել, որ Խաչատուր Գալստյանը նախաքննական մարմնին ներկայացրել է Ժոռա Ռուբենյանի կողմից իրեն թմրամիջոց իրացնելու(հյուրասիրելու) մանրամասները և թաքցրել կամ շփոթել է միայն թմրամիջոցի փաթեթի իրացման փաստը։
Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքներն անուղղակի կերպով հաստատվել են ինչպես վկաներ, ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի և Հովհաննես Սահակյանի ցուցմունքներով, վերջինիս զեկուցագրով, Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, այնպես էլ տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4137 և 13-4138 եզրակացություններով և ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ։ Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4140 եզրակացությամբ հաստատվել է թմրամիջոցի առկայության փաստը։
Եվ վերջապես Ժոռա Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքը, հաստատվել է վերջինիս մտացածին և քննությամբ հերքված ցուցմունքով։ Մասնավորապես, Ժոռա Ռուբենյանը հայտնել է, որ թմրամիջոցը օգտագործել է դեպքից 1.5-2 ամիս առաջ Նիդեռլանդներում, օրինական կերպով։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ կատեգորիկ կերպով հերքվել է մեզի և 1 սմ մազի փորձանմուշում 1.5-2 ամիս առաջ օգտագործված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի հայտնաբերումը։ Հետևաբար, Ժոռա Ռուբենյանն իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք է տվել իր կողմից օգտագործված թմրամիջոցի վերաբերյալ և նշված հանգամանքը, գործի մնացած տվյալների հետ համադրելով ու գնահատելով, թույլ է տալիս եզրահանգել, որ Ժոռա Ռուբենյանը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին թմրամիջոց է օգտագործել, ապա այն հյուրասիրել է Խաչատուր Գալստյանին։ Ընդ որում, Ժոռա Ռուբենյանի կողմից ոստիկաններին «5 կիլոգրամ թմրամիջոց ունենալու մասին» հայտարարության փաստը թույլ է տալիս եզրահանգել, որ վերջինս գտնվել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ ոստիկանների ներկայությամբ նման հայտարարություն անելիս։ Բացի այդ, Ժոռա Ռուբենյանը ցուցմունքում հայտնել է, որ ինքը եթե նույնիսկ թմրամիջոց ունենար, այն չէր հյուրասիրի քիչ առաջ ծանոթացած անձին, ինչպես նաև նշեց, որ նշված օրը Խաչատուր Գալստյանի հետ փոխանակվել են հեռախոսահամարներով։
Այսինքն՝ կարելի է փաստել, որ Ժոռա Ռուբենյանի և Խաչատուր Գալստյանի միջև ծանոթությունից կարճ ժամանակ անց ձևավորվել են մտերմիկ փոխհարաբերություններ (հակառակ դեպքում անտրամաբանական է նրանց կողմից հեռախոսահամարների փոխանակումը), որից ելնելով՝ Ժոռա Ռուբենյանը թմրամիջոց է հյուրասիրել Խաչատուր Գալստյանին։
Հատկանշական է, որ ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի և Հովհաննես Սահակյանի ցուցմունքներով հիմնավորել է ոչ միայն թմրամիջոցի առկայությունը, այլ նաև՝ Ժոռա Ռուբենյանի վերը նշված ոչ ադեկվատ վարքագիծը։ Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշումը, թե «ոստիկանների հետ զրույցի բովանդակությանը, մասնավորապես ՝ «ծխում ենք, լավ ենք անում, 5 կիլո էլ տանն ունենք» արտահայտությանը ևս թմրամիջոցի ազդեցության տակ այդ պահին գտնվելու և այդ կերպ թմրամիջոցի գործածման ժամանակահատվածը հնարավորինս անհատականացնելու ողջամիտ փաստարկ չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը, ինչպես և վկա Խ. Գալստյանը հայտնել են, որ ակումբամ գտնվելու ընթացքում գործածել են նաև ոգելից խմիչք՝ օղի, որի գործածումը ևս կարող էր հանգեցնել նման բարձր տրամադրության և վիճակի», ընդամենը ենթադրություն է և չի կարող հիմնավոր համարվել գործի մնացած նյութերի հետ համադրելիս։
Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշման հետ այն մասով, որ քննությամբ չհիմնավորվեց Ժոռա Ռուբենյանի կողմից ապօրինի պահվող թմրամիջոցն ի սկզբանե իրացնելու նպատակով ձեռք բերելը, սակայն մեղադրանքի այս մասը չունի էական նշանակություն, քանի որ Ժոռա Ռուբենյանի մեղադրանքը վերաբերում է Խաչատուր Գալստյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելուն, որպիսի պայմաններում(իրացնելու դեպքում) որևէ նշանակություն չունի՝ ամբաստանյալն ի սկզբանե թմրամիջոց ձեռք է բերել իրացնելու, թե պահելու համար։
Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով չշահագրգռված անձ է համարել միայն ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանին և Հովհաննես Սահակյանին, ինչը, արդարացի չէ։ Խաչատուր Գալստյանի շահագրգռվածությունը սույն գործով, կարելի է ասել, նույնական է, ինչ որ հիշյալ ոստիկաններինը, ուստի նրան գործով շահագրգռված անձ դիտելու դատարանի դիրքորոշումը հիմնավոր չէ և չի բխում գործի նյութերից։
Անդրադառնալով Խաչատուր Գալստյանի կողմից առանց պաշտպանի հարցաքննվելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշմանը` հարկ է նշել, որ այն հիմնավոր չէ և որևէ կերպ չի կարող հերքել մեղադրանքը։ Վկան իրավունք ունի հարցաքննվել փաստաբանի ներկայությամբ, սակայն նշված իրավունքից Խաչատուր Գալստյանը չի ցանկացել օգտվել, ի տարբերություն Ժոռա Ռուբենյանի, ով նախաքննության հենց սկզբից փաստաբանի հետ է ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Խաչատուր Գալստյանի կողմից առանց փաստաբանի հարցաքննվելը չի կարող դատավարական խախտում դիտվել կամ որևէ կերպ չի հերքել կամ կասկածի տակ դնել վերջինիս ցուցմունքները։ Ավելին, բազմաթիվ դեպքերում վկայի կողմից առանց փաստաբանի վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալը խոսում է այն մասին, որ վկան որևէ հակաիրավական արարք չի կատարել և ոչինչի չունի թաքցնելու քննությունից։ Բացի այդ, Խաչատուր Գալստյանը 2014–2015թթ. ընթացքում 4 անգամ տարբեր օրերին տված ցուցմունքներում հստակ և միանշանակ հայտնել է, որ Ժոռա Ռուբենյանն է իրեն թմրամիջոց իրացրել(տալով բավական մանրամասն ցուցմունքներ), նաև այդ ցուցմունքը պնդել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ առերեսման ժամանակ։
Համաձայն բողոքաբերի, դատաքննությամբ հետազոտված, վերը շարադրված բավարար ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է ամբաստանյալ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները Ժոռա Ռուբենյանին նշված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չեն։
21. Վերոգրյալի հիման վրա` Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը խնդրել է ԵԿԴ/0060/01/15 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռը բեկանել ամբողջությամբ, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման՝ 3(երեք) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։
Ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորումը՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը վերացնել՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը պահել քրեական գործին կցված գործը պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով վերաքննիչ բողոքը հիմնավորելու մասին դատախազի ելույթը, լսելով ամբաստանյալի պատասխան ելույթը, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
22. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/
1/ ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2/ այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն /…/>>:
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է. <<Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը/.../>>:
24. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
25. Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով փաստել է, որ մեղադրող կողմը ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղսագրած արարքը՝ իրացնելու նպատակով ապօրինաբար «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելը և 0.113 գրամը Խաչատուր Գալստյանին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինաբար իրացնելը չի ապացուցել, բացակայել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքներին` ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի առնչությունը հաստատող բավարար ապացույցները, այն հիմնավորող միակ ապացույցն անարժահավատ է։ Առաջին ատյանի դատարանը նաև փաստել է, որ սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանն ենթակա է արդարացման՝ իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն և այդ թմրամիջոցի իրացմանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
26. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա:
Այսպես` Վկա Սեմյոն Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 00.50-ի սահմաններում` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում, նույն փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի կենտրոնական մուտքից դեպի աջ հատվածում նկատել են երկու տղաների։ Նշված հատվածից բուրել է «մարիխուանայի» սուր հոտ, ուստի կասկածելով, որ նշված անձինք թմրամիջոց են օգտագործում` մոտեցել են նրանց։ Մինչ նրանց հասնելն այդ տղաներից մեկը գետնին է նետել ծխախոտի գլանակ, ինչպես նաև փաթեթ։ Հիշյալ փաթեթն իրենց կողմից վերցվել է, որի մեջ նկատել են թմրամիջոցի նմանվող զանգված, իսկ գլանակը գտնել չի հաջողվել։ Նրանցից գեր կազմվածքով, ցածրահասակ տղան իրենց հայտնել է. «լավ ենք անում, ծխում ենք, դեռ 5 կիլո էլ ունենք»։ Դրանից հետո հիշյալ տղաներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նրանք հանդիսանում են Խաչատուր Գալստյանը և Ժոռա Ռուբենյանը, որոնցից վերջինս հանդիսացել է 5 կիլոյի մասին արտահայտություն արածը, գեր կազմվածքով անձնավորությունը։ Հայտնաբերված զանգվածը ներկայացրել են ոստիկանություն։
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան, վկա հարցաքննված Հովհաննես Սահակյանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել:
Վկաներ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, Առաջին ատյանի դատարանում դժվարացել են վերհիշել քննվող դեպքի հանգամանքները` դեպքից բավականին ժամանակ անցնելու, ծառայության բերումով հաճախակի նման իրավիճակներում հայտնվելու պատճառաբանությամբ, սակայն ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով նրանցից յուրաքանչյուրի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդել են դրանք` խնդրելով հիմք ընդունել։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանը, պահպանելով իր սկզբնական դիրքորոշումը, իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հարցերին պատասխանելիս հայտնել է, որ Խաչատուր Գալստյանի հետ ծանոթացել է ակումբում, որտեղ էլ փոխանակել են հեռախոսահամարները։ Այդ օրն երկու անգամ է ակումբից դուրս եկել` ինչ որ աղջիկ դիմավորելու համար։ Երկրորդ անգամ ակումբից դուրս է եկել Խաչատուրի հետ միասին։ Դրսում եղել է արհեստական լուսավորություն։ Խաչատուրը առաջարկել է ծխել, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Մի քանի վայրկյան անց մոտեցել են ոստիկանները և դիմելով իրենց` հետաքրքրվել, թե ինչու է մարիխուանայի հոտ գալիս։ Այդ պահին Խաչատուրը ձեռքի գլանակը գցել է, այնուհետև ոստիկանները մոտեցել և սկսել են իրենց քաշքշել։ Դրանից զայրացել է, ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ գտնվելով` ոստիկաններին հայտնել է. «լավ ենք անում՝ ծխում ենք, 5 կիլո էլ տանն ունենք», որից հետո իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Իր ներկայությամբ ոստիկանները վերոնշյալ վայրից ոչինչ չեն հայտնաբերել։ Իր մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերված «մարիխուանայի» հետքերի վերաբերյալ հայտնել է, որ այդ դեպքից մոտ 2 ամիս առաջ եղել էր Իսպանիայում, այնուհետև` Հոլանդիայում, որտեղ էլ «մարիխուանա» է օգտագործել։ Թե ինչ հանգամանքներում է Խաչատուր Գալստյանի մազի և մեզի փորձաքննության եզրակացությամբ վերջինիս փորձանմուշներում հայտնաբերվել «մարիխուանայի» գործածման հետքեր, դժվարացել է մեկնաբանել։ Նշեց նաև, որ առերեսվել է Խաչատուրի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, թե իբր ինքն է նրան «մարիխուանա» հյուրասիրել, որն իրականությանը չի համապատասխանում։ Նշեց, որ չի կարող մեկնաբանել, թե Խաչատուրն ինչու է իր դեմ նման ցուցմունք տվել։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացության համաձայն` Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները համադրելով, վերլուծելով և գնահատելով` Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ`
- գործով ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանը նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով չի ընդունել թմրամիջոց պահելու, որևէ անձի, այդ թվում` Խաչատուր Գալստյանին թմրամիջոց հյուրասիրելու կամ այլ կերպ իրացնելու հանգամանքը։ Վերջինս նշել է, որ նկատել է Խ. Գալստյանի կողմից ծխախոտի գլանակը ձյան մեջ նետելու փաստը, սակայն տեղյակ չէ՝ արդյոք ինչ էր վերջինս ծխում` ծխախոտ, թե՞ թմրամիջոց։ Հայտնել է նաև, որ իր մոտ թղթյա փաթեթով թմրամիջոց չի եղել։
- Համաձայն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացության՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
- Ժ. Ռուբենյանի կողմից Խ. Գալստյանին ենթադրաբար իրացված թմրամիջոցի գլանակը չի հայտնաբերվել, այսինքն` այդ իրեղեն ապացույցը բացակայում է։
- Գործի ելքով չշահագրգռված անձանց` քննվող դեպքը բացահայտած, Ժ. Ռուբենյանին և Խ. Գալստյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկած ոստիկանների ցուցմունքների համաձայն` թմրամիջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթը ձյան մեջ դարձյալ նետել է Խ. Գալստյանը, ինչը տրամագծորեն հակադրվում է Խ. Գալստյանի կողմից տված և մեղադրող կողմի արժևորած ցուցմունքներին, ով պնդել է, թե իբր թմրամիջոցը պատկանել է Ժ. Ռուբենյանին, որի մի մասը գլանակի մեջ լցնելուց հետո վերջինս տվել է իրեն, իսկ մյուս մասը ընդհուպ ոստիկանների կողմից այն ձյան մեջ հայտնաբերելու պահը մնացել է Ժ.Ռուբենյանի մոտ։
27. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով մեղադրող Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի մեղքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքում հաստատված չէ:
28. Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում անմեղ ճանաչելու վերաբերյալ հիմնավորված և հաստատված են գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, որի պայմաններում մեղադրող Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
29. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հուլիսի 18-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն, և թույլ չի տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հուլիսի 18-ի դատավճիռը Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0060/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Արթուր Մանուկյանի,
նույն Դատարանում` 2015թ. հուլիսի 18-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադ¬րանքի`
Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի ( ծնված 1973թ. ապրիլի 10-ին« Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքում« ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« նախկինում չդատապարտված« ամուսնացած է« միջ¬նակարգ կրթությամբ« չի աշխատում« հաշվառված է Երևանի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի 2-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգե¬¬լանքի տակ է 2015թ. մարտի 1-ից)։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15808113 քրեական գործը հարուցվել է 2013թ. դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի հատկանիշներով՝ անհայտ անձի կողմից Խաչատուր Գալստյանին «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ։
2014թ. հունիսի 9-ին որոշումներ են կայացվել Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու, նրա նկատմամբ հետախուզում հայ¬տա¬րա¬րելու մասին։ Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։
2014թ. հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հոդ¬վածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Նշված հետևության նախաքննական մարմինը հանգել է` «վերլուծելով և գնահատելով քրեական գործի նախաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով ձեռք բերած ապացույցները վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի համար բավարա¬րության տեսանկյունից», հիմնավորված համարելով այն, որ «Խաչատուր Գալստյանն իր մոտ պահել է 0.113 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից»։
2014թ. հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին՝ մինչև մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանին հայտնաբերելը կամ նրա ներկայանալը։
2015թ. մարտի 1-ին հետախուզվող Ժ.Ռուբենյանը հայտնաբերվել է, որի կապակցությամբ 2015թ. մարտի 2-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2015թ. մարտի 3-ին Ժ.Ռուբենյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. մարտի 4-ին մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬¬¬¬վասության դատարանում վերստին քննարկվել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում՝ երկու ամսով։
2015թ. մարտի 12-ին սույն քրեական գործը Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատ¬ված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դա¬տա¬րան, 2015թ. մարտի 13-ին ընդունվել է վա¬րույթ, 2015թ. մարտի 27-ին նշանակվել դատական քննության։
Համաձայն Ժոռա Ռուբենյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մե¬¬ղադ¬րական եզրակացության եզրափակիչ մասի` վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով մե¬ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «չպարզված հանգամանք¬ներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց« որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Խա¬չա¬տուր Վազ¬գենի Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակում¬բում« որն էլ հայտ¬նաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխա¬տակիցների կող¬մից»։
Մեղադրական եզրակացության նկարագրական-պատճառաբանական մասի համաձայն՝ «Երևան քա¬ղաքի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի թիվ 2 բնակարանի բնակիչ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանը 2013թ. ընթացքում« չպարզված հանգամանքներում ապօ¬րինի ձեռք է բերել և պահել 0«113 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
2013թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 21-ի սահմաններում, Ժ.Ռուբենյանն իր բարե¬կամ Նարեկ Գագիկի Բարսեղյանի հետ այցելել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ« որտեղ ալկոհոլ են գործածել և զվարճացել։
Ժ.Ռուբենյանն ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի բնակիչ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանի հետ« ապա միասին օղի են խմել« ինչից հետո Ժ.Ռուբեն¬յանը, հայտնելով« որ ունի մոտը պահվող «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց« առաջարկել է ծխելու միջոցով գործածել։ Խ.Գալստյանը համաձայնել է« ինչից հետո Ժ.Ռուբենյանի հետ դուրս են եկել ակում¬բի սրահից« գնացել են զուգարան« որտեղ Ժ.Ռուբենյանը գրպանից հանել է թմրամիջոցի փաթեթը« դրանում եղած «մարիխուանա» թմրամիջոցի զանգվածին խառնել է ծխախոտի մասնիկներ« ապա թմրամիջոցի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և գործածման համար ապօրինի իրացրել Խ.Գալստյանին։
Այնուհետև« ակումբից դուրս գալով« Խ.Գալստյանը Ժ.Ռուբենյանից ձեռք բե¬րած` գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը ծխելու միջոցով գործածել է« սակայն նկատելով տա¬րած¬քում ծա¬ռայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներ Սեմյոն Մկրտչյա¬նին և Հով¬հաննես Սահակյանին« Խ.Գալստյանը` գլանակը« իսկ Ժ.Ռուբենյանը` մոտը պահվող թմրամիջոցի փաթեթը մի կողմ են նե¬տել« ինչը նկատելով՝ Ս.Մկրտչյանը և Հ.Սահակյանը մո¬տեցել են նրանց ու հայտնաբերել Ժ.Ռուբեն¬յա¬նի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` սպիտակ թղթով փաթեթավորված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը« ապա վերջին¬ներիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին»։
2. Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում.
Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված վերոնշյալ մեղադ¬րանքի, ինչպես նաև մեղադրական եզրա¬կա¬ցության հիմ¬քում դրել է հետևյալ ապացույցները.
Վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքները, այդ թվում՝ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի հետ առերեսման ժամանակ տված ցուցմունքը, համաձայն որոնց՝ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին իր ծանոթ Տատյանայի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ։ Ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ« նրա հետ մի քանի բաժակ օղի են խմել և զվարճացել։ Այդ ընթացքում Ժ.Ռուբենյանը հայտնել է« որ մոտն ունի «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց« առաջարկել է այն օգտագործել։ Համաձայնել է« որից հետո դուրս են եկել ա¬կում¬բի սրահից« գնացել զուգարան« որտեղ Ժոռան գրպանից հանել է սպիտակ թղթյա փաթեթ« բացել է այն« թղթի մեջ եղած զանգվածին խառնել է ծխախոտի թութուն« որից հետո զանգվածը լցնե¬լով ծխախոտի գլանակի մեջ՝ տվել է իրեն։ Այնուհետև երկուսով դուրս են եկել ակումբից« ինքը գլանա¬կը վառել է, ծխելու միջոցով գործածել թմրամիջոցը« սակայն նկատելով տարածքում ծառայություն իրա¬կա¬նացնող ոստիկաններին՝ Ժ.Ռուբենյանը մոտն եղած թմրամիջոցի փաթեթը գցել է գետնին` ձյան մեջ« իսկ ինքը մի կողմ է նետել թմրամիջոցով գլանակը։ Ոստիկաններն անմիջապես մոտեցել են իրենց և գետնից հայտնաբերել Ժ.Ռուբենյանի նետած թմրամիջոցի փաթեթը« որից հետո իրենց բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։
Վկա Սեմյոն Մկրտչյանի ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 00.50-ի սահմաններում` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում« նույն փողո¬ցում գործող «Վեյվ» ակումբի կենտրոնական մուտքից դեպի աջ հատվածում նկատել են երկու տղա¬ների։ Նշված հատվածից բուրել է «մարիխուանայի» սուր հոտ« ուստի կասկածելով, որ նշված ան¬ձինք թմրա¬միջոց են օգտագործում` մոտեցել են նրանց։ Մինչ նրանց հասնելն այդ տղաներից մեկը գետնին է նետել ծխախոտի գլանակ« ինչպես նաև փաթեթ։ Հիշյալ փաթեթն իրենց կողմից վերցվել է« որի մեջ նկատել են թմրամիջոցի նմանվող զանգված« իսկ գլանակը գտնել չի հաջողվել։ Նրանցից գեր կազմվածքով« ցածրահասակ տղան իրենց հայտնել է. «լավ ենք անում« ծխում ենք« դեռ 5 կիլո էլ ունենք»։ Դրանից հետո հիշյալ տղաներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կա¬նի բաժին« որտեղ պարզվել է« որ նրանք հանդիսանում են Խաչատուր Գալստյանը և Ժոռա Ռուբեն¬յանը« որոնցից վերջինս հանդիսացել է 5 կիլոյի մասին արտահայտություն արած, գեր կազմվածքով անձնա¬վորությունը։ Հայտ¬նաբերված զանգվածը ներկայացրել են ոստիկանություն։
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան, վկա հարցաքննված Հովհաննես Սահակյանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով.
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, որը հայտնաբերել էին ՀՀ ոստիկա¬նության վերոնշյալ աշխատակից¬ները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի հա¬րակից տարածքում։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 13-4140 եզրա¬կացութ¬յամբ« համաձայն որի՝ փոր¬ձաքննության ներկայացված 0.113 հաստատուն քաշով դեղնա¬կանա¬չավուն զանգ¬վածը պատ¬րաստված է կանեփ տեսակի բույսից և հանդիսանում է «մարի¬խուա¬նա» տեսակի թմրամիջոց։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկա¬րութ¬¬¬յամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Ժոռա Ռուբենյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրա¬միջոցի թմրալկալոիդներ։
Որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝
- ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հասցեագրած զեկուցագրով« համաձայն որի՝ 2013թ. դեկտեմ¬բերի 13-ին՝ ժամը 00.50-ի սահմաններում, Խանջյան 13 հասցեի մոտ գտնվող «Վեյվ» ակումբի մոտ՝ շենքի ետնամասում, ոստիկան Ս.Մկրտչյանի հետ նկատել են երկու երիտասարդների, որոն¬ցից մեկ ծխել է։ Կասկածելով, որ վերջինս թմրամիջոց է ծխում՝ մոտեցել են նրան, որի ժամանակ երիտա¬սարդը ձեռքից գցել է գլանակը և փորձել ոչնչացնել ձյան մեջ։ Դրա հետ մեկտեղ նույն երիտա¬սարդը մոտից հանել է սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված ինչ-որ բան և նույնպես նետել է ձյան մեջ։ Երբ դիմել են երիտասարդներին՝ պարզելու, թե նրանք ինչ են անում, մյուս երիտասարդը պա¬տասխանել է, որ «ծխում են, լավ են անում, 5 կիլո էլ դեռ ունեն»։ Իրենց հաջողվել է գտնել սպի¬տակ թղթով փա¬թեթավորվածը, որի մեջ եղել է դեղնականաչավուն զանգված։ Ռադիոկապի միջոցով կանչել են ոստի¬կանական ավտոմեքենա և նշված քաղաքացիներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Կենտ¬րոնականի բաժին։ Բաժնում պարզել են, որ երի¬տասարդը, որի ձեռքում էր սիգա¬րե¬տանման գլանակը և որը մոտից գցել էր սպիտակ փաթեթը հանդիսանում է Խաչատուր Գալստյա¬նը։ Զեկուցագրին կից ներկայացրել են փաթեթավորված դեղ¬նականաչավուն զանգվածը։
- Մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կանութ¬յան ՊՊԾ գնդի 3 հատուկ գումարտակի աշխատակիցները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժա¬մը 01.15-ին, Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով։
3. Ապացույցների գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ).
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բեն¬¬¬յանը, պահպանելով իր սկզբնական դիրքորոշումը, իրեն մեղավոր չճանաչեց, հարցերին պա¬տաս¬¬խա¬նելիս հայտնեց, որ Խաչատուր Գալստյա¬նի հետ ծանոթացել է ակումբում, որտեղ էլ փոխա¬նակել են հեռախոսահամարները։ Այդ օրն երկու անգամ է ակումբից դուրս եկել` ինչ-որ աղջիկ դիմավորելու հա¬մար։ Երկրորդ անգամ ակումբից դուրս է եկել Խաչատուրի հետ միասին։ Դրսում եղել է արհես¬տա¬կան լուսա¬վորություն։ Խաչա¬տուրը առաջարկել է ծխել, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Մի քանի վայրկյան անց մոտեցել են ոստիկանները և դիմելով իրենց` հետաքրքրվել, թե ինչու է մարիխուանայի հոտ գալիս։ Այդ պահին Խա¬չատուրը ձեռքի գլանակը գցել է, այնուհետև ոստիկանները մոտեցել և սկսել են իրենց քաշքշել։ Դրանից զայրացել է, ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ գտնվելով` ոստի¬կաններին հայտնել է. «լավ ենք անում՝ ծխում ենք, 5 կիլո էլ տանն ունենք», որից հետո իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Իր ներկայությամբ ոստիկան¬ները վերոնշյալ վայրից ոչինչ չեն հայտնա¬բերել։ Իր մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերված «մարիխուանայի» հետքերի վերա¬բեր¬յալ հայտնեց, որ այդ դեպքից մոտ 2 ամիս առաջ եղել էր Իսպանիայում, այնուհետև` Հոլան¬դիայում, որտեղ էլ «մարիխուանա» է օգտագործել։ Թե ինչ հանգամանքներում է Խաչատուր Գալստյանի մա¬զի և մեզի փորձաքննության եզրա¬կացությամբ վերջինիս փորձանմուշներում հայտ¬նաբերվել «մարի¬¬խուանայի» գործածման հետքեր, դժվարացավ մեկնաբանել։ Նշեց նաև, որ առերես¬վել է Խաչատուրի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, թե իբր ինքն է նրան «մարի¬խուանա» հյու¬¬րասիրել, որն իրականությանը չի համապա¬տաս¬խանում։ Նշեց, որ չի կարող մեկնաբանել, թե Խա¬չատուրն ինչու է իր դեմ նման ցուցմունք տվել։
Դատարանում հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկա Խաչատուր Գալստյանի՝ մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում տված բոլոր ցուցմունքները` հաշվի առնելով, որ Դատարանի գործադրած ողջամիտ ջանքերը` նրան Դատարան ներկայացնելու և գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բեն¬¬յանի համընդդեմ հարցման իրավունքը նաև Դատարանում ապահովելու ուղղությամբ, դրական արդ¬յունքների չեն հանգեցրել (այլ գործով գտնվել է հետախուզման մեջ)։
Այսպես, 2014թ. հունվարի 13-ին վկայի կարգավիճակում հարցաքննվելիս (ըստ էութ¬յան նույ¬նաբովանդակ է բերման ենթարկվելու օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հե¬տաքննության բաժանմունքում տված բացատրությանը) վերջինս նշել էր, որ տվյալ օրն ակումբում Ժոռայի հետ ծանոթանալուց հետո 2-3 բաժակ օղի են խմել։ Նշել է նաև, որ իրենց մոտեցած ոստի¬կան¬ներին հայտնել են, որ ծխախոտ են ծխում, որից հետո իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավ¬տո¬մեքենայի մեջ, մի քանի րոպե անց ավտոմեքենայի մոտ են բերել և իրենց ցուցադրել սպիտակ թղթյա փաթեթ, հայտնել են, որ դա իրենցն է, որից հետո բերման են ենթարկել ոստիկանություն։ Բաժ¬նում պարզվել է, որ ոստիկաններին նկատելով՝ իբր իրենք են թմրամիջոցի փաթեթը գցել։ Այդ օրն իր մոտ թմրամիջոց չի պահել, այդ փաթեթն իրենը չէ, տեղյակ չէ, թե այն ինչպես է հայտնվել ոստի¬կանների մոտ, ինչու են նրանք ենթադրում, որ փաթեթն իրենն է։ Պարբերաբար օգտագործում է «մարի¬խուանա», երբ մոտը լինում է, այսինքն` երբ գնում է գյուղ, որտեղ վայրի կանեփի թփեր կան։ Նույն ցուցմունքում նշել է նաև, որ Ժոռան իրեն թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ Չի ըն¬դունել ոստիկանների պնդումն առ այն, որ ինքն է փաթեթը նետել, նշել է, որ այն առաջին անգամ տեսել է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահում գտնվելու պահին։ Նշել է նաև, որ Ժոռայի հետ օղի է խմել, ակումբում որևէ մեկն իրենց թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։
2014թ. հունվարի 15-ին լրացուցիչ հարցաքննվելիս (մեղադրական եզակացության հիմքում դրված ապացույց) վկա Խ.Գալստյանը հայտնել է, որ ակումբում Ժոռան ասել է, որ մոտը «պլան» կա ծխելու, համաձայնել է օգտագործել այն։ Ժոռայի առաջարկով մտել են զուգարան, վերջինս գրպա¬¬նից հանել է սպիտակ թղթյա փաթեթ, բացել այն, որի մեջ առկա էր «պլանը»։ Ժոռան ծխա¬խոտի գլանակներից մեկի թութունը խառնել է «պլանի» հետ, որից հետո այդ դեղնականաչավուն զանգ¬վածը լցել է դատարկ գլանակի մեջ։ Թղթյա փաթեթի մեջ մնացած «պլանը» Ժոռան նորից փաթաթել և դրել է գրպանը։ Ակումբից դուրս Ժոռան իրեն է տվել այդ գլանակը, առաջարկել վառել այն։ Այն դրել է բերանը, կրակայրիչով վառել և մի քանի «մուխ» ծխել է և հենց այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստի¬կանները։ Գլանակն աննկատ գցել է ձյան մեջ և ոտքերով տրորել այն։ Ոստիկանների այն հարցին, թե ինչ են անում, պատասխանել է, որ ծխում են, իսկ Ժոռան ավելացրել է, որ` ծխում են, լավ են անում, տանն էլ մի 5 կիլո կա։ Իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավտոմեքենան, հետո բերել ու ցուցադրել են փաթեթը և ոստիկանների հարցադրմանն ի պատասխան` նրանց հայտնել են, որ այն իրենցը չի։ Նույն ցուցմունքում նաև նշել է, որ չի նկատել, թե ինչպես է Ժոռան այդ փաթեթը նետել ձյան մեջ, սակայն հստակ կարող է ասել, որ զուգարանից դուրս գալուց այդ փաթեթը Ժոռայի գրպա¬նում էր։
2014թ. մարտի 12-ին վկա Խ.Գալստյանը գործով վկա Սեմյոն Մկրտչյանի հետ առերես հարցաքննվելիս վերջինիս պնդմանը հակառակ` նշել է, որ երբ ոստիկանները մոտեցել են իրենց, թղթյա փաթեթն ինքը չի գցել ձյան մեջ, իր մոտ էր թմրամիջոցի պարունակությամբ ծխախոտի գլանակը, դա է աննկատ գցել ձյան մեջ և ոտքով տրորել։ Մեկնաբանելով առերեսման մասնակցի ցուցմունքը` նաև թղթյա փաթեթը Խ.Գալստյանի կողմից ձյան մեջ նետելու վերաբերյալ` վերջինս նշել է, որ ոստիկան Ս.Մկրտչյանն իրեն շփոթում և սխալ տվյալներ է հայտնում։ Առերեսման մասնակից Ս.Մկրտչյանին ուղղված հերթական հարցադրումից և նույնաբովանդակ պատասխանից հետո վկա Խ.Գալստյանը վերստին պնդել է իր ցուցմունքը։
2014թ. մարտի 14-ին վկա Խ.Գալստյանը գործով վկա Հովհաննես Սահակյանի հետ առերես հարցաքննվելիս վերջինիս պնդմանը հակառակ` նշել է, որ երբ ոստիկանները մո¬տեցել են իրենց, թղթյա փաթեթը ինքը չի գցել, իր մոտ էր թմրամիջոցի պարունակությամբ ծխախոտի գլա¬նակը, դա է աննկատ ձյան մեջ գցել։ Մեկնաբանելով առերեսման մասնակցի ցուց¬մունքը` նաև թղթյա փաթեթը Խ.Գալստյանի կողմից ձյան մեջ նետելու վերաբերյալ` վերջինս նշել է, որ ոստիկան Հ.Սահակյանն իրեն շփոթում և սխալ տվյալներ է հայտնում։ Առերեսման մասնակից Հ.Սահակ¬յա¬նին ուղղված հերթական հարցադրումից և նույնաբովանդակ պատասխանից հետո վկա Խ.Գալստյա¬նը վերստին պնդել է իր ցուցմունքը։
2015թ. մարտի 4-ին գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս, երբ վերջինս չի ընդունել թմրամիջոց գործածելու և Խ.Գալստյանին հյուրասիրելու հանգամանքը, վկա Խ.Գալստյանը նշել է, որ Ժոռայի հետ ծանոթանալուց հետո վերջինս իրեն օղի է հյուրասիրել, իսկ ինքը նրան` «նարգիլե»։ Դրանից հետո Ժոռան իրեն «պլան» է առաջարկել, համաձայնել է, ապա եր¬կուսով մտել են զուգարան, որտեղ Ժոռան «պլանը» լցրել է գլանակի մեջ և տվել իրեն։ Երկուսով դուրս են եկել փողոց, «փորձել են» ծխել այն, սակայն իրենց են մոտեցել ոստիկանները և բերման են¬թարկել ոստիկանության բաժին։
2015թ. մարտի 5-ին լրացուցիչ հարցաքննվելիս` վկա Խ.Գալստյանը պնդել է, որ թղթյա փա¬թեթն ինքը չի գցել ձայն մեջ, այն իր մոտ չէր, քանի որ այն զուգարանում գրպանն է դրել Ժոռան` նախապես գլանակի մեջ լցնելով տվյալ փաթեթում առկա «պլանի» մի մասը և գլանակով թմրա¬մի¬ջոցը հանձնելով իրեն։
Դատարանում հրապարկվեցին և հետազոտվեցին նաև`
- Խաչատուր Գալստյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան ՊՊԾ գնդի 3 հատուկ գումարտակի աշխատակիցները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժա¬մը 01.15-ին, Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով։
- մեղադրողի հարց¬ման ի պատասխան տրամադրված և Դատարան ներկայացված` ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տնօրենի տեղեկալ Գ.Միքայելյանի 2015թ. մայիսի 27-ի թիվ 13-4138 գրությունը, համաձայն որի` կա¬նաբինոիդների խմբին պատկանող թմրա¬միջոցի թմրալկալոիդները, համաձայն գործող միջազգա¬յին գրականության, անձի մեզի մեջ պահ¬պանվում են 1-ից 21 օր, ինչը պայմանավորված է անձի սեռից, օգտագործած թմրամիջոցների քա¬նակ¬ներից, օգ¬տա¬գործման հաճախականությունից, օրգա¬նիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատ¬կութ¬յուններից և այլն։ Համաձայն գործող գրակա¬նության` անձի 1 սմ մազահատվածն ապահովում է մեկ ամսվա վա¬ղե¬մություն, ուստի եթե հետա¬զոտվող մազը 1 սմ է, հնարավոր չէ հետազոտվող մազահատ¬վա¬ծում թմրամիջոցի հետքեր հայտնաբերվել «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի օգտագործումից 45 օրից 2 ամիս առաջ գործածելու դեպքում։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարան ուղարկված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի թմրամիջոցի և դրա փաթեթի զննմամբ պարզվեց, որ փորձագետի ամրակնքած փաթեթն անվնաս է, այն բացելիս հայտնաբերվեցին իրար մեջ փաթեթավորված երկու թղթյա փաթեթ¬ներ, թմրա¬¬¬¬միջոցն առկա է վերջին փաթեթի մեջ։
Վկաներ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, Դատարանում դժվարացան վերհիշել քննվող դեպքի հանգամանքները` դեպքից բավականին ժամանակ անցնելու, ծառայության բերումով հաճախակի նման իրավիճակներում հայտնվելու պատճա¬ռա¬բանությամբ, սակայն ՀՀ քրեա¬¬կան դատավարական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով նրանցից յուրաքանչյուրի նա¬խաքննա¬կան ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդեցին դրանք` խնդրե¬լով հիմք ընդունել։
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան հիմքում դրված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապա¬ցույցներին` դատա¬քիմիական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 13-4140 եզրա¬կացությանը« տոք¬սի¬կոքի¬միա¬կան փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 և թիվ 13-4738 եզրակա¬ցություններին, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերին` ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան Կենտրո¬նա¬կանի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հ.Սա¬հակյանի հաս¬ցեագրած զեկուցագրին« գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնա¬կա¬նի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությանը, դրանցից յուրաքանչյուրի ապացու¬ցո¬ղա¬կան արժեք¬նե¬րին Դատարանն արդեն իսկ համակող¬մանիորեն անդրա¬դարձել է սույն դատա¬կան ակ¬տում («Մինչ¬դատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետա¬զոտում» բաժ¬նում), հետևա¬բար` վերստին չշա¬րադրելով` փաստուն է, որ դրանք վերաբե¬րելի և թույ¬¬լատ¬¬րե¬լի ապացույցներ են։
Մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդ¬յունք¬ներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով չի ապա¬¬ցուցել թղթյա փաթեթում հայտնաբերված 0.113 գրամ, ինչպես նաև գլանակով ենթադրաբար իրացված «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի պատ¬կա¬նելիությունը գործով ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբեն¬յա¬նին, առավել ևս այն իրաց¬ման նպատակով ձեռք բերելու, Խաչատուր Գալստյա¬նին հյուրասիրելու մի¬ջոցով իրացնելու հանգամանքները։ Նման հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղությունների արդյունք¬ներով.
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման համաձայն` վեր¬ջինս «չպարզված հանգամանքներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «մա¬րիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու մի¬ջոցով ապօրինի իրացրել է Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փո¬ղոցում գործող «Վեյվ» ակումբում« որն էլ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից»։
Վերոնշյալ որոշման ձևակերպում ակնհայտ է, որ ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` «մարի¬խուանա» տե¬սակի թմրամիջոցը, այդ թվում` 0.113 գրամը գործով ամբաստանյալը ձեռք է բերել իրացնելու նպա¬տա¬կով, ընդ որում` այն պահելու մասին (փաստական կողմ) որևէ խոսք մեղադրանքի որոշման մեջ չկա, դրան անմիջականորեն առնչվող հանգամանքը` վերոնշյալ թմրամիջոցը ձեռք բերելու ժամա¬նա¬կահատվածը, ևս պարզված չէ, հետևաբար` թմրամիջոցն ապօրինաբար պահելու հան¬գամանքի ա¬պա¬ցուցվածության խնդրին Դատարանն առհա¬սարակ չի անդրադառնում` ամբաս¬տանյալի վի¬ճա¬¬կը չվատթարացնելու և նրա պաշտպանության իրավունքը չխախտելու քրեա¬դա¬տավա¬րական օրենքի պա¬հանջը պահպանելու շարժառիթով (ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդված)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հան¬ցա¬կազմի վերլուծությանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է հայտնել Մարտիկ Բոլյանի վե¬րաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 քրեական գործով` փաստելով, որ այդ հոդվածի 1-ին մա¬սը պատասխա¬նատվութ¬յուն է նախատեսում իրաց¬նելու նպատակով թմրա¬մի¬ջոցներ, հոգեներ¬գոր¬ծուն նյութեր ապօ¬րինի պատրաստելու, վերամշա¬կելու, ձեռք բե¬րելու, պահելու, փոխադրելու, առա¬քե¬լու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար։ Այս հանցա¬գոր¬ծության անմիջական օբյեկտը բնակ¬չութ¬¬յան առողջությունն է։ Միաժամանակ քննարկվող արարք¬ները կա¬րող են ոտնձգել նաև այլ օբյեկտ¬¬ների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հա¬րա¬բե¬րութ¬¬յունների, ինչպես, օրինակ, թմրա¬¬¬միջոց¬ների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահ¬¬ման¬¬ված կարգը, հասարակական անվտան¬գությունը, պետական ձեռնարկություն¬ների և հիմնարկ¬ների կանոնավոր գործունեությունը և այլն։
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գոր¬ծո¬ղութ¬յամբ։ Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապ¬օ¬րի¬նի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առա¬քելով կամ դրանք ապօրի¬նի իրացնելով։
Տվյալ հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հան¬ցա¬վորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպո¬զի¬ցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել։ Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պար¬տադիր հատկա¬նիշ¬ների շարքը։ Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկա¬յութ¬յունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը։
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տա¬¬րած¬ման ցանկացած եղանակ, ընդ որում` իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավոր¬վա¬ծութ¬յան առկայութ¬յու¬նը, այն¬պես էլ գործի մյուս հանգամանքները` թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահե¬լը դրանք չգոր¬ծածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հան¬ցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրաց¬¬նելու անվի¬ճելի ապացույց չէ, այն պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։
Ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերել ու պահելը ձևական հանցակազմ է, այսինքն` ձեռք¬բերման պահից այն ավարտված է, ընդ որում` նպատակը հանցակազմի առկայությունը փաստելու առու¬մով որևէ նշանակություն չունի, այն էական նշանակութ¬յուն ունի այդ արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ կամ 266-րդ հոդվածով ճիշտ որակելու տեսանկյունով։
Դատարանը փաստում է, որ թմրամիջոցի ձեռք բերման իրական նպատակի, ինչպես նաև իրացման հանգամանքների պարզումը սույն գործի համատեքստում ունի առանձնահատուկ կարևո¬րություն, քանզի հանցագործության առարկան մանր չափի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն է, որն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու համար քրեական պատաս¬խանատվությունը բացառվում է (ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափը սկսվում է 0.5 գրամից)։
Դատարանը փաստում է, որ նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով ձեռք չի բերվել և հե¬տա¬զոտվել գեթ մեկ ապացույց, որը կհաստատեր մեղադրող կողմի վարկածը` թմրամի¬ջոցն իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու վերաբերյալ։ Չկա նաև որևէ հստակություն ենթադրա¬բար Ժ.Ռուբենյանի կողմից նախապես թմրամիջոցը ձեռք բերելու վայրի, ժամանակա¬հատվածի և նրան ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի վերաբերյալ։ Մինչդեռ դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտվել են ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն հերքում են այդ վարկածի նույնիսկ գո¬յութ¬յունը, մաս¬նա¬¬վո¬րա¬պես` ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հուն¬վարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացության համաձայն` վերջինիցս 2013թ. դեկ¬¬տեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդ¬ների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, մեղադրող կողմի արժևո¬րած և մեղադ¬րանքի հիմքում դրած` վկա Խ.Գալստյանի ցուցմունքի համաձայն` Ժ.Ռուբեն¬յանն է առաջարկել իրեն «պլան» ծխել (այսինքն` անհատույց հյուրասիրելու առաջարկ է արել), գոր¬ծով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի դա¬տաքննական ցուցմունքի համաձայն` նախ¬կինում գոր¬ծածել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` առկա են ապացույցներ, որոնք վկայում են Ժ.Ռուբենյանի կող¬մից առանց բժշկի նշա¬նակ¬ման թմրամիջոց գործածելու, հետևաբար` թմրամիջոցն այդ նպա¬տակով ենթադրաբար ձեռք բե¬¬րելու մասին։
Թմրամիջոցի իրացման նպատակի բացակայության մասին են վկայում Դատարանում զննված թղթյա փաթեթի պարզ փաթեթավորումը, թմրամիջոցի մանր չափը, թմրամիջոց իրացնելու-ձեռք բե¬րելու վերաբերյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի և Խ.Գալստյանի միջև նախ¬նական պայմանա¬վորվա¬ծության բացակայությունը, մասնավո¬րապես` ծանոթա¬նալու հանգամանքները, քանզի դժվար թե ողջամիտ է նույնիսկ ենթադրել, որ Ժ.Ռուբենյանը տվյալ թմրամիջոցն ենթադրաբար ձեռք էր բերել և իր մոտ պահել մինչ այդ անծանոթ, քննվող դեպ¬քից ժամեր առաջ ակում¬բում ծա¬նո¬թացած Խ.Գալստյա¬նին իրացնելու նպատակով։ Նա¬խաքննութ¬յամբ ձեռք չեն բերվել նաև տվյալներ առ այն, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբին¬յանն առհասարակ կամ քննվող դեպքի օրը զբաղվել է թմրա¬միջոցի ապօրինի շրջանառությամբ, այսինքն` անծանոթ ան¬ձանց թմրամիջոց իրացնելու գործով։
Դատարանը փաստում է, որ նման պայմաններում թմրամիջոցի իրացման նպատակի վե¬րաբերյալ հետևության մեղադրող կողմը կարող էր հանգել և հավանաբար հանգել է գործով ամբաս¬տանյալ Ժ.Ռուբենյանի կողմից 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին «Վեյվ» ակումբում Խաչատուր Գալստյա¬նին «մարիխուանա» հյուրասիրելու հանգամանքը հիմնավորված համա¬րե¬լով։ Սակայն Դատարանը փաստում է, որ նույնիսկ թմրամիջոցի հյուրասիրման փաստի ապա¬ցուցումն ինքնին չի են¬թադրում, որ այդ թմրամիջոցն ապօրինաբար հյուրասիրած, այդ կերպ իրացրած անձն այն նախա¬պես ձեռք էր բերել իրացման կամ նաև իրացման նպատակով, հատկապես այն պարա¬գայում, երբ են¬թադրաբար թմրամիջոց իրացնող անձը նաև այն գործածում է (թմրամոլ է կամ ունի նման հակումներ), ավելին` այն իրացրել է հատկա¬պես հյուրասիրելու եղանակով։ Տվյալ պարա¬գայում անհրաժեշտ է ապացույց¬ների ծան¬րակշիռ ամբողջություն` թմրամիջոցի` առանց իրացման նպատակի ձեռքբերումը բացա¬ռելու և նույն թմրամիջոցը ձեռք բերելուց առաջ իրացման նախնա¬կան դիտավորության և նպատակի առկա¬յութ¬յունը փաստելու համար, որպիսի ապացույցները տվյալ պարագայում առհասարակ բացա¬կայում են, այսինքն՝ իրացման նպատակի առկայությունը հաստատող գեթ մեկ ապացույց մեղադրող կողմը չի ներկայացրել։
Մեղադրանքի որոշումից հետևում է նաև, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը Խ.Գալստյա¬¬նին ապօրինաբար հյուրասիրել և այդ կերպ իրացրել է 0.113 գրամ թմրամիջոց, որն այ¬նու¬հետև հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխա¬տա¬կից¬ների կողմից՝ ձյան մեջ։
Մինչդեռ, ըստ Խ.Գալստյանի ցուցմունքների` Ժ.Ռուբենյանը նրան հյուրասիրել է բացա¬ռա¬պես գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը, որի քաշը պարզված չէ (թեև ՀՀ քրեական օրենսգքրի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար դա որոշիչ հատկանիշ չէ), իսկ թմրամիջոցի մնացած քա¬նա¬կութ¬յունը` 0.113 գրամը, փաթաթել և դրել է գրպանը, որը ոստի¬կան¬ների մոտենալու պահին ձյան մեջ է նետել ոչ թե ինքը, այլ Ժ.Ռուբենյանը։ Վերոնշյալ ցուցմունք¬ներով, մի պահ այն ի հաշիվ այլ ապա¬¬¬ցույցների արժևորելու պարագայում, որևէ խոսք անգամ չկա 0.113 գրամ թմրամիջոցը Խ.Գալստյա¬նին հյուրասիրելու կամ ի պահ հանձնելու մասին, Խ.Գալստյա¬նը հիշատակել է միայն Ժ.Ռուբենյանի կողմից գլանակի մեջ լցված, չպարզված քաշով թմրամիջոցը ծխելու համար իրեն փոխանցելու, այդ կերպ թմրամիջոց հյուրասիրելու մա¬սին, ոչ ավելին, այսինքն` գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ենթադրաբար կարող էր իրացնել միայն գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը, որը չի հայտաբերվել և որի քաշը չի պարզվել։ Նման պարագայում մեղադրական եզրա¬կացությունից, ինչպես նաև մեղադրողի ճառից անհասկանալի է, թե մեղադրող կողմն ինչ ապացույցի կամ ապացույցների հիման վրա է Ժ.Ռուբենյանին վերագրել հատկապես 0.113 գրամ «մարիխու¬նայի» իրացում։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մե¬ղադրանքի որոշման փաստական կողմը հակասում է Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու վերա¬բերյալ նախաքննական մարմնի` դեռևս 2014թ. հունիսի 16-ին կայացրած որոշման փաստական կող¬մին, այսինքն՝ առկա է ներքին հակասություն միևնույն քննիչի կազմած դատավարական փաս¬տաթղթե¬րում։ Այսպես, համաձայն 2014թ. հունիսի 16-ի որոշման՝ Խաչատուր Գալստյա¬նն է պահել և ձյան մեջ նետել 0.113 գրամ «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցը և ոչ թե գլանակի մեջ լցոնված թմրամիջոցի մասը, սակայն քանի որ տվյալ դեպքում առկա է թմրամիջոցի մանր չափ, վերջինս քրեական հե¬տապնդման չի ենթարկվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցակազմի բացակա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ։
Նման պայման¬ներում Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բենյանին վերագրված արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հանցակազմի առ¬կայությունը կամ բացակայությունը, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածով նախատեսված և լուծման ենթակա մյուս հարցերը հնարավոր է պարզել ծխախոտի գլանակի մեջ լցված, չպարզ¬ված քա¬շով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Խ.Գալստյանին ապօրինաբար իրաց¬նելու դեպ¬քի առնչութ¬յամբ։
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքը մեղադրող կողմը կառուցել է գլխավորապես որպես վկա հարցաքննված Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքների հիման վրա, ով սկսած 2013թ. հունվարի 15-ին տված լրացուցիչ ցուցմունքից մինչև նախաքննության ավարտը, այդ թվում` նրան բերման ենթարկած ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի, ապա Հովհաննես Սահակյանի, վերջում նաև գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս պնդել է, որ «պլան» ծխելու առաջարկն արել է Ժ.Ռուբինյանը, որից հետո զուգա¬րանում թմրամիջոցով լցրել և իրեն է տվել համա¬տեղ գործածման համար նախապատրաստած «պլանի» գլանակ, իսկ թմրամիջոցի մնացած քանա¬կությունը թղթյա փաթեթով դրել է գրպանը։ Խ.Գալստյանը նաև նշել է, որ դրսում, երբ սկսել է ծխել գլանակով թմրամիջոցը և նկատել իրենց մոտեցող ոստիկաններին, գլանակը նետել է ձյան մեջ և ոտքերով տրորել այն, որը ոստիկանները չեն հայտնաբերել և վերցնել։ Թեև ոստի¬կանները դեռևս զեկուցագիր գրելու պահից մինչև նախաքննության ավարտը պնդել են, որ ձյան մեջ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը ևս նետել է գլանակ ծխող անձնավորությունը, այսինքն` Խաչա¬տուր Գալստյանը, սակայն վերջինս այդ հանգամանքը կտրա¬կանապես չի ընդունել, պատճա¬ռա¬բանել է ոստիկանների կողմից իրեն շփոթելու հանգամանքով, պնդել, որ թղթյա փաթեթով թմրա¬մի¬ջոցը զուգարանից դուրս գալուց գտնվել է գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի գրպանում, հետևա¬բար` նա է այն նետել ձյան մեջ, թեև ինքն այդ պահը չի նկատել (նախաքննական մարմինը մե¬ղադրական եզրակացությունում արդեն հիմք է ընդունել, որ փաթեթը նետել է Ժ.Ռուբեն¬յանը, իսկ գլանակը՝ Խ.Գալստյանը, այսինքն` ի հաշիվ ոստիկանների ցուցմունքների՝ անհասկանալի պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ առավել արժևորել է վկա Խ.Գալստյա¬նի ցուցմունքը, թեև նման արժևորումը հակասել է նույն ապացույցների գնահատման շուրջ իր իսկ կողմից Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու վերա¬բերյալ դեռևս 2014թ. հունիսի 16-ին կայացրած որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում ներ-կայացրած դիր¬քորոշմանը)։
Տվյալ հանգամանքի շուրջ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները համադրելով, վերլուծելով և գնահատելով` Դատարանը փաստում է, որ`
- գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով չի ընդունել թմրամիջոց պահելու, որևէ անձի, այդ թվում` Խա¬չատուր Գալստյանին թմրամիջոց հյու¬րասիրելու կամ այլ կերպ իրացնելու հանգամանքը։ Վերջինս նշել է, որ նկատել է Խ.Գալստյանի կող¬մից ծխախոտի գլանակը ձյան մեջ նետելու փաստը, սակայն տեղյակ չէ՝ արդյոք ինչ էր վերջինս ծխում, ծխախոտ, թե՞ թմրամիջոց։ Հայտնել է նաև, որ իր մոտ թղթյա փաթեթով թմրամիջոց չի եղել։
- Համաձայն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրա¬կացության՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկա¬րութ¬յամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
- Ժ.Ռուբենյանի կողմից Խ.Գալստյանին ենթադրաբար իրացված թմրամիջոցի գլանակը չի հայտնաբերվել, այսինքն` այդ իրեղեն ապացույցը բացակայում է։
- Գործի ելքով չշահագրգռված անձանց` քննվող դեպքը բացահայտած, Ժ.Ռուբենյանին և Խ.Գալստյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկած ոստիկանների ցուցմունքների համա¬ձայն` թմրամիջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթը ձյան մեջ դարձյալ նետել է Խ.Գալստյանը, ինչը տրամագծորեն հակադրվում է Խ.Գալստյանի կողմից տված և մեղադրող կողմի արժևորած ցուցմունքներին, ով պնդել է, թե իբր թմրամիջոցը պատկանել է Ժ.Ռուբենյանին, որի մի մասը գլա¬նակի մեջ լցնելուց հետո վերջինս տվել է իրեն, իսկ մյուս մասը ընդհուպ ոստիկանների կողմից այն ձյան մեջ հայտնաբերելու պահը մնացել է Ժ.Ռուբենյանի մոտ։
Այսպիսով, թմրամիջոցի ենթադրյալ իրա¬ցումը մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալին վերագրել է Խ.Գալստյանի վերոնշյալ ցուցմունքի և վերջինիս վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրա¬կացության հետ համադրելու արդյունքներով։
Մինչդեռ, տվյալ փորձաքննությունն իրականացնելու նպատակով Խ.Գալստյանից մազի և մեզի փորձանմուշները ստացվել են ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելուց և նրանց նույն օրն ազատ արձակելուց երեք օր անց` 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ից ստացված 2015թ. մայիսի 27-ի թիվ 13-4138 գրության համաձայն` կա¬նաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկա¬լոիդները, համաձայն գործող միջազգա¬յին գրականության, անձի մեզի մեջ պահպանվում են 1-ից 21 օր, ինչը պայմանավորված է անձի սեռից, օգտագործած թմրամիջոցների քանակներից, օգտա¬գործման հաճախականությունից, օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություն¬ներից և այլն։ Համաձայն գործող գրակա¬նության` անձի 1 սմ մազահատվածն ապահովում է մեկ ամսվա վաղե¬մություն, ուստի եթե հետա¬զոտվող մազը 1 սմ է, հնարավոր չէր «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի օգտագործումից 45 օրից 2 ամիս առաջ գործածված թմրամիջոցի հետքեր հայտնա¬բերվեին հետա¬զոտ¬¬վող մազահատ¬վա¬ծում։ Նշված գրությունից ակնհայտ է, որ վկա Խ.Գալստյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում առկա կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալ¬կալոիդները` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի գործածման հետքերը, նույնիսկ մաս¬նագիտա¬կան գիտելիք¬ների տեսանկյունով, չեն հաստատում հատկապես քննվող դեպքի օրը` 2015թ. դեկտեմբերի 13-ին թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը, քանզի այդ հետքերը կարող էին պահ¬պանվել քննվող դեպ¬քին նա¬խորդած 18 օրերի, ինչպես նաև բերման ենթարկվելուց և ազատ արձակվելուց հետո` մինչև փորձանմուշ ստանալու երեք օրերի ընթացքում նույն տեսակի թմրամիջոց գործածելու հետևան¬քով։ Ոստի¬կանների հետ զրույցի բո¬վան¬դակությունը, մասնավորապես` «ծխում ենք, լավ ենք անում, 5 կիլո էլ տանն ունենք» ար¬տահայտությունը ևս թմրամիջոցի ազդեցության տակ այդ պահին գտնվելու և այդ կերպ թմրա¬¬միջոցի գործածման ժամանակահատվածը հնարավորինս անհատականացնելու ողջա¬միտ փաստարկ չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը, ինչպես և վկա Խ.Գալստյա¬¬նը հայտնել են, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում գործածել են նաև ոգելից խմիչք` օղի, որի գործածումը ևս կարող էր հանգեց¬նել նման բարձր տրամադրության և վիճակի։ Ավելին, հրապա¬րակված և հետազոտված` 2014թ. հունվարի 13-ի ցուցմունքում վկա Խ.Գալստյա¬նը նաև նշել է, որ «պար¬բերաբար օգտագործում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, երբ մոտը լինում է, այսինքն` երբ գնում է գյուղ, որտեղ վայրի կանեփի թփեր կան»։
Բացի այդ, գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացության համաձայն` նրանից 2013թ. դեկ¬տեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ ևս հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, այն դեպքում, երբ ըստ գոր¬ծով ձեռք բերված ապացույցների` Ժ.Ռուբենյանը տվյալ օրը չէր հասցրել լցոնած գլանակից օգտվել և «մարիխուանա» ծխել։
Նման ապացուցողական զանգվածի պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ գլա¬նակում առկա չպարզված քաշի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ենթադրյալ իրացումը մե¬ղադրող կող¬մը հիմնավորված է համարել նույն աղբյուրից ստացած ըստ էության միակ և վճռորոշ ապացույցով` վկա Խ.Գալստյա¬նի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, մասնա¬վո¬րա¬պես` 2013թ. հունվարի 15-ին լրացուցիչ, 2015թ. մարտի 4-ին գործով ամբաս¬¬տանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես, ինչպես նաև 2015թ. մարտի 5-ին լրացուցիչ ցուցմունքներով։
Միևնույն ժամանակ, դեռևս բերման ենթարկվելու օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հե¬տաքննության բաժանմունքում բացատրություն տալիս, իսկ 2014թ. հունվարի 13-ին որպես վկա հարցաքննվելիս գործով վկա Խ.Գալստյանը նշել էր, որ Ժոռան իրեն թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ Չի ընդունել ոստիկանների պնդումն առ այն, որ ինքն է փաթեթը ձյան մեջ նետել, նշել է, որ առաջին անգամ այն տեսել է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահում գտնվելու պահին։ Նշել է նաև, որ Ժոռայի հետ օղի է խմել, ակումբում որևէ մեկն իրենց թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրա¬սիրել։
Նման իրարամերժ ցուցմունքների և փոփոխական դիրքորոշման պայմաններում մեղադրող կողմը վկա Խ.Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքների կազմում ի հաշիվ սկզբնականի առավել արժևորել է նա¬խաքննական հետագա ցուցմունքները, ինչը, թերևս, ողջամիտ կլինել, եթե դրանք հաստատվեին նախաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցներով։ Մինչդեռ, դեռևս դատա¬վարութ¬յան այդ փուլում այդ ցուցմունքները հերքել են ոչ միայն գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանը, այլև բերման ենթարկված անձանց հանդեպ իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարող, որևէ շահագրգռվածություն չունեցող անձինք՝ վերոնշյալ անձանց քննվող դեպքի վայրից բերման ենթար¬կած ոստիկանները, ովքեր մինչև վերջ պնդել են, որ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը գտնվել է հատ¬կապես Խաչատուր Գալստյանի մոտ, վերջինս և ոչ թե Ժ.Ռուբենյանն է այն նետել ձյան մեջ, ինչպես և ծխախոտի գլանակը, այդ կերպ անուղղակիորեն նաև հաստատել են գործով ամբաս¬տան¬յալի ցուցմունքը՝ թմրա¬միջոցի պարունակությամբ թղթյա փա¬թեթի հետ առնչություն չունենալու, այդ թվում՝ այն ձյան մեջ չնետելու վերաբերյալ։ Ընդ որում` նախաքննական մարմնի կողմից վկա Խ.Գալստյանի իրարամերժ, իսկ ոստիկանների հետ հակասական ցուցմունքների համադրման և գնահատման, ի հաշիվ մեկի, մյուսի արժևորման վերաբերյալ դատողություններն ու պատճառա¬բա¬նութ¬յունները մեղադրական եզրակացությունում բացակայում են, դրանց մասին հնարավոր է պատ¬կե¬րացում կազմել բացառապես մեղադրական եզրակացությունում այդ անձանց ցուցմունքների բո¬վան¬դա¬կության պարզ շարադրանքից` «եթե նշված չէ, ուրեմն հիմք չի ընդունվել, ար¬ժանա¬հավատ չէ» սկզբունքով։
Դատաքննությամբ պարզվեց նաև, որ նախաքննական մարմինը 2014թ. հունիսի 16-ին, այ¬սինքն` գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ Խ.Գալստյանից լրացուցիչ հար¬ցաքննե¬¬¬¬լու և մեղադրող բնույթի ցուց¬մունք ստանալու անմիջապես հաջորդ օրը որոշում է կայացրել Խա¬¬չա¬տուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հե¬տապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացա¬կա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ (Խաչատուր Գալստյա¬նի պահած և ձյան մեջ նետած 0.113 գրամ «մա¬րիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ հանդիսանալու հիմքով), ապա նույն օրը քրեական գործի վա¬րույթը կասեցրել է` մինչև հետախուզվող Ժ.Ռուբենյանի հայտնաբերելը կամ վերջինիս կա¬մովին ներ¬կա¬յանալը, այն դեպքում, երբ վերջինս քննվող դեպքի օրը Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից դարձյալ բերման էր ենթարկվել նույն, այն է՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով, ավելին` ոստի¬կանները Խ.Գալստյանի հետ առերես հար¬ցաքննվելիս ցուցմունքներ էին տվել առ այն, որ թմրա¬միջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթն իրենց ներկայությամբ ձյան մեջ է նետել Խ.Գալստյանը, այսինքն՝ դրա տիրապետողը վերջինս էր և ոչ թե Ժ.Ռուբեն¬յանը։
Ավելին, քրեական գործի նյութերին արդեն կցված էր Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսի¬կո¬քի¬միական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացությունը, համաձայն որի` վեր¬ջինիցս 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ ևս հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, այ¬սինքն` ակնհայտ էր, որ անհրաժեշտ էր քննություն կատարել Ժ.Ռուբենյանին ենթադրաբար թմրա¬միջոց իրացրած անձի ինքնությունը, դրան Խ.Գալստյանի առնչութ¬յունը ստուգելու և պարզելու ուղ¬ղությամբ, հատ¬կապես այն պայմաններում, երբ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը ձյան մեջ նետելը ոստի¬կանները վե¬րագրում էին Խ.Գալստյանին։ Նման իրավիճակում նախաքննական մարմինը քրեա¬կան հե¬տապնդում չհարուցելու վերաբերյալ որոշում է կայացրել Խ.Գալստյանի նկատմամբ, սա¬կայն զարմանալիորեն որևէ իրավական գնահատական չի տվել Ժ.Ռուբենյանին ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի արար¬¬քին, չի պարզել այդ անձի ինքնությունը, ենթադրյալ իրացմանը Խ.Գալստյանի առնչությունը՝ բավարարվելով միայն հայտնաբերված թմրամիջոցը Ժ.Ռուբենյանին պատկանելու, հետևաբար նաև՝ այդ թմրամիջոցից գործածելու ենթադրությամբ (չկա այդ կապակ¬ցութ¬յամբ քրեական հե¬տապնդումը բացառող վերջնական դատական ակտ), այն իրացնելու, ինչպես նաև Ժ.Ռու¬բենյանի կողմից գործածելու վայրերը, դրանց հանգամանքները պար¬զելու նպատակով քրեական գործից նույ¬նիսկ մաս չի անջատել։ Այս համատեքստում հետաքրքիր կլիներ պարզել մեղադրող կողմի դիրքորոշումը, երբ ապացուցողական նման զանգվածի պայմաններում գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը մինչդատական կամ դատական վարույթներում ցուցմունք տար առ այն, որ Խ.Գալստյանն է նրան «մարիխուանա» հյուրասիրել՝ հաշվի առնելով, որ ոստիկանները թղթյա փաթեթը նետելիս նկատել էին Խ.Գալստյանին, Ժ.Ռուբենյանի մազի և մեզի փորձաքննության եզրակացությամբ հայտնաբերվել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի գործածման հետքեր։
Դատարանը գտնում է, որ վե¬րոնշյալ ապա¬ցույցների, առերես հարցաքննութ¬յունների ժա¬մանակ ոստիկանների պնդած ցուցմունքների պայ¬մաններում վկա Խ.Գալստյանի մոտ առկա էր հնա¬րավոր քրեական պատաս¬խա¬նատվությունից իրեն զերծ պահելու նպատակով գործով ամ¬բաս¬տանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի վերաբերյալ մեղադրող բնույ¬թի ցուցմունքներ տալու, թմրամիջոցի պատկա¬նելիությունը և իրացումը նրան վերագրելու իրական շարժառիթ։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը ամբաս¬տանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղսագրած արարքը՝ իրաց¬նելու նպատակով ապօրինաբար «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոց ձեռք բերելը և 0.113 գրամը Խաչատուր Գալստյանին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինա¬բար իրացնելը չի ապացուցել, բացա¬կայում են ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքներին ամբաս¬տանյալ Ժոռա Ռուբենյանի առնչությունը հաս¬տատող բավա¬րար ապացույցները, այն հիմնավորող միակ ապացույցն անարժահավատ է։ Դատարանը նաև փաստում է, որ սպառվել են նոր ապա¬ցույցներ ձեռք բե¬րելու բոլոր հնարա¬վո¬րությունները, ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ենթակա է արդարացման՝ իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն և այդ թմրամիջոցի իրաց¬մանը նրա մաս¬¬նակցությունն ա¬պա¬ցուցված չլինելու պատճառա¬բա¬նությամբ։
Նման հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբերյալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույց¬ների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավա¬րությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրեն¬քով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տես¬անկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորութ¬յունը կա¬րող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության ենթար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬ները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրավունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերա¬բերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույց¬ներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պար¬տա¬կանությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերա¬բե¬¬րելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները են¬թակա են գնահատման։
Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման համաձայն` ապացույցների թույլատրելիության հատ¬¬կանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բե¬րելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դա¬տավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապա¬ցուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանա¬կություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերա¬բե¬րելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանա¬կություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկութ¬յուն¬ներ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովան¬դակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշ¬ները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունե¬նալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտա¬պահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգա¬մանք¬¬ների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապա¬ցույց¬ների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժա¬նահա¬վա¬տութ¬¬յան վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակութ¬յունն այլ աղբյուր¬ներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավա¬տութ¬յունը գնահատելու համար անհրա¬ժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակութ¬յունը, համադրել դրանք այլ ապա¬¬¬ցույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշա¬նակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատա¬վարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վե¬¬¬րաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սի¬րակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմ¬բերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքն ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատ¬¬ճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևութ¬յուն¬ները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատա¬րանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմա¬նա¬փակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթար¬կե¬լու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայաց¬նելու ար¬¬դա¬րացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեա¬կան դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեա¬դատա¬վա¬րական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպե¬տական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատ¬¬ճառաբանվածությունը դիտել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա¬տությունների պաշտ¬պանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրուն¬զիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամ¬րագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնա¬հատ¬ման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչ¬պես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավո¬րումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դա¬տաքննության իրա¬վուն¬քի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինակա¬նությունը և հիմնավոր¬վածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապա¬ցույց¬ների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչ¬պես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապա¬¬ցուցման առար¬կան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է քննվող դեպքին ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի առնչութ¬յու¬նը։
Դատարանը փաստում է, որ վկա Խ.Գալստյանի իրարամերժ, գործով որպես վկա հար¬ցաքննված, գործի ելքով չշահագրգռված այլ անձանց հետ` հակասական, ընդհանրության մեջ՝ անարժանահավատ ցուցմունքները բավարար չեն անգամ չպարզված քաշի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (գլանակ) ապօրինաբար իրացնելու համար գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանին առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղավորությունը փաս¬տելու և ապացուցված համարելու համար։
Քննվող նույն դեպքի առնչությամբ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկված, թմրամիջոց գործածած, սակայն վկայի կարգավիճակում, առանց պաշտպանի հարցաքննված Խ.Գալստյանի առե¬րես (գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ) և դրան ըստ էության նույնաբովանդակ նա¬խաքննական ցուցմունքները թույլ չեն տալիս պարզել թմրամիջոցն իրացման նպատակով ձեռք բերե¬լու և նրան իրացնելու հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ, այդ հանգամանքի ապա¬ցուց¬վածությունը կաս¬կած է հարուցում։ Գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի մեղքի հարցը լու¬ծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործեր «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬¬ցու¬ցողական չափանիշը, մինչդեռ վերջինիս որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման կայաց¬ման պահից այն ըստ էության մնացել է անփոփոխ (վկա Խ.Գալստյանն իր ցուցմունքը պնդել է հայտ¬նաբերված Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս, որով ապացուցողական զանգվածը չի փոխվել)։ «Հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաս¬տական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը կբացա¬ռի հակառակի ող¬ջամիտ հավանականությունը, ինչը տվյալ դեպքում ևս բացակայում է, քանի որ մեղադրող կողմը բա¬վարար ապացուցողական զանգվածով չի հերքել «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոցն ի սկզբանե գոր¬ծով վկա Խ.Գալստյանի մոտ գտնվելու, նրան պատկանելու վարկածը, այն դեպքում, երբ այդ վարկածի գոյությունը, ստուգման և հերքման անհրաժեշտությունը հաստատել էին ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, պնդել այն Խ.Գալստյան հետ առերես հար¬ցաքննվե¬լիս, իսկ այդ թմրամիջոցի հետ առնչությունն ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ի սկզբանե հերքել է։
Վերոնշյալ պայմաններում դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և ար¬ժա¬¬նահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ժ.Ռուբեն¬յանի անմե¬ղության կանխավարկածը հաղթա¬հարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կաս¬կա¬ծից վեր ապացուցողական չափանիշին հա¬մա¬պատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Ժ.Ռուբենյանն է կատարել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան վերագրված հանցավոր արարքները, այն է՝ նա է իրացման նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերել, ապա նաև իրացրել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, գործում եղած ապացույցները, այդ թվում՝ գործով որպես վկա հար¬ցաքննված Խ.Գալստյանի՝ դա¬տաքննութ¬յան ընթացքում հրապարակ¬ված և հե¬տազոտված ցուց¬մունք¬ները թույլ չի տալիս պարզել վերոնշյալ հանգամանքներն անհրա¬ժեշտ խորությամբ և լրիվութ¬յամբ, այդ հան¬գամանքների ապա¬ցուցվածությունը ող¬ջամտորեն կաս¬կած է հարուցում։ Նշված հետևության հանգելիս և որպես վկա հարցաքննված Խաչա¬տուր Գալստ¬յանի տված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև վերջինիս անձը, ով մինչդատական վարույթի ընթացքում հարցաքննվելիս ընդունել էր պարբե¬րաբար թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը և ում վերաբերյալ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬րանում ներկայումս քննվող մեկ այլ, ԿԴ/0024/01/15 քրեական գործով վերջինս վե¬րագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատա¬րում։
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ըստ էության միակ ապացույցը որպես վկա հարցաքննված Խ.Գալստյանի ցուցմունքների մի մասն է, որոնք ոչ միայն բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանվող Ժ.Ռուբեն¬յանի անմե¬ղության կանխավարկածը հաղթա¬հարելու համար, այլև արժանահավատ չեն, քանի որ տրվել են հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից իրեն զերծ պահելու կապակցությամբ շահագրգռված անձի կող¬մից, ով հարցաքննվել է վկայի կարգավիճակում՝ առանց լսելու և պաշտպան ունենալու իրավունք¬ների պարզաբանման, թեև բերման էր ենթարկվել նույն դեպքի առնչությամբ և նույն կասկածանքով, ինչ գործով ամբաստանյալը։ Ավելին, որպես վկա հարցանքնված Խ.Գալստյանի հայտնած մե¬ղադրող բնույթի տեղեկութ¬յուն¬ները ոչ միայն չեն հաստատվել, այլև հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ բացակայում են ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատար¬ման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ բավարար ապա¬ցույց¬ները, ըստ էության միակ ապացույցը` գործով որպես վկա հարցանքնված Խ.Գալստյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ են, որպիսի պայ¬ման¬նե¬րում նրա մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի անմեղության կանխավար¬կածի, ապացույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արդա¬րացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմե¬ղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, «իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճ¬ման»՝ կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ա¬պա¬¬ցուց¬ված չլինելու արդ¬յուն¬¬¬¬քում, եթե սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարա¬վորութ¬յունները։ Նույն հոդ¬վածի 5-րդ մասի համաձայն՝ դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հան¬գամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դա¬տա¬րանը պար¬տավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նա¬¬խա¬¬տես¬ված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդա¬րաց¬ման դատավճիռ։
Մինչև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2010թ. մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-871 որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «… իսկ գործի վարույթն ենթակա է կարճման» դրույթն հակասահմանադրական ճանաչելը հոդ¬վածի այդ մասի վերլուծությունից հետևում էր, որ նշված հիմքով մեղադրյալի (ամբաստանյալի) նկատ¬մամբ քրեա¬կան հետապնդումը ոչ միայն կարող էր դադա¬րեց¬վել, այլև քրեական գործով վարույթը կարճվել։ Բնականաբար, հարց էր առաջա¬նում` ո՞ր դեպքում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է նշված հիմքով քրեական գործով վարույթը կար¬ճել։
2010թ. մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-871 որոշման ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րանը նշել է, որ «կատարված հանցագործությանը կասկած¬յալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում….» դրույթը պետք է մեկնաբանել ոչ թե «չմաս¬նակցությունը չապացուցված մաս¬¬նակցությունն է» առումով, այլ «հանցագոր¬ծութ¬յան կատարմանն անձի ապացուցված չմաս¬նակցությունն է» տեսանկյունով։ Իր այդ հետևութ¬յունը ՀՀ Սահմանադրական դատարանը կատարել է` հաշվի առնելով նաև Մար¬դու իրավունք¬ների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշում¬ները (մասնավո¬րապես, Վասիլիոս Ստավրոպուլոսն ընդդեմ Հունաստանի 2007թ. սեպտեմբերի 27-ի թիվ 35522/04 որոշումը), որի համաձայն` որևէ իրավական տարբերություն չպետք է դրվի ապացույց¬ների բացակայության և անձի անմեղությունը կասկածի տակ չդնող արդա¬րացման դատավճռի հիմքով քրեական գործի ավարտման միջև։
Հանցագործության կատարմանը մեղադրյալի (դատական քննության ժամանակ` ամբաս¬տան¬յալի) մասնակցությունն ապացուցված չլինե¬լու հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման հա¬մար անհրաժեշտ է, որ հանցագոր¬ծութ¬յան դեպքն ապացուցված լինի։ Եթե հանցագործության դեպքը տեղի չի ունեցել, ապա մեղադրյալի (ամբաստանյալի) մաս¬նակ¬ցությունը հանցագործությանն ինքնին վերանում է։ Նման դեպքերում քրեական գոր¬ծն ենթակա է կարճման հանցագործության դեպ¬քի բա¬ցա¬կայության հիմ¬քով։ Սակայն, եթե հանցագործության կատարմանը մեղադրյալի (ամբաս¬տան¬յալի) մաս¬նակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն կատարած անձը մնում է չբացահայտված, Դատարանը գործն ուղարկում է դատախազին` նոր անձի նկատմամբ քրեա¬կան հետապնդում հարուցելու հարցը լուծելու համար (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Դատաքննության արդյունքներով հաստատվեց (ապացուցվեց) ինչպես Խ.Գալստյանի, այն¬պես էլ Ժ.Ռուբենյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու փաստերը, առկա է նաև դեպքի վայրից հայտ¬նա¬բերած «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, որի ձեռք բերումը և պատկանելիությունը մե¬ղադրող կողմը, առանց բավարար ապացույցներ ձեռք բերելու, վերագրել էր գործով ամբաստան¬յալին, թեև քրեական գործում առկա էին, իսկ Դատարանում նաև հետազոտվեցին այն Խ.Գալստյա¬նի մոտ գտնվելու, ենթադրաբար նրան պատկանելու վերա¬բերյալ ապացույցներ։
Թմրամիջոցի ենթադրյալ իրացման դեպքին ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի առնչությունն ու միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վե¬րագրված արար¬քին նրա մաս¬¬նակցությունն ապացուցված չլինելու վերաբեր¬յալ հետևության Դատարանը հան¬գեց մինչդա¬տական և դատական վարույթների ըն¬թացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված բո¬լոր ապացույցների համադրման և գնա¬¬¬հատման արդյունքներով՝ վերջնական դատա¬կան ակտ կա¬յաց¬¬նելու նպատակով խորհրդակցա¬կան սենյակում գտնվելիս, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական հե¬տապնդու¬մը բացառող հանգամանքը՝ ապա¬ցույցների անբավարարությունն ի հայտ է եկել դատա¬վա¬րութ¬յան այդ փուլում, ուստի Դատարանը դատական քննության նախորդ փուլերում զրկված էր տևա¬կան ժամանակ անազատութ¬յան մեջ գտնվող ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հե¬տապնդումը դադա¬րեցնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կա¬լանքը վերացնելու հնարավո¬րութ¬յունից։ Տվյալ փուլում գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական դատա¬վա¬¬րական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-ին մասի ուժով Դատարանը կա¬րող է կայացնել և կայացնում է արդա¬րացման դա¬տավճիռ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հար¬ցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ժոռա Ռուբենյանի գույքի նկատմամբ սահմանա¬փա¬կումներ չեն կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել։
Ինչ վերաբերում է դա¬տա¬կան ծախսերին, ապա դրանք Ժոռա Ռուբենյանից բռնագանձման ենթակա չեն՝ նրա նկատ¬մամբ ար¬դա¬¬րացման դատավճիռ կայացնելու կապակցությամբ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց¬ների տնօրինմանը՝ Դատարանը փաստում է, որ սույն դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո՝ 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցն անհրա¬ժեշտ է պա¬հել քրեական գործի հետ միասին։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 119-րդ, 357-360-րդ, 366-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Ճանաչել և հռչակել Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուց¬ված չլինելու պատ¬¬¬ճառա¬բա¬նությամբ։
Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերաց¬նել, նրան դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ արձակել։
Ժոռա Ռուբենյանին պարզաբանել դատական սխալի հետևան¬քով խախտված իրավունք¬ների վերականգնման, այդ թվում` պատ¬ճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիա¬դա¬տա¬վա¬րական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դա¬տարան ուղարկված 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պա¬հել քրեական գործի հետ, իսկ քրեական գործը վերադարձնել դատախազին՝ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին թմրա¬միջոց են¬¬թադրաբար իրացրած անձի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդում հա¬րու¬ցելու հարցը լուծելու հա¬մար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատա¬րան ստացման պահից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Արթուր Մանուկյանի,
նույն Դատարանում` 2015թ. հուլիսի 18-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադ¬րանքի`
Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի ( ծնված 1973թ. ապրիլի 10-ին« Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքում« ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« նախկինում չդատապարտված« ամուսնացած է« միջ¬նակարգ կրթությամբ« չի աշխատում« հաշվառված է Երևանի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի 2-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգե¬¬լանքի տակ է 2015թ. մարտի 1-ից)։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15808113 քրեական գործը հարուցվել է 2013թ. դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի հատկանիշներով՝ անհայտ անձի կողմից Խաչատուր Գալստյանին «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ։
2014թ. հունիսի 9-ին որոշումներ են կայացվել Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու, նրա նկատմամբ հետախուզում հայ¬տա¬րա¬րելու մասին։ Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։
2014թ. հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հոդ¬վածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Նշված հետևության նախաքննական մարմինը հանգել է` «վերլուծելով և գնահատելով քրեական գործի նախաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով ձեռք բերած ապացույցները վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի համար բավարա¬րության տեսանկյունից», հիմնավորված համարելով այն, որ «Խաչատուր Գալստյանն իր մոտ պահել է 0.113 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից»։
2014թ. հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին՝ մինչև մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանին հայտնաբերելը կամ նրա ներկայանալը։
2015թ. մարտի 1-ին հետախուզվող Ժ.Ռուբենյանը հայտնաբերվել է, որի կապակցությամբ 2015թ. մարտի 2-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2015թ. մարտի 3-ին Ժ.Ռուբենյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015թ. մարտի 4-ին մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬¬¬¬վասության դատարանում վերստին քննարկվել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում՝ երկու ամսով։
2015թ. մարտի 12-ին սույն քրեական գործը Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատ¬ված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դա¬տա¬րան, 2015թ. մարտի 13-ին ընդունվել է վա¬րույթ, 2015թ. մարտի 27-ին նշանակվել դատական քննության։
Համաձայն Ժոռա Ռուբենյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մե¬¬ղադ¬րական եզրակացության եզրափակիչ մասի` վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով մե¬ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «չպարզված հանգամանք¬ներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց« որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Խա¬չա¬տուր Վազ¬գենի Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակում¬բում« որն էլ հայտ¬նաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխա¬տակիցների կող¬մից»։
Մեղադրական եզրակացության նկարագրական-պատճառաբանական մասի համաձայն՝ «Երևան քա¬ղաքի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի թիվ 2 բնակարանի բնակիչ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանը 2013թ. ընթացքում« չպարզված հանգամանքներում ապօ¬րինի ձեռք է բերել և պահել 0«113 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
2013թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 21-ի սահմաններում, Ժ.Ռուբենյանն իր բարե¬կամ Նարեկ Գագիկի Բարսեղյանի հետ այցելել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ« որտեղ ալկոհոլ են գործածել և զվարճացել։
Ժ.Ռուբենյանն ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի բնակիչ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանի հետ« ապա միասին օղի են խմել« ինչից հետո Ժ.Ռուբեն¬յանը, հայտնելով« որ ունի մոտը պահվող «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց« առաջարկել է ծխելու միջոցով գործածել։ Խ.Գալստյանը համաձայնել է« ինչից հետո Ժ.Ռուբենյանի հետ դուրս են եկել ակում¬բի սրահից« գնացել են զուգարան« որտեղ Ժ.Ռուբենյանը գրպանից հանել է թմրամիջոցի փաթեթը« դրանում եղած «մարիխուանա» թմրամիջոցի զանգվածին խառնել է ծխախոտի մասնիկներ« ապա թմրամիջոցի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և գործածման համար ապօրինի իրացրել Խ.Գալստյանին։
Այնուհետև« ակումբից դուրս գալով« Խ.Գալստյանը Ժ.Ռուբենյանից ձեռք բե¬րած` գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը ծխելու միջոցով գործածել է« սակայն նկատելով տա¬րած¬քում ծա¬ռայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներ Սեմյոն Մկրտչյա¬նին և Հով¬հաննես Սահակյանին« Խ.Գալստյանը` գլանակը« իսկ Ժ.Ռուբենյանը` մոտը պահվող թմրամիջոցի փաթեթը մի կողմ են նե¬տել« ինչը նկատելով՝ Ս.Մկրտչյանը և Հ.Սահակյանը մո¬տեցել են նրանց ու հայտնաբերել Ժ.Ռուբեն¬յա¬նի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` սպիտակ թղթով փաթեթավորված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը« ապա վերջին¬ներիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին»։
2. Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում.
Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված վերոնշյալ մեղադ¬րանքի, ինչպես նաև մեղադրական եզրա¬կա¬ցության հիմ¬քում դրել է հետևյալ ապացույցները.
Վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքները, այդ թվում՝ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի հետ առերեսման ժամանակ տված ցուցմունքը, համաձայն որոնց՝ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին իր ծանոթ Տատյանայի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ։ Ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ« նրա հետ մի քանի բաժակ օղի են խմել և զվարճացել։ Այդ ընթացքում Ժ.Ռուբենյանը հայտնել է« որ մոտն ունի «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց« առաջարկել է այն օգտագործել։ Համաձայնել է« որից հետո դուրս են եկել ա¬կում¬բի սրահից« գնացել զուգարան« որտեղ Ժոռան գրպանից հանել է սպիտակ թղթյա փաթեթ« բացել է այն« թղթի մեջ եղած զանգվածին խառնել է ծխախոտի թութուն« որից հետո զանգվածը լցնե¬լով ծխախոտի գլանակի մեջ՝ տվել է իրեն։ Այնուհետև երկուսով դուրս են եկել ակումբից« ինքը գլանա¬կը վառել է, ծխելու միջոցով գործածել թմրամիջոցը« սակայն նկատելով տարածքում ծառայություն իրա¬կա¬նացնող ոստիկաններին՝ Ժ.Ռուբենյանը մոտն եղած թմրամիջոցի փաթեթը գցել է գետնին` ձյան մեջ« իսկ ինքը մի կողմ է նետել թմրամիջոցով գլանակը։ Ոստիկաններն անմիջապես մոտեցել են իրենց և գետնից հայտնաբերել Ժ.Ռուբենյանի նետած թմրամիջոցի փաթեթը« որից հետո իրենց բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։
Վկա Սեմյոն Մկրտչյանի ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 00.50-ի սահմաններում` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում« նույն փողո¬ցում գործող «Վեյվ» ակումբի կենտրոնական մուտքից դեպի աջ հատվածում նկատել են երկու տղա¬ների։ Նշված հատվածից բուրել է «մարիխուանայի» սուր հոտ« ուստի կասկածելով, որ նշված ան¬ձինք թմրա¬միջոց են օգտագործում` մոտեցել են նրանց։ Մինչ նրանց հասնելն այդ տղաներից մեկը գետնին է նետել ծխախոտի գլանակ« ինչպես նաև փաթեթ։ Հիշյալ փաթեթն իրենց կողմից վերցվել է« որի մեջ նկատել են թմրամիջոցի նմանվող զանգված« իսկ գլանակը գտնել չի հաջողվել։ Նրանցից գեր կազմվածքով« ցածրահասակ տղան իրենց հայտնել է. «լավ ենք անում« ծխում ենք« դեռ 5 կիլո էլ ունենք»։ Դրանից հետո հիշյալ տղաներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կա¬նի բաժին« որտեղ պարզվել է« որ նրանք հանդիսանում են Խաչատուր Գալստյանը և Ժոռա Ռուբեն¬յանը« որոնցից վերջինս հանդիսացել է 5 կիլոյի մասին արտահայտություն արած, գեր կազմվածքով անձնա¬վորությունը։ Հայտ¬նաբերված զանգվածը ներկայացրել են ոստիկանություն։
ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան, վկա հարցաքննված Հովհաննես Սահակյանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով.
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, որը հայտնաբերել էին ՀՀ ոստիկա¬նության վերոնշյալ աշխատակից¬ները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի հա¬րակից տարածքում։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 13-4140 եզրա¬կացութ¬յամբ« համաձայն որի՝ փոր¬ձաքննության ներկայացված 0.113 հաստատուն քաշով դեղնա¬կանա¬չավուն զանգ¬վածը պատ¬րաստված է կանեփ տեսակի բույսից և հանդիսանում է «մարի¬խուա¬նա» տեսակի թմրամիջոց։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկա¬րութ¬¬¬յամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Ժոռա Ռուբենյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրա¬միջոցի թմրալկալոիդներ։
Որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝
- ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հասցեագրած զեկուցագրով« համաձայն որի՝ 2013թ. դեկտեմ¬բերի 13-ին՝ ժամը 00.50-ի սահմաններում, Խանջյան 13 հասցեի մոտ գտնվող «Վեյվ» ակումբի մոտ՝ շենքի ետնամասում, ոստիկան Ս.Մկրտչյանի հետ նկատել են երկու երիտասարդների, որոն¬ցից մեկ ծխել է։ Կասկածելով, որ վերջինս թմրամիջոց է ծխում՝ մոտեցել են նրան, որի ժամանակ երիտա¬սարդը ձեռքից գցել է գլանակը և փորձել ոչնչացնել ձյան մեջ։ Դրա հետ մեկտեղ նույն երիտա¬սարդը մոտից հանել է սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված ինչ-որ բան և նույնպես նետել է ձյան մեջ։ Երբ դիմել են երիտասարդներին՝ պարզելու, թե նրանք ինչ են անում, մյուս երիտասարդը պա¬տասխանել է, որ «ծխում են, լավ են անում, 5 կիլո էլ դեռ ունեն»։ Իրենց հաջողվել է գտնել սպի¬տակ թղթով փա¬թեթավորվածը, որի մեջ եղել է դեղնականաչավուն զանգված։ Ռադիոկապի միջոցով կանչել են ոստի¬կանական ավտոմեքենա և նշված քաղաքացիներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Կենտ¬րոնականի բաժին։ Բաժնում պարզել են, որ երի¬տասարդը, որի ձեռքում էր սիգա¬րե¬տանման գլանակը և որը մոտից գցել էր սպիտակ փաթեթը հանդիսանում է Խաչատուր Գալստյա¬նը։ Զեկուցագրին կից ներկայացրել են փաթեթավորված դեղ¬նականաչավուն զանգվածը։
- Մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կանութ¬յան ՊՊԾ գնդի 3 հատուկ գումարտակի աշխատակիցները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժա¬մը 01.15-ին, Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով։
3. Ապացույցների գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ).
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բեն¬¬¬յանը, պահպանելով իր սկզբնական դիրքորոշումը, իրեն մեղավոր չճանաչեց, հարցերին պա¬տաս¬¬խա¬նելիս հայտնեց, որ Խաչատուր Գալստյա¬նի հետ ծանոթացել է ակումբում, որտեղ էլ փոխա¬նակել են հեռախոսահամարները։ Այդ օրն երկու անգամ է ակումբից դուրս եկել` ինչ-որ աղջիկ դիմավորելու հա¬մար։ Երկրորդ անգամ ակումբից դուրս է եկել Խաչատուրի հետ միասին։ Դրսում եղել է արհես¬տա¬կան լուսա¬վորություն։ Խաչա¬տուրը առաջարկել է ծխել, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Մի քանի վայրկյան անց մոտեցել են ոստիկանները և դիմելով իրենց` հետաքրքրվել, թե ինչու է մարիխուանայի հոտ գալիս։ Այդ պահին Խա¬չատուրը ձեռքի գլանակը գցել է, այնուհետև ոստիկանները մոտեցել և սկսել են իրենց քաշքշել։ Դրանից զայրացել է, ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ գտնվելով` ոստի¬կաններին հայտնել է. «լավ ենք անում՝ ծխում ենք, 5 կիլո էլ տանն ունենք», որից հետո իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Իր ներկայությամբ ոստիկան¬ները վերոնշյալ վայրից ոչինչ չեն հայտնա¬բերել։ Իր մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերված «մարիխուանայի» հետքերի վերա¬բեր¬յալ հայտնեց, որ այդ դեպքից մոտ 2 ամիս առաջ եղել էր Իսպանիայում, այնուհետև` Հոլան¬դիայում, որտեղ էլ «մարիխուանա» է օգտագործել։ Թե ինչ հանգամանքներում է Խաչատուր Գալստյանի մա¬զի և մեզի փորձաքննության եզրա¬կացությամբ վերջինիս փորձանմուշներում հայտ¬նաբերվել «մարի¬¬խուանայի» գործածման հետքեր, դժվարացավ մեկնաբանել։ Նշեց նաև, որ առերես¬վել է Խաչատուրի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, թե իբր ինքն է նրան «մարի¬խուանա» հյու¬¬րասիրել, որն իրականությանը չի համապա¬տաս¬խանում։ Նշեց, որ չի կարող մեկնաբանել, թե Խա¬չատուրն ինչու է իր դեմ նման ցուցմունք տվել։
Դատարանում հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկա Խաչատուր Գալստյանի՝ մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում տված բոլոր ցուցմունքները` հաշվի առնելով, որ Դատարանի գործադրած ողջամիտ ջանքերը` նրան Դատարան ներկայացնելու և գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բեն¬¬յանի համընդդեմ հարցման իրավունքը նաև Դատարանում ապահովելու ուղղությամբ, դրական արդ¬յունքների չեն հանգեցրել (այլ գործով գտնվել է հետախուզման մեջ)։
Այսպես, 2014թ. հունվարի 13-ին վկայի կարգավիճակում հարցաքննվելիս (ըստ էութ¬յան նույ¬նաբովանդակ է բերման ենթարկվելու օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հե¬տաքննության բաժանմունքում տված բացատրությանը) վերջինս նշել էր, որ տվյալ օրն ակումբում Ժոռայի հետ ծանոթանալուց հետո 2-3 բաժակ օղի են խմել։ Նշել է նաև, որ իրենց մոտեցած ոստի¬կան¬ներին հայտնել են, որ ծխախոտ են ծխում, որից հետո իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավ¬տո¬մեքենայի մեջ, մի քանի րոպե անց ավտոմեքենայի մոտ են բերել և իրենց ցուցադրել սպիտակ թղթյա փաթեթ, հայտնել են, որ դա իրենցն է, որից հետո բերման են ենթարկել ոստիկանություն։ Բաժ¬նում պարզվել է, որ ոստիկաններին նկատելով՝ իբր իրենք են թմրամիջոցի փաթեթը գցել։ Այդ օրն իր մոտ թմրամիջոց չի պահել, այդ փաթեթն իրենը չէ, տեղյակ չէ, թե այն ինչպես է հայտնվել ոստի¬կանների մոտ, ինչու են նրանք ենթադրում, որ փաթեթն իրենն է։ Պարբերաբար օգտագործում է «մարի¬խուանա», երբ մոտը լինում է, այսինքն` երբ գնում է գյուղ, որտեղ վայրի կանեփի թփեր կան։ Նույն ցուցմունքում նշել է նաև, որ Ժոռան իրեն թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ Չի ըն¬դունել ոստիկանների պնդումն առ այն, որ ինքն է փաթեթը նետել, նշել է, որ այն առաջին անգամ տեսել է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահում գտնվելու պահին։ Նշել է նաև, որ Ժոռայի հետ օղի է խմել, ակումբում որևէ մեկն իրենց թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։
2014թ. հունվարի 15-ին լրացուցիչ հարցաքննվելիս (մեղադրական եզակացության հիմքում դրված ապացույց) վկա Խ.Գալստյանը հայտնել է, որ ակումբում Ժոռան ասել է, որ մոտը «պլան» կա ծխելու, համաձայնել է օգտագործել այն։ Ժոռայի առաջարկով մտել են զուգարան, վերջինս գրպա¬¬նից հանել է սպիտակ թղթյա փաթեթ, բացել այն, որի մեջ առկա էր «պլանը»։ Ժոռան ծխա¬խոտի գլանակներից մեկի թութունը խառնել է «պլանի» հետ, որից հետո այդ դեղնականաչավուն զանգ¬վածը լցել է դատարկ գլանակի մեջ։ Թղթյա փաթեթի մեջ մնացած «պլանը» Ժոռան նորից փաթաթել և դրել է գրպանը։ Ակումբից դուրս Ժոռան իրեն է տվել այդ գլանակը, առաջարկել վառել այն։ Այն դրել է բերանը, կրակայրիչով վառել և մի քանի «մուխ» ծխել է և հենց այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստի¬կանները։ Գլանակն աննկատ գցել է ձյան մեջ և ոտքերով տրորել այն։ Ոստիկանների այն հարցին, թե ինչ են անում, պատասխանել է, որ ծխում են, իսկ Ժոռան ավելացրել է, որ` ծխում են, լավ են անում, տանն էլ մի 5 կիլո կա։ Իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավտոմեքենան, հետո բերել ու ցուցադրել են փաթեթը և ոստիկանների հարցադրմանն ի պատասխան` նրանց հայտնել են, որ այն իրենցը չի։ Նույն ցուցմունքում նաև նշել է, որ չի նկատել, թե ինչպես է Ժոռան այդ փաթեթը նետել ձյան մեջ, սակայն հստակ կարող է ասել, որ զուգարանից դուրս գալուց այդ փաթեթը Ժոռայի գրպա¬նում էր։
2014թ. մարտի 12-ին վկա Խ.Գալստյանը գործով վկա Սեմյոն Մկրտչյանի հետ առերես հարցաքննվելիս վերջինիս պնդմանը հակառակ` նշել է, որ երբ ոստիկանները մոտեցել են իրենց, թղթյա փաթեթն ինքը չի գցել ձյան մեջ, իր մոտ էր թմրամիջոցի պարունակությամբ ծխախոտի գլանակը, դա է աննկատ գցել ձյան մեջ և ոտքով տրորել։ Մեկնաբանելով առերեսման մասնակցի ցուցմունքը` նաև թղթյա փաթեթը Խ.Գալստյանի կողմից ձյան մեջ նետելու վերաբերյալ` վերջինս նշել է, որ ոստիկան Ս.Մկրտչյանն իրեն շփոթում և սխալ տվյալներ է հայտնում։ Առերեսման մասնակից Ս.Մկրտչյանին ուղղված հերթական հարցադրումից և նույնաբովանդակ պատասխանից հետո վկա Խ.Գալստյանը վերստին պնդել է իր ցուցմունքը։
2014թ. մարտի 14-ին վկա Խ.Գալստյանը գործով վկա Հովհաննես Սահակյանի հետ առերես հարցաքննվելիս վերջինիս պնդմանը հակառակ` նշել է, որ երբ ոստիկանները մո¬տեցել են իրենց, թղթյա փաթեթը ինքը չի գցել, իր մոտ էր թմրամիջոցի պարունակությամբ ծխախոտի գլա¬նակը, դա է աննկատ ձյան մեջ գցել։ Մեկնաբանելով առերեսման մասնակցի ցուց¬մունքը` նաև թղթյա փաթեթը Խ.Գալստյանի կողմից ձյան մեջ նետելու վերաբերյալ` վերջինս նշել է, որ ոստիկան Հ.Սահակյանն իրեն շփոթում և սխալ տվյալներ է հայտնում։ Առերեսման մասնակից Հ.Սահակ¬յա¬նին ուղղված հերթական հարցադրումից և նույնաբովանդակ պատասխանից հետո վկա Խ.Գալստյա¬նը վերստին պնդել է իր ցուցմունքը։
2015թ. մարտի 4-ին գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս, երբ վերջինս չի ընդունել թմրամիջոց գործածելու և Խ.Գալստյանին հյուրասիրելու հանգամանքը, վկա Խ.Գալստյանը նշել է, որ Ժոռայի հետ ծանոթանալուց հետո վերջինս իրեն օղի է հյուրասիրել, իսկ ինքը նրան` «նարգիլե»։ Դրանից հետո Ժոռան իրեն «պլան» է առաջարկել, համաձայնել է, ապա եր¬կուսով մտել են զուգարան, որտեղ Ժոռան «պլանը» լցրել է գլանակի մեջ և տվել իրեն։ Երկուսով դուրս են եկել փողոց, «փորձել են» ծխել այն, սակայն իրենց են մոտեցել ոստիկանները և բերման են¬թարկել ոստիկանության բաժին։
2015թ. մարտի 5-ին լրացուցիչ հարցաքննվելիս` վկա Խ.Գալստյանը պնդել է, որ թղթյա փա¬թեթն ինքը չի գցել ձայն մեջ, այն իր մոտ չէր, քանի որ այն զուգարանում գրպանն է դրել Ժոռան` նախապես գլանակի մեջ լցնելով տվյալ փաթեթում առկա «պլանի» մի մասը և գլանակով թմրա¬մի¬ջոցը հանձնելով իրեն։
Դատարանում հրապարկվեցին և հետազոտվեցին նաև`
- Խաչատուր Գալստյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան ՊՊԾ գնդի 3 հատուկ գումարտակի աշխատակիցները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժա¬մը 01.15-ին, Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով։
- մեղադրողի հարց¬ման ի պատասխան տրամադրված և Դատարան ներկայացված` ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տնօրենի տեղեկալ Գ.Միքայելյանի 2015թ. մայիսի 27-ի թիվ 13-4138 գրությունը, համաձայն որի` կա¬նաբինոիդների խմբին պատկանող թմրա¬միջոցի թմրալկալոիդները, համաձայն գործող միջազգա¬յին գրականության, անձի մեզի մեջ պահ¬պանվում են 1-ից 21 օր, ինչը պայմանավորված է անձի սեռից, օգտագործած թմրամիջոցների քա¬նակ¬ներից, օգ¬տա¬գործման հաճախականությունից, օրգա¬նիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատ¬կութ¬յուններից և այլն։ Համաձայն գործող գրակա¬նության` անձի 1 սմ մազահատվածն ապահովում է մեկ ամսվա վա¬ղե¬մություն, ուստի եթե հետա¬զոտվող մազը 1 սմ է, հնարավոր չէ հետազոտվող մազահատ¬վա¬ծում թմրամիջոցի հետքեր հայտնաբերվել «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի օգտագործումից 45 օրից 2 ամիս առաջ գործածելու դեպքում։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարան ուղարկված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի թմրամիջոցի և դրա փաթեթի զննմամբ պարզվեց, որ փորձագետի ամրակնքած փաթեթն անվնաս է, այն բացելիս հայտնաբերվեցին իրար մեջ փաթեթավորված երկու թղթյա փաթեթ¬ներ, թմրա¬¬¬¬միջոցն առկա է վերջին փաթեթի մեջ։
Վկաներ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, Դատարանում դժվարացան վերհիշել քննվող դեպքի հանգամանքները` դեպքից բավականին ժամանակ անցնելու, ծառայության բերումով հաճախակի նման իրավիճակներում հայտնվելու պատճա¬ռա¬բանությամբ, սակայն ՀՀ քրեա¬¬կան դատավարական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով նրանցից յուրաքանչյուրի նա¬խաքննա¬կան ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդեցին դրանք` խնդրե¬լով հիմք ընդունել։
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան հիմքում դրված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապա¬ցույցներին` դատա¬քիմիական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 13-4140 եզրա¬կացությանը« տոք¬սի¬կոքի¬միա¬կան փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 և թիվ 13-4738 եզրակա¬ցություններին, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերին` ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան Կենտրո¬նա¬կանի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հ.Սա¬հակյանի հաս¬ցեագրած զեկուցագրին« գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնա¬կա¬նի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությանը, դրանցից յուրաքանչյուրի ապացու¬ցո¬ղա¬կան արժեք¬նե¬րին Դատարանն արդեն իսկ համակող¬մանիորեն անդրա¬դարձել է սույն դատա¬կան ակ¬տում («Մինչ¬դատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետա¬զոտում» բաժ¬նում), հետևա¬բար` վերստին չշա¬րադրելով` փաստուն է, որ դրանք վերաբե¬րելի և թույ¬¬լատ¬¬րե¬լի ապացույցներ են։
Մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդ¬յունք¬ներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով չի ապա¬¬ցուցել թղթյա փաթեթում հայտնաբերված 0.113 գրամ, ինչպես նաև գլանակով ենթադրաբար իրացված «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի պատ¬կա¬նելիությունը գործով ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբեն¬յա¬նին, առավել ևս այն իրաց¬ման նպատակով ձեռք բերելու, Խաչատուր Գալստյա¬նին հյուրասիրելու մի¬ջոցով իրացնելու հանգամանքները։ Նման հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղությունների արդյունք¬ներով.
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման համաձայն` վեր¬ջինս «չպարզված հանգամանքներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «մա¬րիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու մի¬ջոցով ապօրինի իրացրել է Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փո¬ղոցում գործող «Վեյվ» ակումբում« որն էլ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից»։
Վերոնշյալ որոշման ձևակերպում ակնհայտ է, որ ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` «մարի¬խուանա» տե¬սակի թմրամիջոցը, այդ թվում` 0.113 գրամը գործով ամբաստանյալը ձեռք է բերել իրացնելու նպա¬տա¬կով, ընդ որում` այն պահելու մասին (փաստական կողմ) որևէ խոսք մեղադրանքի որոշման մեջ չկա, դրան անմիջականորեն առնչվող հանգամանքը` վերոնշյալ թմրամիջոցը ձեռք բերելու ժամա¬նա¬կահատվածը, ևս պարզված չէ, հետևաբար` թմրամիջոցն ապօրինաբար պահելու հան¬գամանքի ա¬պա¬ցուցվածության խնդրին Դատարանն առհա¬սարակ չի անդրադառնում` ամբաս¬տանյալի վի¬ճա¬¬կը չվատթարացնելու և նրա պաշտպանության իրավունքը չխախտելու քրեա¬դա¬տավա¬րական օրենքի պա¬հանջը պահպանելու շարժառիթով (ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդված)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հան¬ցա¬կազմի վերլուծությանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է հայտնել Մարտիկ Բոլյանի վե¬րաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 քրեական գործով` փաստելով, որ այդ հոդվածի 1-ին մա¬սը պատասխա¬նատվութ¬յուն է նախատեսում իրաց¬նելու նպատակով թմրա¬մի¬ջոցներ, հոգեներ¬գոր¬ծուն նյութեր ապօ¬րինի պատրաստելու, վերամշա¬կելու, ձեռք բե¬րելու, պահելու, փոխադրելու, առա¬քե¬լու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար։ Այս հանցա¬գոր¬ծության անմիջական օբյեկտը բնակ¬չութ¬¬յան առողջությունն է։ Միաժամանակ քննարկվող արարք¬ները կա¬րող են ոտնձգել նաև այլ օբյեկտ¬¬ների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հա¬րա¬բե¬րութ¬¬յունների, ինչպես, օրինակ, թմրա¬¬¬միջոց¬ների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահ¬¬ման¬¬ված կարգը, հասարակական անվտան¬գությունը, պետական ձեռնարկություն¬ների և հիմնարկ¬ների կանոնավոր գործունեությունը և այլն։
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գոր¬ծո¬ղութ¬յամբ։ Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապ¬օ¬րի¬նի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առա¬քելով կամ դրանք ապօրի¬նի իրացնելով։
Տվյալ հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հան¬ցա¬վորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպո¬զի¬ցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել։ Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պար¬տադիր հատկա¬նիշ¬ների շարքը։ Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկա¬յութ¬յունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը։
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տա¬¬րած¬ման ցանկացած եղանակ, ընդ որում` իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավոր¬վա¬ծութ¬յան առկայութ¬յու¬նը, այն¬պես էլ գործի մյուս հանգամանքները` թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահե¬լը դրանք չգոր¬ծածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հան¬ցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրաց¬¬նելու անվի¬ճելի ապացույց չէ, այն պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։
Ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերել ու պահելը ձևական հանցակազմ է, այսինքն` ձեռք¬բերման պահից այն ավարտված է, ընդ որում` նպատակը հանցակազմի առկայությունը փաստելու առու¬մով որևէ նշանակություն չունի, այն էական նշանակութ¬յուն ունի այդ արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ կամ 266-րդ հոդվածով ճիշտ որակելու տեսանկյունով։
Դատարանը փաստում է, որ թմրամիջոցի ձեռք բերման իրական նպատակի, ինչպես նաև իրացման հանգամանքների պարզումը սույն գործի համատեքստում ունի առանձնահատուկ կարևո¬րություն, քանզի հանցագործության առարկան մանր չափի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն է, որն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու համար քրեական պատաս¬խանատվությունը բացառվում է (ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափը սկսվում է 0.5 գրամից)։
Դատարանը փաստում է, որ նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով ձեռք չի բերվել և հե¬տա¬զոտվել գեթ մեկ ապացույց, որը կհաստատեր մեղադրող կողմի վարկածը` թմրամի¬ջոցն իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու վերաբերյալ։ Չկա նաև որևէ հստակություն ենթադրա¬բար Ժ.Ռուբենյանի կողմից նախապես թմրամիջոցը ձեռք բերելու վայրի, ժամանակա¬հատվածի և նրան ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի վերաբերյալ։ Մինչդեռ դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտվել են ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն հերքում են այդ վարկածի նույնիսկ գո¬յութ¬յունը, մաս¬նա¬¬վո¬րա¬պես` ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հուն¬վարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացության համաձայն` վերջինիցս 2013թ. դեկ¬¬տեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդ¬ների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, մեղադրող կողմի արժևո¬րած և մեղադ¬րանքի հիմքում դրած` վկա Խ.Գալստյանի ցուցմունքի համաձայն` Ժ.Ռուբեն¬յանն է առաջարկել իրեն «պլան» ծխել (այսինքն` անհատույց հյուրասիրելու առաջարկ է արել), գոր¬ծով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի դա¬տաքննական ցուցմունքի համաձայն` նախ¬կինում գոր¬ծածել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` առկա են ապացույցներ, որոնք վկայում են Ժ.Ռուբենյանի կող¬մից առանց բժշկի նշա¬նակ¬ման թմրամիջոց գործածելու, հետևաբար` թմրամիջոցն այդ նպա¬տակով ենթադրաբար ձեռք բե¬¬րելու մասին։
Թմրամիջոցի իրացման նպատակի բացակայության մասին են վկայում Դատարանում զննված թղթյա փաթեթի պարզ փաթեթավորումը, թմրամիջոցի մանր չափը, թմրամիջոց իրացնելու-ձեռք բե¬րելու վերաբերյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի և Խ.Գալստյանի միջև նախ¬նական պայմանա¬վորվա¬ծության բացակայությունը, մասնավո¬րապես` ծանոթա¬նալու հանգամանքները, քանզի դժվար թե ողջամիտ է նույնիսկ ենթադրել, որ Ժ.Ռուբենյանը տվյալ թմրամիջոցն ենթադրաբար ձեռք էր բերել և իր մոտ պահել մինչ այդ անծանոթ, քննվող դեպ¬քից ժամեր առաջ ակում¬բում ծա¬նո¬թացած Խ.Գալստյա¬նին իրացնելու նպատակով։ Նա¬խաքննութ¬յամբ ձեռք չեն բերվել նաև տվյալներ առ այն, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբին¬յանն առհասարակ կամ քննվող դեպքի օրը զբաղվել է թմրա¬միջոցի ապօրինի շրջանառությամբ, այսինքն` անծանոթ ան¬ձանց թմրամիջոց իրացնելու գործով։
Դատարանը փաստում է, որ նման պայմաններում թմրամիջոցի իրացման նպատակի վե¬րաբերյալ հետևության մեղադրող կողմը կարող էր հանգել և հավանաբար հանգել է գործով ամբաս¬տանյալ Ժ.Ռուբենյանի կողմից 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին «Վեյվ» ակումբում Խաչատուր Գալստյա¬նին «մարիխուանա» հյուրասիրելու հանգամանքը հիմնավորված համա¬րե¬լով։ Սակայն Դատարանը փաստում է, որ նույնիսկ թմրամիջոցի հյուրասիրման փաստի ապա¬ցուցումն ինքնին չի են¬թադրում, որ այդ թմրամիջոցն ապօրինաբար հյուրասիրած, այդ կերպ իրացրած անձն այն նախա¬պես ձեռք էր բերել իրացման կամ նաև իրացման նպատակով, հատկապես այն պարա¬գայում, երբ են¬թադրաբար թմրամիջոց իրացնող անձը նաև այն գործածում է (թմրամոլ է կամ ունի նման հակումներ), ավելին` այն իրացրել է հատկա¬պես հյուրասիրելու եղանակով։ Տվյալ պարա¬գայում անհրաժեշտ է ապացույց¬ների ծան¬րակշիռ ամբողջություն` թմրամիջոցի` առանց իրացման նպատակի ձեռքբերումը բացա¬ռելու և նույն թմրամիջոցը ձեռք բերելուց առաջ իրացման նախնա¬կան դիտավորության և նպատակի առկա¬յութ¬յունը փաստելու համար, որպիսի ապացույցները տվյալ պարագայում առհասարակ բացա¬կայում են, այսինքն՝ իրացման նպատակի առկայությունը հաստատող գեթ մեկ ապացույց մեղադրող կողմը չի ներկայացրել։
Մեղադրանքի որոշումից հետևում է նաև, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը Խ.Գալստյա¬¬նին ապօրինաբար հյուրասիրել և այդ կերպ իրացրել է 0.113 գրամ թմրամիջոց, որն այ¬նու¬հետև հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխա¬տա¬կից¬ների կողմից՝ ձյան մեջ։
Մինչդեռ, ըստ Խ.Գալստյանի ցուցմունքների` Ժ.Ռուբենյանը նրան հյուրասիրել է բացա¬ռա¬պես գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը, որի քաշը պարզված չէ (թեև ՀՀ քրեական օրենսգքրի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար դա որոշիչ հատկանիշ չէ), իսկ թմրամիջոցի մնացած քա¬նա¬կութ¬յունը` 0.113 գրամը, փաթաթել և դրել է գրպանը, որը ոստի¬կան¬ների մոտենալու պահին ձյան մեջ է նետել ոչ թե ինքը, այլ Ժ.Ռուբենյանը։ Վերոնշյալ ցուցմունք¬ներով, մի պահ այն ի հաշիվ այլ ապա¬¬¬ցույցների արժևորելու պարագայում, որևէ խոսք անգամ չկա 0.113 գրամ թմրամիջոցը Խ.Գալստյա¬նին հյուրասիրելու կամ ի պահ հանձնելու մասին, Խ.Գալստյա¬նը հիշատակել է միայն Ժ.Ռուբենյանի կողմից գլանակի մեջ լցված, չպարզված քաշով թմրամիջոցը ծխելու համար իրեն փոխանցելու, այդ կերպ թմրամիջոց հյուրասիրելու մա¬սին, ոչ ավելին, այսինքն` գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ենթադրաբար կարող էր իրացնել միայն գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը, որը չի հայտաբերվել և որի քաշը չի պարզվել։ Նման պարագայում մեղադրական եզրա¬կացությունից, ինչպես նաև մեղադրողի ճառից անհասկանալի է, թե մեղադրող կողմն ինչ ապացույցի կամ ապացույցների հիման վրա է Ժ.Ռուբենյանին վերագրել հատկապես 0.113 գրամ «մարիխու¬նայի» իրացում։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մե¬ղադրանքի որոշման փաստական կողմը հակասում է Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու վերա¬բերյալ նախաքննական մարմնի` դեռևս 2014թ. հունիսի 16-ին կայացրած որոշման փաստական կող¬մին, այսինքն՝ առկա է ներքին հակասություն միևնույն քննիչի կազմած դատավարական փաս¬տաթղթե¬րում։ Այսպես, համաձայն 2014թ. հունիսի 16-ի որոշման՝ Խաչատուր Գալստյա¬նն է պահել և ձյան մեջ նետել 0.113 գրամ «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցը և ոչ թե գլանակի մեջ լցոնված թմրամիջոցի մասը, սակայն քանի որ տվյալ դեպքում առկա է թմրամիջոցի մանր չափ, վերջինս քրեական հե¬տապնդման չի ենթարկվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցակազմի բացակա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ։
Նման պայման¬ներում Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բենյանին վերագրված արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հանցակազմի առ¬կայությունը կամ բացակայությունը, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածով նախատեսված և լուծման ենթակա մյուս հարցերը հնարավոր է պարզել ծխախոտի գլանակի մեջ լցված, չպարզ¬ված քա¬շով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Խ.Գալստյանին ապօրինաբար իրաց¬նելու դեպ¬քի առնչութ¬յամբ։
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքը մեղադրող կողմը կառուցել է գլխավորապես որպես վկա հարցաքննված Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքների հիման վրա, ով սկսած 2013թ. հունվարի 15-ին տված լրացուցիչ ցուցմունքից մինչև նախաքննության ավարտը, այդ թվում` նրան բերման ենթարկած ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի, ապա Հովհաննես Սահակյանի, վերջում նաև գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս պնդել է, որ «պլան» ծխելու առաջարկն արել է Ժ.Ռուբինյանը, որից հետո զուգա¬րանում թմրամիջոցով լցրել և իրեն է տվել համա¬տեղ գործածման համար նախապատրաստած «պլանի» գլանակ, իսկ թմրամիջոցի մնացած քանա¬կությունը թղթյա փաթեթով դրել է գրպանը։ Խ.Գալստյանը նաև նշել է, որ դրսում, երբ սկսել է ծխել գլանակով թմրամիջոցը և նկատել իրենց մոտեցող ոստիկաններին, գլանակը նետել է ձյան մեջ և ոտքերով տրորել այն, որը ոստիկանները չեն հայտնաբերել և վերցնել։ Թեև ոստի¬կանները դեռևս զեկուցագիր գրելու պահից մինչև նախաքննության ավարտը պնդել են, որ ձյան մեջ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը ևս նետել է գլանակ ծխող անձնավորությունը, այսինքն` Խաչա¬տուր Գալստյանը, սակայն վերջինս այդ հանգամանքը կտրա¬կանապես չի ընդունել, պատճա¬ռա¬բանել է ոստիկանների կողմից իրեն շփոթելու հանգամանքով, պնդել, որ թղթյա փաթեթով թմրա¬մի¬ջոցը զուգարանից դուրս գալուց գտնվել է գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի գրպանում, հետևա¬բար` նա է այն նետել ձյան մեջ, թեև ինքն այդ պահը չի նկատել (նախաքննական մարմինը մե¬ղադրական եզրակացությունում արդեն հիմք է ընդունել, որ փաթեթը նետել է Ժ.Ռուբեն¬յանը, իսկ գլանակը՝ Խ.Գալստյանը, այսինքն` ի հաշիվ ոստիկանների ցուցմունքների՝ անհասկանալի պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ առավել արժևորել է վկա Խ.Գալստյա¬նի ցուցմունքը, թեև նման արժևորումը հակասել է նույն ապացույցների գնահատման շուրջ իր իսկ կողմից Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու վերա¬բերյալ դեռևս 2014թ. հունիսի 16-ին կայացրած որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում ներ-կայացրած դիր¬քորոշմանը)։
Տվյալ հանգամանքի շուրջ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները համադրելով, վերլուծելով և գնահատելով` Դատարանը փաստում է, որ`
- գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով չի ընդունել թմրամիջոց պահելու, որևէ անձի, այդ թվում` Խա¬չատուր Գալստյանին թմրամիջոց հյու¬րասիրելու կամ այլ կերպ իրացնելու հանգամանքը։ Վերջինս նշել է, որ նկատել է Խ.Գալստյանի կող¬մից ծխախոտի գլանակը ձյան մեջ նետելու փաստը, սակայն տեղյակ չէ՝ արդյոք ինչ էր վերջինս ծխում, ծխախոտ, թե՞ թմրամիջոց։ Հայտնել է նաև, որ իր մոտ թղթյա փաթեթով թմրամիջոց չի եղել։
- Համաձայն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրա¬կացության՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկա¬րութ¬յամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։
- Ժ.Ռուբենյանի կողմից Խ.Գալստյանին ենթադրաբար իրացված թմրամիջոցի գլանակը չի հայտնաբերվել, այսինքն` այդ իրեղեն ապացույցը բացակայում է։
- Գործի ելքով չշահագրգռված անձանց` քննվող դեպքը բացահայտած, Ժ.Ռուբենյանին և Խ.Գալստյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկած ոստիկանների ցուցմունքների համա¬ձայն` թմրամիջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթը ձյան մեջ դարձյալ նետել է Խ.Գալստյանը, ինչը տրամագծորեն հակադրվում է Խ.Գալստյանի կողմից տված և մեղադրող կողմի արժևորած ցուցմունքներին, ով պնդել է, թե իբր թմրամիջոցը պատկանել է Ժ.Ռուբենյանին, որի մի մասը գլա¬նակի մեջ լցնելուց հետո վերջինս տվել է իրեն, իսկ մյուս մասը ընդհուպ ոստիկանների կողմից այն ձյան մեջ հայտնաբերելու պահը մնացել է Ժ.Ռուբենյանի մոտ։
Այսպիսով, թմրամիջոցի ենթադրյալ իրա¬ցումը մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալին վերագրել է Խ.Գալստյանի վերոնշյալ ցուցմունքի և վերջինիս վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրա¬կացության հետ համադրելու արդյունքներով։
Մինչդեռ, տվյալ փորձաքննությունն իրականացնելու նպատակով Խ.Գալստյանից մազի և մեզի փորձանմուշները ստացվել են ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելուց և նրանց նույն օրն ազատ արձակելուց երեք օր անց` 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին։
ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ից ստացված 2015թ. մայիսի 27-ի թիվ 13-4138 գրության համաձայն` կա¬նաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկա¬լոիդները, համաձայն գործող միջազգա¬յին գրականության, անձի մեզի մեջ պահպանվում են 1-ից 21 օր, ինչը պայմանավորված է անձի սեռից, օգտագործած թմրամիջոցների քանակներից, օգտա¬գործման հաճախականությունից, օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություն¬ներից և այլն։ Համաձայն գործող գրակա¬նության` անձի 1 սմ մազահատվածն ապահովում է մեկ ամսվա վաղե¬մություն, ուստի եթե հետա¬զոտվող մազը 1 սմ է, հնարավոր չէր «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի օգտագործումից 45 օրից 2 ամիս առաջ գործածված թմրամիջոցի հետքեր հայտնա¬բերվեին հետա¬զոտ¬¬վող մազահատ¬վա¬ծում։ Նշված գրությունից ակնհայտ է, որ վկա Խ.Գալստյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում առկա կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալ¬կալոիդները` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի գործածման հետքերը, նույնիսկ մաս¬նագիտա¬կան գիտելիք¬ների տեսանկյունով, չեն հաստատում հատկապես քննվող դեպքի օրը` 2015թ. դեկտեմբերի 13-ին թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը, քանզի այդ հետքերը կարող էին պահ¬պանվել քննվող դեպ¬քին նա¬խորդած 18 օրերի, ինչպես նաև բերման ենթարկվելուց և ազատ արձակվելուց հետո` մինչև փորձանմուշ ստանալու երեք օրերի ընթացքում նույն տեսակի թմրամիջոց գործածելու հետևան¬քով։ Ոստի¬կանների հետ զրույցի բո¬վան¬դակությունը, մասնավորապես` «ծխում ենք, լավ ենք անում, 5 կիլո էլ տանն ունենք» ար¬տահայտությունը ևս թմրամիջոցի ազդեցության տակ այդ պահին գտնվելու և այդ կերպ թմրա¬¬միջոցի գործածման ժամանակահատվածը հնարավորինս անհատականացնելու ողջա¬միտ փաստարկ չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը, ինչպես և վկա Խ.Գալստյա¬¬նը հայտնել են, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում գործածել են նաև ոգելից խմիչք` օղի, որի գործածումը ևս կարող էր հանգեց¬նել նման բարձր տրամադրության և վիճակի։ Ավելին, հրապա¬րակված և հետազոտված` 2014թ. հունվարի 13-ի ցուցմունքում վկա Խ.Գալստյա¬նը նաև նշել է, որ «պար¬բերաբար օգտագործում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, երբ մոտը լինում է, այսինքն` երբ գնում է գյուղ, որտեղ վայրի կանեփի թփեր կան»։
Բացի այդ, գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացության համաձայն` նրանից 2013թ. դեկ¬տեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ ևս հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, այն դեպքում, երբ ըստ գոր¬ծով ձեռք բերված ապացույցների` Ժ.Ռուբենյանը տվյալ օրը չէր հասցրել լցոնած գլանակից օգտվել և «մարիխուանա» ծխել։
Նման ապացուցողական զանգվածի պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ գլա¬նակում առկա չպարզված քաշի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ենթադրյալ իրացումը մե¬ղադրող կող¬մը հիմնավորված է համարել նույն աղբյուրից ստացած ըստ էության միակ և վճռորոշ ապացույցով` վկա Խ.Գալստյա¬նի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, մասնա¬վո¬րա¬պես` 2013թ. հունվարի 15-ին լրացուցիչ, 2015թ. մարտի 4-ին գործով ամբաս¬¬տանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես, ինչպես նաև 2015թ. մարտի 5-ին լրացուցիչ ցուցմունքներով։
Միևնույն ժամանակ, դեռևս բերման ենթարկվելու օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հե¬տաքննության բաժանմունքում բացատրություն տալիս, իսկ 2014թ. հունվարի 13-ին որպես վկա հարցաքննվելիս գործով վկա Խ.Գալստյանը նշել էր, որ Ժոռան իրեն թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ Չի ընդունել ոստիկանների պնդումն առ այն, որ ինքն է փաթեթը ձյան մեջ նետել, նշել է, որ առաջին անգամ այն տեսել է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահում գտնվելու պահին։ Նշել է նաև, որ Ժոռայի հետ օղի է խմել, ակումբում որևէ մեկն իրենց թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրա¬սիրել։
Նման իրարամերժ ցուցմունքների և փոփոխական դիրքորոշման պայմաններում մեղադրող կողմը վկա Խ.Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքների կազմում ի հաշիվ սկզբնականի առավել արժևորել է նա¬խաքննական հետագա ցուցմունքները, ինչը, թերևս, ողջամիտ կլինել, եթե դրանք հաստատվեին նախաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցներով։ Մինչդեռ, դեռևս դատա¬վարութ¬յան այդ փուլում այդ ցուցմունքները հերքել են ոչ միայն գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանը, այլև բերման ենթարկված անձանց հանդեպ իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարող, որևէ շահագրգռվածություն չունեցող անձինք՝ վերոնշյալ անձանց քննվող դեպքի վայրից բերման ենթար¬կած ոստիկանները, ովքեր մինչև վերջ պնդել են, որ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը գտնվել է հատ¬կապես Խաչատուր Գալստյանի մոտ, վերջինս և ոչ թե Ժ.Ռուբենյանն է այն նետել ձյան մեջ, ինչպես և ծխախոտի գլանակը, այդ կերպ անուղղակիորեն նաև հաստատել են գործով ամբաս¬տան¬յալի ցուցմունքը՝ թմրա¬միջոցի պարունակությամբ թղթյա փա¬թեթի հետ առնչություն չունենալու, այդ թվում՝ այն ձյան մեջ չնետելու վերաբերյալ։ Ընդ որում` նախաքննական մարմնի կողմից վկա Խ.Գալստյանի իրարամերժ, իսկ ոստիկանների հետ հակասական ցուցմունքների համադրման և գնահատման, ի հաշիվ մեկի, մյուսի արժևորման վերաբերյալ դատողություններն ու պատճառա¬բա¬նութ¬յունները մեղադրական եզրակացությունում բացակայում են, դրանց մասին հնարավոր է պատ¬կե¬րացում կազմել բացառապես մեղադրական եզրակացությունում այդ անձանց ցուցմունքների բո¬վան¬դա¬կության պարզ շարադրանքից` «եթե նշված չէ, ուրեմն հիմք չի ընդունվել, ար¬ժանա¬հավատ չէ» սկզբունքով։
Դատաքննությամբ պարզվեց նաև, որ նախաքննական մարմինը 2014թ. հունիսի 16-ին, այ¬սինքն` գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ Խ.Գալստյանից լրացուցիչ հար¬ցաքննե¬¬¬¬լու և մեղադրող բնույթի ցուց¬մունք ստանալու անմիջապես հաջորդ օրը որոշում է կայացրել Խա¬¬չա¬տուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հե¬տապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացա¬կա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ (Խաչատուր Գալստյա¬նի պահած և ձյան մեջ նետած 0.113 գրամ «մա¬րիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ հանդիսանալու հիմքով), ապա նույն օրը քրեական գործի վա¬րույթը կասեցրել է` մինչև հետախուզվող Ժ.Ռուբենյանի հայտնաբերելը կամ վերջինիս կա¬մովին ներ¬կա¬յանալը, այն դեպքում, երբ վերջինս քննվող դեպքի օրը Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից դարձյալ բերման էր ենթարկվել նույն, այն է՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով, ավելին` ոստի¬կանները Խ.Գալստյանի հետ առերես հար¬ցաքննվելիս ցուցմունքներ էին տվել առ այն, որ թմրա¬միջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթն իրենց ներկայությամբ ձյան մեջ է նետել Խ.Գալստյանը, այսինքն՝ դրա տիրապետողը վերջինս էր և ոչ թե Ժ.Ռուբեն¬յանը։
Ավելին, քրեական գործի նյութերին արդեն կցված էր Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսի¬կո¬քի¬միական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացությունը, համաձայն որի` վեր¬ջինիցս 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ ևս հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, այ¬սինքն` ակնհայտ էր, որ անհրաժեշտ էր քննություն կատարել Ժ.Ռուբենյանին ենթադրաբար թմրա¬միջոց իրացրած անձի ինքնությունը, դրան Խ.Գալստյանի առնչութ¬յունը ստուգելու և պարզելու ուղ¬ղությամբ, հատ¬կապես այն պայմաններում, երբ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը ձյան մեջ նետելը ոստի¬կանները վե¬րագրում էին Խ.Գալստյանին։ Նման իրավիճակում նախաքննական մարմինը քրեա¬կան հե¬տապնդում չհարուցելու վերաբերյալ որոշում է կայացրել Խ.Գալստյանի նկատմամբ, սա¬կայն զարմանալիորեն որևէ իրավական գնահատական չի տվել Ժ.Ռուբենյանին ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի արար¬¬քին, չի պարզել այդ անձի ինքնությունը, ենթադրյալ իրացմանը Խ.Գալստյանի առնչությունը՝ բավարարվելով միայն հայտնաբերված թմրամիջոցը Ժ.Ռուբենյանին պատկանելու, հետևաբար նաև՝ այդ թմրամիջոցից գործածելու ենթադրությամբ (չկա այդ կապակ¬ցութ¬յամբ քրեական հե¬տապնդումը բացառող վերջնական դատական ակտ), այն իրացնելու, ինչպես նաև Ժ.Ռու¬բենյանի կողմից գործածելու վայրերը, դրանց հանգամանքները պար¬զելու նպատակով քրեական գործից նույ¬նիսկ մաս չի անջատել։ Այս համատեքստում հետաքրքիր կլիներ պարզել մեղադրող կողմի դիրքորոշումը, երբ ապացուցողական նման զանգվածի պայմաններում գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը մինչդատական կամ դատական վարույթներում ցուցմունք տար առ այն, որ Խ.Գալստյանն է նրան «մարիխուանա» հյուրասիրել՝ հաշվի առնելով, որ ոստիկանները թղթյա փաթեթը նետելիս նկատել էին Խ.Գալստյանին, Ժ.Ռուբենյանի մազի և մեզի փորձաքննության եզրակացությամբ հայտնաբերվել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի գործածման հետքեր։
Դատարանը գտնում է, որ վե¬րոնշյալ ապա¬ցույցների, առերես հարցաքննութ¬յունների ժա¬մանակ ոստիկանների պնդած ցուցմունքների պայ¬մաններում վկա Խ.Գալստյանի մոտ առկա էր հնա¬րավոր քրեական պատաս¬խա¬նատվությունից իրեն զերծ պահելու նպատակով գործով ամ¬բաս¬տանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի վերաբերյալ մեղադրող բնույ¬թի ցուցմունքներ տալու, թմրամիջոցի պատկա¬նելիությունը և իրացումը նրան վերագրելու իրական շարժառիթ։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը ամբաս¬տանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղսագրած արարքը՝ իրաց¬նելու նպատակով ապօրինաբար «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոց ձեռք բերելը և 0.113 գրամը Խաչատուր Գալստյանին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինա¬բար իրացնելը չի ապացուցել, բացա¬կայում են ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքներին ամբաս¬տանյալ Ժոռա Ռուբենյանի առնչությունը հաս¬տատող բավա¬րար ապացույցները, այն հիմնավորող միակ ապացույցն անարժահավատ է։ Դատարանը նաև փաստում է, որ սպառվել են նոր ապա¬ցույցներ ձեռք բե¬րելու բոլոր հնարա¬վո¬րությունները, ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ենթակա է արդարացման՝ իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն և այդ թմրամիջոցի իրաց¬մանը նրա մաս¬¬նակցությունն ա¬պա¬ցուցված չլինելու պատճառա¬բա¬նությամբ։
Նման հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբերյալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույց¬ների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավա¬րությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրեն¬քով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տես¬անկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորութ¬յունը կա¬րող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության ենթար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬ները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրավունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերա¬բերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույց¬ներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պար¬տա¬կանությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերա¬բե¬¬րելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները են¬թակա են գնահատման։
Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման համաձայն` ապացույցների թույլատրելիության հատ¬¬կանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բե¬րելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դա¬տավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապա¬ցուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանա¬կություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերա¬բե¬րելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանա¬կություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկութ¬յուն¬ներ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովան¬դակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշ¬ները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունե¬նալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտա¬պահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգա¬մանք¬¬ների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապա¬ցույց¬ների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժա¬նահա¬վա¬տութ¬¬յան վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակութ¬յունն այլ աղբյուր¬ներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավա¬տութ¬յունը գնահատելու համար անհրա¬ժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակութ¬յունը, համադրել դրանք այլ ապա¬¬¬ցույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշա¬նակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատա¬վարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վե¬¬¬րաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սի¬րակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմ¬բերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքն ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատ¬¬ճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևութ¬յուն¬ները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատա¬րանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմա¬նա¬փակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթար¬կե¬լու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայաց¬նելու ար¬¬դա¬րացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեա¬կան դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեա¬դատա¬վա¬րական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպե¬տական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատ¬¬ճառաբանվածությունը դիտել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա¬տությունների պաշտ¬պանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրուն¬զիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամ¬րագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնա¬հատ¬ման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչ¬պես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավո¬րումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դա¬տաքննության իրա¬վուն¬քի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինակա¬նությունը և հիմնավոր¬վածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապա¬ցույց¬ների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչ¬պես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապա¬¬ցուցման առար¬կան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է քննվող դեպքին ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի առնչութ¬յու¬նը։
Դատարանը փաստում է, որ վկա Խ.Գալստյանի իրարամերժ, գործով որպես վկա հար¬ցաքննված, գործի ելքով չշահագրգռված այլ անձանց հետ` հակասական, ընդհանրության մեջ՝ անարժանահավատ ցուցմունքները բավարար չեն անգամ չպարզված քաշի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (գլանակ) ապօրինաբար իրացնելու համար գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանին առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղավորությունը փաս¬տելու և ապացուցված համարելու համար։
Քննվող նույն դեպքի առնչությամբ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկված, թմրամիջոց գործածած, սակայն վկայի կարգավիճակում, առանց պաշտպանի հարցաքննված Խ.Գալստյանի առե¬րես (գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ) և դրան ըստ էության նույնաբովանդակ նա¬խաքննական ցուցմունքները թույլ չեն տալիս պարզել թմրամիջոցն իրացման նպատակով ձեռք բերե¬լու և նրան իրացնելու հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ, այդ հանգամանքի ապա¬ցուց¬վածությունը կաս¬կած է հարուցում։ Գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի մեղքի հարցը լու¬ծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործեր «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬¬ցու¬ցողական չափանիշը, մինչդեռ վերջինիս որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման կայաց¬ման պահից այն ըստ էության մնացել է անփոփոխ (վկա Խ.Գալստյանն իր ցուցմունքը պնդել է հայտ¬նաբերված Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս, որով ապացուցողական զանգվածը չի փոխվել)։ «Հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաս¬տական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը կբացա¬ռի հակառակի ող¬ջամիտ հավանականությունը, ինչը տվյալ դեպքում ևս բացակայում է, քանի որ մեղադրող կողմը բա¬վարար ապացուցողական զանգվածով չի հերքել «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոցն ի սկզբանե գոր¬ծով վկա Խ.Գալստյանի մոտ գտնվելու, նրան պատկանելու վարկածը, այն դեպքում, երբ այդ վարկածի գոյությունը, ստուգման և հերքման անհրաժեշտությունը հաստատել էին ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, պնդել այն Խ.Գալստյան հետ առերես հար¬ցաքննվե¬լիս, իսկ այդ թմրամիջոցի հետ առնչությունն ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ի սկզբանե հերքել է։
Վերոնշյալ պայմաններում դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և ար¬ժա¬¬նահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ժ.Ռուբեն¬յանի անմե¬ղության կանխավարկածը հաղթա¬հարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կաս¬կա¬ծից վեր ապացուցողական չափանիշին հա¬մա¬պատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Ժ.Ռուբենյանն է կատարել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան վերագրված հանցավոր արարքները, այն է՝ նա է իրացման նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերել, ապա նաև իրացրել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, գործում եղած ապացույցները, այդ թվում՝ գործով որպես վկա հար¬ցաքննված Խ.Գալստյանի՝ դա¬տաքննութ¬յան ընթացքում հրապարակ¬ված և հե¬տազոտված ցուց¬մունք¬ները թույլ չի տալիս պարզել վերոնշյալ հանգամանքներն անհրա¬ժեշտ խորությամբ և լրիվութ¬յամբ, այդ հան¬գամանքների ապա¬ցուցվածությունը ող¬ջամտորեն կաս¬կած է հարուցում։ Նշված հետևության հանգելիս և որպես վկա հարցաքննված Խաչա¬տուր Գալստ¬յանի տված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև վերջինիս անձը, ով մինչդատական վարույթի ընթացքում հարցաքննվելիս ընդունել էր պարբե¬րաբար թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը և ում վերաբերյալ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬րանում ներկայումս քննվող մեկ այլ, ԿԴ/0024/01/15 քրեական գործով վերջինս վե¬րագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատա¬րում։
Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ըստ էության միակ ապացույցը որպես վկա հարցաքննված Խ.Գալստյանի ցուցմունքների մի մասն է, որոնք ոչ միայն բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանվող Ժ.Ռուբեն¬յանի անմե¬ղության կանխավարկածը հաղթա¬հարելու համար, այլև արժանահավատ չեն, քանի որ տրվել են հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից իրեն զերծ պահելու կապակցությամբ շահագրգռված անձի կող¬մից, ով հարցաքննվել է վկայի կարգավիճակում՝ առանց լսելու և պաշտպան ունենալու իրավունք¬ների պարզաբանման, թեև բերման էր ենթարկվել նույն դեպքի առնչությամբ և նույն կասկածանքով, ինչ գործով ամբաստանյալը։ Ավելին, որպես վկա հարցանքնված Խ.Գալստյանի հայտնած մե¬ղադրող բնույթի տեղեկութ¬յուն¬ները ոչ միայն չեն հաստատվել, այլև հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ բացակայում են ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատար¬ման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ բավարար ապա¬ցույց¬ները, ըստ էության միակ ապացույցը` գործով որպես վկա հարցանքնված Խ.Գալստյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ են, որպիսի պայ¬ման¬նե¬րում նրա մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի անմեղության կանխավար¬կածի, ապացույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արդա¬րացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմե¬ղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, «իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճ¬ման»՝ կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ա¬պա¬¬ցուց¬ված չլինելու արդ¬յուն¬¬¬¬քում, եթե սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարա¬վորութ¬յունները։ Նույն հոդ¬վածի 5-րդ մասի համաձայն՝ դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հան¬գամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դա¬տա¬րանը պար¬տավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նա¬¬խա¬¬տես¬ված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդա¬րաց¬ման դատավճիռ։
Մինչև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2010թ. մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-871 որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «… իսկ գործի վարույթն ենթակա է կարճման» դրույթն հակասահմանադրական ճանաչելը հոդ¬վածի այդ մասի վերլուծությունից հետևում էր, որ նշված հիմքով մեղադրյալի (ամբաստանյալի) նկատ¬մամբ քրեա¬կան հետապնդումը ոչ միայն կարող էր դադա¬րեց¬վել, այլև քրեական գործով վարույթը կարճվել։ Բնականաբար, հարց էր առաջա¬նում` ո՞ր դեպքում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է նշված հիմքով քրեական գործով վարույթը կար¬ճել։
2010թ. մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-871 որոշման ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րանը նշել է, որ «կատարված հանցագործությանը կասկած¬յալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում….» դրույթը պետք է մեկնաբանել ոչ թե «չմաս¬նակցությունը չապացուցված մաս¬¬նակցությունն է» առումով, այլ «հանցագոր¬ծութ¬յան կատարմանն անձի ապացուցված չմաս¬նակցությունն է» տեսանկյունով։ Իր այդ հետևութ¬յունը ՀՀ Սահմանադրական դատարանը կատարել է` հաշվի առնելով նաև Մար¬դու իրավունք¬ների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշում¬ները (մասնավո¬րապես, Վասիլիոս Ստավրոպուլոսն ընդդեմ Հունաստանի 2007թ. սեպտեմբերի 27-ի թիվ 35522/04 որոշումը), որի համաձայն` որևէ իրավական տարբերություն չպետք է դրվի ապացույց¬ների բացակայության և անձի անմեղությունը կասկածի տակ չդնող արդա¬րացման դատավճռի հիմքով քրեական գործի ավարտման միջև։
Հանցագործության կատարմանը մեղադրյալի (դատական քննության ժամանակ` ամբաս¬տան¬յալի) մասնակցությունն ապացուցված չլինե¬լու հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման հա¬մար անհրաժեշտ է, որ հանցագոր¬ծութ¬յան դեպքն ապացուցված լինի։ Եթե հանցագործության դեպքը տեղի չի ունեցել, ապա մեղադրյալի (ամբաստանյալի) մաս¬նակ¬ցությունը հանցագործությանն ինքնին վերանում է։ Նման դեպքերում քրեական գոր¬ծն ենթակա է կարճման հանցագործության դեպ¬քի բա¬ցա¬կայության հիմ¬քով։ Սակայն, եթե հանցագործության կատարմանը մեղադրյալի (ամբաս¬տան¬յալի) մաս¬նակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն կատարած անձը մնում է չբացահայտված, Դատարանը գործն ուղարկում է դատախազին` նոր անձի նկատմամբ քրեա¬կան հետապնդում հարուցելու հարցը լուծելու համար (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
Դատաքննության արդյունքներով հաստատվեց (ապացուցվեց) ինչպես Խ.Գալստյանի, այն¬պես էլ Ժ.Ռուբենյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու փաստերը, առկա է նաև դեպքի վայրից հայտ¬նա¬բերած «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, որի ձեռք բերումը և պատկանելիությունը մե¬ղադրող կողմը, առանց բավարար ապացույցներ ձեռք բերելու, վերագրել էր գործով ամբաստան¬յալին, թեև քրեական գործում առկա էին, իսկ Դատարանում նաև հետազոտվեցին այն Խ.Գալստյա¬նի մոտ գտնվելու, ենթադրաբար նրան պատկանելու վերա¬բերյալ ապացույցներ։
Թմրամիջոցի ենթադրյալ իրացման դեպքին ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի առնչությունն ու միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վե¬րագրված արար¬քին նրա մաս¬¬նակցությունն ապացուցված չլինելու վերաբեր¬յալ հետևության Դատարանը հան¬գեց մինչդա¬տական և դատական վարույթների ըն¬թացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված բո¬լոր ապացույցների համադրման և գնա¬¬¬հատման արդյունքներով՝ վերջնական դատա¬կան ակտ կա¬յաց¬¬նելու նպատակով խորհրդակցա¬կան սենյակում գտնվելիս, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական հե¬տապնդու¬մը բացառող հանգամանքը՝ ապա¬ցույցների անբավարարությունն ի հայտ է եկել դատա¬վա¬րութ¬յան այդ փուլում, ուստի Դատարանը դատական քննության նախորդ փուլերում զրկված էր տևա¬կան ժամանակ անազատութ¬յան մեջ գտնվող ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հե¬տապնդումը դադա¬րեցնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կա¬լանքը վերացնելու հնարավո¬րութ¬յունից։ Տվյալ փուլում գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական դատա¬վա¬¬րական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-ին մասի ուժով Դատարանը կա¬րող է կայացնել և կայացնում է արդա¬րացման դա¬տավճիռ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հար¬ցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ժոռա Ռուբենյանի գույքի նկատմամբ սահմանա¬փա¬կումներ չեն կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել։
Ինչ վերաբերում է դա¬տա¬կան ծախսերին, ապա դրանք Ժոռա Ռուբենյանից բռնագանձման ենթակա չեն՝ նրա նկատ¬մամբ ար¬դա¬¬րացման դատավճիռ կայացնելու կապակցությամբ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց¬ների տնօրինմանը՝ Դատարանը փաստում է, որ սույն դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո՝ 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցն անհրա¬ժեշտ է պա¬հել քրեական գործի հետ միասին։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 119-րդ, 357-360-րդ, 366-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Ճանաչել և հռչակել Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուց¬ված չլինելու պատ¬¬¬ճառա¬բա¬նությամբ։
Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերաց¬նել, նրան դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ արձակել։
Ժոռա Ռուբենյանին պարզաբանել դատական սխալի հետևան¬քով խախտված իրավունք¬ների վերականգնման, այդ թվում` պատ¬ճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիա¬դա¬տա¬վա¬րական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դա¬տարան ուղարկված 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պա¬հել քրեական գործի հետ, իսկ քրեական գործը վերադարձնել դատախազին՝ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին թմրա¬միջոց են¬¬թադրաբար իրացրած անձի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդում հա¬րու¬ցելու հարցը լուծելու հա¬մար։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատա¬րան ստացման պահից մե¬կամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0060/01/15
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 12-03-2015 |
|---|---|
| Քրեական գործի համարը | 0060/01/15 |
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15108113 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չպարզված հանգամանքներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Խաչատուր Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող <<Վեյվ>> ակումբում, որնէլ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ժոռա |
| Ազգանուն | Ռուբենյան |
| Հայրանուն | Աշխարհաբեկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 12-03-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 13-03-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 13-03-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 13-03-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-04-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սիրանուշ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-04-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-05-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | ՀՀ Կառավարության որոշմամբ հայտարարվել է ոչ աշխատանքային օր |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-07-2015 |
|---|
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 18-07-2015 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ժոռա |
| Ազգանուն | Ռուբենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0060/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դա¬տարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի, քարտուղարությամբ` Գևորգ Պողոսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Արթուր Մանուկյանի, նույն Դատարանում` 2015թ. հուլիսի 18-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադ¬րանքի` Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի ( ծնված 1973թ. ապրիլի 10-ին« Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքում« ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« նախկինում չդատապարտված« ամուսնացած է« միջ¬նակարգ կրթությամբ« չի աշխատում« հաշվառված է Երևանի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի 2-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նա¬խատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանք, արգե¬¬լանքի տակ է 2015թ. մարտի 1-ից)։ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 15808113 քրեական գործը հարուցվել է 2013թ. դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի հատկանիշներով՝ անհայտ անձի կողմից Խաչատուր Գալստյանին «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ։ 2014թ. հունիսի 9-ին որոշումներ են կայացվել Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու, նրա նկատմամբ հետախուզում հայ¬տա¬րա¬րելու մասին։ Նույն օրը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորում։ 2014թ. հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հոդ¬վածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Նշված հետևության նախաքննական մարմինը հանգել է` «վերլուծելով և գնահատելով քրեական գործի նախաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով ձեռք բերած ապացույցները վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի համար բավարա¬րության տեսանկյունից», հիմնավորված համարելով այն, որ «Խաչատուր Գալստյանն իր մոտ պահել է 0.113 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից»։ 2014թ. հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին՝ մինչև մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանին հայտնաբերելը կամ նրա ներկայանալը։ 2015թ. մարտի 1-ին հետախուզվող Ժ.Ռուբենյանը հայտնաբերվել է, որի կապակցությամբ 2015թ. մարտի 2-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։ 2015թ. մարտի 3-ին Ժ.Ռուբենյանին մե¬ղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2015թ. մարտի 4-ին մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬¬¬¬վասության դատարանում վերստին քննարկվել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում՝ երկու ամսով։ 2015թ. մարտի 12-ին սույն քրեական գործը Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատ¬ված մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յամբ ուղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬¬սութ¬յան դա¬տա¬րան, 2015թ. մարտի 13-ին ընդունվել է վա¬րույթ, 2015թ. մարտի 27-ին նշանակվել դատական քննության։ Համաձայն Ժոռա Ռուբենյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մե¬¬ղադ¬րական եզրակացության եզրափակիչ մասի` վերջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով մե¬ղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «չպարզված հանգամանք¬ներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց« որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինի իրացրել է Խա¬չա¬տուր Վազ¬գենի Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակում¬բում« որն էլ հայտ¬նաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխա¬տակիցների կող¬մից»։ Մեղադրական եզրակացության նկարագրական-պատճառաբանական մասի համաձայն՝ «Երևան քա¬ղաքի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի թիվ 2 բնակարանի բնակիչ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանը 2013թ. ընթացքում« չպարզված հանգամանքներում ապօ¬րինի ձեռք է բերել և պահել 0«113 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ 2013թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 21-ի սահմաններում, Ժ.Ռուբենյանն իր բարե¬կամ Նարեկ Գագիկի Բարսեղյանի հետ այցելել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ« որտեղ ալկոհոլ են գործածել և զվարճացել։ Ժ.Ռուբենյանն ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի բնակիչ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանի հետ« ապա միասին օղի են խմել« ինչից հետո Ժ.Ռուբեն¬յանը, հայտնելով« որ ունի մոտը պահվող «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոց« առաջարկել է ծխելու միջոցով գործածել։ Խ.Գալստյանը համաձայնել է« ինչից հետո Ժ.Ռուբենյանի հետ դուրս են եկել ակում¬բի սրահից« գնացել են զուգարան« որտեղ Ժ.Ռուբենյանը գրպանից հանել է թմրամիջոցի փաթեթը« դրանում եղած «մարիխուանա» թմրամիջոցի զանգվածին խառնել է ծխախոտի մասնիկներ« ապա թմրամիջոցի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և գործածման համար ապօրինի իրացրել Խ.Գալստյանին։ Այնուհետև« ակումբից դուրս գալով« Խ.Գալստյանը Ժ.Ռուբենյանից ձեռք բե¬րած` գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը ծխելու միջոցով գործածել է« սակայն նկատելով տա¬րած¬քում ծա¬ռայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներ Սեմյոն Մկրտչյա¬նին և Հով¬հաննես Սահակյանին« Խ.Գալստյանը` գլանակը« իսկ Ժ.Ռուբենյանը` մոտը պահվող թմրամիջոցի փաթեթը մի կողմ են նե¬տել« ինչը նկատելով՝ Ս.Մկրտչյանը և Հ.Սահակյանը մո¬տեցել են նրանց ու հայտնաբերել Ժ.Ռուբեն¬յա¬նի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` սպիտակ թղթով փաթեթավորված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը« ապա վերջին¬ներիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին»։ 2. Մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում. Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված վերոնշյալ մեղադ¬րանքի, ինչպես նաև մեղադրական եզրա¬կա¬ցության հիմ¬քում դրել է հետևյալ ապացույցները. Վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքները, այդ թվում՝ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի հետ առերեսման ժամանակ տված ցուցմունքը, համաձայն որոնց՝ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին իր ծանոթ Տատյանայի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ։ Ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ« նրա հետ մի քանի բաժակ օղի են խմել և զվարճացել։ Այդ ընթացքում Ժ.Ռուբենյանը հայտնել է« որ մոտն ունի «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց« առաջարկել է այն օգտագործել։ Համաձայնել է« որից հետո դուրս են եկել ա¬կում¬բի սրահից« գնացել զուգարան« որտեղ Ժոռան գրպանից հանել է սպիտակ թղթյա փաթեթ« բացել է այն« թղթի մեջ եղած զանգվածին խառնել է ծխախոտի թութուն« որից հետո զանգվածը լցնե¬լով ծխախոտի գլանակի մեջ՝ տվել է իրեն։ Այնուհետև երկուսով դուրս են եկել ակումբից« ինքը գլանա¬կը վառել է, ծխելու միջոցով գործածել թմրամիջոցը« սակայն նկատելով տարածքում ծառայություն իրա¬կա¬նացնող ոստիկաններին՝ Ժ.Ռուբենյանը մոտն եղած թմրամիջոցի փաթեթը գցել է գետնին` ձյան մեջ« իսկ ինքը մի կողմ է նետել թմրամիջոցով գլանակը։ Ոստիկաններն անմիջապես մոտեցել են իրենց և գետնից հայտնաբերել Ժ.Ռուբենյանի նետած թմրամիջոցի փաթեթը« որից հետո իրենց բեր¬ման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Վկա Սեմյոն Մկրտչյանի ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 00.50-ի սահմաններում` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում« նույն փողո¬ցում գործող «Վեյվ» ակումբի կենտրոնական մուտքից դեպի աջ հատվածում նկատել են երկու տղա¬ների։ Նշված հատվածից բուրել է «մարիխուանայի» սուր հոտ« ուստի կասկածելով, որ նշված ան¬ձինք թմրա¬միջոց են օգտագործում` մոտեցել են նրանց։ Մինչ նրանց հասնելն այդ տղաներից մեկը գետնին է նետել ծխախոտի գլանակ« ինչպես նաև փաթեթ։ Հիշյալ փաթեթն իրենց կողմից վերցվել է« որի մեջ նկատել են թմրամիջոցի նմանվող զանգված« իսկ գլանակը գտնել չի հաջողվել։ Նրանցից գեր կազմվածքով« ցածրահասակ տղան իրենց հայտնել է. «լավ ենք անում« ծխում ենք« դեռ 5 կիլո էլ ունենք»։ Դրանից հետո հիշյալ տղաներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնա¬կա¬նի բաժին« որտեղ պարզվել է« որ նրանք հանդիսանում են Խաչատուր Գալստյանը և Ժոռա Ռուբեն¬յանը« որոնցից վերջինս հանդիսացել է 5 կիլոյի մասին արտահայտություն արած, գեր կազմվածքով անձնա¬վորությունը։ Հայտ¬նաբերված զանգվածը ներկայացրել են ոստիկանություն։ ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան, վկա հարցաքննված Հովհաննես Սահակյանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներով. Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, որը հայտնաբերել էին ՀՀ ոստիկա¬նության վերոնշյալ աշխատակից¬ները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի հա¬րակից տարածքում։ Դատաքիմիական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 13-4140 եզրա¬կացութ¬յամբ« համաձայն որի՝ փոր¬ձաքննության ներկայացված 0.113 հաստատուն քաշով դեղնա¬կանա¬չավուն զանգ¬վածը պատ¬րաստված է կանեփ տեսակի բույսից և հանդիսանում է «մարի¬խուա¬նա» տեսակի թմրամիջոց։ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկա¬րութ¬¬¬յամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացությամբ« համաձայն որի՝ Ժոռա Ռուբենյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրա¬միջոցի թմրալկալոիդներ։ Որպես ապացույց ճանաչված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝ - ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հասցեագրած զեկուցագրով« համաձայն որի՝ 2013թ. դեկտեմ¬բերի 13-ին՝ ժամը 00.50-ի սահմաններում, Խանջյան 13 հասցեի մոտ գտնվող «Վեյվ» ակումբի մոտ՝ շենքի ետնամասում, ոստիկան Ս.Մկրտչյանի հետ նկատել են երկու երիտասարդների, որոն¬ցից մեկ ծխել է։ Կասկածելով, որ վերջինս թմրամիջոց է ծխում՝ մոտեցել են նրան, որի ժամանակ երիտա¬սարդը ձեռքից գցել է գլանակը և փորձել ոչնչացնել ձյան մեջ։ Դրա հետ մեկտեղ նույն երիտա¬սարդը մոտից հանել է սպիտակ թղթի մեջ փաթեթավորված ինչ-որ բան և նույնպես նետել է ձյան մեջ։ Երբ դիմել են երիտասարդներին՝ պարզելու, թե նրանք ինչ են անում, մյուս երիտասարդը պա¬տասխանել է, որ «ծխում են, լավ են անում, 5 կիլո էլ դեռ ունեն»։ Իրենց հաջողվել է գտնել սպի¬տակ թղթով փա¬թեթավորվածը, որի մեջ եղել է դեղնականաչավուն զանգված։ Ռադիոկապի միջոցով կանչել են ոստի¬կանական ավտոմեքենա և նշված քաղաքացիներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նության Կենտ¬րոնականի բաժին։ Բաժնում պարզել են, որ երի¬տասարդը, որի ձեռքում էր սիգա¬րե¬տանման գլանակը և որը մոտից գցել էր սպիտակ փաթեթը հանդիսանում է Խաչատուր Գալստյա¬նը։ Զեկուցագրին կից ներկայացրել են փաթեթավորված դեղ¬նականաչավուն զանգվածը։ - Մեղադրյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կանութ¬յան ՊՊԾ գնդի 3 հատուկ գումարտակի աշխատակիցները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժա¬մը 01.15-ին, Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով։ 3. Ապացույցների գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ). Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բեն¬¬¬յանը, պահպանելով իր սկզբնական դիրքորոշումը, իրեն մեղավոր չճանաչեց, հարցերին պա¬տաս¬¬խա¬նելիս հայտնեց, որ Խաչատուր Գալստյա¬նի հետ ծանոթացել է ակումբում, որտեղ էլ փոխա¬նակել են հեռախոսահամարները։ Այդ օրն երկու անգամ է ակումբից դուրս եկել` ինչ-որ աղջիկ դիմավորելու հա¬մար։ Երկրորդ անգամ ակումբից դուրս է եկել Խաչատուրի հետ միասին։ Դրսում եղել է արհես¬տա¬կան լուսա¬վորություն։ Խաչա¬տուրը առաջարկել է ծխել, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Մի քանի վայրկյան անց մոտեցել են ոստիկանները և դիմելով իրենց` հետաքրքրվել, թե ինչու է մարիխուանայի հոտ գալիս։ Այդ պահին Խա¬չատուրը ձեռքի գլանակը գցել է, այնուհետև ոստիկանները մոտեցել և սկսել են իրենց քաշքշել։ Դրանից զայրացել է, ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ գտնվելով` ոստի¬կաններին հայտնել է. «լավ ենք անում՝ ծխում ենք, 5 կիլո էլ տանն ունենք», որից հետո իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Իր ներկայությամբ ոստիկան¬ները վերոնշյալ վայրից ոչինչ չեն հայտնա¬բերել։ Իր մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերված «մարիխուանայի» հետքերի վերա¬բեր¬յալ հայտնեց, որ այդ դեպքից մոտ 2 ամիս առաջ եղել էր Իսպանիայում, այնուհետև` Հոլան¬դիայում, որտեղ էլ «մարիխուանա» է օգտագործել։ Թե ինչ հանգամանքներում է Խաչատուր Գալստյանի մա¬զի և մեզի փորձաքննության եզրա¬կացությամբ վերջինիս փորձանմուշներում հայտ¬նաբերվել «մարի¬¬խուանայի» գործածման հետքեր, դժվարացավ մեկնաբանել։ Նշեց նաև, որ առերես¬վել է Խաչատուրի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, թե իբր ինքն է նրան «մարի¬խուանա» հյու¬¬րասիրել, որն իրականությանը չի համապա¬տաս¬խանում։ Նշեց, որ չի կարող մեկնաբանել, թե Խա¬չատուրն ինչու է իր դեմ նման ցուցմունք տվել։ Դատարանում հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկա Խաչատուր Գալստյանի՝ մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում տված բոլոր ցուցմունքները` հաշվի առնելով, որ Դատարանի գործադրած ողջամիտ ջանքերը` նրան Դատարան ներկայացնելու և գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բեն¬¬յանի համընդդեմ հարցման իրավունքը նաև Դատարանում ապահովելու ուղղությամբ, դրական արդ¬յունքների չեն հանգեցրել (այլ գործով գտնվել է հետախուզման մեջ)։ Այսպես, 2014թ. հունվարի 13-ին վկայի կարգավիճակում հարցաքննվելիս (ըստ էութ¬յան նույ¬նաբովանդակ է բերման ենթարկվելու օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հե¬տաքննության բաժանմունքում տված բացատրությանը) վերջինս նշել էր, որ տվյալ օրն ակումբում Ժոռայի հետ ծանոթանալուց հետո 2-3 բաժակ օղի են խմել։ Նշել է նաև, որ իրենց մոտեցած ոստի¬կան¬ներին հայտնել են, որ ծխախոտ են ծխում, որից հետո իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավ¬տո¬մեքենայի մեջ, մի քանի րոպե անց ավտոմեքենայի մոտ են բերել և իրենց ցուցադրել սպիտակ թղթյա փաթեթ, հայտնել են, որ դա իրենցն է, որից հետո բերման են ենթարկել ոստիկանություն։ Բաժ¬նում պարզվել է, որ ոստիկաններին նկատելով՝ իբր իրենք են թմրամիջոցի փաթեթը գցել։ Այդ օրն իր մոտ թմրամիջոց չի պահել, այդ փաթեթն իրենը չէ, տեղյակ չէ, թե այն ինչպես է հայտնվել ոստի¬կանների մոտ, ինչու են նրանք ենթադրում, որ փաթեթն իրենն է։ Պարբերաբար օգտագործում է «մարի¬խուանա», երբ մոտը լինում է, այսինքն` երբ գնում է գյուղ, որտեղ վայրի կանեփի թփեր կան։ Նույն ցուցմունքում նշել է նաև, որ Ժոռան իրեն թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ Չի ըն¬դունել ոստիկանների պնդումն առ այն, որ ինքն է փաթեթը նետել, նշել է, որ այն առաջին անգամ տեսել է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահում գտնվելու պահին։ Նշել է նաև, որ Ժոռայի հետ օղի է խմել, ակումբում որևէ մեկն իրենց թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ 2014թ. հունվարի 15-ին լրացուցիչ հարցաքննվելիս (մեղադրական եզակացության հիմքում դրված ապացույց) վկա Խ.Գալստյանը հայտնել է, որ ակումբում Ժոռան ասել է, որ մոտը «պլան» կա ծխելու, համաձայնել է օգտագործել այն։ Ժոռայի առաջարկով մտել են զուգարան, վերջինս գրպա¬¬նից հանել է սպիտակ թղթյա փաթեթ, բացել այն, որի մեջ առկա էր «պլանը»։ Ժոռան ծխա¬խոտի գլանակներից մեկի թութունը խառնել է «պլանի» հետ, որից հետո այդ դեղնականաչավուն զանգ¬վածը լցել է դատարկ գլանակի մեջ։ Թղթյա փաթեթի մեջ մնացած «պլանը» Ժոռան նորից փաթաթել և դրել է գրպանը։ Ակումբից դուրս Ժոռան իրեն է տվել այդ գլանակը, առաջարկել վառել այն։ Այն դրել է բերանը, կրակայրիչով վառել և մի քանի «մուխ» ծխել է և հենց այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստի¬կանները։ Գլանակն աննկատ գցել է ձյան մեջ և ոտքերով տրորել այն։ Ոստիկանների այն հարցին, թե ինչ են անում, պատասխանել է, որ ծխում են, իսկ Ժոռան ավելացրել է, որ` ծխում են, լավ են անում, տանն էլ մի 5 կիլո կա։ Իրենց նստեցրել են ոստիկանական ավտոմեքենան, հետո բերել ու ցուցադրել են փաթեթը և ոստիկանների հարցադրմանն ի պատասխան` նրանց հայտնել են, որ այն իրենցը չի։ Նույն ցուցմունքում նաև նշել է, որ չի նկատել, թե ինչպես է Ժոռան այդ փաթեթը նետել ձյան մեջ, սակայն հստակ կարող է ասել, որ զուգարանից դուրս գալուց այդ փաթեթը Ժոռայի գրպա¬նում էր։ 2014թ. մարտի 12-ին վկա Խ.Գալստյանը գործով վկա Սեմյոն Մկրտչյանի հետ առերես հարցաքննվելիս վերջինիս պնդմանը հակառակ` նշել է, որ երբ ոստիկանները մոտեցել են իրենց, թղթյա փաթեթն ինքը չի գցել ձյան մեջ, իր մոտ էր թմրամիջոցի պարունակությամբ ծխախոտի գլանակը, դա է աննկատ գցել ձյան մեջ և ոտքով տրորել։ Մեկնաբանելով առերեսման մասնակցի ցուցմունքը` նաև թղթյա փաթեթը Խ.Գալստյանի կողմից ձյան մեջ նետելու վերաբերյալ` վերջինս նշել է, որ ոստիկան Ս.Մկրտչյանն իրեն շփոթում և սխալ տվյալներ է հայտնում։ Առերեսման մասնակից Ս.Մկրտչյանին ուղղված հերթական հարցադրումից և նույնաբովանդակ պատասխանից հետո վկա Խ.Գալստյանը վերստին պնդել է իր ցուցմունքը։ 2014թ. մարտի 14-ին վկա Խ.Գալստյանը գործով վկա Հովհաննես Սահակյանի հետ առերես հարցաքննվելիս վերջինիս պնդմանը հակառակ` նշել է, որ երբ ոստիկանները մո¬տեցել են իրենց, թղթյա փաթեթը ինքը չի գցել, իր մոտ էր թմրամիջոցի պարունակությամբ ծխախոտի գլա¬նակը, դա է աննկատ ձյան մեջ գցել։ Մեկնաբանելով առերեսման մասնակցի ցուց¬մունքը` նաև թղթյա փաթեթը Խ.Գալստյանի կողմից ձյան մեջ նետելու վերաբերյալ` վերջինս նշել է, որ ոստիկան Հ.Սահակյանն իրեն շփոթում և սխալ տվյալներ է հայտնում։ Առերեսման մասնակից Հ.Սահակ¬յա¬նին ուղղված հերթական հարցադրումից և նույնաբովանդակ պատասխանից հետո վկա Խ.Գալստյա¬նը վերստին պնդել է իր ցուցմունքը։ 2015թ. մարտի 4-ին գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս, երբ վերջինս չի ընդունել թմրամիջոց գործածելու և Խ.Գալստյանին հյուրասիրելու հանգամանքը, վկա Խ.Գալստյանը նշել է, որ Ժոռայի հետ ծանոթանալուց հետո վերջինս իրեն օղի է հյուրասիրել, իսկ ինքը նրան` «նարգիլե»։ Դրանից հետո Ժոռան իրեն «պլան» է առաջարկել, համաձայնել է, ապա եր¬կուսով մտել են զուգարան, որտեղ Ժոռան «պլանը» լցրել է գլանակի մեջ և տվել իրեն։ Երկուսով դուրս են եկել փողոց, «փորձել են» ծխել այն, սակայն իրենց են մոտեցել ոստիկանները և բերման են¬թարկել ոստիկանության բաժին։ 2015թ. մարտի 5-ին լրացուցիչ հարցաքննվելիս` վկա Խ.Գալստյանը պնդել է, որ թղթյա փա¬թեթն ինքը չի գցել ձայն մեջ, այն իր մոտ չէր, քանի որ այն զուգարանում գրպանն է դրել Ժոռան` նախապես գլանակի մեջ լցնելով տվյալ փաթեթում առկա «պլանի» մի մասը և գլանակով թմրա¬մի¬ջոցը հանձնելով իրեն։ Դատարանում հրապարկվեցին և հետազոտվեցին նաև` - Խաչատուր Գալստյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնականի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան ՊՊԾ գնդի 3 հատուկ գումարտակի աշխատակիցները 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ ժա¬մը 01.15-ին, Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից, թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով։ - մեղադրողի հարց¬ման ի պատասխան տրամադրված և Դատարան ներկայացված` ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ տնօրենի տեղեկալ Գ.Միքայելյանի 2015թ. մայիսի 27-ի թիվ 13-4138 գրությունը, համաձայն որի` կա¬նաբինոիդների խմբին պատկանող թմրա¬միջոցի թմրալկալոիդները, համաձայն գործող միջազգա¬յին գրականության, անձի մեզի մեջ պահ¬պանվում են 1-ից 21 օր, ինչը պայմանավորված է անձի սեռից, օգտագործած թմրամիջոցների քա¬նակ¬ներից, օգ¬տա¬գործման հաճախականությունից, օրգա¬նիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատ¬կութ¬յուններից և այլն։ Համաձայն գործող գրակա¬նության` անձի 1 սմ մազահատվածն ապահովում է մեկ ամսվա վա¬ղե¬մություն, ուստի եթե հետա¬զոտվող մազը 1 սմ է, հնարավոր չէ հետազոտվող մազահատ¬վա¬ծում թմրամիջոցի հետքեր հայտնաբերվել «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի օգտագործումից 45 օրից 2 ամիս առաջ գործածելու դեպքում։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարան ուղարկված 0«113 գրամ «մարիխուանա» տե¬սակի թմրամիջոցի և դրա փաթեթի զննմամբ պարզվեց, որ փորձագետի ամրակնքած փաթեթն անվնաս է, այն բացելիս հայտնաբերվեցին իրար մեջ փաթեթավորված երկու թղթյա փաթեթ¬ներ, թմրա¬¬¬¬միջոցն առկա է վերջին փաթեթի մեջ։ Վկաներ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, Դատարանում դժվարացան վերհիշել քննվող դեպքի հանգամանքները` դեպքից բավականին ժամանակ անցնելու, ծառայության բերումով հաճախակի նման իրավիճակներում հայտնվելու պատճա¬ռա¬բանությամբ, սակայն ՀՀ քրեա¬¬կան դատավարական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով նրանցից յուրաքանչյուրի նա¬խաքննա¬կան ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդեցին դրանք` խնդրե¬լով հիմք ընդունել։ Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յան հիմքում դրված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապա¬ցույցներին` դատա¬քիմիական փորձաքննության 2013թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ 13-4140 եզրա¬կացությանը« տոք¬սի¬կոքի¬միա¬կան փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 և թիվ 13-4738 եզրակա¬ցություններին, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերին` ՀՀ ոստի¬կա¬նութ¬յան Կենտրո¬նա¬կանի բաժնի պետ Ա.Պողոսյանին ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հ.Սա¬հակյանի հաս¬ցեագրած զեկուցագրին« գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկա¬նության Կենտրոնա¬կա¬նի բաժին բերման ենթար¬կելու մասին արձանագրությանը, դրանցից յուրաքանչյուրի ապացու¬ցո¬ղա¬կան արժեք¬նե¬րին Դատարանն արդեն իսկ համակող¬մանիորեն անդրա¬դարձել է սույն դատա¬կան ակ¬տում («Մինչ¬դատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների հետա¬զոտում» բաժ¬նում), հետևա¬բար` վերստին չշա¬րադրելով` փաստուն է, որ դրանք վերաբե¬րելի և թույ¬¬լատ¬¬րե¬լի ապացույցներ են։ Մինչդատական և դատական վարույթների ընթացքում ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդ¬յունք¬ներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով չի ապա¬¬ցուցել թղթյա փաթեթում հայտնաբերված 0.113 գրամ, ինչպես նաև գլանակով ենթադրաբար իրացված «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոցի պատ¬կա¬նելիությունը գործով ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբեն¬յա¬նին, առավել ևս այն իրաց¬ման նպատակով ձեռք բերելու, Խաչատուր Գալստյա¬նին հյուրասիրելու մի¬ջոցով իրացնելու հանգամանքները։ Նման հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղությունների արդյունք¬ներով. Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման համաձայն` վեր¬ջինս «չպարզված հանգամանքներում և ժամանակ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «մա¬րիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որից 0.113 գրամը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին հյուրասիրելու մի¬ջոցով ապօրինի իրացրել է Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին Երևան քաղաքի Խանջյան փո¬ղոցում գործող «Վեյվ» ակումբում« որն էլ հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վար¬չության ՊՊԾ գնդի աշխատակիցների կողմից»։ Վերոնշյալ որոշման ձևակերպում ակնհայտ է, որ ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` «մարի¬խուանա» տե¬սակի թմրամիջոցը, այդ թվում` 0.113 գրամը գործով ամբաստանյալը ձեռք է բերել իրացնելու նպա¬տա¬կով, ընդ որում` այն պահելու մասին (փաստական կողմ) որևէ խոսք մեղադրանքի որոշման մեջ չկա, դրան անմիջականորեն առնչվող հանգամանքը` վերոնշյալ թմրամիջոցը ձեռք բերելու ժամա¬նա¬կահատվածը, ևս պարզված չէ, հետևաբար` թմրամիջոցն ապօրինաբար պահելու հան¬գամանքի ա¬պա¬ցուցվածության խնդրին Դատարանն առհա¬սարակ չի անդրադառնում` ամբաս¬տանյալի վի¬ճա¬¬կը չվատթարացնելու և նրա պաշտպանության իրավունքը չխախտելու քրեա¬դա¬տավա¬րական օրենքի պա¬հանջը պահպանելու շարժառիթով (ՀՀ քրեա¬կան դատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդված)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հան¬ցա¬կազմի վերլուծությանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է հայտնել Մարտիկ Բոլյանի վե¬րաբերյալ 2007թ. օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 քրեական գործով` փաստելով, որ այդ հոդվածի 1-ին մա¬սը պատասխա¬նատվութ¬յուն է նախատեսում իրաց¬նելու նպատակով թմրա¬մի¬ջոցներ, հոգեներ¬գոր¬ծուն նյութեր ապօ¬րինի պատրաստելու, վերամշա¬կելու, ձեռք բե¬րելու, պահելու, փոխադրելու, առա¬քե¬լու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար։ Այս հանցա¬գոր¬ծության անմիջական օբյեկտը բնակ¬չութ¬¬յան առողջությունն է։ Միաժամանակ քննարկվող արարք¬ները կա¬րող են ոտնձգել նաև այլ օբյեկտ¬¬ների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հա¬րա¬բե¬րութ¬¬յունների, ինչպես, օրինակ, թմրա¬¬¬միջոց¬ների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահ¬¬ման¬¬ված կարգը, հասարակական անվտան¬գությունը, պետական ձեռնարկություն¬ների և հիմնարկ¬ների կանոնավոր գործունեությունը և այլն։ Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գոր¬ծո¬ղութ¬յամբ։ Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապ¬օ¬րի¬նի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առա¬քելով կամ դրանք ապօրի¬նի իրացնելով։ Տվյալ հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հան¬ցա¬վորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպո¬զի¬ցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել։ Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պար¬տադիր հատկա¬նիշ¬ների շարքը։ Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկա¬յութ¬յունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը։ Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տա¬¬րած¬ման ցանկացած եղանակ, ընդ որում` իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավոր¬վա¬ծութ¬յան առկայութ¬յու¬նը, այն¬պես էլ գործի մյուս հանգամանքները` թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահե¬լը դրանք չգոր¬ծածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հան¬ցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրաց¬¬նելու անվի¬ճելի ապացույց չէ, այն պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Ապօրինաբար թմրամիջոց ձեռք բերել ու պահելը ձևական հանցակազմ է, այսինքն` ձեռք¬բերման պահից այն ավարտված է, ընդ որում` նպատակը հանցակազմի առկայությունը փաստելու առու¬մով որևէ նշանակություն չունի, այն էական նշանակութ¬յուն ունի այդ արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ կամ 266-րդ հոդվածով ճիշտ որակելու տեսանկյունով։ Դատարանը փաստում է, որ թմրամիջոցի ձեռք բերման իրական նպատակի, ինչպես նաև իրացման հանգամանքների պարզումը սույն գործի համատեքստում ունի առանձնահատուկ կարևո¬րություն, քանզի հանցագործության առարկան մանր չափի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն է, որն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար ձեռք բերելու և պահելու համար քրեական պատաս¬խանատվությունը բացառվում է (ըստ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի զգալի չափը սկսվում է 0.5 գրամից)։ Դատարանը փաստում է, որ նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով ձեռք չի բերվել և հե¬տա¬զոտվել գեթ մեկ ապացույց, որը կհաստատեր մեղադրող կողմի վարկածը` թմրամի¬ջոցն իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու վերաբերյալ։ Չկա նաև որևէ հստակություն ենթադրա¬բար Ժ.Ռուբենյանի կողմից նախապես թմրամիջոցը ձեռք բերելու վայրի, ժամանակա¬հատվածի և նրան ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի վերաբերյալ։ Մինչդեռ դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտվել են ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն հերքում են այդ վարկածի նույնիսկ գո¬յութ¬յունը, մաս¬նա¬¬վո¬րա¬պես` ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հուն¬վարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացության համաձայն` վերջինիցս 2013թ. դեկ¬¬տեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդ¬ների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, մեղադրող կողմի արժևո¬րած և մեղադ¬րանքի հիմքում դրած` վկա Խ.Գալստյանի ցուցմունքի համաձայն` Ժ.Ռուբեն¬յանն է առաջարկել իրեն «պլան» ծխել (այսինքն` անհատույց հյուրասիրելու առաջարկ է արել), գոր¬ծով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի դա¬տաքննական ցուցմունքի համաձայն` նախ¬կինում գոր¬ծածել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, այսինքն` առկա են ապացույցներ, որոնք վկայում են Ժ.Ռուբենյանի կող¬մից առանց բժշկի նշա¬նակ¬ման թմրամիջոց գործածելու, հետևաբար` թմրամիջոցն այդ նպա¬տակով ենթադրաբար ձեռք բե¬¬րելու մասին։ Թմրամիջոցի իրացման նպատակի բացակայության մասին են վկայում Դատարանում զննված թղթյա փաթեթի պարզ փաթեթավորումը, թմրամիջոցի մանր չափը, թմրամիջոց իրացնելու-ձեռք բե¬րելու վերաբերյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի և Խ.Գալստյանի միջև նախ¬նական պայմանա¬վորվա¬ծության բացակայությունը, մասնավո¬րապես` ծանոթա¬նալու հանգամանքները, քանզի դժվար թե ողջամիտ է նույնիսկ ենթադրել, որ Ժ.Ռուբենյանը տվյալ թմրամիջոցն ենթադրաբար ձեռք էր բերել և իր մոտ պահել մինչ այդ անծանոթ, քննվող դեպ¬քից ժամեր առաջ ակում¬բում ծա¬նո¬թացած Խ.Գալստյա¬նին իրացնելու նպատակով։ Նա¬խաքննութ¬յամբ ձեռք չեն բերվել նաև տվյալներ առ այն, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբին¬յանն առհասարակ կամ քննվող դեպքի օրը զբաղվել է թմրա¬միջոցի ապօրինի շրջանառությամբ, այսինքն` անծանոթ ան¬ձանց թմրամիջոց իրացնելու գործով։ Դատարանը փաստում է, որ նման պայմաններում թմրամիջոցի իրացման նպատակի վե¬րաբերյալ հետևության մեղադրող կողմը կարող էր հանգել և հավանաբար հանգել է գործով ամբաս¬տանյալ Ժ.Ռուբենյանի կողմից 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին «Վեյվ» ակումբում Խաչատուր Գալստյա¬նին «մարիխուանա» հյուրասիրելու հանգամանքը հիմնավորված համա¬րե¬լով։ Սակայն Դատարանը փաստում է, որ նույնիսկ թմրամիջոցի հյուրասիրման փաստի ապա¬ցուցումն ինքնին չի են¬թադրում, որ այդ թմրամիջոցն ապօրինաբար հյուրասիրած, այդ կերպ իրացրած անձն այն նախա¬պես ձեռք էր բերել իրացման կամ նաև իրացման նպատակով, հատկապես այն պարա¬գայում, երբ են¬թադրաբար թմրամիջոց իրացնող անձը նաև այն գործածում է (թմրամոլ է կամ ունի նման հակումներ), ավելին` այն իրացրել է հատկա¬պես հյուրասիրելու եղանակով։ Տվյալ պարա¬գայում անհրաժեշտ է ապացույց¬ների ծան¬րակշիռ ամբողջություն` թմրամիջոցի` առանց իրացման նպատակի ձեռքբերումը բացա¬ռելու և նույն թմրամիջոցը ձեռք բերելուց առաջ իրացման նախնա¬կան դիտավորության և նպատակի առկա¬յութ¬յունը փաստելու համար, որպիսի ապացույցները տվյալ պարագայում առհասարակ բացա¬կայում են, այսինքն՝ իրացման նպատակի առկայությունը հաստատող գեթ մեկ ապացույց մեղադրող կողմը չի ներկայացրել։ Մեղադրանքի որոշումից հետևում է նաև, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը Խ.Գալստյա¬¬նին ապօրինաբար հյուրասիրել և այդ կերպ իրացրել է 0.113 գրամ թմրամիջոց, որն այ¬նու¬հետև հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի աշխա¬տա¬կից¬ների կողմից՝ ձյան մեջ։ Մինչդեռ, ըստ Խ.Գալստյանի ցուցմունքների` Ժ.Ռուբենյանը նրան հյուրասիրել է բացա¬ռա¬պես գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը, որի քաշը պարզված չէ (թեև ՀՀ քրեական օրենսգքրի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար դա որոշիչ հատկանիշ չէ), իսկ թմրամիջոցի մնացած քա¬նա¬կութ¬յունը` 0.113 գրամը, փաթաթել և դրել է գրպանը, որը ոստի¬կան¬ների մոտենալու պահին ձյան մեջ է նետել ոչ թե ինքը, այլ Ժ.Ռուբենյանը։ Վերոնշյալ ցուցմունք¬ներով, մի պահ այն ի հաշիվ այլ ապա¬¬¬ցույցների արժևորելու պարագայում, որևէ խոսք անգամ չկա 0.113 գրամ թմրամիջոցը Խ.Գալստյա¬նին հյուրասիրելու կամ ի պահ հանձնելու մասին, Խ.Գալստյա¬նը հիշատակել է միայն Ժ.Ռուբենյանի կողմից գլանակի մեջ լցված, չպարզված քաշով թմրամիջոցը ծխելու համար իրեն փոխանցելու, այդ կերպ թմրամիջոց հյուրասիրելու մա¬սին, ոչ ավելին, այսինքն` գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ենթադրաբար կարող էր իրացնել միայն գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը, որը չի հայտաբերվել և որի քաշը չի պարզվել։ Նման պարագայում մեղադրական եզրա¬կացությունից, ինչպես նաև մեղադրողի ճառից անհասկանալի է, թե մեղադրող կողմն ինչ ապացույցի կամ ապացույցների հիման վրա է Ժ.Ռուբենյանին վերագրել հատկապես 0.113 գրամ «մարիխու¬նայի» իրացում։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մե¬ղադրանքի որոշման փաստական կողմը հակասում է Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու վերա¬բերյալ նախաքննական մարմնի` դեռևս 2014թ. հունիսի 16-ին կայացրած որոշման փաստական կող¬մին, այսինքն՝ առկա է ներքին հակասություն միևնույն քննիչի կազմած դատավարական փաս¬տաթղթե¬րում։ Այսպես, համաձայն 2014թ. հունիսի 16-ի որոշման՝ Խաչատուր Գալստյա¬նն է պահել և ձյան մեջ նետել 0.113 գրամ «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոցը և ոչ թե գլանակի մեջ լցոնված թմրամիջոցի մասը, սակայն քանի որ տվյալ դեպքում առկա է թմրամիջոցի մանր չափ, վերջինս քրեական հե¬տապնդման չի ենթարկվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցակազմի բացակա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ։ Նման պայման¬ներում Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռու¬բենյանին վերագրված արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հանցակազմի առ¬կայությունը կամ բացակայությունը, ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածով նախատեսված և լուծման ենթակա մյուս հարցերը հնարավոր է պարզել ծխախոտի գլանակի մեջ լցված, չպարզ¬ված քա¬շով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Խ.Գալստյանին ապօրինաբար իրաց¬նելու դեպ¬քի առնչութ¬յամբ։ Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքը մեղադրող կողմը կառուցել է գլխավորապես որպես վկա հարցաքննված Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքների հիման վրա, ով սկսած 2013թ. հունվարի 15-ին տված լրացուցիչ ցուցմունքից մինչև նախաքննության ավարտը, այդ թվում` նրան բերման ենթարկած ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի, ապա Հովհաննես Սահակյանի, վերջում նաև գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս պնդել է, որ «պլան» ծխելու առաջարկն արել է Ժ.Ռուբինյանը, որից հետո զուգա¬րանում թմրամիջոցով լցրել և իրեն է տվել համա¬տեղ գործածման համար նախապատրաստած «պլանի» գլանակ, իսկ թմրամիջոցի մնացած քանա¬կությունը թղթյա փաթեթով դրել է գրպանը։ Խ.Գալստյանը նաև նշել է, որ դրսում, երբ սկսել է ծխել գլանակով թմրամիջոցը և նկատել իրենց մոտեցող ոստիկաններին, գլանակը նետել է ձյան մեջ և ոտքերով տրորել այն, որը ոստիկանները չեն հայտնաբերել և վերցնել։ Թեև ոստի¬կանները դեռևս զեկուցագիր գրելու պահից մինչև նախաքննության ավարտը պնդել են, որ ձյան մեջ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը ևս նետել է գլանակ ծխող անձնավորությունը, այսինքն` Խաչա¬տուր Գալստյանը, սակայն վերջինս այդ հանգամանքը կտրա¬կանապես չի ընդունել, պատճա¬ռա¬բանել է ոստիկանների կողմից իրեն շփոթելու հանգամանքով, պնդել, որ թղթյա փաթեթով թմրա¬մի¬ջոցը զուգարանից դուրս գալուց գտնվել է գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի գրպանում, հետևա¬բար` նա է այն նետել ձյան մեջ, թեև ինքն այդ պահը չի նկատել (նախաքննական մարմինը մե¬ղադրական եզրակացությունում արդեն հիմք է ընդունել, որ փաթեթը նետել է Ժ.Ռուբեն¬յանը, իսկ գլանակը՝ Խ.Գալստյանը, այսինքն` ի հաշիվ ոստիկանների ցուցմունքների՝ անհասկանալի պատճա¬ռա¬բա¬նութ¬յամբ առավել արժևորել է վկա Խ.Գալստյա¬նի ցուցմունքը, թեև նման արժևորումը հակասել է նույն ապացույցների գնահատման շուրջ իր իսկ կողմից Խաչատուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու վերա¬բերյալ դեռևս 2014թ. հունիսի 16-ին կայացրած որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում ներ-կայացրած դիր¬քորոշմանը)։ Տվյալ հանգամանքի շուրջ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները համադրելով, վերլուծելով և գնահատելով` Դատարանը փաստում է, որ` - գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով չի ընդունել թմրամիջոց պահելու, որևէ անձի, այդ թվում` Խա¬չատուր Գալստյանին թմրամիջոց հյու¬րասիրելու կամ այլ կերպ իրացնելու հանգամանքը։ Վերջինս նշել է, որ նկատել է Խ.Գալստյանի կող¬մից ծխախոտի գլանակը ձյան մեջ նետելու փաստը, սակայն տեղյակ չէ՝ արդյոք ինչ էր վերջինս ծխում, ծխախոտ, թե՞ թմրամիջոց։ Հայտնել է նաև, որ իր մոտ թղթյա փաթեթով թմրամիջոց չի եղել։ - Համաձայն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրա¬կացության՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկա¬րութ¬յամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտ¬նաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։ - Ժ.Ռուբենյանի կողմից Խ.Գալստյանին ենթադրաբար իրացված թմրամիջոցի գլանակը չի հայտնաբերվել, այսինքն` այդ իրեղեն ապացույցը բացակայում է։ - Գործի ելքով չշահագրգռված անձանց` քննվող դեպքը բացահայտած, Ժ.Ռուբենյանին և Խ.Գալստյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկած ոստիկանների ցուցմունքների համա¬ձայն` թմրամիջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթը ձյան մեջ դարձյալ նետել է Խ.Գալստյանը, ինչը տրամագծորեն հակադրվում է Խ.Գալստյանի կողմից տված և մեղադրող կողմի արժևորած ցուցմունքներին, ով պնդել է, թե իբր թմրամիջոցը պատկանել է Ժ.Ռուբենյանին, որի մի մասը գլա¬նակի մեջ լցնելուց հետո վերջինս տվել է իրեն, իսկ մյուս մասը ընդհուպ ոստիկանների կողմից այն ձյան մեջ հայտնաբերելու պահը մնացել է Ժ.Ռուբենյանի մոտ։ Այսպիսով, թմրամիջոցի ենթադրյալ իրա¬ցումը մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալին վերագրել է Խ.Գալստյանի վերոնշյալ ցուցմունքի և վերջինիս վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրա¬կացության հետ համադրելու արդյունքներով։ Մինչդեռ, տվյալ փորձաքննությունն իրականացնելու նպատակով Խ.Գալստյանից մազի և մեզի փորձանմուշները ստացվել են ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելուց և նրանց նույն օրն ազատ արձակելուց երեք օր անց` 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ից ստացված 2015թ. մայիսի 27-ի թիվ 13-4138 գրության համաձայն` կա¬նաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկա¬լոիդները, համաձայն գործող միջազգա¬յին գրականության, անձի մեզի մեջ պահպանվում են 1-ից 21 օր, ինչը պայմանավորված է անձի սեռից, օգտագործած թմրամիջոցների քանակներից, օգտա¬գործման հաճախականությունից, օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություն¬ներից և այլն։ Համաձայն գործող գրակա¬նության` անձի 1 սմ մազահատվածն ապահովում է մեկ ամսվա վաղե¬մություն, ուստի եթե հետա¬զոտվող մազը 1 սմ է, հնարավոր չէր «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի օգտագործումից 45 օրից 2 ամիս առաջ գործածված թմրամիջոցի հետքեր հայտնա¬բերվեին հետա¬զոտ¬¬վող մազահատ¬վա¬ծում։ Նշված գրությունից ակնհայտ է, որ վկա Խ.Գալստյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում առկա կանաբինոիդների խմբին պատ¬կանող թմրամիջոցի թմրալ¬կալոիդները` «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի գործածման հետքերը, նույնիսկ մաս¬նագիտա¬կան գիտելիք¬ների տեսանկյունով, չեն հաստատում հատկապես քննվող դեպքի օրը` 2015թ. դեկտեմբերի 13-ին թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը, քանզի այդ հետքերը կարող էին պահ¬պանվել քննվող դեպ¬քին նա¬խորդած 18 օրերի, ինչպես նաև բերման ենթարկվելուց և ազատ արձակվելուց հետո` մինչև փորձանմուշ ստանալու երեք օրերի ընթացքում նույն տեսակի թմրամիջոց գործածելու հետևան¬քով։ Ոստի¬կանների հետ զրույցի բո¬վան¬դակությունը, մասնավորապես` «ծխում ենք, լավ ենք անում, 5 կիլո էլ տանն ունենք» ար¬տահայտությունը ևս թմրամիջոցի ազդեցության տակ այդ պահին գտնվելու և այդ կերպ թմրա¬¬միջոցի գործածման ժամանակահատվածը հնարավորինս անհատականացնելու ողջա¬միտ փաստարկ չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը, ինչպես և վկա Խ.Գալստյա¬¬նը հայտնել են, որ ակումբում գտնվելու ընթացքում գործածել են նաև ոգելից խմիչք` օղի, որի գործածումը ևս կարող էր հանգեց¬նել նման բարձր տրամադրության և վիճակի։ Ավելին, հրապա¬րակված և հետազոտված` 2014թ. հունվարի 13-ի ցուցմունքում վկա Խ.Գալստյա¬նը նաև նշել է, որ «պար¬բերաբար օգտագործում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, երբ մոտը լինում է, այսինքն` երբ գնում է գյուղ, որտեղ վայրի կանեփի թփեր կան»։ Բացի այդ, գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսիկոքիմիական փոր¬ձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացության համաձայն` նրանից 2013թ. դեկ¬տեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ ևս հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, այն դեպքում, երբ ըստ գոր¬ծով ձեռք բերված ապացույցների` Ժ.Ռուբենյանը տվյալ օրը չէր հասցրել լցոնած գլանակից օգտվել և «մարիխուանա» ծխել։ Նման ապացուցողական զանգվածի պայմաններում Դատարանը փաստում է, որ գլա¬նակում առկա չպարզված քաշի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ենթադրյալ իրացումը մե¬ղադրող կող¬մը հիմնավորված է համարել նույն աղբյուրից ստացած ըստ էության միակ և վճռորոշ ապացույցով` վկա Խ.Գալստյա¬նի` հրապարակված և հետազոտված նախաքննական, մասնա¬վո¬րա¬պես` 2013թ. հունվարի 15-ին լրացուցիչ, 2015թ. մարտի 4-ին գործով ամբաս¬¬տանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես, ինչպես նաև 2015թ. մարտի 5-ին լրացուցիչ ցուցմունքներով։ Միևնույն ժամանակ, դեռևս բերման ենթարկվելու օրը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի հե¬տաքննության բաժանմունքում բացատրություն տալիս, իսկ 2014թ. հունվարի 13-ին որպես վկա հարցաքննվելիս գործով վկա Խ.Գալստյանը նշել էր, որ Ժոռան իրեն թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրասիրել։ Չի ընդունել ոստիկանների պնդումն առ այն, որ ինքն է փաթեթը ձյան մեջ նետել, նշել է, որ առաջին անգամ այն տեսել է ոստիկանական ավտոմեքենայի սրահում գտնվելու պահին։ Նշել է նաև, որ Ժոռայի հետ օղի է խմել, ակումբում որևէ մեկն իրենց թմրամիջոց չի վաճառել կամ հյուրա¬սիրել։ Նման իրարամերժ ցուցմունքների և փոփոխական դիրքորոշման պայմաններում մեղադրող կողմը վկա Խ.Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքների կազմում ի հաշիվ սկզբնականի առավել արժևորել է նա¬խաքննական հետագա ցուցմունքները, ինչը, թերևս, ողջամիտ կլինել, եթե դրանք հաստատվեին նախաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցներով։ Մինչդեռ, դեռևս դատա¬վարութ¬յան այդ փուլում այդ ցուցմունքները հերքել են ոչ միայն գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանը, այլև բերման ենթարկված անձանց հանդեպ իրենց ծառայողական պարտականությունները կատարող, որևէ շահագրգռվածություն չունեցող անձինք՝ վերոնշյալ անձանց քննվող դեպքի վայրից բերման ենթար¬կած ոստիկանները, ովքեր մինչև վերջ պնդել են, որ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը գտնվել է հատ¬կապես Խաչատուր Գալստյանի մոտ, վերջինս և ոչ թե Ժ.Ռուբենյանն է այն նետել ձյան մեջ, ինչպես և ծխախոտի գլանակը, այդ կերպ անուղղակիորեն նաև հաստատել են գործով ամբաս¬տան¬յալի ցուցմունքը՝ թմրա¬միջոցի պարունակությամբ թղթյա փա¬թեթի հետ առնչություն չունենալու, այդ թվում՝ այն ձյան մեջ չնետելու վերաբերյալ։ Ընդ որում` նախաքննական մարմնի կողմից վկա Խ.Գալստյանի իրարամերժ, իսկ ոստիկանների հետ հակասական ցուցմունքների համադրման և գնահատման, ի հաշիվ մեկի, մյուսի արժևորման վերաբերյալ դատողություններն ու պատճառա¬բա¬նութ¬յունները մեղադրական եզրակացությունում բացակայում են, դրանց մասին հնարավոր է պատ¬կե¬րացում կազմել բացառապես մեղադրական եզրակացությունում այդ անձանց ցուցմունքների բո¬վան¬դա¬կության պարզ շարադրանքից` «եթե նշված չէ, ուրեմն հիմք չի ընդունվել, ար¬ժանա¬հավատ չէ» սկզբունքով։ Դատաքննությամբ պարզվեց նաև, որ նախաքննական մարմինը 2014թ. հունիսի 16-ին, այ¬սինքն` գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ Խ.Գալստյանից լրացուցիչ հար¬ցաքննե¬¬¬¬լու և մեղադրող բնույթի ցուց¬մունք ստանալու անմիջապես հաջորդ օրը որոշում է կայացրել Խա¬¬չա¬տուր Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հե¬տապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացա¬կա¬յութ¬յան պատճառաբանությամբ (Խաչատուր Գալստյա¬նի պահած և ձյան մեջ նետած 0.113 գրամ «մա¬րիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ հանդիսանալու հիմքով), ապա նույն օրը քրեական գործի վա¬րույթը կասեցրել է` մինչև հետախուզվող Ժ.Ռուբենյանի հայտնաբերելը կամ վերջինիս կա¬մովին ներ¬կա¬յանալը, այն դեպքում, երբ վերջինս քննվող դեպքի օրը Երևանի Խանջյան 13 հասցեի մոտից դարձյալ բերման էր ենթարկվել նույն, այն է՝ թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու կաս¬կա¬ծանքով, ավելին` ոստի¬կանները Խ.Գալստյանի հետ առերես հար¬ցաքննվելիս ցուցմունքներ էին տվել առ այն, որ թմրա¬միջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթն իրենց ներկայությամբ ձյան մեջ է նետել Խ.Գալստյանը, այսինքն՝ դրա տիրապետողը վերջինս էր և ոչ թե Ժ.Ռուբեն¬յանը։ Ավելին, քրեական գործի նյութերին արդեն կցված էր Ժ.Ռուբենյանի վերաբերյալ տոքսի¬կո¬քի¬միական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4738 եզրակացությունը, համաձայն որի` վեր¬ջինիցս 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փոր¬ձանմուշների մեջ ևս հայտնա¬բերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ, այ¬սինքն` ակնհայտ էր, որ անհրաժեշտ էր քննություն կատարել Ժ.Ռուբենյանին ենթադրաբար թմրա¬միջոց իրացրած անձի ինքնությունը, դրան Խ.Գալստյանի առնչութ¬յունը ստուգելու և պարզելու ուղ¬ղությամբ, հատ¬կապես այն պայմաններում, երբ թղթյա փաթեթով թմրամիջոցը ձյան մեջ նետելը ոստի¬կանները վե¬րագրում էին Խ.Գալստյանին։ Նման իրավիճակում նախաքննական մարմինը քրեա¬կան հե¬տապնդում չհարուցելու վերաբերյալ որոշում է կայացրել Խ.Գալստյանի նկատմամբ, սա¬կայն զարմանալիորեն որևէ իրավական գնահատական չի տվել Ժ.Ռուբենյանին ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի արար¬¬քին, չի պարզել այդ անձի ինքնությունը, ենթադրյալ իրացմանը Խ.Գալստյանի առնչությունը՝ բավարարվելով միայն հայտնաբերված թմրամիջոցը Ժ.Ռուբենյանին պատկանելու, հետևաբար նաև՝ այդ թմրամիջոցից գործածելու ենթադրությամբ (չկա այդ կապակ¬ցութ¬յամբ քրեական հե¬տապնդումը բացառող վերջնական դատական ակտ), այն իրացնելու, ինչպես նաև Ժ.Ռու¬բենյանի կողմից գործածելու վայրերը, դրանց հանգամանքները պար¬զելու նպատակով քրեական գործից նույ¬նիսկ մաս չի անջատել։ Այս համատեքստում հետաքրքիր կլիներ պարզել մեղադրող կողմի դիրքորոշումը, երբ ապացուցողական նման զանգվածի պայմաններում գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը մինչդատական կամ դատական վարույթներում ցուցմունք տար առ այն, որ Խ.Գալստյանն է նրան «մարիխուանա» հյուրասիրել՝ հաշվի առնելով, որ ոստիկանները թղթյա փաթեթը նետելիս նկատել էին Խ.Գալստյանին, Ժ.Ռուբենյանի մազի և մեզի փորձաքննության եզրակացությամբ հայտնաբերվել է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի գործածման հետքեր։ Դատարանը գտնում է, որ վե¬րոնշյալ ապա¬ցույցների, առերես հարցաքննութ¬յունների ժա¬մանակ ոստիկանների պնդած ցուցմունքների պայ¬մաններում վկա Խ.Գալստյանի մոտ առկա էր հնա¬րավոր քրեական պատաս¬խա¬նատվությունից իրեն զերծ պահելու նպատակով գործով ամ¬բաս¬տանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանի վերաբերյալ մեղադրող բնույ¬թի ցուցմունքներ տալու, թմրամիջոցի պատկա¬նելիությունը և իրացումը նրան վերագրելու իրական շարժառիթ։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը ամբաս¬տանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղսագրած արարքը՝ իրաց¬նելու նպատակով ապօրինաբար «մարի¬խուանա» տեսակի թմրա¬միջոց ձեռք բերելը և 0.113 գրամը Խաչատուր Գալստյանին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինա¬բար իրացնելը չի ապացուցել, բացա¬կայում են ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքներին ամբաս¬տանյալ Ժոռա Ռուբենյանի առնչությունը հաս¬տատող բավա¬րար ապացույցները, այն հիմնավորող միակ ապացույցն անարժահավատ է։ Դատարանը նաև փաստում է, որ սպառվել են նոր ապա¬ցույցներ ձեռք բե¬րելու բոլոր հնարա¬վո¬րությունները, ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ենթակա է արդարացման՝ իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն և այդ թմրամիջոցի իրաց¬մանը նրա մաս¬¬նակցությունն ա¬պա¬ցուցված չլինելու պատճառա¬բա¬նությամբ։ Նման հետևության Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատո¬ղությունների արդյունքներով. Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։ Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։ Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբերյալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույց¬ների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավա¬րությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրեն¬քով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տես¬անկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորութ¬յունը կա¬րող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։ Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության ենթար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬ները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կայացնելու համար։ Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։ Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։ Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րարությունը» որոշելու չափանիշներն են. 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։ Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրավունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերա¬բերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույց¬ներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պար¬տա¬կանությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։ Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։ Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։ Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերա¬բե¬¬րելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները են¬թակա են գնահատման։ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման համաձայն` ապացույցների թույլատրելիության հատ¬¬կանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բե¬րելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է. - աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս), - ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները, - դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման, - լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։ Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դա¬տավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։ Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապա¬ցուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանա¬կություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերա¬բե¬րելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանա¬կություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկութ¬յուն¬ներ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։ Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովան¬դակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշ¬ները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունե¬նալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտա¬պահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգա¬մանք¬¬ների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։ Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապա¬ցույց¬ների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժա¬նահա¬վա¬տութ¬¬յան վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակութ¬յունն այլ աղբյուր¬ներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավա¬տութ¬յունը գնահատելու համար անհրա¬ժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակութ¬յունը, համադրել դրանք այլ ապա¬¬¬ցույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։ Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշա¬նակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատա¬վարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վե¬¬¬րաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սի¬րակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմ¬բերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքն ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։ Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատ¬¬ճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևութ¬յուն¬ները և որոշումները»։ Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատա¬րանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։ (…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմա¬նա¬փակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթար¬կե¬լու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայաց¬նելու ար¬¬դա¬րացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեա¬կան դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեա¬դատա¬վա¬րական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։ (…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպե¬տական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատ¬¬ճառաբանվածությունը դիտել է «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազա¬տությունների պաշտ¬պանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրուն¬զիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։ Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամ¬րագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնա¬հատ¬ման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչ¬պես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապա¬ցույց¬ների գնա¬հատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավո¬րումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դա¬տաքննության իրա¬վուն¬քի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինակա¬նությունը և հիմնավոր¬վածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։ Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապա¬ցույց¬ների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։ Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչ¬պես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապա¬¬ցուցման առար¬կան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է քննվող դեպքին ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի առնչութ¬յու¬նը։ Դատարանը փաստում է, որ վկա Խ.Գալստյանի իրարամերժ, գործով որպես վկա հար¬ցաքննված, գործի ելքով չշահագրգռված այլ անձանց հետ` հակասական, ընդհանրության մեջ՝ անարժանահավատ ցուցմունքները բավարար չեն անգամ չպարզված քաշի «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց (գլանակ) ապօրինաբար իրացնելու համար գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբեն¬յանին առաջադրված մեղադրանքում նրա մեղավորությունը փաս¬տելու և ապացուցված համարելու համար։ Քննվող նույն դեպքի առնչությամբ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկված, թմրամիջոց գործածած, սակայն վկայի կարգավիճակում, առանց պաշտպանի հարցաքննված Խ.Գալստյանի առե¬րես (գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի հետ) և դրան ըստ էության նույնաբովանդակ նա¬խաքննական ցուցմունքները թույլ չեն տալիս պարզել թմրամիջոցն իրացման նպատակով ձեռք բերե¬լու և նրան իրացնելու հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ, այդ հանգամանքի ապա¬ցուց¬վածությունը կաս¬կած է հարուցում։ Գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի մեղքի հարցը լու¬ծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործեր «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬¬ցու¬ցողական չափանիշը, մինչդեռ վերջինիս որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման կայաց¬ման պահից այն ըստ էության մնացել է անփոփոխ (վկա Խ.Գալստյանն իր ցուցմունքը պնդել է հայտ¬նաբերված Ժ.Ռուբենյանի հետ առերես հարցաքննվելիս, որով ապացուցողական զանգվածը չի փոխվել)։ «Հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաս¬տական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬յուն, որը կբացա¬ռի հակառակի ող¬ջամիտ հավանականությունը, ինչը տվյալ դեպքում ևս բացակայում է, քանի որ մեղադրող կողմը բա¬վարար ապացուցողական զանգվածով չի հերքել «մարիխունա» տեսակի թմրամիջոցն ի սկզբանե գոր¬ծով վկա Խ.Գալստյանի մոտ գտնվելու, նրան պատկանելու վարկածը, այն դեպքում, երբ այդ վարկածի գոյությունը, ստուգման և հերքման անհրաժեշտությունը հաստատել էին ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, պնդել այն Խ.Գալստյան հետ առերես հար¬ցաքննվե¬լիս, իսկ այդ թմրամիջոցի հետ առնչությունն ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանն ի սկզբանե հերքել է։ Վերոնշյալ պայմաններում դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և ար¬ժա¬¬նահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ժ.Ռուբեն¬յանի անմե¬ղության կանխավարկածը հաղթա¬հարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կաս¬կա¬ծից վեր ապացուցողական չափանիշին հա¬մա¬պատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Ժ.Ռուբենյանն է կատարել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան վերագրված հանցավոր արարքները, այն է՝ նա է իրացման նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերել, ապա նաև իրացրել «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, գործում եղած ապացույցները, այդ թվում՝ գործով որպես վկա հար¬ցաքննված Խ.Գալստյանի՝ դա¬տաքննութ¬յան ընթացքում հրապարակ¬ված և հե¬տազոտված ցուց¬մունք¬ները թույլ չի տալիս պարզել վերոնշյալ հանգամանքներն անհրա¬ժեշտ խորությամբ և լրիվութ¬յամբ, այդ հան¬գամանքների ապա¬ցուցվածությունը ող¬ջամտորեն կաս¬կած է հարուցում։ Նշված հետևության հանգելիս և որպես վկա հարցաքննված Խաչա¬տուր Գալստ¬յանի տված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև վերջինիս անձը, ով մինչդատական վարույթի ընթացքում հարցաքննվելիս ընդունել էր պարբե¬րաբար թմրամիջոց գործածելու հանգամանքը և ում վերաբերյալ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬րանում ներկայումս քննվող մեկ այլ, ԿԴ/0024/01/15 քրեական գործով վերջինս վե¬րագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատա¬րում։ Ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ըստ էության միակ ապացույցը որպես վկա հարցաքննված Խ.Գալստյանի ցուցմունքների մի մասն է, որոնք ոչ միայն բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանվող Ժ.Ռուբեն¬յանի անմե¬ղության կանխավարկածը հաղթա¬հարելու համար, այլև արժանահավատ չեն, քանի որ տրվել են հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից իրեն զերծ պահելու կապակցությամբ շահագրգռված անձի կող¬մից, ով հարցաքննվել է վկայի կարգավիճակում՝ առանց լսելու և պաշտպան ունենալու իրավունք¬ների պարզաբանման, թեև բերման էր ենթարկվել նույն դեպքի առնչությամբ և նույն կասկածանքով, ինչ գործով ամբաստանյալը։ Ավելին, որպես վկա հարցանքնված Խ.Գալստյանի հայտնած մե¬ղադրող բնույթի տեղեկութ¬յուն¬ները ոչ միայն չեն հաստատվել, այլև հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցներով։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ բացակայում են ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատար¬ման մեջ մեղավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ բավարար ապա¬ցույց¬ները, ըստ էության միակ ապացույցը` գործով որպես վկա հարցանքնված Խ.Գալստյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ են, որպիսի պայ¬ման¬նե¬րում նրա մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի անմեղության կանխավար¬կածի, ապացույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արդա¬րացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմե¬ղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա¬ձայն` քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, «իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճ¬ման»՝ կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ա¬պա¬¬ցուց¬ված չլինելու արդ¬յուն¬¬¬¬քում, եթե սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարա¬վորութ¬յունները։ Նույն հոդ¬վածի 5-րդ մասի համաձայն՝ դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հան¬գամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դա¬տա¬րանը պար¬տավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նա¬¬խա¬¬տես¬ված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդա¬րաց¬ման դատավճիռ։ Մինչև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2010թ. մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-871 որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «… իսկ գործի վարույթն ենթակա է կարճման» դրույթն հակասահմանադրական ճանաչելը հոդ¬վածի այդ մասի վերլուծությունից հետևում էր, որ նշված հիմքով մեղադրյալի (ամբաստանյալի) նկատ¬մամբ քրեա¬կան հետապնդումը ոչ միայն կարող էր դադա¬րեց¬վել, այլև քրեական գործով վարույթը կարճվել։ Բնականաբար, հարց էր առաջա¬նում` ո՞ր դեպքում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է նշված հիմքով քրեական գործով վարույթը կար¬ճել։ 2010թ. մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-871 որոշման ՀՀ Սահմանադրական դատա¬րանը նշել է, որ «կատարված հանցագործությանը կասկած¬յալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում….» դրույթը պետք է մեկնաբանել ոչ թե «չմաս¬նակցությունը չապացուցված մաս¬¬նակցությունն է» առումով, այլ «հանցագոր¬ծութ¬յան կատարմանն անձի ապացուցված չմաս¬նակցությունն է» տեսանկյունով։ Իր այդ հետևութ¬յունը ՀՀ Սահմանադրական դատարանը կատարել է` հաշվի առնելով նաև Մար¬դու իրավունք¬ների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշում¬ները (մասնավո¬րապես, Վասիլիոս Ստավրոպուլոսն ընդդեմ Հունաստանի 2007թ. սեպտեմբերի 27-ի թիվ 35522/04 որոշումը), որի համաձայն` որևէ իրավական տարբերություն չպետք է դրվի ապացույց¬ների բացակայության և անձի անմեղությունը կասկածի տակ չդնող արդա¬րացման դատավճռի հիմքով քրեական գործի ավարտման միջև։ Հանցագործության կատարմանը մեղադրյալի (դատական քննության ժամանակ` ամբաս¬տան¬յալի) մասնակցությունն ապացուցված չլինե¬լու հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման հա¬մար անհրաժեշտ է, որ հանցագոր¬ծութ¬յան դեպքն ապացուցված լինի։ Եթե հանցագործության դեպքը տեղի չի ունեցել, ապա մեղադրյալի (ամբաստանյալի) մաս¬նակ¬ցությունը հանցագործությանն ինքնին վերանում է։ Նման դեպքերում քրեական գոր¬ծն ենթակա է կարճման հանցագործության դեպ¬քի բա¬ցա¬կայության հիմ¬քով։ Սակայն, եթե հանցագործության կատարմանը մեղադրյալի (ամբաս¬տան¬յալի) մաս¬նակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն կատարած անձը մնում է չբացահայտված, Դատարանը գործն ուղարկում է դատախազին` նոր անձի նկատմամբ քրեա¬կան հետապնդում հարուցելու հարցը լուծելու համար (ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։ Դատաքննության արդյունքներով հաստատվեց (ապացուցվեց) ինչպես Խ.Գալստյանի, այն¬պես էլ Ժ.Ռուբենյանի կողմից թմրամիջոց գործածելու փաստերը, առկա է նաև դեպքի վայրից հայտ¬նա¬բերած «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, որի ձեռք բերումը և պատկանելիությունը մե¬ղադրող կողմը, առանց բավարար ապացույցներ ձեռք բերելու, վերագրել էր գործով ամբաստան¬յալին, թեև քրեական գործում առկա էին, իսկ Դատարանում նաև հետազոտվեցին այն Խ.Գալստյա¬նի մոտ գտնվելու, ենթադրաբար նրան պատկանելու վերա¬բերյալ ապացույցներ։ Թմրամիջոցի ենթադրյալ իրացման դեպքին ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի առնչությունն ու միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վե¬րագրված արար¬քին նրա մաս¬¬նակցությունն ապացուցված չլինելու վերաբեր¬յալ հետևության Դատարանը հան¬գեց մինչդա¬տական և դատական վարույթների ըն¬թացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված բո¬լոր ապացույցների համադրման և գնա¬¬¬հատման արդյունքներով՝ վերջնական դատա¬կան ակտ կա¬յաց¬¬նելու նպատակով խորհրդակցա¬կան սենյակում գտնվելիս, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական հե¬տապնդու¬մը բացառող հանգամանքը՝ ապա¬ցույցների անբավարարությունն ի հայտ է եկել դատա¬վա¬րութ¬յան այդ փուլում, ուստի Դատարանը դատական քննության նախորդ փուլերում զրկված էր տևա¬կան ժամանակ անազատութ¬յան մեջ գտնվող ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հե¬տապնդումը դադա¬րեցնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կա¬լանքը վերացնելու հնարավո¬րութ¬յունից։ Տվյալ փուլում գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական դատա¬վա¬¬րական օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-ին մասի ուժով Դատարանը կա¬րող է կայացնել և կայացնում է արդա¬րացման դա¬տավճիռ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների, դա¬տական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղա¬¬քա¬ցիական հայ¬ցի հար¬ցերին։ Դատարանն արձանագրում է, որ Ժոռա Ռուբենյանի գույքի նկատմամբ սահմանա¬փա¬կումներ չեն կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել։ Ինչ վերաբերում է դա¬տա¬կան ծախսերին, ապա դրանք Ժոռա Ռուբենյանից բռնագանձման ենթակա չեն՝ նրա նկատ¬մամբ ար¬դա¬¬րացման դատավճիռ կայացնելու կապակցությամբ։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց¬ների տնօրինմանը՝ Դատարանը փաստում է, որ սույն դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնե¬լուց հետո՝ 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրա¬միջոցն անհրա¬ժեշտ է պա¬հել քրեական գործի հետ միասին։ Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց¬ները, ղեկավար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 119-րդ, 357-360-րդ, 366-373-րդ հոդված¬ներով, Դա¬տա¬րանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Ճանաչել և հռչակել Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուց¬ված չլինելու պատ¬¬¬ճառա¬բա¬նությամբ։ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերաց¬նել, նրան դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ արձակել։ Ժոռա Ռուբենյանին պարզաբանել դատական սխալի հետևան¬քով խախտված իրավունք¬ների վերականգնման, այդ թվում` պատ¬ճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիա¬դա¬տա¬վա¬րական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։ Սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դա¬տարան ուղարկված 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պա¬հել քրեական գործի հետ, իսկ քրեական գործը վերադարձնել դատախազին՝ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին թմրա¬միջոց են¬¬թադրաբար իրացրած անձի նկատմամբ քրեական հե¬տապնդում հա¬րու¬ցելու հարցը լուծելու հա¬մար։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեա¬կան դատա¬րան ստացման պահից մե¬կամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-07-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 215, 139 |
| Գործին կից նյութերը | լազեռային սկավառակ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-08-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 215, 139 |
| Գործին կից նյութերը | լազեռային սկավառակ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-37336 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 11-11-2015 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-11-2015 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-11-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 215, 139, 58 |
| Գործին կից նյութերը | Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցը` կարված 3-րդ հատորի կազմին, ինչպես նաև վերծանումներ պարունակող լազերային սկավառակ` կարված 1-ին հատորի կազմին: |
| Այլ նշումներ | Քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն` քրեական հետապնդման հարցը լուծելու նպատակով: |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0060/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-08-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-08-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ժոռա Ռուբենյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել ամբողջությամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի /ՀՀ քր. օր-ի 266 հոդ. 1-ին մասով ճանաչվել և հռչակվել է անմեղ`վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ / վերաբերյալ 18.07.2015թ. դատավճիռը , ամբաստանյալ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 266 հոդ. 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով : Ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորումը` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-08-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արարատ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Տեր-Ադամյան |
Քրեական գործի մուտքագրում
| Ամսաթիվ | 20-08-2015 |
|---|---|
| Կից փաստաթղթեր և իրեղեն ապացույց | չկա |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-08-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-09-2015 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 27-08-2015 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-09-2015 |
|---|---|
| Ուղարկվել է ծանուցագիր | 08-09-2015 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-09-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ժոռա |
| Ազգանուն | Ռուբենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Գործ №ԵԿԴ/0060/01/15 Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Ա. Վարդանյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ <<24>> սեպտեմբերի 2015 թվականի ք. Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ դատավորներ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ քարտուղարությամբ` Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող` Ա. ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ամբաստանյալ` Ժ. ՌՈՒԲԵՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման համար, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ կենտրոնական քննչական բաժնի քննիչ Վ. Ասատրյանի` 2013թ. դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ հարուցվել է թիվ 15808113 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, այն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն: /տե՛ս քրեական գործի նյութեր հ.1 գ-թ 31/ 2. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.03.2014թ. երկարացնելու համար: Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.03.2014թ.: /հ.1 գ-թ 95-97/ 3. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. մարտի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.04.2014թ. երկարացնելու համար: Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.04.2014թ.: /հ.1 գ-թ 123-126/ 4. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. ապրիլի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.05.2014թ. երկարացնելու համար: Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.05.2014թ.: /հ.1 գ-թ 123-126/ 5. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. մայիսի 24-ի որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել թիվ 15808113 քրեական գործի նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին` նախաքննության ժամկետը 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.06.2014թ. երկարացնելու համար: Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ. Մարգարյանի 2014թ. մայիսի 27-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի նախաքննության ժամկետը երկարացվել է 1 /մեկ/ ամիս ժամանակով` մինչև 27.06.2014թ.: /հ.1 գ-թ 136-139/ 6. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով Ժոռա Ռուբենյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով: /հ.1 գ-թ 149/ 7. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանին հայտնաբերելու նպատակով հայտարարվել է հետախուզում:/ հ.1 գ-թ 152/ 8. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով միջնորդություն է հարուցվել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/` մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում` երկու ամիս ժամկետով կիրառելու վերաբերյալ: /հ.1 գ-թ 153/ 9. Առաջին ատյանի դատարանի` 2014թ. հունիսի 10-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է, և թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: /հ.1 գ-թ 155-158/ 10. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2014թ. հունիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործը կասեցվել է: /հ.1 գ-թ 165-167/ 11. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2015թ. մարտի 2-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: /հ.1 գ-թ 171/ 12. Քննիչ Վ. Ասատրյանի 2015թ. մարտի 3-ի որոշմամբ թիվ 15808113 քրեական գործով միջնորդություն է հարուցվել Առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի մասնակցությամբ կրկնակի քննարկել վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը և թողնել անփոփոխ: /հ.1 գ-թ 175-177/ 13. Առաջին ատյանի դատարանի` 2015թ. մարտի 4-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է, և թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրյալ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված երկամսյա կալանավորումը վերահաստատվել է: /հ.1 գ-թ 191-199/ 14. 2015թ. մարտի 9-ին կազմվել է թիվ 15808113 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը, որն Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազ Ա. Մանուկյանի կողմից հաստատվելուց հետո, ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է 2015թ. մարտի 12-ին: /հ.1 գ-թ 204-212, հ.2 գ-թ 1/ 15. Առաջին ատյանի դատարանի` 2015թ. մարտի 13-ի որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 27-ի որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության: /հ.2 գ-թ 3, 7/ 16. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 18-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։ Ժոռա Ռուբենյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերացվել է, նա դատական նիստերի դահլիճում անհապաղ ազատ է արձակվել։ Ժոռա Ռուբենյանին պարզաբանվել է դատական սխալի հետևանքով խախտված իրավունքների վերականգնման, այդ թվում` պատճառված վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։ Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Առաջին ատյանի դատարան ուղարկված 0.113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը որոշվել է պահել քրեական գործի հետ, իսկ քրեական գործը որոշվել է վերադարձնել դատախազին՝ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանին թմրամիջոց ենթադրաբար իրացրած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը լուծելու համար։ /հ.2 գ-թ 116-133/ 17. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը 2015թ. օգոստոսի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել վերոհիշյալ դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր առարկություններ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել: 18. Քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2015թ. օգոստոսի 20-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2015թ. օգոստոսի 21-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության: Գործի փաստական հանգամանքները. 19. Նախաքննական մարմնի կողմից Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ հիմնավորմամբ. Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի 26/1 շենքի թիվ 2 բնակարանի բնակիչ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանը 2013թ. ընթացքում, չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել 0,113 գրամը գերազանցող քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ 2013թ. դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 21-ի սահմաններում, Ժ. Ռուբենյանն իր բարեկամ Նարեկ Գագիկի Բարսեղյանի հետ այցելել են Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբ, որտեղ ալկոհոլ են գործածել և զվարճացել։ Ժ. Ռուբենյանն ակումբում գտնվելու ժամանակ ծանոթացել է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի բնակիչ Խաչատուր Վազգենի Գալստյանի հետ, ապա միասին օղի են խմել, ինչից հետո Ժ. Ռուբենյանը, հայտնելով, որ ունի մոտը պահվող «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, առաջարկել է ծխելու միջոցով գործածել։ Խ. Գալստյանը համաձայնել է, ինչից հետո Ժ. Ռուբենյանի հետ դուրս են եկել ակումբի սրահից, գնացել են զուգարան, որտեղ Ժ. Ռուբենյանը գրպանից հանել է թմրամիջոցի փաթեթը, դրանում եղած «մարիխուանա» թմրամիջոցի զանգվածին խառնել է ծխախոտի մասնիկներ, ապա թմրամիջոցի մի մասը լցրել է ծխախոտի գլանակի մեջ և գործածման համար ապօրինի իրացրել Խ. Գալստյանին։ Այնուհետև, ակումբից դուրս գալով, Խ. Գալստյանը Ժ. Ռուբենյանից ձեռք բերած` գլանակի մեջ լցրած թմրամիջոցը ծխելու միջոցով գործածել է, սակայն նկատելով տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցներ Սեմյոն Մկրտչյանին և Հովհաննես Սահակյանին, Խ. Գալստյանը` գլանակը, իսկ Ժ. Ռուբենյանը` մոտը պահվող թմրամիջոցի փաթեթը մի կողմ են նետել, ինչը նկատելով՝ Ս. Մկրտչյանը և Հ. Սահակյանը մոտեցել են նրանց ու հայտնաբերել Ժ.Ռուբենյանի կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող` սպիտակ թղթով փաթեթավորված 0,113 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, ապա վերջիններիս բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 20. Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել օրենքը, սխալ է մեկնաբանել և գնահատել գործով ապացույցները, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները, որպիսի պայմաններում դատական ակտը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին արդարացման մասով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով։ Համաձայն բողոքաբերի, դատավճռի վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի վերլուծել գործով առկա ապացույցները, որի արդյունքում թույլ է տվել դատական սխալ։ Այսպես, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի մեղավորությունն ապացուցվել է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցների բավարար համակցությամբ` ամբաստանյալ ժոռա Ռուբենյանի ցուցմունքով, վկա Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքով, ոստիկանության աշխատակիցներ, վկաներ Հովհաննես Սահակյանի և Սեմյոն Մկրտչյանի ցուցմունքներով, 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի հարակից տարածքում ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,113 գրամ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի առկայությամբ, դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4140 եզրակացությամբ(համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված 0.113 հաստատուն քաշով դեղնականչավուն զանգվածը պատրաստված է կանեփ տեսակի բույսից և հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց), տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4137 եզրակացությամբ (համաձայն որի՝ Խաչատուր Գալստյանից վերցված մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ), տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4138 եզրակացությամբ (համաձայն որի՝ Ժոռա Ռուբենյանից վերցրած մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ), ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ, ապացույց ճանաչված, այլ փաստաթուղթ հանդիսացող ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հ. Սահակյանի զեկուցագրով, Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ։ Ըստ բողոքաբերի, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի կողմից թմրամիջոցի իրացումն ուղղակի կերպով հաստատող ցուցմունք է տվել վկա Խաչատուր Գալստյանը, ով նախկինում չի ճանաչել ամբաստանյալին, վերջինիս հետ թշնամություն, վատ հարաբերություններ չի ունեցել վերջինիս զրպարտելու, անհիմն մեղադրելու որևէ պատճառ չի ունեցել։ Ընդ որում, Խաչատուր Գալստյանը 2014–2015թ. ընթացքում 4 անգամ տարբեր օրերին տված ցուցմունքներում հստակ և միանշանակ հայտնել է, որ Ժոռա Ռուբենյանն է իրեն թմրամիջոց իրացրել, նաև այդ ցուցմունքը պնդել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ առերեսման ժամանակ։ Թերևս Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքներում նշված միակ հանգամանքը, որը քննությամբ հերքվել է, դա եղել է Ժոռա Ռուբենյանի կողմից միայն գլանակի, այլ ոչ թե թմրամիջոցի փաթեթի իրացումն է։ Գործով մնացած ապացույցների հետ համադրելով և վերլուծելով՝ նախաքննական մարմինը հաստատված է համարել, որ Ժոռա Ռուբենյանը Խաչատուր Գալստյանին իրացրել է մարիխուանա տեսակի թմրանյութ։ Գլանակի բացակայության(չհայտնաբերվելու) պայմաններում նախաքննական մարմինը Ժոռա Ռուբենյանին մեղադրանք է առաջադրել միայն 0.113 գրամ քաշով թմրամիջոցի փաթեթ իրացնելու համար։ Այս ամենից պետք է փաստել, որ Խաչատուր Գալստյանը նախաքննական մարմնին ներկայացրել է Ժոռա Ռուբենյանի կողմից իրեն թմրամիջոց իրացնելու(հյուրասիրելու) մանրամասները և թաքցրել կամ շփոթել է միայն թմրամիջոցի փաթեթի իրացման փաստը։ Խաչատուր Գալստյանի ցուցմունքներն անուղղակի կերպով հաստատվել են ինչպես վկաներ, ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի և Հովհաննես Սահակյանի ցուցմունքներով, վերջինիս զեկուցագրով, Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ ոստիկանության կենտրոնականի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, այնպես էլ տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4137 և 13-4138 եզրակացություններով և ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ։ Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 13-4140 եզրակացությամբ հաստատվել է թմրամիջոցի առկայության փաստը։ Եվ վերջապես Ժոռա Ռուբենյանին առաջադրված մեղադրանքը, հաստատվել է վերջինիս մտացածին և քննությամբ հերքված ցուցմունքով։ Մասնավորապես, Ժոռա Ռուբենյանը հայտնել է, որ թմրամիջոցը օգտագործել է դեպքից 1.5-2 ամիս առաջ Նիդեռլանդներում, օրինական կերպով։ ՀՀ ԳԱԱ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱ կազմակերպությունից ստացված 27.05.2015թ. թիվ 13-4138 գրությամբ կատեգորիկ կերպով հերքվել է մեզի և 1 սմ մազի փորձանմուշում 1.5-2 ամիս առաջ օգտագործված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի հայտնաբերումը։ Հետևաբար, Ժոռա Ռուբենյանն իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք է տվել իր կողմից օգտագործված թմրամիջոցի վերաբերյալ և նշված հանգամանքը, գործի մնացած տվյալների հետ համադրելով ու գնահատելով, թույլ է տալիս եզրահանգել, որ Ժոռա Ռուբենյանը 2013թ. դեկտեմբերի 13-ին թմրամիջոց է օգտագործել, ապա այն հյուրասիրել է Խաչատուր Գալստյանին։ Ընդ որում, Ժոռա Ռուբենյանի կողմից ոստիկաններին «5 կիլոգրամ թմրամիջոց ունենալու մասին» հայտարարության փաստը թույլ է տալիս եզրահանգել, որ վերջինս գտնվել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ ոստիկանների ներկայությամբ նման հայտարարություն անելիս։ Բացի այդ, Ժոռա Ռուբենյանը ցուցմունքում հայտնել է, որ ինքը եթե նույնիսկ թմրամիջոց ունենար, այն չէր հյուրասիրի քիչ առաջ ծանոթացած անձին, ինչպես նաև նշեց, որ նշված օրը Խաչատուր Գալստյանի հետ փոխանակվել են հեռախոսահամարներով։ Այսինքն՝ կարելի է փաստել, որ Ժոռա Ռուբենյանի և Խաչատուր Գալստյանի միջև ծանոթությունից կարճ ժամանակ անց ձևավորվել են մտերմիկ փոխհարաբերություններ (հակառակ դեպքում անտրամաբանական է նրանց կողմից հեռախոսահամարների փոխանակումը), որից ելնելով՝ Ժոռա Ռուբենյանը թմրամիջոց է հյուրասիրել Խաչատուր Գալստյանին։ Հատկանշական է, որ ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանի և Հովհաննես Սահակյանի ցուցմունքներով հիմնավորել է ոչ միայն թմրամիջոցի առկայությունը, այլ նաև՝ Ժոռա Ռուբենյանի վերը նշված ոչ ադեկվատ վարքագիծը։ Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշումը, թե «ոստիկանների հետ զրույցի բովանդակությանը, մասնավորապես ՝ «ծխում ենք, լավ ենք անում, 5 կիլո էլ տանն ունենք» արտահայտությանը ևս թմրամիջոցի ազդեցության տակ այդ պահին գտնվելու և այդ կերպ թմրամիջոցի գործածման ժամանակահատվածը հնարավորինս անհատականացնելու ողջամիտ փաստարկ չէ, քանի որ գործով ամբաստանյալ Ժ.Ռուբենյանը, ինչպես և վկա Խ. Գալստյանը հայտնել են, որ ակումբամ գտնվելու ընթացքում գործածել են նաև ոգելից խմիչք՝ օղի, որի գործածումը ևս կարող էր հանգեցնել նման բարձր տրամադրության և վիճակի», ընդամենը ենթադրություն է և չի կարող հիմնավոր համարվել գործի մնացած նյութերի հետ համադրելիս։ Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշման հետ այն մասով, որ քննությամբ չհիմնավորվեց Ժոռա Ռուբենյանի կողմից ապօրինի պահվող թմրամիջոցն ի սկզբանե իրացնելու նպատակով ձեռք բերելը, սակայն մեղադրանքի այս մասը չունի էական նշանակություն, քանի որ Ժոռա Ռուբենյանի մեղադրանքը վերաբերում է Խաչատուր Գալստյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելուն, որպիսի պայմաններում(իրացնելու դեպքում) որևէ նշանակություն չունի՝ ամբաստանյալն ի սկզբանե թմրամիջոց ձեռք է բերել իրացնելու, թե պահելու համար։ Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով չշահագրգռված անձ է համարել միայն ոստիկաններ Սեմյոն Մկրտչյանին և Հովհաննես Սահակյանին, ինչը, արդարացի չէ։ Խաչատուր Գալստյանի շահագրգռվածությունը սույն գործով, կարելի է ասել, նույնական է, ինչ որ հիշյալ ոստիկաններինը, ուստի նրան գործով շահագրգռված անձ դիտելու դատարանի դիրքորոշումը հիմնավոր չէ և չի բխում գործի նյութերից։ Անդրադառնալով Խաչատուր Գալստյանի կողմից առանց պաշտպանի հարցաքննվելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշմանը` հարկ է նշել, որ այն հիմնավոր չէ և որևէ կերպ չի կարող հերքել մեղադրանքը։ Վկան իրավունք ունի հարցաքննվել փաստաբանի ներկայությամբ, սակայն նշված իրավունքից Խաչատուր Գալստյանը չի ցանկացել օգտվել, ի տարբերություն Ժոռա Ռուբենյանի, ով նախաքննության հենց սկզբից փաստաբանի հետ է ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Խաչատուր Գալստյանի կողմից առանց փաստաբանի հարցաքննվելը չի կարող դատավարական խախտում դիտվել կամ որևէ կերպ չի հերքել կամ կասկածի տակ դնել վերջինիս ցուցմունքները։ Ավելին, բազմաթիվ դեպքերում վկայի կողմից առանց փաստաբանի վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալը խոսում է այն մասին, որ վկան որևէ հակաիրավական արարք չի կատարել և ոչինչի չունի թաքցնելու քննությունից։ Բացի այդ, Խաչատուր Գալստյանը 2014–2015թթ. ընթացքում 4 անգամ տարբեր օրերին տված ցուցմունքներում հստակ և միանշանակ հայտնել է, որ Ժոռա Ռուբենյանն է իրեն թմրամիջոց իրացրել(տալով բավական մանրամասն ցուցմունքներ), նաև այդ ցուցմունքը պնդել է Ժոռա Ռուբենյանի հետ առերեսման ժամանակ։ Համաձայն բողոքաբերի, դատաքննությամբ հետազոտված, վերը շարադրված բավարար ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է ամբաստանյալ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները Ժոռա Ռուբենյանին նշված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ, հիմնավոր չեն։ 21. Վերոգրյալի հիման վրա` Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Մանուկյանը խնդրել է ԵԿԴ/0060/01/15 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հուլիսի 18-ի դատավճիռը բեկանել ամբողջությամբ, ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման՝ 3(երեք) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով։ Ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորումը՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը վերացնել՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը պահել քրեական գործին կցված գործը պահելու ողջ ժամանակահատվածում։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով վերաքննիչ բողոքը հիմնավորելու մասին դատախազի ելույթը, լսելով ամբաստանյալի պատասխան ելույթը, ինչպես նաև` ուսումնասիրելով, վերլուծելով գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ. 22. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`/…/ 1/ ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2/ այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4/ ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն /…/>>: 23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է. <<Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը/.../>>: 24. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով: 25. Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով փաստել է, որ մեղադրող կողմը ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին մեղսագրած արարքը՝ իրացնելու նպատակով ապօրինաբար «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելը և 0.113 գրամը Խաչատուր Գալստյանին հյուրասիրելու միջոցով ապօրինաբար իրացնելը չի ապացուցել, բացակայել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքներին` ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանի առնչությունը հաստատող բավարար ապացույցները, այն հիմնավորող միակ ապացույցն անարժահավատ է։ Առաջին ատյանի դատարանը նաև փաստել է, որ սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանն ենթակա է արդարացման՝ իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելուն և այդ թմրամիջոցի իրացմանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։ 26. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում նշված հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա: Այսպես` Վկա Սեմյոն Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2013թ. դեկտեմբերի 13-ի ժամը 00.50-ի սահմաններում` ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան Հովհաննես Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ծառայություն իրականացնելու ընթացքում, նույն փողոցում գործող «Վեյվ» ակումբի կենտրոնական մուտքից դեպի աջ հատվածում նկատել են երկու տղաների։ Նշված հատվածից բուրել է «մարիխուանայի» սուր հոտ, ուստի կասկածելով, որ նշված անձինք թմրամիջոց են օգտագործում` մոտեցել են նրանց։ Մինչ նրանց հասնելն այդ տղաներից մեկը գետնին է նետել ծխախոտի գլանակ, ինչպես նաև փաթեթ։ Հիշյալ փաթեթն իրենց կողմից վերցվել է, որի մեջ նկատել են թմրամիջոցի նմանվող զանգված, իսկ գլանակը գտնել չի հաջողվել։ Նրանցից գեր կազմվածքով, ցածրահասակ տղան իրենց հայտնել է. «լավ ենք անում, ծխում ենք, դեռ 5 կիլո էլ ունենք»։ Դրանից հետո հիշյալ տղաներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ նրանք հանդիսանում են Խաչատուր Գալստյանը և Ժոռա Ռուբենյանը, որոնցից վերջինս հանդիսացել է 5 կիլոյի մասին արտահայտություն արածը, գեր կազմվածքով անձնավորությունը։ Հայտնաբերված զանգվածը ներկայացրել են ոստիկանություն։ ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ոստիկան, վկա հարցաքննված Հովհաննես Սահակյանի՝ ըստ էության նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել: Վկաներ Սեմյոն Մկրտչյանը և Հովհաննես Սահակյանը, Առաջին ատյանի դատարանում դժվարացել են վերհիշել քննվող դեպքի հանգամանքները` դեպքից բավականին ժամանակ անցնելու, ծառայության բերումով հաճախակի նման իրավիճակներում հայտնվելու պատճառաբանությամբ, սակայն ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով նրանցից յուրաքանչյուրի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդել են դրանք` խնդրելով հիմք ընդունել։ Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանը, պահպանելով իր սկզբնական դիրքորոշումը, իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հարցերին պատասխանելիս հայտնել է, որ Խաչատուր Գալստյանի հետ ծանոթացել է ակումբում, որտեղ էլ փոխանակել են հեռախոսահամարները։ Այդ օրն երկու անգամ է ակումբից դուրս եկել` ինչ որ աղջիկ դիմավորելու համար։ Երկրորդ անգամ ակումբից դուրս է եկել Խաչատուրի հետ միասին։ Դրսում եղել է արհեստական լուսավորություն։ Խաչատուրը առաջարկել է ծխել, սակայն ինքը հրաժարվել է։ Մի քանի վայրկյան անց մոտեցել են ոստիկանները և դիմելով իրենց` հետաքրքրվել, թե ինչու է մարիխուանայի հոտ գալիս։ Այդ պահին Խաչատուրը ձեռքի գլանակը գցել է, այնուհետև ոստիկանները մոտեցել և սկսել են իրենց քաշքշել։ Դրանից զայրացել է, ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ գտնվելով` ոստիկաններին հայտնել է. «լավ ենք անում՝ ծխում ենք, 5 կիլո էլ տանն ունենք», որից հետո իրենց բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Իր ներկայությամբ ոստիկանները վերոնշյալ վայրից ոչինչ չեն հայտնաբերել։ Իր մազի և մեզի փորձանմուշներում հայտնաբերված «մարիխուանայի» հետքերի վերաբերյալ հայտնել է, որ այդ դեպքից մոտ 2 ամիս առաջ եղել էր Իսպանիայում, այնուհետև` Հոլանդիայում, որտեղ էլ «մարիխուանա» է օգտագործել։ Թե ինչ հանգամանքներում է Խաչատուր Գալստյանի մազի և մեզի փորձաքննության եզրակացությամբ վերջինիս փորձանմուշներում հայտնաբերվել «մարիխուանայի» գործածման հետքեր, դժվարացել է մեկնաբանել։ Նշեց նաև, որ առերեսվել է Խաչատուրի հետ, որի ընթացքում վերջինս հայտնել է, թե իբր ինքն է նրան «մարիխուանա» հյուրասիրել, որն իրականությանը չի համապատասխանում։ Նշեց, որ չի կարող մեկնաբանել, թե Խաչատուրն ինչու է իր դեմ նման ցուցմունք տվել։ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացության համաձայն` Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները համադրելով, վերլուծելով և գնահատելով` Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ` - գործով ամբաստանյալ Ժ. Ռուբենյանը նախաքննության և դատաքննության արդյունքներով չի ընդունել թմրամիջոց պահելու, որևէ անձի, այդ թվում` Խաչատուր Գալստյանին թմրամիջոց հյուրասիրելու կամ այլ կերպ իրացնելու հանգամանքը։ Վերջինս նշել է, որ նկատել է Խ. Գալստյանի կողմից ծխախոտի գլանակը ձյան մեջ նետելու փաստը, սակայն տեղյակ չէ՝ արդյոք ինչ էր վերջինս ծխում` ծխախոտ, թե՞ թմրամիջոց։ Հայտնել է նաև, որ իր մոտ թղթյա փաթեթով թմրամիջոց չի եղել։ - Համաձայն տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2014թ. հունվարի 9-ի թիվ 13-4737 եզրակացության՝ Խաչատուր Գալստյանից 2013թ. դեկտեմբերի 16-ին ստացված 1-ից 1.2 սմ երկարությամբ մազի և մեզի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդներ։ - Ժ. Ռուբենյանի կողմից Խ. Գալստյանին ենթադրաբար իրացված թմրամիջոցի գլանակը չի հայտնաբերվել, այսինքն` այդ իրեղեն ապացույցը բացակայում է։ - Գործի ելքով չշահագրգռված անձանց` քննվող դեպքը բացահայտած, Ժ. Ռուբենյանին և Խ. Գալստյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկած ոստիկանների ցուցմունքների համաձայն` թմրամիջոցի պարունակությամբ թղթյա փաթեթը ձյան մեջ դարձյալ նետել է Խ. Գալստյանը, ինչը տրամագծորեն հակադրվում է Խ. Գալստյանի կողմից տված և մեղադրող կողմի արժևորած ցուցմունքներին, ով պնդել է, թե իբր թմրամիջոցը պատկանել է Ժ. Ռուբենյանին, որի մի մասը գլանակի մեջ լցնելուց հետո վերջինս տվել է իրեն, իսկ մյուս մասը ընդհուպ ոստիկանների կողմից այն ձյան մեջ հայտնաբերելու պահը մնացել է Ժ.Ռուբենյանի մոտ։ 27. Վերաքննիչ դատարանը, քննության ենթարկելով մեղադրող Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները, դրանք համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, նույնպես հանգում է այն հետևության, որ Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի մեղքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքում հաստատված չէ: 28. Վերոգրյալ հիմքերի առկայության պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ամբաստանյալ Ժոռա Ռուբենյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում անմեղ ճանաչելու վերաբերյալ հիմնավորված և հաստատված են գործին վերաբերվող փոխկապակցված, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, որի պայմաններում մեղադրող Ա. Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու և Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: 29. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը վերոշարադրյալ հիմքերով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հուլիսի 18-ի վերոհիշյալ դատավճիռը համարում է ճիշտ, իսկ վերաքննիչ բողոքում և դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանությունները, եզրահանգումներն` անհիմն, և թույլ չի տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով, 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 402-րդ, 404-րդ հոդվածներով, 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Վերաքննիչ բողոքը մերժել: 2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2015 թվականի հուլիսի 18-ի դատավճիռը Ժոռա Աշխարհաբեկի Ռուբենյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-09-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 05-11-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 215, 139, 54 |
| Գործին կից նյութեր | վերծանումների սկավառակ` կարված 1-ին հատորի կազմին: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 05-11-2015 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 215, 139, 54 |
| Գործին կից նյութերը | վերծանումների սկավառակ` կարված 1-ին հատորի կազմին: |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-23006/15 |