ԵԿԴ-0053/01/15






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների դատախազության
դատախազ Մ. Նալբանդյանի,

պաշտպաններ Գ. Մադոյանի,
Գ. Գալիկյանի,
Կ. Մեժլումյանի,
տուժողներ Ա. Մուշեղյան,
Ս. Կարապետյանի,
Ա. Հայրապետյանի,
տուժող ՀՀ ոստիկանության
ներկայացուցիչ Կ. Բաղդասարյանի,



2015թ. ապրիլի 15-ին Երևանում,


դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

1. Արսեն Արտավազդի Մակարյանի
ծնված 1986թ. օգոստոսի 29-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում դատված`
ԵԿԴ/0031/01/10 քրեական գործով, Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2010թ. սեպտեմբերի 11-ի դատավճռով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով, նույն դատարանի 2011թ. հունիսի 20-ի որոշմամբ, համաներման ակտի կիրառման արդյունքում պատիժը փոփոխվել է և նշանակվել է ազատազրկում 3 տարի 4 ամիս 16 օր։ Պատժի կրումից ազատվել է 2011թ. սեպտեմբերի 16-ին` պայմանական վաղաժամկետ, դատվածությունը չմարված, հաշվառված է Երևան քաղաքի, Մ. Խարենացու անվան փողոցի թիվ 43 շենքի թիվ 34 բնակարանում, փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Լազոյի փողոցի թիվ 34 տանը, կալանքի տակ է 2014թ. հոկտեմբերի 23-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով։


2. Կարեն Անդրանիկի Մանուկյանի (նախկին ազգանունը` Հակոբյան)
ծնված 1985թ. օգոստոսի 06-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է Երևան քաղաքի Ռոստոմի փողոցի թիվ 51 տանը, բնակվել է Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցի թիվ 95/3 հասցեում, կալանքի տակ է 2014թ. հոկտեմբերի 23-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով։


3. Արփինե Սամվելի Հովհաննիսյանի
ծնված 1993թ. փետրվարի 15-ին Վանաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված է ՀՀ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Նարեկացի փողոցի թիվ 4/41 տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցի թիվ 117 շենքի թիվ 39 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Թիվ 13811514 քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է 2014թ. հոկտեմբերի 23-ին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Սարգիս Արկադիի Կարապետյանի զեկուցագրի հիման վրա նախապատրաստված նյութերով։
2015թ. փետրվարի 18-ին կայացված որոշմամբ քննիչը որոշել է.
Ա. Մակարյանի` մարմնական վնասվածք ստանալու վերաբերյալ քրեական հետապնդում չիրականացնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ,
Ա. Հովհաննիսյանի և Կ. Մանուկյանի` մարմնական վնասվածքներ ստանալու վերաբերյալ քրեական հետապնդում չիրականացնել` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նախաքննության մարմնի կողմից Արսեն Արտավազդի Մակարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2014թ. հոկտեմբերի 23-ին խնբի կազմում կատարել է խուլիգանություն, որը զուգորդվել է հասարակական կարգի պահպանություն իրականացնող և հասարակական կարգի խախտումը խափանող ոստիկանության ծառայողներին դիմադրություն ցույց տալով։
Այսպես.
Արսեն Մակարյանը 2014թ. հոկտեմբերի 23-ին, ժամը 03-ի սահմաններում ալկոհոլ օգտագործած վիճակում ընկերոջ` Կարեն Անդրանիկի Մանուկյանի և Արփինե Սամվելի Հովհաննիսյանի հետ զվարճանալու և ժամանակ անցկացնելու նպատակով այցելել են Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի թիվ 15/5 հասցեում գործող «Անգել» կարաոկե ակումբ։
Ակումբի մուտքի մոտ Ա.Մակարյանը, Կ.Մանուկյանը և Ա.Հովհաննիսյանը անհիմն վիճաբանել են ինքնությունը չպարզված անձնավորությունների և հիշյալ ակումբի տնօրեն Արմեն Մուշեղյանի հետ, որի ընթացքում կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով, աղմկել են և հայհոյել, որոնցից Ա.Մակարյանը և Կ.Մանուկյանը բռնություն են գործադրել վերջիններիս նկատմամբ։
Նույն պահին միջամտել և խուլիգանական գործողությունները փորձել է խափանել «Անգել» կարաոկե ակումբում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնին կից պահպանության բաժնի ջոկի հրամանատար Սարգիս Կարապետյանը, սակայն Ա.Մակարյանը և Կ.Մանուկյանը դիմադրել` ձեռքերով մի կողմ են հրել Ս.Կարապետյանին ու շարունակել իրենց խուլիգանական գործողությունները, որի ընթացքում Ա.Հովհաննիսյանը մոտենալով «Անգել» ակումբի դիմաց կայանած` հիշյալ ակումբի տնօրեն Ա.Մուշեղյանի «ԲՄՎX5» մակնիշի 05 PP 001 հ/հ ավտոմեքենային` աջ ոտքի կոշիկի կրնկային հատվածով հարվածել է մեքենայի աջ դռան ստորին ձախակողմյան հատվածին և վնասել հիշյալ ավտոմեքենան` Ա.Մուշեղյանին պատճառելով 37.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Դեպքի վայր ժամանած ՀՀ ոստիկանության ծառայողները նույն օրը, ժամը 03։30-ի սահմաններում Ա.Մակարյանին, Կ.Մանուկյանին և Ա.Հովհաննիսյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք, որտեղ վերջիններս շարունակելով իրենց խուլիգանական գործողությունները, շուրջ 40 րոպե աղմկել են և հայհոյել, Ա.Մակարյանը բռունցքով հարվածել և կոտրել է ոստիկանության բաժանմունքի նախամուտքի դռան ապակին` ՀՀ ոստիկանությանը պատճառելով 1.570 (հազար հինգ հարյուր յոթանասուն) ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Կ.Մանուկյանը դիտավորությամբ վնասել է աշխատասենյակում տեղադրված «Քանոն» տեսակի բազմաֆունկցիոնալ պատճենահանման սարքը` տուժող Ա.Հայրապետյանին պատճառելով 29.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս, իրենց այդ դիտավորյալ գործողություններով կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կարգը և խանգարել ոստիկանության Մարաշի բաժանմունքի բնականոն աշխատանքը։»։
Կարեն Անդրանիկի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2014թ. հոկտեմբերի 23-ին խնբի կազմում կատարել է խուլիգանություն, որը զուգորդվել է հասարակական կարգի պահպանություն իրականացնող և հասարակական կարգի խախտումը խափանող ոստիկանության ծառայողներին դիմադրություն ցույց տալով։
Այսպես.
Կարեն Մանուկյանը 2014թ. հոկտեմբերի 23-ին, ժամը 03-ի սահմաններում ալկոհոլ օգտագործած վիճակում ընկերոջ` Արսեն Արտավազդի Մակարյանի և Արփինե Սամվելի Հովհաննիսյանի հետ զվարճանալու և ժամանակ անցկացնելու նպատակով այցելել են Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի թիվ 15/5 հասցեում գործող «Անգել» կարաոկե ակումբ։
Ակումբի մուտքի մոտ Ա.Հովհաննիսյանը, Կ.Մանուկյանը և Ա.Մակարյանն անհիմն վիճաբանել են ինքնությունը չպարզված անձնավորությունների և հիշյալ ակումբի տնօրեն Արմեն Մուշեղյանի հետ, որի ընթացքում կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով, աղմկել են և հայհոյել, որոնցից Կ.Մանուկյանը և Ա.Մակարյանը բռնություն են գործադրել վերջիններիս նկատմամբ։
Նույն պահին միջամտել և խուլիգանական գործողությունները փորձել է խափանել «Անգել» կարաոկե ակումբում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնին կից պահպանության բաժնի ջոկի հրամանատար Սարգիս Կարապետյանը, սակայն Ա.Մակարյանը և Կ.Մանուկյանը դիմադրել` ձեռքերով մի կողմ են հրել Ս.Կարապետյանին ու շարունակել իրենց խուլիգանական գործողությունները, որի ընթացքում Ա.Հովհաննիսյանը մոտենալով «Անգել» ակումբի դիմաց կայանած` հիշյալ ակումբի տնօրեն Ա.Մուշեղյանի «ԲՄՎX5» մակնիշի 05 PP 001 հ/հ ավտոմեքենային` աջ ոտքի կոշիկի կրնկային հատվածով հարվածել է մեքենայի աջ դռան ստորին ձախակողմյան հատվածին և վնասել հիշյալ ավտոմեքենան` Ա.Մուշեղյանին պատճառելով 37.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Դեպքի վայր ժամանած ՀՀ ոստիկանության ծառայողները նույն օրը, ժամը 03։30-ի սահմաններում Ա.Հովհաննիսյանին, Կ.Մանուկյանին և Ա.Մակարյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք, որտեղ վերջիններս շարունակելով իրենց խուլիգանական գործողությունները, շուրջ 40 րոպե աղմկել են և հայհոյել, Ա.Մակարյանը բռունցքով հարվածել և կոտրել է ոստիկանության բաժանմունքի նախամուտքի դռան ապակին, իսկ Կ.Մանուկյանը դիտավորությամբ վնասել է աշխատասենյակում տեղադրված «Քանոն» տեսակի բազմաֆունկցիոնալ պատճենահանման սարքը` տուժող Ա.Հայրապետյանին պատճառելով 29.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս, իրենց այդ դիտավորյալ գործողություններով կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կարգը և խանգարել ոստիկանության Մարաշի բաժանմունքի բնականոն աշխատանքը։»։
Արփինե Սամվելի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հետևյալ արարքի համար. «որ նա 2014թ. հոկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի գիշերը` ժամը 03։00-ի սահմաններում, խմբի կազմում կատարել է խուլիգանություն, որը զուգորդվել է ուրիշի գույքը վնասելով։
Այսպես`
Արփինե Հովհաննիսյանը 2014թ. հոկտեմբերի 22-ի լույս 23-ի գիշերը` ժամը 03։00-ի սահմաններում, ալկոհոլ օգտագործած վիճակում ընկերների` Կարեն Մանուկյանի և Արսեն Մակարյանի հետ զվարճանալու և ժամանակ անցկացնելու նպատակով այցելել են Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցի թիվ 15/5 հասցեում գործող «Անգել» կարաոկե ակումբ։
Ակումբի մուտքի մոտ Ա.Հովհաննիսյանը, Ա.Մակարյանը և Կ.Մանուկյանն անհիմն վիճաբանել են ինքնությունը չպարզված անձնավորությունների և հիշյալ ակումբի տնօրեն Արմեն Մուշեղյանի հետ, որի ընթացքում կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով` աղմկել են և հայհոյել, որոնցից Ա.Մակարյանը և Կ.Մանուկյանը բռնություն են գործադրել վերջիններիս նկատմամբ։
Նույն պահին միջամտել և խուլիգանական գործողությունները փորձել է խափանել «Անգել» կարաոկե ակումբում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնին կից պահպանության բաժնի ջոկի հրամանատար Սարգիս Կարապետյանը, սակայն Ա.Մակարյանը և Կ.Մանուկյանը դիմադրել` ձեռքերով մի կողմ են հրել Ս.Կարապետյանին` շարունակելով իրենց խուլիգանական գործողությունները, որի ընթացքում Ա.Հովհաննիսյանը մոտենալով «Անգել» ակումբի դիմաց կայանած` հիշյալ ակումբի տնօրեն Ա.Մուշեղյանի «ԲՄՎX5» մակնիշի 05 PP 001 հ/հ ավտոմեքենային` աջ ոտքի կոշիկի կրնկային հատվածով հարվածել է մեքենայի աջ դռան ստորին ձախակողմյան հատվածին և վնասել հիշյալ ավտոմեքենան` Ա.Մուշեղյանին պատճառելով 37.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Դեպքի վայր ժամանած ՀՀ ոստիկանության ծառայողները նույն օրը, ժամը 03։30-ի սահմաններում Ա.Հովհաննիսյանին, Ա.Մակարյանին և Կ.Մանուկյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունք, որտեղ վերջիններս շարունակելով իրենց խուլիգանական գործողությունները, շուրջ 40 րոպե աղմկել են և հայհոյել, իրենց այդ դիտավորյալ գործողություններով կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կարգը և խանգարել ոստիկանության Մարաշի բաժանմունքի բնականոն աշխատանքը։»։
2015թ. մարտի 3-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան /այսուհետ նաև Դատարան/, որը 2015թ. մարտի 5-ին ստացվել և նույն օրն ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2015թ. մարտի 20-ի որոշմամբ նշանակվել է դատական քննության։


Արագացված դատական քննություն

Ամբաստանյալներ Արսեն Մակարյանը, Կարեն Մանուկյանը և Արփինե Հովհաննիսյանը միջնորդեցին դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Այդ մասին նրանցից յուրաքանչյուրը Դատարանին ներկայացրեց գրավոր միջնորդություն։ Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրը հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Դատական քննության ընթացքում մեղադրողը հայտնեց, որ չի առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին ամբաստանյալների միջնորդության դեմ։
Տուժողներ Ս. Կարապետյանը և Ա. Հայրապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չառարկեցին։
Տուժող ՀՀ ոստիկանության ներկայացուցիչ Կ. Բաղդասարյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չառարկեց։
2015թ. մարտի 30-ին Դատարան է ստացվել տուժող Ա. Մուշեղյանի դիմումն այն մասին, որ ամբաստանյալների նկատմամբ բողոք և նյութական պահանջ չունի, խնդրում է դատական քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ, դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արսեն Մակարյանը և Կարեն Մանուկյանը կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված արարքներ, իսկ ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք։
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է հետևյալը.
- ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանը նախկինում դատապարտվել է դիտավորյալ ծանր հանցագործություն կատարելու համար, այս քրեական գործով իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ,
- ամբաստանյալ Կարեն Մանուկյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ,
- ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքներն ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի` Արսեն Մակարյանի, Կարեն Մանուկյանի և Արփինե Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, մի խումբ անձանց հետ, հասարակական կարգի պահպանության պարտականություն իրականացնող և հասարակական կարգի խախտումը խափանող իշխանության ներկայացուցիչներին դիմադրություն ցույց տալով զուգորդված խուլիգանություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Կարեն Մանուկյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, մի խումբ անձանց հետ, հասարակական կարգի պահպանության պարտականություն իրականացնող և հասարակական կարգի խախտումը խափանող իշխանության ներկայացուցիչներին դիմադրություն ցույց տալով զուգորդված խուլիգանություն կատարելը, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, մի խումբ անձանց հետ ուրիշի գույքը վնասելով զուգորդված խուլիգանություն կատարելը, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արսեն Արտավազդի Մակարյանի նկատմամբ նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատապարտվել է դիտավորյալ ծանր հանցագործություն կատարելու համար։
Ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների ռեցիդիվը և հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալ Կարեն Մանուկյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։
Նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը։
Նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը` դատարանը հաշվի է առնում նաև հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից։
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մինչև մեկ ամիս ժամկետով։
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երեքհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով` մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
2) զուգորդվել է իշխանության ներկայացուցչին կամ հասարակական կարգի պահպանության պարտականություն իրականացնող կամ հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձին դիմադրություն ցույց տալով,
(…)
4) զուգորդվել է անձի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելով,
5) զուգորդվել է բացառիկ ցինիզմով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով։
4. Սույն հոդվածի երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ`
պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից յոթ տարի ժամկետով։»։
Ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանն իրեն մեղսագրվող, միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործությունը կատարել է` դատվածություն ունենալով նախկինում դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցագործության համար, այսինքն առկա է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվ։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հետ` դատարանը գտնում է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի` հինգ տարի ժամկետով ազատազրկման կեսից։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արսեն Մակարյանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու հիմքեր չկան, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
ԱմբաստանյալԿարեն Մանուկյանն իր կատարած հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժատեսակի` ազատազրկման ձևով, քանի որ այդ պատիժն է անհրաժեշտ և բավարար Կ. Մանուկյանին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Տուգանքը որպես պատիժ տվյալ դեպքում նշանակվել չի կարող, քանի որ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող վերոհիշյալ հանգամանքի առկայության պարագայում պատժի նվազ խիստ տեսակ տուգանքը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կարեն Մանուկյանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու հիմքեր չկան, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանը պետք է կրի, քանի որ պատժի կրումից նրան ազատելու հիմքեր չկան, պատժի կրմանը խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, ամբաստանյալների գույքի վրա կալանք չի դրվել։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. փետրվարի 4-ի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Արմեն Մուշեղյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված «ԲՄՎX5» մակնիշի 05 PP 001 պետհամարանիշի ավտոմեքենան պետք է թողնել տուժող Արմեն Մուշեղյանի տնօրինմանը, 2015թ. փետրվարի 2-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող ՀՀ ոստիկանությանը պատկանող «Քանոն» տեսակի բազմաֆունկցիոնալ պատճենահանման սարքը և ոստիկանի համազգեստի բաճկոնը պետք է վերադարձնել ՀՀ ոստիկանությանը, իսկ կոտրված շերտապակու կտորները պետք է ոչնչացնել։
Քննարկելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Արտավազդի Մակարյանի և Կարեն Անդրանիկի Մանուկյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրանցից յուրաքանչյուրի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, Ա. Մանուկյանի` քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարելու հավանականությունը շարունակում է մնալ բարձր, իսկ Կարեն Մանուկյանի կողմից պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանի նկատմամբ խափանման միջոցի չհեռանալու մասին ստորագրությունն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջները նրա կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Բացի այդ, տուգանքի դատապարտվելու դեպքում ամբաստանյալ Արփինե Հովհաննիսյանի կողմից քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու, դատարանի դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու հավանականությունը ցածր է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Ամբաստանյալ Արսեն Արտավազդի Մակարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2014թ. հոկտեմբերի 23-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2. Ամբաստանյալ Կարեն Անդրանիկի Մանուկյանին (Հակոբյանին) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2014թ. հոկտեմբերի 23-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
3. Ամբաստանյալ Արփինե Սամվելի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի չորսհազարապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2015թ. փետրվարի 4-ի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Արմեն Մուշեղյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված «ԲՄՎX5» մակնիշի 05 PP 001 պետհամարանիշի ավտոմեքենան թողնել տուժող Արմեն Մուշեղյանի տնօրինմանը, 2015թ. փետրվարի 2-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տուժող ՀՀ ոստիկանությանը պատկանող «Քանոն» տեսակի բազմաֆունկցիոնալ պատճենահանման սարքը և ոստիկանի համազգեստի բաճկոնը վերադարձնել ՀՀ ոստիկանությանը, իսկ կոտրված շերտապակու կտորները ոչնչացնել։
Դատավճիռը հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ