ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0050/01/15
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Գ.Պողոսյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

05 փետրվարի 2016թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
քարտուղարությամբª Ռ.Դավոյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Վ.Ասատրյանի
տուժողներ` Է.Խաչատրյանի
Վ.Ղազարյանի
տուժող, անչափահաս տուժողների
օրինական ներկայացուցիչ` Լ.Ղազարյանի
ամբաստանյալ` Ա.Արշակյանի

դռնբաց դատական նիստում տուժողներ Է.Խաչատրյանի, Վ.Ղազարյանի և տուժող, անչափահաս տուժողների օրինական ներկայացուցիչ Լ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 29-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արարատ Հրաչի Արշակյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` 4/չորս/ դրվագով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 13822314 քրեական գործը հարուցվել է 26.11.2014թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ Վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: Նույն որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Նախաքննության մարմնի 05.12.2014թ. որոշմամբ Ա.Արշակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
3. Նույն մարմնի 2014թ. դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ Ա.Արշակյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
4. Նախաքննության մարմնի 20.02.2015թ. որոշմամբ թիվ 13822314 քրեական գործով Ա.Ղազարյանի, Վ.Ղազարյանի և Է.Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, իսկ Ա.Արշակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ և 137-րդ հոդվածներով/Ա.Ղազարյանի մասով/ քրեական հետապնդում չի իրականացվել` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով` արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
5. 03.03.2015թ. Ա.Արշակյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
6. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2015թ. մարտի 09-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արարատ Հրաչի Արշակյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` 6/վեց/ դրվագով` ընդունվել է վարույթ, իսկ 23.03.2015թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
7. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Ասատրյանի 29.10.2015թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Ա.Արշակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, վերջինիս նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար, այն է` Դավիթ և Հրանտ Արշակյաններին ծեծի ենթարկելու դեպքերով, քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` Ա.Արշակյանի արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով և նրան առաջադրվել է նոր մեղադրանք և վերջինս մեղադրյալ է ներգրավվել` չորս դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար` Լ.Ղազարյանին/երկու դրվագ/, Վ.Ղազարյանի և Է.Խաչատրյանի մեկական դրվագ ծեծի ենթարկելու դեպքերով:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 29-ի դատավճռով Ա.Արշակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` 4/չորս/ դրվագով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և յուրաքանչյուր դրվագով դատապարտվել է տուգանքի 100.000/հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք 300.000/երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների մասով երկու դրվագներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքներում Ա.Արշակյանը ճանաչվել է անմեղ և արդարացվել է` արարքների մեջ հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Ա.Արշակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
9. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 27.11.2015թ. վերաքննիչ բողոք են բերել տուժողներ Է.Խաչատրյանը, Վ.Ղազարյանը և տուժող, անչափահաս տուժողների օրինական ներկայացուցիչ Լ.Ղազարյանը:
10. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 10.12.2015թ. որոշմամբ տուժողներ Է.Խաչատրյանի, Վ.Ղազարյանի և տուժող, անչափահաս տուժողների օրինական ներկայացուցիչ Լ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արարատ Հրաչի Արշակյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` 4/չորս/ դրվագով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2015թ. դեկտեմբերի 25-ին:
11. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ 21.12.2015թ. Վերաքննիչ դատարան պատասխան առարկություններ է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Արշակյանը:
12. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ 24.12.2015թ. Վերաքննիչ դատարան պատասխան առարկություններ է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի պաշտպան Վ.Գասպարյանը:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
13. Ամբաստանյալ Ա.Արշակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով 6/վեց/ դրվագով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2014թ. նոյեմբերի 11-ին, ժամը 06։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 44-րդ շենքի 28-րդ բնակարանում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում ծեծի է ենթարկել կնոջը՝ Լուսինե Ղազարյանին, ձեռքերով հարվածելով վերջինիս դեմքին ու մարմնի տարբեր մասերին՝ պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող վնասվածքներ՝ դեմքի, պարանոցի, վերին վերջույթների քերծվածքի, արյունազեղումների ձևով։ Նույն վիճաբանության ընթացքում դիտավորությամբ հարվածել է իր մեկ ամսեկան որդու՝ Դավիթ Արարատի Արշակյանի աջ ազդրին, նրան վերցրել է մոր՝ Լուսինե Ղազարյանի գրկից և նետել բազմոցին՝ Դ.Արշակյանի առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող վնասվածք՝ աջ ազդրի շրջանի արյունազեղման ձևով։
Բացի այդ, Ա.Արշակյանը 2014թ. նոյեմբերի 12-ին, ժամը 18։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գր.Լուսավորչի 12-րդ շենքի 81-րդ բնակարանում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում ծեծի է ենթարկել Լուսինե Ղազարյանին՝ մի քանի անգամ հարվածելով նրա գլխին, նրա նկատմամբ կատարել բռնի գործողություններ՝ քաշելով մազերից, պատճառել է ֆիզիկական ցավ։ Դրանից հետո Ա.Արշակյանը նույն վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել նաև այդ բնակարանում գտնվող Լ.Ղազարյանի քրոջը՝ Վարդուհի Ղազարյանին, ձեռքերով հարվածել է վերջինիս գլխին, ձեռքերին, քաշել ականջօղերից, ոտքերով հարվածել ոտքերին՝ նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ աջ և ձախ ականջախեցիների շրջանների սալջարդ վերքերի, աջ նախաբազկի, աջ ստորին վերջույթի շրջանների արյունազեղումների, քերծվածքների ձևով։
Այնուհետև, նույն վիճաբանության ժամանակ դիտավորությամբ հարվածել է մյուս որդու՝ երկու ամյա Հրանտ Արշակյանի բերանին՝ վերջինիս առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք՝ վերին շրթունքի արյունազեղման ձևով, ինչպես նաև Ա.Արշակյանը ծեծի է ենթարկել Լ.Ղազարյանի մորը՝ Էմմա Խաչատրյանին՝ երեք անգամ ձեռքով հարվածներ հասցնելով վերջինիս գլխին՝ պատճառելով ֆիզիկական ցավ:
14. Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրողը, <<Առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին>> և <<Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին>> 29.10.2015թ. որոշումներով երկու դրվագով՝ Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դեպքերով, ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով հրաժարվել է մեղադրանքից ու, փոփոխելով նրան առաջադրված մեղադրանքը, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա. <<2014 թվականի նոյեմբերի 11-ին, ժամը 06.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 2-րդ թաղամասի 44-րդ շենքի 28-րդ բնակարանում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում ծեծի է ենթարկել կնոջը՝ Լուսինե Ալբերտի Ղազարյանին, ձեռքերով հարվածելով վերջինիս դեմքին ու մարմնի տարբեր մասերին՝ պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող վնասվածքներ՝ դեմքի, պարանոցի, վերին վերջույթների քերծվածքի, արյունազեղումների ձևով։
Բացի այդ, Արարատ Արշակյանը 2014թ. նոյեմբերի 12-ին, ժամը 18։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գր.Լուսավորչի 12-րդ շենքի 81-րդ բնակարանում կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում ծեծի է ենթարկել Լուսինե Ղազարյանին՝ մի քանի անգամ հարվածելով նրա գլխին, նրա նկատմամբ կատարել բռնի գործողություններ՝ քաշելով մազերից՝ պատճառել է ֆիզիկական ցավ։
Բացի այդ, Արարատ Արշակյանը նույն վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել նաև այդ բնակարանում գտնվող Լ.Ղազարյանի քրոջը՝ Վարդուհի Ղազարյանին, ձեռքերով հարվածել է վերջինիս գլխին, ձեռքերին, քաշել ականջօղերից, ոտքերով հարվածել ոտքերին՝ նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ աջ և ձախ ականջախեցիների շրջանների սալջարդ վերքերի, աջ նախաբազկի, աջ ստորին վերջույթի շրջանների արյունազեղումների, քերծվածքների ձևով։
Բացի այդ, նույն վիճաբանության ժամանակ ծեծի է ենթարկել Լ.Ղազարյանի մորը՝ Էմմա Խաչատրյանին, երեք անգամ ձեռքով հարվածներ հասցնելով վերջինիս գլխին՝ պատճառելով ֆիզիկական ցավ։
15. Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով, որ մեղադրողը <<Առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին>> 29.10.2015թ. որոշմամբ երկու դրվագով՝ Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դեպքերով, ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով հրաժարվել է մեղադրանքից, գտել է, որ նման պայմաններում ամբաստանյալը պետք է ճանաչվի անմեղ երկու՝ Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվի` նշված արարքների մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը և վերաքննիչ բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
16. Տուժողներ Է.Խաչատրյանը, Վ.Ղազարյանը և տուժող, անչափահաս տուժողների օրինական ներկայացուցիչ Լ.Ղազարյանն իրենց բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում են, որ դատարանի կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի պահանջները, որում թվարկված ապացույցներից և ոչ մեկը վկայակոչված չէ դատարանի կողմից որպես երկու դրվագով մեղադրանքները բացառող և ամբաստանյալի արդարացման հիմք:
Խախտվել է դատավճռում հիշատակված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները, դատավճիռը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ:
Խախտվել է դատավճռում հիշատակված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի պահանջները՝ չի լուծվել դատարանի կողմից օրենքով լուծման ենթակա հարցերը:
Գործի տեսանկյունից չի մեկնաբանվել վկայակոչած օրենքները, ճիշտ չի կիրառվել դրանք:
Սխալ է մեկնաբանել և կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի դրույթները: Չի նշել, հոդվածի որ մասով է ղեկավարվել ամբաաստանյալին արդարացնելիս:
Ապացույցների հետազոտման և գնահատման փուլում չի հիշատակվել երեխաների մարմնական վնասվածքների մասին և գնահատական չի դրվել դրանց:
Այսպես, դատարանը դատավճռում գրել է՝ <<հաշվի է առնում, որ եթե դատաքննության արդյունքում չի հաստատվում ամբաստանյալի մեղավորությունը, ապա դատարանը պարտավոր է կայացնել արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչելով և հռչակելով հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ>>:
Միաժամանակ գրում է՝ <<դատարանը, եզրակացնելով, որ մեղադրողը, դատարանում հետազոտված փաստական տվյալների գնահատման արդյունքում հանգելով համոզման, որ առկա է մեղադրանքից հրաժարվելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով նախատեսված հիմք, փաստորեն այդ մասով հրաժարվեց մեղադրանքից, գտնում է, որ նման պայմաններում ամբաստանյալը պետք է ճանաչվի անմեղ երկու Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվի՝ նշված արարքների մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով>>:
Դատարանի վերլուծությունները ալտերնատիվ են` մեկ այսպես, մեկ այնպես: Պարզ չէ, թե ամբաստանյալին արդարացնելիս ինչն է հիմք ընդունել՝ դատարանի դիրքորոշումը, այն մասին, թե՝ դատաքննության արդյունքում չի հաստատվել ամբաստանյալի մեղավորությունը, թե՝ մեղադրողի կողմից երկու դրվագով մեղադրանքից հրաժարվել հանգամանքը:
Դատարանը նաև երրորդ դիրքորոշումն է հայտնել՝ <<որ արդեն իսկ սկսված և տեղի ունեցած դատաքննության պայմաններում, երբ հանցագործության փաստական հանգամանքները պարզելու նպատակով ուսումնասիրվում են ապացույցներ, առաջադրված մեղադրանքը փոխելը և մեղադրանքի ընդհանուր ծավալից առանձին /կոնկրետ/ հանցագործության համար առաջադրված մեղադրանքը հանելն արդարացված չէ և կարող է հանգեցնել ամբաստանյալի դատավարական երաշխիքների չեզոքացմանն` ի համեմատ այն իրավիճակի, երբ նրա նկատմամբ կայացվեր արդարացման դատավճիռ, որը միայն կարող է ամբողջապես ոեաբիլիտացնել ամբաստանյալին հասարակության աչքերում, քանի որ դատական նիստում կայացված արդարացման դատավճիռը դատարանի հետևությունն է ամբաստանյալի անմեղության և ներկայացված մեղադրանքի հիմնազուրկ լինելու վերաբերյալ>>:
Նշված տրամաբանությունից ողջամիտ հետևություն է արվում, որ դատարանը դատախազի միջնորդությունը մեղադրանքից հրաժարվելու մասին հիմք չի ընդունել, այլ իր նախաձեռնությամբ է նրան անմեղ ճանաչել: Սակայն չի նշել, թե ինչն է հիմք տվել երեխաների դրվագներով ամբաստանյալին անմեղ ճանաչել: Գուցե այն, որ ամբաստանյալը նրանց մասով իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վկայակոչումը հակասում է վերը նշված իր վերլուծություններին, ուստի կիրառելի չէ:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասը նույնպես կիրառելի չէ, եթե ընդունել, որ դատարանը ինքն է հայտնաբերել քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները: Բացի այդ, դատարանը այդ օրենքով չի ղեկավարվել և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դատավճիռ չի կայացրել, այլ արդարացման:
Դատարանի կողմից կիրառվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասը արդարացման դատավճիռ կայացնելիս, որը կիրառելի չէ, քանի որ դատավճռով այդպես էլ չի նշվել, թե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1.1-3-րդ և 2-րդ մասերից կոնկրետ որ դրույթն է կիրառվել, որն արդարացման հիմք է տվել:
Չի վերլուծվել ոչ դատախազի միջնորդությունը, թե ինչ հիմքով է հրաժարվել, ոչ էլ արդարացման հիմքերը:
Եթե խոսքը երեխաների մասով դրվագներին է վերաբերվում, ապա դատարանը ապացույցների շարքում չի ներառել և չի գնահատել փորձաքննության եզրակացությունները` երկու մանկահասակ երեխաներին հոր կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու մասին: Իսկ երեխաները մարմնական վնասվածք ստացել են ամբաստանյալի հանցավոր գործողությունների՝ երեխաներին խբելու և շպրտելու ժամանակ, /որի փաստը հաստատում են իրենք և դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը/ և ոչ թե հոր կողմից երեխաներին սիրելու արդյունքում: Դատարանը երեխաների մասով անմեղ ճանաչելով ամբաստանյալին, դատավճռով չի անդրադարձել այն փաստին, թե՝ այդ դեպքում երեխաների մարմնական վնասվածքները ինչից է առաջացել: Վերը շարադրվածից մնում է հետևություն անել, որ դատարանն ամբաստանյալի բռնությունը իր մանկահաստակ երեխաների հանդեպ օրինաչափ է ճանաչել, քանի որ եթե բողոքարկող երեք տուժողները կարող էին իրենց շահերը պաշտպանել և հայտնել ամբաստանյալի հանցավոր գործողությունների մասին, ապա երեխաները անպաշտպան են, չունեն <<լեզու>> արտահայտվելու և հայտնելու, որ իրենց մարմնական վնասվածք է պատճառել իրենց հարազատ հայրը, որ մեկ ամսեկան մանկահասակ երեխային հայրը շպրտել է /լավ է, որ բազկաթոռի վրա/ և հայտնի չէ,թե երեխայի ուղեղի ցնցման հետևանքները ինչ առողջական խնդիրներ կառաջացնեն հետագայում/:
Պետական մեղադրողը և դատարանը, որոնք պարտավոր են իրենք պաշտպանել անպաշտպան անչափահաս երեխաների շահերը միջպետական և ՀՀ օրենքների համաձայն, իրենք են ոտնահարում երեխաների շահերը, ինչ որ անպատասխանատու ծնողի պաշտպանելու համար:
Ամբաստանյալը երեխաների մասով շահագրգռված է, որ արդարացվի, ինչպես դատարանն է գրում՝ <<որպեսզի ամբողջապես ռեաբիլիտացնել ամբաստանյալին հասարակության աչքերում>>, քանի որ քաղաքացիական հայցեր կան ընդդեմ նրա՝ ալիմնետի պահանջով, հակընդեմ հայցով՝ երեխաների հետ շփումն ապահովելու և գույքային պահանջներով, որի պայմաններում նրան անհրաժեշտ է, որ երեխաների մասով անմեղ ճանաչվի և արդարացվի:
Դատարանը 4 դրվագներով ոչ միայն մեղմ պատիժ է սահմանել ամբաստանյալի նկատմամբ, դեռ պատիժներն էլ մասնակի գումարելով` ավելի մեղմ պատիժ է սահմանել և պարզ չէ, թե որ մեղմացուցիչ հանգամանքն է հիմք տվել նման մեծահոգության:
Զարմանալի է, որ երբ ամբաստանյալը բռնություն է գործադրել և մարմնական վնսավածք է պատճառել իր երեխաներին, երբ չցանկանալով ալիմենտ վճարել իր երեխաներին, բողոք է բերել դատարանի վճռի դեմ, երբ իր պարտքերի համար արգելանք է դրված երեխաների մոր դրամական միջոցների վրա, երբ թալանել է համատեղ սեփականություն հանդիսացող ավտոմեքենան կնոջ բաժինը նվազեցնելու համար, դատարանը մեղմացուցիչ հանգամանք է համարել այն, որ վերջինիս խնամքին երկու երեխա կա, երբ ԴԱՀԿ բաժնում ամբաստանյալը դիմում է տվել, որ միջոց չունի, հրաժարվում է ալիմենտ վճարելուց /բայց իր ապրելու համար միջոց ունի:
17. Վերը շարադրվածի և գործում առկա ապացույցների, հիման վրա, բողոք բերած անձինք Վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում են բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 29-ի դատավճիռը, կայացնել նոր դատական ակտ, ամբաստանյալ Ա.Արշակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` 6/վեց/ դրվագով և նրա նկատմամբ կիրառել օրենքով նախատեսված ամենախիստ պատիժը, որին արժանի է:
18. Ամբաստանյալ Ա.Արշակյանն իր ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի պատասխանում գտնում է, որ դատարանի վճիռն օրինական է, այն հիմնավորված է, ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով, որի արդյունքում դատարանը կայացրել է արդարացի դատական ակտ։
Ի սկզբանե հայտնում է, որ տուժողները բողոքարկել են մի դատավճիռ, որը գոյություն չունի։ Իր նկատմամբ դատարանը դատավճիռ է կայացրել 29.10.2015թ., այլ ոչ թե 16.06.2015թ.։ Ինչն է, վերջիններիս կողմից բողոքարկվող դատավճիռը, պայմանականորեն ընդունենք, որ այն վերաբերվում է նույն դատավճռին, այնուամենայնիվ այն պատճառաբանված չէ, բողոքում ներկայացված չեն փաստեր, որոնք հիմք են հանդիսանում դատավճռի բեկանման համար։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատարանը մասնավորապես ապացուցված է համարել, որ ինքը կատարել է 4 հանցանք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, որոնցով ինքը պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Դատաքննությամբ պարզվել է, որ իր կատարած հանցանքները հաստատվում են ինչպես իր մասնակի խոստովանությամբ, որ մեկական անգամ ապտակել է տուժողներին, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և համակցության մեջ գնահատված մյուս ապացույցներով, ու իր կատարած արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և քրեական գործի ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ։
Դատարանը, դատական ակտով անդրադառնալով նաև իրեն վերագրվող հանցանքները կատարած չլինելու վերաբերյալ իր պատճառաբանությանը, որն էլ հիմք է հանդիսացել մեղադրողի կողմից <<Առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին>> և <<Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին>> 29.10.2015թ. որոշումներով երկու դրվագով Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դեպքերով, իր արարքում հանցակազմ չլինելու հիմքով դադարեցրել է քրեական հետապնդումն ու, փոփոխելով ինձ առաջադրված մեղադրանքը, նոր մեղադրանք է առաջադրել, և հիմք ընդունելով, որ առկա է մեղադրանքից հրաժարվելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով նախատեսված հիմք, փաստորեն այդ մասով մեղադրողը հրաժարվել է մեղադրանքից, դատարանը գտել է, որ նման պայմաններում ինքը պետք է ճանաչվի անմեղ երկու Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով աոաջադրված մեղադրանքում և արդարացվի՝ նշված արարքների մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով։
Բացի այդ, ինքը բազմիցս հայտնել է, որ իր որդիներին` Դավիթ և Հրանտ Արշակյաններին չի հարվածել, որն էլ ապացուցվել է դատաքննության ընթացքում։
Բողոքաբերներն իրենց բողոքի <<Բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները>> ենթատեքստում վկայակոչել են ՀՀ քրեական դատավարության մի շարք նորմեր և փորձել են պատճառաբանել, որ դատարանը ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ, 358-րդ, 360-րդ, և 35-րդ հոդվածների պահանջները։ Հարկ է նկատել, որ վկայակոչված դատավարական նորմերի խախտման հիմքով ներկայացված բողոքը հիմնավորված չէ, քանի որ դատարանը դատավճիռը կայացրել է բացառապես քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով, այն գնահատել է ճիշտ, որն էլ հիմք է հանդիսացել դատավճռի կայացման համար։
Ինչ վերաբերվում է տուժողների բողոքում ներկայացված այն պատճառաբանությաններին, որ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ու կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի դրույթները, այդպես էլ չի հիմնավորվել։
Հիմք ընդունելով նշված հոդվածի բովանդակությունը, ինչպես նաև այն, որ դատաքննության արդյունքում չի հաստատվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում` 2 դրվագով իր մեղավորությունը, դատական նիստում կայացվել է արդարացման դատավճիռ։
Տուժողները բողոքում անդրադարձել են նաև իր նկատմամբ սահմանված` պատասխանատվության և պատիժ նշանակելու հարցին, և գտնում են, որ սխալ պատիժ է սահմանվել։ Մինչդեռ, դատարանն իր նկատմամբ պատասխանատվության և պատժի հարցը լուծելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական դատավարության մի շարք օրենքներով, համաձայն որոնց՝ պատիժ նշանակելիս՝ պատիժների չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առել ինչպես իր կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, շարժառիթը, հանցագործությունները կատարելիս ու դրանից հետո իր վարքագիծը, այնպես էլ իր անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես իր պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ դատարանը հաշվի է առել, որ ինքն առաջին անգամ է դատապարտվում և խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան, հետևաբար դատական ակտով իրեն ճանաչել է մեղավոր 4 դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար, և յուրաքանչյուր դրվագով իրեն դատապարաել է 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքի։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ իր նկատմամբ նշանակել է 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանք։
Այսպիսով, դատարանը,վերլուծելով իրեն առաջադրված մեղադրանքն ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգել է հետևության, ուստի 29.10.2015թ. թիվ ԵԿԴ/0050/01/15 գործով դատավճիռը օրինական և ճիշտ հիմնավորված է, հետևաբար վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ։
Ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ դատարանն իր նկատմամբ մեղմ պատիժ է սահմանել 4 դրվագով, այնուհետև պատիժներն էլ մասնակի գումարելով վերջնական պատիժ է սահմանել տուգանքի ձևով, բխում է ՀՀ քրեակաև օրեևսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներից։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 2-րդ կետը սահմանում է, որ եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է նվազ խիստ պատիժն ավելի խիստ պատժով կլանելու կամ պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով, ինչը որ դատարանը սույն պարագայում կիրառել է։ Տվյալ դեպքում պատիժ նշանակելու հարցում դատարանը ղեկավարվել է նշված հոդվածով և կայացրել է որոշում։
Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածը սահմանում է ծեծը կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելը, որը չի առաջացրել քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևաևքներ պատժվում է տուգանքով նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի չափով։ Հետևաբար, դատարանն իր պատասխանատվության և պատժի հարցը որոշելիս ղեկավարվել է նշված հոդվածների դրույթներով ինչը, որ կիրառելի է։
Բողոքում նշվել է նաև, որ դատարաններում քննվում են քաղաքացիաիրավական բնույթի վեճեր տուժող Լուսինե Ղազարյանի և իր միջև։ Անդրադառնալով նշվածին, հարկ է համարում հայտնել, որ առկա քաղաքացիական հայցերը ոչ մի կապ չունեն սույն քրեական գործի հետ, առավել ևս կայացված դատավճռի բեկանման հարցում։
19. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 382-րդ հոդվածի 1-ին կետով, 394-րդ հոդվածով վերաքննիչ քրեական դատարանին վերաքննիչ բողոքի պատասխան ներկայացրած անձը խնդրում է ամբողջությամբ մերժել վերաքննիչ բողոքը, 29.10.2015թ. թիվ ԵԿԴ/0050/01/15 քրեական գործով դատավաճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ։
20. Պաշտպան Վ.Գասպարյանն իր ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի պատասխանում գտնում է, որ սույն գործով ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ակնհայտ անհիմն է և ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Բողոքաբերներն ըստ էության նշել են, որ դատարանը չպետք է կայացներ արդարացման դատական ակտ մեղադրողի կողմից մեղադրանքից հրաժարվելու պայմաններում, այլ պետք է նման պայմաններում կայացներ մեղադրական դատավճիռ Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների մասով։ Միաժամանակ, գտել են, որ մյուս դրվագներով պատիժն ակնհայտ մեղմ է։ Բողոքի մյուս մասն ընդամենը արտատպված է դատավճիռը։
Տվյալ դեպքում իր կողմից ներկայացվել է գործի քննության ընթացքում վերը նշված դրվագների մասով միջնորդություն գործը կարճելու վերաբերյալ, այնուհետև մեղադրողը հաջորդ դատական նիստին հրաժարվել է մեղադրանքից, որից հետո դատարանը պետք է կայացներ արդարացման դատական ակտ, ինչը և իրավացիորեն կատարվել է։ Իսկ մյուս դրվագների պատժի մասով հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը և խնամքին գտնվող երեխաները /հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տուժողները թույլ չեն տալիս երեխաների հետ անարգել շփվել/ մասնակի գումարելու միջոցով կայացրել է նման դատավճիռ։ Չնայած նրան, որ ինչպես նշել է պաշտպանական ճառում` Էմմա Խաչատրյանի մասով հանցակազմը ևս բացակայում է:
21. Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ քրեական դատարանին վերաքննիչ բողոքի պատասխան ներկայացրած անձը խնդրում է ներկայացված բողոքը մերժել ամբողջությամբ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I.Ամբաստանյալ Ա.Արշակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով երկու դրվագով՝ Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դեպքերով արդարացնելու մասով.

22. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում ծեծի կամ այլ բռնի գործողություններ կատարելու համար, որը չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<4. Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին: Ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարությունը դատարանի համար քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է>>:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
<<5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<4. Դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը մեղադրանքի այդ մասով կայացնում է արդարացնող դատավճիռ>>:
23. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Արարատի Ստեփանյանի և Մկրտիչ Աշոտի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՏԴ/0030/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի մայիսի 31-ի որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վերաբերյալ: Մասնավորապես, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ.
<<… 14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ <<Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, պարտավոր է հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին: /…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<Դատախազը պարտավոր է հրաժարվել մեղադրանքից, եթե իր համոզմամբ այն չի հաստատվել դատական քննության ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 306-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համադրված վերլուծությունից երևում է, որ դատարանում քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ հայտնաբերելու դեպքում մեղադրողն օժտված է հետևյալ լիազորություններով՝
ա/ հայտարարել ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին,
բ/ հրաժարվել մեղադրանքից:
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Ա.Բաղդասարյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքերը սահմանող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ նշված հիմքերը դասակարգվում են երկու խմբի՝
ա/ քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու <<արդարացնող>> /<<ռեաբիլիտացիոն>>/ հիմքեր, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով:
բ/ քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու <<ոչ արդարացնող>> /<<ոչ ռեաբիլիտացիոն>>/ հիմքեր, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-13-րդ կետերով: /…/>> /տե՛ս Արմեն Պավլուշի Բաղդասարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0009/11/13 որոշման 16-րդ կետը/:
Վերոշարադրյալ դիրքորոշման լույսի ներքո մեկնաբանելով մեղադրողի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ և 306-րդ հոդվածի 3-րդ մասերում ամրագրված լիազորությունները /տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը/՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին հայտարարել>> և <<մեղադրանքից հրաժարվել>> ինստիտուտները տարբերվում են մի շարք առանձնահատկություններով: Մասնավորապես՝
1/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող <<ոչ արդարացնող>> /<<ոչ ռեաբիլիտացիոն>>/ հիմքեր /օրինակ՝ անցել են վաղեմության ժամկետները, ընդունվել է համաներման ակտ և այլն/, շարունակում է պնդել հանցագործության առկայության և ամբաստանյալի կողմից այն կատարելու փաստի մասին: Նշված դեպքում, սակայն, դատախազը հայտարարում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին, քանի որ վերոնշյալ օբյեկտիվ հանգամանքների առկայությունը բացառում է քրեական հետապնդումը շարունակելու հնարավորությունը:
2/ Մեղադրողը, դատարանում հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող <<արդարացնող>> /<<ռեաբիլիտացիոն>>/ հիմքեր, հրաժարվում է մեղադրանքից: Մասնավորապես, մեղադրողը հրաժարվում է մեղադրանքից, եթե դատական քննության ընթացքում հետազոտված փաստական տվյալների գնահատման արդյունքում պարզում է, որ բացակայում են հանցադեպը, հանցակազմը, կամ վնաս պատճառած արարքն օրենքով համարվում է իրավաչափ կամ կատարված հանցագործությանը կասկածյալի, կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չէ, և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:
16. Սույն որոշման նախորդ կետի /1/ ենթակետում շարադրված վերլուծության համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին դատախազի հայտարարությունը քրեական գործի վարույթը բացառող անվերապահ հանգամանք չէ: Նման իրավիճակում դատարանը պետք է պարզի ինչպես դատախազի հայտարարության հիմքում ընկած՝ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքի իրական լինելու փաստը, այնպես էլ դատավարության մյուս սուբյեկտների դիրքորոշումը: Մասնավորապես, այն դեպքում, երբ մեղադրողը վաղեմության ժամկետներն անցնելու կամ համաներման ակտ ընդունվելու հիմքով հայտարարում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին, դատարանը պարտավոր է պարզել ամբաստանյալի դիրքորոշումը, որն այս պարագայում վճռորոշ նշանակություն ունի, քանի որ վերջինս կարող է առարկել նշված հիմքերով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ և պահանջել շարունակել դատավարությունը /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մաս/:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իմաստով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին մեղադրողի հայտարարությունը, անկախ նրանից, թե դատական քննության որ փուլում է այն արվել, հիմք է դատարանի կողմից քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցի քննարկման համար: Քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին դատախազի հայտարարությունն ինքնին քրեական գործի հետագա վարույթը բացառող հանգամանք չէ, և դատարանի կողմից պետք է քննության առնվի միջնորդությունների հարուցման և լուծման կարգը սահմանող քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ: Այլ խոսքով՝ նման հայտարարության դեպքում դատարանը պետք է պարզի դատախազի պատճառաբանություններում մատնանշված՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-13-րդ կետերով նախատեսված քրեական հետապնդումը բացառող համապատասխան հանգամանքի իրական լինելու, ինչպես նաև նշված հիմքով գործի վարույթն ավարտելուն խոչընդոտող դատավարական արգելքների բացակայության փաստը /մեղադրյալի առարկություն, հատուցման ենթակա վնասի կապակցությամբ վեճի առկայություն և այլն/, ինչի արդյունքում որոշում կայացնի քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին կամ մերժի դատախազի միջնորդությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրանքից հրաժարվելուն, ապա համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում /տե՛ս սույն որոշման նախորդ կետի /2/ ենթակետը/ դատախազի՝ որպես պետության անունից քրեական հետապնդում իրականացնող անձի դիրքորոշումը պարտադիր է դատավարության մյուս սուբյեկտների, այդ թվում՝ դատարանի համար: Մեղադրանքից հրաժարվելու վերաբերյալ դատախազի կամահայտնությունը հավասարազոր է մեղադրանքի /մեղավորության մասին վեճի/ բացակայության, որպիսի պայմաններում քրեական դատավարությունը չի կարող շարունակվել, և դատարանը պարտավոր է ավարտել գործի վարույթն արդարացման հիմքով:
/…/
24. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով մեղադրանքը պաշտպանող դատախազի կողմից նախքան դատաքննությունը սկսելը մեղադրանքից հրաժարվելու դեպքում դատարանը, սահմանափակվելով մեղադրանքից հրաժարվելու պատճառաբանությունների հետազոտմամբ և դրա վերաբերյալ դատավարության այլ շահագրգիռ սուբյեկտների դիրքորոշումն ունկնդրելով, պետք է որոշում կայացնի քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 306-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
Այն դեպքում, երբ դատախազը մեղադրանքից հրաժարվելու մասին իր կամահայտնությունն արտահայտում է դատաքննությունն սկսելուց հետո, դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված կարգով տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
/…/>>:
24 Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ, առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով, որ մեղադրողը, <<Առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին>> 29.10.2015թ. որոշմամբ` երկու դրվագով՝ Դավիթ և Հրանտ Արշակյաններին ծեծի ենթարկելու դեպքերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար հրաժարվել է ամբաստանյալ Ա.Արշակյանին առաջադրված մեղադրանքից` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, օրինական և հիմնավորված կերպով հանգել է այն հետևության, որ նման պայմաններում ամբաստանյալը պետք է ճանաչվի անմեղ երկու՝ Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվի` նշված արարքների մեջ հանցակազմի բացակայության հիմքով։
25. Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, գտնում է, որ սույն գործով մեղադրողի կողմից Դավիթ և Հրանտ Արշակյանների մասով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղադրանքից հրաժարվելու պայմաններում դատախազի՝ որպես պետության անունից քրեական հետապնդում իրականացնող անձի դիրքորոշումը պարտադիր է դատավարության մյուս սուբյեկտների, այդ թվում՝ դատարանի համար: Մեղադրանքից հրաժարվելու վերաբերյալ դատախազի կամահայտնությունը հավասարազոր է մեղադրանքի /մեղավորության մասին վեճի/ բացակայության, որպիսի պայմաններում քրեական դատավարությունը չի կարող շարունակվել, և առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր ավարտել գործի վարույթն արդարացման հիմքով:

II.Ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու մասով.

26. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով որպես պատիժ է նախատեսվում տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով::
27. Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ա.Արշակյանի նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով կատարված հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարվածները դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին/, հանցավորի անձը` նախկինում դատապարտված չի եղել, որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելով այն, որ վերջինիս խնամքին են մինչև 14 տարեկան երկու երեխա, նրա նկատմամբ նշանակել է տվյալ հոդվածով նախատեսված` տուգանքի ձևով առավելագույն պատժաչափերը, ինչպես նաև հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով` վերջնական համաչափ պատիժ, և այն ակնհայտ մեղմ համարվել չի կարող:
25. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը տուժողներ Է.Խաչատրյանի, Վ.Ղազարյանի և տուժող, անչափահաս տուժողների օրինական ներկայացուցիչ Լ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Տուժողներ Է.Խաչատրյանի, Վ.Ղազարյանի և տուժող, անչափահաս տուժողների օրինական ներկայացուցիչ Լ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 29-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արարատ Հրաչի Արշակյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով` 4/չորս/ դրվագով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ