ԵԿԴ/0043/01/15




Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ԵՆՈՔՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ. ԱԼԻՅԱՆԻ

2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Միշա Թեմուրի Ալիյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ի կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի
(այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2016թ. մայիսի 03-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Միշա Թեմուրի Ալիյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը՝

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Հ.Սարգսյանի 2014թ. փետրվարի 23-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով հարուցել է թիվ 13120014 քրեական գործը և ընդունվել իր վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ Միշա Թեմուրի Ալիյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 4-րդ կետերով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
Առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ` նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Միշա Ալիյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնի ՀԿԳ ավագ քննիչ Հ.Սարգսյանի 2014 թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ թիվ 13120014 քրեական գործից մեղադրյալ Միշա Ալիյանի մասն անջատվել է և կազմվել առանձին վարույթ` շնորհելով 13120014/1 համարը։
2014թ. օգոստոսի 05-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 13120014/1 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մինչև մեղադրյալ Միշա Ալիյանի հայտնաբերվելը։
2015թ. փետրվարի 03-ի մեղադրյալ Միշա Ալիյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
2015թ.փետրվարի 04-ի որոշմամբ թիվ 13120014/1 քրեական գործն ընդունել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Շ.Գրիգորյանի վարույթ, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ վերսկսել է թիվ 13120014/1 քրեական գործով կասեցված վարույթը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. փետրվարի 05-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և վերահաստատվել է նույն դատարանի 2014 թվականի մարտի 10-ի որպես խափանման միջոց կալանավորումն երկու ամիս ժամկետով ընտրելու մասին որոշումը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Շ.Գրիգորյանի 2015թ. փետրվարի 20-ի որոշմամբ Միշա Ալիյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով։
2015թ. մարտի 02-ին թիվ 13120014/1 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միշա Թեմուրի Ալիյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2015 թվականի մարտի 05-ին ընդուվել է նույն դատարանի դատավոր Գ. Պողոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. մայիսի 03-ի դատավճռով` Միշա Թեմուրի Ալիյանն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2015թ. փետրվարի 02-ից։
Մ.Ալիյանի գույքի՝ ք.Երևանի Արցախի փողոցի 23-րդ շնեքի հ. 515 բնակարանի վրա դրված կալանքը վերացվել է։
Մ.Ալիյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, թողնվել է անփոփոխ։
Նշված դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունիսի 02-ին` փոստին հանձնելու միջոցով, վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Մ. Ալիյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0043/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2016թ. հունիսի 16-ին և նույն թվականի հունիսի 29-ին ընդուվել վարույթ:
Վերաքննիչ դատարանի նախկին դատավոր` Լ. Թադևոսյանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ի զեկուցագրի հիման վրա թիվ ԵԿԴ/0043/01/15 գործը վերամակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր` Ռ.Բարսեղյանի վարույթ:
2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ վերը նշված վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միշա Թեմուրի Ալիյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում նշանակվել է քննության վճռաբեկության կանոններով:


2. Գործի փաստական հանգամանքները

Առաջին ատյանի դատարանը Միշա Թեմուրի Ալիյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում այն արարքի համար, որ նա և նրա ընկերը՝ նույն արարքի համար դատապարտված Գևորգ Գևորգյանը, վարձակալել են ավտոմեքենաներ և 2014թ. փետրվարի 22-ի դրությամբ դրանք վարել են որպես տաքսի։ Փետրվարի 22-ի լույս 23-ի ժամը 2430-ի սահմաններում, երբ ամբաստանյալն իր վարած «ԲԻԴ» մակնիշի 35UD209 հաշվառման համարանիշով, իսկ Գ.Գևորգյանը` «Տոյոտա Կորոլլա» մակնիշի ավտոմեքենաներով կանգնած են եղել ք.Երևանի Խանջյան փողոցի հ. 33 շենքի դիմաց, ամբաստանյալի ավտոմեքենային են մոտեցել տուժողներ` Ֆ.Ռաուֆիբորոուջենին և Ա.Բահլաքեհն ու, մի կերպ հաղորդակցվելով, պատվիրել են իրենց տանել Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում գործող «Վիլլա դե Ռոզ» հյուրանոց։
Գ.Գևորգյանը, հասկանալով, որ տուժողներն օտարերկրացիներ են և Երևան քաղաքին ծանոթ չեն, ամբաստանյալին առաջարկել է հափշտակել նրանց մոտ եղած փողը։ Ամբաստանյալը համաձայնվել է և իր վարած ավտոմեքենայով տուժողների հետ ընթացել է դեպի Թումանյան փողոց, իսկ Գ.Գևորգյանն իր վարած ավտոմեքենայով ընթացել է նրանց հետևից, քիչ անց զանգահարել է ամբաստանյալին և ասել, որ նա կանգ առնի, որպեսզի ինքը վարի նրա ավտոմեքենան։ Թումանյան փողոցում ամբաստանյալի հետ ավտոմեքենաները փոխանակելուց հետո՝ Գ.Գևորգյանն ամբաստանյալի ավտոմեքենան վարել է ք.Երևանում և, հասնելով Արցախի պողոտա, պայմանավորվածության համաձայն՝ բջջային հեռախոսով ամբաստանյալին տեղեկացրել է իր գտնվելու վայրի մասին, որից հետո վերջինս մոտեցել է նրանց և, կայանելով Գ. Գևորգյանի ավտոմեքենան, նստել է նրա վարած ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին` տուժող Ֆ.Ռաուֆիբորոուջենիի կողքին։
Դրանից հետո, ավտոմեքենան վառելանյութով լիցքավորելու պատրվակով Գ.Գևորգյանն առջևի աջ նստատեղում նստած տուժող Ա.Բահլաքեհից գումար է պահանջել։ Երբ վերջինս գրպանից հանել է փողերը՝ 8.000 ՀՀ դրամը, և ցանկացել է դրանից 1.000 դրամ տալ Գ.Գևորգյանին, վերջինս նշված ամբողջ գումարը խլել է նրա ձեռքից։ Այնուհետև, նրանք տուժողներին տարել են Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում գտնվող Գ.Հովսեփյան և 8-րդ փողոցների խաչմերուկ, որտեղ Գ.Գևորգյանը հանել է ավտոմեքենայի հետևի հաշվառման համարանիշը և դրել իր նստարանի տակ, սակայն տուժող Ա.Բահլաքեհին նստատեղի տակից վերցրել է նշված համարանիշն ու դիմել փախուստի։ Գ.Գևորգյանը վազքով հետապնդել է ու հասնելով նրան՝ վերցրել է համարանիշն ու վերադարձել ավտոմեքենայի մոտ, իսկ ամբաստանյալը հանել է նաև ավտոմեքենայի առջևի համարանիշը, որից հետո նրանք հեռացել են՝ տուժողներին թողնելով նշված վայրում, իսկ իրենք՝ հափշտակած 8.000 ՀՀ դրամը հավասար բաժանելով միմյանց միջև, գարեջուր են խմել ու գնացել տուն։
Դրանից հետո տուժողները մեկ այլ տաքսի ավտոմեքենայով գնացել են հյուրանոց, որտեղ կատարվածի մասին հայտնել են ադմինիստրատորին՝ վկա Արշակ Հովհաննիսյանին, ով զանգահարել է ոստիկանություն։
Հաջորդ օրն ամբաստանյալն իր վարձակալած ավտոմեքենան վերադարձրել է դրա սեփականատիրոջը՝ վկա Ա.Թովմասյանին, բացատրելով, որ նախորդ օրը պարսիկների հետ վճարի հետ կապված խնդիր է եղել, վախենում է, որ նրանք ոստիկանություն դիմած լինեն ու բողոքեն իր դեմ, ինչի համար ավելի լավ է, որ ավտոմեքենան որոշ ժամանակ մնա նրա մոտ։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Միշա Ալիյանի պաշտպան Ա. Ղազարյանը վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը 03.05.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0043/01/15 քրեական գործի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի դատավճռով թույլ է տվել բազմաթիվ նյութաիրավական և դատավարական խախտումներ, որոնք հանգեցրել են գործի սխալ լուծմանը։
Ըստ բողոքաբերի՝ դատարանը խախտել է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին եվրոպական կոնվեցիայի 2-րդ և 6-րդ հոդվածների, ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ, 41-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ, 216-րդ, 366-րդ հոդվածների, 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերի դրույթները:
Բողոքաբերը գտել է, որ սույն գործի ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել և ապացուցվել է, որ Միշա Ալիյանն որևէ հակաօրինական արարք չի կատարել:
Մեղադրական եզրակացության եզրահանգումներ մասի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ Միշա Ալիյանը որևէ հանցավոր արարք չի կատարել: Վերջինիս մեքենայի մեջ ԻԻՀ քաղաքացի Ռաուֆիբորուջենիի կողքին նստելուց բացի որևէ գործողություն չի կատարել, իսկ Գ.Գևորգյանը Բահլաքեից բացահայտ հափշտակել է 8.000 ՀՀ դրամ գումար, որի հետ Մ.Ալիյանը որևէ առնչություն չի ունեցել: Այսինքն Մ.Ալիյանը որևէ գործողություն չի կատարել, որը կարելի կլիներ որակել կողոպուտ:
Ինչպես երևում է մեղադրական եզրակացությունից, այնպես էլ որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումով, պարզ չէ, թե ինչ արարք է մեղսագրվում Մ. Ալիյանին:
Վկայակոչելով Սուրեն Նալբանդյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ՀՅՔՐԴ2/0144/01/09 որոշման համապատասխան կետը, որտեղ Վճռաբեկ դատարանը անդրադարձել է մեղադրական եզրակացության նշանակության հարցին, բողոքաբերը նշել է, որ եթե անգամ ընդունենք, որ մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է Միշա Ալիյանին մեղսագրվող արարքը, ինչն այդպես չէ, վերջինիս մեղքը ոչ միայն չի հիմնավորվում, այլ նաև անմեղությունն ապացուցվում է հետևյալով.
Միշա Ալիյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել է տուժողներ Ֆարզադ Ռաուֆիբորոուջենի և Այուբ Բահլաքեհի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները: Պաշտպանական կողմը վերջիններիս ցուցմունքներն որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին միջնորդություն է ներկայացրել դատարանին և միջնորդել նախաքննական ցուցմունքները ճանաչել անթույլատրելի ապացույց և հանել ապացույցների շարքից: Ներկայացված միջնորդությունը դատարանը բավարարել է և տուժողների կողմից տրված ցուցմունքները դիտել է անթույլատրելի ապացոյց և հանել է ապացույցների շարքից:
Մեջբերելով Միշա Ալիյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, բողոքաբերը նշել է նաև, որ վկաներից Արշակ Հովհաննիսյանը Վիլլա դես Ռոսիս հյուրանոցի աշխատակից է, վերջինս հայտնել է այն ամենն, ինչ իրեն հայտնի է դարձել պարսիկների հետ զրույցից, որն ըստ պաշտպանական կողմի՝ իրականությանը չի համապատասխանում: Բողոքաբերը գտել է, որ այդ ամենը պարսիկների կողմից հորինված պատմություն է:
Իսկ ինչ վերաբերվում է վկա Արարատ Թովմասյանին, ապա վերջինս հանդիսանում է Միշա Ալիյանի կողմից վարձակալած մեքենայի սեփականատերը, որը նույնպես գործի վերաբերյալ հայտնել է, որ Միշա Ալիյանին վարձակալական հիմունքներով մեքենա է տվել, որը Միշան վարել և հետ է վերադարձրել: Նշված փաստը նաև հաստատել է Միշա Ալիյանն իր դատարանում տված ցուցմունքով: Վկաներ Արշակ Վահանի Հովհաննիսյանի և Արարագ Գևորգի Թովմասյանի ցուցմունքները որևէ ապացուցողական նշանակություն չունեն, որովհետև ենթադրյալ դեպքի վայրում չեն եղել, ականատես չեն, թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել:
Ինչ վերաբերվում է <<ԲԻԴ>> մակնիշի 35 UD 209 հ/հ ավտոմեքենան զննելու մասին կազմված արձանագրությունը, Գ. Գևորգյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույց ճանաչված <<ԲԻԴ>> մակնիշի 35 UD 209 հ/հ ավտոմեքենայի առկայությունը, բողոքաբերը գտնում է, որ նշված ապացույցները որևէ ապացուցողական նշանակություն չունեն, համաձայն որի կհիմնավորվեր Միշա Ալիյանի կողմից խմբի կազմում կողոպուտ կատարած լինելու հանգամանքը:
Ըստ բողոքաբերի՝ ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող /Ղ-տելեկոմ/ ՓԲԸ-ից ստացված Մ.Ալիյանի օգտագործած 077 63-40-30 և Գ.Գևորգյանի օգտագործած 093 43-51-98 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումները որևէ ապացուցողական նշանակություն չունեն, որովհետև ինչպես Միշա Ալիյանն, այնպեսել Գևորգ Գևորգյանը իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ ընկերներ են, միշտ հեռախոսով միմյանց հետ զրուցում են, զրուցել են նաև դեպքի օրը՝ միմյանց փոխադարձ զանգեր կատարելով: Հեռախոսով միմյանց հետ խոսել են պարսիկների լեզուն չհասկանալու, վառելիքի վերջանալու և գազ-բենզին փոխելու կոճակի տեղը բացատրելու մասին:
Ինչ վերաբերում է տուժող Ֆարզադ Ռաուֆբորուջենիի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության մասին կազմված արձանագրությանը և լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությանը, ապա պաշտպանական կողմը գտել է, որ տուժողների հետ կատարված քննչական բոլոր գործողությունները նույնպես պետք է դիտվեն անթույլատրելի ապացույց և հանվեն ապացույցների շարքից, որովհետև պաշտպանական կողմը չի օգտվել հակընդեմ հարցման իրավունքից, չի կարողացել հարցեր տալ տուժողին, իր մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության վերաբերյալ:
Լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու ժամանակ տուժողները Միշա Ալիյանին ճանաչել են, որովհետև վերջիններիս սկզբնական շրջանում Միշա Ալիյանն է իր մեքենայով տեղափոխել, իսկ վառելիքի վերջանալուց հետո Միշան նորից միացել է իրենց: Այդքան ժամանակվա շփումը բավարար էր, որպեսզի տուժողները լուսանկարի միջոցով կարողանային ճանաչել Միշա Ալիյանին:
Մյուս ապացույցը, դա Գևորգ Գևորգյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունք է, այն մասին, որ. <<2014թ. փետրվարի 22-ին ժամը 24:00-ին կայնեցինք Խանջյան փողոցի մեր տեղում, երբ մեր տաքսիներին մոտեցան 2 պարսիկ և անգլերեն ասում էին Նորք Հոտել, ինչից հասկացանք, որ ուզում են գնալ Նորքի հյուրանոց: Միշայի հետ ես էլ մոտեցա նրան և առաջարկեցի պարսիկներին ֆռցնել և փողերը տանել>>:
Միշա Ալիյանը Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ոստիկանության բաժին ներկայանալու պահից սկսած իրեն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է ցուցմունք տալ: Նման պայմաններում վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր էր կատարել առերես հարցաքննություն Միշա Ալիյանի և Գ.Գևորգյանի միջև, ինչը չի արվել:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի, 216-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթները և վերլուծելով առերեսման անցկացման կարգն ու նշանակությունը՝ բողոքաբերը նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը նշված հակասությունների առկայության պայմաններում պարտավոր էր Միշա Ալիյանի և Գևորգ Գևորգյանի միջև կատարել առերես հարցաքննություն: Մինչդեռ, վարույթն իրականացնող մարմինն առերես հարցաքննություն չի կատարել, ինչով իրական և պատշաճ հնարավորություն չի տվել պաշտպանական կողմին տալ հարցեր Միշա Ալիյանի դեմ ցուցմունք տված դատապարտյալ Գ.Գևորգյանին և վիճարկել նրան հայտնած փաստական տվյալների ճշմարտացիությունը:
Հակառակ դրան, դատարանն իր դատավճռի մեջ նշել է, որ որպես արժանահավատ ցուցմունք է գնահատում դատապարտյալ Գ.Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքը:
Արդեն դատարանում, երբ պաշտպանական կողմը՝ օգտվելով իր դեմ ցուցմունք տված անձին հարցաքննելու իրավունքից, դատապարտյալ Գ. Գևորգյանը չհաստատեց և չպնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները: Գևորգ Գևորգյանը դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ հստակ նշեց, որ Մ. Ալիյանի հետ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել պարսիկներին միասին կողոպտելու համար։
Վերը նշված փաստերի առկայությամբ Առաջին ատյանի դատարանը Գևորգ Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքը որպես ապացույց դիտելով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հեդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետը, 216-րդ հոդվածի 1-ին մասը և Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետը:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության 104-րդ, 122-րդ, 105-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, Ա. Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը՝ բողոքաբերը նշել է, որ վերջին ապացույցը, որ նշված է եղել մեղադրական եզրակացության մեջ ապացույց չի կարող հանդիսանալ:
Ըստ բողոքաբերի` վերը նշված փաստերի առկայությամբ ապացուցվել և հիմնավորվել է Միշա Ալիյանի անմեղությունը և Առաջին ատյանի դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և դրանց հիման վրա կայացնի արդարացման դատական ակտ:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 03-ի թիվ ԵԿԴ/0043/01/15 քրեական գործով դատավճիռը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Միշա Ալիյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ:
Վերաքննիչ դատարանում դիմող ամբաստանյալ Մ. Ալիյանը և նրա պաշտպան Ա. Ղազարյանը պնդեցին վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
Դատախազ Տ. Ենոքյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց մերժել այն` Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Մ. Ալիյանի և նրա պաշտպան Ա. Ղազարյանի ելույթները, դատախազ Տ. Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքի կապացությամբ առարկությունները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալ Մ. Ալիյանի պաշտպան Ա. Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 03-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն`
<< 1. Կողոպուտը՝ ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2.1. Կողոպուտը, որը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երեքից հինգ տարի ժամկետով>>:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1/ անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2/ անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2/ ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3/ ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վճռաբեկ դատարանը Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. <<(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)>>
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման համաձայն`
<<... 17. Կոնկրետ հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորության կամ անմեղության մասին եզրահանգումների հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Հետևաբար, օրենսդիրը քիչ կարևոր չի համարում ապացույցի գնահատականը` գործին վերաբերելու կամ չվերաբերելու տեսանկյունից: Վերջին հաշվով, յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը:
18. Ապացույցների ազատ գնահատումն օրենսդիրը հռչակել է որպես քրեադատավարական օրենքի սկզբունք, համաձայն որի` ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի:
Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածը սահմանում է. «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
19. Համաձայն նշված սկզբունքի` ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով օրինականության, մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
Այնուհանդերձ, ապացույցների ազատ գնահատման սկզբունքն ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը պայմանավորում է «մինչև դրանց հետազոտումը» բառակապակցությամբ, ուստի նշված նորմը չի կարող մեկնաբանվել այնպես, որ օրենսդիրն ապացույցների հետազոտումից հետո նույնպես արգելում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու հնարավորությունը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ:...>>:
Քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, անմեղության կանխավարկածի, մրցակցության, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատության, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Առաջին ատյանի դատարանի կայացրած 03.05.2016 թվականի թիվ ԵԿԴ/0043/01/15 դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը, պատճառաբանվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Միշա Ալիյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքն ու Գևորգը բնակվում են նույն շենքում և վարում են տաքսի ավտոմեքենաներ։ 2014թ. փետրվարի 23-ին՝ ժամը 24-ի սահմաններում, երբ Գևորգի հետ կանգնած են եղել Խանջյան փողոցում, երկու պարսիկ են մոտեցել իրեն և խնդրել են իրենց տեղափոխել Նորք։ Խանջյան փողոցից Թումանյան փողոցով գնացել է Սայաթ-Նովայի պողոտա ու քանի որ չի հասկացել պարսիկներին, կանգնել և զանգահարել է Գևորգին, ում՝ որպես փորձառու վարորդի, խնդրել է մոտենալ իրեն, որպեսզի հասկանան, թե ինչ են ուզում պարսիկները։ Երբ նա եկել է, առաջարկել է, որ նա տանի պարսիկներին, իսկ ինքը նրա ավտոմեքենայով գնացել է տուն։ Ընթացքում զանգահարել է Գևորգին, և նա ասել է, որ պտտվում է քաղաքում, քանի որ պարսիկներն աղջիկ են ուզում։ Մոտ 40 րոպե անց Գևորգը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գտնվում է «Վստրեչ»-ում, և ավտոմեքենայի գազը վերջացել է։ Ոտքով գնացել է նրանց մոտ։ Մինչ այդ Գևորգը մոտ 40 կմ վարած է եղել ավտոմեքենան և 5.000 դրամ է վերցրած եղել պարսիկներից։ Քանի որ վերջացած է եղել նաև ավտոմեքենայի բենզինը, 3000 դրամի բենզին են լիցքավորել ավտոմեքենան ու շարժվել են դեպի Նորք, սակայն չեն հասել հյուրանոց, քանի որ երբ հետևի ավտոմեքենաները լուսարձակներով հասկացրել են, որ իրենց ավտոմեքենայի հետևի համարանիշը կախված է, կանգնել են, այն հանել ու դրել առջևի նստարանի տակ, սակայն նշված նստարանին նստած պարսիկը վերցրել է համարանիշն ու դուրս եկել։ Իրենք նրա ձեռքից վերցրել են համարանիշն ու չեն վերջացրել ծառայությունը։
Ոչ թե հաջորդ, այլ մեկ օր հետո ավտոմեքենան հանձնել է Ա.Թովմասյանին, քանի որ իրենց բակում շատ ոստիկանների է տեսել ու վախից բակ չի մտել։
Դատապարտյալ՝ սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով որպես կասկածյալ և մեղադրյալ հարցաքննված Գևորգ Գևորգյանի՝ դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը Միշա Ալիյանին ճանաչել է փոքր հասակից, իրենք ընկերներ են և բնակվում են նույն շենքում։ Ինքն ու Միշան զբաղվել են տաքսի ծառայությունների մատուցմամբ, ինքն օրավարձով վերցրած «Տոյոտա Կորոլլա» մակնիշի ավտոմեքենայով, իսկ Միշան` «ԲԻԴ» մակնիշի 35 209 համարանիշի ավտոմեքենայով կանգնել են Խանջյան փողոցում գտնվող բարերի մոտ, որտեղից պատվիրատուներ գտնելով, կատարել են ուղևորափոխադրումներ։
2014թ. փետրվարի 22-ին՝ ժամը 24-ի սահմաններում, երբ կանգնած են եղել իրենց նշված կայանատեղիում, իրենց են մոտեցել երկու պարսիկ, ովքեր անգլերեն ասելով՝ «Նորք, հոթել» հասկացրել են, որ ցանկանում են գնալ Նորքում գտնվող հյուրանոց։ Ինքը մոտեցել է Միշային և առաջարկել է պարսիկներին ֆռռացնել ու փողերը տանել։ Այնուհետև, իր ավտոմեքենայով հետևել է Միշայի ավտոմեքենային, ով ընթացել է Խանջյանի փողոցի կամարանցումով, ապա` Թումանյան փողոցով գնացել դեպի Նալբանդյան փողոց։ Այդ ընթացքում իր 093 43-51-98 հեռախոսահամարից զանգահարել է Միշայի 077 63-40-30 հեռախոսահամարին և ասել, որ նա կանգ առնի, որպեսզի ինքը վարի նրա ավտոմեքենան։ Այդպես էլ արել են. ինքը Միշայի ավտոմեքե-նայով պարսիկներին տեղափոխել է ոչ թե Նորք, այլ «Փեթակ»-ով, Արշակունյաց պողոտայով և «3-րդ մաս»-ով գնացել է Արցախի փողոց, որտեղ հանդիպել է Միշային, ով «Տոյոտա Կորոլլա» մակնիշի ավտոմեքենան կայանել է ավտոկայանատեղիում և նստել է իր վարած ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին նստած պարսիկի մոտ։
Դրանից հետո, երբ ավտոմեքենայի գազն սպառվել է, այն վարել է բեզինով ու, մի կերպ հասնելով Արցախի փողոցում գտնվող բենզալցակայանի մոտ, իր կողքին՝ առջևի աջ նստատեղին, նստած պարսիկից բենզին լիցքավորելու համար փող է պահանջել։ Վերջինս գրպանից հանել է 8.000 ՀՀ դրամ ու ցանկացել է իրեն տալ 1.000 ՀՀ դրամ, սակայն նա ասել է՝ ոչ, ու նրա ձեռքից խլել է նշված 8.000 ՀՀ դրամը, որից հետո թեև պարսիկն անգլերեն լեզվով ասել է՝ ոչ-ոչ, ու խնդրել է կանգնել և իջեցնել իրենց, սակայն ինքը շարունակել է ու, Դ. Բեկի փողոցով ընթանալով Նորքի ուղղությամբ, Նորք-Մարաշի մի խաչմերուկում կանգնեցրել է ավտոմեքենան, հանել դրա հետևի համարանիշն ու դրել իր նստարանի տակ, որպեսզի պարսիկները չտեսնեն ավտոմեքենայի համարն ու չբողոքեն ոստիկանություն։ Այդ պահին Միշայի կողքին նստած պարսիկը նստատեղի տակից վերցրել է համարանիշը, նա և նրա ընկերն իջել են ավտոմեքենայից ու վազել են։ Ինքը հետապնդել և բռնել է համարանիշը վերցրած պարսիկի պարանոցից ու հետ է վերցրել այն։ Դրանից հետո, Միշան հանել է ավտոմեքենայի նաև առջևի համարանիշը, վարել է ավտոմեքենան ու միասին նույն ճանապարհով հեռացել են։ Ընթացքում համարանիշները կրկին տեղադրել են ավտոմեքենայի վրա, 8.000 ՀՀ դրամը հավասար բաժանել միմյանց միջև, գարեջուր են խմել ու գնացել տուն։
Վկա Գ.Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 22-ին 23-ի գիշերը, երբ ամբաստանյալի հետ կանգնած են եղել Խանջյան փողոցում, իրենց են մոտեցել երկու ԻԻՀ քաղաքացիներ, նստել են ամբաստանյալի ավտոմեքենան ու գնացել։ Մի քանի րոպե անց ամբաստանյալը զանգահարել է իրեն և, ասելով, որ չի հասկանում, թե ուր պետք է տանի պարսիկներին, խնդրել է գնալ իր մոտ ու տանել նրանց։ Ինքն ամբաստանյալի հետ փոխանակել է ավտոմեքենան, նա իր ավտոմեքենայով գնացել է տուն, իսկ ինքը նրա ավտոմեքենայով պարսիկներին պտտեցրել է քաղաքում։ Երբ ավտոմեքենայի գազն ամբաստանյալի տան մոտ վերջացել է, զանգահարել է նրան, նա ոտքով մոտեցել է իրեն, որից հետո պարսիկների տված գումարով բենզին են լիցքավորել ավտոմեքենան ու նրանց տարել ենՆորք։
Պարսիկ ուղևորներն իրեն տվել են 5.000 դրամ՝ որպես ուղեվարձ, քանի որ մոտ 47 կմ վարել է ավտոմեքենան, և 3.000 դրամ՝ բենզին լցնելու համար։
Ավտոմեքենայի հետև համարանիշներն ինքն է հանել և դրել առջևի աջ նստարանի տակ, քանի որ այն ջարդված ու կախված է եղել, և պարսիկներն այն չեն վերցրել։
Առաջին ատյանի դատարանը արժանահավատ չի համարել և Վերաքննիչ դատարանը նույնպես արժանահավատ չի համարում ամբաստանյալի և դատապարտյալ Գ. Գևորգյանի դատաքննական ցուցմունքները և որպես արժանահավատ ցուցմունք է գնահատում դատապարտյալ Գ.Գևորգյանի նախաքննական ցուցմունքը, որը նա հաստատել է նաև իր մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության և իր վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0132/01/14 քրեական գործի դատաքննության ընթացքում։
Դատաքննության ընթացքում ներկայացված պատճառաբանությամբ և տրված ցուցմունքով ամբաստանյալը ցանկանում է խուսափել կատարած հանցագործության համար պատասխանատվությունից ու պատժից, իսկ դատապարտյալ Գ.Գևորգյանը, ով նույն արարքի համար արդեն իսկ դատապարտվել է և պատիժ է կրում, ցանկանում է իր պաշտպանության տակ վերցնել ընկերոջը՝ ամբաստանյալ Մ. Ալիյանին։ Ընդ որում, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ դատապարտյալ Գ.Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում տվել է ոչ միայն իր նախաքննական ցուցմունքին հակասող ցուցմունք, այլ ինքն իրեն հակասել նաև դատաքննության ընթացքում՝ սկզբում ցուցմունք տալով, որ Խանջյան փողոցից ինքն է վարել ամբաստանյալի ավտոմեքենան, իսկ հետո՝ պատասխանելով դատարանի հարցերին, հայտնել, որ ճանապարհին են ամբաստանյալի հետ փոխանակել ավտոմեքենաները։
Առաջին ատյանի դատարանը, անդրադառնալով սույն գործով տուժողների նախաքննական ցուցմունքները և տուժող Ֆ.Ռաուֆիբորոուջենիի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության մասին արձանագրությունը՝ որպես ապացույց, գնահատելու հարցին, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալը նախաքննության ընթացքում զրկվել է իր դեմ ցուցմունք տված տուժողներին հարցաքննելու հնարավորությունից, նման հնարավորություն չի ունեցել նաև դատաքննության ընթացքում, քանի որ չնայած դատարանի կողմից ձեռնարկված միջոցներին՝ դատական քննության ընթացքում նույնպես հնարավոր չի եղել ապահովել տուժողների ներկայությունը դատական նիստերին, իրավացիորեն գտել է, որ իրենց նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարելու վերաբերյալ տուժողների ցուցմունքները և վերը նշված արձանագրությունը՝ որպես ապացույց, թույլատրելի չեն սույն քրեական գործով և պետք է հանվեն ապացույցների շարքից՝ վերոգրյալ էական խախտման պատճառով։
Ամբաստանյալ Միշա Ալյանի վերոնշյալ պատճառաբանություններն անհիմն են և մտացածին, հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, իսկ նրան առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցների հիման վրա.
Վկա՝ «Վիլլա դե Ռոզ» հյուրանոցի ադմինիստրատոր, Արշակ Հովհաննիսյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2014թ. փետրվարի 22-ին երկու պարսիկ հյուր են ունեցել հյուրանոցում, ովքեր գրանցվելուց հետո դուրս են եկել և վերադարձել են գիշերը։ Նրանք պատմել են, որ ինչ-որ տաքսու վարորդ իրենց ձեռքից գումար է վերցրել, ինչի համար զանգահարել են ոստիկանություն, որտեղից 20 րոպե անց եկել են ոստիկաններն ու նրանց հետ գնացել ոստիկանության բաժին։
Վկա՝ «ԲԻԴ» մակնիշի 35 UD 209 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի սեփականատեր Արարատ Թովմասյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքն իր ավտոմեքենան վարձակալությամբ՝ օրավարձով վարելու համար, հանձնել է ամբաստանյալին, ով 24.02.2014թ-ին՝ ժամը 15-16-ի սահմաններում, վերադարձրել է ավտոմեքենան և հայտնել, որ նախորդ օրը պարսիկների հետ վճարի հետ կապված խնդիր է եղել, վախենում է, որ ոստիկանություն դիմած լինեն ու բողոքեն իր դեմ, ուստի ավելի լավ է ավտոմեքենան մի որոշ ժամանակ մնա՝ մինչև ամեն ինչ անցնի։ Նշել է նաև, որ ավտոմեքենայի դռների փականները փակվում են, երբ վարորդի դռան փականը փակվում է, առջևի հատվածի համարանիշը պահող պլաստմասե շրջանակը պոկված տեղ է ունեցել, ինչը Մ.Ալիյանը մեկնաբանել է նրանով, որ այլ ավտոմեքենայի է դիպել։
«Ավտոմեքենան զննելու մասին» 25.02.2014թ. արձանագրության համաձայն՝ զննությամբ պարզվել է, որ «BYD» մակնիշի 35UD209 հ/հ ավտոմեքենան սպիտակ գույնի է, դրա կողային հատվածներում առկա են տաքսու տարբերանշաններ։ Ավտոմեքենայի առջևի համարանիշը պահող սև գույնի պլաստմասե իրանի առջևից աջակողմյան հատվածը պոկված է և չկա։ Շարժիչի ծածկոցի տակ առկա է մալուխ, որը հոսանքի աղբյուրին միացնելիս վառվել են ավտոմեքենայի դռների ներքևի հատվածներում տեղադրված սպիտակավուն գույնի նեոնային լույսեր:
«Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին» 08.03.2014թ. արձանագրության հա-մաձայն՝ Գ.Գևորգյանը մատնացույց է արել Երևանի Խանջյան 33 հասցեի դիմացի ավտոկայանատեղիի հատվածն ու հայտնել, որ այդտեղ են սովորաբար տաքսի ավտոմեքենաները կանգնեցրել ինքն ու Միշա Ալիյանը և 2014թ. փետրվարի 22-ի լույս 23-ի գիշերն երկու պարսիկն այդտեղ են մոտեցել իրենց ու պատվիրել տանել Նորքի հյուրանոց։ Ապա Գ.Գևորգյանը ուղեկցել է փողոցով դեպի վեր գտնվող կամարաձև անցումի մոտ և հայտնել, որ այդ հատվածում Միշա Ալիյանը իր տաքսի «ԲԻԴ» մակնիշի մեքենայով, իսկ ինքն իր մեքենայով անցել են դեպի Թումանյան փողոց, ապա մատնացույց անելով Թումանյան 18 հասցեի դիմացի հատվածը, հայտնել է, որ այդտեղ ինքը նստել է Մ.Ալիյանի ավտոմեքենայի ղեկի մոտ, իսկ վերջինս՝ իր ավտոմեքենայի, որպեսզի տանի և հասցնի իրենց շենքի մոտ։ Այնուհետև, Գ.Գևորգյանի մատնանշած ուղերթով ուղևորվելով Երևան քաղաքի Նալբանդյան, ապա Սայաթ-Նովա, Չարենցի, Գ.Նժդեհի փողոցներով, ապա հետ վերադառնալով դեպի Արցախի փողոց, Գ.Գևորգյանը հայտնել է, որ այդ օրը երկու պարսիկին տեղափոխել է նշված փողոցներով։ Արցախի փողոցում՝ 23 շենքի դիմաց, վերցրել է Մ. Ալիյանին, ով նստել է հետնամասում, ապա նույն Արցախի փողոցում իր կողքին նստած պարսիկից վառելիքի գումար է պահանջել, ով ցանկացել է տալ 1.000 դրամ, սակայն ինքը խլել է նրա ձեռքին ընդհանուր եղած 8.000 դրամ գումարը։ Ապա Գ.Գևորգյանի մատնանշած ուղերթով գնացել են դեպի Դավիթ-Բեկի փողոց, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ պարսիկները վախեցած են եղել, քանի որ փողոցը մութ է եղել այդ ժամին։ Այնուհետև, հասնելով Գ.Հովսեփյան և Նորք-Մարաշ 8-րդ փողոցների խաչմերուկ, Գ.Գևորգյանը հայտնել է, որ պարսիկներին տարել է այնտեղ, չնայած նրանք ճանապարհին ասել են, որ կանգնի և իրենց իջեցնի։ Այդտեղ ինքը հանել է մեքենայի հետևի համարանիշը, դրել նստարանի տակ, սակայն հետևում նստած պարսիկն համարանիշը վերցրել ու գնացել է 8-րդ փողոցով դեպի վեր։ Ապա Գ.Գևորգյանը մատնացույց է արել Նորք-Մարաշ 8-րդ փողոցի 1/3 հասցեի մոտ գտնվող տարածքը և հայտնել է, այնտեղ ձեռքերով բռնել է այդ պարսիկի պարանոցից, որը վերադարձրել է համարանիշը, ապա Մ.Ալիյանի հետ նստել են ավտոմեքենան ու նույն փողոցով վերադարձել են իրենց տան մոտ՝ Արցախի փողոց։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և ի պահ հանձնելու մասին» 12.03.2014թ. որոշմամբ «ԲԻԴ» մակնիշի 35UD209 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և ի պահ է հանձնվել սեփականատեր Արարատ Թովմասյանին։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» 13.06.2014թ. որոշման համաձայն՝ ամբաստանյալ Մ.Ալիյանի օգտագործած 077-63-40-30 և դատապարտյալ Գ.Գևորգյանի օգտա-գործած 093-43-51-98 հեռախոսահամարների ելքային ու մուտքային զանգերի վերծանումները, որով հաստատվում է, որ դեպքի օրը նշված հեռախոսահամարների միջև բազմաթիվ զանգեր են կատարվել, ճանաչվել է ապացույց։
«Լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին» 26.02.2014թ. արձանագրության համաձայն՝ տուժող Ա.Բահլաքեհին, զննելով իրեն ճանաչման ներկայացված և արձանագրությանը փակցված լուսանկարները, ճանաչել է ձախից երրորդ տեղում փակցված նկարում պատկերված անձին՝ ամբաստանյալ Մ.Ալիյանին, ում 23.02.2014թ-ին տաքսու վարորդը վերցրել է ավտոմեքենայի մեջ, և նա նստել է Ֆարզադի կողքին։
«Լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին» 26.02.2014թ. արձանագրու-թյան համաձայն՝ տուժող Ֆ.Ռաուֆիբորոուջենին, զննելով իրեն ճանաչման ներկայացված և արձանագրությանը փակցված լուսանկարները, մազերի ձևից, ականջների չռվածքից, հաստ հոնքերից, դեմքից և դիմագծերից ճանաչել է ձախից երկրորդ տեղում փակցված անձի՝ ամբաստանյալ Մ.Ալիյանի լուսանկարը, ում հայացքը տպավորվել է իր մեջ 23.02.2014թ. տեղի ունեցած դեպքից հետո։ Լուսանկարի անձը տաքսու վարորդի ընկերն է, որին վերցրել են ճանապարհից, և նա նստել է հետևի նստատեղին՝ իր կողքին։
Ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել հիմնավոր պատճառներ Գ. Գևորգյանի՝ նախաքննությամբ տրված ցուցմունքները ոչ արժանահավատ համարելու համար, բացի այդ դրանք հերքվում են գործով հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ և, ըստ էության, հանդիսանում են ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելուն օգնելու և օժանդակելու ու դրանից բխող հնարավոր իրավական հետևանքներով շահագրգռված անձի` գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում:
Ինչ վերաբերում է սույն գործով տուժողների նախաքննական ցուցմունքները, ինչպես նաև տուժող Ֆարզադ Ռաուֆբորուջենիի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության մասին կազմված արձանագրությանը` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գնահատվել են որպես անթույլատրելի ապացույց և հանվել ապացույցների շարքից, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալը զրկվել է դատավարության ողջ ընթացքում իր դեմ ցուցմունք տված տուժողներին հարցաքննելու հնարավորությունից:
Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, որ պաշտպանական կողմին իրական և պատշաճ հնարավորություն չի տրվել հարցեր տալ Միշա Ալիյանի դեմ ցուցմունք տված դատապարտյալ Գ.Գևորգյանին և վիճարկել նրան հայտնած փաստական տվյալների ճշմարտացիությունը և միևնույն ժամանակ բողոքաբերը նույն բողոքում նշել է, որ դատարանում պաշտպանական կողմը օգտվել է իր դեմ ցուցմունք տված անձին` դատապարտյալ Գ. Գևորգյանին, հարցաքննելու իրավունքից, ապա Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արդար դատաքննության իրավունքը ոտնահարվում է այն դեպքում, երբ դատավարության որևէ փուլում անձին հնարավորություն չի տրվում հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին` գալիս է եզրահանգման, որ այն հիմնավորված չէ և չի բխում Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումից:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը` Առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալը հանցակցի հետ նախնական համաձայնությամբ հափշտակել է տուժողների գույքը՝ 8.000 ՀՀ դրամը, սակայն դա չի կատարվել վերջիններիս առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով այսինքն՝ նա կատարել է հանցանք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, որով և պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով ճիշտ իրավական գնահատական է տվել քրեական գործով բացահայտված փաստական հանգամանքներին, նշված հանգամանքների նկատմամբ ճիշտ է կիրառել քրեական օրենքը:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել:
Պահպանված են ապացույցների ստուգման և իրավական գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման, հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են ամբաստանյալ Միշա Ալյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ և հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Միշա Թեմուրի Ալիյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը`մերժել:
Ամբաստանյալ Միշա Թեմուրի Ալիյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. մայիսի 03-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ